ORANJE! BOVEN 27 APRIL, 4 & 5 MEI 2015
OCHTEN - KESTEREN - OPHEUSDEN DODEWAARD - ECHTELD - IJZENDOORN
M et vlag en wimpel
HOGE SCORE
LAGE PRIJZEN
5760,Ook dit jaar zijn wij bekroond met het Keurmerk Kwaliteits Keukenbranche! 窶連lleen keukenzaken die op alle punten een positieve waardering van consumenten krijgen ontvangen het keurmerk. En dat geeft de consument zekerheid!
AVANTI KEUKENS BATTERIJENWEG 13B 4041 DA KESTEREN T (0488) 474490 W WWW.AVANTIPARK.NL
VOORWOORD BURGEMEESTER
ORANJE BOVEN Dank aan de uitgever voor het initiatief om
‘Oranje boven’ zongen inwoners in de
dit blad uit te geven en dank voor de uitno-
straten op Dolle Dinsdag 5 september
diging om er een voorwoord in te schrijven.
1944. De bevrijding leek nabij maar
Graag zet ik de titel van het schutblad ook
het bleek een vergissing. Nog tot 5 mei
boven mijn voorwoord want een betere is
1945 duurde in Nederland de oorlog
niet denkbaar.
en voor andere delen in de wereld zelfs tot 15 augustus van dat jaar. Wij
Oranje boven. De Oranjeverenigingen in
kennen het onmenselijke lijden en de
Neder-Betuwe zijn kampioen als het gaat
gruwelijkheden van de donkere periode 1940-1945 uit de vele boeken, verha-
om de Oranjesfeer neerzetten op Koningsdag. Echteld en IJzendoorn die de oude en gewaardeer-
len, films en gedichten. Een enkeling onder ons kan er
de spelen koppelen aan vernieuwing. Ochten en Keste-
zelf nog over vertellen. En tot op de dag van vandaag
ren die weer kans zagen om de Oranjedag nieuw leven
duiken er nieuwe getuigenissen en beelden op. Keer op
in te blazen. Opheusden en Dodewaard die geen moeite
keer maakt het je stil. Mag ik u oproepen om te blijven luis-
hoeven te doen om de feestvierders te trekken. De im-
teren naar deze verhalen en naar de onderliggende bood-
pressies in deze uitgave illustreren het allemaal. Al die
schap: vrede is kwetsbaar. Blijf waakzaam. Bewaak de
feesten, ze zijn er elk jaar haast als vanzelf. Maar ik weet
vrede. Vrede is niet vanzelfsprekend. De huidige tijd
- en velen met mij - dat daar ongelooflijk veel inspan-
leert het ons bijna dagelijks opnieuw.
ningen van heel veel gemotiveerde mensen aan vooraf gaan. Lieve mensen van de Oranjeverenigingen: u bent
De Comités 4/5 mei in onze gemeente verstaan uitste-
goud waard!
kend hun taak als het gaat om waardige herdenkingen. Het is mijn wens dat u er bij bent als er herdacht wordt,
Oranje boven. ‘Lang leve de Koning, lang leve ons Ko-
bij één van de monumenten in onze gemeente, elders in
ningshuis!’ Met elkaar zullen we er weer ‘Hiep hiep
het land of thuis. Twee minuten stilte, voor allen die vielen
hoera’ op roepen als deze woorden klinken tijdens de
voor onze vrede.
aubade op Koningsdag. Wat zijn we trots op ons Koningspaar. Gedreven en met zichtbaar plezier vervullen
Ik wens u goede dagen toe!
onze Majesteiten hun bijzondere taak. Een taak waarvan wij vaak alleen de pracht en praal zien maar die ook een
Ir. C.W. Veerhoek,
keerzijde heeft. Onze voormalige Koningin Beatrix ver-
burgemeester
woordde het in haar inhuldigingstoespraak in 1980 als
van Neder-Betuwe
volgt: Dit is een functie waar geen mens om vragen zou. Waarvan wel zichtbaar is de uiterlijke glans maar veelal niet de last en zelfbeperking zonder onderbreken.’ Wij wensen Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima sa-
Kom vanavond met verhalen hoe de oorlog is verdwenen en herhaal ze honderd malen: alle malen zal ik wenen.
men met hun dochters Amalia, Alexia en Ariane weer een goed nieuw Koningsjaar toe!
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
Leo Vroman
PAGINA 3
GESCHIEDENIS TWEEDE WERELDOORLOG NEDER - BETUWE
COLOFON
Doorplaatsing mogelijk naar andere uitgaves No1 - april 2015 Oplage: 9.500 Oranje! Boven... is een uitgave van: Elan Media Group B.V. Dalwagenseweg 5b 4043 MS Opheusden Telefoon (0488) 44 20 36 E-mail: info@elan-media.nl Internet: www.elan-media.nl Redactie Alette Keuken Acquisitie Edith Gelderman Karin Arends Ilona van Veen Adrie Wilshaus Vormgeving Elan Media Group B.V. Miranda Masurel en Yvonne van de Lindt Druk R&H Drukkerij, Kesteren
GEMEENTE NEDER-BETUWE IN DE TWEEDE WERELDOORLOG Op 28 augustus 1939 werd de algemene Mobilisatie bekend gemaakt; de Duitse troepen vielen ons land binnen op 10 mei 1940 en het zou tot 5 mei 1945 duren voordat het hele land weer was bevrijd. De oorlogsjaren betekenden een zware tijd voor de bevolking van de dorpen die nu in de gemeente Neder-Betuwe liggen.
Stelling in gereedheid Veel militairen vochten in mei 1940 tegen een overmacht van Duitse troepen met het doel onze vrijheid te verdedigen. Ook de vijf jaren daarna waren veel militairen en burgers bereid om zich te verzetten tegen de vijandelijke onderdrukking.
Verspreiding Gerto Streekpost, Dodewaard Copyright Het auteursrecht op de in dit tijdschrift verschenen artikelen wordt door de uitgever voorbehouden. Het verlenen van toestemming tot publicatie in dit tijdschrift houdt in dat de auteur de uitgever onherroepelijk machtigt de bij of krachtens de auteurswet door derden verschuldigde vergoeding voor kopiĂŤren te innen en dat de auteur alle overige rechten overdraagt aan de uitgever. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever.
PAGINA 4
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
GESCHIEDENIS TWEEDE WERELDOORLOG NEDER - BETUWE
In september 1939 kwamen de eerste Nederlandse militairen in de Betuwe en wel van de 44 Regiment Infanterie (R.I.) en 46 R.I. om de Betuwse stelling in staat van verdediging te brengen. Deze stelling liep vanaf de Spees, ten zuiden van de Grebbeberg, in de richting van Ochten.
Inkwartiering In de plaatsen van onze gemeente werden veel Nederlandse militairen ingekwartierd in scholen, schuren, boerderijen en menig woonhuis. Hun werk bestond uit het rooien van boomgaarden om schootsveld te verkrijgen, het graven van tankgrachten en het aanleggen van stellingen. In die tijd van grote werkloosheid kon ook menig burger komen werken om zo wat geld te verdienen. Na negen maanden arbeid was een groot gedeelte van die stellingen gereed.
De aanval In de vroege morgen van 10 mei 1940 vielen om 03.00 uur de Duitsers ons land binnen. Zwaar werd er gevochten in verschillende plaatsen binnen
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
Nederland, maar zeer zwaar waren de gevechten rond de Grebbeberg, waar de Duitse troepen doorbraken. Menig dorpsgenoot was daar gelegerd als militair en verschillenden zijn er gesneuveld.
Evacuatie Ook in de Betuwe vonden zware gevechten plaats. De bevolking uit onze gemeente moest evacueren omdat de linie door onze gemeente liep. Dit gebeurde met aken. Met deze boten ging men via de Waal en de Rijn naar de omgeving van Rotterdam en Sliedrecht.
Capitulatie Na vijf dagen strijd en nadat de Duitsers Rotterdam hadden gebombardeerd, capituleerde het Nederlandse leger. De bevolking kon weer naar huis. De schade aan de huizen was gering. Wel was in Opheusden de toren van de Nederlandse Hervormde Kerk opgeblazen door Nederlandse militairen om te voorkomen dat de Duitsers de toren als uitkijkpost zouden gaan gebruiken.
PAGINA 5
GESCHIEDENIS TWEEDE WERELDOORLOG NEDER - BETUWE
VERVOLG PAGINA 5
Vijandige maatregelen Spoedig na de bezetting namen de Duitsers diverse maatregelen. Die bestonden onder meer uit het overbrengen van Joden naar concentratiekampen. Ook mensen die het met de bezetter niet eens waren, werden opgesloten. Een groot aantal jonge jongens werd gedwongen om in de Duitse oorlogsindustrie te gaan werken, de zogenoemde ‘Arbeidseinsatz’. Ook onze inwoners ontkwamen hier niet aan.
