ХАТЛОН
БАНЇ - ОДАМ АЪЗОИ ЯКДИГАРАНД
Нашрияи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон №10 (3246)
ЉУМЪА, 7 феврали соли 2020
www.khatlon-ruznoma.tj
E-mail: khatlon.tj@mail.ru
Нишасти матбуотии раиси вилоят
ЌУРБОН ЊАКИМЗОДА БА РЎЗНОМАНИГОРОН БАРОИ ЊАМКОРЇ ИЗЊОРИ СИПОС НАМУД Дар толори Раёсати телевизион ва радиои вилояти Хатлон нишасти матбуотии раиси вилоят Ќурбон Њакимзода бо намояндагони ВАО баргузор гардид. Раиси вилоят доир ба дастовардњои иќтисодиву иљтимоии вилояти Хатлон дар соли сипаригардида сухан ронда, таъкид дошт, ки дар соли 2019 фаъолон ва ањли зањмати вилояти Хатлон дурнамои соњањои иљтимоию иќтисодии вилоятро бо нишондињандањои мусбат љамъбаст карда, имрўзњо чун тамоми мардуми љумњурии азизамон бањри дар амал татбиќ гардонидани дасту-
ру супоришњои дар Паёми навбатии Президенти Љумњурии Тољикистон, Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон ба Маљлиси Олии мамлакат зикршуда саъю кўшиш доранд. Ба истифода додани Агрегати дуюми Неругоњи барќи обии “Роѓун” аз љумлаи дастовардњои бузурги имсолаи Њукумати мамлакат дар соњаи энергетика ва як ќадами устувори дигар дар љодаи таъмини истиќлолияти энергетикї, боз њам бењтар ќонеъ гардонидани талаботи соњањои иќтисодї ва ањолї ба неруи барќ ва заминаи мусоид барои амалї гардидани њадафи чоруми миллї - саноатикунонии босуръати Тољикистони азиз мебошад. Соли 2019 соњањои истењсолї рушд карда, дањњо корхонањои хурду миёна бунёд ва ба истифода супорида шуданд. Дар ин кори хайр сањми соњибкорони ватанї, шахсони саховатпеша, кишоварзону сохтмончиён ва тамоми мардуми шарифи Хатлонзамин хеле назаррас мебошад. Онњо бо азму иродаи ватандўстона ва ба хотири татбиќи сиёсати давлату Њукумат љињати муњайё сохтани љойњои корї, вусъати корњои ободонї ва дар ин асос бењтар кардани сатњи некуањволии сокинони мамлакат њиссаи арзанда гузошта истодаанд. Соњибкорон, шахсони саховатманд ва мардуми зањматкаши шањру ноњияњои вилоят корњои ободонию созандагиро бахшида, ба таљлили 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон вусъат бахшида, дар соли 2018-ум 1061 ва соли 2019-ум 2474 адад иншоотњои гуногуни таъйиноти истењсолию ѓайриистењсолї бунёд намуданд, ки
аз ин њисоб 12,9 њазор љойњои кории доимї ва мавсимї таъсис дода шуд. Аз љумла, дар соњаи маориф 218 иншоот, тандурустї 441, фарњанг 92, варзиш 246 адад, 53 адад иншоотњои сайёњї ва њунарњои мардумї, инчунин фермањои чорвопарварї, паранда, сардхона, корхонаю коргоњњои саноатии истењсолї, таъмири роњу пулњо ва дигар иншоотњои хизматрасонї мавриди истифода ќарор дода шудааст. Раиси вилоят зимни суханронї аз иќдомњои неку љавонмардонаи соњибкорони мањаллї, ёдовар гардида, таъкид дошт, ки Бањриддин
Љўрахонов, соњибкор аз ноњияи Ёвон дар бунёди муассисаи таълимї барои 640 љойи нишаст, маркази саломатї, мумфаршкунии роњ, корхонаи сементбарорї дар ноњияи Љ. Балхї, Хўљамурод Азимов, соњибкор аз шањри Норак дар бунёди муќаддасоти миллї, Њошим Бобоев - соњибкор аз шањри Бохтар дар бунёди муассисаи томактабии хусусї барои 140 љой, Толиб Мирзорањимсоњибкор аз ноњияи Данѓара барои бунёди Ќасри фарњанг дар Љамоати дењоти “Оќсу”, Маъруфхўља Рањмонќулов - соњибкор аз ноњияи Ќубодиён барои бунёди боѓчаи бачагона дар дењоти 20-солагии Истиќлолият, Саъдулло Ѓафуров соњибкор аз ноњияи Кўшониён барои бунёди корхонаи истењсоли равѓани растанї ва чандин соњибкорони дигарро метавон номбар кард, ки сањми худро дар корњои ободонї бахшида, ба 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон гузоштаанд. Наќшаи андоз бо назардошти андози иљтимоии ѓайрибуљетї 100,1 фоиз таъмин шуда, ба буљет як миллиарду 467 миллион сомонї ворид гардид, ки нисбати наќша 2,1 миллион сомонї ва њамин давраи соли гузашта 180 миллион сомонї зиёд мебошад. Дар таъмини наќшаи андозњо њиссаи шањру ноњияњои Норак, Балљувон, Данѓара, Дўстї, Љ. Балхї, Темурмалик ва Ш. Шоњин назаррас буда, онњо иљрои наќшаи ќисми даромади буљетро барзиёд таъмин ва маблаѓњои барзиёдиро барои вусъатдињии корњои ободонї равона намуданд. Чуноне ки зимни нишаст таъкид гардид, бо дастгирии
Њукумати Љумњурии Тољикистон дар соњањои иќтисодиёт ва иљтимоиёти вилоят 30 лоињаи сармоягузории давлатї татбиќ шуда, аз њисоби онњо дар шањру ноњияњои вилоят 469 миллион доллари америкої азхуд карда шудааст. Соњибкорони вилоят дар соли 2019 ба Фонди дастгирии соњибкории назди Њукумати Љумњурии Тољикистон ва Кумитаи давлатии сармоягузории љумњурї 99 лоињаи ќарзї ва сармоягузорї ба маблаѓи 461 миллион сомонї пешнињод намуда, ба 7 лоиња 7,5 миллион сомонї маблаѓи ќарзи имтиёзнок људо карда шудааст. Гардиши савдои хориљии вилоят 404,5 миллион доллари америкоиро ташкил дод, ки ин нисбати соли гузашта 36,4 миллион доллар ё 9,9 фоиз зиёд мебошад. Дар гардиши савдои хориљї содирот ба 46 фоиз ва воридот ба 54 фоиз баробар мебошад. Содироти молу мањсулоти вилоят ба хориљи кишвар, аз љумла нахи пахта 23 фоиз, калобаи ресандагї 21 фоиз, семент 15 фоиз ва ќувваи барќ 34 фоизро ташкил дода, ба вилоят аз хориљи кишвар, асосан, шакар, нурињои маъданї, сўзишворї, гўшт ва орду гандум ворид гардидааст. Дар минтаќањои озоди иќтисодии «Данѓара» 25 субъект ва “Панљ” 16 субъект ба ќайд гирифта шудаанд. Соли 2019 дар минтаќаи озоди иќтисодии “Данѓара” љалби сармояи хориљї ба маблаѓи 129,2 миллион сомонї ворид гардида, аз аввали фаъолият як миллиарду 780 миллион сомонї аз худ шуда, ба маблаѓи 36,8 миллион сомонї молу мањсулоти гу-
ва 811 миллион сомонї ё 62 фоиз ба ташкилотњои ќарзии хурд рост меояд. Гардиши моли чакана ба 6 миллиарду 658 миллион сомонї ва хизматрасонии пулакї ба 2 миллиарду 64 миллион сомонї расида, иљрои дурнамо мутаносибан 105,8% ва 102,5 фоизро ташкил дод. Нисбати соли 2018 гардиши моли чакана 1 миллиарду 798 миллион сомонї ва хизматрасонии пулакї 198 миллион сомонї афзоиш ёфт. Яке аз масъалањои асосие, ки ба бењтар гардидани сатњи зиндагии ањолї ва ба шуѓл фаро гирифтани
ногуни саноатї истењсол намуданд, ки нисбати соли 2018-ум 12,2 миллион сомонї зиёд мебошад. Шумораи коргарон ба 407 нафар расид, ки ин нисбати соли 2018-ум 107 нафар зиёд мебошад. Ба буљет 9,9 миллион сомонї андозњо ва бољњои гумрукї пардохт карда шудааст. Бонкњои вилоят дар соли 2019 ба соњањои иќтисодиёт 1 миллиарду 298 миллион сомонї ќарзњои бонкї људо намуданд, ки ин нисбати соли 2018-ум 154 миллион сомонї зиёд аст. Аз маблаѓи умумии ќарзи бонкии људогардида 487 миллион сомонї ё 38 фоиз ба бонки давлатии «Амонатбонк»-у бонкњои тиљоратї
шањрвандон мусоидат менамояд, таъсиси љойњои нави кории доимї ва дуруст ба роњ мондани касбомўзии љавонон ва калонсолон ба њисоб меравад. Дар Паёми навбатии Роњбари давлат ба ин масъала диќќати махсус дода, вазорату идорањои дахлдор ва маќомоти иљроияи њокимияти давлатии мањаллї вазифадор гардиданд, ки дар 10 соли пешомад њар як фарди корљў бояд соњиби як ё ду ихтисоси касбї гардад. Соли 2019 дар вилоят 50697 љойи нави корї таъсис дода шуд, ки аз шумораи умумї 29,8 њазор ё 59 фоизи он мавсимї ба њисоб меравад. Аз њисоби 310 ярмаркаи љойњои кории
ТО ИНТИХОБОТ 23 РЎЗ МОНД
холии баргузор гардида, дар маљмўъ 6413 нафар бо љойи кор таъмин карда шудаанд. Њамзамон, 6340 нафар шањрвандон ба касбомўзї љалб гардида, соњиби ихтисосњои гуногун гардиданд. Чуноне ки раиси вилоят зимни суханронї дар нишаси матбуотї таъкид дошт, соли 2019 љавобан ба дастуру супоришњои Роњбари давлат рушди соњаи кишоварзї аз рўйи дурнамои пешбинишуда таъмин гардид. Дар ин сол њаљми мањсулоти умумии кишоварзї ба 14,5 миллиард сомонї расида, афзоиши он нисбат ба соли 2018-ум 8,5 фоизро ташкил менамояд. Дар соњаи моњипарварї низ муваффаќиятњо назаррас буда, дар бахшњои љамъиятї ва хољагињои дењќонї шумораи хољагињои моњипарварї 241 ададро ташкил менамояд. Ба онњо 2175,7 гектар кўлњо ва њавзњо вобаста карда шуда, аз онњо 2050 тонна моњї истењсол гардидааст. Дар ин давра шумораи хољагињои моњипарварї 20 адад, масоњати кўлу њавзњо 51,3 гектар ва истењсоли моњї 669,4 тонна зиёд карда шуд. Њамин тавр, дар нишасти матбуотї доир ба фаолияти чорводорон, занбўриасалпарварон ва кишоварзон таъкид ба миён рафт. Роњбари вилояти нисбати соњаи саноат, ки заминагузори рушди иќтисодї мебошад, сухан ронда, афзуд, ки соли 2019 ба маблаѓи 8 миллиарду 507 миллион сомонї мањсулот истењсол шуда, њаљми истењсол нисбати соли 2018 ба маблаѓи 1 миллиарду 147 миллион сомонї зиёд мебошад. Соли 2019 дар шањру ноњияњо 90 корхона ва коргоњњо боназардошти 865 љойи нави корї мавриди бањрабардорї ќарор гирифт. Дар нишасти матбуотї раиси вилоят оид ба фаъолияти соњањои роњ, наќлиёт, сохтмон ёдовар гардида, афзуд, ки соли 2019 аз њисоби њамаи манбаъњои маблаѓгузорї 2 миллиарду 541 миллион сомонї аз худ карда шуданд. Аз ин њисоб ба манбаъњои
