ΚΑΛΟΚΑΊΡΙ 2018
ΤΟΥΡΙΣΜΌΣ
Το «καλό χαρτί» της Ελλάδας που πρέπει να παιχτεί έξυπνα
ΑΓΡΟΤΙΚΉ ΠΑΡΑΓΩΓΉ
Για να έχουμε ελληνικά προϊόντα χρειάζεται παραγωγή Κάνναβη: «Φρένο» λόγω ασάφειας του νομικού πλαισίου
ΥΠΕΡΑΛΊΕΥΣΗ
Ψαράδες και WWF αναλαμβάνουν δράση ‘Αγγλοι ερευνούν τις ελληνικές θάλασσες
ΚΑΤΑΔΎΣΕΙΣ
Μάνη: Μπροστά μας το μέλλον του καταδυτικού τουρισμού
ΆΓΡΙΑ ΜΑΝΙΤΆΡΙΑ
Θεσμοθετούνται κανόνες στη συλλογή και εμπορία Η «Εύφορη Γη» μας συστήνει κυνηγούς υπόγειων μανιταριών
ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
Λύσεις από τη γεωργία για τη γεωργία με σύστημα βιομάζας
ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ 02 Για να έχουμε ελληνικά προϊόντα χρειάζεται παραγωγή 04-08 Τουρισμός: Το «καλό χαρτί» της Ελλάδας 10-11 Κάνναβη: «Φρένο» λόγω ασάφειας του νομικού πλαισίου 12-13 Σύκο: Ένα δυναμικό προϊόν που χάνεται 14-16 Κυκλική Οικονομία 17-18 Υβριδικό σύστημα βιομάζας από το ΤΕΙ Πελοποννήσου 19-20 Υπεραλίευση: Πληθαίνουν τα αιτήματα απαγόρευσης αλιείας 21 WWF Fish Guide: Στα χέρια μας η προστασία των θαλασσών 22 Βιολόγος από την Αγγλία ερευνά την αγριόσαλπα στη Στούπα 23 Καταδυτικός τουρισμός: Πόλος έλξης η μανιάτικη ομορφιά Άγρια μανιτάρια: Θεσμοθετούνται κανόνες για τη συλλογή και
24-27 εμπορία
28 Ώρα για κυνήγι τρούφας και γαστρονομία Επιχειρηματικότητα: Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι εμπνευστές
29 μιας αγροδιατροφικής επιχείρησης
30 Οινοποιία: Θέλουν να γίνει το φιλέρι ΠΟΠ
EDITORIAL
Κέλλυ Δημητρούλια Δημοσιογράφος Υπεύθυνη έκδοσης
Χλόη Καλύβα
Τεχνική υποστήριξη
Παύλος Μιχαλακάκος Κάμερα
Θανάσης Δαμόπουλος Graphic Designer
Τεύχος 7ο Ειδική έκδοση Μάιος - Σεπτέμβριος 2018 Free press – ανάτυπο του e-magazine Εύφορη Γη Coryright Εύφορη Γη 2018 Στοιχεία επικοινωνίας social media www.e-gi.gr mail: eforigi.com@gmail.com τηλ.: +30 6974600678 Facebook: e-gi.gr Instagram: efori_gi
Για να έχουμε ελληνικά προϊόντα χρειάζεται παραγωγή Για να έχουμε ελληνικά προϊόντα πρέπει να έχουμε ελληνική παραγωγή. Και δεν αρκούν ούτε η γη, ούτε οι άνθρωποι που την καλλιεργούν. Χρειάζεται ριζική αλλαγή στην αντιμετώπιση της γεωργίας, με μελέτες, από την παραγωγή μέχρι την εμπορία, βάσει των αναγκών της αγοράς. Η καταγραφή των διαθέσιμων εκτάσεων ανά τη χώρα και η αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού που παραμένει πιστό στην καλλιέργεια της γης, μπορεί να αποδώσει καρπούς. Αρκεί να υπάρξει υπεύθυνη αντιμετώπιση, με έρευνα και εκπαίδευση. Τα τελευταία χρόνια πολλοί πίστεψαν πως η οικονομική κρίση θα φέρει περισσότερους στα χωράφια και η παραγωγή θα αυξηθεί. Κάποιοι στράφηκαν σε εναλλακτικές καλλιέργειες, και όποιος «φώναζε» περισσότερο, κατάφερνε να πείθει περισσότερους πως το προϊόν του είχε μέλλον στις αγορές. Κάποιοι συνέχισαν αναζητώντας λύσεις στα λάθη τους ή αγορές για να πουλήσουν την παραγωγή τους. Άλλοι απογοητεύτηκαν, στράφηκαν σε άλλη καλλιέργεια ή ακόμα κι εγκατέλειψαν τη γη. Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα οι εκτάσεις που καλλιεργούνται λίγο – πολύ είναι ίδιες με το παρελθόν. Ακόμα και τα καλλιεργούμενα προϊόντα σε πολλές περιπτώσεις δεν έχουν αλλάξει, αφού κανένας αρμόδιος φορέας, παρά τη μεγάλη κουβέντα που γίνεται περί αγροδιατροφής, δεν έπεισε τους αγρότες πως μπορεί σχεδιάσει το μέλλον της αγροτιάς, να υπάρξει μεταποίηση και διάθεση των προϊόντων τους στις αγορές. Έτσι, ενώ πολλοί προσδοκούσαν έσοδα από νέες καλλιέργειες, όπως η βιομηχανική κάνναβη, «προσγειώθηκαν ανώμαλα» όταν αντιλήφθηκαν πως υπάρχει έλλειμμα στη μεταποίηση, για να βρεθούν και αγορές. Την ίδια ώρα όμως συνεχίζεται -για παράδειγμα- η καλλιέργεια πατάτας, παρά την απογοήτευση των παραγωγών, που μειώνουν την καλλιεργούμενη έκταση για να έχουν λιγότερη χασούρα. Λόγω απουσίας σοβαρού σχεδιασμού, οι περισσότεροι αγρότες «κολυμπούν σε αχαρτογράφητα νερά», αναζητώντας… σωσίβιο για την επιβίωσή τους, μέχρι την ανάπτυξη. Κέλλυ Δημητρούλια
2 • Εύφορη Γη
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΞΕΕ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ
Τουρισμός: Το «καλό χαρτί» της Ελλάδας που πρέπει να παιχτεί έξυπνα «Ο τουρισμός είναι το «καλό χαρτί» της Ελλάδας και πρέπει να το παίξει έξυπνα», τονίζει μιλώντας στην «Εύφορη Γη» ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος Αλέξανδρος Βασιλικός. Όπως παρατηρεί: «Το θολό τοπίο αποθαρρύνει το υγιές επενδυτικό ενδιαφέρον κι αφήνει περιθώρια για να εκδηλώνονται κερδοσκοπικά παιχνίδια» ενώ εξηγεί πως «τα μηνύματα είναι θετικά, επιβεβαιώνοντας πως διατηρείται ψηλά η ζήτηση για το ελληνικό τουριστικό προϊόν». Ωστόσο, «όσο κόβονται τα φτερά του ελληνικού ξενοδοχείου, ο τουρισμός δεν μπορεί να πετάξει στο ύψος που πραγματικά μπορεί» καθώς «η υπερφορολόγηση δεν αφήνει απόθεμα δυνάμεων και o φόρος διαμονής κάνει ζημιά και πρέπει να καταργηθεί». Πάντως, τα χαρακτηριστικά που πρέπει να αναδείξουμε -και στα προϊόντα και στις υπηρεσίες μας- «πρέπει να έχουν υψηλή προστιθέμενη αξία για να κερδίσουν τη μάχη της ανταγω4 • Εύφορη Γη
νιστικότητας», αφού όπως τονίζει ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος, «με λογικές «άρπα κόλλα» δεν πας μακριά...». Αναλυτικά η συνέντευξη του προέδρου του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος Αλέξανδρου Βασιλικού στην «Εύφορη Γη»: Ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για τη φετινή τουριστική σεζόν; «Τα μηνύματα είναι θετικά, επιβεβαιώνοντας πως διατηρείται ψηλά η ζήτηση για το ελληνικό τουριστικό προϊόν. Το ελληνικό ξενοδοχείο συνεχίζει να είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής αυτής της επιτυχίας, την ώρα που η χώρα διψάει πραγματικά για νίκες που θα της επιτρέψουν να επιστρέψει στην κανονικότητα και στην ανάπτυξη. Ως ξενοδόχοι λοιπόν είμαστε αληθινά περήφανοι γι’ αυτή τη μεγάλη θετική συνεισφορά του ελληνικού ξενοδοχείου στην εθνική οικονομία, στις τοπικές οικονομίες και κοινωνίες, στους συναφείς επαγγελματικούς κλάδους που χάρη στον
