ХАТЛОН
БАНЇ - ОДАМ АЪЗОИ ЯКДИГАРАНД
АЁДАТИ СОБИЌАДОРОН КОРИ САВОБ АСТ
Нашрияи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон №5 (3190)
панљшанбе, 31 январи соли 2019
www.khatlon-ruznoma.tj
E-mail: khatlon.tj@mail.ru
Сада рамзи омодагї ба киштукори бањорї ва муждаи Наврўз аст Паёми табрикии раиси вилояти Хатлон Њакимзода Ќурбон ба сокинони вилояти Хатлон бахшида ба таљлили љашни Сада
Њамдиёрони азиз! Сада дар баробари Наврўз ва Мењргон яке аз љашнњои ќадимаи мавсимии халќиятњои ориёинажод ба шумор рафта, рўзи 10-уми моњи Бањмани солшумории шамсї таљлил мегардид, ки он мутобиќи солшумории мелодї ба поёни рўзи 30-юм ва оѓози рўзи 31-уми январ рост меояд. Ин љашнро барои он Сада меноманд, ки аслан аз шумораи сад гирифта шуда, аз 10-уми моњи Бањман то омадани Наврўз 50 шабу 50 рўзро фаро мегирад. Ба ќавли Абўрайњони Берунї аљдодони барўманди мо шабу рўзро алоњида њисоб мекарданд, ки он дар якљоягї то расидани Наврўз 50 шабу 50 рўзро ташкил медод. Љашни Сада баъди ба итмом расидани чиллаи калон чун рамзи гузаштани сардињои зимистон, муждае аз наздик расидани бањор ва чун гиромидошти оини
оташпарастї ва бузургдошти Мењр истиќбол гирифта мешуд. Сада моњиятан пирўзии рўшноиро бар торикї ифода намуда, бо тантанаи оташафрўзї омадани фасли бањору муждаи пешакии Наврўзро мерасонд. Ба хотири гиромидошти он мардум, бахусус дењќонон, гулханњои бузург афрўхта шодиву хушњолї менамуданд. Аз ин рў, Садаро иди “Оташ” њам номгузорї менамоянд. Абулќосим Фирдавсї дар “Шоњнома” пайдоиши љашни Садаро ба давраи шоњигарии Њушанг нисбат медињад. Мувофиќи нигориши ў Њушанг ба мардум тарзи афрўхтани оташро омўзонид ва ба хотири гиромидошт љашни Садаро бунёд гузошт. Њамин тариќ, љашни Сада яке аз љашнњои мавсимию маросимии мардуми ориёитабор, аз љумла ниёгони тољикон буда, он њамчун рамзи омодагї ба киштукори бањорї ва муждаи Наврўз пазирої мегардид. Бо ба даст овардани Истиќлолияти давлатї ва бо дастгирии бевоситаи Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон идњои суннатии ниёгон аз нав эњё гардида, алалхусус љашнњои Сада ва Мењргон, ки иди кишоварзон ба шумор меравад, бошукўњу шањомат љашн гирифта мешаванд. Дар чунин рўзи фарањбахшу бошукўњ ба забон овардани дастовардњои кишоварзони вилоят, албатта, боиси болидарўњии кишоварзон мегардад. Бояд ќайд намуд, ки кишоварзони вилоят соли 2018 аз њамаи имкониятњо самаранок истифода бурда, дар њамаи бахшњои хољагидорї дар майдони 414 њазор гектар кишти асосї ва 97230 гектар кишти такрории зироатњо гузаронида, дурнамои пешбинишударо таъмин намуданд. Дар баробари зиёд гардидани истењсоли мањсулоти кишоварзї, содироти он низ ба хориљи кишвар зиёд гардида, аз њудуди вилоят 96,4 њазор тонна, аз љумла 75925 тонна сабзавот содирот карда шуд, ки 153,1 фоизи наќшаро ташкил медињад. Њосилнокии зироатњои кишоварзї, аз љумла ѓалладонагињо ба 33,5 сентнерї, сабзавот 275,8 сентнерї ва полезї 283,2 сентнерї расонида шуда, таъмини ањолї бо мањсулоти озуќа, хусусан сабзавоти тару тоза, бењтар гардид. Аз њисоби бо нархњои дастрас ба фурўш баровардани пахта ва сабзавоти барваќтї сатњу сифати зиндагї ва рўзгори ки-
Њамкорї
Њадаф-саноатикунонии соњаи кишоварзї
Рўзи 28 январи соли равон раиси вилояти Хатлон Њакимзода Ќурбон бо намояндагони лоиња оид ба рушди иќтисодии дењоти Бонки Љањонї тањти роњбари гурўњ Андреа Долл Олио мулоќот намуд. Раиси вилоят Њакимзода Ќурбон нисбати фаъолияти кишоварзони вилоят сухан ронда, таъкид дошт, ки айни замон 65 њазор хољагињои дењќонї-фермерї фаъолият доранд. Дар вилояти Хатлон ислоњоти соњаи кишоварзї пурра амалї гардида, имрўз замин дар ихтиёри дењќон ќарор дорад. Хољагидорон бањри ноил гардидан ба дастовардњои мењнатї љидду љањди беандоза доранд. Айни замон 50 њазор гектар боѓњои нав бунёд ёфтааст. Дар шањру навоњии вилоят боѓњои нави интенсивї низ ќомат афрохта, њосили зиёде ба бор овардаанд. Роњбари вилоят ёдовар гардид, ки айни замон љињати истењсол, коркарду содироти мањсулоти кишоварзї диќќати њамаљониба дода мешавад. Аз ин рў, таъмини тухмии босифати зироатњои кишоварзї дар мадди аввал ќарор дорад. “Саноатикунонии кишвар яке аз њадафњои асосии Њукумати Љумњурии Тољикистон ва Президенти мамлакат, Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон ба шумор меравад”, ироа дошт, раиси вилоят Њакимзода Ќурбон дар мулоќот бо намояндагони Бонки Љањонї ва афзуд, ки дар ин самт бояд корхонањои нави истењсолї сохта, бањри ба кор андохтани корхонањои аз фаъолият бозмонда, таъсиси љойњои нави корї кўшиш ба харљ дињем. Намояндаи лоиња оид ба рушди иќтисодии дењоти Бонки Љањонї љаноби Андреа Долл Олио аз пазироии
самимии раиси вилоят изњори сипос намуда, иброз дошт, ки дар њаќиќат, рушди иќтисодї муњим арзёбї мегардад ва дар ин самт бештар ба саноатикунонии соњаи кишоварзї диќќати муњим љиддї додан аз ањамият холї нест. Барои афзун гардонидани мањсулоти кишоварзї, нигоњдории меваю сабзавот, коркарду содироти он, бештар сармояи хориљию дохилиро љалб кардан ба манфиати кор аст. Бахусус, лоињањои Бонки Љањонї дар самти кушодани нуќтањои ќабули шир аз хољагидорон ва истењсоли мањсулоти ширї нигаронида шудааст. Роњбари вилоят таъкид дошт, ки бањри истењсолу нигоњдории меваљоту сабзавот, пеш аз њама, ба сифатнокии тухмии мањсулот диќќати љиддї дода мешавад. Айни замон хољагидорон кишту парвариши ќулфинаеро ба роњ мондаанд, ки хуб нигоњдорї мешаванду сифати баланд дошта, харидорони бештарро љалб месозанд. Њамчунин, Њакимзода Ќурбон доир ба масъалаи
рушди сайёњї сухан ронда, ќайд намуд, ки мавзеъњои љолиби сайёњї дар ноњияњои Ховалинг, Балљувон хеле зиёд аст ва бунёди инфрасохтори ин мавзеъњо имкон фароњам меоварад, ки бештар диќќати сайёњони љањонро ба ин мавзеъњо љалб намоем. Љаноби Андреа Долл Олио иброз дошт, ки доир ба мавзењои таърихии “Тахти Сангин”, Ќалъаи Њулбук “Чилучорчашма” маълумот дорад. Њамин тавр, мулоќоти раиси вилоят бо намояндагони лоињаи Бонки Љањонї дар фазои њамкории мутаќобилаи љонибњо сурат гирифт.
Ќ. Њакимзода: «Дар пешрафти корњои кишоварзї обу њаво бањона шуда наметавонад» Дар толори маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон љамъомад бо ширкати масъулини соњаи кишоварзии вилоят, муовинони раисони шањру навоњї, сардорони идорањои кишоварзї, бењдошти замин ва обёрї баргузор гардид. Љамъомадро раиси вилояти Хатлон Ќурбон Њакимзода оѓоз бахшида, њозиринро бо рўзномаи љаласа ошно намуд. Сараввал, гузориши масъулони ташкилоту муассисањои соњаи кишоварзии вилоятро шуниданд. Раиси вилоят аз масъулин љињати камбудињои љойдошта дар самти захираи чигити тухмї, истењсоли пахта, иљроиши дурнамо, картошка, сабзавоти барваќтї барномањои давлатии соња, барќарор намудани саршумори чорво дар хољагињои зотпарварї, истењсоли гўшти мурѓ, тухм, мева, писта, коркарди меваи хушк пурсиш ба амал оварда, бањри ислоњи сариваќтии онњо дастур дод. Њамчунин, роњбари вилоят доир ба тоза кардани канал, зањбуру зањкаш, ба анљом расонидани шудгори заминњо, омода намудани техника барои кишту кор, ба шаклдарории дарахтони мевадињанда ва ороишї, ободу зебо гардонидани кўчаю мањаллањо, таъмиру тармими роњњо масъулинро ба масъулиятшиносиву иќдомњои созанда даъват намуд. Раиси вилоят Ќурбон Њакимзода зимни суханронї аз он изњори нигаронї намуд, ки айёми шинонидани гулу дарахтони ороишї ва нињолони мевадињандаро ба таъхир гузоштан лозим нест. Зеро мавсими дарахтшинонї дар гурўњи шањру ноњияњои Бохтар ба анљом мерасад. Соли 2019 Соли сайри гули лола эълон гардидааст, вале дар ин самт њанўз натиљањо назаррас нес-танд. Роњбари вилоят ба масъулини соњаи кишоварзии вилоят ва шањру навоњї бањри иљрои сариваќтии корњои сањрої, ислоњи камбудињои љойдошта супориш дод. А. САФАРОВА, «Хатлон»
шоварзон бењтару хубтар гардид. Дар маљмўъ, њаљми умумии мањсулоти кишоварзї ба 12,8 миллиард сомонї расонида шуд, ки нисбати соли 2017-ум 318,7 миллион сомонї зиёд буда, афзоиш 2,5 фоизро ташкил дод. Кишоварзони вилоят бо маќсади замина гузоштан барои њосили соли 2019, таъмини ањолї бо мањсулоти тару тоза ва танзими нарх дар бозорњо то ин давра дар майдони 15534 гектар кишти зироатњои кишоварзї гузарониданд, ки нисбати њамин давраи соли гузашта 133 гектар зиёд мебошад. Дар соњаи бењдошти замин ва обёрї низ муваффаќиятњо назаррасанд. Бо вуљуди мушкилоти зиёд дар соња, кормандон тавонис-танд дар мавсими обдињии соли сипаришуда хољагидоронро бо оби полезї таъмин намоянд. Айни њол, кишоварзони вилоят тамоми имкониятњои худро бояд љињати сари ваќт ба анљом расонидани шудгор, киштукори бањорї, бунёди боѓу токзорњо, яхобмонї, обшўйкунии шўразаминњо ва обмонии захиравї сафарбар намуда, дурнамои кишти зироатњои кишоварзиро риоя ва таъмин намоянд. Дўстони гиромї! Дар Паёми навбатї ба Маљлиси Олии кишвар Асосгузори сулњу вањдати миллї- Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон дар назди кишоварзон вазифањои бенињоят муњимро ба миён гузошта, чунин ќайд намуданд: “Аз њисоби самаранок истифода бурдани замин, ба гардиши кишоварзї ворид намудани заминњои бекорхобида ва азхудкунии заминњои нав, баланд бардоштани њосилнокии зироатњо ва рушди соњаи тухмипарварї, зиёд кардани масоњати гармхонањои доимоамалкунанда ва шумораи сардхонањо барои нигоњдории меваю сабзавот оид ба бењтар намудани таъминоти бозори истеъмолї бо мањсулоти босифати кишоварзї ва афзун намудани њаљми содироти мањсулоти он чорањои ќатъї ва фаврї андешида шаванд”. Бо Амри Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон имрўз љашни Садаро дар тамоми љумњурї бошукўњу шањомат љашн гирифта истодаанд. Ба ин муносибат, кулли мардуми шарафманди вилояти Хатлонро бо ин љашни миллї - Сада табрик гуфта, барояшон саодатмандиву бурдборињо таманно менамоям. Саодатманду сарбаланд бошед, њамдиёрони азиз!
Нишасти матбуотии раиси вилоят Имрўз раиси вилоят Ќурбон Њакимзода бо доираи васеи намояндагони васоити ахбори оммаи вилоятиву љумњуриявї нишасти матбуотї доир намуд. Дар нишаст њамчунин муовинони соњавии раиси вилоят, муовини роњбари дастгоњ, мудирони шуъбањо, роњбарони ташкилоту муассисањои вилоятї, масъулини маќомоти њифзи њуќуќ ширкат доштанд.