маблаѓгузории давлатї 364 миллион сомонї, љамъиятњои масъулияташ мањдуд 103,6 миллион сомонї, соњибкорон 503,2 миллион сомонї, ањолї 122,3 миллион сомонї, сармояи хориљї 1 миллиарду 369 миллион сомонї рост меояд. Барои њавасманд намудани соњибкорон, шахсони њимматбаланд ва сокинони дењањое, ки дар корњои ободонию созандагї, бунёди иншоотњои љашнї сањм мегузоранд, озмуни вилоятии «Ободгари Ватан» бо ќарори раиси вилояти Хатлон тасдиќ гардида, ѓолибон њар як семоња бо ифтихорнома, сипоснома ва туњфањои хотиравии раиси вилоят сарфароз гардонида мешаванд. Роњбари вилоят, њамчунин, доир ба фаъолияти иљтимої, аз љумла маориф, илм, фарњанг, сињатии омма, занону љавонон, варзиш, сайёњї, ки дар рушди минбаъдаи давлат мавќеи муњим доранд, махсус ёдовар гардид. Раиси вилоят зимни нишасти матбуотї ёдовар гардид, ки дар соли 2019-ум 153 маводњои танќидиву тањлилї вобаста ба ташкилоту муассисањо, соњањои мухталифи хољагии халќ дар васоити ахбори омма пахшу нашр гардидаанд. Њамкории ВАО бо маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон бањри њалли мушкилоти љомеа ва шањрвандон мусоидат менамояд. Соли сипаригардида, маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон барои пешрафти кори намояндагони телевизиони љумњурї дар минтаќа ва телевизиони вилоят як миллион сомонї љињати харидории таљњизоти нави замонавї људо намуда буд. Бо дастгирии бевоситаи роњбарияти маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон телевизиони вилояти Хатлон ба моњвора пайваст гардид. Ин иќдом имкон дод, ки сад фисади сокинони вилоят, љумњурї ва њамчунин, дар як ќатор давлатњои хориљи кишвар низ аз тамошои барномањои телевизиони вилоят бањраманд гарданд. Роњбари вилоят таъкид дошт, ки маблаѓгузорї ба озмуни вилоятии “Неруи сухан” нисбати солњои пешин чор маротиба зиёд гардид ва теъдоди номинатсияњои озмун афзоиш ёфт. Раиси вилоят Ќурбон Њакимзода, њамчунин ёдовар гардид, ки бо вуљуди дастовардњо дар соњаи ВАО-и вилоят то њанўз таърихи журналистикаи вилояти Хатлон пурра мавриди омўзиш ва тадќиќот ќарор нагирифтааст. Аз ин љињат ба маќсади тањияи ќомуси матбуоти вилояти Хатлон дастурњои муфид дод. Пас аз баррасии суолњои намояндагони васоити ахбори омма роњбари вилоят ба як гурўњ собиќадорони матбуот, кормандони расонањои вилоятиву љумњуриявї ва байналмилалї сипоснома ва ба маблаѓи њазор сомонигї туњфањои пулї таќдим намуд. А. САФАРЗОДА, «Хатлон»
Наврўз-2020 Дар толори маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон нахустљаласаи Ситоди омодагї ба таљлили љашни байналмилалии “Наврўз-2020” дар шањри Бохтар ва шањру ноњияњои вилоят баргузор гардид. Љамъомадро раиси вилояти Хатлон, њамзамон раиси Кумитаи тадорукоти љашн Ќурбон Њакимзода њусни оѓоз бахшида, иброз дошт, ки тибќи ќарори раиси вилояти Хатлон аз 30 январи соли 2020 тањти раќами 26 оид ба омодагї ва таљлили љашни байналмилалии “Наврўз-2020” дар шањри Бохтар ва шањру ноњияњои вилоят њайати Кумитаи тадорукот ва наќша- чорабинињои маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон тасдиќ гардидааст. Роњбарони ташкилоту муассисањои вилоятї, раисони шањру ноњияњои вилоят љињати дар сатњи баланди сиёсиву фарњангї баргузор намудани љашни Наврўзи байналмилалї муваззаф
ОМОДАГЇ БА НАВРЎЗИ БАЙНАЛМИЛАЛЇ гардиданд. Тавре ки раиси вилоят таъкид дошт, љињати анљом додани корњои ободониву созандагї, дар назди биноњои маъмурї, хонањои иќоматї, гулгашту хиёбонњои маркази вилоят ва шањру ноњияњо њашарњои умумишањриву ноњиявї ташкил намоянд. Зимни љаъмомад муовинони раиси вилоят Низом Мирзозода, Фирўза Шарифї, раисони шањру ноњияњои Бохтар, Кўшониён ва Вахш бобати омодагї ба Наврўзи байналмилалї гузориш доданд. Раиси вилоят Ќурбон Њакимзода масъулини ташкилоту муассиса, шањру навоњиро љињати дар сатњи баланд баргузор намудани Наврузи Аљам, бо сифати баланд ба анљом расондани корњои сохтмонї дар иншоотњои љашнї, чароѓонкунї, ба кор даровардани фавворањо,
гул ва нињолшинонї, њамчунин омодагии њамаљониба љињати озмуни “Сайри гули лола”, таъмири роњњо, ободонии даромадгоњу мањалњо дастуру супоришњои мушаххас дод. Њамчунин, насби шиору овезањо ба ифтихори љашни Наврўз, гузоштани ангорањои наврўзї дар майдонњои марказї ва назди ташкилоту муассисањо низ яке аз мавзўъњои мењварии љаласаи Ситоди Наврўзи байналмилалї гардид. Сардори Раёсати фарњанги вилоят Аловиддин Абдуллозода оид ба омодагии њунармандон ба чорабинии фарњангї ва барномаи бадеии театрикунонидашудаи љашни “Наврўз- 2020” бахшида ба Наврўзи байналмилалї
гузориш дод. Зимни љамъомад роњбари вилоят ба масъулини соњањои дахлдор љињати ташкил намудани чорабинињои варзишї, баргузории семинар ва конференсия, мањфилњои наврўзї, аёдати њамватанони бемору барљомонда, расондани кумакњои молиявї ба муассисањои соњањои маорифу тандурустї, њифзи иљтимої, ќисмњои низомї ва маъюбону бепарасторону оилањои камбизоат дастуру супориш доданд. ВАХШОНА, «Хатлон»
2
ХАТЛОН Дар Партави Паём
ЊУШЁРИИ СИЁСЇ-ОМИЛИ ОРОМИИ ЉОМЕА Воќеањои охири љањон шањодати он аст, ки њанўз њам дар як ќатор давлатњо, аз љумла давлатњои исломї нооромї, љангњои дохилї давом карда, дар натиља одамони бегуноњ ба њалокат мерасанд. Президенти Љумњурии Тољикистон, Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон дар Паёми навбатии худ ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ба ин масъалаи муњим дахл карда, таъкид намуд, ки вазъияти имрўзаи олам аз њар шањрванд зиракї, њушёрии сиёсиро таќозо дорад. Зеро дар гўшаву канорњои гуногуни сайёра гурўњњои махсуси террористї амал намуда, вазъияти кишварњоро ноором месозанд. Маќсади асосии террористон бунёди ба ном «Давлати исломї» буда, дар амал онњо амалиётњои гуногуни террористиро дар давлатњои алоњида анљом медињанд. Масалан, нооромињои давлатњои Сурия, Яман, Ироќ шањодат медињанд, ки дар натиљаи низоъњои гурўњњои гуногун дар ин кишварњо одамони зиёде ба њалокат расидаанд. Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон дар Паёми навбатии худ, аз љумла ќайд намудаанд: “Созмонњои террористї бо истифода аз технологияњои муосири иттилоотї ва бо роњи тафсири ѓаразноки сарчашмањои динї дар мафкураи љавонони камтаљрибаву ноогоњ ѓояњои тундгароиро љой карда, онњоро ба ќатлу куштор, барњам задани амният ва суботу оромї дар мамлакатњои гуногун ташвиќ менамоянд”. Мардуми Тољикистон огоњанд, ки чанде аз аъзои яке аз гурўњњои созмони террористии ба ном “Давлати исломї” ба дидбонгоњи Ќўшунњои сарњадї ногањон њуљум карда, даст ба ќатли сарњадбонон заданд. Ин вазъият маќомоти дахлдорро водор мекунад, ки љавононро дар рўњияи њушёриву зиракї, садоќат ба халќу ватан, эњтиром ба арзишњои умумиинсонї тарбия намоянд. Бояд гуфт, ки мубориза бо терроризм ва экстремизм њамоњангии фаъолияти маќомоти дахлдорро талаб мекунад. Бинобар ин, маќомотњои њифзи њуќуќ ва дигар маќомоти дахлдор бояд ба муќобили созмонњои террористї якљоя мубориза баранд. Њамчунин, дар Паём таъкид шудааст, ки ташкилоти ѓайриќонунї ба муомилоти ѓайриќонунии маводи мухаддир машѓулбуда, асосан,
ин созмонњои экстремистиву террористї мебошанд. Бинобар ин, Сарвари давлат дар Паёми навбатї Прокуратураи генералї, Агентии назорати маводи нашъаовар, Вазорати корњои дохилї, адлия, тандурустї ва њифзи иљтимоии ањолї, Кумитаи давлатии амнияти миллї ва Хадамоти гумрукро вазифадор намуд, ки оид ба ворид намудани таѓйиру иловањо ба ќонунгузории љиноятї, њамчунин, дар тањрири нав омода кардани Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи мубориза бар зидди терроризм», аз соли 1999, чораљўї намуда, корро љињати пешгирии воридоти маводи нашъаовар боз њам таќвият бахшанд. Дар Паём љињати пешгирї ва аз байн бурдани омилњои коррупсионї ва тавсияи њамкорињои давлат бо љомеаи шањрвандї ќайд гардид, ки заминањои дахлдори њуќуќиву сохторї бояд фароњам оварда шаванд. Ба ин маќсад роњбарони вазорату идорањо, маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатї ва худидоракунии шањраку дењотро Роњбари давлат уњдадор намуд, ки бештар ба масъалаи кадрњо, тарбияи онњо дар рўњияи поквиљдонї ва муносибати боэњтиром ба шањрвандон ањамияти аввалиндараља дињанд. Вобаста ба талабот роњбарони маќомоти њифзи њуќуќ ва сохторњои низомї уњдадор карда шуданд, ки ба риояи интизоми њарбї, низоми тарбия ва љобаљогузории кадрњо, идоракунии љузъу томњои њарбї, огоњсозї ва робитаи байнињамдигариро доир ба вазъи фаврї мунтазам такмил дода, ба масъалаи њифзи амнияти инфрасохтори низомї диќќати њамарўза дињанд. Прокуратураи шањри Бохтар мутобиќи талаботи Паёми навбатии Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон наќша-чорабинињо тартиб дода, аз рўи он фаъолона кор бурда истодааст. Мо-кормандон пайваста љањду талош дорем, ки љињати пешгирии њолатњои нангини террористї ва экстремистї фаъолияти худро љоннок карда, дар ин самт муваффаќ шавем. Иброњим НУСРАТЗОДА, прокурори шањри Бохтар, мушовири адлияи дараљаи 1
«САНО» МАДАДГОРИ ХОНАНДАГОН АСТ Дар маркази таълимии хусусии «Сано»-и шањри Кўлоб 50 нафар хонандагони муассисањои таълимии шањр ба таълими иловагї фаро гирифта шудаанд. Роњбарияти марказ баъди се моњи таълим тасмим гирифтанд, ки имтињонро аз таълимгирандагон тариќи тестї гиранд. Маркази таълимии “Сано” соли дуюм аст, ки фаъолият карда, дар он мутахассисони таљрибадор ба кор љалб шудаанд. Дар марказ аслан ба фанњои даќиќ ањамияти хоса зоњир карда мешавад. Роњбари маркази таълимї Лутфия Салихова иброз дошт, ки маќсади ташкили ин марказ омода намудани хатмкунандагони муассисањои тањсилоти њамагонї барои до-
хил шудан дар донишгоњу донишкадањои кишвар тариќи Маркази миллии тестї мебошад. Тариќи тестї гирифтани имтињон аз хонандагон дар маркази таълимї бори аввал аст ва ин усул метавонад хонандагонро барои супоридани имтињонњо омода созад. Њангоми супоридани имтињон волидони хонандагон даъват карда мешаванд, то аз сатњи дониши фарзандонашон огањї ёбанд. Дар аввалин имтињони тестї хонандагон ба суолњо аз 85 то 98 фоиз љавобњои дуруст доданд. Чунин тарзи супоридани имтињонњо, дар оянда низ, бо иштироки падару модарон гузаронида мешавад. Ш. САФАРЗОДА
То интихоботи вакилон ба Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ва маљлисњои вакилони халќ дар мањалњо рўзњои башумор мондааст. Бањри дар сатњи баланд баргузор намудани ин маъракаи муњими сиёсї дар ноњияи Вахш омодагии љиддї дида истодаанд. Чуноне ки Азизулло Негматов, раиси комиссияи њавзаи интихоботии Вахш – 32, иброз медорад, масъулони њавза ва участкањои интихоботии ноњия дар баробари омода намудани шароити баргузории интихобот кўчаву мањаллањои ќаламрави ноњияро бо шиору овезањои тарѓиботї оро дода