τουρισμό βλέπουν κάθε χρόνο έσοδα στα ταμεία τους. Από κει κι έπειτα βέβαια, αυτός ο ισχυρός κινητήρας για την οικονομία χρειάζεται κι ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για να μπορέσει ν’ αποδώσει τη μέγιστη ισχύ του. Και σ’ αυτή την κατεύθυνση πρέπει να στραφεί η προσοχή όλων μας, αξιοποιώντας με όραμα και πρόγραμμα το σημερινό θετικό momentum». Τα τελευταία χρόνια ακούμε πολύ έντονα πως η τουριστική κινητικότητα αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς με εκατομμύρια αφίξεις κάθε χρόνο. Ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα αυτοί οι αριθμοί; Διαθέτουμε τις αντίστοιχες υποδομές; «Είναι εξαιρετικά εύστοχη η ερώτησή σας διότι ενώ πράγματι οι αριθμοί των αφίξεων ευημερούν, οι ξενοδόχοι δίνουμε καθημερινό αγώνα για να κρατήσουμε όρθιες τις επιχειρήσεις μας, να κρατήσουμε όρθιο το ελληνικό ξενοδοχείο, να ανταποκρινόμαστε στις υποχρεώσεις μας και να συνεχίζουμε να συνεισφέρουμε στην
οικονομία και στην κοινωνία. Ωστόσο, τώρα είναι η ώρα που θα έπρεπε να σχεδιάζουμε και να επενδύουμε στο μέλλον και όχι να δίνουμε μάχη καθημερινής επιβίωσης. Αυτή είναι η τεράστια πρόκληση για τον ελληνικό τουρισμό. Τώρα, την καλή στιγμή, να μπορέσουμε να αναβαθμίσουμε και να εκσυγχρονίσουμε το προϊόν μας. Αλλά η υπερφορολόγηση δεν αφήνει απόθεμα δυνάμεων για να κινηθούμε αποφασιστικά προς αυτή την κατεύθυνση καθώς το ξενοδοχείο παραμένει το μόνιμο υποζύγιο υπερβολικών και άδικων βαρών που απειλούν την ίδια τη βιωσιμότητά του. Όσο κόβονται τα φτερά του ελληνικού ξενοδοχείου, ο τουρισμός δεν μπορεί να πετάξει στο ύψος που πραγματικά μπορεί. Κι αυτή είναι μια τεράστια απώλεια για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και για τις ευκαιρίες της ελληνικής κοινωνίας. Χρειάζεται δομικός αναπροσανατολισμός στην προσέγγιση του ελληνικού ξενοδοχείου από την πλευρά της Πολιτείας και του κράτους. Πρέπει κάποια στιγμή να βρεθούμε στην ίδια ευθεία».
5 • Εύφορη Γη
Ο φόρος διαμονής πόσο επηρεάζει το τουριστικό προϊόν; «Είναι κι αυτό ένα ακόμη παράδειγμα πως η προσφορά του τουρισμού αναγνωρίζεται μόνο στα λόγια. Στην πράξη συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Γίνεται ο εύκολος στόχος της ανάγκης για δημόσια έσοδα. Ασφαλώς και επηρεάζει το προϊόν μας ο φόρος διαμονής. Ροκανίζει την ανταγωνιστικότητά μας σε μια αδυσώπητη παγκόσμια αγορά. Γι’ αυτό και η θέση όλων των
είναι η υπερφορολόγηση, σας μίλησα ήδη. Θα συμπληρώσω μόνο πως ο κινητήρας για να κινηθεί χρειάζεται καύσιμο. Αλλιώς θα σβήσει και πάνε όλα χαμένα... Άλλο σοβαρό ζήτημα είναι η ασυδοσία που υπάρχει στο χώρο των βραχυχρόνιων μισθώσεων όπου ο καθένας μπορεί να παριστάνει τον ξενοδόχο χωρίς να είναι. Δεν είναι απλά ένα ζήτημα αθέμιτου ανταγωνισμού. Είναι κάτι πολύ περισσότερο, είναι ένα οξύ κοινωνικό πρόβλημα. Αλλοιώνεται η φυσιογνωμία
ξενοδόχων ήταν και είναι σαφής και συγκεκριμένη. Ο φόρος διαμονής κάνει ζημιά και πρέπει να καταργηθεί!».
