ELASTYCZNE WNĘTRZA W SZKOLE JUTRA 200 DYREKTORÓW SZKÓŁ O ŚRODOWISKU EDUKACYJNYM PRZYSZŁOŚCI
Zmieniający się świat stawia nam nowe wymagania. W 2020 roku w wyniku pandemii COVID-19 szkoły rozumiane zarówno jako budynki, jak i metody nauczania, stanęły przed zupełnie nowymi wyzwaniami. Środowiska edukacyjne musiały zostać szybko przekształcone, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się infekcji, a w niektórych miejscach częściowo lub całkowicie przestawić się na nauczanie zdalne. W przypadku niektórych uczniów nauka zdalna się sprawdziła, ale inni mają poczucie straty bezpiecznego miejsca do nauki i interakcji społecznych. Znajdujemy się u progu nowej ery, w której konieczne będzie przyspieszenie rozwoju technologicznego i ponowne przemyślenie oraz ocena fizycznych warunków przestrzeni do nauki. Pojawiły się nowe możliwości nauczania i korzystania z pomieszczeń szkolnych. Dzięki kreatywnym i innowacyjnym rozwiązaniom udało się zapewnić uczniom jak najlepsze warunki do nauki, ale dostosowanie się do nich dla wielu osób stanowiło nie lada wyzwanie. Znaczenie otoczenia zostało wysunięte na pierwszy plan i teraz bardziej niż kiedykolwiek ważne stało się przemyślenie projektowania szkół w przyszłości. Chodzi o tworzenie elastycznych środowisk dostępnych dla wszystkich uczniów, które mogą dostosowywać się do krótko- i długoterminowych zmian i wyzwań. Aby zrozumieć, w jaki sposób w czasach COVID-19 otoczenie szkolne zostało przystosowane do nowych warunków, i jak postrzegane są środowiska kształcenia przyszłości, w listopadzie 2020 r. przeprowadziliśmy wywiady z 200 dyrektorami szkół w Szwecji. Ten raport przedstawia nasze ustalenia. 2
FIZYCZNE ŚRODOWISK A SZKOLNE W CZASIE COVID-19
Podczas COVID-19 szkoły dokonały szeregu różnych adaptacji, zarówno w swoim środowisku fizycznym, jak i w sposobie pracy, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa. Do najczęściej wprowadzanych zmian, poza środkami do dezynfekcji rąk i stanowiskami do dezynfekcji, należą oznaczenia na podłodze, zmiana układu mebli w stołówkach oraz rozgęszczenie miejsc w salach lekcyjnych. Jednak z naszych ustaleń wynika, że większość dyrektorów chciałaby zwiększyć odstępy w swoich klasach, ale nie miała takiej możliwości. Wynika to prawdopodobnie z braku elastyczności umeblowania, wielkości sal lekcyjnych i projektu budynku.
TYLKO POŁOWA DYREKTORÓW ZECYDOWAŁA O ZWIĘKSZENIU ODSTĘPÓW MIĘDZY KRZESŁAMI W KLASACH
CZY WPROWADZIŁEŚ(-AŚ) KTÓREŚ Z PONIŻSZYCH ZMIAN W ŚRODOWISKU FIZYCZNYM TWOJEJ SZKOŁY W ZWIĄZKU Z COVID-19? (można zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź)
Środki do dezynfekcji i stanowiska do dezynfekcji rąk 90% Oznaczenia na podłodze 77% Zmiana układu mebli w stołówce 66% Zwiększone odstępy między miejscami siedzącymi w klasach 52% Wprowadzenie stałych sal lekcyjnych, aby uczniowie zawsze pracowali w tym samym pomieszczeniu, a nauczyciele przemieszczali się między salami 24%
Przykłady innych wprowadzonych zmian:
Więcej zajęć prowadzonych w obszarach wspólnych, takich jak korytarze, stołówki, otwarte przestrzenie i na zewnątrz
• Zmiana układu mebli na korytarzach
19%
• Alternatywne nauczanie zdalne
Inne 33% Brak zmian 1%
• Oferowanie alternatywnych miejsc spożywania posiłków oprócz stołówki
• Montaż przegród z plexi • Otwarte sale lekcyjne, aby uczniowie mogli się w nich rozproszyć, a nie przebywać wyłącznie na korytarzach w czasie wolnym od lekcji • Zakaz wizyt gości z zewnątrz
3
CZY W ŚWIETLE COVID-19 ISTNIEJĄ SZCZEGÓLNE ZMIANY, KTÓRE CHCIAŁ(A)BYŚ WPROWADZIĆ W ŚRODOWISKU FIZYCZNYM TWOJEJ SZKOŁY, ALE NIE MASZ TAKIEJ MOŻLIWOŚCI?