ЉУМЪА, 7 феврали соли 2020, №10 (3246)
ВАХШ. ОМОДАГЇ БА ИНТИХОБОТИ ПАРЛУМОНЇ истодаанд, то сокинон оид ба моњияти иштирок дар ин маъракаи муњими сиёсї маълумоти бештар пайдо намоянд. -Њавзаи якмандатаи љумњуриявї Вахш - 32, ки интихобкунандагони ин ноњия ва як ќисм интихобкунандагони ноњияњои Љ. Балхї ва Кўшониёнро дар бар мегирад, аз 66 участкаи интихоботї иборат мебошад. Шумораи эњтимолии интихобкунандагон дар њавзаи мазкур бо назардошти интихобкунандагони
як ќисми ноњияњои Љ. Балхї ва ноњияи Кўшониён 133 њазору 827 нафарро ташкил медињад. То имрўз аз љониби комиссияи њавзавии интихобот дар њавзаи якмандатаи љумњуриявии Вахш-32 оид ба интихоботи вакилони Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон 5 нафар номзад пешбарї гардиданд. Тибќи талаботи моддаи 25-и Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи интихоботи вакилон ба
Маљлисњои мањаллии вакилони халќ» бо пешнињоди конференсияи ЊХДТ дар ноњияи Вахш номзадии 4 нафар ба интихоботи Маљлисњои мањаллии вакилони халќи вилояти Хатлон ва номзадии 40 нафар ба интихоботи Маљлиси вакилони халќи ноњияи Вахш пешбарї шуданд. Ба гуфтаи Азизулло Негматов, дар асоси муќаррарот пешбарии номзадњо тариќи худпешбарї то санаи 9-уми феврали соли 2020 идома дош-
МАН БА КЇ ОВОЗАМРО МЕДИЊАМ? Шояд ин навиштањо пайдо намешуданд, агар бањси ду зани њамсояамро, ки солњо дугонаему бо њам рафтуо дорем, намешунидам. Онњо бо њам дар бораи интихоботи дарпешистодаи Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ва маљлисњои мањаллии вакилони халќ, чї тавр гузаштану шаффофияти он, тарзи овоздињї ва ба кадом номзад дониста овоз додан, то дар оянда пўшаймон нашаванд, бо њам бањсу мунозира доштанд. Ман, ки њамчун омўзгор на як бору ду бор дар интихоботњо ширкат доштаму таљрибаи кофие дар ин бобат андўхтаам, хомўш истода, охири бањсро интизор будам. Њар бањскунанда худро њаќ шуморида, фикри худро гузарониданї мешуд. -Муаллим, чаро шумо-омўзгорон, ки ќариб сад фоиз мутасаддии шаффоф гузаштани интихобот њастед, ба бањси мо њамроњ нашудаву доварї накарда, хомўшед? - суол кард ба ман зани аввала, ки ў бањсро ба миён оварда буд. - Дугона, аз рўйи одоб нест, ки ба миёни бањси шумо бемуроот «мењмон»-и нохонда шавам», - гуфта љавоб додам. - Пас, муаллим, шумо ба мо - занњои хонанишин бифањмонед, ки мо ба тарафдории кї овоз дињем, то пўшаймонї аз домони мо надораду дар хиљолат намонем? - суол дод ба ман зани дуюмї. Баъди ин хомўш истоданро раво надидаму ба бањс њамроњ шудам ва аќидаи худро барояшон иброз намуда, гуфтам: - Дуруст мегўед, њамсояњои азизи
ман. Дар њаќиќат, имрўзњо, ки мо дар арафаи интихоботи навбатї ќарор дорем ва овози яки мо таќдири минбаъдаи ватану миллатамон, сиёсати дохиливу берунии онро њал мекунад, барои бењбудиву пешравї наќши калидї мебозад. Дар ин росто, агар аз ман пурсон шавед, чунин мегўям: «Барои ояндаи дурахшон, ободиву сарсабзии ватан, хушбахтии фарзандонамон, барои сулњу вањдати ба сад машаќќат ба даст овардаи фарзанди фарзонаи миллат - Сарвари мањбубамон муњтарам Эмомалї Рањмон овозамро медињам. Бале, овозамро медињаму бо сари баланд аз ин амалам фахр њам мекунам. Њамсояњои азиз, якчанд соли ќаблиро пеши назар биёреду онро ба зиндагии серу пури имрўза муќоиса кунед. Чиро мебинед? Тафовутро аз замин то осмон. Дар давоми чоряк аср миллати куњанбунёди мо бо сарварии Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон он роњеро тай кард, ки барои ба чунин
муваффаќияту комёбї расидан садсолањо лозимамон мешуд. Имрўз љањониён воќиф гардидаанд, ки ватани моТољикистон дар байни садњо мамлакати дунё аз лињози оромию осудагї, тараќќиёт, ободкориву созандагї дар љои дуюм ќарор дорад. Ин болобаландиву муваффаќиятњо бо зањматњои Сарвари муаззами мо, фарзандони соњибсиёсати ин диёри куњанбунёд ба майдон омада, обрў ва эътибори мулки бињиштосоямонро дар аќсои олам баланд бардоштаанд. Аз ин лињоз, ман овозамро ба тарафдории фарзандони фарзонаву сарсупурдаи миллат, барои онњое, ки манфиати ватану миллат барояшон аз њама болост, медињам. Ба сиёсати одилонаву навсоз ва навоварона гаравидан кори њар шахси хасакї ва тасоддуфї нест. Хоса дар ин замони сиёсатбозињои давлатњои бузургу абарќудрат. Сиёсати имрўза аз намояндагони парлумони мо (онњое, ки мо бовар карда, ба тарафдориашон овоз медињем) таќозо мекунад, ки њамеша, дар њар шароит ба фишори сиёсати бегонапарастї, номатлуб љавоби сањењ, пурра ва њаќиќатнигорона дода, истодагарї карда тавонанд. Аз ин рў, њангоми овози худро додан ба тарафдории ин ё он номзад, бояд сараввал, ба њаёту фаъолият, донишу малакаи корбарї, наќши шахсии ў дар пешбурди сиёсати одилонаи Сарвари давлат,
Љамолиддин САЙФИДДИН
маќсаду мароми ў аз наздик шинос шуд. Дар чунин мавридњо масали « њафт бор чен куну як бор бур» басо бамаврид аст. Ба њамин хотир, рўзи интихобот ман ба тарафдории номзади арзандаам, ки фаъолияту малака, дониши сиёсии ўро њаматарафа омўхтааму хулосаи хешро баровардаам, овозамро медињам, чунки овози ман дар амалї гаштани суханњои дар боло гуфтаам шояд наќши калидї бозанд. Шуморо низ, занњои азиз, ба чунин тарзи овоздињї њидоят мекунам, танњо аќли солимро кор фармоеду сипас овози худро дињед. Љамила АШЎРОВА, љонишини директори МТМУ №2, ноњияи Мир Сайид Алии Њамадонї Аз идораи рўзнома: Афкори муаллими соњибтаљрибаро ба чоп дода, онро барои онњое, ки дар интихоби номзади худ дар интихоботи ќарибулвуќўъ то њанўз ба як ќарор наомадаанд њамчун рањнамо хизмат мекунад. Имрўз, дар ин љањони пур аз таззодњо ва сиёсатбозињои номатлуби пасипардагии абарќудратњо шахс бояд ба эњсосот дода нашуда, аз рўйи афкори солими худ амал намояд. Ояндаи худ, ватан, миллат, фарзандонашро пеши назар оварда, сипас даст ба иљрои амали хеш занад. Нашавад, ки баъди «ѓалберро аз об бардоштан» аз рафтору кирдори худ пушаймонї кунад. Пушаймонї бошад суде надорад. Ё худ, ба ќавли бузургонамон, «тири аз камон љастаро њаргиз баргардонида намешавад».
Нигаронї Бинобар мављуд набудани корхонањои коркарди пашму пўст дар њудуди вилояти Хатлон солњои охир пашму пўсти хољагињои зотпарварї ба фурўш нарафта истодааст. Тавре аз суњбат бо чорводорони собиќадор маълум мегардад, то солњои 1990-уми асри гузашта пашму пўсти хољагињои зотпарварї ва чорводорони инфиродиро Корхонаи истењсоли чарми ноњияи Кўшониён харидорї мекард, ки њозир аз фаъолият мондааст. Баъдан, пўсти чорвои калони шохдорро тољирони дохилї харидорї намуда, бидуни коркард ба дигар кишварњо содир мекарданд. Њамин тавр, то имрўз мањсулоти хоми пашму пўст аз вилояти Хатлон ба нархи арзон ба хориљ аз кишвар бароварда мешавад. Ин дар њолест, ки дар бозорњои кишвар сарулибоси чармї ва дигар мањсулоти аз пашму мўяи хушсифат истењсолкардаи кишварњои хориљї арзиши баланд дорад. Дар ноњияи Вахш, ки њудуди майдонњои чарогоњњои
БА КОРКАРДИ МАЊСУЛОТИ ХОМ НИЁЗ ДОРЕМ он ба 60 њазор гектар мерасад, дар ќатори хољагињои бузурги зотпарварї чорводорони мустаќил низ ба парвариши чорвои калони шохдор ва гўсфандони хушзот машѓуланд. Чорводорон умед доранд, ки дар марњилаи саноатикунонии босуръати кишвар соњибкорон корхонањои коркарди пашму пўстро бунёду ба истифода медињанд ва ба ин васила ин мањсулоти хушсифати мањаллї харидори худро пайдо мекунад. Шералї Сатторов, сармуњосиби филиали Љамъияти дорои масъулияташ мањдуди «Дарё»-и ноњияи Вахш, иброз медорад, ки барои рушди соњаи чорводорї ва афзоиши саршумори чорво дар вилоят, пеш аз њама, заминаи хўроки табиї ва мањсулоти серѓизоро фароњам бояд сохт. Иловатан, корхонањои хурди коркар-
ди пашму пўст ва истењсоли мањсулоти ширу гўштро бунёд намуда, бозорњои дохили кишварро бо мањсулоти хушсифату арзон таъмин кардан ба манфиати кор аст. -Дар хољагии зотпарварии мо 890 сар чорвои калони шохдор, аз љумла 218 сар гови љўшої нигоњубин карда мешавад. Соли 2019 ба њисоби миёна аз њар сар гови љушої 1095 литр шир гирифтаем, ки ин ќаноатбахш нест. Зеро саршумори асосии чорвои хољагии моро говњои зоти «Шведу зебумонанд» ташкил медињанд, ки дар асл шири зиёд медињанд, мегўяд Ш. Сатторов. - Аз 613 гектар заминњои тобеи филиали ЉДММ «Дарё»-и ноњияи Вахш дар 200 гектари он юнучќаи хушсифат парвариш меёбад. Масъулони хољагї ба хубї дарк намудаанд, ки барои рушди минбаъдаи хољагии
зотпарварї бояд коргоњњои хурди коркарди хўроки серѓизои чорво ва корхонаи истењсоли мањсулоти ширї дошта бошанд. Зеро дар шароити кунунии иќтисодї дар нисбат ба истењсолкунандагони мањсулоти хом корхонањои истењсоли мањсулоти тайёр фоидаи бештар меёбанд. Дар њамин њол чорводорони ноњияи Љалолиддини Балхї изњори нигаронї доранд, ки бинобар пайдо нашудани харидори пашму пўст солиёни зиёд аст, ин навъ мањсулоти хоми гаронарзишро несту нобуд мекунанд. Ањлиддин Мирзоев, яке аз чорвопарварони собиќадори ин ноњия, иброз медорад, ки њанўз 10-15 сол ќабл аз њисоби фурўши пашм фоидаи зиёд ба даст меовардем. Дар мавсими тароши чорвои майда кироякоронро љалб намуда, барои тароши њар
ЌИССАИ ИБРАТОМЎЗИ САПАРГУЛ
Ваќте модар мегўем, пеши назари њар яки мо симои зане, ки фарзанд ба дунё меораду дар тарбияаш асос мегузорад, намудор мегардад… Аммо агар хубтар андеша кунем, ин тавр нест. Зеро вазифаи модар бо тавлиди тифлон анљом намеёбад. Модар
та, то имрўз дар ноњияи Вахш бо тариќи худпешбарї ба вакилии Маљлисњои мањаллии вакилони халќи вилояти Хатлон 12 нафар ва ба Маљлиси вакилони халќи ноњияи Вахш 80 нафар дар њавзањои дахлдор њамчун номзад ба ќайд гирифта шудаанд.