ολόκληρων γειτονιών, εκτοξεύονται στα ύψη τα ενοίκια, δημιουργούνται απειλές για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια. Τρίτο θέμα, οι τεράστιες ανάγκες που υπάρχουν για υποδομές, από λιμάνια και μαρίνες μέχρι γήπεδα του γκολφ. Συζητάμε και ξανασυζητάμε και όλα μένουν κολλημένα στα γρανάζια της γραφειοκρατίας. Ναι, αλλά την ίδια στιγμή όλοι οι υπόλοιποι ανταγωνιστές μας τρέχουν με... χίλια! Κρίσιμο θέμα επίσης είναι η διαμόρφωση μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης με το τραπεζικό σύστημα. Να κλείσει με ορθολογικό και δίκαιο τρόπο το ζήτημα των «κόκκινων δανείων» και ν’ ανοίξουμε ένα νέο κεφάλαιο, με
Ποια άλλα μεγάλα ζητήματα ταλανίζουν τις τουριστικές επιχειρήσεις και ειδικά τον ξενοδοχειακό κλάδο; «Με θεσμική ευθύνη εμείς, ως Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο, παρουσιάσαμε έναν Οδικό Χάρτη με τα πέντε κρίσιμα ζητήματα μέσα από τα οποία περνάει ο δρόμος για ένα παραγωγικό και υψηλού επιπέδου τουριστικό αύριο για την Ελλάδα. Για το πρώτο μείζον ζήτημα, που 6 • Εύφορη Γη
σύγχρονα, καινοτόμα, διαφανή και αξιοκρατικά εργαλεία για τη χρηματοδότηση των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Ζήτημα που σχετίζεται και με το πέμπτο κρίσιμο ζήτημα το οποίο αφορά στις επενδύσεις. Με κάθε ευκαιρία τονίζω πως ο ξενοδοχειακός κλάδος κάνει κάθε χρόνο τη μεγαλύτερη ιδιωτική επένδυση στη χώρα και μάλιστα με ένα τρόπο που διαχέει οφέλη σε παρά πολλούς κλάδους της οικονομίας. Από ένα απλό βάψιμο μέχρι την εγκατάσταση συστημάτων ψηφιακής τεχνολογίας. Όμως πολλές φορές νιώθουμε πραγματικά μόνοι μας σε αυτή την προσπάθεια, ενώ θα έπρεπε να συναντάμε την εμπιστοσύνη και την ενθάρρυνση που κάθε υγιής επιχειρηματική πρωτοβουλία χρειάζεται από το περιβάλλον της». Είναι δεδομένο πως υπάρχει έλλειψη υποδομών. Για να δημιουργηθούν νέες, υπάρχει φιλικό θεσμικό πλαίσιο προς έναν επενδυτή του ξενοδοχειακού κλάδου ή της εστίασης; «Πρώτα απ’ όλα χρειάζονται ξεκάθαροι κανόνες που να ισχύουν για όλους. Το θολό τοπίο αποθαρρύνει το υγιές επενδυτικό ενδιαφέρον κι αφήνει περιθώρια για να εκδηλώνονται κερδοσκοπικά παιχνίδια. Ο τουρισμός έχει ανάγκη από υγιείς και ποιοτικές επενδύσεις και όχι από λογικές «ήλθον, είδον και απήλθον». Για να συμβεί όμως αυτό πρέπει να ξεκαθαρίσει το τοπίο, πρωτίστως με το χωροταξικό σχεδιασμό, ώστε να ξέρει ο καθένας τι γίνεται και τι δεν γίνεται, ποια ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα είναι αξιο-
ποιήσιμα και ποια όχι. Χρειάζεται πλαίσιο λοιπόν το οποίο θα πρέπει να διαμορφωθεί με το βλέμμα στο μέλλον και όχι στο παρελθόν». Η γαστρονομία, η κουλτούρα και η φιλοξενία των Ελλήνων είναι διαδεδομένες σε όλο τον πλανήτη. Τις χρησιμοποιούμε σωστά για να κρατήσουμε τον τουρισμό σε υψηλά επίπεδα; «Προσπαθούμε με σειρά πρωτοβουλιών και δράσεων, και εμείς ως Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο και άλλοι φορείς που εμπλέκονται στον τουρισμό, να αναδεικνύουμε διαρκώς όλες τις διαστάσεις που συνθέτουν τη μοναδικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Γνωρίζετε πως