4
JAK DOBRZE JESTEŚMY PRZYGOTOWANI DO WYZWAŃ PRZYSZŁOŚCI?
Nie tak dobrze, jak myśleliśmy…
2020
W JAKIM STOPNIU W TWOJEJ OCENIE TWOJA
35%
SZKOŁA JEST ZAPROJEKTOWANA I WYPOSAŻONA
W 2016 r. zapytaliśmy dyrektorów szkół w Szwecji, jak dobrze ich zdaniem zaprojektowano i wyposażono ich szkołę, by spełniała wymagania stawiane środowiskom edukacyjnym przyszłości. Kiedy zadaliśmy to samo pytanie w 2020 roku, odpowiedź przybrała wyraźnie negatywny wydźwięk. Z 18% do 35% wzrósł odsetek dyrektorów, którzy uważali, że ich szkoła nie była zbyt dobrze lub wcale nie była zaprojektowana tak, aby spełniać wymagania środowisk edukacyjnych przyszłości. Przyczyną tego trendu jest epidemia COVID-19. Szkoły stanęły przed zupełnie nowymi wyzwaniami, a fizyczne środowisko do nauki zostało poddane testom w zupełnie nowych warunkach, co oznacza, że więcej dyrektorów zdało sobie sprawę, iż szkoły nie są tak dobrze wyposażone na przyszłość, jak do tej pory sądzili.
TAK, BY SPEŁNIAĆ WYMAGANIA STOJĄCE PRZED ŚRODOWISKIEM EDUKACYJNYM PRZYSZŁOŚCI?
3% 1%
10%
15%
28%
2016 44%
3% 12%
10%
14%
2020 23%
40%
5 = Wcale
4
3
2
1 = W bardzo dużym stopniu
2016
18% W 2016 ROKU 18% UWAŻAŁO, ŻE ICH SZKOŁA NIE BYŁA ZBYT DOBRZE LUB WCALE NIE BYŁA ZAPROJEKTOWANA TAK, ABY SPEŁNIAĆ WYMAGANIA ŚRODOWISK EDUKACYJNYCH PRZYSZŁOŚCI. W 2020 ROKU ODSETEK ZWIĘKSZYŁ SIĘ DO 35%
Nie wiem 5
W JAKIM STOPNIU TWOJA SZKOŁA JEST ZAPROJEKTOWANA I WYPOSAŻONA TAK, BY SPEŁNIAĆ WYMAGANIA STOJĄCE PRZED ŚRODOWISKIEM EDUKACYJNYM PRZYSZŁOŚCI?
Dyrektorzy szkół ponadpodstawowych w większym stopniu uważają, że ich środowiska są zaprojektowane i wyposażone tak, aby spełniały wymagania środowisk edukacyjnych przyszłości, w porównaniu z dyrektorami szkół podstawowych. Jednym z czynników może być to, że wnętrza szkół podstawowych muszą być dostosowane do szerszego przedziału wiekowego, co stawia różne wymagania w stosunku do wyposażenia. Innym czynnikiem może być fakt, że szkoły ponadpodstawowe generalnie zaczęły cyfryzację wcześniej niż szkoły podstawowe i odpowiednio zaprojektowały swoje otoczenie i zmodyfikowały metody pracy.
SZKOŁA PODSTAWOWA 2% 2%
SZKOŁA PONADPODSTAWOWA 5%
11%
3%
13%
21% 21%
16%
37% 26% 42%
STAŻ PR ACY DO 14 L AT
Dyrektorzy, którzy pracują dłużej w edukacji, uważają, że ich środowiska kształcenia są lepiej przygotowane, aby sprostać wymaganiom przyszłości, niż ci z krótszym stażem. Jest to interesujący wynik i można wyciągnąć wniosek, że mają oni różne poglądy na to, czego wymagają środowiska edukacyjne przyszłości.