њамонест, ки баробари таълиму тарбия, барои солимии фарзанд, барои соњибњунару соњибном шудани ў талош мекунад. Баъзан аз рўи диду таљрибањо бо заноне низ вохўрдан мумкин аст, ки Худованд барои онњо тавлиди фарзандро насиб нагардонидааст, вале муњаббату дилсўзї, талошу аз худгузаштанњои онњоро дида садњо маротиб метавон арзандаи номи бузурги модар номид. Рисолати анљомдодаи ин ќабил занон шоистаи тањсину офарин аст. Ќањрамони навбатии мо аз зумраи њамин гуна модарон аст. Гаппарова Сапаргул аз оилаи туркмантаборони Љамоати дењоти “Гардї Гулмуродов”-и ноњияи Дўстї аст. Дар як чорабинии ноњия, ки њунармандони туркмантабор иштирок доштанд, Сапаргул низ мањсули њунарашро ба намоиш гузошта буд. Симои зебо, нигоњи гарми
дар њаќиќат пурмењри модаронаи ў маро аз байни садњо зани њунарманд ба сўяш бурд. Аз гуфтораш маълум буд, ки зани ботамкин ва тарбиятдида аст. Ман баъди шиносої ба њунараш дида дўхтам, сумкањои бо дастгоњи ќолинбофї омодашуда, љомањо ва камзўлњои туркманї ва умуман, њар њунаре, ки бо ришта бофта мешавад, мањсули дастони Сапаргул буанд, ки бо хубї аз уњдааш баромадааст. Баъди хубтар ошно шудан бо Сапаргули 62-сола хостам донам, ки ин зани шоиста чанд фарзанд дорад ва оё фарзандонаш низ ин њунарро аз худ кардаанд. Баробари пурсидан, пушаймон шудам, зеро Сапаргул боре њам фарзанд ба дунё наоварда будааст. Вале ў ѓамашро бо ханда ва шукргузорї аз фарзандони ба воя расонидааш бароям изњор кард. Сарнавишти Сапаргул хеле печида-
ву аљиб аст. Ўро волидонаш ба марде ба шавњар медињанд, ки њамсараш њангоми таваллуди фарзанд аз дунё мегузарад. Чи хеле, ки њамагон медонанд, солњои пешин ќадру ќимати муаллим дар дења баланд буд. Ин марди занмурда њам муаллими номдори дења будааст ва ба хотири эњтирому ќадраш Сапаргулро ба ў медињанд. Шояд волидони Сапаргул бо боварии комил ба тарбияи додаашон, ўро њамќисмати марде месозанд, ки дањ фарзанди ятим дошт. Сапаргул гирди домони пурмуњаббату пурнавозишаш ин дањ фарзанди муаллимро, ки аз њама хурдаш се сол дошт, ба воя расонида, соњиби хонаву дар мекунад. Њамсараш омўзгорї мекунаду Сапаргул бо њунари ќолинбофиаш, ки аз модар омўхта буд, дањ фарзанди шавњарро мехўронаду мепўшонад. Сапаргул умри ќурбонкардаи
сари бузу гўсфандони хољагї 3 сомонї њаќмузд мепардохтем. Аммо солњои охир, бинобар пайдо нашудани харидорони пашм ин мањсулоти хоми саноатї дар анборњо пўсида, баъдан несту нобуд карда мешаванд. Аз тањлилњои оморї оид ба истењсоли гўшт дар вилояти Хатлон бармеояд, ки солона дар тамоми шањру ноњияњои вилоят ба њисоби миёна 14-15 њазор сар чорвои калони шохдор забњ карда мешавад. Мусаллам аст, ки дар сурати коркарди ин миќдор пўсти чорвои калон метавон њазорњо метр мањсулоти чармї истењсол намуд. Аммо, бинобар мављуд набудани корхонањои коркарди пўсту коргоњњои истењсоли пойафзолу либос ва дигар абзори чармї, мањсулоти хоми онро бо нархи арзон ба хориљ аз кишвар содир намуда, ба ивази он мањсулоти тайёри чарминро бо арзиши гарон харидорї мекунем. Љамолиддин САЙФИДДИН
хешро андеша намекунад, танњо бо шодии бењаду канор мегўяд, ки онњо ўро “Оча” гўён садо мекунанд ва њамин барояш кофист. - Баробари садо кардани калимаи “Оча” њама дарду ѓами бенаслии хешро фаромўш месозам”- мегўяд Сапаргул Гаппарова. Ман соњиби ќариб панљоњ набера њастам. Ќисмаш домоду ќисми дигараш арўс шудаанд. Маро эњтиром намуда, кўшиш мекунанд, ки ман эњсоси баде накунам. Аз ин рў, фикр мекунам, ки рисолати як модарро тавонистам ба хубї ба анљом расонам. Њунари ќолинбофии Сапаргулро фарзандону наберањояш аз худ кардаанд. Мањсули дастони ањли оила пешкаши фармоишгарон мегардад. Дар хона ба њамсояњо ќолинбофиро меомўзонад, то њунари аз модар ба худ мерос гирифтааш аз байн наравад. Њангомаи ИСМАТ, «Хатлон»
наќшаи андозњо нозироти андоз дар шањру ноњияњои Вахш (99%), Ќубодиён (89%), Абдурањмони Љомї (80%), Љайњун (94%), Панљ (93%) ва Шањритуз (97%) баромада натавонистанд. Њашт ноњия иљрои наќшаи андози иљтимоиро аз њисоби корхонањои буљетї таъмин накарданд. Аз љумла, Кўшониён 98%, А. Љомї 78%, Панљ 64%, Ёвон 92%, Њамадонї 97%, Ховалинг 82% ва Норак 92% таъмин намуданд, ки дар маљмўъ,
И О Њ Т С А Ш И Н Ї АЗ Т О У Б Т МА
дода, нисбат ба аввали соли љорї ба маблаѓи 14,1 миллион сомонї кам карда шудааст. Дар сатњи 21 шањру ноњия дар алоњидагї 15,8 миллион сомонї баќияи ќарзи андозњо кам гардида бошад њам, мутаассифона, дар чор шањру ноњияњо ба маблаѓи 1,7 миллион сомонї афзоиш ёфтааст. Яке аз сабабу омилњои сифатан таъмин нагардидани наќшаи намудњои алоњидаи андоз дар шањру ноњияњои вилоят аз як тараф дар сатњи зарурї
ЉАМЪОВАРИИ АНДОЗ 114,1 МИЛЛИОН СОМОНЇ ЗИЁД ИЉРО ШУДААСТ Танњо дар моњи январи соли 2020 дар вилояти Хатлон 39 нафар кормандони соњаи андоз аз вазифа сабукдўш карда шуданд. Дар ин бора Солењзода Абдурозиќ, муовини сардори Раёсати андози вилояти Хатлон, зимни нишасти матбуотї хабар дод. Дар соли 2019 бошад, зиёда аз 150 корманди идорањои андози шањру ноњияњои вилоят, бинобар бемасъулиятї ва дуруст иљро накардани вазифањои хизматї, аз вазифањои хеш мањрум гардиданд. Тавре ки иттилоъ дода шуд, дар соли 2019 иљрои наќшаи
андозњо ва дигар пардохтњои њатмї бо назардошти андози иљтимоии ѓайрибуљетї ба андозаи 100,1% таъмин гардид. Дар натиља, ба љойи як миллиарду 464 миллиону 905,2 њазор сомонии пешбинигардида, ба буљет як миллиарду 467 миллиону 59,6 њазор сомонї ворид карда шуд. Ин нисбат ба нишондињандањои наќшавї 2,2 миллион сомонї зиёд буда, нисбат ба маблаѓњои дар њамин давраи соли 2018 љамъоваригардида ба андозаи 142,1 миллион сомонї, ё худ 10,7% бештар мебошад. Ба гуфтаи Абдурозиќ Солењзода, соли 2019 аз уњдаи
аз њисоби ноњияњои зикршуда ба буљети Агентии суѓуртаи иљтимої ва нафаќа 11,5 миллион сомонї ворид нагардид. Дар баробари ин, дар давраи њисоботї дар вилоят иљрои наќшаи ду намуди андозњо таъмин нагардид. Аз љумла, аз арзиши иловашуда 83% ва андози иљтимої аз њисоби корхонањои ѓайрибуљетї 97% таъмин гашт, ки дар натиља аз ин њисоб ба буљет 61,2 миллион сомонї ворид нашуд. Аз маълумоти љойдошта бармеояд, ки то аввали моњи январи соли 2020 баќияи ќарзи андозњо дар сатњи вилоят 168,9 миллион сомониро ташкил
164 ТАШКИЛОТИ ЉАМЪИЯТЇ БАРЊАМ ХЎРД Дар Раёсати адлияи вилояти Хатлон 548 ташкилоти љамъиятии мањаллї, 18 намояндагї ва 104 филиали ташкилоти љамъиятии љумњуриявї дар ќайд буда, соли гузашта 164 ташкилоти љамъиятї бинобар вайрон кардани талаботи ќонунгузорї ва оинномавї барњам дода шудааст. С. Салимзода, сардори Раёсати адлияи вилояти Хатлон, зимни нишасти
матбуотї зикр намуд, ки дар самти хизматрасонии шахсони њуќуќї ва идорањои нотариалии давлатии вилоят дар ин давра 101 њазору 451 адад амалиёти нотариалї гузаронида, ба маблаѓи 9 миллиону 623 њазору 510 сомонї бољи давлатї рўёнида шудааст, ки назар ба соли гузашта 502 њазору 623 сомонї зиёд мебошад. Аз тарафи мутахассисони бахши баќайдгирии давлатии
њазор сомонї рост меояд. - Тањлилњо нишон медињанд, ки 87 дарсади ќарздории музди мењнат аз њисоби баъзе корхонањои азими саноатие мебошад, ки аз фаъолият бозмондаанд ва ё бо сабаби ба фурўш нарафтани мањсулоти истењсолнамудаашон музди мењнати коргарони худро напардохтаанд. Дар мисоли ЉСК «Тољик-Азот» ё худ «Нурињои Осиё»-и шањри Левакант, ки ќарз аз музди мењнати кормандонаш 2 миллиону 517 њазору 21 сомониро ташкил медињад. Њамчунин, дар ин давра ќарздорї аз музди мењнат дар ЉСШК «Тољикхимпром»-и
дуруст ба роњ намондани маъмурикунонии андозњо бошад, аз тарафи дигар дуруст ба инобат нагирифтани манбаъњои воќеии андозбандї дар њудуди шањру ноњияњо асос шуда метавонад. Гарчанде ки соли сипаригардида дар шањру ноњияњои вилоят аз њисоби сифатан таъмин нашудани наќшаи андозњо ба буљет 111,5 миллион сомонї ворид нагардида бошад њам, аз њисоби наќшањои пешбинишудаи дигар намуди андозњо дар миќёси вилоят 114,1 миллион сомонї барзиёд љамъоварї карда шудааст. Њангомаи ИСМАТ, «Хатлон»
ташкилотњои љамъиятї, кор бо њизбњои сиёсї ва тарбияи њуќуќии шањрвандони Раёсати адлияи вилояти Хатлон фаъолияти 71 ташкилоти љамъиятї мавриди санљиш ќарор ёфт. Ба масъулони 39 ташкилоти љамъиятии мањаллї бинобар сабаби вайрон кардани талаботи ќонунгузорї ва оинномавї огоњиномаи хаттї дода шуд. - Дар асоси Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи иттињодияњои љамъиятї» ташкилотњои шањри Кўлоб, ноњияњои Фархор, Шамсиддин Шоњин, Дўстї, Шањритуз, Ќубодиён ва Носири Хусрав мавриди баррасї ќарор дода шуд, - зикр намуд сардори Раёсати адлияи вилояти Хатлон. Комрони БАХТИЁР, «Хатлон»
