interview tekst KIM MEEUWISSEN
Een stukje liefde
46 WWW.ZIJAANZIJ.NL
Interview met Tika Stardust
‘Ze genoot zo van het koesteren en knuffelen. Ze verdween echt helemaal in het contact. Ik heb nog nooit een gelukkiger iemand gezien’
Niets is zo menselijk als de behoefte aan intimiteit. Desondanks wordt nog vaak vergeten dat ook veel mensen met een verstandelijke en lichamelijke beperking behoefte hebben aan een knuffel of fijne vrijpartij. Tika Stardust is sociaalerotisch dienstverlener en biedt hen dat stukje liefde. “Die blijheid als ik bij die mensen kom is hartverwarmend.” Tika werkte jarenlang in de zorg, waar ze ontdekte dat veel mensen met een beperking intimiteit misten. Omdat het vinden van een partner lastig was, vanwege specifieke behoeften of omdat ze – vanwege hun handicap - zichzelf niet konden aanraken. In de reguliere zorg was er echter geen ruimte om het gevraagde intieme contact te verzorgen, waardoor ze stap voor stap voor zichzelf begon. “Bij de eerste contacten merkte ik dat ik met een enorm prettig gevoel wegging. Ik werd er heel blij van hoe ik mensen achterliet. Het zorgde bij hen voor zo’n ontspanning, tevredenheid en rust. Dat was een hele grote tegenstelling met het gewone werk in de zorg, waarin ik merkte dat er steeds minder tijd was om echt aandacht te geven aan mensen. Daar kon ik echt wakker van liggen.”
Communicatie In het brede spectrum van lichamelijke en verstandelijke beperkingen onder mensen is de doelgroep van Tika heel divers. Maar één ding hebben haar klanten gemeen: hoogst persoonlijke intieme verlangens. Niet iedereen bij wie ze komt kan zich mondeling
goed uitdrukken, maar desondanks gaat het contact ook met deze mensen meestal vanzelf, zo legt Tika uit. “Meestal kan er een jaof nee-teken worden geven. Daarnaast voel ik veel aan, waardoor ik uiteindelijk meestal wel weet waar de persoon behoefte aan heeft. Bij de intimiteit die er is, is het een soort zachtheid waarin je belandt waardoor dingen zich vaak vanzelf wijzen. Wanneer je allebei in die zachtheid zit zwem je over het algemeen samen verder.” Soms wordt ook hulp ingeschakeld van buitenaf om de behoeften duidelijk te krijgen. “Zo heb ik ooit een jonge vrouw meegemaakt die heel erg spastisch was en niet kon praten. Zij kon zichzelf niet aanraken, en daar had ze ontzettend last van. Via een communicatiedeskundige is toen duidelijk geworden dat ze graag bevredigd wilde worden. Met haar ogen kon ze ja en nee aangeven.”
Fantasieën Veel fantasieën onder de klanten van Tika komen overeen met die van mensen zonder beperking. Ook de ons welbekende mannelijke fantasie over trio’s met twee vrouwen komt bij de contacten van Tika regelmatig aan bod. “Ik gun mijn klanten graag een ontwikkeling waarbij ze dingen uit kunnen proberen, maar ze zijn daarin vaak wel afhankelijk van een open-mind en de oordelen van anderen in hun omgeving. Bij mensen zonder beperking is dat veel minder het geval.“ Om ook aan deze behoefte tegemoet te komen heeft Tika een deal kunnen sluiten met een andere sociaal erotisch dienstverlener. “Wanneer er een trio wordt gevraagd springt zij in bij mij en andersom.” Een veelgehoord vooroordeel is dat je als sociaalerotisch dienstverlener voor mensen met een verstandelijke beperking waarschijnlijk wel veel toneel moet spelen. Dit weerlegt Tika echter. “De basis speel ik niet. Ik kan niet zeggen dat ik nooit iets speel, maar als dat het merendeel zou zijn zou ik deze contacten niet kunnen aangaan. Als ik iemand tref voor intimiteit is het eigenlijk zo puur, zo werkelijk en zo echt. Ik doe het met liefde. Als ik iemand tref met een beperking en kom voor die intimiteit, tune ik als het ware in en verdwijn in het verhaal van de ander.”
➜ WWW.ZIJAANZIJ.NL 47
Het gebeurt echter dat acteren niet anders kan. Omdat er complicaties optreden bijvoorbeeld, of vanwege een specifieke seksualiteitsvraag. “Zo kwam het voor dat een klant met autisme en een verstandelijke beperking het fijn vond om in mijn mond te kijken terwijl ik mijn hoofd op een onnatuurlijke wijze naar achter moest leggen op een leuning. Het bestaat bijna niet dat ik dat fijn vind, maar dan ga ik in een fantasie mee en spelen we samen het spel.”
