Рӯзномаи Хатлон шумораи №12-2021

ХАТЛОН

БАНЇ ОДАМ АЪЗОИ ЯКДИГАРАНД

Нашрияи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон №12 (3301)

Соли 90-уми нашр

ЧОРШАНБЕ, 17 марти соли 2021

www.khatlon-ruznoma.tj

E-mail: khatlon.tj@mail.ru

Натиљаи зањмати софдилонаи кишоварзон ва чорањои амалинамудаи Њукуматро мо имрўз дар фаровонии мањсулоти истењсоли худї дида истодаем. Бо дарназардошти вазъи мураккаби љањони имрўза мо минбаъд низ бояд тарзе кор кунем, ки ба њар гуна мушкилоти эњтимолї омода бошем ва нагузорем, ки мардумамон аз норасоии маводи ѓизої танќисї ва муњтољї кашанд. Бо маќсади дастгирии давлатии кишоварзони мамлакат ва таъмини фаровонии бозори истеъмолї пешнињод менамоям, ки тамоми кишоварзони мамлакат барои як сол, яъне соли 2021 аз пардохти андози ягонаи замин озод карда шаванд. (Аз Паёми Президенти Љумњурии Тољикистон, Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон, 26 январи соли 2021)

ТАЉЛИЛИ 29-УМИН СОЛГАРДИ РЎЗИ КОРМАНДОНИ ПРОКУРАТУРА Дар Кохи фарњанги шањри Бохтар бахшида ба 29- солагии таъсиси маќомоти прокуратураи давлати соњибистиќлоли Тољикистон маљлиси тантанавї баргузор гардид, ки дар он Ќурбон Њакимзода- раиси вилояти Хатлон, Абдурањим Рањимзода - прокурори вилоят, инчунин, прокуророни шањру ноњияњои вилоят ва собиќадорони соња иштирок доштанд. Дар љамъомад, раиси вилоят ањли толорро ба муносибати иди касбї - Рўзи кормандони маќомоти прокуратура самимона табрику тањният гуфта, барояшон саломатии бардавом, хонаободї ва дар иљрои вазифањои пурмасъулияти хизматї

барору комёбї орзу кард. Ќайд гардид, ки аз оѓози даврони соњибистиќлолї кормандони прокуратура бо хизмати содиќонаи худ намунаи олии хизмат ба ватанро нишон дода, дар шароити муќовимати шадиди мусаллањона вазифаи муќаддаси хешро дар барќарор намудани сохти конститутсионї сарбаландона иљро намуда, дар бунёди љомеаи демократї, њуќуќбунёд ва дунявї, ки волоияти ќонун асоси онро ташкил медињад, бо љоннисорињои худ љавоб гардониданд. Раиси вилоят, њамчунин, иброз дошт, ки дар ин давра биноњои нав ва иловагии прокуратураи вилоят,

Дар љомеа њастанд нафароне, ки бо кору рафтори нек, хушмуомилагї, бомаърифатї ва сидќан иљро намудани касбу корашон дар дили мардум љой мегиранд. Њалима Дурманова, сокини шањри Бохтар аз љумлаи чунин ашхосест, ки бо зањмати шабонарўзї, мењнати њалол, поксириштї ва хоксориаш дар маркази маъмурии вилояти Хатлон соњиби эњтиром гардида, дар тозагиву озодагии як гўшаи диёр, рањнамоии насли наврас ба поккорї сањми арзандаи худро мегузорад. Њалима Дурманова 65 сол дошта, бо се фарзанд ва чор наберааш зиндагї дорад. Ў дар КВД «Ширкати хонањо»-и шањри Бохтар ба њайси рўбанда фаъолият дорад. Мањз чунин поксириштї,

зањмати њалол ва маърифати баланди Њалима Дурмановаро ба инобат гирифта, дар арафаи Рўзи модар раиси вилояти Хатлон Ќурбон Њакимзода як хонаи дуњуљрагиро барояш туњфа намуд. Њалима Дурманова изњор дошт, ки оилаашон дар рўйхати оилањои камбизоат шомил аст ва аз тарафи маќомоти мањаллї тез-тез кумакњо расонида мешавад, ки ин њама аз таваљљуњ ва ѓамхорињои Пешвои муаззами миллат сарчашма мегирад. Боиси хушнудист, ки кору фаъолият, вазъияти мушкили зиндагї, эњтиёљмандии моро ба инобат гирифта, раиси вилояти Хатлон Ќурбон Њакимзода як хонаи дуњуљрагиро туњфа намуд. С. АЗИЗОВ

Дар мувофиќа бо Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон рамзњои љашни байналмилалии Наврўз ва Соли нави миллї барои солњои 2019-2021 тасдиќ гардид. Рамзи якум арчамонанд буда, аз њафт табаќ иборат мебошад. Њамаи табаќњо аз даврањо иборат буда, мазмуни гардиши фалак ва коинотро ифода менамояд. Њар давра бо наќшу нигори миллї ороиш дода шудааст. Дар гирдогирди табаќњо гулдўзињои гуногун ва дар табаќи охирони суманак гули наврўзї чун нишонаи эњёи табиат гузошта шудааст. Дар асоси хулосањои донишмандон, мардумшиносон ва фолклоршиносони тољик ва дигар олимони њавзаи Наврўз аз миёни рамзњои наврўзї, ки аз гулњои бойчечак, сиёњгўш, лола, гули зард, шохи дарахти ѓунчадор ва паррандањои асотирии симурѓ ва парасту иборатанд, суманак ва гули наврўзї њамчун рамзи истиќболи љашни Наврўзи байналмилалї, Соли нави миллї ва пайки омад - омади бањори файзбор дар љумњурї ќабул гардид. Минбаъд суманак ва гули наврўзї њамчун рамзи миллї барои љашнгирии Соли нави миллї ва Наврўзи байналмилалї истифода хоњад гашт. Донишмандон бар он аќидаанд, ки суманак дар њамаи минтаќањои Тољикистон маъмул буда, њамчун рамзи сарсабзї

ва хуррамї дар арафаи Соли нави миллї ва љашни Наврўз омода мешавад. Суманак инчунин ифодагари пайдо шудани заминдорї ва кишоварзї дар миёни ќабилањои ориёї буда, муносибату муњаббати дењќонро ба гандум, ки ризќу рўзии одам аст, ифода менамояд. Дар зарфи гирд омода кардани суманак рамзи коиноту замин буда, љовидонагии табиату инсонро тасвир месозад. Баъди љањонї шудани иди Наврўз Созмони Милали Муттањид ва созмони ЮНЕСКО суманак дар кураи заминро бо навиштаљоти “Рўзи Наврўзи байналмилалї” њамчун рамзи наврўзї интихоб карда, дар шабакањои иљтимої пањн намудаанд. Рамзи дуюм намуди доирашакл дошта, дар мобайни он кураи замин, аз ду тарафи он Парчами миллї ва пайки бањор - суманак, парасту, накшу нигори гулдўзї њамчун рамзи њунарњои мардумї ва рангинкамон бо навиштаљоти “Наврўз - 2021” бо забони тољикї инъикос ёфтааст. Ба вазорату идорањо, ташкилоту муассисањо, маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоятњо, шањри Душанбе, шањру ноњияњо тавсия дода мешавад, ки рамзи якумро ба љойи арча дар назди идорањо, кўчаву хиёбонњо, иншооту хонањои истиќоматї њамчун рамзи љашни Наврўз ва таљлили Соли нави миллї аз 19 то 25 марти соли 2021 насб намоянд. www.president.tj

Љоиза муборак, «Хатлон»! инчунин, дар ноњияњои Восеъ, Ёвон, Фархор, Балљувон, Абдурањмони Љомї, Вахш, Данѓара, Муъминобод, Њамадонї, Љайњун, Хуросон ва шањри Бохтар биноњои нав бо тарњи зебои замонавї сохта ба истифода дода шуда, биноњои дигар аз таъмири хушсифат бароварда шудаанд. Кормандони соњаи прокуратура аз њидоят ва дастуру супоришњои Асосгузори сулњу вањдати миллї – Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон рўњбаланд гардида, вазифањои худро содиќонаву софдилона иљро менамоянд. Њамчунин, дар љамъомад

ТУЊФАИ РАИСИ ВИЛОЯТ БА ЊАВЛИРЎБ

РАМЗИ ЉАШНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ НАВРЎЗ ВА СОЛИ НАВИ МИЛЛЇ БАРОИ СОЛИ 2021

собиќадорони маќомоти прокуратура баромад карда, доир ба фаъолият ва наќши ин нињод дар тањкими пояњои давлатдорї ва таъмини волоияти ќонун изњори назар карданд. Дар љараёни маљлиси тантанавї кормандони маќомот, ки дар иљрои вазифањои худ њисси баланди масъулият ва кордонї нишон дода, ба натиљањои назаррас ноил гардидаанд, аз љониби маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон бо ифтихорномаю туњфањо ќадрдонї шуданд. Комрони БАХТИЁР

Бо иќдоми Иттифоќи журналистони Тољикистон байни нашрияњои даврии кишвар Озмуни бењтарин нашрияи мањаллї барои дарёфти Љоизаи ба номи Асадулло Саъдуллоев эълон шуда буд. Дар чорабинии идонаи Рўзи матбуоти тољик, ки 11-уми марти соли љорї дар толори Китобхонаи миллии Тољикистон баргузор гардид ѓолиби Љоизаи ба номи Асадулло Саъдуллоев эълон гардид. Тибќи натиљагирии аъзои њакамон рўзномаи вилоятии “Хатлон” нашрияи муваффаќи сол дар Љумњурии Тољикистон дониста шуда, сазовори Љоизаи ба номи Асадулло Саъдуллоев гардид. Дар маросими эълони ѓолибони озмунњои касбї раиси Иттифоќи журналистони Тољикистон Зинатулло Исмоилзода ва Масрур Абдулло намояндаи Дастгоњи иљроияи Президенти Љумњурии Тољикистон Љоизаи ба номи Асадулло Саъдуллоевро бо Дипломи дараљаи 1 ва маблаѓи 2500 сомонї ба сармуњаррири рўзномаи “Хатлон”

Асалмо Сафарзода таќдим намуданд. Мавриди зикр аст, ки Љоизаи мазкур соли гузашта таъсис дода шуда, нахустин ѓолиби он рўзномаи вилоятии “Хатлон” мебошад.

Мењрнома Имрўз Эмомалї Рањмон, Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон мањбуби халќи тољик, азизи њар хонадон гардидааст. Ў, пеш аз Сарвари давлат интихоб шуданаш, бо њаёт, тарзи зисту зиндагии дењќонон, мардуми гуногунтабаќаи кишвар аз наздик шинос буд. Дар лањзаи аввали ба ин мансаби олї интихоб шуданаш, бо дили пур ва ќатъият дар назди љамъи вакилон чунин суханони ояндабинонаро гуфт: “... Тољикистони азиз, дар љомеаи љањон бояд љойи худро ёбад. Барои ин, пеш аз њама, ба мо сулњ ва осоиш зарур аст”. Њама гуна дигаргунињо, пешравињо ба номи Эмомалї Рањмон алоќаманд аст. Соли равон дар њудуди кишвар дар оѓоз бахшидани корхонањои хурду бузург Сарвари давлат иштирок карда, ба бунёдкорони онњо барору комёбињои беназир хост. Ба куљое ќадами мубораки Сарвари давлат расад, он љой гул мерўяд, ба боѓу бўстон, ба маркази дилнишини ањолинишин, ба як гўшаи хушманзара табдил меёбад. Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон њангоми њар сафар ба шањру навоњии кишвар бо таассуроти нек баргашта, соњибистеъдодњои љавону ташаббусњои неки одамони касбу кори гуногунро љонибдорї мекунад. Кори шоистаи соњибкорзане аз вилояти Суѓд ба Сарвари давлат писанд омад, ки ба парандапарварї

СОМОНИИ НАВ БА ТАХТИ СОМОН ОМАД машѓул буду бо истењсоли гўшти парњезї сокинонро таъмин мекард. Барои зиёд кардани саршумори паранда ба соњибкор маслињати муфид дод. Сарвари давлатро њангоми сафарњо ба шањру ноњияњои кишвар сокинон бо як самимияти хос истиќбол мегиранд. Мардум мењру муњаббати бепоёни хешро ба шеър ифода мекунанд. Ваќти сафарњо Роњбари давлат бањри пешрафти кору ободонии мењан пешнињодњое мекунад, ки аз љониби мардум пазируфта шуда, амалї мегарданд. Мардуми шарифи љумњурї аз иќдомњои Президент шоданд, аз дилу љон, бо амри виљдон онњоро дастгирї менамоянд. Масалан, Сарвари давлат соли гузашта ба халќи кишвар хабари хуш расонид. Супориш дод, ки аз њисоби фонди Президент асари безаволи академик Б. Ѓафуров “Тољикон” то љашни 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон чоп карда, ба њар як хонадони кишвар ройгон расонда шавад. Ин ѓамхорї ва ояндабинии Сарвари давлат имкон фароњам меоварад, ки мардуми кишвар ба таърихи пуршараф ва ѓании хеш шинос шуда, аз он ифтихор на-

моянд ва бо ќувваву ѓайрати нав Тољикистонро ободу зеботар намуда, ба диёри зебо ва бињиштосо табдил дињанд. Солњо, асрњо мегузаранд, вале иќдомњои созанда ва амалњои хайрхоњонаву ватандўстонаи Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон аз хотири мардуми Тољикистон фаромўш намешавад. Зеро ў дар солњои навадуми ќарни бист миллатро аз нобудшавї нигоњ дошт, сарзамини аз љанг харобгаштаро аз нав обод кард, дунёи ѓамро ба олами шодї табдил дод. Дар ин бора, адибон асарњои пурарзиш офаридаанд: Андар тани миллати куњан љон омад, Бо њукми ќазову амри Яздон омад. Аз пушти њазор соли навмедињо, Сомонии нав ба тахти Сомон омад. Ман ба њайси рўзноманигор дар Иљлосияи XVI Шўрои Олии Љумњурии Тољикистон иштирок доштам. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон зимни суханрониаш чунин гуфт: “Ман ба шумо сулњ меоварам... Дар ин роњ лозим шавад, љони худро нисор мекунам”.