ЌУРБОН ЊАКИМЗОДА НАМОЯНДАГОНИ ВАО-РО БА ЊАМКОРЇ ДАЪВАТ НАМУД Раиси вилоят таъкид дошт, ки соли 2018 бо руйдодњои муњим ва дастовардњои иќтисодиву иљтимої барои тамоми мардуми кишвар аз љумла вилояти Хатлони бостонї таърихї ва фаромўшнопазир буд. Ба фаъолият оѓоз бахшидани агрегати якуми Неругоњи барќи обии “Роѓун” дастоварди нодиртарину бузургтарини мардуми тољику тољикистонї аст, ки аз хизматњои Асосгузори сулњу вањдати миллїПешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон дарак медињад. Њамин тавр роњбари вилоят доир ба дастовардњои соњањои иќтисодиву иљтимоии вилоят дар соли 2018 ёдовар шуд. Тавре ки таъкид дошт, њаљми маљмўи мањсулоти дохилии минтаќавии вилояти Хатлон дар соли 2018 ба 17 миллиарду 107,5 миллион сомонї расида, афзоиш нисбати соли 2017-ум 6,8 фоизро ташкил медињад. Иљрои наќшаи андозњо бо назардошти андози иљтимоии ѓайрибуљетї дар соли 2018-ум њамагї 100,6 фоиз таъмин гардида, ба буљет 1328,7 миллион сомонї маблаѓ ворид карда шуд, ки нисбати наќша 7,8 миллион сомонї зиёд мебошад. Дар соли 2018 ба соњањои буљетии вилоят ва шањру ноњияњо 1516,7 миллион сомонї маблаѓгузорї ва 88,2 фоиз ё 1336,6 миллион сомонї маблаѓњои буљетї ба соњањои иљтимої равона карда шудааст. Бонкњои вилоят ба соњањои иќтисодиёт 1 миллиарду 146,4 миллион сомонї ќарзњои бонкї равона намуданд, ки нисбати соли 2017ум 215, миллион сомонї, аз љумла аз ин њисоб ба соњањои кишоварзї 365,7 миллион сомонї (32,9%), савдо 230,2 миллион сомонї (20,1) ва саноат, сохтмон ва наќлиёт 550,4 миллион сомонї (48%) зиёд мебошад. Раиси вилоят њамчунин зикр намуд, ки дар соли 2018-ум, дар вилоят 46627 љойњои нави корї, аз љумла 14037 љой аз њисоби шахсони њуќуќї ва 32590 љой аз њисоби шахсонї воќеї таъсис дода, аз њисоби баргузории 280 ярмаркаи љойњои холии корї 2881 нафар шањрвандон бо љойи кор таъмин гардида, дар умум
5734 нафар шањрвандон бо шуѓл фаро гирифта шуданд. Музди миёнаи мењнат ба 900,7 сомонї баробар буда, нисбати соли 2017-ум 6,7 фоиз афзоиш дорад. Ин нишондињанда дар соњањои саноати истихрољ 2001,4 сомонї, саноати коркард 1443,5 сомонї, энергетика 1943,2 сомонї, сохтмон 1304,7 ва коммуналї 1022 сомониро ташкил додааст. Гардиши савдо бошад, ба 4,9 миллиард сомонї расида, нисбати соли 2017-ум 369,5 миллион сомонї зиёд буда, афзоиш 8,2 фоизро ташкил медињад. Дар ин давра њаљми хизматрасонии пулакї ба ањолї ба 1 миллиарду 867,2 миллион сомонї расида, нисбати соли 2017-ум 68,9 миллион сомонї зиёд буда, афзоиш 9,8 фоизро ташкил медињад. Тавре ки дар нишаст зикр гардид, дар соли 2018 гардиши савдои хориљї ба 368,1 миллион доллари америкої расида, аз љумла содирот 162,2 миллион доллари америкої ва воридоти молу мањсулот 205,9 миллион доллари америкоиро ташкил дод, ки мутаносибан нисбати соли 2017-ум, содирот 13,6 ва воридот 112 миллион доллари америкої зиёд мебошад. Дар вилоят 30 лоињаи давлатии сармоягузорї амалї шуд маблаѓи азхудшуда 416,7 миллион доллари америкоиро ташкил медињад. Њамчунин аз тарафи соњибкорони вилоят 46 лоињаи ќарзї ба маблаѓи 51 миллион сомонї тањия гардида, барои дарёфти сарчашмаи сармоягузорї ба Муассисаи давлатии “Фонди дастгирии соњибкории назди Њукумати Љумњурии Тољикистон” пешнињод карда шудааст. Аз аввали фаъолияти муассисаи мазкур дар вилояти Хатлон 66 лоиња дастгирї ёфта, маблаѓи умумї 87891 њазор сомониро ташкил медињад. Кишоварзони вилоят њаљми истењсоли мањсулотро ба 12 миллиарду 837,4 миллион сомонї расониданд, ки нисбати соли пешин 319 миллион сомонї зиёд иљро гардидааст. -Дар њамаи бахшњои хољагидорї 822,6 њазор тонна ѓалладонагињо, 216,5 њазор тонна картошка, 1 мил-
(Давомаш дар сањ. 3)
Рўзи 30 январи соли равон раиси вилояти Хатлон Ќурбон Њакимзода ќабл аз мулоќот бо фаъолони шањри Бохтар, чун анъана, аз манзили зисти собиќадорони соњањои хољагии халќи маркази вилоят дидан намуд. Бо мењтарони шањр суњбат орост. Иштирокчии Љанги Бузурги Ватанї Откин Александр Дмитриевич, истиќоматкунандаи кўчаи Кайњоннавардон, аз раиси вилоят љињати ѓамхорињои доимї изњори миннадорї намуда, таъкид дошт, ки аз сиёсати оќилонаи Президенти мамлакат, Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон шукргузоранд. Роњбари мамлакат пайваста аз њолу ањволи мењтарони
илзода оид ба фаъолияти соњањои хољагии халќи шањр њисобот дод. Раиси вилоят пас аз шунидани гузориши раиси шањри Бохтар аз масъулини соњањои иќтисодї, иљтимої ва дигар соњањо нисбати камбудињои љойдошта пурсиш ба амал овард. Масъулинро барои бо корњои ободониву бунёдкорї ва равшаннамоии кўчаю гулгаштњо, ташкилоту муассисањо, боѓчаю мактабњо истиќбол гирифтани љашни 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон рањнамун сохт. Њамчунин, барои таъмири роњњои маркази вилоят, бунёди иншоотњои љашнї супориш дод. Роњбари вилоят њамчунин аз фа-
љанг пурсон мегарданд ва шахсан ба онњо кумакњои моддї мерасонанд. Њамин тавр мењтарони соњањои хољагии халќи вилоят Сатторова Зебо Мансуровна, Латофат Сирољова, Амирхон Шамсов низ аз мулоќоти раиси вилоят изњори сипос намуданд. Мењтарони арсаи љангу мењнат дар солњои мудњиши Љанги Бузурги Ватанї бањри таъмини ѓалаба бар фашизми гитлерї, барќарорсозии оќибатњои љанг, фаъолгардонии заводу фабрикањо, ба кор андохтани заминњои кишоварзї, азхудкунии заминњои бекорхобида, ободониву созандагї, таъмини амнияти мардум ва ѓайра зањмати зиёд кашидаанд, имрўз низ зиндагиномаи онњо авроќи рангинест барои љавонон. Роњбари ви-
ъолияти сусти корхонањои саноатї ва сохтмонии њудуди шањр изњори ташвиш намуда, таъкид дошт, ки саноатикунонии мамлакат њадафи чоруми Њукумати љумњурї ба шумор меравад. Аз ин рў, бунёди корхонањои хурди истењсолї љињати рушди иќтисодї замина мегузорад. Роњбари вилоят таъкид дошт, ки дар маркази вилоят, аз љумла дар назди мавзеъњои таърихиву сайёњї таъсиси корхонањои истењсоли мањсулоти њунарњои мардумї, аз ќабили чакандўзї, адрасу атласбофї ва дигар њунарњо зарур аст. Зеро сайёњон метавонанд њангоми боздид аз гўшањои зебои диёр армуѓоне аз њунармандони хатлонї харидорї намоянд. Раиси вилоят ба фаъолони шањри Бохтар, роњбарони ташки-
лоят ќабл аз мулоќот бо фаъолони шањри Бохтар, њамчунин, аз маркази ташхисиву тиббии Хатлон воќеъ дар кўчаи С. Айнї дидан намуда, бо табибон суњбат орост. Њамзамон аз рафти корњои сохтмонии бинои Маркази ташхисиву табобатии Хатлон аз наздик ошно гардид. Равшан гардид, ки дар ин Маркази ташхисиву табобатї 30 нафар табибон фаъолият доранд. Дар сурати ба анљом расидани сохтмони бинои иловагии муассиса боз љойњои нави корї муњайё ва хизматрасонии тиббї бењтару хубтар мегардад. Сипас, раиси вилоят Ќурбон Њакимзода бо фаъолони шањри Бохтар суњбат орост. Дар мулоќоти раиси вилоят бо ањли љамоатчигии шањри Бохтар муовинони раиси вилоят, дастгоњ, мудирони шуъбањо ва роњбарони ташкилоту муассисањои вилоятї ва шањрї ширкат доштанд. Сараввал раиси шањри Бохтар Абдуалим Исмо-
лоту муассисањои вилоятиву шањрї бобати омодагї ба љашни Наврўзи байналмилалї ва истиќболи арзанда аз санаи муњими таърихї 30-солагии истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон дастуру супоришњо доданд. Пас аз мулоќот бо масъулину фаъолони шањри Бохтар раиси вилоят аз мањаллаи Ѓайрат дидан намуда, бо фаъолияти хољагидории Эргаш Султонов ва Ёќубљон Ќосимов ва ањли хонаводаи онњо шинос шуд. Ин дењќонони соњибтаљриба аз њар як ваљаб замин самаранок истифода бурда, даромади хуб ба даст меоранд. Дар гармхонањои шахсиашон дањњо навъи помидор, бодиринг, лимў, сабзавот парвариш меёбад. Раиси вилоят барои боз њам ривољ додани истењсоли сабзавоти барваќтї ба дењќонон маслињатњои муфид дод. А. САФАРОВА, «Хатлон» Аксбардор М. СОТИЕВ
Љашни Наврўзро сазовор истиќбол мегирем Бо ташаббуси Президенти Љумњурии Тољикистон, Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон ойину љашнњои миллї ва арзишњои фарњангие, ки тули ќарнњо ягонагии маънавии мардумро њифз мекарданд, аз ќабили Наврўз, Мењргон, Сада, Шашмаќом, Фалак, Чакан, адрасу атлас аз нав эњё гардид. Хушбахтона ќисме аз онњо амсоли Наврўз ба фењристи мероси ѓайримоддии ЮНЕСКО ворид гардидааст. -Соли равон љашни Наврўзи байналмилалии љумњуриявї дар шањри Норак баргузор мегардад,- ироа дошт раиси вилоят Ќурбон Њакимзода зимни суханронї дар љаласаи омодагї ба љашни Наврўзи байналмилалї. Раиси вилоят раисони шањру навоњї, роњбарони ташкилоту муассисањоро бањри омодагии њамаљониба ва дар сатњи баланд доир намудани љашни Наврўз муваззаф намуда, таъкид дошт, ки ин санаи муњимро бояд бо туњфањои арзандаи мењнатї, корњои ободонию бунёдкорї истиќбол гиранд.
2
ХАТЛОН
панљшанбе, 31 январи соли 2019, №5 (3190)
ПАЁМИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ ВА МАСЪАЛАЊОИ РУШДИ ДАВЛАТ Давлат падидаи љамъиятї аст. Он дар натиљаи инкишофи муносибатњои гурўњњои иљтимої дар давраи муайяни таърихї арзи њастї кардааст. Аз нигоњи онтологї, давлат дар марњилањои пайдоиш ва ташаккули хеш зинањои нињоят мушкил ва пуртазоди таърихиро аз сар гузаронидааст. Муњимтарин вазифањои давлат, дар њама шаклњои он, таъмини истиќлолият, тамомияти арзї, њимояи њуќуќ ва озодињои шањрвандон мањсуб мегардад. Мустаќилияти давлат дар нигоњ доштани ягонагї ва волоияти њокимияти давлатї дар ќаламрави мамлакат ва соњибихтиёрї дар муносибат бо субъектњои сиёсии байналмилалї ифода меёбад. Миллат бе доштани сарчашмаи асосии њуќуќї – њокимияти давлатї њамчун зуњуроти љамъиятї — сиёсї наметавонад аз нигоњи иќтисодї, иљтимої, њамчунон фарњангї, забонї, анъана ва урфу одат, ки аз нишонањои муњимми миллат мањсуб мегарданд, инкишоф ёбад, тараќќї кунад, ормонњои худро амалї созад. Халќ њамчун сарчашмаи њокимияти сиёсї эътироф мегардад, агар соњибдавлат бошад. «Дар чањорчўбаи давлат рўњи халќ – маънавиёт, ќонунњо — њукмфармоанд. Дар ин муњит инсонро њамчун таљассумгари аќлу хирад эътироф менамоянд. Ба ў њамчун мављуди озод ва шахсият муносибат мекунанд. Њамзамон, њар шахс дар алоњидагї аз љониби худ мекўшад, ки ба чунин ифтихор сазовор бошад» (Г.В.