ЌАРЗДОРЇ АЗ МУЗДИ МЕЊНАТ БОЌЇ МЕМОНАД Тибќи маълумоти оморї ба њолати 1-уми декабри соли 2019 ќарздорї аз музди мењнат дар шањру ноњияњои вилояти Хатлон ба 6,2 миллион сомонї мерасад, ки дар ќиёс ба њамин давраи соли гузашта 488,9 њазор сомонї коњиш ёфтааст. Бинобар гуфтаи Ќ. Яќубљонзода, сардори Раёсати Хадамоти назорати давлатї дар соњаи мењнат, муњољират ва шуѓли ањолї дар вилояти Хатлон, ќарздории бештар, асосан, дар соњањои саноат 5,3 миллион сомонї, об-344,6 њазор сомонї, коммуналї-190,5 њазор сомонї, алоќа-146,8 њазор сомонї, кишоварзї-107,1
3
ХАТЛОН
ЉУМЪА, 7 феврали соли 2020, №10 (3246)
ноњияи Ёвон 517 њазору 931 сомонї, ЉДММ «Талко- Кемикал» 88 686 сомонї ва “Бохтаргаз”-и шањри Бохтар 167 њазор сомониро ташкил медињад,- гуфт Ќ. Яќубљонзода. Масъулони Хадамоти назорати давлатї дар соњаи мењнат, муњољират ва шуѓли ањолї дар вилояти Хатлон зимни нишас-ти матбуотї изњор доштанд, ки дар соли гузашта фаъолияти 369 субъектњои хољагидорї, аз љумла 270 ташкилоту муассисањои давлатї ва 99 ташкилоти хусусї ва љамъиятњои шакли гуногун мавриди санљиш ќарор дод. Дар натиљаи санљишњо 1367 њолати
ќонунвайронкунињо ошкор гардида, барои содир гардидани њуќуќвайронкунињои маъмурї дар соњаи мењнат, муњољират ва шуѓли ањолї дар умум, нисбат ба 50 нафар корфармоён ва масъулони корхонаю ташкилотњо љарима дар њаљми умумии 56 њазору 450 сомонї таъйин карда шуд. - Дар маљмўъ, соли 2019 бо дахолати Раёсати Хадамоти назорати давлатї дар соњаи мењнат, муњољират ва шуѓли ањолї дар вилояти Хатлон беш аз 9 миллиону 486 њазор сомонї ба буљети давлатї ва шањрвандон пардохт карда шудааст, ки аз ин 8 миллиону 865 њазору 939 сомонии онро ќарз аз музди мењнат ташкил медињад. Љ. САЙФИДДИН
ШАРОИТИ МУСОИДИ ТАЊСИЛ БАРОИ ДОНИШЉЎЁН Коллељи тиббии шањри Бохтар дар даврони соњибистиќлолї рушду нумўъ ёфта, соњиби бинои тозабунёд гардид. Дар муассисаи мазкур, айни замон, њафт шуъба, аз љумла шуъбаи кори момодоягї, кори табобатї, кори њамширагї, кори тиббии ташхисї, тиббїпрофилактикї, дандонпизишкї ва фарматсевтї амал менамояд. Директори коллељи тиббии шањри Бохтар Аскар Нуриддинзода зимни нишасти матбуотї бо намояндагони ВАО иброз дошт, ки дар коллељи тиббї 302 нафар омўзгорон фаъолият менамоянд, ки 5 нафарашон соњиби дараљањои илмї мебошанд. Теъдоди донишљўён 2888 нафар буда, аз ин шумора 2063 нафарро духтарон ташкил медињанд. Аз њисоби донишљўёни фаъолу аълохон як нафар донишљў гирандаи стипендияи президентї, 3 нафар гирандаи стипендияи раиси вилоят, 2 нафар гирандаи стипендияи иттифоќи касабаи кормандони соњаи тандурустии вилоят ва 4 нафар гирандаи стипендияи ЊХДТ мебошанд. Директори коллељи мазкур, њамчунин, ёдовар гардид, ки баъди бунёди бинои хуштарњу замонавї дар назди муассиса аз њисоби даромадњои шартномавї шароити таълиму тарбияи донишљўён бењтар гардид. Шумораи синфхонањо ба 110 адад расида, 42-тои он тариќи ќаблї љињозонида шу-
дааст, ки донишљўён дар ин синфхонањо малакаи касбии худро баланд мебардоранд. Њуљрањои ќаблии бинои нав бо њама асбобу айёниятњои таълимии муосир, аз ќабили муляжњо барои азхуд намудани фанњои анатомия ва физиологияи одам, расонидани ёрии аввалияи тиббї барои кўдакон ва калонсолон, симулиятори зани зоянда ва асбобњои тиббї, аёниятњо барои гузаронидани машѓулиятњо аз фанни љарроњї, 14 синфхонаи лексионї бо тахтањои электронї барои гузаронидани лексияњо, 29 њуљра барои фанњои таълимї, 25 синфхона барои фанњои даќиќ, аз љумла 4 синфхонаи компютерї, 1 синфхонаи лингафонї барои фанни забони англисї, 2 лабораторияи шуъбаи дандонсозї, як маркази тестї ва ѓайра барои азхудкунии дониш муњайё карда шудааст. Китобхонаи коллељ дорои 17500 китобњои таълимї - тахассусї ва бадеї мебошад. Танњо таи як соли охир ба китобхонаи коллељ 1100 адад китобњои бадеї ва 880 адабиётњои таълимї -тахассусї ворид карда шудааст. Сессияи зимистонаи донишљўён дар маркази навташкили тестии коллељ гузаронида шуд. Љамъбасти сессияи зимистона нишон дод, ки азхудкунии дониши донишљўён 99,8 фоиз буда, нисбати соли гузашта 0,7% зиёд аст. Дастовардњои донишљўён дар
мусобиќањои варзишї низ назаррас мебошад. Сорбон Шарипов, Исмоил Гулмањмадов, Анасултан Аннаева аз зумраи он донишљўёне мебошанд, ки дар мусобиќањои варзишї натиљањои хуб ба даст оварда, соњиби ширкат дар чемпионати Осиё, спартакиадаи Осиёи Миёна гардидаанд. Донишљўи бахши дуюми кори момодоягї Ширини Мирбадал дар озмуни љумњуриявии “Фурўѓи субњи доної...” ширкат варзида, соњиби диплом гардид. Тавре ки зимни нишасти матбуотї равшан гардид, дар арафаи Соли нави мелодї аз љониби маъмурияти коллељ ба 27 нафар донишљўёни ятими кулл кумакњои моддї расонида шуд. Њамчунин, ба як ќатор ташкилотњои љамъиятии маъюбон пайваста кумакњои моддї расонида мешавад. ВАХШОНА, «Хатлон»
БАЊСЊОИ ОИЛАВЇ АФЗУДА ИСТОДААНД Тањлилњо нишон медињанд, ки масоилу муносибатњои оиладорї аз муњимтарин мавзўъњои љомеа ба њисоб рафта, бањсњои вобаста ба бекор намудани аќди никоњ, таќсими мерос, маскун кардани занони бесаробонмонда дахолати шахсони сеюм ва њаќќу њуќуќњои фарзандони оилањои пошхўрда нисбат ба дигар бањсњои судї бештар мушоњида мешаванд. Агар ба њисоботи солонаи Суди вилояти Хатлон назар афканем, дар соли 2019 аз чањор категорияи парвандањои ба судњои шањру ноњияњои вилояти Хатлон воридшуда, 55,7 дарсади онро парвандањои оилавї ташкил медињанд. Тавре ки Рустам Мирзозода, раиси Суди вилояти Хатлон, зимни нишасти матбуотї бо хабарнигорон иттилоъ дод, дар соли сипаригардида ба судњои шањру ноњияњои вилояти Хатлон 2 њазору 847 адад парвандањои љиноятї, 13 њазору 673 адад парвандањои њуќуќвайронкунии маъмурї, 3 њазору 191 адад парвандањои гражданї ва 15 њазору 722 адад парвандањои оилавї ворид гардидааст. - Нисбат ба соли 2018 теъдоди парвандањои оилавї 769 адад зиёд ворид шуда, аз шумораи умумии он 13 њазору 965 парванда баррасї гардида, 1392 адад аризањо бе баррасї мононда, 1063 адади онњо дар истењсолоташон ќатъ кар-
да шудааст. Њамчунин, дар ин давра 1757 адад парвандањо боќї мондааст. Ба гуфтаи Рустам Мирзозода, бо маќсади маълумотнокї ва баланд бардоштани маърифати њуќуќии сокинон зимни баррасии парвандањои оилавї 2226 мурофиа тариќи судњои сайёр гузаронида шудааст, ки дар рафти он сокинони мањаллањои воќеї иштирок намудаанд. Њамчунин, љињати пеш бурдани корњои фањмондадињї аз љониби судяњои судњои шањру ноњия ва вилояти Хатлон 3453 маротиба бо ањолии вилоят вохўрињои муфид гузаронида шудааст. Мавриди зикр аст, ки сол аз сол зиёд шудани шумораи аризаву шикоятњои сокинон ба унвонии њокимияти судии вилоят далели боло рафтани донишу маърифати њуќуќии шањрвандон аст, ки дар мавриди мушкилу нофањмињо бо судњои шањру ноњияњо ба мо мурољиат менамоянд. Бинобар маълумотњои манбаъ дар соли 2019-ум 680 шикоятњо ва эътирозњои назоратї ба Суди вилоят ворид гардидааст, ки аз ин 129 эътирозу шикоятњо вобаста ба парвандањои оилавї мебошанд. Њасан АБДУРАЊИМЗОДА, «Хатлон»
Њушдор
КОРОНАВИРУС ВА РОЊЊОИ ПЕШГИРЇ АЗ ИН БЕМОРЇ Коронавирусњо аз оилаи тољвирусњо буда, то соли 2020-ум 39 намуди он маълум аст, ки дар 2 зероила муттањид мешаванд. Тољвирусњо одам, парандањо, саг, њайвоноти калони шохдор, хук ва гурбањоро бемор мекунад. Бори аввал ин вирус соли 1965 кашф карда шуд, ки он аз геноми як занљираи якќатораи КРН-и мусбат иборат мебошад. Ин бемориро ба хотири он Коронавирус ном гузоштаанд, ки геноми ин вирус (геном маљмаи маводњои ирсї) бо капсиди сафедаю чарбдори монанди сари сўзанаки хордор ињота шудааст, ки бо тољ монандї дорад (Капсид - пардаи болопўши вирус). Тољвирусњо узвњои роњњои нафас, њозима ва асабро бемор мекунанд. Њангоми ворид шудани вирус ба роњњои нафас аз рафтани оби бинї сар мешавад ва дар кўдакон бошад, илтињоби шушњо ва бронхњоро ба вуљуд меорад. Штамми коронавируси роњњои нафас ОС38, ОС43 ва узвњои њозима 229Е аст ва тољвируси нави Ухан (шањри маъмурияти Њубейи мамлакати Чин) аз тарафи Ташкилоти умумиљањонии тандурустї, чун 2019nCO ном гузошта шудааст. Коронавируси нав аввалин бор дар Арабистони Саудї соли 2012 ба ќайд гирифта шуда буд. Тољвируси нав ба «Алоими шадиди респиратории Осиёи наздик» ном монда шудааст, ки сабаби беморињои шадид ва фавти одамон дар баъзе аз мамлакатњои Араб шуда буд. Бештар ба ин беморї одамони масунияташон суст, илтињоби музмини шуш,