Мардум ин суханонро шунида, ба ояндаи неки кишвар боварї њосил карданд. Ба ман муяссар гардид, ки дар ин љо бо Эмомалї Рањмон суњбат намоям. Масъалаи аввал бо дархости мардум муттањидшавии собиќ вилоятњои Кўлоб ва Ќўрѓонтеппа буд, ки амалї гашт. Хоњиши журналистони рўзномаи вилоятии “Њаќиќати Ленинобод”-ро дар бораи мулоќот расондам. Ин вохўрї хеле хотирмону шавќовар сурат гирифт. Баъди вохўрї њамкурсам, корманди рўзномаи “Њаќиќати Ленинобод” Њасанбой Шарифов ин мисраъњоро ќироат кард: Њар куљо инсони комил давлат аст, Њар куљо инсони комил неъмат аст. Њар ќадар инсони комил шуд фузун, Рўи тољик боз гардад лолагун. Имрўз оламиён аз неруи вањдатофарии Сарвари давлати мо ибрат гирифта, онро меомўзанд. Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон дар Иљлосияи XVI Шўрои Олии Љумњурии Тољикистон гуфта буд: “То як тољик берун аз Тољикистон аст, худамро ором њис

намекунам”. Бо љањду талошњои Љаноби Олї њамаи гурезањо ба ватан баргашта, ба корњои фоиданок машѓул шуданд. Сарвари давлат Эмомалї Рањмон пайваста ба мардуми шарифи Тољикистон мурољиат карда, мегўяд: “Ватани худро дўст доред...”. Ин маънои бузурги илмиву фалсафавї дошта, њар як сокини кишварро ба дўст доштани ватан водор месозад. Зеро Модар-Ватан муќаддас аст. Ваќте ки Президенти кишвар барои садоќат ба халќу ватан бо шири сафеди модараш савганд ёд кард, бовариву эътиќоди мардуми кишвар ба ў боз њам зиёдтар гашт. Дар яке аз сафарњо ятиме дар назди Роњбари давлат ин шеъри пурмазмунро ќироат кард: Дигар ба умр фикри њаводис намекунам, Дилро макони њасрати ворис намекунам. То он ки дасти шавќати ту мерасад ба мо, Дарди гарони бепадарї њис намекунам. То ваќте ки Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон сарвар аст, мардуми кишвар орому осоишта, хушу хуррамона зиндагї карда, аз бахту иќболи баланди худ меболанд, ифтихор аз Сарвари ѓамхору мададгори худ мекунанд. Б. САЙДАЛИЕВ, узви ИЖТ

2

ХАТЛОН

Хушхабарњо

МУЖДАИ НЕК ОРАД БАЊОР

БАРРАСИИ ЛОИЊАИ СОХТМОНИ МАКТАБИ РУСИЗАБОН Раиси шањри Бохтар Сиљоуддин Саломзода ва роњбари гурўњи корї аз Федератсияи Россия И.Горбенко татбиќи њолати созишнома дар бораи иљрои корњои лоињавї-бунёдии мактаби русизабонро баррасї намуданд. Сиљоуддин Саломзода ва И. Горбенко бо ќитъаи замине, ки дар мањаллаи Вањдат барои сохтмони мактаби миёнаи русї људо карда шудааст, шинос шуданд. Зикр гардид, ки муассисаи таълимї, ки дар он шароити мусоид барои тањсил фароњам оварда мешавад, барои 1200 нафар хо-

нанда пешбинї шудааст. Таълим тибќи меъёрњои таълимии Россия амалї мешавад. Ёдовар мешавем, ки љониби Федератсияи Россия иќдом гирифтааст, ки дар Тољикистон панљ мактаб барои тањсил ба забони русї сохта, бо асбобу анљом таљњизонида шавад. Муассисањои таълимї дар шањрњои Душанбе, Кўлоб, Хуљанд, Бохтар ва Турсунзода дар ќитъањои замини људонамудаи љониби Тољикистон бунёд хоњанд шуд. Комрони БАХТИЁР

ТАЌДИМИ МОШИНАЊОИ ДАРЗДЎЗЇ БА ЗАНОН

Дар шањри Кўлоб дар асоси лоињаи "Њифзи кўдакони зери таъсири муњољират ќарордошта" бо дастгирии Иттињоди Аврупо, хазинаи кўдакони Созмони Миллали Муттањид (ЮНИСЕФ) ба якчанд нафар занони муњољирони мењнатї мошинањои дарздўзї таќдим карда шуд. Тибќи иттилои бахши матбуотии шањри Кўлоб, дар њамкории шуъбаи кор бо занон ва оилаи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии шањри Кўлоб, комиссия оид ба њуќуќи кўдаки маќомоти шањри Кўлоб ва њамоњангсозони лоиња бо маќсади дастгирї намудани чунин занон ба 5 нафар мошинаи дарздўзї туњфа карда шуд, ки тавонанд дар оянда њунару истеъдоди

худро сайќал дињанд ва аз њисоби њунари худ рўзгорашонро обод созанд. Гуфта мешавад, ки солњои охир ба соњибкасб шудани занону бонувон аз тарафи Њукумати кишвар диќќати махсус зоњир гардида, барои пешрафти фаъолияти онњо њамаи шароитњоро муњайё мешавад. Ёдовар бояд шуд, ки дар аввали соли 2021 дар "Маркази таълимии калонсолони Тољикистон" дар шањру навоњии минтаќаи Кўлоб аз рўи ихтисоси дўзандагї занони хонашин ба курсњои омўзишї фаро гирифта шуда буданд. Дар наќша њаст, ки дар оянда низ чунин иќдомњо ба роњ монда шавад. Фирдавс УМАРОВ, "Хатлон"

РИВОЉИ ЊУНАРЊО

НОРАК. Дар доираи Солњои рушди дењот, сайёњї ва њунарњои мардумї, махсусан касбу њунармандии аљдодї ривољ ёфтааст. Айни замон дар миќёси шањр чор маркази омўзиши њунарњои мардумї фаъолият доранд. Аз ин љост, ки сафи бонувони чирадаст аз 750 ба 1800 нафар расидааст. 50 нафари онњо ѓолибону љоизагирандањои минтаќавї, вилоятї ва љумњуриявї мебошанд.

ПИСТАЗОРЊОИ НАВ

ТЕМУРМАЛИК. Соли чорум аст, ки 21гектар пистазори навбун-ёд нашъунамо дорад. Мутахассисон ба нињолњои пистаи мањаллї пистањои хандони эрониро пайванд мекунанд. Имсол онњо њосили аввалин хоњанд дод. Дар сурати аз њар дарахт гирифтани 50 килогї писта ноњия соњиби беш аз 30 миллион сомонї мегардад. Дар назар аст, ки боз дар 24 гектари дигар пистазор бунёд кунанд. Дар баъзе мавзеъњои мусоиди Балљувону Ховалинг њам ба парвариши писта мепардозанд.

НИЯТИ НЕК

МУЪМИНОБОД. Љангалпарварони ноњия парвариши хучро ба роњ монда истодаанд. Дар Љамоати дењоти “Чилдухтарон” тирамоњ дар 5 гектар хуч шинонданд. Имсол майдони хучзор боз 10 гектар зиёд мешавад. Имрўз талаботи на танњо корхонањои фармасевтии мамлакат, балки хориљи кишвар ба ин навъи мева хеле афзудааст.

ПАРКИ МИЛЛЇ

БАЛЉУВОН. Ба таъсисёбии Парки табиии Сарихосор 19 сол пур мешавад. Дар ин муддат мавзеъњои дилфиребу љаззоби онро њазорњо нафар сайёњони хориљию дохилї тамошо карданд. Дар 3805 гектари парки мазкур њайвоноту набототи нодири олам: бузњои кўњї, сибирї, хирс, гўсфандони бухорої, бабри барфї, шоњин, уќоби лакапо, руян,љамилаку субинак, фарк, арча, юрѓай, заранг мављуданд. Нурулло ЊАСАНОВ

ОМОДАГЇ БА САЙРИ ГУЛИ ЛОЛА Дар мавсими нињолшинонии имсола дар њудуди Сарраёсати молияи вилояти Хатлон зиёда аз 5-њазор бех гули лола ва дигар намудњои гул шинонида шуд. Айни замон лолањои шинонидашуда сабзида, ба њусни атроф таровати тоза бахшиданд. Кормандони Сарраёсат соли

ЧОРШАНБЕ, 17 марти соли 2021, №12 (3301)

сипаригашта дар озмуни вилоятии «Сайри гули лола» дар миёни ташкилоту муассисањои вилоятї љой якумро гирифта буданд. Имсол низ азму талош доранд, ки дар озмуни вилоятї фаъолона ширкат варзанд. Далер ШАРИПОВ

Омадааст боз бањор бо њазорон накњату шириншамоилї. Фарорасии бањор- ин айёми интињои њиљрон, рўзи васли ёрон, айёми гулбасаркунии дарахтон, наѓмасароии парандагон аз бедории табиат дар солномаи таърих бо сабти 30-юмин солгарди соњибистиќлолї дарак медињад. Беш аз њама интизор буд ин айёмро марди дењќон, рўзиофари оламиён, ки аз обилаи дастон, мењнати шоёни ў рўзгор тинљу манзил обод аст. Дењќонони асилу боирода бањори нозанини имсоларо бо муждањои неку умедбахш хайрамаќдам мегўянд. Ба душвориву мушкилоти соли пор нигоњ накарда, аз њар лањзаву фурсати мусоид истифода карда, дар аксар мањалу манотиќ майдонњои киштшавандаро аз шудгори босифат баровардаанд. Љўю канал тоза, корњои ободониву бунёдкорї, сарсабзу зебогардонї дар ављанд. Дар кўњу пуштаву адир ѓалладонагї кишт шудааст. Ба иќболи марди дењќон зимистони имсола пурфайз, табъи дил омад. Барф курпаи шоистаи худро ба замин густурд, ки ин умед аз боњимматгардии замин ва бадастории њосили фаровон дарак медињад. Дастёри беминнати марди дењќон-техникаи мушкилкушо омодаи кор аст. «Хуш омадї, бањори нозанин бо ќадами файзборат, бо насими форамат, бо садои борони найсонат, бо хониши мурѓони хушилњону савти њазорат», мегўяд марди дењќон. Барњаќ, замин, ки аз хоби ноз бедор шудааст,

парвардаи худ-инсонро дўст медорад, барои њастии ў тайёр аст њама анвои зироатро тавлид намояд. Барои ин танњо мењнати њалолу муносибати одилона ба замин мебояду бас. Имони комил њам њаст, ки дар солгарди хуљастаи соњибдавлатї заминдорон дар истифодаи оќилонаи замин аќлу заковат, донишу малака, њам таљрибаи бойи худро роњандозї менамоянд,

ягон ќитъаро бекор намемонанд, њар ќатра обро чун бофтањои шарёни худ азиз медонанд. Ба кишти зироати ниёзи аввалияи рўзгордорї машѓул мешаванд ва дар таъмини амнияти озуќавории мамлакат сањме мегузоранд то ба зиндагии шоиста расанд. И. ЊАСАНОВ