Ф. Гегель. Энциклопедия философских наук. Т.3. -М.: Мысль, 1977. -С. 243). Кўшиши сафед кардани љањонбинї ва идеологияи бедавлатї, ки баъзе гурўњњо аз дурињо тарѓиб карданї мешаванд, ѓайри мафкураи ѓуломї ва рўњи бандагї чизи дигаре нест. Маълум аст, баъди шикасти давлати мутамаркази Сомониён (819-999), сарфи назар аз он, ки тољикон дар ќаламрави муайян зиндагии дастаљамъї мебурданд, аз њокимияти сиёсї мањрум буданд. Истиќлолият надоштанд. Тољикон аз “муайян кардани муњтаво, маќсад, маром ва самтњои фаъолияти давлатдорї” (таърифи мухтасари мафњуми сиёсат) дар канор нигоњ дошта мешуданд. Чунин њолат – надоштани давлат, адами имкони тасмимгирї ва вобастагии сиёсї ба хислат, характер, ѓурур, хештаншиносї, худшиносии миллї наметавонист бетаъсир монад. Њатмист, ки ин нуктаро мо донем. Эътироф кунем. Ба хотири дарки њаќиќати таърих — сарчашмаи хатоњо, бохтњо, омилњои аслии фољиањои њазорсола. Инљониб муътаќид аст, ќонунмандињое, ки дар табиат, љамъият ва тафаккур њамчун моњияти инкишофи равандњо дар назар дошта мешаванд ва илм онњоро мавриди тањќиќ ќарор медињад, бештар хоси табиат мебошанд. Ќонун ва ќонунмандињо дар дараљаи љамъият, муносиботи љамъиятї ва тафаккур устувор, поянда ва аксаран пешгўишаванда нестанд. Хосияти пайдарњамї надоранд. Эњтимоли ќавї он аст, ки шикасти давлати Сомониён, умуман таназзули њама гуна шакли давлатдорї, сабабњои субъективї, муносибатї дорад. Мансуб ба сифати шахс, хислат, дараљаи дониш, маърифат, самтгирии љањонбинї ва фарњанги сиёсии одамон — соњибватанон аст. Тањќиќи пањлуњои аслии ин фољиаи сулолаи Сомониён, ба хотири омўхтани таљриба ва такрор накардани он хатоњо, аз вазифањои илм мањсуб мегардад. Ба назар мерасад, методи муќоисавї-таърихии тањќиќ дар ин маврид, њаќиќати воќеиро дар тазод, дигаргунї, пешравї ва ё баръакс, возењтар тафсир карда метавонад. Муњимтар аз њама, тањќиќи њар рўз ва њар сањифаи наздик ба се дањсолаи таърихи давлатдории мост. Тибќи таъкиди яке аз асосгузорони материализми нимаи дуюми асри ХIХ: «Љамъи далелњо наметавонанд илмро ташкил кунад». Илм ниёз ба тањлил, таљзия, муќоиса ба воќеияти таърихи муосир ва хулосањои дар таљриба санљидашударо дорад. Давлат наметавонад бе назария – шакли дар тафаккури инсонї љамъбастшудаи воќеияти зиндагї зуњур ёбад, рушд кунад. Љањонбинии давлатсозї ва таъмини рушди бемайлони он маљмўи дониш ва тасаввуротеро таќозо мекунад, ки дар натиљаи тањлил ва хулосабарории дуруст, мантиќї рўи кор омадааст. Сохтани давлати миллии тољикон дар шароити навин аз рўи аќл, хирад, дониш, тасаввурот ва тањлили таљрибаи амиќи таърихї, дидгоњ ва арзёбии дурусти воќеияти зиндагии рўзмарра, бо назардошти равандњои геополитикии минтаќа ва љањон аз љониби Асосгузори сулњу вањдати миллї, Пешвои муаззами миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ба вуќўъ пайваст, зина ба зина амалї гашт. Мо, бо амри таќдир, аз њамасрони ин Бузургмарди таърихи миллати тољик буда, аз аввалин лањзањои рўи сањнаи сиёсї омадан, аз нахустин суханронињо, иќдомоти љавонмардонаи ў мушоњида мекардем, ки нињоди ин Шахсияти беназир аз наќшањои идеалї, афкори созанда, ки воќеан ба бунёдгузории давлати миллии тољикон нигаронида шудаанд, саршор аст. Хиради азалї, сифатњои волои инсонї, адолатпарварї, рўњи ќавї, маданият ва маънавиёти олии ў ба ин маќсадњои эъломгаштаи бахтовар тавъам ва созгор њастанд. Имрўз мо бо гузашти солњо воќеияти реалиро дар Љумњурии Тољикистон – Ватани азизамон мебинем. Мунсифона ба хулоса меоем: дар натиљаи зањмати љонкоњонаи Рањбари давлат кишвари мо ба он натиљањое ноил гашт, ки сараввал њамчун маром, ният ва ормонњои миллї аз љониби ин шахсияти таърихї эълом гашта буданд. Бори дигар он нукта собит гардид, ки маќсади аслї, агар бо љавњари бузурги шахсият ба њам оянд, манзалати ќонунмандиро ба худ мегиранд. Натиљаи амал барои таъмини манфиатњои миллї – бењтарин далели сифати шахсият аст. Дастовардњои давлати тољикон дар даврони истиќлолият љанбањои бузурги илмї-назариявї доранд. Онњо дар асарњои илмї-таърихї, суханронињо, ки дар асоси тањлили амиќи пањлуњои гуногуни њаёти сиёсї, иљтимої, иќтисодии мамлакат аз љониби Пешвои миллат сурат гирифтааст, баръало намоёнанд. Яке аз муњимтарин њуљљатњои барномавие, ки дар муддати бист соли охир ба тарзи муъљаз дастовардњои миллиро дар иќтисодиёт, иљтимоиёт, сиёсат, илм, фарњанг, маориф ва таъмини амнияти кишвар тањлил, баррасї ва арзёбї мекунанд, наќшањои наздиктаринро коркард ва дар асоси онњо дурнамои рушди давлатдорї муайян мегардад, Паёмњои Сарвари давлат ба Парлумони кишвар мебошанд. Паёми навбатї муњимтарин љанбањои њаёти давлати тољиконро дар соли 2018, њамчун натиљањое, ки наздик ба ду дањсолаи ахир ба он замина гузошта шуда буд, баррасї кард. Мароми созандагии давлати тољиконро то соли 2030 тарњрезї намуд. Дар Паём њамчун дастоварди муњим – нишонгари обрў, эътибор ва эътирофи Љумњурии Тољикистон, бо манзалати кишвари «ташаббускор ва пешсаф дар арсаи љањонї» аз љониби Маљмаи умумии Созмони Милали Муттањид дастгирї ёфтани пешнињоди Роњбари давлат, Љаноби Олї муњтарам Эмомалї Рањмон барномаи «Об барои рушди устувор, солњои 2018 — 2028», ёдрас гардид. Ин ташаббуси чоруми Љумњурии Тољикистон дар масъалаи њифз ва самаранок истифода кардани захираи њаётбахши табиї – об дар миќёси олам мебошад. Маълум аст, ки таъмини оби ошомиданї барои ањолии кураи замин аз муњимтарин масъалањои мављудияти инсон ва шарти муваффаќона зиндагї кардани ўст. Аз кулли зуњуроти моддї, ки дар фењристи арзишмандињои дунё мадди назаранд, ќиматтарини он об ба њисоб меравад. Он ягона сарвати дунёст, ки аз љињати таркиби химиявї эквиваленти баробарвазн надорад. Ивазшаванда нест. Ѓайри шароити мувофиќи табиї – релеф, мавќеи љойгиршавии сарзамин, «истењсол»-и оби ошомиданї ѓайриимкон аст. Мањз ба њамин хотир, таъмини об
барои мардумони сайёра мушкили аввалиндараља мањсуб мегардад. Мутаассифона, афзоиши ањолї дар дунё бо захирањои обии олам дар таносуби мусбат ќарор надоранд. Ибораи «Об барои њаёт» ифодакунандаи маљмўи мафњумњост. Он таъмини зиндагии шоиста, њифзи саломатии инсон, рушди иќтисодии тамоми соњањои њаёт, аз љумла саноат, кишоварзї, ободонї, дар њамин асос таъмини амнияти давлат, минтаќа ва умуман љањонро дар назар дорад. Аз љониби Созмони Милали Муттањид дастрасии сокинони сайёра бо оби тоза аз масъалањои рушди устувор ва амнияти дастаљамъї арзёбї мегардад. Сарфи назар аз кўшиши созмонњои байналмилалии минтаќавї ва универсалї, таъмини саросарии инсоният бо оби тоза аз мушкилоти сатњи глобалї боќї мемонад: «дар дунё зиёда аз 80 миллион нафар ба оби нўшокии бехатар ва зиёда аз дувуним миллиард ба хизматрасонии одитарини соњаи бењдошт (санитария) дастрасї надоранд. Њар сол то сесад њазор нафар кўдаки то синни панљсола ба иллати набудани дастрасї ба оби нўшокии бехатар ва бењдошт ба њалокат мерасад» (аз суханронии Асосгузори сулњу вањдати миллї, Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон, Љаноби Олї муњтарам Эмомалї Рањмон дар маросими ифтитоњи Конфронси байналмилалии сатњи баланд оид ба Дањсолаи байналмилалии амалиёт «Об барои рушди устувор, солњои 2018-2028». Шањри Душанбе, 20.06.2018). Тољикистон, ки дар ќаламрави он зиёда аз 60% захирањои обии Осиёи Марказї тавлид мегардад, на танњо њамчун сарчашмаи асосии ба маводи њаётан муњим таъминкунандаи яке аз минтаќањои сернуфуси олам, балки ташаббускори истифодаи сарфакоронаи ин неъмати бебањо ба маќсади тараќќї ва пешрафти мардумони сайёра мебошад. Наваду се фоизи сарзамини моро кўњњои осмонбўс ташкил мекунанд. Бо кулли шањомат ва бузургї онњо шабонарўзї ба азхуд намудан, захира кардан ва «истењсол»-и ин моеи њаётбахш «машѓуланд». Ташаббусњои Пешвои миллати тољик дар самти истифодаи оќилонаи захирањои обї ва дастгирии њамаљонибаи онњо аз тарафи љомеаи љањонї њамчун рамзи эътирофи сиёсати хирадмандонаи Сарвари давлат ва эътибори давлатдории тољикон, боиси ифтихор, сарафрозї, хештаншиносї ва худшиносии миллии мост. Дар Паёми навбатї ба кор андохтани агрегати якуми неругоњи барќи обии Роѓун њамчун «иншооти таќдирсози аср ва ояндаи дурахшони Тољикистон», «ибтидои гардиш ва як ќадами устувору бузурги кишвари мо дар самти расидан ба њадафи якуми стратегии миллї — истиќлолияти энергетикї» номбар карда шуд. Ба назар мерасад, ки бањои њаќиќии оѓози кори неругоњи барќи обии Роѓун мансуб ба наслњои ояндаи сипосгузори миллати бонангу номус ва њаќбини тољик аст. Њамасрон, ки шоњиди ин воќеият њастанд, бояд бо њаќнигорї ва ростї ќазоват кунанд: ин ормони чандинсолаи мардуми Тољикистон бо чї гуна ќањрамонї, љавонмардї, сарсупурдагї дар роњи таъмини њадафњои рушди миллї аз љониби Сарвари давлат ба даст омад. Роѓун барои миллати тољик бузургтарин имтињон баъд аз истиќлолияти давлатї ва сулњофаринї дар сарзамини аљдодии мо аст. Ин падида дар арзёбии давлатдорї таъйиди пайки тавонмандии сиёсї, иќтисодї, иљтимої, маънавї, зењнї, фарњангї, хештаншиносї ва худшиносии миллї мебошад. Роѓун аз бузургтарин далели воќеияти давлатдории тољикон, нишонгари самаранокии сиёсати дохилї, хориљї, обрў, эътибор ва манзалати мардуми сарбаланди мо дар арсаи љањон аст. Дар баробари ањамияти бебањои иќтисодї, рањкушои мушкилоти иљтимоии давлатдории навин, њамчун бурњони маънавиёти олии таърихан шаклгирифтаи миллати тољик аст. Роѓун њамоса ва тантанаи аќлу хиради миллист. Роѓун њувияти миллии мост. Он асрњои аср, чун бурњони ќотеи корномаи нотакрори Ќањрамони миллии тољикон, мисли офтоби дурахшон осмони бекарони саодати миллии моро нурафшон хоњад кард. Борњо дар сатњи олї эълом гашт ва таъйид гардид, ки НБО-и Роѓун њамзамон ифодакунандаи манфиатњои њаётан муњимми кишварњои минтаќа мебошад. Агар пояи аслии шаклгирї ва муттањидшавии љањонбинињо њастии љамъиятї эътироф гардида бошад, Роѓун бењтарин намуна барои якмаромї ва вањдати миллї хизмат менамояд. Гуногунии структуравї ва функсионалии дидгоњи мардуми солимфикр дар мисоли Роѓун сифати ягонагї ва арзишмандии умумимиллиро касб мекунад. Мањз барои њамин Роѓунро хориљиён њамчун идеяи миллии тољикон эътироф кардаанд. Њарки ёди Тољикистон кунад, месазад сараввал Роѓунро бо тамоми маънї ва муњтавои бунёдї, њамчун муљассама ва гавњари воќеияти нангу номуси миллї пеши рў биёрад. Њаллу фасли мушкилоти муносибот бо Љумњурии Ўзбекистон, эъломи амалкарди алоќањои бародарї, комёбї ба шарикии стратегї бо ин кишвари дўст дар Паём аз сеюмин дастоварди бузурги сол эътироф гардид. Дар Паёми Сардори давлат дар канори њам омадани ду њамсоякишвар њамчун «рўйдоди таърихї» номбар шудааст. Чунин сатњи арзёбї аз анъанањои асрњои аср шаклгирифтаи муносиботи ду миллат сарчашма мегирад. Дар системаи равобити минтаќавї он хусусиятњои хоси худро дорад. Ду миллат, воќеан арзишњои бузурги умумияти љањонбинї, анъанањо ва урфу одатњои ба њам наздик доранд. Барќарории робитањои нек, ки дар изњороти сиёсї, меъёрњои њуќуќї ва сиёсати амалї ифода ёфт, баёнгари манфиатњои миллии ду љониб мањсуб мегарданд. Эътимод ва амнияти минтаќавиро ќувват мебахшанд. Барои рушди соњањои иќтисодї, иљтимої ва фарњангии миллатњои мо ва минтаќа созгор мебошанд. Чунин иртибототи бародарона, бешубња, ба ду кишвари дўст имконоти самараноки истодагарї ва муборизаи муштарак бурданро бо тањдидњои рўзафзуни террористиву экстремистї фароњам месозанд. Дар ин њуљљати барљастаи таърихї истифодаи истилоњоти ифодакунандаи марњала, њаллу фасли масоили «сиёсиву иќтисодї ва тиљоратї», «њаёти иљтимоиву иќтисодї ва маънавии мардум» дар дараљаи баланди масъулияти эњсоси бародарї ва ќаноатмандї тавзењ гаштаанд. Эътимоди ќавї аст, ки чунин шакли ифода дар њуљљати барномавї барои наслњои ояндаи Тољикистону Ўзбекистон дорои ањамият ва мантиќи бузурги пайравї ва боз њам таќвият бахшидани њамкорињои ду миллати бародар мебошад. Муносиботи кишварњои мутамаддин ва тараќќикардаи дунё бар бунёди гаштугузори озоди одамон, молиёт, мавод ва хадамот (free movement of people, many, goods, and services) асос ёфтааст. Ин ќонунмандї, мантиќи илман ва амалан тасдиќгаштаи алоќамандии халќу миллатњо, ки омили муњимми рушд ва таъмини амнияти минтаќавї мебошад, дар муносибат бо кишвари ба мо дўсти Ўзбекистон возењ тафсир гаштааст: «дар натиља рафтуомади озодонаи мардум таъмин гардида, дар зарфи нўњ моњ беш аз дуюним миллион нафар шањрвандони ду кишвар ба дидори хешу табори худ муяссар шуданд ва њамкорињои иќтисодиву тиљоратї ва гуманитарї ба маротиб тањким ёфтанд» (Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон, «Дар бораи самтњои сиёсати дохилї ва хориљии Љумњурии Тољикистон»: -Д.: 2018. -Сањ. 4). Дар Паём ба система, структура, функсия, хосиятњои сифатї ва имконоти ќуввањои истењсолкунандаи љомеа ањаммияти аввалиндараља дода шудааст. Ин мафњумњо дар вобастагии кулл ба дараљаи рушди тараќќиёти саноат ва хољагии ќишлоќ мавриди баррасї ќарор гирифта, ба инкишофи минбаъдаи онон таваљљуњи мањз зоњир гардидааст. «Ноил шудан ба њадафњои дар Стратегияи миллии рушд пешбинигардида… баланд бардоштани сатњу сифати зиндагии мардум» њамчун маќсади аслии Њукумати Љумњурии Тољикистон эълон шуда-