Luchtgevechten Engelse en Amerikaanse vliegtuigen vlogen dag en nacht over ons land om de Duitse industriesteden te bombarderen. Menig luchtgevecht werd boven de Betuwe uitgevochten en kostte verliezen aan beide zijden. Er stond de doodstraf op het redden of het verzorgen van een geallieerde piloot. Toch was hiervoor bij menigeen de moed.
onze gemeente en menig vliegtuig werd bij onze gemeente neergeschoten. Ook toen de eerste Engelse gevechtswagens in Opheusden en Dodewaard binnen kwamen, op 23 september 1944, ging dit weer gepaard met verliezen onder zowel militairen als burgers.
Opnieuw evacuatie Begin oktober werden de Engelse troepen afgelost door de Amerikaanse parachutisten van de 101ste Airborne Divisie en zware gevechten braken los. De burgers in deze omgeving moesten voor de tweede maal evacueren. Een gedeelte van de dorpen Dodewaard en Opheusden ging naar bevrijd gebied in Brabant en België. Inwoners van de andere helft van Opheusden en
Dode waard en die van Kesteren, Ochten, Geallieerde troepen Echteld en IJzenNa de landing in Frankrijk, doorn moesten evaNormandië, op 6 juni 1944, cueren richting Omdat de geallieerden al een offensief van de Duitsers vervolgde een snelle opmars Zoelen, Maurik en moedden besloot met de parachutisten van de Amerikaanse van geallieerde troepen Eck en Wiel. Later 101e Airborne Division in te zetten. richting Nederland. Een tweekwamen ook veel de grote militaire operatie, genaamd ‘Market Garden’, families terecht in de provincies Utrecht en Friesland. werd in onze omgeving uitgevoerd. Bij Eindhoven, In die periode werden ook veel jongens en mannen Nijmegen en Arnhem waren luchtlandingen met gedwongen om in de stellingen te werken waarbij het doel Nederland snel te bevrijden. Hierdoor ook nog enkele inwoners omkwamen. vonden vele gevechtshandelingen plaats boven
PAGINA 6
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
GESCHIEDENIS TWEEDE WERELDOORLOG NEDER - BETUWE
Operatie ‘Ooievaar’ In december 1944 lieten de Duitsers de Rijndijk bij Driel springen zodat de Betuwe in de winter van 1944-1945 onder water kwam te staan. Het werd de operatie ‘Ooievaar’ genoemd. De reden hiervoor was, dat de Engelsen dan niet verder zouden oprukken. Deze onderwaterzetting had veel gevolgen voor de burgers en het achtergebleven vee. In die periode ontstond in onze gemeente een soort niemandsland en menige Duitse en Engelse patrouilles kwamen hier met elkaar in gevecht wat de nodige verliezen aan beide zijden kostte.
Bevrijding Begin april 1945 werd onze gemeente gedeeltelijk bevrijd door Canadese en Belgische troepen, waarbij ook weer menige soldaat omkwam. In mei 1945 volgde de capitulatie.
Het ‘welkomsbord’ dat vluchtelingen opwachtte bij hun terugkomst in de Neder-Betuwe na de bevrijding.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
Eerst werden de lichamen van de dode soldaten en het omgekomen vee begraven en de achtergebleven explosieven opgeruimd. Toen kon de bevolking terugkeren. Wat ze toen aantroffen, waren dorpen die grotendeels waren verwoest. Ook waren er nog vele veldgraven van omgekomen militairen in onze gemeente.
Diepe sporen Ongeveer 350 geallieerden en ongeveer 1000 Duitse soldaten zijn in onze gemeente gesneuveld. Ook had elk dorp enkele tientallen burgers te betreuren die door oorlogshandelingen waren omgekomen. Het herstel van de wegen en van de dorpen zou nog tientallen jaren duren. De oorlog had bij de bevolking diepe sporen achtergelaten…
De eerste herdenking die na de oorlog in IJzendoorn werd gehouden
PAGINA 7
Harrtwviojsor. onde Schoolstraat 1 4051AV Ochten tel 0344 - 64 14 16 directie@houtkoperschool.nl www.houtkoperschool.nl
Burgemeester Houtkoperlaan 3 4051 EW Ochten Tel. (0344) 64 23 00 Open van 8.00 - 18.00 uur Hoofdstraat 2 4041 AD Kesteren Tel. (0488) 48 21 33 Open van 8.00 - 17.00 uur
www.apotheekdebongerd.nl Onze apothekers J.P.W. Wisman, B.J. Nowicki en medewerkers zijn u graag van dienst.
C. BIONDA
bouwkundig tekenwerk en advies Bonegraafseweg 27a 4051 CG Ochten Telefoon: 0344 - 64 48 30 Mobiel: 06 - 50 61 45 01 E-mail: marcobionda@hetnet.nl
Plataanstraat 12 4051 GS Ochten TelefOOn:
0344 - 64 13 73
Bonegraafseweg 6 4051 CH Ochten T: 0344 - 64 24 04 www.primavoorelkaar.com info@primavoorelkaar.com
e-mail:
rehobothschool@cpov.nl www.rehobothschoolochten.nl
GELDERS STAALSTRAALEN SCHILDERSBEDRIJF B.V.
Iedere vrijdag en zaterdag geopend! A. Bunt Woningstoffering Mercuriusweg 5a 4051 CV Ochten Tel: 06 - 16 52 88 73 E-mail: abunt@solcon.nl www.buntwoningstoffering.nl
Zwijning 20 4051 DJ Ochten Postbus 10 4050 EA Ochten T. (0344) 64 49 17 M. 06 - 53 41 39 70 info@garantschilderwerken.nl www.garantschilderwerken.nl
Hermseweg 1 4051 BV Ochten Tel. 0344 - 64 29 24 Fax 0344 - 64 16 74 www.gsb.nl
ORANJEVERENIGING OCHTEN-ELDIK
KONINGSDAG IN OCHTEN Het aftellen naar Koningsdag is begonnen. Nog even en dan kleurt Ochten weer Oranje! We kijken er weer naar uit om de verjaardag van Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander te vieren. Voor Ochten is weer een prachtig programma gemaakt dat er voor zorgt dat iedereen er bij wilt zijn op Koningsdag. Dank aan alle vrijwilligers en sponsors die dit feest mede mogelijk maken. Kijk op www.oranjeverenigingochteneldik.nl
Vanaf 08.30 uur Afhalen ballonnen bij het gemeentehuis 09.00 uur Aubade 09.30 uur Start fietstocht Wie heeft de mooist versierde fiets? 10.00 uur - 16.00 uur • Uitzending Koningsdag op megagroot scherm • Marktkramen • Kleedjesmarkt • Springkussen • Minicars • Lasergamen • F1 Race simulator • Driving challenge • Sjoelen • Stoepkrijten • Schminken (pauze van 12.30 - 13.30 uur) • Ponyrijden Waalzoomruiters • diverse Oudhollandse spelen 15.00 uur Prijsuitreiking mooist versierde fiets 16.00 uur Inschrijving puzzelrit in de Vicary 17.30 uur Start puzzelrit 21.30 uur Prijsuitreiking puzzelrit in de Vicary
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 9
Kwaliteit in combinatie met vakman van het hoogste niveau. Wij weten uw naadloos te vertalen in elk proje
Nieuwedijk 9 4041 CZ Kesteren Telefoon (0488) 48 27 52 Fax (0488) 48 30 06 Mobiel 06 - 51 58 25 52 www.ditewig-aannemersbedrijf.nl
Broekdijk 28-30 4041 CV Kesteren Tel.: 0488 48 4030 Mobiel: 06 10 838234 info@mpolman.nl www.mpolman.nl
www.autobedrijfdavidberends.nl
APK keuringen onderhoud en reparatie in- en verkoop schadereparaties vervangend vervoer
VMBO - MAVO - HAVO - VWO Tollenhof 1 4041 BH Kesteren kesteren@pantarijn.nl www.pantarijn.nl
NIEUWBOUW
REPARATIE EN ONDERHOUD ALLE MERKEN MOTOREN EN SCOOTERS Kesteren • Tel. 06 - 208 506 93
L A N D H U I Arendsscooters.nl S KEMPISCHE STIJL AANNEMERSBEDRIJF M. POLMAN Broekdijk 28-30 4041 CV Kesteren Schoonheidssalon Tel.: 0488 48 4030 Mobiel: 06 10 838234
NYMFEA Pia Verwoert
W W W. MPOL M AN.NL Pieter C. Hooftstraat 16 4041 XS Kesteren T 0488 - 482148
www.piaverwoert.nl
Een nostalgisch landhuis, een kempische w een authentieke hooiberg? Bouwen op tra wijze is bij M.Polman geen vreemd begrip. weten? Neem vandaag nog contact met o
eeft Het Palettaglent kleur aan J. Catsstraat 2a 4041 XV Kesteren tel: 0488-48 1398 info@paletkesteren.nl www.paletkesteren.nl
ORANJEVERENIGING KESTEREN
ACTIVITEITEN OP HET DORPSPLEIN KESTEREN In 2014 bedacht Oranjevereniging Kesteren een nieuwe opzet. Geen grote tent, maar activiteiten rondom het Dorpsplein. Ook in 2015 gaat Oranjevereniging Kesteren weer voor een succesvolle invulling van deze opzet om zo een feest te organiseren voor groot en klein. Vanaf 16.00 is er live muziek. Ook voor een hapje en een drankje bent u op het Dorpsplein aan het goede adres.