бемории ќанд ва беморињои музмини гурдањо гирифтор мешаванд. Роњњои гузариши ин вирус, асосан, ба тариќи њавої-ќатрагї сурат мегирад. Имрўз коронавирусе, ки дар мамлакати Чин ба ќайд гирифта шудааст, як мавзўи асосї дар соњаи тандурустї дар љањон ба њисоб меравад. Тибќи маълумоти Ташкилоти умумиљањонии тандурустї коронавируси нав ба кадом роњњо ба одамон сироят меёбанд, то њол маълум нест. Мутахассисони чинї бошанд, роњњои гузариши вирусро аз одам ба одам тасдиќ кардаанд. Дар ИМА барои баровардани ваксина бар зидди ин беморї шурўъ намудаанд. Дар Росия бошад, рўзњои наздик тестњои ољилї барои муайян намудани ин беморї бароварда мешавад. Коронавирус чист? Роњњои пањншавї, аломатњои беморї ва табобат Тибќи нишондодњои Ташкилоти умумиљањонии тандурустї (ТУТ) оид ба чї тавр сироят ёфтан ва манбаи табиии ин беморї то њол маълум нагардидааст. Ташкилоти умумиљањонии тандурустї мамлакатњои чањонро ба он даъват намуд, ки оид ба пешгирии пањншавии ин бемории сироятии коронавирусї тамоми чорањоро андешанд. Ин намуди бемории вирусї дар шањрњои Пекин (дар самти шимол), Шанхай (самти шарќ) ва Шенчжене (самти љануб) пањн гардидааст. Аввалин њодисаи ин намуди беморї моњи декабр дар ќисмати марказии кишвари Чин, шањри Ухан ба кайд гирифта шуд.
Санаи 20 январи соли 2020 олимони чинї тибќи комиссияи миллии тандурустї тасдиќ намуданд, ки бемории коронавирус аз одам ба одам мегузарад. Табобати беморони бо коронавирус сироятёфтаро Ташкилоти умумиљањонии тандурустї бо истифодаи антибиотикњои таъсирашон баланд, глюкокортикостероидњо ва доруњои зиддивирусї тавсия медињанд. Табобати ин беморон дар беморхонањои беморињои сироятї ё шуъбањои беморињои сироятї гузаронида мешаванд. Коронавирус чї гуна вирус аст? Асосан, аз коронавирус (тољдор) саг, муши паррон ва парандагон сироят меёбанд. То ин дам аз шаш намуди коронавирусњо инсон сироят ёфтааст. Аломатњои асосии ин беморї баландшавии њарорати бадан, сулфа ва нафастангї мебошад, ки ин аломатњо дар беморињои шадиди роњњои нафас ва зуком низ мушоњида мегардад. Инчунин, њангоми сироятёбии узвњои њозима, ба монанди зукоми рўдањо аломатњои дарунравї, дилбењузурї ва ќайкунї дида мешавад. Пешгирї намудани бемории коронавирус. Тавсияи Ташкилоти умумиљањонии тандурустї. 1. Шустани муттасили (тез-тез) дастон бо антисептикњои спиртї ё собун ва об. 2. Њангоми сулфидан ва атсазанї дањон ва биниро бо дастпоккунаки якка-
рата пўшонда, баъдан рўймолчаи истифодашударо партофта, дастонро шустан лозим. 3. Аз одамоне, ки нишонањои табларза ва сулфа доранд, дурї љустан лозим аст. 4. Агар њарорати баланд, табларза, сулфа, нафаскашии душвор дошта бошед, ба ёрии тиббї мурољиат намуда, дар бораи таърихи њаракатњои худ ба муассисањои тиббї хабар дињед. Дар фурудгоњњои Россия ва инчунин, дар љумњурии мо њам оид ба пешгирї ва пањншавии бемории коронавирусї як ќатор чорањои зиддиэпидемикї гузаронида шуда ба воситаи тепловизорњо њарорати бадани мусофирон санљида мешавад. Њангоми баланд будани њарорати бадан онњо дар шуъбањои беморињои сироятї бистарї ва муддати 14 рўз тањти тобобати табибон ќарор дода мешаванд. Дар вилояти Хатлон низ, аз тарафи директори Маркази назорати давлатии санитарию эпидемиологии вилоят ба њамаи муассисањои табобатию профилактикї бањри пешгирї ва пайдоиши бемории коронавирусї оид ба захира намудани маводњои худмуњофизаткунанда ва таъмин намудани маводњои дезинфексионї амрномањо ва пешнињодњои санитарї ирсол карда шуданд. Барои муайян намудани ташхиси коронавирус ба тарзи озмоишгоњї намунањо, аз бинию гулў њангоми сироятёбии узвњои болоии роњњои нафас, балѓам њангоми сироятёбии узвњои поёнии роњњои нафас, зардобаи хун ва ахлот њангоми сироятёбии узвњои њозима гирифта мешавад. К.АБДУРАЊИМЗОДА, директори САДСЭ-и вилояти Хатлон
ЉАЗО БАРОИ СЎЙИЌАСД БА КЎШТОР Сокини 52 солаи Љамоати шањраки «Киров»-и ноњияи Вахш Нуриддин Сагатов бо љурми сўиќасд ба одамкушї 9 сол равонаи мањкама шуд. Мавсуф аз њисси рашк нисбат ба њамсараш гумонбар Н. Љумъаевро бо истифода аз корди хољагї захмдор мекунад. Бинобар иттилои Зебуннисо Сатторзода, судяи Суди ноњияи Вахш, мањкумшуда Н. Сагатов аз соли 2002 њамроњи Норќулова Муњайё (Сагатова М.) бо бастани аќди никоњ бо урфу одатњои милливу динї оила барпо намуда, соли 2013 дар Љамоати шањраки “Киров”-и ноњия аќди никоњи худро ба ќайд гирифтаанд. Н. Сагатов давоми зиндагонии якљоя бо Муњайё Сагатова соњиби се фарзанд шуд. Нуриддин Сагатов бо гумони он, ки њамсараш бо шањрванд Н. Љумъаев муносибати мањрамона дорад, нахуст ин њолатро аз њамсари худ пурсон мешавад. Њамсараш изњор мекунад, ки байни вай ва гумонбар ягон муносибате вуљуд надорад. Аммо Н. Сагатов наќшаи сўйиќасд ба љони Н. Љумъаевро тарњрезї менамояд. - Њамин тавр, рўзе ў корди
хољагиро бо худ гирифта, ба бозори мавсимии ЉДММ «Хоља Ќудратулло»-и ноњияи Вахш, воќеъ дар Љамоати дењоти “Машъал” меояд. Ў дар бозор Љумъаевро машѓули азназаргузаронии сару либосњои мардона дида, бо корд ўро захмї мекунад. Бинобар дахолати шоњидони ин њолат Н. Сагатов њаракатњои ќасдонаи худро ба охир расонида наметавонад, - афзуд раисикунандаи мурофиа Зебуннисо Сатторзода. Тибќи хулосаи экспертизаи судї-тиббї Н. Љумъаев дар натиљаи зарбаи корд љароњатњои љисмонии сабук ба саломатї бардоштааст. Бинобар ин бо дастрасии моддаи 32 ќисми 3-104 ќисми 1-и Кодекси љиноятии Љумњурии Тољикистон ба Нуриддин Сагатов љазои мањрум сохтан аз озодї ба муњлати 9 (нуњ) сол, дар калонияи ислоњии низомаш сахт таъйин карда шуд. Бо назардошти татбиќи Ќонуни Љумњурии Тољикистон “Дар бораи авф” аз чор як њиссаи љазо кам карда шудааст. А. ЊАСАН, «Хатлон»
4
ХАТЛОН
ЉУМЪА, 7 феврали соли 2020, №10 (3246)
Одоби номгузорї
МАН ЗАВЉААМРО ОЧАЉОН НАМЕГЎЯМ! Номи зебо ними њусн аст. Кас аз номи зебо ифтихор мекунад, шахси дўстдошта мегардад. Оё мо-падару модарон ба фарзанди худ номи зебо мегузорем, то онњо дар синни камолот аз номашон фахр кунанду боиси ранљишашон набошад? На њамеша, албатта! Мардуми мо баъзан ба хотири чизе ва касе шитобкорона ба фарзандон номњоеро мегузоранд, ки баъди ба камол расидан писар ё духтар аз номи худ шарм медоранд, он боиси ранљиш гашта, дар байни њамсолон нороњат мешаванд. Хонандагони гиромї! Дар мавриди номгузорї андешањои чанд нафар “љабрдида”ро пешкаши шумо менамоем. Бо хоњиши баъзеи онњо номњояшонро иваз кардем. ОЧАЉОН, НОМАТРО ИВАЗ НАМО! - талаб мекунад шавњари «љабрдида» Љовиди Даврон: -Ман бо духтараки зебою дилрабо ва мењрубоне издивољ намудам, ки ўро яке аз волидайн ба хотири пос доштани номи модари худ Очаљон ном нињодааст. Ман њам ўро, яъне зављаамро бо як лутфи зиёд “Очаљон” ном мебурдаму дар аввал ба маънои аслии он ањамият намедодам. Зиндагии оилавии мо хуб буд. Худованд бароямон се фарзанди ширинро њадя намуд. Ин њадяи илоњї муњаббати моро ќавитар намуд. Зављаам интихоби модарам буд ва ў аз зиндагии хуши мо ќаноатмандї мекард. Келинро ба фарзандї хонду байни якдигар муносибати дугонагї доштанд. Бале, њамааш хуб буд. Вале, рўзе рафиќи давраи мактабиам Шодмон, ки ба мењмонї омада буд, иллати зиндагии моро фањмонида,чашмонамро кушода монд. Ваќте ки дар њузури ў ба зављаам “Очаљон” гўён мурољиат намудам, Шодмон ангушти њайрат газида, гуфт: -Модарат ин ќадар љавон, боварам намеояд. -Ин модарам не, зављаам мешавад,ранљида ба ў фањмондам. -Мебахшї, пас чаро зављаатро “оча” мегўї? Убол аст, - гўён дўстам аз шарм дар њолати ногувор монд. -Номи зављаам “Очаљон” аст, - шарњ додам ман. -Очаљон?! Аљиб, бисёр аљиб! Ўро “Очаљон” мегўиву боз бо вай њамхоба мешавї! Ман намефањмам, њам очаю њам завља?! -Шодмон чаро њайрон мешавї? -Чаро њайрон нашавам? Волидон аљаб номњое мегузоранд. Чї тавр забон мегардад, ки ба зављаи худ “оча” гўён мурољиат намої? Магар модарат аз ин