ЗУЊУРОТИ НОМАТЛУБИ ЉОМЕАРО РЕШАКАН МЕНАМОЕМ Коррупсия таърихи ќадима дошта, яке аз душвортарин масъалањо ва мушкилоти њар як љомеа ба њисоб меравад. Мутаассифона, то имрўз ба њељ як давлати дунё муяссар нашудааст, ки коррупсияро пурра аз байн барад, вале аксари давлатњои дунё тавонистаанд сатњи ин падидаи номатлубро то ба њадде коњиш дињанд. Воќеан њам тавлидкунанда ва бавуљудоварандаи тамоми љиноятњо ин коррупсия ба њисоб меравад. (Ба истилоњ модари њамаи љиноятњо коррупсия мебошад). Коррупсия (ришвахўрї) рушди љомеаи љањонї, болоравии иќтисодиёт ва некуањволии иљтимоиро бозмедорад, итминони шањрвандонро ба давлат коста мегардонад, умедњои љавононро ба оянда коњиш медињад, табаќањои ниёзманди ањолиро аз расидан ба рўзи нек мањрум мекунад. Он зангорест, ки пояи њокимиятро, агарчи пўлодвор мустањкам бошад, њам батадриљ, хароб мекунад. Дар ќарни XXI низ коррупсия њамчун зуњуроти номустањкам гаштани пояи давлат эътироф шудааст. Барои пешгирї аз содиршавии љиноятњои коррупсионї ва муборизаи беамон бо коррупсия 31-уми октябри соли 2003 Конвенсияи Созмони Милали Муттањид зидди коррупсия ќабул карда шуда, 9 декабри соли 2003 дар шањри Меридаи кишвари Мексика дар Конфронси сиёсии сатњи баланд бо иштироки намояндагони зиёда аз 100 давлати иштирокчї кушода эълон гардид. Бо назардошти ањамиятнокии масъалаи мазкур аз соли 2003 бо ташаббуси Маљмааи кули Созмони Милали Муттањид 9-уми декабр њамчун Рўзи мубориза бо коррупсия дар тамоми љањон эълон гардид. Љумњурии Тољикистон низ ба њуљљати мазкур 25-уми сентябри соли 2006 имзо гузоштааст ва аз љониби Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии кишвар 16-уми апрели соли 2008 тасдиќ гардид. Дар сарсухани конвенсияи СММ дар ин бора чунин омадааст: “Коррупсия як вабои мудњиш аст, ки бо роњњои гуногун љомеаро фалаљ месозад, ба љои рушд ёфтани манфиатњои умумимиллї, ба таъмини инкишофи њукмронии гурўњњои алоњида оварда мерасонад, боварии мардум ба њокимият коњиш меёбад ва болоравии эњтимолияти дур мондани онро аз љомеа замина гузошта, дар натиља асосњои иќтисодї ва сиёсии њокимиятро зери хатар мегузорад, обрўву нуфузи кишварро дар арсаи байналмилалї дар самтњои таъмини бехатарии миллї ва байналхалќї ба пастравї оварда, тањдиди хатари бе шарикони њамкорињои иќтисодї ва сиёсї мондан ва коњишёбии институтњои демократї ба миён меояд, дар натиља ба манфиатњои љомеа ва кишвар зарари калони таллофинашаванда расонида мешавад, самаранокии иќтисоди бозорї якбора паст рафта, ахлоќи иљтимої, иќтисодї ва сиёсии шањрвандон коста гашта, сатњи камбизоатї афзун гардида, шиддати иљтимої баланд мегардад”. Аз ин рў, коррупсия ба проблемаи ба амнияти миллї тањдидкунанда мубаддал мегардад. Маврид ба зикр аст, ки баъд аз соњибистиќлол гаштан Љумњурии Тољикистон дар ќатори дигар душворињои сиёсиву иљтимої ва фарњангию иќтисодї ба проблемањои коррупсия рў ба рў гардид. Аз ин рў, бо ибтикори Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон як ќатор ислоњоти њуќуќї дар самти танзими сохтори ќонунњо мутобиќи меъёрњои байналмилалї рўйи кор омад ва барои мубориза бо коррупсия чорањои зарурї андешида шуданд. Дар арафаи рўзи љашнгирии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон, баъди бомуваффаќият имзо гардидани Созишномаи умумии истиќрори сулњ ва ризоияти миллї дар Тољикистон, 8 сентябри соли 1997 Президенти Љумњурии Тољикистон амнияти иќтисодии миллиро њамчун моњият ва њадафи мубориза бар зидди коррупсия дарк намуда, аќидаи муњими сиёсати зиддикоррупсионии давлатро иброз намуд: «Барои мо

муњим аст, ки барои хотима ёфтан ба порахўрї, талаву торољ кардани амволи давлатї, амвол ва сањмияњои халќ ва дигар љиноятњои вазнин ба ягон кас, ба ягон мансабдор, сарфи назар аз обрўй ва зањматњои ќаблї сустќавлї нанамоем. Ваќте омад, ки аз бахшишњои нодаркор ва сариваќтї набуда, ки баъзе мансабдорон аз њадди вазифањои худ берун мебароянд, рад намоем ва пурќувватї ва абарќудратии давлат ва маќомоти њифзи њуќуќро нишон дињем”. Ин аќидаро бо масъулияти бузург изњор намуда, кушода иброз доштанд: “Давлат барои хиёнати иќтисодї, амалњои зиддиконститутсионї, поймолкунии манфиатњои халќ ва миллат ягон касро намебахшад». Дар партави ин иќдом, ба тасвиб расидани Фармони Президенти Љумњурии Тољикистон аз 21 июли соли 1999 «Дар бораи тадбирњои иловагии пурзўр намудани мубориза бар зидди љинояткорї дар соњаи иќтисод ва коррупсия (ришвахурї)», ќабули Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи мубориза бар зидди коррупсия» аз 10 декабри соли 1999 заминаи марњилаи сифатан нави мубориза ба ин падидаи номатлуб ибтидо гузошт. Дар тањкурсии чунин иродаи устувори сиёсати зиддикоррупсионии Роњбарияти олии кишвар як ќатор ќонунњо ва санадњои меъёрии њуќуќї бањри пешгирии коррупсия ва мубориза бар зидди он ќабул гардидаанд. Бо ин тадбирњои таъмини шаффофият ва беѓаразї дар хизмати давлатї андешида шуда, уњдадории њар як хизматчии давлатї барои пешнињоди эъломия дар бораи даромад ва амвол муќаррар гардид. Њамчунин, Кодекси одоби хизматчии давлатї аз тарафи Президенти Љумњурии Тољикистон ба имзо расид. Сипас, соли 2005 Ќонуни нави Љумњурии Тољикистон «Дар бораи мубориза бар зидди коррупсия» мутобиќ ба стандартњои байналмилалии зиддикоррупсионї ќабул карда шуд. Чун идомаи раванди устувор намудани кафолатњои ислоњоти њуќуќию институтсионалї охири соли 2006 бањри бартараф намудани такрори вазифањои сохторњо ва ваколатњои маќомоти давлатї дар низоми идоракунии давлатї миќдори вазорату идорањо дар љумњурї кам карда шуданд. Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар Паёми ироанамудаи худ ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон 26 январи соли 2021 муќовимат ба коррупсияро самти афзалиятноки сиёсати Њукумати Љумњурии Тољикистон арзёбї намуда, дар ин замина таъкид намуданд, ки коррупсия зуњуроти номатлуб ва барои љомеа хатарнок ба њисоб рафта, мубориза бар зидди он вазифаи асосии маќомоти давлатї, нињодњои љомеаи шањрвандї ва њар як сокини кишвар мебошад. Аз ин лињоз, барои пешгирї кардани кирдорњои коррупсионї, фароњам овардани фазои оштинопазир ба он ва ба ин раванд љалб намудани тамоми маќомоти давлатї, воситањои ахбори омма ва нињодњои љомеаи шањрвандї аз љониби субъектњои мубориза бар зидди коррупсия бояд чораљўї карда шавад. Бо маќсади муборизаи бевосита бо коррупсия дар мамлакат ва муттањид сохтани саъю кўшишњои зиддикоррупсионии давлат, ба мубориза љалб намудани љомеаи шањрвандї, намояндагони бахши хусусї ва ташкилотњои байналмилалї, муќовимати маќсаднок ба коррупсия бо Фармони Президенти Љумњурии Тољикистон аз 10 январи соли 2007 маќомоти махсусгардонидашудаи зиддикоррупсионї - Агентии назорати давлатии молиявї ва мубориза бо коррупсияи Љумњурии Тољикистон таъсис ёфт, ки вазифањои асосии он аз назорати давлатии молиявї, пешгирї, барњам додан ва ошкор намудани њуќуќвайронкунињои коррупсионї, тањќиќи ибтидої, тафтиши љиноятњои коррупсионї ва амалї намудани маљмўи тадбирњои сиёсати давлатии зиддикоррупсионї иборат мебошад.

Пешвои муаззами миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон дар суханронї ба муносибати 10 – солагии таъсиси Агентии назорати давлатии молиявї ва мубориза бо коррупсия барњаќ ќайд намудаанд: «Коррупсия зуњуроти номатлубест, ки эътимоди мардумро ба давлат коста гардонида, обрўву эътибори онро коњиш медињад, барои рушди иќтисодиёти пинњонї ва истифодаи ѓайримаќсадноки маблаѓњои давлативу љамъиятї шароит фароњам меорад ва дар маљмўъ, боиси поймолшавии њуќуќи инсон ва заиф шудани пояњои ахлоќии љомеа мегардад». Агентї дар љараёни фаъолияти худ бо бисёр ташкилотњои бонуфузи байналмилалї, ба монанди Идораи Созмони Милали Муттањид оид ба љинояткорї ва маводи мухадира, Барномаи Рушди Созмони Милали Муттањид дар Тољикистон, Созмони Амният ва Њамкорї дар Аврупо, Созмони Њамкории Иктисодї ва Рушд, Гурўњи Авро-Осиё оид ба муќовимат бо ќонунигардонии маблаѓњои бо роњи љинояткорона бадастоварда ва маблаѓгузории терроризм, Шўрои њамоњангсозии маќомоти тафтишоти андози давлатњои аъзои ИДМ (КСОНР), Шўрои Маќомоти Олии назорати молиявии давлатњои аъзои ИДМ ва дигар маќомоти зиддикоррупсионии кишварњои пешрафта њамкории зич барќарор намуда, бањри дар амал татбиќ намудани тавсияњо, инчунин, ба меъёрњо ва стандартњои байналмилалї мувофиќ гардонидани санадњои меъёрї-њуќуќї кўшиш ба харљ дода истодааст. Дар љаласа масъалањои интихоби Љумњурии Тољикистон њамчун раисикунандаи Шуро, рафти иљрои масъалањои ќаблан дар Шуро ќабулгардида, доир ба фаъолияти анљомдодаи маќомотњои тафтиши молиявии давлатњои ИДМ, муќовимат ба маблаѓгузории терроризм, наќшањои минбаъдаи фаъолияти Шуро барои солњои 2019-2023 ва дигар масъалањо баррасї шудаанд. Њамзамон, ќобили ќайд аст, ки бо ибтикори Пешвои муаззами миллат муњтарам Эмомалї Рањмон дар низоми ќонунгузории кишвар Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи муќовимат ба коррупсия» 7 августи соли 2020, №1714 дар тањрири нав ќабул гардида, он мавриди амал ќарор дорад. Њамаи ин чорабинињо ба мисли таъсиси маќомоти нав, ќабул ва татбиќи ќонунњо, муборизаи беамон бар зидди коррупсия фаќат бо маќсади пешгирї ва решакан намудани сатњи коррупсия дар љомеа, пешрафти љомеа, баланд бардоштани сатњи зиндагии мардум ва баланд бардоштани шуури њуќуќии њар як шањрванди Љумњурии Тољикистон ва волоияти ќонун равона карда шудааст. Дар љавоби боварї ва умеду мароми Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти кишвар муњтарам Эмомалї Рањмон ва мардуми шарафманди Тољикистон дар оянда низ вазифањои дар наздамон истода бахусус пешгирии коррупсия ва омилњои бартараф намудани онро бо сарбаландї иљро намуда, обрў ва эътибори халќу миллатро дар љомеа баланд мебардорем, мутахассисони соњибкасб ва баландмартаба омода менамоем.

Иброњим ИСМОИЛЗОДА, сардори шуъбаи муќовимат ба коррупсияи Раёсати Агентии назорати давлатии молиявї ва мубориза бо коррупсияи Љумњурии Тољикистон дар вилояти Хатлон, полковники адлия

Аз сањифањои таърих

АВРОЌИ РАНГИНИ ДАВРОНИ СОЊИБИСТИЌЛОЛЇ (Идома аз шумораи 11) Соли 1997. Баландпоятарин рўйдоди ин сол баимзорасии Созишномаи умумии истиќрори сулњ ва ризоияти миллї дар Тољикистон метавон арзёбї намуд, ки он 27 июн дар шањри Москва ба вуќўъ пайваст. Дар ин муддат (оѓоз аз 5 апрели соли 1994) байни Њукумати ќонунї ва ИНОТ 3 машварати байнињамдигарии тарафњо ва 6 мулоќоти Президенти Љумњурии Тољикистон Эмомалї Рањмон бо роњбари иттињоди неруњои мухолифини тољик С. А. Нурї баргузор гардидааст. Дар рафти ин мулоќотњо 9 санади асосї, ки асоси “Созишномаи умумии истиќрори сулњ ва ризоияти миллї дар Тољикистон”-ро дарбар мегирифт, ќабул шуданд. Баъдан ин санаи муайянкунандаи роњи ояндаи Тољикистони соњибистиќлол ба рўихати рўзњои ид дар Љумњурии Тољикистон њамчун Рўзи Вањдати миллї дохил гардида, њар сол бо шукўњу шањомат таљлил карда мешавад. Оштии тарафњоро, ки аслан як миллати соњибтамаддунанд љањониён бањои сазовор дода, роњи бадастоии онро мактаби таљриба хонданд. Аз љумла, собиќ Дабири кулли Созмони Милали Муттањид Кофе Анан чунин бањо додааст: “Тољикистон дар њалли муноќишањои дохилї барои бисёр мамлакатњои дигар намунаи беназир армуѓон овард ва таљрибаи сулњи тољикон бо роњбарии Эмомалї Рањмон бесобиќа, ќобили омўзиш ва истифода мебошад”. Мањз њамин санади таќдирсоз ба ќалби мардуми гуреза боварии ќатъї бахшид ва бо мурури ваќт ба ватан баргаштанд. Дар њамин замина, бањри амалигардии санадњои баимзорасида оид ба “Созишномаи умумї” Комиссияи оштии миллї бо шумораи баробари љониби Њукумат ва мухолифин барои солњои 1997-2000 таъсис ёфт, ки чорабинињои ба иљро расондаи онњо дар ин самт наќши босазо дорад. Ин маќомоти муваќќатї (КОМ) фаъолияти худро аввал дар Москва (7-11 июл) оѓоз бахшид. Баъдан то соли 2000-ум дар шањри Душанбе кор бурда, вазифањои худро бомуваффаќона ба иљро расонид. Душманон чун диданд, ки аќлњои солим ба њам омад, тарафњо бањри пойдории давлат ва њастии миллат ба мувофиќа омаданд, ноумед гаштанд, вале аз нияташон даст накашиданд. Ин дафъа сўиќасд ба љони Сарвари давлатро тарњрезї намуданд. Дар оѓози баргузории яке аз љаласањо дар шањри Хуљанд ба љони Сарвари давлат сўиќасд ташкил намуданд. Гўё ба њадаф расиданд. Вале Худованд накукоронро дўст медорад. Сарвари давлат фарзанди фарзонаи миллат Эмомалї Рањмон аз зарби тир љароњат бардошта бошад њам, вале бе тарсу њарос изњор дошт: “Душманони миллат ба маќсад нарасиданд ва њељ гоњ нахоњанд расид”. Дар њаќиќат, барои давлату миллате, ки баъди њазор сол истиќлолият ба даст оварду бадхоњон онро мањв карданї буданд, чунин сарвар чун обу њаво зарур буд, ки раъиятро ба зиндагии шоиста рањнамун бошад. Баъди ин сиёсатмадорону таърихнигорон, зиёиёну роњбарони олимартабаи кишварњои мухталиф таљрибаи сулњи бадастовардаро дар Тољикистон мактаби ибрат хонданду Сарвари давлат Эмомалї Рањмонро Меъмори вањдат ... Моњи июл Њаракати умумихалќии вањдати миллї ва эњёи Тољикистон таъсис ёфт, ки маќсаду маром ва њадафи онро Президенти мамлакт Эмомалї Рањмон дар суханронии худ дар љаласаи Шўрои љамъиятї 12 ноябри соли 1997 чунин шарњ дод: “Њаракати умумихалќии вањдати миллї ва эњёи Тољикистон як њаракати васеи умумимиллї