7%
2%
STAŻ PR ACY POW YŻEJ 25 L AT
5%
14%
10% 19% 24%
30%
18%
37% 34%
5 = Wcale
4
3
2
1 = W bardzo dużym stopniu
Nie wiem 6
ŚRODOWISKA SZKOLNE ZA 10 LAT
Nasze przekonania na temat tego, jak będą
ZASTANÓW SIĘ, JAK TWOIM ZDANIEM BĘDĄ
wyglądały przyszłe środowiska edukacyjne,
WYPOSAŻONE SZKOŁY ZA 10 LAT. JAK BARDZO,
w naturalny sposób wpływają na to, jak zmienią
W PORÓWNANIU Z DNIEM DZISIEJSZYM, ZMIENI SIĘ
się poszczególne elementy środowiska szkolnego.
WYPOSAŻENIE NASTĘPUJĄCYCH CZĘŚCI SZKOŁY?
Kiedy zapytaliśmy dyrektorów, jak ich zdaniem zmieni się przestrzeń w ich szkołach w ciągu dziesięciu lat, tylko jeden na pięciu dyrektorów
SALE LEKCYJNE 39%
uważa, że nastąpi znacząca zmiana. Wynik ten jest
44%
15% 3%
Dyrektorzy uważają, że części wspólne i stołówka zmienią się nieco bardziej niż sale lekcyjne. Nasze doświadczenie to potwierdza, ponieważ zauważyliśmy wzrost zainteresowania innowacyjnym wyposażeniem przestrzeni wspólnych i stołówek, które nie są postrzegane jako przestrzenie tymczasowe, ale jako integralna część codziennego środowiska kształcenia.
interesujący, biorąc pod uwagę, że jeden na trzech dyrektorów stwierdził, że jego szkoła nie jest w zbyt
STOŁÓWKA
dużym stopniu lub w ogóle nie jest przystosowana
40%
39%
18%
4%
20%
3%
do wymagań stawianych otoczeniu edukacyjnemu w przyszłości, a wielu z nich uważało, że nie są
OBSZARY WSPÓLNE
w stanie wprowadzić potrzebnych zmian
(np. wejście, korytarze, przestrzenie wspólne)
w środowisku fizycznym w czasie trwania COVID-19. Choć dla wielu, zwłaszcza podczas COVID-19, stało się jasne, że zmiany są potrzebne, tylko
39%
39%
POMIESZCZENIA DLA PRACOWNIKÓW 37%
niewielki odsetek dyrektorów uważa, że za 10 lat
41%
20%
3%
rzeczywiście nastąpi zasadnicza zmiana w sposobie wyposażania szkół. Czynnikiem wpływającym na sposób postrzegania zmian przez tych dyrektorów
0%
100%
są prawdopodobnie środki finansowe. Innym może być ilość czasu i środków przeznaczanych na staranne planowanie przestrzeni w szkołach.
Brak znaczących zmian
Trochę się zmieni
Znaczna zmiana
Nie wiem 7
KLASA PRZYSZŁOŚCI – ELASTYCZNA I CYFROWA
Nie ulega wątpliwości, że elastyczność jest jednym z najważniejszych czynników przy projektowaniu środowisk edukacyjnych przyszłości. Co drugi dyrektor uważa, że sale lekcyjne będą miały bardziej zróżnicowane i elastyczne wyposażenie. Będą też zawierały więcej rozwiązań cyfrowych. Potwierdza to obserwowany przez nas trend dotyczący zapotrzebowania na bardziej zróżnicowaną aranżację wnętrz, którą można dostosować do potrzeb i wymagań jednostki. Na przykład, widzimy rosnącą popularność wszechstronnego wyposażenia sal lekcyjnych, które można dostosować do różnych sytuacji dydaktycznych.
JAK SĄDZISZ, JAK ZMIENI SIĘ WYPOSAŻENIE SAL
Mniej pulpitów wykładowych dla nauczycieli
LEKCYJNYCH ZA 10 LAT?