09.30 uur 10.30 uur 11.00 uur 11.00 uur 12.00 uur 13.00 uur
Fietstocht Aubade met aansluitend ballonnen oplaten Koffie drinken met een lekkernijtje Vrijmarkt (loopt door tot 12.30 uur) Bonte middag op het plein met halverwege de middag een zanger Mini zeskamp
16.00 uur Live muziek band 20.00 uur Einde programma
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 11
A POTHEEK
Supdeerals
O P H E U S D E N
Dalwagenseweg 17 4043 MS Opheusden T. 0488 - 44 12 20
Op Koningsdag geopend van ‘s morgens 5 uur tot ‘s middags 13.00 uur.
Nieuwgraaf 7 6921 RJ Duiven Hog e tafel! T. 0488 - 44 20 SUMMERLAND NIEUW! 799 12 1.499 LOUNGE-DINING 495 895 Chaise longue. Aluminium loungeset geheel compleet met tafel en dikke kussens.
Royale hoekbank met hoge tafel, compleet met poofjes en kussens!
Dalwagenseweg 3 4043 MS Opheusden Telefoon 0488-442113
www.vdgarde.nl
Mw. M.H.L. Mol, mw. M.A.J.T. van Gessel, apothekers Dokter G. van Empelstraat 17, 4043 LZ Opheusden Telefoon 0488 - 44 25 44 www.apotheekdelinge.nl
NIEUW Setprijs!
NIEUW Aktieprijs!
compleet HARTMAN 13-DELIG
595
inclusief fauteuil
DE LINGE
6 verstelbare stoelen + kussens en royale stabiele tafel inclusief tussenblad.
nu HOEKBANK PUNTA
699
Royale hoekbank Punta, compleet met kussens en inclusief fauteuil!
compleet EXTRA ROBUUST
1.195
6 royale vlechtwerk fauteuils + kussens white grey en een extra zware kwaliteit teak tafel 240x100 cm.
stuntprijs HARTMAN TUINSET
995
6 Hartman aluminium verstelbare stoelen en royale Triangel tafel met “stone” blad 7-delige.
M. 06 - 46 64 15 85 E. maas.mroelofsen@planet.nl
U vind ons elke: - dinsdag - woensdagmorgen - donderdagmorgen - vrijdagmorgen - vrijdagmiddag - zaterdagochtend - zaterdagochtend
0488 44 12 20 | WWW.VDGARDE.NL | DALWAGENSEWEG 17 | 4043 MS OPHEUSDEN | NIEUWGRAAF 7 | 6921 RJ DUIVEN
140611FC190x277.indd 1
28-05-14 13:45
in Arnhem in Kesteren in Ede in Opheusden in Echteld in Dodewaard in Ochten
Tel. 06 - 47 14 25 58
Las- en constructiewerk Reparatie Onderhoud (machines) Dorpsstraat 17 - 4043 KK Opheusden T (0488) 44 12 85 - F (0488) 44 16 07 M 06-54 92 29 67 - E hdhartog@xs4all.nl I www.henkdenhartog.nl
A L E X A N D R A
Kleurrijk en creatief Patrijsstraat 2 4043 MR Opheusden tel 0488-441451 info@paletopheusden.nl www.paletopheusden.nl
Lingerie Luna Dalwagenseweg 21 4043 MS Opheusden Tel. 0488-428045 (naast van de Garde's Warenhuis)
Op Koningsdag geopend van ’s morgens 7 uur tot ‘s middags 12.00 uur.
Telefoon 0488-443642
ORANJEVERENIGING OPHEUSDEN
KONINGSDAG IN OPHEUSDEN Om 09.00 uur beginnen de festiviteiten met de aubade bij het gemeentehuis in Opheusden. De kinderen van de scholen zullen weer uit volle borst zingen voor de Koning! Verder is Koningsdag in Opheusden Prima Voor Elkaar, zowel letterlijk als figuurlijk, omdat Prima Voor Elkaar uit Ochten zich voor de eerstkomende jaren heeft verbonden als HOOFDSPONSOR van dit prachtige, terugkerende evenement.
en Romy Monteiro treden op Koningsdag 2015 op in samenwerking met de G & M Discoshow.
Sportvereniging DFS is al meer dan 25 jaar de organisator van het feestprogramma op Koningsdag. Voor SV DFS is het ieder jaar weer een uitdaging om een gevarieerd programma voor jong en oud neer te zetten. Tientallen vrijwilligers dragen hun steentje bij.
Op zaterdagavond 25 april wordt er een tentfeest georganiseerd. Deze avond zal G & M Discoshow de avond verzorgen i.s.m. een aantal regionaal bekende DJ’s. Aanvang van deze avond is 20:00 uur en eindigt om 0:00 uur. Toegang van deze avond is € 5,00 en 18+ !!
Ook dit jaar zijn er diverse bekende artiesten, waaronder Antje Monteiro, Marlane, Twenty 4 Seven
De toegang op Koningsdag is gratis! Kijk op www.koningsdagopheusden.nl
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
‘s Avonds barst het feest los in de grote feesttent, de mannen van G & M Discoshow zullen ook hier acte de presence geven. Kortom: Koningsdag in Opheusden is een dagje uit voor iedereen, groot en klein. Op maandag 27 april begint het programma om 14.00 uur en eindigt om 00.00 uur.
PAGINA 13
C
I
6 A u t o To t a a l S e r v i c e
T
Crum
DODEWAARD
Dames- heren en kinderkapsalon
S T E R K
Emmalaan 4 6669 AR Dodewaard Telefoon (0488) 41 12 26 directie@cnbdehien.nl Dalwagen 37b 6669 CB Dodewaard Telefoon 0488 - 41 12 74
www.dehien.nl
I N
E L K
M E R K
S T E R K
Automotive
Service Injection Systems
Industrieweg 11 6669 CW Dodewaard Telefoon (0488) 41 11 65 info@autobedrijfcrum.nl WWW.AUTOBEDRIJFCRUM.NL
Welysestraat 27 6669 DJ Dodewaard Tel: 0488 - 41 14 25 of 06 - 53 13 33 27 info@sdevree.nl www.sdevree.nl
Alfa Dodewaard Edisonring 3 6669 NA Dodewaard 088 2531750 dodewaard@alfa.nl
Straatwerk Riolering
ndwerkers
M 06 - 29 503 550 F 0488 - 41 15 32 E info@hootsenbestrating.nl I www.hootsenbestrating.nl
r De schinoolzitwa! a pit O.B.S. De Bellefleur Marijkelaan 1 6669 AK Dodewaard Tel. 0488 - 41 1260 directie@de-bellefleur.nl www.de-bellefleur.nl
I N
W W W. A U T O B E
Overal dichtbij
Grond- & Straatwerk Riolering Verhuur grondwerkers estraat 26 | 6669 CP Dodewaard 26 - 29 503 550 | F 0488Kalkestraat - 41 15 32 6669 CP Dodewaard nbestrating.nl | I www.hootsenbestrating.nl
F
DODEWAARD
Alarm installaties Brandmeld installaties Camera installaties Telefooncentrales (VoIP) Intercom Systemen Data Netwerken
ORANJEVERENIGING DODEWAARD
DODEWAARDS BOGENFEEST Op 27 april aanstaande gaat het vijfjaarlijkse Dodewaardse bogenfeest weer van start. Zeventien buurten hebben zich wederom verenigd in loodsen en schuurtjes om tot in de kleine uurtjes ware kunstwerken te vervaardigen. Het thema van 2015: MUZIEK. Stap tussen 27 april en 15 mei in de auto of op de fiets en maak de bogenroute en u zult versteld staan. Voor zover bekend werd in 1898 de eerste ‘ereboog’ gebouwd in Dodewaard.
De aanleiding van het bezoek van Koningin Emma en Wilhelmina aan de Betuwe. Na afwezigheid gedurende de Tweede Wereldoorlog kregen de bogen weer de ruimte en werden gebouwd ter viering en herdenking van de bevrijding. Nu wordt elke vijf jaar opnieuw stil gestaan bij deze gelegenheid en spannen buurten samen om gezamenlijk de mooiste boog van Dodewaard te bouwen. Kijk op www.oranjeverenigingdodewaard.nl
27 APRIL 2015 Bogenroute geopend De bogenroute wordt officieel opengesteld voor het publiek. Geïnteresseerden en bezoekers kunnen de ca.17 km lange route volgen en alle 17 bogen met eigen ogen aanschouwen. Vanaf 08.00 uur is er in elke wijk het ontbijt onder de bogen. De bogenroute duurt tot en met 15 mei 2015. Aubade voor de Koning Om 11.00 uur vindt de jaarlijkse Aubade voor de Koning plaats voor het voormalige gemeentehuis aan de Pluimenburgsestraat in Dodewaard. Burgemeester Veerhoek neemt deze in ontvangst.