ватандўстонаи шањрвандони Тољикистон аст, ки маќсади асосиаш муттањид гардонидани оммањои васеи халќ, ќуввањои гуногунаќида ва гуногунмайли љамъиятиву сиёсии њамаи ќишрњои љомеа дар роњи мустањкам гардонидани вањдати миллї ва сафарбар намудани ин ќуввањо барои тараќќиёти иќтисодї ва эњёи тамоми ѓановатњои таърихию фарњангии тољикистониён мебошад”. Бо вуљуди он, ки тарафњо ба муофиќа омада санади сулњро имзо гузоштанд њанўз дастањои хуношон дар баъзе минтаќањои кўњиву водї ба бедодгарї машѓул буданд. Вале маќомотњои ќудративу мудофиавии кишвар онњоро саркуб менамуданд. Яроќбадастон бо кирдорњои сиёњу зишти худ наќши хиёнаткори давлату миллатро дар зодномаашон гузоштанд. Бехабар аз он буданд, ки гуфтаанд: Кас натвонад гирифт домони давлат ба зўр, Кўшиши бењуда аст вусма бар абрўи кўр. Номи ќањрамонони шуљоъмуњофизони давлату миллат, ин сарзамини аљдодї дар сархати ќадрдонињои Њукумат ќарор дошт. Оѓоз аз моњи сентябри соли 1997 то моњи майи 1998-ум 31 низомї (аз љумла 10 нафар њалокшудагон) бо ордени «Спитамен», 8 љанговар баъди марг бо ордени «Шараф», 140 нафар љанговарон, аз љумла 49 њалокшуда, бо медали «Љасорат» сарфароз гардиданд. Рўйдоду навигарињои дигар дар ин сол, аз љумлаи инњоянд: Коллељи техникї бо Ќарори Њукумати Љумњурии Тољикистон тањти раќами № 49 аз 17-уми январи соли 1997 дар заминаи техникуми сохтмонии шањри Душанбе таъсис ёфта, ба сифати муассисаи давлатии таълимии техникї ба фаъолият пардохт. Баъдан бо Ќарори Њукумати ЉТ аз 5-уми декабри соли 1997 техникуми индустриалии шањри Душанбе ва 1-уми октябри соли 2009 коллељи политехникии ДТТ ба номи академик М.Осимї (собиќ политехникум) низ ба коллељи техникї њамроњ карда шуданд. Коллељи техникї аз рўйи сохтори тасдиќкардаи Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон фаъолият карда, иљрои Стандартњои давлатї ва наќшањои таълимиро таъмин менамояд. Мутобиќи фармонњои Президенти Љумњурии Тољикистон аз 24 феврали соли 1996 № 423 «Дар бораи таъсиси стипендияи Президенти Љумњурии Тољикистон барои аспирантњои таълими рўзона» ва аз 6 ноябри соли 1996 № 609 «Дар бораи таъсиси стипендияи Президенти Љумњурии Тољикистон барои донишљўёни мактабњои олї» ва бо маќсади дастгирии њаматарафа ва њавасмандонии аспирантњо, донишљўёни боистеъдод ва ояндадор аз 1 январи 1997 стипендияи Президенти Љумњурии Тољикистон таъсис дода шуд. Баробари ба даст омадани сулњу вањдат тинљиву амонї, осоиштагї дар мамлакат њамдигарфањмии мардум боло гирифт, бањри рушди соњањо ба кор часпиданд. Таваљљуњи сармоягузорони хориљї низ бештар гардид. Наќшасозињои њадафњои стратегї оѓоз ёфтанд. Ахиран бо Фармони Президенти Љумњурии Тољикистон аз 1 декабри соли 1997, №874 боз 25 њазор гектар замин (бори аввал аз 9 октябри соли 1995-ум 50 њазор гектар замин), љамъ 75 њазор гектар замин барои истифода ба хољагидорон људо карда шуд, ки ин амал ба таъминоти ањолї бо озуќа мусоидати хуб кард. Пас аз ќабул гардидани асноди мазкур як ќисми бекори ањолї ба кор љалб гардид, ки он барои њалли масъалањои шуѓли ањолї ањамияти калон дошт... (Идома дорад) Исматуллои Гули ОЛИМ

ПАЁМ ИНЪИКОСГАРИ ЊАЁТИ ЉОМЕА Паёми имсолаи Пешвои миллат њамчун њуљљати муайянкунандаи самтњои асосии сиёсати дохилї ва хориљї фарогири масъалањои муњиму рўзмарра буда, дар он тамоми самтњои фаъолияти љомеаи мо нишон дода шудааст. Дар робита ба ин метавон иброз дошт, ки аз диди назариявї Паёми навбатии Пешвои миллат бакорандозии механизмњои иловагии бартараф намудани монеањои рушди иќтисодиву иљтимої, таѓйироти институтсионалї бо маќсади њалли масъалањои муњими љомеа, пешнињоди ѓояи нави таъминкунандаи њамгироии иљтимої ба љомеаро пешнињод намуда, такмили заминаи меъёрии њуќуќї, таќвияти неруи инсонї, боло бурдани сатњи зиндагї, инчунин, тањкими пояњои маънавии љомеа ва тарбияи насли созандаро бо пешнињоди тадбирњои мушаххас ва масъалагузорињои даќиќ ба миён гузошт. Бо дарназардошти вазъи кунунї Асосгузори сулњу вањдати миллї–Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон зимни суханронї чунин иброз намуданд: «Вазъи таѓйирёбандаи љањони имрўза ва хусусияти устувор пайдо намудани зуњуроти хатарноки замони муосир, аз љумла терроризму экстремизм, ќочоќи силоњ, гардиши ѓайриќонунии маводи мухаддир, киберљиноятњо ва дигар љиноятњои фаромиллї,

ки башариятро ба ташвиш овардаанд, моро водор месозад, ки ба масъалањои таъмини амнияти кишварамон диќќати аввалиндараља дињем. Зеро пайравони созмонњои террористиву экстремистї барои ноором сохтани вазъият дар љомеа ва тафриќаандозиву барангехтани низоъњои диниву мазњабї кўшиш карда, барои гумроњ сохтани сокинони мамлакат, бахусус, љавонон ва ба созмонњои манъшуда љалб намудани онњо аз шабакањои интернетї васеъ истифода мебаранд». Вобаста ба ин, Пешвои миллат иброз намуданд: «Мардуми шарифи Тољикистон, махсусан, љавонони бонангу номуси кишвар инро набояд фаромўш кунанд ва бояд њамеша њушёру зирак бошанд». Самти дигаре, ки дар Паём њамчун самти мењварї баён гардид, ин масъалаи татбиќи дигаргунињои институтсионалї бо маќсади њалли масъалањои муњими љомеа - таъмини амнияти озуќаворї, баланд бардоштани сатњи хизматрасонињои тиббї, бартараф намудани монеањо бањри рушди соњибкорї ва сарфаи маблаѓњои буљети давлатї, њалли масъалањо вобаста ба таѓйирёбии иќлим мебошад, ки таъсиси Кумитаи бехатарии озуќавории назди Њукумати Љумњурии Тољикистон, Хадамоти давлатии њифзи тандурустии ањолї ва Маркази омўзиши пиряхњоро пешбинї менамояд. Во-

баста ба ин бояд зикр кард, ки њар як низоми сиёсї бояд ќобилияти экстраксионии њудро нигоњ дорад ва захирањои дохилиро барои такмил ва рушди минбаъдаи худ истифода барад. Аз ин нуќтаи назар, таъсиси нињодњои нав, таѓйирпазирї ва барњам додани нињодњое, ки вазифаи худро ба анљом расонидаанд ё бояд дар шакли дигар фаъолияташонро ба роњ монанд, ќонунияти умумипазируфташуда дар рушди давлат буда, нишонаи аз байн рафтани талаботи иљтимої ба фаъолияти кунунї ва усули корбарии онњо мебошад. Яъне, талаботи иљтимої њамчун ченаки муайянкунанда ба мављудияти ин ё он сохтор омили таъсиррасон ба самаранокии фаъолияти низоми сиёсии љомеа ва давлат ба њисоб меравад. Аз ин нуќтаи назар, таљрибаи давлатдории мо собит месозад, ки масъалаи мазкур аз љониби роњбарияти сиёсии кишвар сари ваќт ба миён гузошта шуда, бо њамин восита ќобилияти таѓйирпазирии мутавозин ва муътадили сохторњои њокимияти сиёсї таъмин карда мешавад. Омўзиши Паёми навбатии Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ба Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон нишон медињад, ки дар њаќиќат њам ин њуљљати муњими сиёсї воситаи воќеии таъминкунандаи њамгироии иљтимої дар љомеа буда, дар он вазифа ва масъулияти њар як фарди љомеа, новобаста ба вазъи иљтимої ва мавќеи сиёсиаш амиќан нишон дода шудааст. Б. ЌУРБОНИЁН, судяи Суди иќтисодии вилояти Хатлон

ФЕСТИВАЛ-ОЗМУНИ ЊУНАРМАНДОН Бахшида ба солњои "Рушди дењот, сайёњї ва њунарњои мардумї" даври дуюми фестивалозмуни љумњуриявї зери унвони "Њунар бењтар аз зар бувад" дар шањри Бохтар љамъбаст гардид. Дар чорабинї муовини вазири Агентии мењнат, муњољират ва шуѓли ањолии Љумњурии Тољикистон Алишер Ализода, сардори Раёсати агентии мењнат ва шуѓли ањолї дар вилояти Хатлон Ќобилљон Файзализода, Сафаров Шодї намояндаи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоят ва њайати комиссия иштирок доштанд. Дар фестивал-озмуни "Њунар бењтар аз зар бувад" њунармандон аз тамоми минтаќањои вилояти Хатлон мањсули дастони худро ба монанди намоиши либосњои миллї, армуѓони сайёњї,

бофандагї, попурї, ќўроќдўзї, кашидадўзї, рассомї дар рўйи матоъ, кандаккорї ва дигар намуди њунарњои милливу мардуми-

ро ба маърази сокинони шањр ва аъзои њакамон гузоштанд. Гуфта шуд, ки эњё кардани њуанарњои мардумї њиссае гузоштан ба таъ-

риху анъанањои миллии ниёгони хеш мебошад. Дар љамъбасти фестивал-озмун ѓолибон муайян шуданд. Сиёвуш Файзуллоев, аз ноњияи Ёвон аз рўйи намуди рассомї маќоми аввал, Њалима Амонова - гилемдўзи бењтарин аз ноњияи Ќубодиён љойи дуюм, Умеда Мањмадљонова - бофандаи бењтарин аз ноњияи Вахш љойи дуюм, Матлуба Сафарова - ороишгари гулбоѓи бењтарин аз ноњияи Темурмалик љойи сеюм, Шањодат Ашўрова љойи сеюмро ишѓол намуда, соњиби шањодатнома гардиданд. Ба чанде аз њунармандони дигар сипоснома таќдим карда шуд. Ноњияњое, ки њунармандонашон љойњои намоёнро ишѓол карданд, ба даври сеюми фестивал-озмун, ки моњи апрели соли равон дар шањри Душанбе баргузор мегардад, роњхат гирифтанд. Фирдавс УМАРОВ, "Хатлон

РОЊ ОБОД-ДИЛЊО ШОД Зодаи ноњияи Ёвон њастам. Дар шањри Душанбе тањсил менамоям. Боре иттифоќ афтоду аз ноњияи Ёвон ба маркази вилоят-шањри Бохтар омадам. Дар бозгашт лозим омад, аз шањри Бохтар љониби шањри Душанбе тавассути ноњияи Хуросон сафар намоям. Мошини сабукрав дар роњи чун кафи даст њамвор босуръат њаракат мекард. Дењањои ба номи Малик Гиёев, Ортод, Бибихуррам паси сар шуданд. Таљдиду азнавсозии роњ аз пули болои дарёи пурњашамати Вахш оѓоз меёфт. Бунёдкории роњсозону техникањои пуриќтидор аз дењаи Ќизилќаълъа то маркази Љамоати дењоти ба номи Садриддин Айнї, аз он љо то маркази ноњияи Хуросон бо кўшишу ѓайрати том љараён дорад. Аз дењаи Уяли боло баромадан пас ду тарафи роњро боѓњои дарахтони гуногун зеб медињанд. Ба назар мерасид, ки дењањои ин љо то маркази ноњия бештарашон пас аз бадастоии