22%
(można zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź)
Szkoła podstawowa
25%
Szkoła ponadpodstawowa
20%
Bardziej zróżnicowane i elastyczne wyposażenie 52%
Szkoła podstawowa
56%
Szkoła ponadpodstawowa
50%
Integracja klas i pomieszczeń ogólnodostępnych, takich jak korytarze 21%
Szkoła podstawowa
22%
Szkoła ponadpodstawowa
19%
Więcej rozwiązań cyfrowych Więcej miękkich siedzeń
49%
Szkoła podstawowa
57%
Szkoła ponadpodstawowa
43%
18%
Szkoła podstawowa
28%
Szkoła ponadpodstawowa
10%
Więcej biurek do pracy na stojąco / z regulowaną wysokością Szkoła podstawowa Szkoła ponadpodstawowa
Większe sale lekcyjne
41% 49%
15%
Szkoła podstawowa
17%
35%
Szkoła ponadpodstawowa
14%
Więcej przestrzeni dostosowanych do metod pracy opartych na aktywności
Szkoła ponadpodstawowa
3%
37%
Szkoła podstawowa
Szkoła podstawowa
47% 30%
Mniejsze sale lekcyjne
1%
Szkoła ponadpodstawowa
4%
8
ELASTYCZNA SALA LEKCYJNA PRZYGOTOWANA DO RÓŻNYCH SYTUACJI DYDAKTYCZNYCH
Co tak naprawdę oznacza elastyczność? Może to oznaczać wiele różnych rzeczy, ale jednym ze sposobów na zrozumienie tej koncepcji jest spojrzenie na nią na trzech poziomach: Codzienna elastyczność, krótkotrwała elastyczność i długotrwała elastyczność. Oto kilka przykładów.
Dyskusja
Prezentacja
Praca indywidualna
Praca grupowa
CODZIENNA ELASTYCZNOŚĆ Możliwość łatwego rozsuwania, przestawiania i zmiany układu stołów i krzeseł w sali lekcyjnej, w zależności od sytuacji dydaktycznej. Może również chodzić o dopasowanie i dostosowanie mebli do danej osoby i wieku w celu zapewnienia dobrej ergonomii.
ELASTYCZNOŚĆ KRÓTKOTERMINOWA Warunki umożliwiające zestawianie mebli z różnych obszarów przestrzennych w zależności od potrzeb, bez stwarzania wrażenia bałaganu, np. przy tworzeniu tymczasowego środowiska edukacyjnego dla konkretnego projektu lub klasy.
DŁUGOTERMINOWA ELASTYCZNOŚĆ To, co jest niewidoczne lub nie wpływa na codzienne funkcjonowanie, ale co w dłuższej perspektywie umożliwia
Stosując elastyczny projekt wnętrza, można stworzyć zrównoważoną, odporną na wyzwania przyszłości salę lekcyjną.
zmianę, uaktualnienie, powiększenie lub zmniejszenie wnętrza
Tutaj ta sama sala lekcyjna o powierzchni 60 m2 została urządzona na cztery różne sposoby z wykorzystaniem tych
w zależności od potrzeb przy zachowaniu spójności aranżacyjnej.
samych mebli, aby wspomagać różne sytuacje dydaktyczne.
9
TECHNOLOGIA WCHODZI DO WSPÓLNYCH PRZESTRZENI
Jeśli chodzi o przestrzenie wspólne w szkole, na czele listy zmian znajduje się wzrost liczby rozwiązań cyfrowych, a następnie miejsca do pracy indywidualnej oraz więcej wydzielonych stref. Stwarza to fantastyczne możliwości wykorzystania każdego metra kwadratowego szkoły i zaprojektowania środowiska nauki poza salą lekcyjną w sposób efektywnie wykorzystujący zasoby. Przy odpowiedniej aranżacji wnętrza, strefa wejściowa może służyć jako przejście, miejsce spotkań na prezentacje lub miejsce zachęcające do pracy grupowej lub indywidualnej. Coraz powszechniejsze staje się projektowanie szerszych korytarzy, które można wyposażyć w dodatkowe miejsca do nauki, współpracy oraz aktywnego spędzania przerwy. W miarę przenoszenia technologii poza salę lekcyjną, coraz więcej przestrzeni może być wykorzystywanych jako środowisko do nauki. Może to być tak proste, jak zainstalowanie stacji ładowania narzędzi cyfrowych oraz ekranów do wymiany informacji i wyświetlania prezentacji.