2 MEI Op 2 mei is er om 13.00 uur de fietstocht onder de bogen. Aansluitend is er om 17.00 uur op het Dorpsplein in Dodewaard de prijsuitreiking voor de mooiste bogen. Op 5 mei is er vanaf 10.00 uur de traditionele optocht van praalwagens en zal burgemeester Veerhoek de bogen officieel openen. ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 15
Prins WillemAlexanderschool Achterstraat 27 4054 MS Echteld T. 0344 - 64 1436 info@pwa-echteld.nl www.pwa-echteld.nl
- Voor al uw maatwerk in tuinhout. Van los hout tot compleet geplaatst -
Firma van Wamel Voorstraat 45 - 4054 Firma van Wamel Voorstraat 45 - 4054
Houthandel De Tolbrug BV Spoorstraat 1, 4054 MA Echteld T: 0344 - 64 13 51
www.detolbrug.nl
Van Gessel
Kwint Dak
DAKBEDEKKINGEN Spoorstraat 9 4054 MA Echteld
Tel.: 0344 - 620 857 Mob.: 06 - 178 366 71 info@kwintdak.nl
Ramen en Deuren weru® kunststof, hout en aluminium
MAKELAARS- EN ASSURANTIEKANTOOR
BUDDING BV Achterstraat 47 4054 MS Echteld Tel. (0344) 64 25 30 info@vangessel.nl
Achterstraat 30 4054 MT Echteld tel. 0344 - 64 16 08 info@buddingbv.nl WWW.BUDDINGBV.NL
DE ABSOLUTE SPECIALIST IN KOZIJNEN | RAMEN | DEUREN | DAKKAPELLEN | ZONWERING | VOUWWANDEN | TUINKAMERS
www.kwintdak.nl
• In- en verkoop van nieuwe & gebruikte auto’s • Plaat- en spuitwerk • Onderhoud en reparatie • APK-keuring • Airco-service
www.autobedrijfzaaijer.nl
www.vangessel.nl www.vangessel.nl
Achterstraat 47 4054 MS Echteld Tel. (0344) 64 25 30 info@vangessel.nl
SCHIETSPORTVERENIGING LE CARTOUCHE Sportpark “De Hoeken” Keizerstraat 104 4053 HK IJZENDOORN T: 0344-643840 (dinsdag en donderdag tussen 19 en 21 uur)
E: info@svlecartouche.nl WWW.SVLECARTOUCHE.NL
Open: maandag t/m vrijdag van 8:00 tot 12:30 en van 13:15 tot 16:45 uur. Buiten deze tijden alleen op afspraak.
O.B.S. Isandra J.R. Zeemanstraat 10 4053 JN IJzendoorn T. (0344) 64 12 35 info@obsisandra.nl www.isandraschool.nl
ORANJEVERENIGING ECHTELD
KONINGSFEEST IN ECHTELD 08.00 uur 10.45 uur 11.00 uur 11.30 uur 12.30 uur
Klokgelui Ophalen ballonnen voor de kinderen in de Prins Willem-Alexanderschool (tot uiterlijk 10.55 uur). Opening door wethouder J.W. Keuken van de gemeente Neder-Betuwe bij de Prins Willem-Alexanderschool, aansluitend aubade m.m.v. de schoolkinderen onder muzikale begeleiding van ‘de Harmonie’ uit Ochten. Oplaten van de ballonnen. In de school inschrijving voor de wandeltocht met spellen door het dorp. Aan deze wandeltocht kunt u met het hele gezin deelnemen. Kinderen onder de 12 jaar kunnen ook deelnemen als groep onder begeleiding van een volwassene. De eerste deelnemers starten rond 11.45 uur. Sluiting inschrijving voor de wandeltocht.
± 15.30 uur Prijsuitreiking van de wandeltocht bij dorpshuis ‘de Hoge Hof’. Bij het dorpshuis worden o.a. broodjes hamburger en frites verkocht. ± 17.00 uur Prijsuitreiking van de bogen bij dorpshuis ‘de Hoge Hof’. 19.30 uur Zaal open van het dorpshuis ‘de Hoge Hof’. 20.00 uur Echteldse Revue ‘de Malle Molen’. Deze revue is geproduceerd door Gerrie van Ingen en Teunis Sanders. Diverse artiesten zullen hieraan hun medewerking verlenen, waaronder: Showballet, onder leiding van Line Woldringh en zangeres Leontien Deze avond is alleen toegankelijk met een geldig toegangsbewijs. ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 17
Eethuis ‘De Veerstoep’ natuurlijke schermen voor in uw tuin
Eethuis de Veerstoep staat iedere dag, behoudens de maandag, 12 uur voor u klaar met onze kwaliteitsproducten. Op zonnige dagen is het, onder genot van een vers kopje koffie met warm appelgebak of een sorbet, heerlijk vertoeven op ons grote terras. En bij regenachtig weer bent u welkom in ons eethuis, waar u tevens kunt genieten van de scheepvaart en het polderpanorama! Tijdens feestdagen verzorgen wij graag uw koude schotels, warme hapjes e.d.
arends natuurlijk is gevestigd in de Betuwe: ons Bezoekadres en postadres is: Arends nAtuurlijk | nijverheidsweg 4-A | 4041 Ck kesteren tel. 0488- 72 31 24 | emAil: info@arendsnatuurlijk.com internet: www.arendsnatuurlijk.com
Ochten
Een greep uit ons assortiment:
plateservice voor slechts 6 7.25 (keuze uit diverse menu’s) Kinderfeestjes • partijtjes enz.
AAR ELE J HET H ND GEME R O O D IJS! SOFT
Waalbandijk, Ochten Telefoon (0344) 64 24 91 Correspondentieadres Jan Walravenstraat 47 6658 XC Beneden Leeuwen
Eethuis ‘De Veerstoep’
obs De Bellefleur te Dodewaard
obs De Houtkoperschool te Ochten
obs Pr. Willem Alexander te Echteld
obs De Isandra te IJzendoorn
obs Het Palet te Opheusden
obs Het Palet te Kesteren
www.onderwijsgroepspoenk.nl
ORANJEVERENIGING WILLEM DE ZWIJGER IJZENDOORN
PROGRAMMA FEESTWEEK IJZENDOORN Zaterdag 27 april - Koningsdag Locatie: rondom het dorpshuis 09.00 uur: Verzamelen op dorpshuisplein 09.30 uur: Aubade / Verkleedoptocht 13.00 uur: Spelen Koningsdag 18.00 uur: BBQ Woensdag 29 april - Kermis Locatie: rondom het dorpshuis 11.30 uur: Kermis met o.a. draaimolen, zweefmolen, spookhuis, graafmachines, eetkraampjes en nog veel meer... Donderdag 30 april - Clown en Kinderdisco Locatie: Grote zaal dorpshuis 15.00 uur: Beginnen 19.00 uur: Bogen keuren op locatie Vrijdag 1 mei - Spooktocht Locatie café ‘Ons Tehuis’ 20:00 uur: Inschrijven Zaterdag 2 Mei - IJzendoorn Got Talent Locatie: Grote zaal dorpshuis 18.30 uur: Zaal open 19.30 uur: Beginnen
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 19
R EEN VERTROUWD ADRES VOOR AL UW BOEKEN! Ds. M. van Beek
DE GROTE HELPER GEROEMD Jubileumpredicatie van ds. M. van Beek n.a.v. 12½ jaar predikant over Hebr. 13 vers 6a uitgesproken te Opheusden op 2 maart 1976.
4,95
76 blz.
J. Mastenbroek
ISRAELS WACHTER SLUIMERT NIET HERINNERINGEN VAN
Prijs
)
34,50
Ook alle boeken van de onder ons bekende uitgevers kunnen wij snel leveren
jes, boeken, kantoorartikelen, speelgoed, geschenkartikelen, wenskaarten, cd’s enz.
Nieuwbouw Verbouw Aanbouw Renovatie Restauratie
tu Daar kuonuwen! op b
Broekdijk 26 4041 CV Kesteren Tel. (0488) 483235 info@bouwbedrijftornbroers.nl www.bouwbedrijftornbroers.nl
Koningsdag geopend! Molen ‘De Zwaluw’ is geopend vanaf 11.00 uur Deze dag is er van alles te beleven bij de molen. Onder andere een grote stormbaan, oud-hollandse spelen, ijscokraam, maaldemonstratie enz. Geniet van een heerlijke lunch, pannenkoek of diner in ons à la carte restaurant en bij mooi weer op het terras terwijl de kinderen zich volop kunnen vermaken in de speeltuin. Bekijk de koningsdag menukaart online op molendezwaluw.nl
• Geopend vanaf 11.00 uur
Bakdemomstratieles 19 mei
• Grote stormbaan
Gezellig en leerzaam bademonstratie-
• Oud-hollandse spelen • Maaldemonstraties
les. Aanvang 19 uur, bijdrage € 8,- p.p. incl. 2 consumptie’s en u krijgt uitgebreid de gelegenheid om te proeven.