3

ХАТЛОН

ЧОРШАНБЕ, 17 марти соли 2021, №12 (3301)

истиќлолият бунёд шудаанд. Воњањои сабзпўш аз омадани Наврўз хабар медод, дарахтони бодом, гелос кулоњи сап-сафед ба сар карда, аз њосили ширини имсола, ки дастархони сокинони љумњуриро оро медињад, хабар мерасонд. Кўдакон бар-бари роњ дастагулњои бањорї, ки аз гули сиёњгуш зебу ороиш додаанд, мунтазири харидоронанд. Мусофирон чун армуѓони Наврўзї аз онњо даста-даста мегиранд. Дар мавзеи Фахробод - то дидбонгоњи шабонарўзї арчањои сарсабз дар домани сабзи сањро ба њусни табиат њусни нав зам намудаанд. Дуртар аз шоњроњ, майдони бодомзори сарсафеди ѓарќи гул чашму дили њар бинандаро ба сўйи худ мекашад.Ин ќадар њашамату зебоии табиат-талу теппањои сабзпўш, рамаи гўсфандону чорво машѓули чаридан гувоњи он аст, ки њаёти дењот хушу гуворост. Аѓбаи Фахробод бо њусну шањомати Наврўзиаш паси сар мешавад ва роњ моро сўйи

Душанбеи нозанин мебарад. Шањомату зебої, оромиву тинљї, роњњои њамвор, иншоотњои гуногуни хољагии халќ симои пайтахти кишвари тољиконро боз њам зебову пероста гардонидааст. Њамаи ин ба зањмати шабонарўзии Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон вобастагї дорад. Кўшишњои шабонарўзии Љаноби Олї барои мо-љавонон нигаронида шудааст, то оянда ин мулки нозанинро соњибї кунему онро ба давлати мутараќќии љањон табдил дињем. Аз ин рў, мебояд ба ќадри ин ѓамхорињои Пешвои миллат расему арзанда љавоб гардонем. Албатта мо- љавонон ба ќадри осудагие, ки фароњам омадааст, мерасем. Хонда, соњибмаълумот гардида, ба халќу ватани хеш сазовор хизмат хоњем кард. Олуфтамоњи Латиф, курсанти бахши дуюми Академияи ВКД Љумњурии Тољикистон

КИШТИ ПУНБАДОНА ОЃОЗ ЁФТ Тибќи иттилои Раёсати кишоварзии вилояти Хатлон имсол дар вилоят дар майдони 124 њазору 500 гектар кишти пунбадона гузаронида мешавад, ки ин нисбат ба соли гузашта 325 гектар зиёд мебошад. Бинобар маълумоти Муњибулло Тошпўлодов, мутахассиси шуъбаи рустанипарварї айни замон дар хољагињои алоњида кишт зери плёнкаро оѓоз намудаанд. Одатан, мавсими киштукори тухмии пахта дар хољагињои кишоварзии вилояти Хатлон за-

моне оѓоз мешавад, ки њарорати гармии хок 14-15 дараља гарм шавад. Пеш аз њама кишти пунбадонаро дар минтаќаи љануби вилоят - ноњияњои Носири Хусрав, Шањритус ва Љайњун оѓоз менамоянд. Зеро заминњои кишоварзии ин навоњї ќумзамин буда, имкон медињад, ки пахтакорон оѓоз аз дањаи охири моњи март кишти пунбадонаро оѓоз намоянд. Бинобар гуфтаи М. Тошпўлодов аз дурнамои кишти 124 њазор гектар пахта дар вило-

љонибдорї карда, барои фарзандону наберагонаш дубора хотиррасон мекунад. Ў субњи содиќ аз хоб хеста, намозашро мехонаду дар сари љойнамоз барои фарзандону Сарвари давлат дуои нек медињад. Як хислати аљоиб дорад, момои чаќќони мо. Нигоњ накарда ба солхўрдагии худ либосњояшро худаш мешўяд, хонаашро њам худаш мерўбад. "Чаро ин корњоро мекунед? Монед, келинњо њамаи корро мекунанд. Шумо дар ин синну сол даврони пирї ронед шуд", эрод мегиранд фарзандону наберагон. Момои Љонбї шўхиомез љавоб медињад: "Чї, кори ман ба онњо маъќул нест?. Дилам сиёњ мешавад, агар ба ягон корам дахолат кунанд". Њамин аст, ки келинњо ба хушдоманкалон фурсати љорўб гирифтану либоси ношуста пушондан намедињанд. Ба њар њол дили момо ќарор намегираду аз кори анљомдодаи келинњояш дубора дидан мекунад. Хислати пирї њамин аст. Вале на ба њама. Ба гумон аст, ки нафарони 80-90сола ба корњои майда-чуйдаи хонаводагї машѓул шаванд. Ќањрамони мо, ки рўзи таваллудаш ба 8-уми март рост меояд соњиби 3 фарзандду духтар ва як писар мебошад. Чанд соли пеш шавњари бовафояш, ки њамеша канори њам буданд дунёи фониро падруд гуфт. Тарбияву ба камол расондани фарзандон дар даврањои нињоят њассос, мањз дар дасти ин момои кордон будааст. Ваќте аз даврањои гушнагиву бесаробонї наќл мекунад, намешавад аз чашмон ашк нарезад. Бале, дуруст аст, онњо даврони нињоят вазнинро пушти сар кардаву ќањрамонона ва сарбаландона фарзандони бонангу ватандўстро ба камол расонидаанд. Дар ин фасли бањор барои момои Љонбї умри дароз, сињатии комил орзу мекунем. Фирдавс УМАРОВ, “Хатлон”

Љ. САЙФИДДИНОВ, “Хатлон”

ЊАРФИ ТАФСИРИ ЗАМОНРО МЕНИГОРАД ЖУРНАЛИСТ

Сухане чанд аз корномаи рўзноманигории собиќадори матбуоти тољик, собиќ сармуњаррири рўзномаи вилоятии «Хатлон», Аълочии матбуоти Тољикистон Нуриннисо Муртазоева Фаъолияти журналистии Нуриннисо Муртазоева аз радиои мањаллї оѓоз гардида, мањз дар радио давомдор мебошад. Пас аз хатми факултаи филологияи Донишгоњи давлатии Тољикистон (њоло Донишгоњи миллї), соли 1978 ба зодгоњаш-ноњияи Ќубодиён роњхат гирифта, фаъолияти мењнатиашро ба њайси омўзгори мактаби миёнаи раќами 3-и ноњия оѓоз намудааст. Азбаски ноњия навтаъсис буд, пайи њам ташкилоту муассисањо ташкил мешуданд, кадрњои болаёќату кордон зуд љойи фаъолияти худро пайдо мекарданд. Њамин тавр, дар ноњия зарурати ташкили радиои мањаллї ба миён омад ва ўро, ки дар ин муддат бо нашрияи мањаллии “Шараф” њамкорї мекард, ба вазифаи мухбир-ташкилотчии радиои мањаллї масъул донистанд. Назорат аз болои барномаи радиои мањаллї, ки аслан ахбор буду муњлати пахши он 15 даќиќа, хеле сахт буд. Ин бонуи навкор тамоми рўз дар ташвиш буд, кўшиш мекард, ки њамарўза навигарињои тоза пайдо намояд. -Гоње мешуд, ки дар лањзањои охирин кумитаи њизби коммунисти ноњия шунавонидани хабари ољилї ва ё ягон супориши дигар медод ва ахбори бо зањмат омоданамудаам дар љузвдон мемонду рўзи дигар ин корро аз сари нав, бо шавќу завќи беандоза ва майли том иљро мекардам, - ба ёд меорад Н. Муртазоева. Сипас, фаъолияти кориашро дар кумитаи телевизион ва радиои вилояти Хатлон идома дод. Дар ин љо њам, аввал ба њайси муњаррири шуъбаи ахбор, сониян, муњаррири калон ва сардори бахши радио кор кард, пас аз хеле сайќал ёфтанњо ба рўзнома ба кор гузашт. Гарчанде худро таљрибандўхта пиндошта бошад њам, вале аз рўзњои нахустини фаъолият эњсос намуд, ки дар рўзноманигорї бояд боз зиёд сайќал ёфт. Дар њаќиќат, даврае, ки Нуриннисо Муртазоева ба матбуоти даврї омад, дар нисбати солњои аввали баъди даргирињо хеле хубу осоишта ва замони рушду пешрафти соња буд. Њукумати ваќт љињати дар сатњи зарурї ба роњ мондани фаъолияти воситањои ахбори омма тадбирњои ќатъї меандешид. Бахусус, раиси онваќтаи вилоят Амиршо Миралиев њар сари ваќт ба идораи рўзнома омада, аз ањволи ањли ќалам пурсон мешуд, дар њалли мушкилот мусоидат мекард ва аз журналистон танњо фаъолияти самарабахшро талаб мекард. Ин таваљљуњу дастгирињо журналистонро фаъолу рўњбаланд мекард ва натиљаи њамин буд, ки дар сањифањои рўзнома маводњои тањлиливу танќидї, суњбату гузоришњои љолибу хонданї ба табъ мерасиданд. Дар ин давра дар рўзнома њайати хуби эљодї, мутахассисони хушсалиќаю варзидаи соња, ба монанди Саттор Ќарахонов, Давлатљон Султонов, Усмоналї Тўйчиев, Абубакр Чориев гирд омада, бо матлабњои хонданиашон љињати босифату пурмазмун ба табъ расидани рўзнома кўшиш мекарданд. Дар ин раванд, бањри баланд бардоштани сифату самараи маводи чопї ибтикор рўйи кор омада, ба ин восита татбиќи

ќонуни забон, эњёи анъанањои миллї, суннатњои мардумї ва арзишњои умумибашарї тарѓибу роњандозї мешуданд. Муваффаќияти Н. Муртазоева дар ин давра гирд овардани њайати пурќуввати эљодї ва даст задан ба нашри матлабњои тањлилию танќидї буд. Матлабњои «Кашокаш ба малахи марокаш», «Духтар дар сањна раќсона мекунад ва ё чаро майда калон намешаваду Нисољон пир», «Хат ѓалат, иншо ѓалат, имло ѓалат», «Бузурге дар ќадамљои бузургон» ва як силсилаи очерку маќолањои дигар дар мавзўъњои гуногун дар байни мардум ва роњбарон ангезиши назаррасро ба миён оварда буданд. Пешнињодњое, ки дар рўзнома оид ба бењбудии кору пешрафти зиндагї ба нашр расида буданд, њарчанд он замон дастгирї наёфта бошанд њам, вале бо гузашти рўзгор имрўз амалї гардида истодаанд, ки ин барои Н. Муртазоева ва ањли эљоде, ки он замон бо ў буданд, хеле хушоянду дилписанд аст. Новобаста аз он ки матлабњои рўзнома ба иддае аз масъулин нохушоянд буд, ањли эљод њамоно таклифу пешнињодњои судмандро идома медоданду маводњои љолибу хонданї ва нишонрасу пурмуњтаво рўйи чоп меомаданд ва ин имкон дод, ки рўзномаро аз њаљми 4 сањифаи формати А-3 ба 8 сањифа расониданд. Давраи роњбарии Нуриннисо Муртазоева дар рўзнома иќдомњои наљибу шоиста љињати бењ шудани мазмуну муњтавои рўзнома пайи њам рўйи кор омада, обрўю нуфузи ањли эљод боло мерафт. - Матбуот воќеан њам оинаи њаёт аст ва дар он оина зиндагї бо њама каму кост ва бурду бохташ акс меёбад, - андеша дорад собиќадори матбуот Нуриннисо Муртазоева. - Журналистон он аксбардороне мебошанд, ки чи гуна љило ёфтани воќеаву њодисоти њаёт аз њунару мањорати аккосии онњо вобаста аст. Матбуот дар њамаи давру замон њамќадами њаёт буд ва имрўз низ дар ин поя ќарор дорад. Ин маънї дар суханони Асосгузори сулњу вањдати миллї – Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон хеле возењу равшан ифода ёфтааст: «Имрўз матбуот њамќадами њаёт ва љузъи хеле муњиму људонопазири љомеаи озоду демократии мо буда, бо таъмини фазои иттилоотї ба шањрвандон дар интихоби дурусти мавќеъ ва дарёфти њаќиќат имкониятњои васеъ муњайё месозад». Имрўз, бо вуљуди дар нафаќа буданаш Нуриннисо Муртазоева њамроњ бо шогирдонаш дар сафи пеши љабњаи иттилоотї ќарор дошта, љињати тањкими истиќлолият ва тарбияи маънавию ахлоќии љомеа мавод тањия менамояд. Мардумро ба мењнати созандаву бунёдкорона ба хотири шукуфоии диёр рањнамун месозад. Барои ба мардум расонидани сиёсати хирадмандона ва њадафњои олии Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон њиссаи сазовор мегузорад. Њангомаи ИСМАТ, «Хатлон»