JAK WEDŁUG CIEBIE ZMIENIĄ SIĘ PRZESTRZENIE WSPÓLNE W SZKOŁACH ZA 10 LAT? (można zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź)
Więcej rozwiązań cyfrowych 41%
Szkoła podstawowa Szkoła ponadpodstawowa
Więcej rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa
49% 35%
Więcej przestrzeni do pracy indywidualnej 37%
Szkoła podstawowa Szkoła ponadpodstawowa
43%
Więcej stref z konkretnym przeznaczeniem, np. strefa ciszy do pracy w skupieniu
Szkoła ponadpodstawowa
Szkoła ponadpodstawowa
28% 29%
Mniej szaf 17%
Szkoła podstawowa
23%
Szkoła ponadpodstawowa
12%
33%
37%
Szkoła podstawowa
29%
Szkoła podstawowa
47%
Więcej szaf 3%
Szkoła podstawowa
6%
Szkoła ponadpodstawowa
1%
30%
Więcej przestrzeni do pracy grupowej Szkoła podstawowa Szkoła ponadpodstawowa
34% 41% 30%
10
WIELOFUNKCYJNE STOŁÓWKI, EFEKTYWNIE WYKORZYSTYWANE
Tradycyjnie stołówki są miejscem, z którego korzysta się tylko przez kilka godzin w porze obiadowej, ale dzięki odpowiedniej aranżacji wnętrza mogą być wykorzystywane także do innych celów, zarówno w ciągu dnia, jak i po południu. Potwierdza to fakt, że jeden na dwóch dyrektorów uważa, że w przyszłości stołówki będą miały bardziej zróżnicowane i elastyczne wyposażenie. Jeden na pięciu dyrektorów uważa, że bardziej ergonomiczne meble mogą wspomóc pracę grupową i indywidualną w tych miejscach.
JAK SĄDZISZ, JAK ZMIENI SIĘ WYPOSAŻENIE STOŁÓWEK ZA 10 LAT? (można zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź)
Bardziej zróżnicowane i elastyczne wyposażenie 47%
Szkoła podstawowa
49%
Szkoła ponadpodstawowa
44%
Stołówka będzie również wykorzystywana do pracy grupowej
Większe zróżnicowanie wysokości siedzisk 15%
Szkoła podstawowa
20%
Szkoła ponadpodstawowa
12%
Więcej rozwiązań cyfrowych 12%
20%
Szkoła podstawowa
21%
Szkoła ponadpodstawowa
Szkoła podstawowa
15%
11%
Szkoła ponadpodstawowa
19%
Więcej miękkich siedzeń Bardziej ergonomiczne meble
31% DYREKTORÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH UWAŻA, ŻE W PRZYSZŁOŚCI W STOŁÓWKACH BĘDZIE WIĘCEJ ERGONOMICZNYCH MEBLI. WŚRÓD DYREKTORÓW SZKÓŁ PONADPODSTAWOWYCH ODSETEK TEN WYNOSI ZALEDWIE 12%.
Szkoła podstawowa
Szkoła ponadpodstawowa
5%
Szkoła podstawowa
19%
5%
31%
Szkoła ponadpodstawowa
4%
12%
Stołówka będzie również wykorzystywana do pracy indywidualnej 18%
Szkoła podstawowa
20%
Szkoła ponadpodstawowa
18%
11
PRACOWNIE PRZYSZŁOŚCI
Jeden na dwóch dyrektorów uważa, że pracownie przyszłości będą miały bardziej zróżnicowane i elastyczne wyposażenie. Widzimy to również podczas naszych spotkań z pracownikami szkół, którym często brakuje wyposażenia wspierającego różne rodzaje aktywności dydaktycznych w swoich pracowniach. Pokrywa się to z faktem, że 21% dyrektorów uważa, że pracownie będą w większym stopniu dostosowane do metod pracy opartych na aktywności (activity-based learnig), a 32% jest zdania, że w przyszłości powstaną bardziej czytelne i oddzielone strefy, np. strefa ciszy do pracy wymagającej skupienia. Wskazuje to na zmianę sposobu wyposażenia przyszłych pracowni.