• Kinderspeeltuin Molen ‘De Zwaluw’ • Kesteren • 0488 48 8833 • molendezwaluw.nl • info@molendezwaluw.nl
4 & 5 MEI KESTEREN
‘VAN TWEE KANTEN BELAAGD’ Op 5 mei 1945 kwam er een eind aan de Tweede Wereldoorlog. Sinds die tijd leven we in Nederland in vrijheid. Een vrijheid die niet vanzelfsprekend is. Daarom is het van belang om de herinnering aan de oorlog 1940-1945 levend te houden. Folkert Schuurman schreef het boekje ‘Van twee kanten belaagd’. Hierin worden zichtbare objecten in Kesteren en Ochten beschreven, die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Een opvallend object is verdedigingswerk De Spees aan de Rijnbandijk tussen Kesteren en Opheusden. Vanaf De Spees liep een dwarsdijk naar Verdedigingswerk De Spees Ochten. Deze dwarsdijk, ‘de Liniedijk’, had in de oorlog een bijzondere betekenis. Naast de herinnering aan De Spees en de LinieBij de inval van de Duitsers in 1940 werd water dijk vind je bij Kesteren en Ochten onder andere ingelaten vanuit de Linge om het gebied aan de herinneringen aan noodlandingen van paraoostkant van de Liniedijk onder water te zetten. chutisten en natuurlijk het monument op het Deze onderwaterzetting heeft echter nauwelijks graf van Johannes van Zanten op de oude beeen rol gespeeld om de Duitsers tegen te houden. graafplaats in Kesteren. Hoe anders was de situatie in 1944. De Duitsers In Ochten en Kesteren is een route uitgezet langs staken de Rijndijk door bij Elden-Arnhem om de de zichtbare objecten, die worden beschreven in geallieerden te verdrijven uit de Betuwe. On- het boekje van Folkert Schuurman. Scholieren danks dat de Liniedijk was versterkt heeft deze van de hoogste klassen van de basisscholen fietsen dijk het niet gehouden. Met kerst 1944 stond het deze route op 23 april a.s. Ook kan iedereen op hele gebied tot aan het Amsterdam-Rijnkanaal eigen initiatief deze route op één of andere wijze onder water. Alle inwoners uit het gebied tussen afleggen op 5 mei aanstaande. Zo houden we de Waal en Rijn moesten evacueren. herinnering levend aan de Tweede Wereldoorlog. We kennen allemaal de Hollandse waterlinie, de Een gebeurtenis die nooit meer mag voorkomen. Grebbelinie, maar de Liniedijk in de Betuwe is veel minder bekend. Toch is juist hier water als U kunt de route vinden via verdedigingswerk actief ingezet. www.anvlingestreek.nl/projecten/de-spees.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 21
BOGENROUTE DODEWAARD
WILT U ZELF DE PRACHTIGE BOGEN BEWONDEREN?
Haal u fiets van stal, gooi het dak van uw cabrio open of span uw paarden in! Op www.oranjeverenigingdodewaard.nl vindt u de 17 km lange route langs de 17 bogen! Geniet van de fantastische creaties, drink een versnapering of breng zelf wat lekkers mee voor de ijverige bouwers.
PAGINA 22
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
OPHEUSDEN
IN MEMORIAM JOOP JONKER ORANJEBOEGBEELD
30 april Dan begroette hij me steevast met: ‘Leve de koningin’. Ontbrak nooit op het voetbalveld bij de kinderspelen en andere activiteiten die voor die dag op het programma stonden. O ja: ‘Waar is jouw oranje strik?’ Die was ik in de haast vergeten. Traditie was bij hem traditie. ‘Geweldig toch al die kinderen bij de aubade.’ En trots was hij toen burgemeester Veerhoek de eerste keer de aubade in Opheusden meemaakte en zei: ‘Zoveel mensen heb ik nog nooit meegemaakt.’ Zijn Opheusden, waar we nu zonder hem Koningsdag vieren op 27 april. 4 mei ‘De Belgen hebben mij gebeld en die komen weer met een grote groep.’ Telkens werd het schildje van de Brigade Piron op het monument stuk gemaakt door de jeugd, maar hij fabriceerde steeds weer een nieuwe. ‘Schande als de Belgen komen en hun schildje zit er niet meer op. ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
Nee, dat kunnen we niet maken.’ En dan altijd een paar dagen van tevoren: ‘Is alles weer geregeld? Zijn de kransen besteld en zijn Con Amore en Kunst en Vriendschap op de hoogte?’ 5 mei Eens in de vijf jaar moest het bevrijdingsvuur bij het monument worden ontstoken. Het vuur moest in Wageningen worden opgehaald. ‘Laten we die traditie in ere houden.’ Daarna was Wageningen zijn doel. ‘Want de Belgen gaan er ook naar toe.’ Deze drie dagen beleefde hij intens en droeg zijn steentje bij, lange tijd ook als voorzitter van het Oranjecomité Opheusden. Om nooit te vergeten: Joop Jonker, inspirator. Een medestander
PAGINA 23
LOTTO TABAK KRASLOTEN SIERADEN STAATSLOTEN
T. de Wit Middenweg 1 4043 MD Opheusden Telefoon (0488) 44 16 39
WENSKAARTEN LECTUUR GIFTCARDS
wenst iedereen een fijne Koningsdag Telefonade B.V. Nijverheidsweg 9 • 4041 CK Kesteren Telefoon: 0488 - 44 03 91 E-mail: info@telefonade.nl Internet: www.telefonade.nl
Bouwbedrijf G. van Kleef Mariëngaerde 4 • 4043 RA Opheusden Tel. 06 - 44 33 39 34
BRIGADE PIRON
NIEUWE PLAQUETTE OP MONUMENT BRIGADE PIRON Het monument voor het gemeentehuis in Opheusden telt drie zuilen. De derde vanaf de Burgemeester Lodderstraat gezien is het monument ter herdenking van de gesneuvelde soldaten van de Belgische Brigade Piron. Het oudste deel van het monument. Tot op heden werd de pla quette van aardewerk er alleen voor de herdenking erop geplaatst en er daarna weer afgehaald, omdat het een paar keer is vernield. Daar komt nu verandering in. Voor de komende herdenking zal er een bronzen plaquette ter herinnering aan de Brigade Piron worden aangebracht. Jarenlang woonde de Belgische oorlogs veteraan Gustave Goethals de herdenking in Opheusden bij. Op 11 mei 2013 over leed hij.
Kleinzoon Vincent Turpyn hoorde van het probleem met de plaquette en stuurde Ton Keuken van het Comité 4/5 mei Opheusden de volgende e-mail: ‘De reden voor mijn contactopname is het feit dat u tijdens onze contacten het idee geopperd had om een definitieve oplossing uit te werken voor het Brigade Pironmonument in Opheusden (het huidige schildje uit aardewerk dat tijdelijk aangebracht wordt, vervangen door een meer permanente oplossing). Gezien Gustave dit monument zo’n beetje als zijn geesteskind beschouwde, is het eveneens onze vurige wens dat dit monument opnieuw 365/365 in volle glorie zou te bewonderen zijn. Daarom zouden wij graag onze schouders zetten onder dit idee.’ En de oplossing? ‘Bij het opruimen van de spulletjes uit het appartement van Gustave en Simone, komen alle zaken van de Brigade bij mij terecht. Zo ook een bronzen plaquette zoals die op diverse graven van gesneuvelden werd aangebracht. Mocht er interesse zijn om deze plaquette op het monument aan te brengen, dan schenken wij deze heel graag.’
Eind vorig jaar brachten Vincent en Nancy Turpyn met hun kinderen een bezoek aan Opheusden en daarbij mocht Bram Florissen namens het comité de plaquette (links) in ontvangst nemen.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 25
4 & 5 MEI OCHTEN / ELDIK
DODENHERDENKING OCHTEN 4 MEI 2015 DODENHERDENKING 2015 Op 4 mei 2015 herdenken wij in Ochten met oud en jong de gevallenen tijdens de tweede Wereld oorlog die woedde van 1940 tot 1945. Ochtenaren sneuvelden, werden afgevoerd naar een concentratiekamp, moesten evacueren en alles achterlaten. Ochten werd platgebombar deerd, bijna niemand vond zijn huis terug. Ook in het in Ochten gelegerde 44 R.I. vielen slachtoffers.
Walstraat, Arie Jacob van Ogtenstraat, Lambartus van Ingenstraat, 44 R.I. straat, S.D. Frankstraat, Bevrijdingssingel, Oranjestraat, Aalsmeerstraat, Benthuizenstraat, Kollumerlandstraat, Beusichem straat. Genoemd naar personen die omkwamen, dorpen en steden die ondersteunden bij de weder opbouw, gebeurtenissen, het hier gelegerde regi ment.