БАЊОРИ 101-УМИ ЉОНБЇ Момои мо дар рўзи 8 март ду ид дорад. Яке рўзи таваллуд дигаре Рўзи Модар. Бисёр касоне шояд бошанд, ки санаи 8 март таваллуд шудаанд, аммо ду асрро дидану умр аз саду як гузаштан танњо ба забон оварданаш осон асту халос. Ќањрамони мо, момои Љонбї Абдуллоева, сокини ноњияи Муъминобод мебошад, ки ин умри пурбаракатро дида, дар доираи фарзандону наберагон давраи пирї меронад. Момои Љонбї аллакай барои кўдакони дар мактаб-интернатбуда ошно аст. Зеро дар њар иду айёме аз њисби нафаќааш барои онњо зиёфат ороста, раќсу бозї мекунанд. Баробари ворид гаштани момои Љонбї њамаи бошандагони мактаб-интернат давида, аз њолу ањволи ў пурсон мешаванд. Момои Љонбї бо дасти холї ба ин гуна љойњо намеравад. Њар боре, ки ба назди кўдакон омаданї мешавад, њатман барои болидарўњии онњо дастовезе мебарад. Ин иќдомаш боиси тањсину офарин аст. Аз њамин сабаб бошад, ки иќдомњои момои Љонбиро сокинони мањал мушоњида карда, баробари ў онњо њам хайре ба бепарас-торон мекунанд. Чунин шеваи кор, албатта, дар њама љо ќадр карда мешаваду зери таваљљуњи масъулин ќарор мегирад. Дар њар иду айём барои ин пирони ширинсухан аз тарафи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњия кумакњои моливу пулї мерасонанд. Худованд ба сари мардуми тољик як шахси боимону ватандўст Эмомалї Рањмонро маснади сарварї дод. Дар оинаи нилгун баромадњои Пешвои миллатро дида, ба ояндаи миллату давлатам хотирљамъ мешавам. Худованд њамеша ўро нигоњ дорад, мудом тансињату пуркор бошад, - љавобан ба њамаи ин ѓамхорињо, мегўяд момои Љонбї. Сабаби пайваста ба мактаб-интернат хайр кардани момо ин аз таваљљуњи доимии Љаноби олї мебошад. Дар пайравї бар ў мудом ба корњои савоб машѓул аст. Њар як таъкиду пешнињоди Сарвари давлатро

яти Хатлон њамагї 248 гектари онро пахтаи мањиннах ташкил медињад, ки парвариши ин навъи пурќимат танњо дар ноњияи Вахш ба роњ монда мешавад. Бинобар маълумоти оморї, дар соли гузашта хољагидорони вилояти Хатлон аз майдони 124 њазору 175 гектар кишти пунбадона 277 њазору 221 тонна ё баробари 99,6% наќша пахта љамъоварї намуда буданд.

Нуќтаи назар Имрўз терроризм шаклњои зеринро гирифтааст: терроризми байналмилалї (амалњои террористии миќёси байналмилалї); терроризми дохилии сиёсї( амалњои террористие, ки ба муќобили њукумат, њама гуна гурўњњои сиёсї дар дохили кишвар равона карда шудаанд ё ба ноором кардани вазъи дохилї нигаронида шудаанд); терроризми љиноятї, ки њадафњои мањдуди ѓаразнок доранд. Амали террористиро як шахс метавонад бар зидди як ё якчанд нафар ё ягон ашё содир кунад. Аммо, танњо барои содир кардани амали љиної барои терроризми байналмилалї хос нест. Њатто ваќте ки љинояткор танњо амал мекунад, ѓайриоддї нест, ки ташкилоти террористї масъулияти љиноятро ба дўш гирад. Айни замон мавзўъњои асосии терроризми байналмилалї инњоянд: - њаракатњои ифротї- миллатгароёна ва сепарастї; - ташкилотњои мафияи љиноятї; - хадамоти махсуси баъзе давлатњо; - режимњои сиёсии зиддидемократии эътиќоди тоталитарї ё нимфашистї. Дар љањон беш аз 500 созмони террористї мављуд аст. Машњуртарин ташкилотњои байналмилалии террористї инњоянд: 1.«Љабњаи наљоти исломї»- як созмони бунёдии исломї аст, ки соли 1989 таъсис ёфта, њадафи он сарнагун кардани режими дунявї дар Алљазоир ва таъсиси давлати исломї аст; 2.Артиши Озодии Косово ташкилоти људоихоњони террористї фаъолият дар Албания, Македония ва собиќ Югославия ва њадаф аз ба даст овардани истиќлолият барои Косово ва Сербистони минтаќањо; 3.«Аум Синрикё»-як мазњаби мазњабие, ки Шоко Асахара соли 1987 таъсис додааст ва њадафи он ба даст овардани њокимият аввал дар Љопон ва сипас дар саросари љањон; 4. «Њаракати Исломии Ўзбекистон»

ТЕРРОРИЗМИ БАЙНАЛМИЛАЛЇ ВА МАЌСАДЊОИ ЃАРАЗНОКИ ОН - як љунбиши мусаллањона, ки њадафи ташкили хилофати исломї дар ќаламрави Осиёи Миёна мебошад, ки бояд давлатњои мусалмоннишини ин минтаќаро дар бар гирад; 5. «Артиши љумњуриявии ирландї» - як созмони низомї бо њадафи ба даст овардани истиќлолияти комили Ирландия аз Бритониё; 6. «Фронти халќї барои озодии Фаластин» - созмоне, ки роњи нобуд кардани давлати яњудиро пеш гирифтааст, ки дар натиљаи он як ќатор амалњои њангомаангези террористї ба амал омадааст; 7. «Палангњои озодии Тамил Элам» - созмоне, ки соли 1976 дар посух ба табъизи афзояндаи аксарияти сингалї пайдо шуд ва њадафи ташкили давлати мустаќили тамилї мебошад; 8. «Њамос» - њаракати муќовимати исломї дар Фаластин, ки онро Шайх Ањмад Ясин таъсис додааст, ба нобудсозии љисмонии яњудиён даъват мекунад, масењиёнро таъќиб мекунад, пешвоёни чапгаро, ки роњи дунявии рушдро њимоят мекунанд, инчунин, арабњоеро, ки бо Исроил њамкорї мекунанд; 9. “Њизбуллоњ” - њизби Аллоњ, ки соли 1982 дар Баалбек (Лубнон) таъсис ёфтааст, ки дар он љо чандсад «посбонони инќилобї исломї» аз Ироќ омадаанд, то таљовузи Исроилро дафъ кунанд. Њадафи созмон хароб кардани Исроил, ташкили назорати исломї бар Байтулмуќаддас, ташкили давлати исломї дар Лубнон бо намунаи Эронмазњаби исломии вањњобиён»- созмоне, ки дар ќаламрави Чеченистон, Доѓистон ва дигар минтаќањои Россия фаъолият мекунад ва њадафаш ташкили хилофати исломї мебошад; 10. “Ал-Ќоида”-созмоне, ки Усома

бин Лодин дар соли 1990 бо маќсади муттањид кардани арабњое, ки дар Афѓонистон бар зидди њуљуми шўравї мељангиданд, таъсис дода шудааст. Дар айни замон њадафи «барќарор кардани давлати мусулмонї»-ро дар саросари љањон дунбол мекунад. Дар айни замон, терроризм аз љињати миќёс пешгўинашаванда ва оќибатњои мушкилоти иљтимоиву сиёсї ва ахлоќї ба яке аз хатарноктарин табдил ёфтааст. Терроризм ва экстремизм дар њама гуна зуњуроти он беш аз пеш ба амнияти бисёр кишварњо ва шањрвандони онњо тањдид карда, талафоти бузурги сиёсї, иќтисодї ва маънавиро ба бор меоранд, ба оммаи васеи мардум фишори равонии шадид мерасонанд, њар ќадаре ки онњо љони бегуноњро зиёдтар гиранд, мардум терроризмро сохтори пурќудрат муаррифї мекунанд, ки мутобиќи миќёси фаъолияташон воситањо ва технологияњои муосир доранд. Намунањои Афѓонистон, Тољикистон, Косово, Чеченистон нишон медињанд, ки терроризми муосир ќодир аст диверсия ва љанги террористї бардорад ва дар муноќишањои миќёси калон ширкат варзад. Терроризм бо як «бозори мењнат» (зархаридон) ва сармоягузории асосї (таъминоти силоњ, ќочоќи маводи мухаддир ва ѓайра) дар миќёси љањонї ба як тиљорати хеле фоиданок табдил ёфтааст. Фаъолияти террористї дар шароити муосир бо миќёси васеъ мављуд набудани сарњади давлатї, мављудияти иртибот ва њамкорї бо марказњо ва ташкилотњои байналмилалии терориятї тавсиф карда мешавад; сохтори ќатъии ташкилї, ки аз эшелони фармондењї ва амалиёти воњидњои иктишофї ва зиддиразведка, таъминот, гурўњњои љангї ва пўшиш

иборат аст; махфияти ќатъї ва интихоби даќиќи кадрњо; њузури агентњо дар маќомоти њифзи њуќуќ ва маќомоти давлатї; таљњизоти хуби техникї, аксар ваќт аз таљњизоти неруњои давлатї бартарї доранд; мављудияти шабакаи паногоњњои махфї, пойгоњњои омўзишї ва майдонњои тамрин. Ташкилотњои террористї байни худ дар заминаи умумии идеологїконфессионалї, низомї, тиљорї ва ѓайра робитањои наздик барќарор кардаанд. Гурўњњои террористї, алахусус пешвоёни онњо, дар бисёр њолатњо дар масъалањои ба даст овардани силоњ, пўшонидани якдигар ва таќсим кардани вазифањо ва вазифањо њангоми амалиётњои васеъ њамкории зич доранд. Хусусияти муњими терроризми муосир хусусияти хуб сохташуда ва муташаккилонаи он мебошад. Ташкилотњои террористї маќомоти ягонаи идоракунї, системаи идоракунї, воњидњои банаќшагириро таъсис медињанд. Вохўрињо ва вохўрињои роњбарони гурўњњои калонтарин, њамоњангсозии фаъолияти ташкилотњои миллатњои гуногун ќайд карда шуданд. Гурўњњои террористї аз манфиатњои худ дастовардњои муосири илм ва техникаро фаъолона истифода мебаранд, ба иттилоот ва технологияњои муосири њарбї дастрасии васеъ пайдо кардаанд. Бар зиди ин њама амалњои номатлубе, ки истифода мешавад бо аќлу заковат рафтор намуда, зиракии сиёсиро набояд аз даст дод. Исломиддин НАРСОВ, мудири шуъбаи маорифи ноњияи Ёвон

4

ХАТЛОН

ЊУНАР ОМЎЗ, К-АЗ ЊУНАРМАНДЇ… Њунар гирењкушои тамоми мушкилоти инсон ба њисоб меравад. Хирадмандон ва бузургони мо њамеша ситоиши њунар мекарданд ва онро бењтарин омили инсонї фармудаанд. Касбу њунар боиси сарбаландии инсон, афзояндаи рисќу рўзї ва баланд бардоштани мавќеву мартабаи он дар љомеа мебошад. Саъдии бузургвор дар «Гулистон»- и худ моњияти њунаромўзиро ба таври зайл бањо додааст: «Њунар давлати пояндаву чашмаи зоянда аст». Бале, баракати њунар боиси идомаи зиндагї ва њавасмандии инсон нисбат ба њаёт мебошад. Њамчунин, гузаштагонамон таъкид намудаанд: «Тавонгарї ба њунар аст, на ба мол ва бузургии инсон ба аќл аст, на ба сол». Дар зиндагї борњо шоњиди он мешавем, ки бархе аз љавонон илму њунаромўзї ва аз худ намуда-

ни касбро зарурї напиндошта, ба корњои бењуда машѓул шуда, даст ба кирдори ношоиста мезананд. Дар љомеаи имрўзаи мо, њастанд љавононе, ки ба оворагардї ва бемасъулиятї роњ дода, оќибат дар бунбасти шадиди зиндагї дармемонанд. Аксари љавононе, ки нисбати ояндаи худ бепарвоиву беандешагї зоњир менамоянд, билохира, ба гирдоби њодисоти ногувор рў ба рў гардида, барои падару модарони худ мушкилот эљод менамоянд. Дар замони муосир барои интихоби касбу њунари љавонон тамоми шароит муњайё карда шудааст. Аз ин рў бояд њар як инсони комилфикр касбу њунареро интихоб намояд, ки ба манфиати худ ва љамъият бошад. Бахусус, имрўз, ки дар љумњурї талабот ба касбу кори гуногун зиёд аст, вазифаи њар як падару модар аз он ибо-

рат аст, ки барои интихоби касбу њунари фарзандаш роњнамої карда, маслињату машварат дињад. Вале, ба назар мерасад, ки баъзан дар интихоби касбу кори љавонон худи падару модарон садди роњ мешаванд. Касби интихобшуда ќабл аз њама бояд дар дилу дидаи интихобкунандаи он нишинад, љавон бояд завќманди соњаи интихобкардаи худ гардад. Касби интихобшуда њатман бояд аз самими дил бошад, касе барои роњандозии он монеъ нашавад. Имрўз љомеаи мо ба мутахассисони баландихтисосу њирфаї ниёз дорад. Љавонони зиёдеро мебинем, ки барои дарёфти касбу њунари хуб ва барои ба ояндаашон муносиб зањматњои зиёде мекашанд. Љавонон бояд, пеш аз њама, дар назди худ маќсад гузоранд, ки њам барои давлат ва њам барои

ЧОРШАНБЕ, 17 марти соли 2021, №12 (3301)