JAK SĄDZISZ, JAK ZMIENI SIĘ WYPOSAŻENIE PRACOWNI ZA 10 LAT? (można zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź)
Więcej rozwiązań cyfrowych
Więcej środowisk dostosowanych do metod pracy opartych na aktywności
45%
Szkoła podstawowa
52%
Szkoła ponadpodstawowa
41%
Szkoła podstawowa
21%
Szkoła ponadpodstawowa
30%
16%
Bardziej zróżnicowane i elastyczne wyposażenie Większe pracownie
45%
Szkoła podstawowa
53%
Szkoła ponadpodstawowa
11%
Szkoła podstawowa
16%
39%
Szkoła ponadpodstawowa
7%
Więcej biurek do pracy stojącej / z regulowaną wysokością
42%
UWAŻA, ŻE W PRZYSZŁOŚCI W PRACOWNIACH BĘDZIE WIĘCEJ BIUREK O REGULOWANEJ WYSOKOŚCI LUB BIUREK DO PRACY W POZYCJI STOJĄCEJ
42%
Szkoła podstawowa
47%
Szkoła ponadpodstawowa
38%
Mniejsze pracownie 9%
Szkoła podstawowa
6%
Szkoła ponadpodstawowa
11%
Więcej wyznaczonych stref, np. strefa ciszy do pracy w skupieniu Szkoła podstawowa Szkoła ponadpodstawowa
32% 37% 29%
Więcej miękkich siedzeń 8%
Szkoła podstawowa
10%
Szkoła ponadpodstawowa
6%
12
M E TO DA
DA N E D E M O G R A FI CZ N E
Połączenie ankiet internetowych w ramach
Kobiety
53,5%
panelu nauczycielskiego pfmresearch. se/lararpanelen/ oraz wywiadu telefonicznego.
Mężczyźni
46,5%
Badanie zostało przeprowadzone
Chcesz dowiedzieć się więcej
przez Demoskop na zlecenie Kinnarps AB.
o tworzeniu aranżacji wnętrz
Staż pracy do 14 lat*
21,5%
G R U PA BA DAWCZ A Dyrektorzy szwedzkich szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Staż pracy 15 - 25 lat*
53,5% Staż pracy powyżej 25 lat*
w środowisku edukacyjnym? Skontaktuj się z najbliższym biurem Kinnarps!
25% LI CZ BA W Y WI A D ÓW 200 wywiadów przeprowadzonych w całym kraju.
kinnarps.pl
Szkoła podstawowa
40,5% OKRES
Szkoła ponadpodstawowa
56,5%
6 - 18 listopada 2020 Obie
3%
Zerówka i klasy 1 - 3**
32,5% Klasy 4 - 6**
41% Szkoła ponadpodstawowa**
59,5% * Staż pracy w szkole jako dyrektor lub nauczyciel. ** Możliwe wiele odpowiedzi, ponieważ niektórzy dyrektorzy są odpowiedzialni za kilka roczników szkolnych.
Kinnarps jest wiodącym europejskim dostawcą kompleksowych rozwiązań do aranżacji wnętrz biur, szkół i placówek służby zdrowia, prowadzącym działalność w 40 krajach i posiadającym obroty w wysokości 3,5 miliarda SEK. Cały łańcuch wartości charakteryzuje się wysoką jakością i niewielkim wpływem na środowisko - od surowców po gotowe rozwiązania. Firma Kinnarps została założona w 1942 roku i jest przedsiębiorstwem rodzinnym, które jest prowadzi produkcję w Szwecji.
13 SUCCESSFUL INTERIORS
KINNARPS GLOBAL RANGE & COMMUNICATIONS / WYDANIE 2021 | WSZYSTKIE INFORMACJE MOGĄ ULEC ZMIANIE
O BADANIU