аст. Боиси ќаноатмандист, ки Паём роњњои таъмини рушди устувори иќтисодии мамлакатро аз љињати назариявї асоснок намуда, воќеияти амалї кардани онро аз лињози мантиќї бо роњ, усул ва натиљањои таљрибаи пешрафти иќтисодиёти љањонї, бо назардошти хусусиятњои сифатї ва миќдории макроиќтисодии Љумњурии Тољикистон, баррасї кардааст. Дар ин самт, шаш усули таъмини рушди иќисодиёти давлат таъкид гардидааст: «Њукумати Љумњурии Тољикистон фаъолияти худро ба самти њалли масъалањои пешрафти устувори иќтисодї, таќвияти неруи инсонї, такмили низоми идораи давлатї, тавсеаи имкониятњои содиротии мамлакат, бењтар кардани фазои сармоягузорї, инкишофи бахши хусусї ва бењбуди вазъи бозори мењнат њадафи олии худ эълон намудааст» (Сањ. 4). Хотирнишон бояд сохт, ки роњ ва воситањои таъмини тараќќиёти бемайлони мамлакат дар марњалаи истиќлолияти давлатї аз љињати назариявї мањсули андешаи хирадмандонаи Пешвои муаззами миллат мебошад. Гуруснагї, нодорї, ќашшоќї, касоди иќтисодї, вазъи фољиабори дар маљмўъ умумиллии камбизоатї, ки бо љанги хонумонсўз тавъам афтода буд, аксарияти ањолиро ба эњтимолияти ислоњоти вазъ ва ояндаи нек навмед мегардонд. Акнун равшан аст, ки мањз тавассути давра ба давра амалї кардани ислоњоти иќтисодї мардумро аз он вартаи њалокатбор берун овард. Дар шароити навини рушди устувори иќтисодиёти миллї, тамоюлњои мусбат дар муносиботи Тољикистон бо кишварњои минтаќа ва љањон, такон бахшидан ба самтњои махсусан ањаммиятноки њаёти мамлакат вазифањои асосии њукумат дониста мешаванд. Нуктаи муњимми эътимодбахш дар Паём асоснок кардани наќшањои афзалиятноки иќтисодї мебошад. Хотирнишон гардид, ки дар натиљаи амалї кардани вазифањои дар њуљљатњои стратегии мамлакат, аз љумла Паёми соли 2017 пешбинишуда, «рушди маљмўи мањсулоти дохилї дар сатњи 7,3 фоиз љамъбаст гардида, таваррум дар сатњи 5,4 фоиз нигоњ дошта шуд» (Сањ. 4). Аз рўзњои аввали ба уњда гирифтани зимоми давлатдорї, Пешвои муаззами миллат ду вазифаи асосии умумимиллиро эълом доштанд: таъмини сулњу субот ва амнияти кишвар тавассути ислоњоти иќтисодї – гузаштан ба механизми нави хољагидорї, давра ба давра бењбуд бахшидани ањволи иљтимоии мардум. Дар Паём хотирнишон гардид, ки «зиёда аз 150 њазор љойњои кории нав таъсис дода шуданд». Аз њамин њисоб, шумораи нафароне, ки «ба муњољирати мењнатї мераванд, 25 фоиз кам гардид». Иммануил Кант (1724-1804) аз донишмандони машњури олмонї таъкид кардааст: «дар њар илми табиатшиносї он ќадар њаќиќат њаст, ки дар он њамон ќадар математика вуљуд дорад». Дарвоќеъ, нишондодњои раќамии Паём њар шахси њаќиќатбинро водор ба андеша мекунад. Тибќи меъёрњои байналмилалї, мамлакати мо аз лињози релеф, мавќеи географї, нисбат ба дигар кишварњои Осиёи Марказї дар шароити табиии душвор ќарор дорад. Оид ба дарёфти захирањои табиї, махсусан маводи сўхт, бо мушкилот рў ба рў аст. Аз лињози геополитикї дар ќисмати «gold thrееangle» (секунљаи тиллої) љойгир мебошад, ки таваљљуњи махсуси субъектњои муассири байналхалќиро ба худ љалб мекунад. Тољикистон дар тули наздик ба яку ним њазор километр бо Афѓонистон њаммарз аст. Нисбат ба кишварњои Осиёи Марказї ва Аврупо мамлакати буферї (пешњимояткунанда) мањсуб мегардад. Яъне, бо саъю кўшиши том, гоњо ба ќимати љони фарзандони сарсупурдаи худ, харољоти молї ва моддии зиёд, сарњади давлатии кишварњои муштаракулманофеъро дар ќаламрави худ аз гурўњњои террористї, ќочоќи силоњ, муњиммот, маводи мухаддир, муњољирати ѓайриќонунї њимоят мекунад. Бояд ба инобат гирифт, ки дар њамин шароит таъмини рушди устувори иќтисодии мамлакат аз мушкилтарин масъалањо мањсуб мегардад. Мавриди омўзиш ва андеша ќарор додани суръати афзоиши ањолии кишвар, таъмини ниёзњои мардум, дар баробари ин баланд бардоштани дараљаи некуањволї ва рушди таъмини иљтимоии мамлакат аз мавзўъњои рўзмарраи фаъолияти Њукумати Љумњурии Тољикистон мебошад. Дар Паём ќайд гардидааст, ки соли љорї дар тамоми соњањои хољагии халќи кишвар пешравии муайян дар назар дошта шудааст. «Тибќи наќшањои тасдиќшуда, дар соли 2019 афзоиши ќисми даромади буљети давлатї нисбат ба соли 2018 13 фоиз, суръати рушди маљмўи мањсулоти дохилї беш аз 7 фоиз ва таваррум дар сатњи на зиёда аз 7 фоиз таъмин гардида, даромади пулии ањолї на кам аз 10 фоиз афзоиш меёбад» (Сањ. 6). Паём аз нигоњи илмї њуљљати ба пуррагї коркардшуда мебошад. Он на танњо воќеияти имрўз, балки эњтимолияти равандњои пуртазоди геополитикї, ки асоси онњоро зиддияти манфиатњо дар самти иќтисодиёт ташкил мекунад, ба инобат гирифтааст. Дар он фарзияњои гуногуни ѓайричашмдошт дар раванди табодул ва гардиши вазъияти пулї ва молии дунё таъкид гардидаанд. Оид ба ин масъала, таљрибаи таърихї, зарурати экстрополятсияи мантиќии воќеият дар соњаи иќтисодиёт, дар шароити оянда тасаввур кардани вазъи имрўза хотиррасон шудааст: «Барои босифат иљро шудани ин вазифањо, Њукумати мамлакатро зарур аст, ки пайомадњои иќтисодиву иљтимоии раванди таѓйир ёфтани муносибатњои иќтисодии байналмилалї, вазъи бозорњои молиявї, низоъњои тиљоратї ва тањримњоро мунтазам тањлил карда, љињати пешгирї кардани таъсири манфии чунин омилњо ба иќтисоди миллии мо тадбирњои заруриро амалї гардонад» (Сањ. 6-7). Чунин тарзи масъалагузорї, имконоти бештарро оид ба эмин нигоњ доштани манфиатњои иќтисодии мамлакат њам дар дохил ва њам дар муносибат бо субъектњои иќтисодии хориљї фароњам месозад. Масъулияти субъектњои хољагидориро вобаста ба истифодаи захирањои моддї ва маънавї дар шароити зудтаѓйирёбандаи љањони имрўза бештар мегардонад. Дар Паём се самти њаётан муњимми тараќќиёти иќтисодии мамлакат (таъмини истиќлолияти энергетикї, баромадан аз бунбасти коммуникатсионї, њифзи амнияти озуќаворї), ки бо ташаббус ва роњбарии бевоситаи Пешвои муаззами миллат коркард ва амалї шуда истодаанд, номбар гардиданд. Ба воќеият табдил ёфтани ин наќшањои бузург сатњ ва сифати зиндагии мардуми Тољикистонро ба куллї таѓйир дод. Вањдати миллиро таќвият бахшид. Амнияти давлати тољиконро асос гузошт. Обрўи давлати моро дар минтаќа ва љањон баланд бардошт. Заъфи маънавиёти миллї, як навъ хиљолати саросарии мардумиро, ки дар натиљаи љанги бародаркушї аз љониби хоинони миллат зуњур карда, манзалат ва рўњи тољиконаро дар љањон хазон карда буд, бартараф сохт. Эътиќоди миллати куњанбунёд, соњибтамаддун будани тољикро барќарор кард, ќудрати давлатсозї ва муњимтар аз њама тавони давлатдорї доштанашро тасдиќ намуд. Душмани бафањмро ба андеша водор ва забонкўтоњ сохт. Дар марњалаи нав эълом шуд, ки мо «наќшаи гузариши иќтисодиёти кишварро аз шакли аграрї - индустриалї ба индустриалї - аграрї амалї гардонида истодаем». Дар се соли охир, расидани њиссаи саноат аз 15,2 то 17,3 фоиз дар маљмўи мањсулоти дохилии мамлакат, далели собиткунандаи њамин гуна пешравињо мебошад. Мантиќи бузурги Паём, ки дар асл ба ќишрњои гуногуни ањолї равона карда шудааст, дастрас ва оммафањм баён гаштааст. Масъалањои мураккаби иќтисодї бо забони сода ва баёни озода тафсир ёфтаанд. Маќсадњои олии Пешвои муаззами миллат бо далелњои муътамад, бо лафзи кушодани «гирењ аз кори љањон» ифода шудаанд.
Тавре хотирнишон гардид, зина ба зина амалї гаштани се њадафи иќтисодї ба марњалаи нињоят душвори вазъи давлатдории мо рост омад ва кишварро аз вартаи нобудї рањо дод. Њамакнун, Сарвари давлат эътиќодмандона ва боварибахш иброз доштанд: «Дар робита ба ин ва бо дарназардошти ањаммияти соњаи саноат дар њалли масъалањои иќтисодиву иљтимої ва таъсиси љойњои корї пешнињод менамоям, ки саноатикунонии босуръати кишвар њадафи чоруми миллї эълон карда шавад» (Сањ. 8-9). Вобаста ба ин, Сарвари давлат зарурияти то соли 2030 дар маљмўи мањсулоти дохилї ба 22 фоиз расонидани њиссаи саноатро амри зарурї донистанд. Аз Паём бармеояд, ки барои Њукумати Тољикистон роњ ва усулњои саноатикунонї возењ ва равшан аст. Асоси он — тањти назорати ќатъї гирифтани барномањои соњавии ќабулгардида, назорати тахассусмандона аз болои роњандозии лоињањои сармоягузорї, таъмини самаранокї ва сифати натиљаи ин корњо номбар шудааст. Њамчунон, дар назди маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатї дар сатњи роњбарони вилоятњо, шањру ноњияњо ба тарзи мушаххас вазифањои муњимми љалби сармояи мустаќими хориљї, бунёди корхонањои нави истењсолї, ба кор андохтани корхонањои аз фаъолият бозмонда, ташкили љойњои нави корї гузошта шуд. Барои назорати ќатъї, эњсоси љавобгарї ва масъулият дар иљрои самараноки самти фаъолият, ба роњбарони аввали маќомоти номбурда муњлати аниќ љињати пешнињод кардани њисобот муайян гардид. Яке аз масъалањои муњим – давра ба давра таъмин кардани ниёзњои мардум, талаботи соњањои саноат, хољагии ќишлоќ ба молу маводи ватанї, њамчунон кам кардани њаљми воридот мањсуб мегардад. Дар Паём таъкид карда шудааст, ки яке аз масъалањои калидии рушди иќтисоди миллї – њавасмандгардонї ба хотири истењсолоти ивазкунандаи воридот мебошад. Мањз дар натиљаи амалї кардани чорабинињои мушаххас аз љониби Њукумати Љумњурии Тољикистон, муяссар гардид, ки «ањолї аз њисоби истењсолоти ватанї бо молњои асосии хўрокворї, асбобњои рўзгор ва масолењи сохтмон таъмин гардида, њаљми воридоти маводи ѓизої аз хориљи кишвар дар давоми се соли охир ќариб се миллиард сомонї ё 31 фоиз коњиш дода шавад» (Сањ. 9-10). Дар натиљаи кўшиш ва зањматњои шабонарўзии Пешвои муаззами миллат, амалї кардани