In het dagelijks leven is er veel dat ons doet her inneren aan deze tijd. De volgende straatnamen bijvoorbeeld: Arnoldus Jacobsstraat, Bartus van der
OOK DIT JAAR HERDENKEN WIJ MET U 19.30 uur bij het Monument aan de Molendam 20.00 uur herdenken wij 2 minuten in stilte, waarna de kransen gelegd worden. Ook twee basisscholen leggen dit jaar een krans. 20.15 uur is het einde van de herdenking. 20.15 uur - 22.00 uur expositie in de Vicary. PAGINA 26
Het Comité 4&5 mei nodigt iedereen na de herdenking uit voor een kopje koffie of thee in de Vicary waar ook de expositie ‘70 (jaar) herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog’ ingericht is. De expositie bestaat uit herinneringen, verhalen en beeldmateriaal door bewoners uit Ochten en omstreken aangeleverd. De expositie is ook op 5 mei nog te bezichtigen vanaf 17.30 uur - 22.00 uur ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
4 & 5 MEI OCHTEN / ELDIK
BEVRIJDINGSDAG OCHTEN 5 MEI 2015 5 mei is het 70 jaar geleden dat Nederland bevrijd werd. Bevrijd van bezetting, gevechten, onderdrukking, angst en honger. Op dat moment een grote opluchting en groot feest. Dat feest, die vreugde, herdenken wij in Nederland eens in de vijf jaar. Dit jaar is een jubileumjaar: 70 jaar geleden. En ook al weten we dat er naast de vreugde veel verdriet en pijn achterbleef, waar pas na de bevrijding ruimte voor was, op 5 mei herdenken wij vooral de vreugde met respect voor dat wat er ook was en is. Ook in Ochten: OPHALEN BEVRIJDINGSVUUR IN WAGENINGEN In de nacht van 4 op 5 mei wordt het bevrijdingsvuur opgehaald in Wageningen. Rond 8 uur in de morgen zal een groep lopers uit Ochten samen met lopers uit Echteld, Kesteren en Opheusden het vuur van Wageningen naar de dorpen brengen. We verwachten het vuur rond 10 uur in Ochten voor het oude gemeentehuis. Daar wordt ons bevrijdingsvuur aangestoken. FIETSTOCHT, TOURTOCHT Aansluitend aan het ontsteken van het bevrijdingsvuur is er de mogelijkheid een tour per fiets of met de bus te maken. De bus is gereserveerd voor ouderen of mensen die niet in staat zijn te fietsen en wordt door HATRO uit Ochten verzorgd. Wandelen kan ook, voor de actieve wandelaars. Er zijn twee routes, één rond Ochten en één rond Kesteren en Opheusden. Ze zijn aansluitend aan elkaar als één route te rijden of te wandelen.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
De route komt uit het boek ‘Van twee kanten belaagd’ - De Tweede Wereldoorlog rond de Liniedijk Ochten-De Spees. Geschreven door Folkert Schuurman. Er zijn 19 ‘hotspots’ die in het boekje toegelicht worden. Alle deelnemers krijgen - zolang de voorraad strekt- het boekje met route in een goody-bag uitgereikt. Start voor het oude gemeentehuis tussen 10.30 en 14.00 uur. BEVRIJDINGSCONCERT In de Vicary is er een bevrijdingsconcert, verzorgd door de Harmonie uit Ochten. Inloop 19.30 uur, start 19.45 uur. Na een korte pauze zal er een film vertoond worden die samengesteld is door Roel van den Hatert en Frits van Merkesteijn: 75 jaar Ochten verbeeldt met prachtige oude beelden. Na het vertonen van de film luistert u naar het tweede deel van het concert.
EXPOSITIE 70 (JAAR) HERINNERINGEN AAN DE WOII In de Vicary is de expositie 70 (jaar) herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog ingericht. De herinneringen, beelden en verhalen komen van inwoners vanuit degemeente Neder-Betuwe. Er zijn ook filmbeelden. De expositie is te bezichtigen na de herdenking op 4 mei en op 5 mei voorafgaand aan het bevrijdingsconcert vanaf 17.30 uur en natuurlijk in de pauze van het concert.
getale te n e ot r g in u n e We hop en jong. ontmoeten, oud mei Comité 4 en 5 Ochten - Eldik PAGINA 27
Johan Willemsen Computers Alles voor uw computer onder één dak!
• Verkoop en reparatie • Witgoed (ook inbouw) • Telecom (ook mobiel) • (Car)hifi • Klein huishoudelijke apparatuur • Onderdelen • Fotoapparatuur, enz.
Openingstijden: Ma. Di. Woe. Do. Vrij. Za.
08.30 - 12.30 en 13.30 - 18.00 uur 08.30 - 12.30 en 13.30 - 18.00 uur 08.30 - 12.30 uur 08.30 - 12.30 en 13.30 - 18.00 uur 08.30 - 12.30 en 13.30 - 21.00 uur 08.30 - 16.30 uur
Cuneraweg 173a 3911 RH Achterberg (gem. Rhenen) Tel. 0317-61 53 53
korpershoek@elektro.nl / www.korpershoek.eu
n i e u w
ELAN UITGEVERIJ - MARKETING - COMMUNICATIE
Hazelaarstraat 15, 4043 PG Opheusden 0488 - 71 20 03, info@johanwillemsen.nl www.johanwillemsen.nl
Dalwagenseweg 5b - Opheusden Telefoon (0488) 44 20 36 www.elan-media.nl
Professionele website E ORANJ voor uw onderneming? ACTIE!
1.750,Nu al vanaf
• Gebruiksvriendelijk beheersysteem • Responsive design (goed zichtbaar op mobiele apparaten) • Googlevriendelijke URL’s • Geen maandelijkse kosten (exclusief hostingskosten)
*
(Excl. BTW)
* De actie is geldig tot
30 juni 2015
Kijk voor meer informatie op jspreclame.nl JSP Reclame • Achterdorp 21, 4041 GJ Kesteren • Telefoon 0488 484 931 • E-mail jsp@jspreclame.nl
4 & 5 MEI KESTEREN
PROGRAMMA 4/5 MEI KESTEREN Het Comité 4/5 mei Kesteren organiseert ook dit jaar de jaarlijkse herdenking op 4 mei 2015 op de oude begraafplaats aan de Nedereindsestraat in Kesteren. Deze herdenking begint om 19.30 uur. Dit is het programma: Het is een goede traditie dat familie van de Britse mister A. Hayes aanwezig is bij de herdenking in Kesteren. Hij was één van de inzittenden van de Dakota, die in september 1944 tijdens Operation Market Garden door de Duitsers werd neergeschoten, nabij ‘De Maten’ ten zuiden van Opheusden. Een groep van 16 para’s werden door het verzetsteam van Johannes van Zanten in veiligheid gebracht op boerderij de Hazenhof aan de Boveneindsestraat in Kesteren. Na een paar dagen werden ze met zijn allen naar bevrijd gebied gebracht ten zuiden van de Waal.
Mike Hayes, zoon van parachutist A. Hayes, en partner Anne komen elk jaar weer terug naar de herdenking in Kesteren. De aanwezigheid van familie van een direct betrokkene bij de grote luchtlandingsactie Market Garden geeft een extra dimensie aan de herdenking op 4 mei. Helaas leidde Market Garden niet tot het gewenste resultaat. Uiteindelijk werden we in december 1944 ook nog geconfronteerd met een onder water zetting door de Duitsers van de hele Betuwe tot aan het Amsterdam-Rijnkanaal, waar door de bevrijding nog op zich liet wachten tot mei 1945. In Kesteren en Ochten zijn er nog diverse zichtbare objecten die herinneren aan de Tweede Wereld oorlog. Deze objecten worden beschreven door Folkert Schuurman in het boekje ‘Van twee kanten belaagd’. Op basis van dit boekje wordt op 23
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
april een activiteit georganiseerd voor de hoogste klassen van basisscholen in Kesteren, Ochten en Opheusden. De scholieren kunnen een route afleggen per fiets, die leidt langs meerdere objecten, waarbij op een aantal locaties een toelichting wordt gegeven. Op Initiatief van het Comité 4/5 mei van Ochten wordt er een vergelijkbare acti viteit georganiseerd op 5 mei, waaraan iedereen die er belangstelling voor heeft kan deelnemen. Het verzamelen is bij het gemeentehuis. Ten slotte gaan op 5 mei ’s ochtends sportteams van Echteld, Ochten, Opheusden en Kesteren het bevrijdingsvuur ophalen in Wageningen via een estafetteloop. In Kesteren wordt tussen 9.30 en 10.00 uur het bevrijdingsvuur ontstoken voor de oude begraafplaats aan de Nedereindsestraat.
PAGINA 29
VAN SUILICHEM AUTO’S SINDS 1924 EEN VERTROUWD ADRES!