Taboe LBTI-vrouwen met een verstandelijke beperking krijgen te maken met dubbele discriminatie, zo blijkt onder meer uit berichtgeving van LHBTI-belangenorganisatie COC Nederland. Wegens hun beperking én hun seksuele voorkeur of genderidentiteit. Hun begeleiders beschikken vaak over onvoldoende kennis en sensitiviteit over seksuele voorkeur en genderidentiteit, of staan negatief tegenover LHBTI’s. In veel roze gelegenheden wordt de groep met de nek aangekeken, terwijl vaak harde grappen en nare opmerkingen over LHBTI’s worden gemaakt in instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking. Dit alles leidt vaak tot een sterke gevoelens van eenzaamheid en sociaal isolement bij deze groep. Ook Tika ervaart de dubbele muur. “Voor veel mensen met een beperking is het lastig via de begeleiding contact met mij te regelen. Maar wanneer ze niet hetero zijn georiënteerd, hebben ze duidelijk nog een extra barrière te overwinnen. Ook van vrouwen met een beperking in het algemeen is er minder zicht op seksuele frustraties. Aan de ene kant omdat ze er – vanwege opvoeding bijvoorbeeld – minder mee naar buiten komen, maar ook omdat de begeleiding hier minder oog voor heeft.” Een treffend voorbeeld is het contact dat Tika had met een lesbische vrouw met een verstandelijke beperking. “De zorg zei dat ze haar lesbische zus imiteerde en dat het niet klopte. Maar omdat ze het zo vaak had over intiem contact met een vrouw zou haar begeleiding het toch een keer regelen. Ik mocht daar een keer komen en merkte dat ze echt op vrouwen viel. Ze genoot zo van het koesteren en knuffelen. Ze verdween echt helemaal in het contact. Ik heb bijna
48 WWW.ZIJAANZIJ.NL
tacten, omdat ze niet wilde vertellen wat ik deed. Dat vond ik eigenlijk heel kwetsend. Daarom heb ik een punt gezet achter de relatie.” Ook bij dates merkt Tika dat haar werk niet altijd wordt geaccepteerd. Zo had ze ook een contactadvertentie gezet in Zij aan Zij om een nieuwe liefde te ontmoeten. “Iemand reageerde en ik dacht: ik ben open en vertel het gelijk. Maar helaas haakte ze daardoor af. Wanneer ik iemand heb gezien en gesproken is de kans dat mijn werk wordt geaccepteerd overigens wel groter.”
‘Eén ding hebben haar klanten gemeen: hoogst persoonlijke intieme verlangens’ nog nooit een gelukkiger iemand gezien. Toch besloot haar begeleiding het bij die ene keer te houden. “ Weer iemand anders waar Tika kwam bleek een intersekse-conditie te hebben. “Ik werd gevraagd om langs te komen bij een zwaar gehandicapte ‘man’. Pas toen deze persoon vroeg om het laken open te slaan, bleek dat er sprake was van dubbele geslachtskenmerken. Als iemand mij dat nou van tevoren had laten weten was het contact voor alle partijen prettiger geweest. De persoon bleek zich uiteindelijk vrouw te voelen, maar werd door de ouders opgevoed als man en had nooit naar buiten gebracht zich eigenlijk vrouw te voelen. Zij wilde dat ik een meesteres speelde die het mannelijke geslachtsdeel zou afstraffen. Er zijn momenten dat ik heel even naar een badkamer moet gaan om te bedenken hoe ik ergens mee omga. Dit was zo’n moment.”
Persoonlijk Tika is openlijk biseksueel, waarbij ze opmerkt dat dates met vrouwen in haar leven de overhand hadden. Hoe reageren partners op haar werk? “Een vrouw waar ik een relatie mee had juichte mijn werk heel erg toe. Ze vond het heel belangrijk dat dit bestaat. Tegelijkertijd worstelde ze heel erg met de vraag wat ze tegen vrienden en collega’s moest zeggen over mijn werk. Ze wilde mij daarom liever niet betrekken in haar con-
Break free Om het taboe op seksualiteit in de zorg te doorbreken en om geen geheimzinnig leven te leiden heeft Tika zichzelf uitgedaagd om open te zijn over haar werk. Gelukkig maar, want er bestaan nogal wat onjuiste aannames. “Het gebeurt regelmatig dat het wordt gezien als sekswerk, maar dat doet het werk tekort, omdat er veel meer komt kijken in het contact met mensen met een beperking. Neem alleen al het omgaan met incontinentiemateriaal en til liften, om maar wat te noemen.” Samen met fotografe Sofie van de Calseijde bracht ze het boek Een stukje liefde uit, dat een intiem inkijkje geeft in het werk als sociaal erotisch dienstverlener. De dagboekaantekeningen van Tika geven in dit boek een beeld van haar beleving. De foto’s van vrolijke (mannelijke) klanten spreken boekdelen. Het leverde aandacht op voor haar werk bij veel bekende media. Niet alleen werd Tika benaderd voor interviews in populaire kranten, ze mocht zelfs aanschuiven bij de talkshow van Eva Jinek met Michel, een van haar klanten. “Ik ben erg vindbaar geworden. Alles en iedereen probeert wat van me te weten te komen. Ik heb heel veel respectvolle en mooie reacties gekregen, maar het gebeurt ook dat ik impertinente vragen krijg. Ik ben dan soms totaal niet voorbereid, terwijl het toch privé is. Ik ben ook gewoon een mens. Dan mis ik soms de opbouw en het vertrouwen. Het gaat toch nog steeds over intieme gevoelige dingen.” Een stukje liefde, Uitgeverij Komma tikastardust.com facebook.com/tikastardust, twitter.com/tikastardust