роњ, усул ва методњои асили дипломатияи сатњи олї, омода кардани фазои эътимод дар дохили кишвар, институтњои молиявии минтаќавї ва љањон «дар 10 соли охир ба иќтисодиёти Тољикистон дар њаљми зиёда аз 33 миллиард сомонї сармояи мустаќими хориљї ворид гардидааст» (Сањ. 11). Вобаста ба муњиммият, системаофаринї ва пешбаранда будан «ќисми зиёди он ба рушди соњањои энергетика, алоќа, сохтмон, истихрољу коркарди канданињои фоиданок ва бунёди инфрасохтор равона шудааст» (Сањ. 11). Моратория ба дахолат дар фаъолияти субъектњои соњибкорї дар соњањои истењсолї барои солњои 2019-2020 ва эълони «300 рўзи ислоњот оид ба дастгирии соњибкорї ва бењтар намудани фазои сармоягузорї» аз иќдомњои авлавиятдоштаи Њукумати Љумњурии Тољикистон бањри рушди соњањои гуногуни иќтисодиёти ватанї мањсуб мегардад. Чунин тарзи њалли масъала аз шаклњои самарабахши омода кардани шароит барои рушди соњањои гуногуни хољагидорї буда, љињати рўњбаланд сохтани соњибкорони ватанї, њимояи мавќеъ ва манзалати истењсолотчї, тавлиди љойњои нави корї мусоидат мекунад. Чун њамеша, мењвари асосии Паёми имсола — давра ба давра боло бурдани сатњи некуањволии мардум эълом гардидааст. Мояи ифтихор аст, ки ин маќсад, њамакнун тавассути индустрикунонии мамлакат барномарезї мегардад. Ва њамзамон барќикунонї, ки љавњари саноатро ташкил медињад, њамчун самти асосии кори Њукумати Љумњурии Тољикистон шинохта шудааст. Аз њамин лињоз, боиси ќаноатмандї аст, ки дар «дањ соли охир иќтидори истењсолии низоми энергетикии кишвар дар њаљми 1520 мегаватт зиёд карда шуд ва беш аз 1300 километр хатњои интиќоли барќи баландшиддат сохта, ба истифода дода шуданд» (Сањ. 13). Чунин дастовард, пеш аз њама, манфиати одамони одиро, ки беш аз 70 фоизи онон дар дењот зиндагї мекунанд, њимоя менамояд. Дар Паём мањз хотирнишон карда мешавад, ки «Моњи сентябри соли 2018 мо дар ноњияи баландкўњи Мурѓоб неругоњи барќи обии «Тољикистон»-ро бо иќтидори 1500 киловатт, ба маблаѓи 80 миллион сомонї, ба истифода супоридем, ки ба шарофати он талабот ба неруи барќ дар Вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон пурра таъмин карда шуд» (Сањ. 14). Њамчунин, дар ин минтаќа асосноккунии техникии ду неругоњи барќи обї – «Санобод» ва «Себзор», бо иќтидори умумии 211 мегаватт, омода гардида истодааст. Таъмини рушди устувори иќтисодї, аз љумла сохтани корхонањои саноатї, истихрољ ва коркарди маъданњои кўњї, бунёди шароити бењтари инфрасохторї дар соњањои энергетика, роњ, коммуникатсия, тандурустї, маориф, рушди варзиш, сайёњї, боло бурдани сатњи хизматрасонї ба ањолї дар Вилояти Мухтори Кўњистони Бадахшон аз самтњои афзалиятноки фаъолияти Њукумати Љумњурии Тољикистон дониста шуда, мањз бо ташаббус ва пуштибонии Пешвои муаззами миллат амалї мегарданд. Зиёд кардани истењсоли неруи барќ дар миќёси мамлакат дар баробари имконоти экстенсивї бо роњњои интенсивї (таъмир ва азнавсозии НБО-њои мавриди истифода) низ, ба назар гирифта шудааст. Маблаѓгузории он аз сарчашмањои гуногун – буљаи давлат ва њиссаи сармоягузорї таъмин карда мешавад. Паём саршор аз маълумотест, ки барои хештаншиносї ва худшиносии миллї ањаммияти хос дорад. Њар он касе, ки худро мансуб ба ин сарзамини муќаддас бо номи Тољикистон медонад, бояд дар Паём дарёбад ва мояи ифтихор аст, ки «њоло Тољикистон, тибќи арзёбии созмонњои байналмилалї доир ба истењсоли неруи барќи аз лињози экологї тоза дар љањон љойи шашумро ишѓол мекунад» (Сањ. 16). Таърих ва махсусан замони истиќлолият, Ватани азизи мо -Тољикистон бори дигар муњим будани наќши инсонро дар њаёти љомеа исбот кард: «ваќте ки дар бораи омилњои моддї, сухан мегўем ва омилњои инсониро дар чањорчўби љузъиёти тавоноии миллї мавриди баррасї ќарор медињем, мо бояд дар хусуси тафовут байни мантиќи шумораи миллат аз сифати миллат муњокимаронї кунем. Сифати миллат гуфта, хислату характери миллї, ахлоќ ва маънавиёти миллї…мадди назар дошта мешавад» (H.J. Morghentay. Politics Among Nations. The struggle for Power and Peace. New York, 1964. -Р.121). Мањз тавассути зањматњои љонфидоёнаи Ќањрамони миллии мо, њамакнун тањавуллоти бузурги иќтисодї ва иљтимоие дар сарзамини тољикон ба вуќўъ пайвастааст, ки мо на танњо бо гузашта, бо таърихи чандњазорсола, балки бо дастовардњои замони Истиќлолият ифтихор дорем ва бояд наврасон ва љавононро дар њамин рўњия тарбия намоем. Барои мисол, дар Паём омадааст: «Кишвари мо имконият дорад, ки баъди ба кор андохтани иќтидорњои нав, аз љумла неругоњи барќи обии “Роѓун” аз лињози фоизи истењсоли неруи барќ аз манбаъњои таљдидшаванда дар љањон ба љойи дуюм ё сеюм барояд» (Сањ. 16). (Давом дорад) С. ЯТИМОВ, узви вобастаи Академияи илмњои Љумњурии Тољикистон (Бознашр аз рўзномаи «Љумњурият» аз 29.01.2019, №21-22)
3
ХАТЛОН
панљшанбе, 31 январи соли 2019, №5 (3190)
ЌУРБОН ЊАКИМЗОДА НАМОЯНДАГОНИ ВАО-РО БА ЊАМКОРЇ ДАЪВАТ НАМУД (Идома аз сањ. 1)
БАРРАСИИ МАСЪАЛАЊОИ ТАРБИЯИ ЊУЌУЌИИ ШАЊРВАНДОН 23 январи соли љорї дар толори хурди маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон тањти раёсати раиси вилояти Хатлон Ќурбон Њакимзода љаласаи Шўрои вилоятии мутобиќсозию методї оид ба таълим ва тарбияи њуќуќии шањрвандон баргузор гардид. Дар кори љаласа аъзои Шўрои вилоятї, котиби Шўро, инчунин муовини роњбари дастгоњи раиси вилоят, сардори Раёсати минтаќавии гумруки назди Њукумати Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон, раис ва котибони масъули Шўро дар шањри Норак ва ноњияи Данѓара иштирок доштанд. Дар љаласа панљ масъала, аз љумла иљрои наќшаи корї дар семоњаи чоруми соли 2018, баррасии банди 19-и Наќшаи кории Шўро вобаста ба таклифу пешнињодњо оид ба такмилу мутобиќсозии санадњои меъёрї-њуќуќї ва оид ба тањлили вазъи тарѓиби њуќуќ ва тарбияи њуќуќї, санљиши фаъолияти васоити ахбори оммаи вилоят ва шањру ноњияњо вобаста ба ширкат дар тарбияи њуќуќии ањолї ва фаъолияти «Гўшаи њуќуќї»,
натиљаи омўзиш ва санљиши Шўроњои ноњиявии мутобиќсозию методї оид ба таълим ва тарбияи њуќуќии шањрвандони назди раиси шањри Норак ва ноњияи Данѓара, љамъбасти фаъолияти Шўро дар соли 2018 ва муайян намудани вазифањо барои соли 2019, тасдиќи наќшаи кории Шўро барои соли 2019 баррасї шуда, оид ба ин масъалањо котиби масъули Шўро, сардори Раёсати адлияи вилоят Салимзода Сафарљон Абдуљалол, прокурори вилояти Хатлон Мањмудзода Насрулло Рањматљон баромад намуданд. Раиси вилояти Хатлон Ќурбон Њакимзода оид ба иљрои дастуру супоришњое, ки дар Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон аз 26 декабри соли 2018 ироа гардида буд, ба аъзои Шўро супоришњо дода, ќайд намуд, ки кормандон ва фаъолони сохторњои дахлдор ба масъалањои таъмини волоияти ќонун ва риояи талаботи њуќуќї, њифзи суботу оромии љомеа, њимояи њуќуќу озодињои инсон ва шањрванд, манфиатњои давлат ва љомеа ва ќонунњои амалкунанда чорањои
ќатъї андешиданд, Раиси вилоят таъкид намуд, ки оид ба пешгирии аъмоли ифротгарої, хурофотпарастї ва бегонапарастї бо роњи нашру пањн намудани адабиёту брошюрањои мањкумкунанда, роњандозии барномањои фањмондадињї ва роликњои тарѓиботї аз тариќи васоити ахбори омма, ба тасвиб расонидани фатвоњои манъкунанда аз тарафи Шўрои уламои вилоят, ташкил намудани дарсњои тарбиявии хусусияти ватандўстї ва зидди экстримистидошта дар муассисањои таълимї бояд ба роњ монда шавад. Инчунин, дастур дода шуд, ки бо маќсади баланд бардоштани маърифати њуќуќии ањолї корњои фањмондадињї ва ташвиќотию тарѓиботиро оид ба талаботи ќонунњои амалкунандаи Љумњурии Тољикистон бештар ба роњ монда, таваљљуњи сармуњаррирони нашрияњои даврии вилоятї ва мањаллї ба ташкили гўшањои њуќуќї љалб карда шавад. Бањром Миров, мутахассиси пешбари шуъбаи иттилоотию тањлилии дастгоњи раиси вилояти Хатлон
Ба соњаи тандурустї таваљљуњи бештар мебояд Рўзи 25 январи соли равон дар беморхонаи клиникии вилояти Хатлон ба номи Бўрї Воњидов вохўрии раиси вилоят Ќурбон Њакимзода бо кормандону масъулини соњаи тибби шањру ноњияњо баргузор гашт. Сараввал, роњбари вилоят бо фаъолияти табибон ва рафти корњои сохтмонии ин муассиса шинос гардид. Тибќи лоињањои сохтмонї дар ин беморхона майдончаи кўдакона, майдончаи варзишї, њуљрањои корї барои кормандон, фаввора ва гулгашти зебо бунёд ёфта истодааст. Раиси вилоят бо наќшаи умумии сохтмони иншоотњо шинос шуда, љињати босифат бунёд ёфтани иншоотњои мазкур маслињатњои муфид доданд. Сипас, дар маљлисгоњи беморхонаи клиникї бо ширкати муовинони раиси вилоят, дастгоњ, мудирони шуъбањои маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоят, раисони шањру ноњияњо, роњбарони муассисањои тандурустии вилоят, шањру ноњияњо љамъомад доир гашт. Нахуст њисоботи сардори Раёсати тандурустии вилоят С. Маллазода шунида шуд. Номбурда оид ба вазъи соња ва мушкилоти љойдошта гузориш дод. Раиси вилоят Ќурбон Њакимзода аз масъулини соња нисбати камбудињои љойдошта пурсиш ба амал оварда, бањри ислоњи сариваќтии он дар кўтоњтарин муњлат дастур дод. Роњбари вилоят зимни суханронї ёдовар гашт, ки соњаи тандурустї яке аз соњањои муњими иљтимої мањсуб ёфта, пайваста зери таваљљуњи Њукумати мамлакат ва Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ќарор дорад. Аз ин рў, маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоят, шањру ноњияњо вазифадоранд, ки љињати иљрои дастуру супоришњои дар Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон ба Маљлиси Олї ва маљлиси љамъбасти нишондињандањои рушди иќтисодию иљтимоии мамлакат дар соли 2018, натиљагирї ва вазифањои асосї барои соли 2019 чорањои мушаххас андешанд.
Тавре ки роњбари вилоят таъкид дошт, тањлили вазъи соњаи тандурустї нишон медињад, ки соли 2018ум 373 миллиону 384 њазор сомонї аз буља људо гардидааст, ки 25,3 фоизи њаљми умумии буљети вилоятро ташкил медињад. Ин раќам дар соли 2019 бошад, ба 433,6 миллион сомонї расида, 26 фоизи ќисми буљаи вилояти Хатлонро дар бар мегирад. Роњбари вилоят аз дастоварду зањматњои кормандони соња ёдовар гашта, аз он изњори ташвиш намуд, ки дар баробари пешравињо камбудињои љиддї низ љой доранд, ки яке аз онњо нарасидани кадрњои баландихтисос ба шумор меравад. Дар љамъомад нисбати дастгирии кадрњои љавон, бунёди муассисањои њозиразамону муљањњаз бо таљњизоти муосир, пешгирии фавти модару кўдак, дар умум, доир ба бењдошти њолати санитарию эпидемиологї, пешгирї аз беморињои сироятии зардпарвин, исњоли хунин, сил, ВИЧ/СПИД, ВНМО ва ѓайра таъкид рафт. Раиси вилоят масъулини шањру ноњияњоро бањри ислоњи камбудињои соњаи тандурустї, дар амал татбиќ намудани барномањои дар ин самт ќабулгардида муваззаф намуда, таъкид дошт, ки бањри њавасмандии табибон љоизаи “Вориси Сино”-ро таъсис медињанд. Њамчунин, табибони бењтарин низ бо мукофотњои пулї ќадрдонї карда шаванд Ба номзадњои илми тиб 5000 сомонї ва докторњои илмї бошад, 10000 сомонї мукофот пешнињод мегардад.