εμείς δημιουργήσαμε το «Ελληνικό Πρωινό» που διασυνδέει οργανικά τον τουρισμό με την πρωτογενή παραγωγή. Την ίδια στιγμή που δίνουμε στον επισκέπτη μας μια εμπειρία αυθεντικότητας, γινόμαστε και όχημα εξωστρέφειας για τα ποιοτικά ελληνικά προϊόντα προς αγορές του εξωτερικού. Τώρα συνεχίζουμε με μια ακόμη πρωτοβουλία που αφορά στην πιστοποίηση των Boutique Hotels. Το θέμα της ποιότητας έχει στρατηγική σημασία οριζόντια. Τα χαρακτηριστικά που πρέπει να αναδείξουμε και στα προϊόντα και στις υπηρεσίες μας πρέπει να έχουν υψηλή προστιθέμενη αξία για να κερδίσουν τη μάχη της ανταγωνιστικότητας. Με λογικές «άρπα κόλλα» δεν πας μακριά...». Έχουν γίνει κινήσεις από τον κλάδο για την ενίσχυση του εσωτερικού τουρισμού;
7 • Εύφορη Γη
«Πρωτοβουλίες ασφαλώς γίνονται και θα γίνονται, όπως για παράδειγμα το πρόγραμμα της «Λευκής Εβδομάδας» για το σχολικό τουρισμό. Ωστόσο, από τη στιγμή που η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων βρέθηκε σε ελεύθερη πτώση μέσα στη δίνη της κρίσης, ο εσωτερικός τουρισμός βυθίστηκε, όπως κατέγραψε και σχετική μελέτη που κάναμε με το ΙΤΕΠ. Αυτή είναι μια πραγματικότητα. Η ανάκαμψή του είναι συνάρτηση της γενικότερης ανάκαμψης στην οικονομία». Υπάρχει η απαιτούμενη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων; «Αυτό επιδιώκουμε και γι’ αυτό εργαζόμαστε συστηματικά. Μέσα από τον διάλογο και την καλή συνεργασία μπορούμε να πετύχουμε πολλά περισσότερα και να ανοίξουμε το δρόμο για τον ελληνικό τουρισμό του 21ου αιώνα. Έχουμε πλήρη συναίσθηση της ευθύνης που απορρέει από την ιδιότητα του θεσμικού συμβούλου της Πολιτείας να επισημαίνουμε έγκαιρα και με εγκυρότητα τα
Hotel Palazzo Κτισμένο με μια ιδιαίτερα παραδοσιακή αρχιτεκτονική, έχει όλες τις σύγχρονες ανέσεις και είναι δίπλα στη θάλασσα. Διαθέτει 14 κλιματιζόμενα δωμάτια, με ατομικό μπάνιο και μπαλκόνι, τηλέφωνο, τηλεόραση και ψυγείο. Στο Hotel Palazzo οι υπηρεσίες fax, internet (Wi-Fi) και παρκινγκ παρέχονται δωρεάν. Λειτουργεί όλο το χρόνο μέσα σε μια φιλόξενη και φιλική ατμόσφαιρα, με τιμές εξαιρετικά ανταγωνιστικές, σε σχέση με τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
8 • Εύφορη Γη
σημεία – κλειδιά που μπορούν πραγματικά να ξεκλειδώσουν την αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής ξενοδοχίας». Πώς εκτιμάτε ότι θα κινηθεί ο τουρισμός στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια; «Καμία επιτυχία δεν πέφτει από τον ουρανό. Το αύριο του ελληνικού τουρισμού θα είναι καρπός της συλλογικής προσπάθειας που απαιτείται σήμερα. Διττή προσπάθεια, αφενός για να αλλάξουμε τα κακώς κείμενα, αφετέρου να μπολιάσουμε με νέες φρέσκες ιδέες την αντίληψή μας για το τι σημαίνει τουριστική εμπειρία και πώς μπορούμε να της προσδώσουμε χαρακτηριστικά μοναδικότητας για τον επισκέπτη. Δεν είναι ούτε κάτι απλό, ούτε κάτι εύκολο. Όμως το υπαγορεύει η ίδια η κοινή λογική και κανείς δεν μπορεί να κάνει ότι δεν καταλαβαίνει. Ο τουρισμός είναι το «καλό χαρτί» της Ελλάδας και πρέπει να το παίξει έξυπνα για να κερδίσει το ίδιο το μέλλον της, το μέλλον των παιδιών της».
ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ Από τους γραφικότερους παραλιακούς οικισμούς στο Δήμο Μονεμβασίας, όπου χάρη στους ήρεμους ρυθμούς και στη βραβευμένη με Γαλάζια Σημαία παραλία, προσφέρεται για οικογενειακές διακοπές.
ΛΑΚΩΝΙΑ Τόπος γενναιόδωρα προικισμένος από τη φύση, που χορταίνει το μάτι αλλά και όλες οι αισθήσεις. Αξιόλογος τουριστικός προορισμός που ο χρόνος, η ιστορία και ο πολιτισμός άφησαν έντονα αποτυπώματα. Ένας τόπος που έχει να σας διηγηθεί πολλές αυθεντικές ιστορίες και συγχρόνως να σας γεμίσει συναρπαστικές εμπειρίες. Όποια εποχή βρεθείτε στη Λακωνία θα περάσετε αξέχαστες στιγμές και θα περιηγηθείτε σε περιοχές πλούσιες σε αξιοθέατα.
Café - Restaurant Palazzo Με θέα τη θάλασσα και απαλή μουσική, σχεδόν πάνω στο κύμα, ένας απόλυτος συνδυασμός αισθήσεων για να απολαύσετε μοναδικές Ελληνικές σπιτικές γεύσεις, παραδοσιακούς μεζέδες, λαχταριστές ποικιλίες, ποτό, καφέ, παγωτό και γλυκό.
ΚΑΝΝΑΒΗ
Η ασάφεια στο νομικό πλαίσιο «φρένο» στην καλλιέργεια και τη μεταποίηση Μόλις 400 περίπου στρέμματα, ποσοστό μικρότερο από το 20% των προεγκρίσεων που είχαν δοθεί για τη φετινή χρονιά, καλλιεργούνται με βιομηχανική κάνναβη στην Ελλάδα. Βρισκόμαστε στη 2η επίσημη καλλιεργητική χρονιά,
αλλά οι ασάφειες που υπάρχουν ακόμα στο νομικό πλαίσιο και το γεγονός πως δεν ευνοείται η μεταποίηση, δεν αφήνουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Την ίδια ώρα αναμένεται στη χώρα μας ο καθορισμός των ποσοστών τετραϋδρο-
Η ΠΡΩΤΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ (CBD, ΕΛΑΙΟ ΚΑΝΝΑΒΙΔΙΟΛΗΣ)
• CBD ΈΛΑΙΑ • ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΙ
• PET CBD • E-LIQUIDS
• ΥΠΟΘΕΤΑ • ΚΑΨΟΥΛΕΣ
• ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ • WAX
HEMPOILSHOP.GR
10 • Εύφορη Γη
ΑΠΟ ΤΟ 2016
κανναβινόλης, για να είναι δυνατή η προώθηση τροφίμων. Έτσι, όπως πληροφορούμαστε, πολλοί παραγωγοί έκαναν πίσω και τελικά δεν καλλιέργησαν βιομηχανική κάνναβη, όπως αρχικά επιθυμούσαν. Αυτό φαίνεται από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι προεγκρίσεις άγγιξαν τα 2.500 στρέμματα, αλλά τελικά καλλιεργήθηκαν κάπου 400 σε όλη την Ελλάδα. Ο αριθμός βέβαια είναι αυξημένος μπροστά
στα 300 στρέμματα που καλλιεργήθηκαν πέρυσι, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν ανταποκρίνεται στη θέληση των παραγωγών, οι οποίοι δυστυχώς έρχονται αντιμέτωποι με την έλλειψη του πλαισίου που θα εξασφαλίσει την μεταποίηση και την πώληση των προϊόντων τους. Έτσι, η καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης παραμένει ακόμα στα σπάργανα στη χώρα μας. Πιο περίπλοκα αναμένονται τα πράγματα για την καλλιέργεια φαρμακευτικής κάνναβης, όπως προκύπτει από την ΚΥΑ που εκδόθηκε το προηγούμενο διάστημα.