халќи худ хизмат карда, то метавонанд аз илмњои имрўза бархўрдор шаванд. Њоло бисёр мутахассисон ва соњибњунарони ватании мо барои бунёди муњимтарин иншооти аср-НБО “Роѓун” сањми худро гузошта истодаанд. Ин иншооти стратегї барои ба даст овардани истиќлолияти энергетикии кишварамон ќувваи асосї хоњад буд. Бењуда нагуфтаанд: «Интихоби дурусти касбу њунар дар њаёти инсон гарави комёбињост». Бояд имрўз мо донем ва дарк намоем, ки интихоби дурусти касб метавонад ояндаро пешбинї карда, мутахассисро дар љомеаи имрўзаи мо сазовори иззату обрў гардонида, дар њаёти инсон зиндагии хушу ширин ва муваффаќиятњои зиёде оварад. Бењуда нагуфтаанд: Њунар омўз к-аз њунармандї, Даркушої кунї, на дарбандї. Ойгул Холмуродова, саромўзгори ФДЉТИБКСМ-и шањри Бохтар

Нигаронї

КОМПЮТЕРЊОИ КОРНОШОЯМ БАРОИ МАЪЛУМОТДИЊЇ АСТ Ё НАЗАРФИРЕБЇ? Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон дар Паёми навбатии хеш озмуни љумњуриявии “Илм-фурўѓи маърифат”-ро эълон намуд, ки он бо маќсади дар амал татбиќ намудани бистсолаи “Рушди фанњои даќиќ, риёзї ва табиатшиносї барои солњои 2020-2040” мебошад. Дар озмуни љумњуриявии “Илм-фурўѓи маърифат” яке аз номинатсияњо технологияи информатсионї аст. Шахсоне, ки дар ин номинатсия иштирок мекунанд, бояд дониши хуби технологияи нав, аз љумла компютерро дошта бошанд. Ба ин хотир мо дар минтаќаи Кўлоб аз вазъи бо компютеру тахтањои электрониро таъмин будани муасссањои таълимии шањру ноњияњо дидан кардем. Дар ноњияи Балљувон нахуст ба МТМУ №4, воќеъ дар Љамоати дењоти “Тољикистон”омадем ва иттилоъ гирифтем, ки дар ин муассиса 497 хонанда дар се баст таълим мегиранд. Дар ихтиёри онњо 7 адад компютер мебошад, ки солњост дар гўшаи синфхона гузошта шудаанду аз он истифода бурда намешавад. Омўзгори фанни технологияи иттилоотї Зафар Мирзоев, ки дорои маълумоти олист, мегўяд: “Тафаккури зењнии хонандагон баланд асту ба фанни технологияи иттилоотї шавќи беандоза доранд. Вале мо дарсњоро назариявї мегузарему халос, зеро компютерњо, аз соли 2015 инљониб корношоям шудаанд. Давоми 6 соли охир ба муассиса ягон адад компютери нав ворид нашудааст. Хонандагон њатто тарзи фаъол кардани компютерро дар амал надидаанд”. Њамин гуна вазъиятро дар МТМУ №8-и маркази Љамоати дењоти “Сайф Рањим”мушоњида кардем, ки аз 13 компютери мављуда 10 ададаш корношояманд ва хонандагон имкони омўхтани онро надоранд. Дар муассисаи тањсилоти миёнаи асосии №24 як компютер, он њам корношоям, МТМУ №10-ум 6 компютер, 50 фоизаш корношоям ва дар маркази ноњия дар муассисаи тањсилоти миёнаи умумии №1 аз 14 компютери мављуда, ки насли нави компютерњо мебошанд 6 -тои он кор намекунанд. Барои гирифтани иттилои бештар ба маркази технологии назди шуъбаи маорифи ноњия мурољиат кардем. Директори марказ Рамазон Сайдалиев ба мо чунин иттилоъ дод: “Дар 32 муассисаи таълимии ноњияи Балљувон 287 компютер мебошад, ки аз ин шумора 32 ададаш дар њолати корношоям ќарор доранд. Аз соли 2007 ба муассисањои таълимї компютери нав ворид нашудааст ва аксари компютерњои мављуда ба шароити имрўза љавобгў нестанд. Њангоми њолати ворид кардани барномањои таълимї хомўш мешаванд. Дар соли 2020 бо дастгирии маркази техологияи вилояти Хатлон 62 адад компютерњоро таъмир кардем, ки ин басандагї намекунад ”.

Дар ноњияи Муъминобод низ дар баъзе муассисањои таълимї вазъият чунин аст. Дар муассисаи тањсилоти миёнаи умумии №35 аз шумораи 10 компютер се тоаш корношоям, дар муассисаи тањсилоти миёнаи умумии №49 аз 14 компютер 13 адад корношоям буда, ба гуфти омўзгори фанни технологияи иттилоотї давоми 6 моњи охир ба таври амалї дарс нагузаштаанд. Вазъияти ташвишовар дар муассисаи тањсилоти миёнаи умумии №1, ба чашм мерасад. Аз 24 компютер њамагї 2-тоаш кор мекунаду халос. Дар дигар компютерњо мушаку клавиатура ё диску дигар ќисмњо корношоям гардидаанд ва аксари компютерњо насли пентюм мебошанд. Бинобар иттилои Саймуњаммад Иброњимов, мудири кабинети методии шуъбаи маорифи ноњияи Муъминобод, дар муассисањои таълимии ноњияи Муъминобод 625 компютер мављуд буда, 174 адади он корношояманд. Панљоњ фисади дигар бошад, ба талаботи барномањои таълимии имрўза љавобгў нестанд. Бо дастгирии Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон ва ташкилотњои байналхалќї ба муассисањои таълимї 15 адад тахтањои электронї дастрас карда шудаанд, ки дар њолати хуби корианд. Хушбахтона, дар муассисаи дигари ин ноњия њолати кории компютерњо ва раванди таълими фанни технологияи иттилоотиро мушоњида кардем. Дар ноњияи Фархор аз чанд муассиса дидан кардем. Дар синфхонаи компютерии МТМУ №23 аз 19 компютери мављуда, мутаассифона, фаќат чор адади он дар њолати корї ќарор доранду халос. Ба гуфти омўзгорони муассиса дарсњо бештар назариявї гузаронида мешавад. Дар МТМУ №22 бошад, аз 14 компютери мављуда 5-тоаш корношоям мебошанд. 50 фоизи компютерњо солњост, ки аз истифода баромадаанд. Аз сабаби набудани шароит дарсњо дар бисёр маврид дар синфхонањои дигар гузаронида мешаванд. Дар шуъбаи маорифи ноњияи Фархор ба мо иттилоъ доданд, ки бо дастгирии маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон беш аз 200 компютер дар соли 2020 таъмир карда шудааст. Дар њамаи муассисањо мутахассисони соњавї ба кор љалб гардидаанд, вале то њол дар ин самт камбудињо вуљуд доранд. Дар МТМУ №15, ки навбунёд аст, аз 24 компютери насли нав 8 ададаш бо сабабњои гуногун кор намекунанд. Мутахассиси пешбари бахши иттилоотии шуъбаи маорифи ноњияи Фархор Тољиддин Вадудов мегўяд: “Дар њамаи муассисањои таълимии ноњияи Фархор љамъ 1163 компютер мављуд буда, дар соли 2020 бо дастгирии маќомоти иљроияи њокимияти давлатї 50 адад компютер ва 6 принтер харидорї карда шуда ба муассисањо дастрас гардиданд. Инчунин, 244

адад компютерњо аз таъмир бароварда шудааст. Аз 8 то 10 фоизи компютерњо корношояманд ва сабаби таъмир накардани онњо набудани ќисмњои эњтиётї мебошад.” Дар шањри Кўлоб низ њолати кории компютерњои муассисањои таълимии нигаронкунанда аст. Аз 50 то 60 фоизи компютер ва тахтањои электорнї корношоям гардидаанд. Дар МТМУ №43, ки 2 сол ќабл ба истифода супорида шудааст. Дар он 744 хонанда тањсил мекунанд ва то њол компютерро надидаанд. Директори муассиса Зулайхо Бадарѓаева дар суњбат бо мо иброз дошт: “Њангоми кушодашавии муассиса 32 компютер оварда, дар синфхонаи компютерї, њуљраи муаллимон ва утоќи кории директор гузоштанд. Баъд аз як њафта њамаи компютерњоро бурданд. Ба мо гуфтанд, ки баъди анљоми пурраи сохтмон компютерњо харидорї ва ба муассиса оварда мешаванд. То њол мо ягон компютер надорем” . Ин муассисаро аллакай ду насл хатм карданд ва боз хатмкунандагони имсола бидуни ошної бо компютер номаи камол гирифта мераванд. Дар МТМУ №14 зиёда аз 40 фоизи компютерњо дар њолати корношоям ќарор доранд. Дар як ќисми компютерњо хонандагон машѓулият мегузаранду бештари онњо њамчун асбоби аёнї ба хонандагон нишон дода мешаванд. Маркази технологияи иттилоотї барои таъмири компютерњои муасиссањо муваззаф аст ва бо дархости шуъбаи маориф ва муассисањо бояд компютерњоро таъмир намуда, ба муассисањо баргардонад. Баъди чанде даври аввали озмуни љумњуриявии “Илм-фурўѓи маърифат” оѓоз мегардад ва дар номинатсияи технологияи иттилоотї аз ин ноњияњо чї гуна ширкат меварзанд, ваќт нишон хоњад дод. Мо ин мавзўъро дар дигар шањру ноњияњо низ пайгирї хоњем кард. Ш. САФАРЗОДА, «Хатлон»

Поси хотир Зери њамин унвон дар Кохи “Ватани”-и шањри Бохтар семинари омўзишї баргузор гардид. Дар кори семинар мудирони шуъбањои дин, танзими анъана ва љашну маросим, шуъбаи меъморию шањрсозї, раиси КИ ЊХДТ дар вилояти Хатлон, мутахассисони пешбари бахшњои дин, танзими анъана ва љашну маросими шањру ноњияњо, раисони љамоатњои шањраку дењот, њифзи муњити зист, хољагии манзиливу коммуналї, сархатибони масљидњои љомеи марказї ва дигарон иштирок доштанд. Тавре зимни семинар ироа гардид, оид ба рафти иљрои ќарори Њукумати Љумњурии Тољикистон «Дар бораи тартиби нигањдорї ва истифодабарии ќабристонњо» раисони шањру ноњияњо ќарорњои дахлдор ба тавсиб расидаанд. Дар ин асос, дар ќаламрави шањраку дењот як ќатор корњои назаррас ба сомон расонида шуда, инчунин, дар њамкорї бо КИ ЊХДТ дар вилоят ва Њаракати љамъиятии вањдати миллї ва эњёи Тољикистон наќшаи муштараки амалиёти умумивилоятї оид ба тоза намудани дохил ва атрофи ќабристонњо зери унвони «Рўзи ёдоварї» бо љалби сокинони вилоят

ЯК РЎЗИ ЁДОВАРЇ

охири њар моњ гузаронида мешавад. Тибќи иттилои мудири шуъбаи дин, танзими анъана ва љашну маросими маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Шарифзода Муњаммадї Шариф, дар натиљаи тањлилњои гузаронидашуда, маълум гардид, ки дар шањру ноњияњои минтаќаи Бохтар 517 ќабристонњои амалкунанда, 65 ќабристони мањкамшуда, инчунин, 27 ќабристони мавзеи таърихидошта вуљуд дорад, ки тахминан 1785 га заминро дар бар мегирад.

«ХАТЛОН»

МУАССИС: Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Сармуњаррир Асалмо САФАРЗОДА

* * * * * Дар аксар шањру ноњияњои вилояти Хатлон амалиёти умумивилоятї оид ба тоза намудани дохил ва атрофи ќабристонњо зери унвони «Рўзи ёдоварї» бо иштироки доираи васеи сокинони мањал баргузор гардида истодааст. Аз љумла, сокинони дењањои “Асомидин Муродов” ва “Љамъиятдењќон”-и Љамоати дењоти ба номи Љўра Назаров, сокинони дењањои “Хушодї”, “Хоља Дурбод” ва “Чўянчї”-и Љамоати дењоти ба номи

Талбак Садриддинов, сокинони дењањои Ќањрамон, Чинор ва Ориёни Љамоати дењоти ба номи Худойназар Холматови ноњияи Шањритус ва дар ноњияи Носири Хусрав сокинони дењањои Муъминобод ва Бешкенти Љамоати дењоти “Истиќлол” дар тозаву озода намудани оромгоњњои мањалли хеш иштироки фаъолона доштанд. Дар њашари умумї шањрвардон дохилу атрофи ќабристонњои мањалли худро аз алафу рустанињои худрўй тоза карда, дарахтони ин мавзеъро ба шакл дароварданд ва дар њудуди онњо нињолњои сояафкан шинонданд. Дар ин баробар, атрофи ќабристонњоро мањкам карда, инчунин, роњњои дохил ва шафати онњоро сангфарш ва дигар корњои ободониро анљом медињанд. Дар чорабинии вољиб барои таъмини лавозимоти зарурї, аз ќабили оњак, симтўр, ќум, семент ва нињолњои сояфкан, инчунин гулу гулбутта ва амсоли инњо аъзои фаъоли ЊХДТ дар мањал, соњибкорон ва шахсони хайрхоњу саховатманд сањмгузоранд. Фирдавс УМАРОВ, «Хатлон»

Дар рўзномаи «Хатлон» ба хотири гуногунандешї матолибе низ нашр мешаванд, ки идораи рўзнома метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро бар дўш нагирад. Дастнавису суратњо ба муаллифон бозпас гардонида намешаванд. Матолиби муаллифони беруна дар њаљми то 3 сањифа бо њуруфи Times New Roman Tj, андозаи 14, фосилаи байни сатрњо 1,5 ќабул карда мешавад.