ФЕСТИВАЛИ «ЧАКОМАИ ГЕСЎ» Ба ифтихори эълон гардидани солњои 2019-2021 Солњои рушди дењот, сайёњї ва њунарњои мардумї чандест, ки дар шањру навоњии кишварамон даври аввали фестивал - озмуни «Чакомаи гесў» идома дорад. Маќсад аз баргузории фестивал - озмуни «Чакомаи гесў» намоиши мўй, рўй, њаракати мавзун, муоширати духтарон, намоиши њунари машшотањо ва ба ин васила тарѓибу ташвиќи анъанањои бењтарини миллї, аз ќабили саршўёну
мўйбофон, љамолакбандию кокулбофї, намоиши сарулибоси миллї мебошад. Бо дастгирии маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњияи Восеъ ва ташаббуси шуъбаи кор бо занон ва оила, Кумитаи кор бо љавонон ва варзиши ноњия фестивал - озмуни «Чакомаи гесў» дар мањаллањои љамоатњои ноњия баргузор гардид. Рўзи 19 январ бошад, фестивали мазкур бо иштироки бењтарин њунарварони љамоатњои дењот дар му-
Бахши кор бо занон ва оилаи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии шањри Кўлоб низ бањри дар сатњи баланд гузаронидани фестивали шањрии «Чакомаи гесў» тадбирљўї намуда, бонувони њунарманд ва гулдухтарони Кўлобро дар ќасри фарњанг ба њам овард. Дар назди ќасри фарњанг бонувони њунарманд вобаста ба талаботи фестивал намоишгоњи њунарњои мардумиро ташкил намуданд. Дар намоишгоњ мањсули њунари бонувон, аз љумла чакану гулдўзї, кашидадўзию ќаламарезгї, ќолинбофию шерозбофиро ба маърази дид гузоштанд. Гулдухтарон намунањои либосњои миллї, тарзи бофтани мўй, ва чолбанду кокулњои гуногунро намоиш доданд ва ба ин васила духтаронро ба фарњанги миллї ва ороиши рўю мўй талќин намуданд. Ќисмати дуюми фестивал бо суханронии муовини раиси шањри Кўлоб Кенљамо Маљидова оѓоз гардид ва мавсуф ќайд кард, ки фестивали мазкур дар тарѓибу ташвиќи либоси миллї, пешгирї аз фарњанги бегонапарастї ва эњё намудани анъанањои мардумї мусоидат мекунад. Бо риояи шартњои фестивал иштирокчиён на-
ассисаи тањсилоти миёнаи умумии №1, воќеъ дар маркази ноњия, баргузор гардид. Иштирокдорони фестивал - озмун, ки аксаран духтарон буданд, тавонистанд њунари волои машшотагї, мўйбофї, ороиши мўй, гуфтору муошират, намоиши сарулибос, аз ќабили чакану адрас, алоча ва ѓайраро бо мањорати баланд иљро намуда, мероси пурѓановати гузаштагонамонро муаррифї намоянд. Њайати њакамон ба њунари духтарон бањои баланд дода, бењтаринњоро бо ифтихорномаи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњия сарфароз гардониданд. Наљот САФАРЗОДА, ноњияи Восеъ
моиши мўй, ороиши мўю рўй ва либосњои миллиро аз матоъњои атласу адрас ва чакан пешнињод карданд. Бењтарин машшотањои шањри Кўлоб мањсули офаридањои хешро манзури њозирон гардониданд. Дар фестивал сурудњо дар васфи мўю зулф ва кокул ва назокати духтарони тољик сароида шуда, раќсњо бо либосњои миллї пешнињод карданд. Маросимњои миллии саршўёну сарбофон бо иљрои суруду раќсњо дар сатњи баланд иљро карда шуд, ки њадафи асосии фестивал мебошад. Дар анљоми фестивал ба иштирокчиёни фаъол ифтихорномањои бахши кор бо занон ва оила ва маќомоти иљроияи њокимияти давлатии шањри Кўлоб супорида шуд. Сардори Раёсати кор бо занон ва оилаи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Раъно Рањимзода ва њайати њакамон ќайд карданд, ки бењтаринњо дар даври вилоятии фестивал иштирок хоњанд кард. Чунин чорабинї бо омодагии њамаљониба дар ноњияњои Фархор, Њамадонї низ доир гардид. Ширинљон Сафарзода, шањри Кўлоб
лиону 198,3 њазор тонна сабзавот, 512,4 њазор тонна полезї, 188,5 њазор тонна мева, 104,5 њазор тонна ангур, 148 њазор тонна гўшт, 487,3 њазор тонна шир, 78,9 миллион дона тухм, 995,9 тонна асал ва 1380 тонна моњї истењсол гардида, афзоиш нисбати соли 2017-ум мутаносибан аз 2 то 11 фоизро ташкил медињад. Чуноне ки Ќурбон Њакимзода дар нишасти матбуотї зикр намуд, то 1 январи соли 2019 иљрои дурнамои содироти мањсулоти кишоварзї ба хориљи кишвар 153,1 фоиз таъмин гардида, аз њудуди вилоят 96,4 њазор тонна мањсулоти кишоварзї содирот шудааст, ки нисбати соли 2017-ум 4,9 њазор тонна зиёд мебошад. -Саноат яке аз соњањои муњими иќтисодї ба шумор меравад. Њадафи чоруми Њукумати Љумњурии Тољикистон низ саноатикунонии мамлакат мебошад, таъкид дошт раиси вилоят зимни суханронї ва афзуд, ки дар соли 2018 њаљми истењсоли мањсулоти саноатї ба 7,4 миллиард сомонї расида, нисбати соли 2017-ум 913 миллион сомонї зиёд мебошад. Афзоиши истењсоли орд, нон ва
иншоотњо ба наќша гирифта шудааст. Ќисмати зиёди иншоотњои мазкур аз ќабили корхонањои саноатї, муассисањои таълимї, марказњои савдо ва дуконњои тиљоратї, бунгоњњои тиббї, майдончањои варзишї ва хонањои иќоматї сохта ба истифода дода шудааст. Роњбари вилоят нисбати масъалаи муњими рўз таљдиду таъмир ва бунёди роњњои мошингузар таъкид ба миён овард. Аз љумла ќайд намуд, ки марњилаи якуми таљлиди роњњои Душанбе-Бохтар ба анљом расидааст. Айни замон дар ноњияњои Балљувон, Темурмалик низ таљдиди роњњо босуръат идома доранд. Зимни нишасти матбуотї Ќурбон Њакимзода нисбати соњаи маориф низ таъкид намуда, ироа дошт, ки дар соли хониши 2017 – 2018 шумораи 13 адад мактабњои садамавї, дар љойњои љамъиятї, хонањои шахсї ва дар вагонњо буда кам гардид. Њамзамон хонандагони муассисањои тањсилоти умумии шањру ноњияњои вилоят дар њаракати олимпиадањои љумњуриявї ва байналмилалї ба гирифтани 183 љой ифтихорї сазовор гардида, 36 медали тилло, 58 медали нуќра ва 89 медали биринљиро ба даст оварданд, ки нисбати соли
7 рЎзи ХАТЛОН «ТАШАББУСЊОИ ШАЊРВАНДИРО ВУСЪАТ БАХШЕМ» Омодагї ба истиќболи сазовори љашни 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон мавзўи мењварии вохўрии муовини раиси вилояти Хатлон Махфират Хидирзода бо роњбарони ташкилоту муассиса ва фаъолони шањри Левакант буд, ки 26-уми январ сурат гирифт. Дар баробари тањлили бандњои наќшаи чорабинињо бахшида ба 30-солагии Истиќлолияти давлатї, инчунин дар мавзўъњои љалби сокинони мањаллї ба корњои ободониву созандагї, мусоидат ба сањмгузории њар оила дар тозагиву ободонї, ба тартиб даровардани мањалли зист, гирду атрофи корхонаву ташкилот ва њоказо изњори назар карда шуда, барои дуруст ба роњ мондани рафти корњо маслињатњои муфид дода шуд. Муовини раиси
вилоят М. Хидирзода ба масъулини шањр супориш дод, ки дар муњлатњои муайян тамоми оилањои шањрро ба рўйхат гиранд ва сатњи иљтимоии онњоро пурра муайян намоянд. «Тавассути чунин тадбир мо метавонем сатњи маълумотнокї, фаъолияти корї, касбият ва шуѓлнокии ањолиро муайян карда, доираи ташаббусњои шањрвандиро дар пешбурди корњои созандагию ободкорињо васеътар намоем», гуфт М. Хидирзода.
БАРРАСИИ ОМОДАГИЊО БА 30-СОЛАГИИ ИСТИЌЛОЛИЯТ 26 январ дар шањри Кўлоб тањти роњбарии ёрдамчии Президенти мамлакат оид ба масъалањои рушди иљтимої ва робита бо љомеа - роњбари гурўњи кории љумњуриявї А. Рањмонзода бо иштироки муовини раиси вилояти Хатлон А. Ќурбонзода, масъулони дигари шањру минтаќаи Кўлоб ва як ќатор соњибкорон љаласаи корї баргузор гардид. Тавре ки аз бахши матбуотии шањрдории Кўлоб ба рўзномаи «Хатлон» иттилоъ доданд, дар љаласа рафти корњои сохтмонии иншоотњо дар шањр, муќаррар намудани муњлати баистифодадињии онњо, тањияи албоми иншоотњо бахшида ба љашни 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон ва ба тартиб даровардани назди биноњои кўчаи протоколї мавриди баррасї ќарор дода шуд. Њамзамон, барои бењтар намудани шароити истироњату фароѓати сокинону мењмонони шањр таъмиру азнавсозии боѓи фарњангию фароѓатї, 3 боѓи фарњангї ва гулгаштњо дар соли 2019 ба наќша гирифта шуда, корњо дар ин самт оѓоз шудаанд. Роњбарони гурўњњои корї вазифадор карда шуданд, ки лоињаи ангоравии 766 иншоотеро, ки тибќи наќша, то соли 2021 барои бунёд, таъмиру азнавсозї тасдиќ шудааст, пешнињод намоянд.
САНЉИШИ ФАЪОЛИЯТИ 301 МУАССИСАИ ТАЪЛИМЇ
мањсулоти нонї 2 фоизї, равѓани растанї 3 фоиз, гўшт навъи 1-ум 18 фоиз, риштаи пахтагї 76 фоиз, газворињо 14 фоиз, мањсулоти љўробу пайпоќ 69 фоиз, либосњои мактабї 23 фоиз, собуни мушкин 96 фоиз, мањсулот аз пластики филизї 17 фоиз, семент 23 фоиз, хишти бинокорї 65 фоиз, мазут 78 фоизро ташкил дода, истењсоли меваи хушк 2,3 баробар, гаљи сохтмонї 2,4 баробар, мањсулоти доруворї 4,1 баробар, либосњои мактабї 4,2 баробар, криолит 4,3 баробар, фториди алюминї 6,6 баробар ва мањсулоти макаронї 30 баробар афзоиш ёфт. Соли 2018-ум 74 адад корхона ва коргоњи нави саноатї бо таъсиси 1001 љойи корї ташкил карда шудааст. Чуноне ки аз њисоботи роњбари вилоят равшан гардид, соли 2018, аз њамаи манбаъњо азхудкунии маблаѓгузорињои асосї 2 миллиарду 662,4 миллион сомонї, корњои сохтмону васлкунї ба маблаѓи 1 миллиарду 458,9 миллион сомонї, корњои пудратї ба маблаѓи 943,5 миллион сомонї иљро гардида, ба маблаѓи 493,1 миллион сомонї фондњои асосї ба истифода дода шуд. Дар асоси наќшаи чорабинињо бахшида ба 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон бунёди 6 њазору 60 адад
Дар соли 2018 ду муассисаи тањсилоти миёнаи умумии вилояти Хатлон аз иљозатнома барои пешбурди фаъолият мањрум гардидаанд. 2017-ум 77 љойи ифтихорї зиёд мебошад. Дар ноњияи Данѓара коллељи нави тиббї ба фаъолият оѓоз намуд. Њамчунин дар шањри Бохтар Маркази ташхисиву табобатии “Акси шифо” дари хешро барои мизољон кушод, таъкид дошт роњбари вилоят. Дар муассисањои тиббии вилоят 3671 нафар духтурон бо маълумоти олї ва 17493 нафар кормандони миёнаи тиббї фаъолият доранд. Варзишгарони вилоят низ соли сипаригардидаро бо дастовардњои назаррас љамъбаст намуданд. Онњо дар 132 мусобиќаи љумњуриявї ва байналмилалї ширкат варзида, 582 медали тилло, 564 медали нуќра ва 821 медали биринљиро ба даст оварда, соњиби 1967 медал гардидаанд, ки нисбати њамин давраи соли 2017-ум 105 медал зиёд мебошад. Пас аз гузориши муфассал раиси вилоят доир ба дастовардњои соњањои иќтисодиву иљтимоии вилояти Хатлон дар соли 2018 рўзноманигорон ба масъалањои вобаста ба ободониву бунёдкорї, фарогирии мављи телевизиони Хатлон, њолати меллиоративии заминњо, иљроиши барномањои ќабулгардида, шуѓли ањолї ва дигар масъалањо ба раиси вилоят саволњо дода, посухњои ќаноатбахш гирифтанд. А. САФАРОВА, «Хатлон»
ЃОЛИБ МУАЙЯН ШУД Дар маркази ноњияи Њамадонї бо иштироки 24 нафар шањрвандони 8 љамоати шањраку дењоти ноњия даври якуми озмуни “Дастархонорої” доир гардид. Бино ба иттилои И. Набиев, мудири шуъбаи рушди иљтимої ва робита бо љомеаи дастгоњи раиси ноњияи Њамадонї, њадаф аз ташкил ва баргузории ин озмун дар амал татбиќ намудани Амри Президенти Љумњурии Тољикистон «Оид ба баргузории фестивал, намоиш, ид ва озмунњои анъана ва њунарњои мардумї дар Љумњурии Тољикистон барои солњои 20192021» мебошад. Ин чорабинї имконият фароњам меорад, ки тавассути њавасмандкунии шањрвандон таомњои миллї дар мањалњо эњё
гардида, бо истифодаи сарфакории моњирона сифати оростани дастархон дар маъракањо бењтар гардад. Иштироккунандагони озмун њакамон ва тамошобинон бењтарин таомњои миллиро бо тамоили сарфакорї ва сифатан оростани дастархон дар тўю маъракањо, пешкаш намуданд. Дар озмун Сайрамбї Исломова, сокини дењаи Коњдараи Љамоати дењоти “Панљрўд” ѓолиб дониста, њуќуќи иштирок намуданро дар даври дуюми озмун, ки дар нимаи якуми моњи феврал дар сатњи вилоят баргузор мегардад, ба худ касб намуд. Комрони БАХТИЁР, «Хатлон»
роњхат ба даври навбатї Дар шањру ноњияњои мамлакат даври аввали озмуни љумњуриявии «Дастархонорої» љараён дорад, ки дар он кадбонуњо ва занони њунарманд ширкат варзида истодаанд. Аз рафти ин озмун дар ноњияи Ховалинг њамкорамон Мењрбону Сафарова чунин мегўяд: «Дастархонорої мањорати хосаро талаб мекунад ва на њар зан метавонад дастархон орояд. Болои дастархон бояд аз њама мањсулоти мањаллї оро бошад». Дар маркази ноњияи Ховалинг бо иштирок дар озмуни “Дастархонорої” занони њунарманд ва кадбонуњои ноњия тавонистанд таомњои миллиро пешнињод созанд ва бо як мањорати тољикона дастархон ороянд. Љангихон Одинаев мудири бахши дин, танзими анъана ва љашну маросимњои маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњияи Хова-
линг мегўяд: «Ин озмун бо маќсади камхарљ оростани дастархон ва рўи хон гузоштани мањсулоти худї ва эњёи хўрокњои миллї роњандозї шудааст. Дар озмун занони њунарманди Љамоатњои дењот ва маркази ноњия иштирок доранд. Аксари иштирокчиёнро љавондухтарон ташкил медињанд, ки онњо дар баробари оростани дастархон якчанд намуди хўрокњои миллиро низ омода карда истодаанд». Њайати њакамон аз њунару мањорати кадбонуњо дидан карда, ба сатњи омодагии онњо бањои баланд доданд. Дар охири њамоиш ѓолибон муайян гардида, ба даври навбатї, ки дар маркази вилояти Хатлон-шањри Бохтар баргузор мегардад, роњхат гирифтанд. Ширинљон Сафарзода
Диловар Исоев, сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон, бо ироаи ин хабар гуфт, ки соли гузашта дар шањру ноњияњои вилоят аз љониби шуъбаи вилоятии Хадамоти давлатии назорат дар соњаи маориф 301 муассисаи тањсилоти умумї аз аттестатсияи давлатї гузаронида шуда, аз ин шумора танњо ба 267 муассисаи таълимї иљозатнома барои
пешбурди фаъолият дода шудааст. «Иљозатномаи фаъолияти 34 муассисаи таълимї шартан њисобида шуда, ба ду таълимгоњ чунин иљозатнома дода нашуд», - ќайд кард Д. Исоев. Ба ќавли манбаъ, дар соли 2018 инчунин 201 муассисаи таълимии вилоят аз аккредитатсияи давлатї гузаронида шудаанд.
ТАЛОШЊО БАРОИ РУШДИ САЙЁЊИИ ЭКОЛОГЇ
Хољагидори хољагии љангали ноњияи Муъминобод азм доранд, ки имсол то 4 њазор нињоли нав шинонида, барои тозаю озода нигоњ доштани буттаву љангалзорњо тадбирњои муассир андешанд.
Ба иттилои Саидакбар Љалолов, сарвари хољагии љангали ноњия, хољагии љангали ноњияи Муъминобод дар масоњати беш аз 10 њазор гектар - аз ќаторкўњњои Њазрати Имом то дарёи Ёхсу тўл кашида, ин мавзеъњо барои рушди сайёњии экологї имкониятњои зиёд доранд. Дар мавзеъњои Чилдухтарон, Зелолак, Љавзодараю Саркорон беш аз 300 њазор дарахтони сояафкану мевадињанда, ба монанди зардолу, себ, сарв, акатсия, дулона, чормаѓзу бодом месабзанд. Љангалпарварони ноњия дар мавзеъњои хушобу њаво ба парвариши занбўри асал низ машѓул буда, шумораи оилањои занбўри асалро ба 85 расонидаанд. Айни замон дар парваришгоњи Чилдухтарон парандагони зиёд, назири кабк, уќоб, бум ва намудњои зиёди њайвоноти даранда мављуданд. Барои афзуншавии саршумор ва эмин нигоњ доштани онњо дар фасли сармо њар сол зиёда аз 4 тонна мањсулоти ѓизої сарф мегардад.