хафа намешавад? ... Баъди рафтани Шодмон ба андеша рафтам. Акнун дар хона, ба ќавле, ду модар доштам: яке, модаре, ки маро ба дунё овардааст, дуюмї зављаам мешаваду ба ман бахт додааст. Пас аз ин, аз зављаам талаб кардам: “Ман дигар туро “Очаљон” намегўям, номатро иваз намо!”. Ў њам дар байни обу оташ монда, аз номи худ хиљолат мекашидагї шуд. Намедонад номашро чї тавр иваз намояд. Акнун муносибати мо коњиш ёфтааст. Номи зављаам сабабгор шуда, метавонад оилаи моро ба парешонї барад. Чї тавре ки дарк намудед, як ном њаёти шахсро таѓйир медињад, дар љое њатто ўро бадбахт мегардонад. Пас, чаро волидон ба фарзандон таваккалї номгузорї мекунанду аз ояндаи онњо бепарвоянд? ТАЪНАИ ЊАМСИНФ ТЕЃЕСТ БА ЉОН Неъмати Валї, 30-сола: - Њамсинфе доштам бо номи “Падарљон”. Шояд ба хотири падар нафаре аз волидон писарро “Падарљон” ном додаанд. Албатта, ин барои онњо шояд хушоянду азиз бошад, вале барои дигарон (бегонагон) чї? Чї тавр ўро “Падарљон” гўянд? Боз дар њузури падари аслї ва модари худ! Аммо ў чунин ном дорад, айби вай нест. Агар мо хоњем ё нахоњем, “Падарљон” мегўемаш. Ёд дорам, њар гоње гапаш бо нафаре гурезад, албатта, таънаомез “ёдрас” мешавад: “Ман падари шумо мешавам, бо ман гапатона дониста занед, дар акси њол намебахшаматон!” Боре гапам бо Падарљон гурехта монд. Ў писхандомез ба ман гуфт: “Падарата меранљонї писарам, боз дуоям туро нагирад!” Ин суханонро модарам шунида, оби дида кард. Таънаи
Њикояи тамсилї
МАНОРА ВА ЛАКЛАК Замоне буд, ки љумла мављудоти олам њамдигарфањмї доштанд, ба њам сухан мегуфтанду бовар мекарданд. Дар он гузаштањои дури дур дар як канори шањри азим манорае ќомат афрохта буд, боњашамат, сар ба афлок кашида. Ин манораро кињо ва кай сохта буданд, маълум набуд. Танњо њамин ќадарашро медонистанд, ки болои ин манораи азим лаклак лона дорад. Манораву лаклак бо њам ањди дўстї доштанд. Лак-лак аввали бањор, то омад-омади сардињои сол дар ин мулк ба сар мебурд. Рўзона манораву лак-лак, њар яке, аз пайи кори хеш буданд. Ба тамошои манора, ки бисёр њам зебо сохта шуда буд, одамони зиёд меомаданд. Аз њар мулку диёр ба тамошову зиёрат меомаданд. Чун рамзи эњтиром пеш аз дохили манора шудан, ки хеле васеъ буду ошёна ба ошёна њуљра дошт, пойафзоли худро бадар мекарданд. Манора то охири саёњати одамон пойпўши онњоро “бонї” мекард ва аз ин хизмати хоксоронаву беѓаразонаи худ завќ њам мебурд. Калушњои хурду бузург, кафшњои рангобарангу мунаќќаш. Танњо, ваќте ки одамон баромада мерафтанду атроф сокит мегашт, манораро њисси ногуворе фаро мегирифт. То бегоњ, то омадани лаклак манора маъюс мемонд. Чун бегоњ мешуду лаклак ба лона бармегашт, манора ин њамаро ба лаклак наќл мекард. Лаклак њам дар навбати худ аз дидаву шунидањояш ба дўсташ наќлњои аљиб менамуд. Њамин тариќ рўзгор доштанд дар ин шањри азим тамоми мављудот ва дўстї доштанд манораву лаклак то он замоне, ки байнашон ба ќавле, беањдие рух намедод. Боре, пеш аз он ки лаклак бо омад - омади зимистон ба мамлакати гарм парида равад, манора аз дўсташ хоњиш мекунад, ки дар бозгашт барои ў калуш биёрад. Зеро дар фасли сармо одамон дигар ба тамошои манора намеомаданд, пойпўшињои
«ХАТЛОН»
Асалмо САФАРЗОДА
НОМИ ПАЁМБАРРО ЭЊТИРОМ НАМЕКУНАНД Умаршо Муродов, сокини шањри Бохтар: - Ба мушоњида мерасад, ки як идда бачањо Муњаммад ном доранд. Албатта, ин номи зебост ва ба хотири эњтироми Паёмбари Худованд падару модар фарзандро чунин ном гузоштаанд. Пас онњо ин номи бузургро бояд эњтиром намуда, бо эњтиёткорию мењрубонї номи Муњаммадро ба забон бигиранд. Нафарони соњиби ин ном низ бо рафтору гуфтори хеш бояд сазовори чунин ном гарданд. Аммо дар асл ин тавр нест. Бачањо баъзан бадфеъл ба камол расида, ба корњои ношоиста, ба монанди майзадагї, дуздиву дилозорї даст мезананду ин номро сазовор нестанд. Падару модарон низ дар баъзе њолатњо номи Муњаммадро эњтиром намекунанд. “Муњаммад”-њои худро барои бадфеълию гапнодаро будан дашномњои ќабењ
ХУШДОМАН АЗ КЕЛИН РАНЉИД С. Солењ, ноњияи Кўшониён: -Дар рўзи љанозаи њамсоя дар оилаи писари маит писарчае ба дунё омад. Ба ў номи падарро гузоштанд. Писарча мактабрав шудаю хеле шух аст. Њамин ки ў аз мактаб омад, китобњояшро дар хона гузошта ба кўча медавад. Дарсњояшро тайёр намекунад, дар рўзномааш бањои “ду” ва “се” бисёр аст. Барои ин, келини хона писарчаро назди хушдоман љанг карда, дуоњои бад мекунад. Хушдоман номи шавњарро аз забони келин шунида, аз дашномњояш ранљида, аламашро бо оби дида мебарорад: “Ту писарчаатро не, шавњари маро дуо кардї”,- гўён келинро сарзаниш мекунад... Аз идора: Хонандагони азиз! Ба андешањои дар боло баёншуда шумо чї мегўед? Ба ин бањс њамроњ шуда, фикру андешањои худро дар мавриди номгузорї ба фарзандон ба мо навишта фиристонед. А. САТТОР, «Хатлон»
худро намекашиданд, манора њам бекор мемонд ва аз ин танњої бисёр њам дилтанг мешуд. Худро як мављудоти нолозим мешуморид. Лаклак парида рафту манора дар ин шањри азим танњо монд. Танњои танњо. Аз танњої маъюсу дилгир мешуд. Вале илољи дигар надошт, ба љуз шуморидани шабњову рўзњо. Оќибат интизорињо ба охир расид. Фасли бањор омаду ба шањри азим њам гармї расид. Субњгоњоне манора лаклакро дар лона диду бисёр хурсанд шуд. Пурсид, ки оё хоњиши ўро аз ёд набароварда, барояш калуш овардааст. - Оварда будам, аммо ту набудї,љавоб додааст лаклак. Аз ин суханони лаклак манора сахт ранљида: “Чаро дурўѓ мегўї. Ман солњост инљоям, ба њељ куљо нарафтаам ва рафта њам наметавонам”, гуфтааст. -Агар ба љое рафта натавонї, пас калуш барои ту чї лозим?-фањмиданї шуд лаклак. Манора ишќи худро, ки ба калуш дошт, пинњон намуду ифшо накард ва њарфе њам нагуфт. Бо њамин дўстии байни манораву лаклак канда шуд. Манора њам дигар гап намезадагї шуд, то ба ин рўзгор. Тањияи Исматуллои Гули ОЛИМ
ОЗМУН ЭЪЛОН МЕНАМОЯД
1.Мутахассиси шуъбаи њимоя, рушди раќобат ва инњисороти табиии Раёсати Хадамоти зиддиинњисории назди Њукумати Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон. Талабот нисбати довталабон Барои ишѓол намудани мансаби категорияи маъмурии мутахассиси шуъбаи њимоя, рушди раќобат ва инњисороти табиии Раёсати Хадамоти зиддиинњисории назди Њукумати Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон, категорияи њафтум, тањсилоти олии касбї, ихтисоси ба мансаби ишѓолшаванда мувофиќ, ки иљрои самараноки вазифањои мансаби мазкури хизмати давлатиро таъмин карда метавонад. Мутахассиси шуъба-3 сол собиќаи хизмати давлатї ё 5 сол собиќаи умумии мењнатї. Суроѓаи ќабули њуљљатњо: -шањри Бохтар, кўчаи ба номи Норинов 2/64, телефони 8-3222-2-53-58. Раёсати фарњанги маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон барои ишѓоли мансабњои зерини холии маъмурии хизмати давлатї
ОЗМУН ЭЪЛОН МЕНАМОЯД
1. Мудири бахши табъу нашри Раёсати фарњанги вилояти Хатлон-1 љой. Талаботи тахассусї барои довталабон: -тањсилоти олии касбї, ихтисоси ба мансаби ишѓолшаванда мувофиќ, ки иљрои самараноки вазифањои мансаби мазкури маъмурии хизмати давлатиро таъмин карда метавонад; -3 сол собиќаи хизмати давлатї ё 4 сол собиќаи умумии мењнатї; - донистани таърих, фарњанг, муќаддасоти миллї, забони давлатї, санадњои меёрї-њуќуќї, ки иљрои уњдадорињои мансабии мудири бахшро ба таъзим медароранд; -малакаи кор бо компютер. Маоши мансабї 1323 сомонї, иловапулї барои собиќаи хизмати давлатї аз рўйи љадвали ягонаи тарифї. 2. Мутахассис оид ба театрњо, боѓњои фарњангї-1 љой. Талаботи тахассусї барои довталабон: -тањсилоти олии касбї (ба тањсилоти олии касбии ихтисосњои фарњангшиносї, таърих бартарї дода мешавад); - 2 сол собиќаи хизмати давлатї ё 3 сол собиќаи умумии мењнатї; - донистани таърих, фарњанг, муќаддасоти миллї, забони давлатї, санадњои меёрї-њуќуќї, ки иљрои уњдадорињои мансабии мудири бахшро ба таъзим медароранд; - малакаи кор бо компютер. Маоши мансабї 696 сомонї, иловапулї барои собиќаи хизмати давлатї аз рўйи љадвали ягонаи тарифї. Суроѓа: шањри Бохтар, кўчаи С. Вализода-3. Телефонњо барои тамос: 8 (3222) 3-29-10. 3-10-34. 3-20-28.
Такрорї
ДИЌЌАТ: МУЗОЯДА!
Иљрочии Хадамоти иљро дар ноњияи Вахш 30 рўз пас аз нашри эълон, соати 9:00 музоядаро оид ба фурўши амволи зерин, ки тањти њабс ќарор дорад, эълон менамояд
Ѓазали љовидона Маъшуќа ба сомон шуд, то бод чунин бод, Куфраш њама имон шуд, то бод чунин бод. З-он лаб, ки њаме зањр фишондї ба такаббур, Акнун шакарафшон шуд, то бод чунин бод. Он ѓамза, ки бад будї бо муддаии суст, Имрўз батар з-он шуд, то бод чунин бод. Пайдош љафо будї, пинњони латофат, Пайдош чу пинњон шуд, то бод чунин бод.