• Verkoop & service alle merken • Onderhoud & reparatie • Schadeherstel & ruitenservice • Bandencentrum • Carwash
www.vansuilichem.nl
Dorpsstraat 19 - Opheusden - T. 0488-441271
4 & 5 MEI OPHEUSDEN
DODENHERDENKING IN OPHEUSDEN Herdenkingsbijeenkomst op maandag 4 mei 2015 om 19.00 uur op de begraafplaats aan de Dalwagenseweg en om 19.30 uur bij het monument voor het gemeentehuis in Opheusden.
18.58 uur Sergeant-majoor Bram Florissen brengt de manschappen in het gelid. Er zullen eerst bloemen worden gelegd burgemeester ir C.W. Veerhoek en mevr. Veerhoek. Vervolgens zullen er door de militairen bloemen worden gelegd bij de graven van de onbekende soldaten. Kunst en Vriendschap speelt daarna coupletten van het Wilhelmus. Plm. 19.15 uur Op instructie van Bram Florissen formeren voor de stille tocht, voorafgegaan door de tamboers van Kunst en Vriendschap. Klokluiden van 19.20-19.30 Om 19.25 uur verzamelen bij het monument Con Amore zingt van 19.20-19.30 uur 19.30 - 19.35 uur Welkom door Bram Florissen namens comité 4/5 mei Opheusden 19.35-19.40 uur Vlaggen worden halfstok gehesen door militairen van het Regionaal Militair Commando Noord. K. en V. speelt een koraal plm 4 minuten. 19.40 uur Toespraak door burgemeester ir. C.W. Veerhoek. Gedichten van schoolkinderen Con Amore zingt tot 19.58. 19.58 uur Last Post door Marco van Leijen. 20.00 uur Twee minuten stilte 20.03-20.10 Onthulling nieuwe plaquette op het monument van de Brigade Piron. Kunst en Vriendschap speelt de Brabançonne na de onthulling. Steeds aansluitend: Kranslegging met schoolkinderen. Con Amore zingt tijdens de kranslegging. Eventueel vervolg van gedichten van schoolkinderen. Slotwoord Ton Keuken namens het comité 4/5 mei. Kunst en Vriendschap speelt tijdens het defilé.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 31
4 & 5 MEI DODEWAARD
BURNS EN TIERNAN VERBONDEN MET DODEWAARD In Dodewaard, op de begraafplaats aan de Kalke straat, liggen twee Australiërs begraven: Alfred Burns en Patrick Tiernan. Zij en hun vijf medebemanningsleden kwamen op 17 juni 1944 om toen hun Halifax-bommenwerper boven Dodewaard werd neergeschoten. Op 3 mei 2014 werd - in het bijzijn van hun Australische familieleden en vrienden - een nieuw monument onthuld tegen over deze twee graven. Dit is de symoliek: De drie propellerbladen zijn een eenheid. In het rechte blad zijn de woorden gestanst: Though their lives ebbed away in our soil They will forever live in our memories. Hun leven eindigde in onze aarde Voor altijd leven zij in onze herinnering. Achter de woorden ‘their lives’ en ‘our memories’ is een roestvrijstalen achtergrond dus deze woorden ‘roesten niet’ maar zijn zilverkleurig. De staande propeller staat en wijst. Symboliseert de heldendaad van de Australiërs Patrick Tiernan en Alfred Burns en hun medebemanningsleden Crain, Davies, Owen, Braid en Gledhill. Hun daad die nog al die jaren overeind staat voor wat ze hebben gedaan voor de vrijheid (wijst). Ook duidt het op de gevonden propeller die nu in het gemeentehuis staat en een ‘getuige’ is, een tastbaar bewijs. De andere twee propellerbladen symboliseren hun levens die wegvloeiden in de aarde. De twee PAGINA 32
Monument tegenover de graven van de Australische vliegers Alfred Burns en Patrick Tiernan op de begraafplaats aan de Kalkestraat in Dodewaard. ‘echte’ propellers ontbraken bij de vondst. De metalen propellerbladen van het gedenkmonument zijn schaduwen van het gevonden propellerblad. Het gedenkmonument is gemaakt van cortenstaal. De bovenlaag erodeert en beschermt de onderlaag. Enerzijds staat de roestkleur voor ingetogen en ruw: het leven. Anderszins lijken de daden van de twee omgekomen ‘flight sergeants’ als fragiel: de bloem, en als een zeer kleine bijdrage aan iets groters. Zij vochten tegen een oorlog waarvan ze de uitkomst nooit hebben gezien maar waardoor zij hoopten dat hun daden vrijheid zouden brengen. Onder die laag is hard staal. Het is massief en blijft voor altijd. Zo ook hun daden en wie zij zijn en hun ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
4 & 5 MEI DODEWAARD
verhaal. Het hart is het contrast: een ‘stalen bloem’. Ogenschijnlijk weerspreekt dit elkaar: staal en een bloem. Het hart van vrijheid is kwetsbaar zoals een bloem. Oorlog is hard en verscheurt. Het mooie van vechten voor vrijheid is dat het samenbindt. De bloem verbindt de drie propellers. Zo heeft de oorlog de twee families, Burns en Tiernan, verbonden met Dodewaard. Australische vlieger Alfred Burns
18.45 uur: 19.00 uur:
verzamelen op het parkeerterrein aula ‘Westerhof’aan de Kalkestraat stille tocht vanaf het parkeerterrein naar de Engelse en Australische
oorlogsgraven waar bloemen en lichtjes worden geplaatst. Aansluitend naar het monument aan de Pluimenburgsestraat 19.50 - 19.53 uur: muziekkorps ‘Amicitia’ speelt koraalmuziek 19.57 uur: aankomst deelnemers stille tocht 19.57 - 19.59 uur: muziek door ‘Amicitia’ 19.59 - 20.00 uur: Taptoesignaal 20.00 - 20.02 uur: Twee minuten stilte 20.02 uur: ‘Amicitia’ speelt twee coupletten van het Wilhelmus en de aanwezigen zingen mee ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
Australische vlieger Patrick Tiernan
20.04 uur: Aansluitend:
Toespraak door wethouder Herman Gerritsen Schoolkinderen groepen 7 en 8 basisscholen dragen gedichten voor Krans- en bloemlegging
Defilé langs monument
PAGINA 33
VOOR DE PERFECTE GELEIDING ROELOFSEN OPHEUSDEN
Etos Roelofsen • Dorpsstraat 2 • Opheusden Tel. 0488 44 21 86
OELOFSEN AUTO’S Occasions Wist u dat wij ook nieuwe auto’s leveren van welk merk dan ook? Bovag-garantie en Nationale Autopas!
elektro techniek
Bezoek onze internetsite: www.roelofsen.nl Dalwagenseweg 38 4043 MX Opheusden telefoon 0488-442630
Berkenstraat 14 | 4043 PE Opheusden | 06 51 87 58 46 info@vannoortelektro.nl | www.vannoortelektro.nl
Confetti garden! Met deze calibrachoa in allerlei vrolijke kleuren tover je zo de hele tuin om in een confetti garden!
sdag Koning ! d e geop n
U kunt ook bij ons terecht voor: Prachtige bodembedekkers, eenjarige zomerbloeiers, hangplanten en nog véél meer. Tevens een schitterend assortiment kuip- en terrasplanten.
Alles uit eigen kwekerij: u mag zelf uitzoeken in de kas!
Sundaville in diverse kleuren. Dalwagenseweg 25 - 4043 MS Opheusden - Telefoon (0488) 44 14 89 Openingstijden: ma t/m vr 8.00 - 18.00 uur | zaterdag 8.00 - 16.00 uur | Hemelvaartsdag en 2e Pinksterdag gesloten
4 & 5 MEI ECHTELD
PROGRAMMA 4/5 MEI ECHTELD
Maandag 4 mei Dodenherdenking 19.00 uur Herdenkingsdienst in de Protestantse Kerk te Echteld. Met medewerking van het Kerkkoor ‘Looft den Heer’, dorpsvereniging Echteld en leerlingen van de Prins Willem-Alexanderschool. 20.00 uur Kranslegging bij het monument. Na 2 minuten stilte is er voor een ieder gelegenheid om bloemen te leggen en wordt het Wilhelmus gezongen. 20.20 uur Gezamenlijk koffiedrinken in het dorpshuis ‘de Hoge Hof’.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
Dinsdag 5 mei Bevrijdingsdag 10.30 uur Ontsteken van het bevrijdingsvuur bij het monument, nadat de vlag in estafette van Wageningen naar Echteld is gelopen. 13.30 uur Inschrijven voor de optocht en opstellen bij de Prins Willem-Alexanderschool (aanrijden vanaf de Spoorstraat). 14.00 uur Vertrek van de optocht, voor de route door het dorp en het buitengebied. Aansluitend prijsuitreiking bij het dorpshuis ‘de Hoge Hof’. 18.00 uur Barbecue - voor leden - bij het dorpshuis ‘de Hoge Hof’.