Варзиш

ТАЌВИМИ БОЗИЊО МУАЙЯН ГАРДИД Дар шањри Гулистони вилояти Суѓд маросими ќуръакашии таќвими Coca-Cola-чемпионати Тољикистон миёни дастањои лигаи олї баргузор гардид, ки он бахшида ба 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон буда, дар се марњила доир мегардад. Тибќи иттилоъ, аз рўйи таќвим тими "Куктош" бо "Истиќлол", "Истаравшан" - "Равшан", "Файзканд" - КМВА "Эсхата", "Хуљанд"-

"Душанбе-83" бо њам бозї анљом медињанд. Ќайд кардан ба маврид аст, ки санаи 13 марти соли 2021 се дастаи вилояти Хатлон дар даври дуюми Љоми лигаи футболи Тољикистон-2021 дар мењмонї бо ѓалаба баргаштанд. Бошгоњи "Хатлон"-и шањри Бохтар дар сафар бо тими "Истаравшан"-и шањри Истаравшан раќобат анљом дода, бо њисоби 1:0 зафар ёфт.

Дастаи "Равшан"-и шањри Кўлоб дар доираи њамин давр тими "Куктош"-и ноњияи Рўдакиро бо њисоби 4:0 маѓлуб сохт. Инчунин, дастаи "Файзканд"-и ноњияи Восеъ бо раќиби худ "Хуљанд"-и шањри Хуљанд дидор анљом дод ва бо њисоби 3:0 дастаи њарифро шикаст дод. Фирдавс УМАРОВ, "Хатлон"

Шифохонаи табиат

ЛИМЎ ВА ФОИДАИ ОН Ватани лимў кишвари Осиё буда, дар шакли худрўй инкишоф меёбад. Дар асри X арабњо онро аз Осиё ба Фаластин ва аз он љо салибдорон ба Италия меоранд. Дар Тољикистон, соњои ќаблї танњо дар ноњияњои Вахшу Љайњун парвариш карда мешуд. Хусусиятњои хуби шифобахшии он аз даврони ќадим ба мардум маълум аст. Меваи лимў дар тиб васеъ истифода бурда мешавад ва онро барои бисёр намуди беморињо истифода мебаранд. Самари он дорои тамъњои гуногун: турш, ширин ва майхўш (туршу ширин) мебошад. Бењтарини он калон-калони пўсташ тунук, ялаќќосї ва сероб аст, лимўро њамаваќт дар бозорњо дастрас кардан мумкин аст. Хусусиятњои шифобахшии он: Мизољаш дар дараљаи дувум сард ва дар якум хушк мебошад. Лимў дањонро хушбўй, меъдаро ќавї ва ба диќќи нафас фоида дорад, равѓане, ки аз пўсти лимў ва донањо људо карда мешавад, онро барои бемории фалаљ ва заифии бадан тавсия медињанд. Ошомидани лимў дарди сар ва чарх задани сар, ки сабабаш аз гармї бошад, даво мебахшад, хуморро таскин, варами гармии њалќро тањлил медињад, тапидани дил, фишори баланди хун ва љўшиши сафроро паст мегардонад. Ќайи сафровї, бењузур шудани дил, њазм наёфта ба ќафо баргаштани таъомро ба ислоњ меоварад ва моддањои гармиро аз љигар ба меъда кашида берун мекунад, меъда ва љигари гарммиљозро ќувват мебахшад. Бояд огоњ намуд, ки агар худи лимўро бо мудовимат бихўранд, хобро мегурезонад, бинобар њамин, бояд, ки инро бо шакар ё ќанди сафед бихўранд. Чун лимўро бо корд бурида, тарафи буридаи онро дар оташ гарм намуда, ба пешонї ва чаккањои сар ба такрор бимоланд, дарди сарро, ки сабабаш гармї бошад, таскин медињад ва агар буридаи онро ба бадан бимоланд, доначањои дар пўст пайдо шударо (алергия) ва хушк шудани пўсти баданро шифо мебахшад ва агар

онро ба рухсора бимоланд, пок ва чиркњояшро нест мекунад. Хўрдани лимў зањрњои љонварон ва зањри давоњои ќаттолро аз бадан дафъ мекунад, лимўро дар аксар њолат ба љойи сирко истеъмол менамоянд ва барои дафъ намудани беморињои сафровї бењтар аз лимў ва шароби он даво нест. Мизољи шаробаш дар дараљаи якум сард ва дар тариву хушкї муътадил аст. Бењтарин шароби соддаи лимў он аст, ки аз оби лимўи навъи расида молида соф гардонида бошад, бо шакар ё ќанди сафед ё бо асал тартиб дода, яъне љўшонида бошад, ки туршии хуштамъ дошта бошад ва аз сохтани он як сол нагузашта бошад, дар давогї истеъмол кардан равост. Барои љўшиши дањон, бастагии забон, соф кардани овоз, пок намудани узвњои даруни сина аз моддањои бегона, рафъ намудани сулфаи гарм, дилтаппак, ки аз моддањои гарм бошад, шикастани шиддати сафро, дафъи фишор ва љўшиши хун, табњои сафровї ва мураккабу даврї, кандан ва дафъ кардани ахлоти сухта (балѓам) даво мебахшад. Чун ин шаробро пеш аз давоњои ислоњовар бинўшанд, баданро барои ќабул кардани давои ислоњовар тайёр мегардонад. Њар он шахсе,ки њамеша инро биёшомад, саломатиашро нигоњ медорад ва барои тамоми беморињои кўдакона давои хуб аст. Агар донаи лимўро аз пўсташ људо карда бихўранд зањрњои баданро нест мекунад, аз 3,5 то 7 грамми донаи лимўро аз пўст људо карда бо оби гарм бихоянд, кундии дандонњоро, ки аз расидани туршї ба њам расида бошад, ислоњ мекунад. Чун лимўро ба тамом хушк намоянд ва ба вазни он дар шакар соида бихўранд барои манъи ба сар баромадани бухорот, кушодани гирењњои узвњои бадан давои муфид аст. Лимўи намакхўрдаро бихўранд, меъдаро ќувват мебахшад, бўйи дањон ва оруѓро нест мегардонад. Гирдоваранда Шамъигул СОЛИЊОВА

ТУЊФАИ «ЊИЛОЛИ АЊМАР» Љамъияти «Њилоли Ањмар»-и Тољикистон дар њамкорї бо шарикони рушд тибќи Барномаи APPEAL дар гўшаю канори кишварамон ба оилањои ниёзманд дасти кумак дароз менамояд. Љамъияти мазкур дар арафаи Рўзи модар-8 март низ ин амали хайрро ба анљом расонид. Љамъияти мазкур дар якљогї бо шарикони рушд бањри пешгирии бемории сироятии коронавирус «KOVID-19» дар доираи Лоињаи «Андешидани чорањои зарурї бо маќсади пешгирии сироятёбї аз бемории коронавирус (KOVID-19) дар Тољикистон» ба 181 оилаи ниёзманди 8 љамоати дењоти ноњияи Восеъ маводи ѓизої, аз ќабили орд, равѓан ва бастањои донагї кумаки хайрия расонид. Њамчунин, дар ин раванд ба 30 оилаи ниёзманд ва беморони табобаташон бардавом мошинањои

дўзандагї таќдим гардид. Ин амали хайрхоњона ба чунин оилањо дар бењтар намудани сатњи зиндагї кумак мерасонад. Ањли ниёзмандон барои ин ёриву дастгириашон ба Љамъияти «Њилоли Ањмар» ва њамкорони рушди он изњори миннатдорї намуданд. Бояд тазаккур дод, ки тибќи барномаи тарњрезишуда Љамъияти «Њилоли Ањмар» ба кормандони соњаи тиб низ кумак расониданд. Аз љумла, ба Маркази саломатии дењаи Восеободи Љамоати дењоти ба номи А. Авазов ва Маркази саломатии дењаи Гулистон яхдон ва тарозуи электронї таќдим гардид. Паримо РАЗЗОЌОВА, ноњияи Восеъ

ВАЗОРАТИ ТАНДУРУСТЇ ВА ЊИФЗИ ИЉТИМОИИ АЊОЛИИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН МУАССИСАИ ДАВЛАТИИ ТАЪЛИМИИ «КОЛЛЕЉИ ТИББИ ШАЊРИ БОХТАР»

ЭЪЛОН МЕНАМОЯД Ба Коллељи тиббии шањри Бохтар хатмкунандагони муассисањои тањсилоти миёнаи умумии Љумњурии Тољикистон, шањрвандони давлатњои хориљї мувофиќи шартномаву созишномањои байнидавлатї, хориљиён ва шахсони бетабаа ќабул карда мешаванд. Ба њамаи ихтисосњои гурўњњои буљавї шањрвандони Љумњурии Тољикистон ќабул карда мешаванд. Ба гурўњњои шартномавї шањрвандони Љумњурии Тољикистон ва давлатњои хориљї, ки њуљљатњои баробарэътирофии тањсилоти миёнаи умумї доранд, ќабул карда мешаванд. Ба шакли тањсили рўзона довталабони синашон то 30-сола ва ба шуъбаи шабона (машѓулиятњо аз соатї 13:00 то 1800) бе мањдудияти синну сол ќабул карда мешавад. Тањсил дар коллељ бо забони давлатї (тољикї) ба роњ монда шу-

дааст. Дар коллељи тиббии шањри Бохтар довталабон дар шуъбаи рўзона, аз рўи ихтисосњои зерин ќабул карда мешаванд: -кори табобатї, бо додани тахассуси њамшира (бародар)-и тибби оилавї (муњлати тањсил 3 солу 10 моњ, буљавї ва шартномавї); -кори момодоягї, бо додани тахассуси момодоя (муњлати тањсил 3 солу 10 моњ, буљавї ва шартномавї); -кори њамширагї бо додани тахассуси њамшираи тиббї (муњлати тањсил 2 солу 10 моњ, буљавї ва шартномавї); -кори фарматсевтї бо додани тахассуси ёрдамчии фарматсевт (муњлати тањсил 2 солу 10 моњ шартномавї). Дар шуъбаи шабонаи коллељи тиббї довталабон муњлати тањсил 2 солу 10 моњ аз рўи ихтисосњои зерин ќабул карда мешаванд:

-кори њамширагї, бо додани тахассуси њамшираи тиббї (шартномавї); -кори фарматсевтї, бо додани тахассуси ёрдамчии фарматсевт (шартномавї). Имтињонњои дохилшавї дар Маркази миллии тестии назди Президенти Љумњурии Тољикистон гузаронида мешавад. Суроѓа: шањри Бохтар, кўчаи Сино-7. Телефонњо: 2-25-73, 2-20-89. Эзоњ: рўйхати ихтисосњои дар шумораи №11 чопшуда эътибор надоранд. РЎЗИ ДАРЊОИ КУШОД Ба диќќати хатмкунандагони мактабњои тањсилоти миёнаи умумии вилояти Хатлон расонида мешавад, ки рўзњои 15-16 марти соли 2021 дар Коллељи тиббии шањри Бохтар “Рўзи дарњои кушод” гузаронида мешавад.

ЭЪТИБОР НАДОРАД

*Шањодатномаи гумшудаи силсилаи А №279454, дар бораи хатми синфи 10, ки онро соли 1987 МТМУ №6-и шањри Бохтар ба Бураков Љалолиддин Файзуллоевич додааст, эътибор надорад. *Шањодатномаи гумшудаи силсилаи А №027917, дар бораи хатми синфи 10, ки онро соли 1983 МТМУ №6-и шањри Бохтар ба Њаитова Муслима Файзуллоевна (Буракова Муслима Файзулоевна) додааст, эътибор надорад. *Шањодатномаи гумшудаи силсилаи А №945006, дар бораи хатми синфи 10, ки онро соли 1982 МТМУ №6-и шањри Бохтар ба Буракова Салима Файзуллоевна додааст, эътибор надорад. *Шањодатномаи ронандагии гумшудаи №044700, гурўњи №3, дараљаи “С”, ки онро соли 2011 ТЉММ-и вилояти Хатлон ба Гулов Муслињидин додааст, эъ-

РЎЗНОМА ДАР ВАЗОРАТИ ФАРЊАНГИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ТАЊТИ РАЌАМИ 117/рз-97 АЗ 07 ЯНВАРИ СОЛИ 2019 АЗ НАВ БА ЊИСОБ ГИРИФТА ШУДААСТ.

Навбатдор: Њангома ПАЊЛАВОНОВА Тарроњ: Зафарљон АЗИЗОВ

тибор надорад. *Шањодатномаи гумшудаи силсилаи Т-АТА 0291993, дар бораи хатми синфи 9, ки онро соли 2015 МТМУ №18-и ноњияи Кўшониён ба Кишварова Мењрона Суњробљоновна додааст, эътибор надорад. *Шањодатномаи гумшудаи ТШТ А №861323, дар бораи хатми синфи 10, ки онро соли 1981 МТМУ №24-и ноњияи Вахш ба Бозорова Майнисо Мамуровна додааст, эътибор надорад. *Дипломи гумшудаи силсилаи ДТК №0164487, ки онро соли 2019 Муассисаи давлатии таълимии «Коллељи омўзгории Донишгоњи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав”- гурўњњои таълимии дар ноњияи Абдурањмони Љомї, бо ихтисоси муаллими таърих ба Сафаров Бурњониддин Абдусаломович додааст, эътибор надорад.

Рўзнома дар чопхонаи «Мега-Принт»-и шањри Душанбе ба табъ расидааст. Ба чопаш 16.03.2021 иљозат дода шуд. Адади нашр: 11272 нусха. Нишонии мо: шањри Бохтар, кўчаи Логинов - 12. Телефонњо - сармуњаррир: 2-88-17, котибот: 2-89-16, муњосибот: 2-47-14, Индекси обуна 68896