БОЗДОШТИ ЗАНИ 40-СОЛА БО ГУМОНИ ЌАЛЛОБЇ Вазорати корњои дохилии Тољикистон дар бораи дастгиршавии як зани 40-сола дар шањри Бохтар бо гумони ќаллобї хабар медињад. Гуфта мешавад, ки зимни доир намудани чорабинињои оперативї-љустуљўї аз љониби кормандони милитсия зани 40-солаи зодаи ноњияи Рашт, муваќќатан истиќоматкунандаи шањри Бохтар, ки пеш бо моддаи 247-и Кодекси љиноятии Љумњурии Тољикистон (ќаллобї) суд шудааст, њамчун гумонбар дар содир намудани љинояти ќаллобї боздошт гардид. «Номбурда моњи июни соли
2018 бо роњи фиреб ба боварии соњибкор, марди 38-солаи сокини шањри Бохтар, даромада, аз ў мањсулоти хўрокворї ба маблаѓи 73 њазору 380 сомонї гирифта, то њол маблаѓашро барнагардонидааст. Нисбати номбурда парвандаи љиноятї бо моддаи 247 ќисми 4 Кодекси љиноятии Љумњурии Тољикистон оѓоз карда шуда, тафтишот идома дорад», - зикр кард манбаъ.
КИТОБХОНА СОЊИБИ «Чї? КАЙ? ДАР КУЉО?» ШУД Китобхонаи бачагонаи вилоятї дар шањри Бохтар соњиби чанд нусха китоби энсиклопедии «Чї? Кай? Дар куљо?», ки тариќи Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тољик соли 2016, дар њаљми 248 сањифа аз нашр баромадааст, гардид. Т. Юсупова, сарвари Китобхонаи вилоятии ба номи Шамсиддин Шоњин, зимни тасдиќи ин хабар афзуд, ки китоби «Чї? Кай? Дар куљо?» мададгори кўдакону наврасони кунљков буда, барои мутолиа ба доираи васеи хонандагон тавсия дода мешавад. «Чун кўдакон хеле њассосу кунљкованд, суњбаташон њамеша аз суолњои чуну чаро оѓоз меёбад. Аз ќабили чаро рўз ба шаб табдил меёбад ва ситорањо медурахшанд? Чаро барфу борон њарду аз осмон меборад, вале яке моеъ асту дигаре не? Ба њамин тартиб, њазорњо суолу пурсиш вуљуд дорад, ки бидуни рањнамое ба онњо љавоб ёфтан мушкил аст», - зикр кард Т. Юсупова ва афзуд, ки њамакнун хонандагони наврас ба суолњои худ аз ин китоб посух дармеёбанд.
51 МЕДАЛИ ВАРЗИШГАРОНИ ЌУБОДИЁН ДАР ЯК СОЛ Варзишгарони ноњияи Ќубодиён соли 2018 дар мусобиќањои байналмилалї, љумњуриявї ва вилоятї иштирок намуда, сазовори 51 медал, аз љумла 9 медали тилло, 12 медали нуќра ва 30 медали биринљї гардиданд. Ќобили зикр аст, ки бо маќсади рушди тарбияи љисмонї ва варзиш дар Ќубоиён як мактаби варзишии кўдакону наврасон фаъолият дошта, дар ноњия 8 адад варзишгоњ, аз љумла 2 майдони варзишї бо љойи ни-
шаст, 7 адад толори варзишї, 52 майдончањои варзишї аз рўи намуди футбол, 29 майдончањои баскетбол, 60 адад майдончањо барои волейбол ва 8 адад майдончањои варзишї барои тўби дастї фаъолият доранд.
Хабарњои бештар ин љост:
www.khatlon-ruznoma.tj
4
ХАТЛОН
ЌАЛАМЗАНЕ АЗ «ТАХТИ САНГИН» Ё чї тавр њунари Оламбї олами њунарро тасхир кардааст… Касе њунарманд аст, аслан, танњо ба як њунар мањдуд намешавад. Њатман њунарњои дигарро низ балад аст. Яъне, њар нафаре, ки завќу салиќаи баланд дорад ва кўшиши њунаромўзиро мекунад, њатман пушти як њунар чандин касбу њунари дигарро аз худ мекунад. Ваќте бо офарандагони зебої, дастони пурэъљози онњо суњбат меороем ва пай мебарем, ки Тољикистони мањбуби мо дорои ганљинањои зиёди нуњуфта аст. Яъне, бонувони соњибњунару гулдасти мо, ки муњофизу ташвиќгари њунарњои миллию мардумианд, бешак, гавњару ганљина, машъалафрўзи роњи зиндагонї ва посдорандаи фарњангу тамаддуни бостонии мо мањсуб мегарданд. Љамоати дењоти "Тахти сангин" калонтарин љамоат дар ноњияи Ќубодиён ба њисоб меравад. Дар ин љо 41 њазор нафар зиндагї мекунанд. Гарчанде дурдасттарин дењањо дорад, аммо мардумаш, бахусус занони ин мањал соњибњунаранд. Дар њар як хона њатман њаст нафаре, ки гулдўз ё гилембоф ё њадди аќал пазандаи моњир асту кадбонуї мекунад. Гулдўзию гилембофиро бонувони русто шуѓли изофии худ медонанд. Занони ин минтаќа ба кори замин низ мењри беандоза доранд. Дар ин минтаќа, ки аз гармтарин мавзеъњои Тољикистон мањсуб меёбад, зироатро чанд маротиб кишт кардан мумкин аст. Аз ин бартарии табиї дар "Тахти сангин" ба таври самаровар истифода мекунанд. Бо истеъдоди бисёре аз њунармандони вилояти Хатлон дар таљрибаи корї ошної пайдо намудаам. Ањсану офарин ба зењну малакаашон хондаам. Аммо ин гуна ќаламкаши моњирро бори
аввал дар Љамоати дењоти "Тахти сангин"-и ноњияи Ќубодиён вохўрдам, ки сабку салиќааш ба дигар њунарофарон шабоњат надорад. Ба њунари ў бисёрињо бо њайрат менигаранд, ки то ин дараља як зан дар як минтаќаи дурдаст ин ќадар соњибистеъдод бошад. Наќќошии ў бењтар, љолибтар, зеботар аз он тарњњоест, ки дигарон бо мошинаву дастгоњњои махсус мекашанд. Бо кумаку роњбаладии мудири бахши кор бо занон ва оилаи ноњияи Ќубодиён, зани њалиму кордон Хосият Зарипова, мо ба суроѓи он бонуи соњибњунар Оламбї Обидова рафтем. Дар њаќиќат, Оламбї њамагонро бо истеъдоди худододиаш, ганљофариаш мафтун сохтааст. Хеле аљиб аст, ваќте наздаш мешинеду ба дастони наќшофараш менигаред. Њамагї дар як даќиќа наќши гули офтоберо, ки дар байни чаканшиносон маъмул аст, бе ягон сањву хато рўйи матоъ мекашад. Ба ќавли худи Оламбї Обидова, касе дар ин роњ устодаш нест.
Дойраи калонтарин дар Кўлоб
Худомўз аст ў. Ин њунарро мањсули истеъдоди худододї меномад. Ба ќавли хешу пайвандон, момокалонаш, ки аслан Оламбї ўро ёд надорад, њамин гуна ќаламкаш будааст ва шояд, ба истилоњ, ин њунар ирсї буда, ба ў мерос мондаааст. Оламбї Обидова дар мактаб духтараки аълохону њушёре будааст. Бахусус, наќшакашу рассоми њамсинфон ва гулдўзи дугонањо будааст. Ў мегўяд, ки мактабро дар замони Шўравї бо бањои аъло хатм намудааст. "Орзуи табиб шуданро доштам. Вале азбаски дар хонаводаи таќводор ба воя расида будам, ба ман иљозати давом додани тањсилро дар мактаби олї надоданд. Сад шукр, ки хонаи ободу гул барин њафт фарзанд дорам. Њамин њунарам маро то имрўз мехўронаду мепўшонад. Ќаламзанї яке њунарњои ман бошад, кулчапазию ќуроќдўзї њунарњои дигари камина аст. Ваќте барои шоњписаронам келин карданї мешавам, аз ќудоњо хоњиш мекунам, ки тахти арўсии келинњоямро худам дўзам. То Саиднодирро баъд аз он дар шањри Кўлоб ва саросари кишвар њамчун навозандаи асбобњои халќї ва њунарманди забардаст мешиносанд ва дар баробари он асбобњои зарбию нафасї низ месозад. Дар соли 2018, ки аз љониби Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон Соли рушди сайёњї ва њунарњои мардумї эълон гаардида буд, Саиднодир њамаро ба њайрат гузошт. Ў бо шогирдаш калонтарин асбоби зарбї-дойра сохт. Саиднодир Њайдаров њангоми суњбат иброз дошт: «Сохтани чунин дойраи калон мушкилии зиёд дорад. Барои њар як ќисми он ашёи хом интихоб карда љо ба љо гузоштан ва андозаю давраи онро ба назар гирифтан, истифодаи ширеш ва алахусус пўсти гов хеле душвор аст. Новобаста ба ин, њама тавонистем бо шогирдон аз уњдаи сохтани чунин як асбоби бузург бароем. Ин дойра, ки ба андозаи як метру њафтод сантиметр аст, дар муддати се моњ сохта ба анљом расонидем. Мушкилии асосї дар дарёфти
Ислоњоти милитсия амалї мегардад Тавре ки њамагон огоњї доранд, њанўз 19 марти соли 2013 бо Фармони Президенти мамлакат “Стратегияи ислоњоти милитсияи Љумњурии Тољикистон барои солњои 2013-2020” тасдиќ гардид. Дар асоси стратегияи ислоњоти милитсия Барномаи ислоњоти (рушди) милитсия ва наќшаи иљрои он тањия гардида, бо Ќарори Њукумати Љумњурии Тољикистон аз моњи майи соли 2014 тасдиќ шудаанд. Тибќи Низомнома дар бораи Шўроњои љамъиятї оид ба мусоидати љомеаи шањрвандї соли 2015 њайати Шўроњои љамъиятии назди ВКД, РКД дар ВМКБ, РКД дар шањри Душанбе ва вилоятњои Хатлону Суѓд, ноњияњои минтаќаи Рашт ва Кўлоб ба фаъолият шурўъ карданд. Аз љумла, Шўрои љамъиятии назди РВКД Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон пайваста бо ањолї дар њамбастагї бо маќомоти корњои дохила мулоќоту вохўрињо доир менамоянд. Чунин як мулоќоти муфид бо
ширкати раиси Шўрои љамъиятї Лоњутї Шоњназаров, муовини раиси Шўро Асалмо Сафарова, роњбари гурўњи корї Шањриёр Баротов, муовини сардори ШКД-и ноњия бо ањолии ноњияи Ќубодиён баргузор гардид. Дар љамъомад доир ба њадафњои Шўрои љамъиятї, вазифањои Шўрои љамъиятї, њуќуќњои аъзоёни Шўрои љамъиятї ва Низомномаи Шўрои љамъиятї
оид ба мусоидати љомеаи шањрвандї ба ислоњоти милитсия сухан ронданд. Аз љумла таъкид гардид, дар шањру ноњияњо низ Шўроњои љамъиятї бояд фаъолнокї нишон дињанд. Вазифањои Шўрои љамъиятї, пеш аз њама, пешгирии ќонуншиканињо, мусоидат намудан ба маќомоти корњои дохилї дар пешгирї ва ошкор намудани љинояту њуќуќвайронкунињо, баланд бардоштани боварии ањолї
панљшанбе, 31 январи соли 2019, №5 (3190)
барои онњо наќши дастони ман њамчун як модари гулдаст ёдгор монад", - мегўяд ин бонуи саропо њунар. Оламбї дар баробари соњибњунар будан, модару хушдомани хуб низ њаст. Ќудоњо ваќте ба хонаи ў меоянд, аз Оламбї хоњиш мекунанд, ки духтаронашонро мисли худаш њунар омўзонад. Аммо, мутаассифона, келинњо ба ќалам задан шавќи камтар нишон медињанд. Бо вуљуди ин, келинњо наќшњои офаридаи ўро гулдўзї мекунанд. "Як духтарам гулдўзи хуб асту як набераам, ки дањ сол дорад, дар нињодаш њамин истеъдодро мебинам. Ваќте ба њаракати дастонаш менигарам, њамон замони кўдакии худам пеши назар меояд", - идома дод Оламбї. Инчунин, занони дења, ки ќариб нисфи зиёдашон љавонзанњоянд, гулдўз њастанд ва Оламбї аз рўйи хосташон наќшофарї мекунад. Хабари ќаламкаши моњир будани Оламбї Обидова ба Суѓду Рашту Њисор њам расидааст. Фармоишгарони ў њатто аз Россия њастанд. Оламбї дар баробари наќшу нигори миллї, инчунин тасвири Парчами давлатї ва Суруди миллиро дар рўйи матоъ кашидадўзї мекунад. Оламбї њамчун як зани њунарманд дар тамоми чорабинињои љамоату ноњия иштирок менамояд ва имсол њунари ў дар чорабинии бошукўње ба муносибати љашни Сада дар маркази вилояти Хатлон - шањри Бохтар ба намоиш гузошта шуд. Дар ин чорабинї мањсули њунарашро бо диплом сарфароз гардониданд. - Њунари ман сари болою рўзгори ободи ман аст, - мегўяд Оламбї. Бошад, ки чунин бошад!