Чун гул њама тан будї, то бод чунин бод, Чун бода њама љон шуд, то бод чунин бод. Деве, ки бар он куфр њаме дошт мар ўро, Он дев мусалмон шуд, то бод чунин бод. То лољарам аз шукр саної чун Саної, Машњури Хуросон шуд, то бод чунин бод. Њаким САНОЇ
ДАР СИТОИШИ ЗАБОНИ ТОЉИКЇ
МУАССИС: Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Сармуњаррир
њамсинф теѓе буд ба љонам. Вале бо гузашти ваќт тасодуф буд ё амри таќдир Падарљон хоњарамро ба занї гирифта, язнаам шуда монд. Акнун, ба гуфти ў, вай барои ман њам рафиќу њам “падар” ва њам язна аст. Ба хоњарам шавњару “падар”, ба модарам “падар”, “шавњар” ва домод мешавад. Болои сўхта намакоб, ман хоњари ўро ба занї гирифтам. Яъне бо “духтар”-и “падарљон”-аму ба “хоњар”-и худ издивољ намудаем. Магар ин дуруст аст?
медињанд, ки ин гуноњест азим. Пас, чаро Муњаммадро, њарчанд фарзанди онњост: “Худо љоната гирад Муњаммад, ки аз ту халос шавам”, “Ошата хўрам, Муњаммад” , “Муњаммади аљалрасида”, “Муњаммади кофири майзада” барин суханони нораворо мегўянд? Магар ин эњтиром ба номи Паёмбар аст? Падару модарон ќабл аз номгузории фарзандон бояд аввал биандешанд, ки чї гуна номњо медињанд. НОМ БАРОИ ШИНОСНОМА? Х. Саидов, узви Иттињоди журналистони Тољикистон: -Ман зидди он нестам, ки баъзењо ба фарзандони худ номи бобою бибї, падару модари аз дунё гузаштаашонро мегузоранд. Ин њатто хуб аст, агар эњтиром ба номи онњо риоя гардад. Чанд нафареро медонам, ки ба фарзандони хеш чунин номњо гузоштаанду њангоми мурољиат ба кўдак номи онњоро ба забон намегиранд ва эшонро “Бобољон”, “Бибиљон”, “Очаљон”, “Отаљон”, “Апаљон” ном мебаранд. Талафузи ин “тахаллус”-њо одат шуда, номњои болозикр ба фарзандон часпида мемонад. Пас, номњои аслї чї, танњо дар шиноснома сабт мешаванду халос?
Раёсати Хадамоти зиддиинњисории назди Њукумати Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон барои ишѓоли мансаби зерини холии маъмурии хизмати давлатї
Ширинї њамчу нону гуворої њамчу об, Њам гарму нарму равшану њам тозаиву ноб. Эй лафзи поки модарї, чун мењри модарон Боронї дар латофату дар шафќат офтоб.
Садсолањо забони љањонгир будаї, Шодоби оби чашмаи таќдир будаї. Аз бањри ѓайр лафзи шукўњу ба халќи ман, Лафзи умеду бовару тадбир будаї.
Аз рафтањои пок ту мерос мондаї, Њамчун забони илму адаб давр рондаї. Бо ту агарчи гуфта навиштанд бењисоб, Њарфи нагуфтаиву китоби нахондаї.
Тољик гарчи дарду ѓами бењисоб дид, Садсолањо зи душмани миллат азоб дид. Бар ќасди љоњилони зи илму њунар барї Дар рушду инкишофи ту як инќилоб дид.
Дар гуфтану шунидан агар сањлу содаї, Сад маънї дар итоати як лафз додаї. Нодон агарчи нест зи лутфи ту бенасиб, Оѓўши бекаронї ба доно кушодаї.
Азпофитода миллати моро ту пар шудї, Дар шохи нахли бовари мардум самар шудї. Аздастдодањо чу фузун буд аз шумор, Бар њар зидастдодаи миллат асар шудї.
Шањдиву њосиле зи ниёгони шањдгир, Дар коми мо нишастаї аз кўдакї чу шир. Њатто ба разм њамдами мардон ту будаї, Аз бањри дўст љавшану сўи аду чу тир.
Эй лафзи поки тољикї, эй лафзи бостон, Эй лафзи панду њикмату авсофу достон. То њаст эњтиёљ ба илму ба маърифат, Бар рафъи эњтиёљ бимонї ту љовидон. Сафармуњаммад АЊМАД
Гўшаи катбону
АТОЛАИ ГЎШТИН Мањсулоти лозима: 1,5 пиёла равган; 3 ќошуќи ошхўрї орд; 200-300 грамм гўшти резакардашуда; Мувофиќи тамъ намак ва оби љўшомада. Атолаи гўштинро дар баъзе минтаќањо буламоќ низ мегўянд. Ин хўрокро бештар њангоми нањорї истеъмол мекунанд ва дар рўйхати хўрокњои ќадимї ва миллї љой дода шудааст. Атолаи гўштин дар фасли сармо барои нафароне, ки аз шамолхўрї азият мекашанд тавсия дода мешавад ва фоидаи хуб низ дорад. Атолаи гўштин аз равѓани зард, каме орд, гўшт, намак ва оби љўшидаистода тайёр мешавад. Дар њолати набудани равѓани
зард мо метавонем, аз дигар равѓанњои растанї (ба ѓайр аз равѓани пахта) истифода кунем. Аммо бо равѓани зард атола хуштаъмтар мешавад. Равѓанро болои оташ гузошта, баробари гарм шуданаш гўшти майдашудаи дар намак хобондашударо то сурх шуданаш мепазем. Баъдан орд андохта мекобем. Ваќте ранги орд каме таѓйир ёфт, оби љўшидаистодаро кам-кам рехта, бо ќошуќи чўбин мекобем. Њамон замон аз рехтани об худдорї мекунем, ки равѓан намоён гардида бошад. Атолаи гўштин дар мудати 10-15 даќиќа омода мегардад.
Дар рўзномаи «Хатлон» ба хотири гуногунандешї матолибе низ нашр мешаванд, ки идораи рўзнома метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро бар дўш нагирад. Дастнавису суратњо ба муаллифон бозпас гардонида намешаванд. Матолиби муаллифони беруна дар њаљми то 3 сањифа бо њуруфи Times New Roman Tj, андозаи 14, фосилаи байни сатрњо 1,5 ќабул карда мешавад.
Тањияи ГЕСЎ
№ Т/р
Номгўи амволи њабсгардида
1.
Манзили истиќоматї, якошёна иборат аз чор њуљра ва њуљрањои ёрирасон
Соли сохтмон
Мансубият ва суроѓа
Нархи ибтидої
Соли 2014
Парпиев Турсуналї Њайдарович, воќеъ дар ноњияи Вахш, Љамоати дењоти “Тољикобод”, дењаи Роњи нав
200000 сомонї
Ќабули дархостњо барои иштирок ва ба ќайд гирифтани иштироккунандагон аз рўзи нашри эълони мазкур оѓоз ёфта, як соат пеш аз саршавии музоядаи такрорї анљом меёбад. Музояда бо усули англисї гузаронида мешавад. Љойи баргузории музояда: ноњияи Вахш, шањраки Вахш, кўчаи Сомонї. Љойи љойгиршавии амвол: њуљраи иљрочии Хадамоти иљро дар ноњияи Вахш. Музояда 30 рўз пас аз рўзи нашр соати 0900 барпо мегардад. Пардохти кафолатпулї ба тариќи наќдї ё ѓайринаќдї ба суратњисоби иљрочии Хадамоти иљро дар ноњияи Вахш дар њаљми 5 фоизи арзиши молу мулк супорида мешавад. Маълумоти иловагиро оид ба гузаронидани музояда бо телефонњои (83246) 2-45-89 ва 917-06-09-09 фањмидан мумкин аст.
ЭЪТИБОР НАДОРАД Шањодатномаи гумшудаи А №593018 дар бораи хатми синфи 9, ки онро соли1991 МТМУ №4-и шањри Бохтар ба Рикиндиев Райниддин Ихромуддинович додааст, эътибор надорад. Сертификати гумшудаи њуќуќи истифодаи ќитъаи замини наздињавлигї тањти А № 0680741, ки онро соли 2008 КДФ “Баќайдгирии молу мулки ѓайриманќул” дар ноњияи Кўшониён ба Мањмуродов Салим Ятимович, истиќоматкунандаи Љамоати дењоти «Заргар», дењаи Чапаев, ноњияи Кўшониён додааст, эътибор надорад. Шиносномаи техникии асосии манзили истиќоматї воќеъ дар шањри Бохтар, кўчаи Дўстї халќњо хонаи №1 «г» аз 05.07.1979 тањти №2784, ки онро КДФ “Баќайдгирии молу мулки ѓайриманќул”дар шањри Бохтар ва шањодатномаи њадя аз чор њиссаи манзили истиќоматї тањти фењристи № 1Ш-197 аз 14.03.2012, ки ба шањрванд Бойматов Акрамжон додааст, бо сабаби гум шуданаш, аз эътибор соќит дониста шавад. Шањодатномаи гумшудаи АТ №039889, дар бораи хатми синфи 10, ки онро соли 1998 МТМУ №11-и ноњияи Кўшониён (собиќ Бохтар) ба Муњиддинова Ибодат Хайриддиновна додааст, эътибор надорад. Шањодатномаи гумшудаи А №056502, ки онро соли 1990 МТМУ №12-и шањри Бохтар ба Адамхонова Ферўза Абдурасуловна додааст, эътибор надорад. Муњри гумшудаи хољагии дењќонии “Нил”-и Љамоати дењоти “Заргар”-и ноњияи Кўшониён эътибор надорад. Муњри гумшудаи ЉСК “Тољиктелеком”-и минтаќаи 1-и шањри Бохтар, вилояти Хатлон эътибор надорад. Шањодатномаи гумшудаи З №0933256, ки онро соли 1980 Литсейи касбии техникии ноњияи Вахш, бо ихтисоси сохтмончї ба Бердиќулов Ориф Азизкулович додааст, эътибор надорад. Шиносномаи техникии гумшудаи манзили истиќоматї тањти №434 аз 12.06.1987, ки онро КДФ “Баќайдгирии молу мулки ѓайриманќул” дар ноњияи Кўшониён ба номи шањрванд Саидов Азиз бо суроѓаи ноњияи Кўшониён, Љамоати дењоти “Сарвати истиќлол”, дењаи Ленин хонаи 115 њамчун истифодабаранда додааст, эътибор надорад.
БАРЊАМ МЕХЎРАД Ташкилоти љамъиятии “Созанда”-и вилояти Хатлон, воќеъ дар шањри Бохтар, кўчаи Шоњимардонов 8, барњам мехўрад.
РЎЗНОМА ДАР ВАЗОРАТИ ФАРЊАНГИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ТАЊТИ РАЌАМИ 117/рз-97 АЗ 07 ЯНВАРИ СОЛИ 2019 АЗ НАВ БА ЊИСОБ ГИРИФТА ШУДААСТ.
Навбатдор: Исматулло ЊАСАНОВ Тарроњ: Зафарљон АЗИЗОВ
Рўзнома дар чопхонаи ЉСК «Матбааи Ќўрѓонтеппа» ба табъ расидааст. Ба чопаш 7.02.2020 иљозат дода шуд. Адади нашр: 10400 нусха. Нишонии мо: шањри Бохтар, кўчаи Логинов - 12. Тел: сармуњаррир: 2-88-17, муњосибот: 2-47-14, котибот: 2-89-16 Индекси обуна 68896