PAGINA 35
VERZETSSTRIJDER JOHANNES VAN ZANTEN
NEDER-BETUWSE VERZETSSTRIJDER JOHANNES VAN ZANTEN door Alette Keuken
Johannes van Zanten is in 1911 in Culemborg geboren. Hij werd uitvoerder van de Nederlandse Heide Maatschappij in 1930. Bij de Nederlandse Heide Maatschappij organiseerde men projecten voor werkelozen. Johannes ging in Kesteren wonen met zijn vrouw en 5 kinderen. Johannes had een temperamentvol karakter en een groot rechtvaardigheidsgevoel.
Hoe Van Zanten aan het echte werk begon In augustus 1943 belandde Johannes via Henk Leusink van de Landelijke Organisatie bij de Knopploeg Soest. Hij gaf aan Leusink aan veel contacten te hebben bij Betuwse distributiekantoren. Hij dacht toen al aan een overval. Van Leusink kreeg hij de naam ‘Van Buren’. Onder deze naam pleegde hij met de KP Soest een overval op het distributiekantoor van voedselbonnen te Geldermalsen. Ook werd op 1 december 1943 het kantoor in Ochten overvallen en 3 weken later Opheusden, dankzij de hulp van gemeentesecretaris Van Brakel. De Knokploeg kwam in het bezit van het bevolkingsregister dat later vernietigd werd. De belangrijkste actie van KP Soest onder leiding van Johannes van Zanten was de overval op het distributiekantoor te Tilburg. Bij deze overval werden 105.000 ‘controlezegels’ buitgemaakt. PAGINA 36
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
VERZETSSTRIJDER JOHANNES VAN ZANTEN
(De invoer van de controlezegels was vreselijk voor onderduikers, want zonder dat zegel was het persoonsbewijs niet langer geldig en verloor men het recht op bonkaarten, red.) Deze actie wordt als één van de belangrijkste van het Nederlands Verzet beschouwd. Dit was tegelijk de laatste actie van KP-Soest. Vanwege het doorslaan van een gearresteerde koerierster werd de knokploeg begin februari opgerold.
Knokploeg Van Zanten Daarop begon Van Zanten zijn eigen knokploeg met Hans Vervoorn uit Putten, Jan Havinga uit Groningen, Harry Tomesen uit Bergen op Zoom, Joop Meier uit Venlo, Fré de Jong uit Asperen en een zekere ‘Piet de Communist. Naast overvallen in de Neder-Betuwe, Over-Betuwe en de Tielerwaard is één van de grootste wapenfeiten van deze knokploeg de hulp die werd geboden aan 16 Britse parachutisten van het 43ste U.S.A.A.F. squadron die op 18 september 1944 boven Opheusden uit een C-47 Dakota zijn gesprongen. De Dakota was op weg naar Arnhem door Duits luchtweergeschut geraakt. De piloot kwam om het leven en de Dakota kwam brandend neer in het weiland ‘De Maten’ ten zuiden van Opheusden. Co-piloot Fulmer werd overgebracht naar villa ‘De Snellenburg’ in de Hamsestraat van Opheusden, waar nu de brandweerkazerne staat. Het 10e en 11e parabataljon werden met roeiboten de Waal overgebracht naar Boven-Leeuwen. Ook het opblazen van spoorrails behoorden tot de wapenfeiten van de knokploeg. Hoewel het liquideren van verraders ook hoorde bij het werk van het verzet, is het nooit bewezen dat de KP van Johannes van Zanten ooit iemand geliquideerd heeft.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
Een aantal zware klappen vormden het einde van het Neder-Betuwse verzet. In de avond van 16 oktober 1944 overviel de Wehrmacht boerderij ‘De Wildt’ van fruitteler Fekko Ebbens, arresteerden alle aanwezigen en staken de boerderij in brand. Daarmee verdween ook het complete wapen arsenaal van Van Zanten. Johannes wist zich vrij te praten, Ebbens nam alle schuld op zich. Een vrijkooppoging, er werd 16.000 gulden geboden, mocht niet baten. Fekko werd met vier anderen gefusilleerd in Renswoude aan de Utrechtseweg tegenover restaurant ‘De Dennen’. In de nacht van 22 op 23 oktober werd de ‘veerdienst naar bevrijd gebied’ van Piet Oosterlee uitgeschakeld. Tot slot de arrestatie van Johannes van Zanten. Hij werd bij een overval door de Sicherheitspolizei op een vergadering van de Binnenlandse Strijdkrachten opgepakt. De Landelijke Knokploeg deed een poging om hem te bevrijden. Dit ging niet door omdat ‘Frank’ (J.H van Bijnen), de landelijke sabotagecommandant en ‘Paul’ (Samiel Esmijer) bij de verkenning werden doodgeschoten. Als represaille is op 2 december 1944 een twaalftal arrestanten uit de Willem III kazerne, onder wie Johannes, door de Sicherheitspolizei vermoord. Zijn lichaam werd op de hoek van de straat neergelegd als waarschuwing voor het verzet. Zijn grafmonument vindt u op de oude begraaf plaats aan de Nedereindsestraat in Kesteren. Met de woorden ‘Den Vaderland getrouwe blijf ick tot in den doet.’ Bron: ‘Betuwe in Stelling’
PAGINA 37
De Bomenspecialist Leverancier voor hovenier en particulier
Tielsestraat 89 - 4043 JR Opheusden - Tel 06 - 23 98 39 92 - Tel 0488 - 20 02 00 Fax 0488 - 20 02 01 - info@debomenshop.nl - www.debomenshop.nl
Schoon he? Gas | water | lood | dakbedekkers centrale verwarmingen | sanitaire installatiebedrijf | zonne-energiesystemen
Dalwagenseweg 2 | 4043 MX Opheusden Tel (0488) 44 13 74
www.roelofsen-installatie.nl
HOF Schoonmaakbedrijf met visie 0488 42 82 23 • www.schoonmaakbedrijfhof.nl
• Electrotechnische installaties
• Videobewaking
• Datacommunicatie
• Inbraakbeveiliging
• Telefonie
www.mare-electrotechniek.com
Prunusstraat 45 • 4043 NT Opheusden Telefoon 0488 - 44 39 09 • Fax 0488 - 44 39 79
OVERZICHT AUBADES EN HERDENKINGEN NEDER-BETUWE
AUBADES EN HERDENKINGEN NEDER-BETUWE Aubades op maandag 27 april
Herdenkingen op maandag 4 mei
• • • • • •
• Echteld, 19.00 uur: Herdenkingsdienst in de Hervormde Kerk en aansluitend kranslegging bij monument • Ochten, 19.30 uur: Herdenking en kranslegging bij het monument voor het voormalige gemeentehuis aan de Molendam • Kesteren, 15.00 uur: korte plechtigheid met bloemlegging bij oorlogsgraven. 19.30 uur: Herdenking en kranslegging bij graf Johannes van Zanten op de oude begraafplaats aan de Nedereindsestraat • Opheusden, 19.00 uur bloemlegging bij oorlogsgraven op oude begraafplaats,
Echteld op plein Prins WillemAlexanderschool om 11.00 uur IJzendoorn bij dorpshuis Ons Tehuis om 09.30 uur Ochten bij het voormalige gemeentehuis om 09.00 uur Kesteren op het Dorpsplein om 10.30 uur Opheusden bij het gemeentehuis om 09.00 uur Dodewaard bij het voormalige gemeentehuis om 11.00 uur
gevolgd door stille tocht naar monument voor het gemeentehuis voor herdenking en kranslegging • Dodewaard, Herdenking en kranslegging. Verzamelen om 19.00 uur op de begraaf- plaats aan de Kalkestraat. Stille tocht langs monument en Britse en Australische oorlogsgraven. Daarna naar het monument aan de Pluimenburgsestraat.
ORANJE! BOVEN... 27 APRIL & 4 EN 5 MEI
PAGINA 39
Hieperdepiep... NU AL VANAF
1599.BESTE ZONNESCHERM VAN NEDERLAND
! a r e Ho
SunCircle
25 jaar!
Dé fabrikant van zonweringsystemen viert royaal zijn jubileum en u profiteert!
25% KORTING OP DE HZ-D3400
3400 E HZ-D SS
LA ERM H TOPRK S A SC TER
it,
reme-w sette c r • cas ed! • uitval to o m e Y SOMF 13 meter br leuren! t ekk van 2 to eter • 80 do m tot 3,5
LIST IN SPECIA SSE TOPKLA EN IK ROLLU NS! EE EN SCR
OCHTEN Dr. A.J. Kraaystraat 2
T 06222 17515 6 dagen in de week staan we klaar. We bezoeken u thuis, ook ‘s avonds
KOOP EEN 3-BUIS TERRASSCHERM! • Zeer degelijke constructie • Bestand tegen zwaardere draaglast • Sterkere ophangbevestiging • Langer plezier van uw mooie scherm!
• Terrasoverkappingen • Verandazonwering • Terrasschermen • Uitvalschermen • Markiezen • Rolluiken • Screens • Horren
K i j k o p o n z e n i e u w e w e b s i t e : w w w. j v a n d e n h a t e r t . n l