Сарвари давлат, Пешвои миллат муњта-рам Эмомалї Рањмон зимни баромадњои худ таъкид менамоянд, ки сафи ин гуна гурўњњои экстремистиро љавонони гумроњ ташкил медињанд, ки онњо саводи кофии динї надош-та пайрави онњо мешаванд. Мутаассифона, баъзе давлатњо гурўњњои террористї ва экстремистиро маблаѓгузорї ва мусаллањ мегардонанд. Аз љумла дар љумњурии мо Њизби террористи нањзати исломї ташкил ёфта, аз солњои навадуми асри гузашта то ин љониб дар дохили љумњурї њамчун њизби сиёсї амал мекард ва нооромињои солњои љанги шањрвандиро бо дастгирии давлати Эрон амалї
«ХАТЛОН» МУАССИС: Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Сармуњаррир Асалмо САФАРОВА
гардонидаанд. Амалњои хиёнаткоронаи ин њизб дар Тољикистон ошкор гардида, фаъолияташ дар љумњурї ќатъ карда шуд. Тибќи гуфтањои Саттор Аёмиддин (бо тахалуси Мавлавї Аёмиддин) яке аз узви ин ташкилоти террористї, ки аз солњои таъсисёбии ин њизб љавононро ба ин гурўњњо шомил мекардааст, чунин мегўяд: “Тамоми љангњое, ки дар давлатњои Сурия, Ироќ, Фаластин рафта истодаанд, пуштибонашон Амрико ва Эрон мебошанд. Ин њама амалњои номатлуби гурўњу њизбњои террористї бояд ба љавонони Тољикистон дарси ибрат шавад ва мо бояд иттифоќ бошем, то ба мисли солњои гузашта фирефтаи суханони беасоси бадхоњон нашавем. Тољикистонро обод намоем, аз пайи тањсилу касбомўзї шавем ва ватани азизи худро дўст дорем. Зеро мо-љавонон
ЉАШНВОРАИ «ПАРАСТУ-2019» БА 80-СОЛАГИИ МАЊМУДЉОН ВОЊИДОВ БАХШИДА МЕШАВАД Бахшида ба 30-солагии Истиќлолияти давлатии Тољикистон ва 80-солагии Њунарпешаи халќии Тољикистон Мањмудљон Воњидов аз 15 то 22 апрели соли равон дар шањри Душанбе Фестивал-озмуни љумњуриявии театрњои касбї «Парасту-2019» баргузор мегардад. Тавре аз маркази матбуоти Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон ба рўзномаи «Хатлон» хабар доданд, Фестивал-озмун бо маќсади рушди драматургияи миллї, санъати театрии мамлакат, тањияи асарњои баландѓояи ватанї, баланд бардоштани сатњи мањорати касбии коргардонњо, њунармандон, рассомон, бастакорон, њисси ифтихори ватандўстию ватанпарастї ва анъанањои хуби таърихию фарњангї гузаронида мешавад.
Ба Фестивал-озмуни «Парасту2019» бояд намоишњои бењтарине пешнињод шаванд, ки тўли солњои 2017-2018 аз љониби театрњои касбии љумњурї рўйи сањна омадаанд. Ёдовар мешавем, ки Фестивалозмуни љумњуриявии театрњои касбї «Парасту» њар ду сол гузаронида мешавад. Соли 2017 Шоњљоизаи фестивалозмуни мазкур, ки ба 100солагии Њунарпешаи халќии ИЉШС Туњфа Фозилова бахшида шуда буд, насиби њунармандони Театри давлатии љавонон ба номи Мањмудљон Воњидов бо намоиши «Дирафши ковиёнї» аз рўйи «Шоњнома»-и Абулќосим Фирдавсї дар коргардонии Нозим Меликов гардида буд. Шоњљоизаи «Парасту-2015»-ро бошад, театри Хоруѓ соњиб шуда буд.
ДАР НОЊИЯИ ВАХШ ДУ КИТОБХОНАИ ЗАМОНАВЇ БУНЁД МЕГАРДАД Дар доираи омодагињо ба љашни умумимиллии 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон дар дењаи «Озодии мењнат»-и Љамоати дењоти «20-солагии Истиќлолияти Тољикистон»-и ноњияи Вахш сохтмони китобхонаи замонавї
ифтитоњ ёфт. Дар ин бора аз шуъбаи фарњанги маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњияи Вахш ба рўзномаи «Хатлон» иттилоъ доданд. Инчунин, дар Љамоати шањраки «Киров» низ ба сохтмони чунин китобхонаи муосир шурўъ
намуданд. Китобхонањо бо маќсади дар сатњи баланд таљлил намудани 30солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон аз љониби китобдорон Мењрї Холмирзоева ва Парвина Ташрифова бунёд мегарданд.
«АЗ ТАЪРИХИ МУАССИСАЊОИ ФАРЊАНГИИ НОЊИЯИ ТЕМУРМАЛИК» Ба истиќболи 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон, 65-умин солгарди таъсисёбии Вазорати фарњанги Љумњурии Тољикистон ва 90солагии таъсисёбии ноњияи Темурмалик китоби нав тањти унвони «Аз таърихи муассисањои фарњангии ноњияи Темурмалик» интишор ёфт. Муаллифи китоб Љалолиддини Сафарзод кўшиш намудааст, ки чун мутахассиси соња дар асоси факту далелњои эътимодбахш фаъолияти муассисањои фарњангии ноњияро дар даврањои гуногун тањлил на-
мояд. Маљмўаи фарњангї яке аз иќдомњои нахустини тадќиќотии фарњангиёни музофотии кишвар мебошад. Њифзи ёдгорињои таърихию фарњангї њамчун мероси гаронбањои миллию умумибашарї вазифаи инсонї ва шањрвандии њар яки мост. Ин ганљи пурќиматро чун гавњараки чашм њифз намуда, дар барќароркунии онњо сањми босазо бояд гузошт. Њангомаи ИСМАТ, «Хатлон»
Њангомаи ИСМАТ, «Хатлон» пўст ва омодасозии он буд. Барои дойра пўсти модагов, ки бару пањноиаш на камтар аз як метру навад сантиметр бошад, лозим буд. Коркарди он ва ба гирда кашиданаш ваќти зиёдро гирифт. То ин дойра боз як дойраи дигар-як метру панљоњсантиметра сохта будам, ки њоло дар осорхонаи Кўлоб мањфуз аст». Саиднодир дар сохтани асбобњои мусиќї чўбњои ќавиро истифода мебарад. Барои коркарди онњо аз асбобњои муосири барќї низ кор мегирад, ки он корашро дањчанд осон мегардонад. Хушбахтона, Соли рушди сайёњї ва њунарњои мардумї эълон гардидани соли 2018 дар муаррифии як зумра хунармандон ва соњаи њунармандї наќши муассир гузошт. Эълон гардидани солњои 2019-2021 њамчун Солњои рушди дењот, сайёњї ва њунарњои мардумї ба ин раванд таќвият хоњад бахшид.
Нигаронї
Купрук кай обод мешавад?
Тайи чанд сол аст, ки пули мошингард, воќеъ дар наздикии Муассисаи давлатии нигоњдории роњњои автомобилгарди ноњияи Абдурањмони Љомї, ќисман вайрон гашта, барои њаёти ронандагон хавфу хатар эљод менамояд. Вале
Ширинљон Сафарзода ба милитсия, таъмини иштироки мустаќим ва ѓайримустаќими шањрвандон дар њамаи марњилаи ислоњоти милитсия мебошад, зикр гардид дар љамъомад. Њамин тавр оиди фаъолияти Шўрои љамъиятї оид ба мусоидати љомеаи шањрвандї ба ислоњоти милитсия дар назди РВКД Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон сухан ронда, таъкид доштанд, ки нишон додани симои аслии милитсия њамчун њимоятгару њомии халќ, коњиш додани сатњи коррупсионї, ба ањолї фањмондани хатарњои амалњои гурўњњои террористиву экстремистї ва маќсаду мароми ин душманони одаму олам мебошад. Чунин мулоќоти хотирмони Шўрои љамъиятї оид ба мусоидати љомеаи шањрвандї ба ислоњоти милитсия дар назди РВКД Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон дар ноњияи Дўстї низ баргузор гардид. ВАХШОНА, “Хатлон”
роњбарони ноњия аз ихтисосдињии маблаѓи зарурию таъмири он дида чашмпўширо афзалтар медонанд. Аз ин пул асосан, сокинони дењањои Гулистон, Нахимов, Тут, Калинин, Ѓайрат, Ленин, Бањористон, Янгидењќон, Навдї, Озодии шарќ, Арху, Илич ва Суп-
тропик истифода мебаранд, аммо солњои охир рафтуои наќлиёт аз болои он мушкилтар шудааст. Зеро бинобар истифодаи тўлонї ва риоя нагардидани иќтидори борбардории он оњанњои зери тахтасангњои оњану бетонї ќат шуда, боиси валангор гардидани пул шудааст. Алалхусус наќлиёти кирокор бо истифода аз њамин масир ва ин купруки фурўрафта фаровон њаракат карда, њаёти мусофиронро зери хатар мегузоранд. Купруку роњсозї кори савоб аст, аммо худситоиву бемасъулиятї, бањонаљўї ва айби хешро ба дўши дигарон партофтани масъулон боиси тааљљуб асту бас. Пас, чиро интизорем? Якбора сарозер шудани ин купрукро?! Комрони БАХТИЁР, «Хатлон»
Раёсати фарњанги маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон барои ишѓоли мансабњои холии зерин
озмун эълон менамояд 1. Сармутахассис оид ба кадрњо -1 љой. Маоши мансабї -1032 сомонї, иловапулї барои собиќаи хизмати давлатї аз рўйи љадвали ягонаи тарифї. 2. Мутахассис оид ба театрњо, боѓњои фарњангї - 1-љой. Маоши мансабї- 696 сомонї, иловапулї барои собиќаи хизматї аз рўйи љадвали ягонаи тарифї. Суроѓаи ќабули њуљљатњо: -шањри Бохтар, кўчаи С. Вализода-3, Раёсати фарњанги вилояти Хатлон. Телефон барои тамос: 8 (3222 ) 3-29-10, 3-10-34.
Диќќат: Музояда!
Иљрочии калони Хадамоти иљро дар ноњияи Вахш Амонзода Умед Мирзо, рўзи 28 феврали соли 2019 музоядаро оид ба фурўши манзили истиќоматї, ки тањти њабс ќарор дорад, эълон менамояд № Т/р
Номгўи амволи њабсгардида
Соли барориш
Мансубият ва суроѓа
Нархи ибтидої
1.
Манзили истиќоматии як ошёна, иборат аз се њуљра ва дорои њуљрањои ёрирасон
Соли 2012
Воќеъ дар ноњияи Вахш, Љамоати шањраки «Киров», дењаи Тепалик
630000 (шашсаду сї њазор) сомонї
Ќабули дархостњо барои иштирок ва ба ќайд гирифтани иштироккунандагон аз рўзи нашри эълони мазкур оѓоз ёфта, як соат пеш аз саршавии музоядаи такрорї анљом меёбад. Музояда бо усули англисї гузаронида мешавад. Љойи баргузории музояда: ноњияи Вахш, Љамоати шањраки «Вахш», кўчаи Ленин, утоќи иљрочиёни Хадамоти иљро дар ноњияи Вахш . Музояда рўзи 28 феврали соли 2019 соати 10:00 даќиќа барпо мегардад. Пардохти кафолатпулї ба тариќи наќдї ё ѓайринаќдї ба суратњисоби иљрочиёни Хадамоти иљро дар ноњияи Вахш дар њаљми 5 фоизи арзиши молу мулк супорида мешавад. Маълумоти иловагиро оид ба гузаронидани музояда бо телефони (83246) 2-45-89, 2-45-87, 2-42-22 ва 93300-20-26 гирифта метавонед.
САРРАЁСАТИ МОЛИЯИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН БАРОИ ИШЃОЛИ МАНСАБЊОИ ХОЛИИ ЗЕРИН
Ќудрати мо - дар иттињоди мо Терроризм яке аз зуњуроти номатлуби љомеаи навин мањсуб ёфта, фаъолияташ ба халалдор намудани вазъи мамолики љањон нигаронида шудааст.
Ахбори фарњангї
ОЗМУН ЭЪЛОН МЕНАМОЯД Сарраёсати молияи вилояти Хатлон - Сардори шуъбаи бањисобгирии алоќа бо бонкњои Раёсати хазинадории Сарраёсат-1 љой, маош - 1387 сомонї. - Мутахассиси пешбар - њуќуќшиноси шуъбаи кадрњо ва сиёсати њуќуќи Сарраёсат - 1 љой, маош 846 сомонї. Суроѓаи ќабули њуљљатњо:
- шањри Бохтар, кўчаи А. Сино-3, Сарраёсати молияи вилояти Хатлон. Телефон барои тамос: 8 (3222) 2-20-56, 93-518-90-00. Муњлати ќабули њуљљатњо: 21 рўз баъди нашри якуми эълон дар бораи гузаронидани озмун. Эзоњ: Иловапулї ба маоши мансабї барои собиќаи хизмати давлатї њар моњ ба андозаи муќарраргардида пардохт карда мешавад.
эътибор надорад
пайравони Пешвои муаззами худ Эмомалї Рањмон мебошем. Акмалљон Саидов, донишљўи соли аввали ДДБ ба номи Н. Хусрав
Шањодатномаи гумшудаи ронандагии дараљаи “С”, гурўњи 21, ки онро соли 1986, бо ихтисоси “Тракторчї-мошинисти васеъихтисос” ва ронандаи автомобил Литсейи касбии техникии ноњияи Дўстї ба Зайдуллоев Руслан Ашурович додааст, эътибор надорад. Шањодатномаи гумшудаи њадяи манзили истиќоматї, воќеъ дар ноњияи Вахш, Љамоати дењоти “20солагии Истиќлолияти Тољикистон” аз тарафи Юсупов Юлдошбой Њасанович ба Хуљаёров Иброњим Ѓафурович њадя карда шуда, аз тарафи идораи ноториалии давлатии ноњияи Вахш тањти фењристи 1Ш58, аз 1.03.2010 тасдиќ карда шудааст, беэътибор дониста шавад.
Дар рўзномаи «Хатлон» ба хотири бисёрандешї матолибе низ нашр карда мешаванд, ки идораи рўзнома метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро бар дўш нагирад. Дастнавису суратњо ба муаллифон бозпас гардонида намешаванд. Матолиби муаллифони беруна дар њаљми то 3 сањифа бо њуруфи Times New Roman Tj, андозаи 14, фосилаи байни сатрњо 1,5 ќабул карда мешавад.
РЎЗНОМА ДАР ВАЗОРАТИ ФАРЊАНГИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ТАЊТИ РАЌАМИ 0013/рз АЗ 23 ИЮЛИ СОЛИ 2015 АЗ НАВ БА ЌАЙД ГИРИФТА ШУДААСТ.
Навбатдор: Саттор ќарахонов
Тарроњ: Зафарљон Азизов
Рўзнома дар чопхонаи ЉСК «Матбааи Ќўрѓонтеппа»-и вилояти Хатлон ба табъ расидааст. Ба чопаш 31.01.2019 иљозат дода шуд. Адади нашр: 8500 нусха. Нишонии мо: шањри Бохтар, кўчаи Логинов - 12. Тел: сармуњаррир: 2-88-17, муовини сармуњаррир: 2-47-14, котибот: 2-89-16 Индекси обуна 68896