11 • Εύφορη Γη
ΣΥΚΟ: ΕΝΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΠΡΟΪΟΝ ΠΟΥ ΧΑΝΕΤΑΙ
Αγορές έχουμε, σύκα δεν έχουμε! Η ΣΥΚΙΚΗ δείχνει το δρόμο που πρέπει να χαράξει η Ελληνική Πολιτεία Η έλλειψη στρατηγικής από την Πολιτεία, η απουσία δυναμικών ομάδων παραγωγών και ο μικρός κλήρος στην Ελλάδα οδηγούν δυστυχώς τη συκοκαλλιέργεια στον γκρεμό. Και αυτό γιατί τα δέντρα που κάποτε έδιναν ένα σημαντικό μεροκάματο σε χιλιάδες ελληνικές οικογένειες, 12 • Εύφορη Γη
σήμερα έχουν γεράσει και - δεν έχει αναληφθεί –ούτε φαίνεται να αναλαμβάνεται άμεσα- καμία πρωτοβουλία για την αναδιάρθρωση των συκεώνων. Αυτό έχει συνέπεια σήμερα, μετά από αρκετές δεκαετίες ακμής της καλλιέργειας, να υπάρχουν αγορές αλλά να μην υπάρχει προϊόν να διατεθεί. Είναι μάλιστα χαρακτηριστική η παρατήρηση του προέδρου του Συνεταιρισμού ΣΥΚΙΚΗ, Παναγιώτη Παπαγεωργίου: «Αγορές έχουμε, σύκα δεν έχουμε!», ύστερα από μια πρόσφατη πετυχημένη μάλιστα έκθεση στην Αμερική, όπου η παρουσία των προϊόντων μας έφερε πλήθος παραγγελιών, οι οποίες όμως δε μπορούν να ικανοποιηθούν. Την ίδια ώρα φαίνεται πως το μόνο όπλο που έχει να επιλέξει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα, είναι η προβολή των προϊόντων μέσω κάποιων ανάλογων εκθέσεων ίσως, αγνοώντας όμως τον τρόπο με τον οποίο θα εξασφαλιστεί και η επάρκεια
προϊόντος για να καλυφθεί η ζήτηση για εξαγωγές αλλά και να παραμείνουν ή να επιστρέψουν οι αγρότες στα χωράφια. Ο κ. Παπαγεωργίου, δύο δεκαετίες ήδη στο τιμόνι του Συνεταιρισμού, παρατηρεί: «Για να υπάρξει μέλλον στο σύκο θα πρέπει η Πολιτεία να βοηθήσει ουσιαστικά με την υλοποίηση ενός προγράμματος ανανέωσης των γερασμένων συκεώνων και εάν δεν γίνει κάτι άμεσα στα επόμενα χρόνια, η παραγόμενη ποσότητα θα μειώνεται συνεχώς, θέτοντας ακόμα και θέμα ύπαρξης του ξηρού σύκου Καλαμάτας». Η συκοκαλλιέργεια στην Ελλάδα έρχεται από πολύ παλιά και θα μπορούσε να αποτελέσει έναν σημαντικό πόλο ανάπτυξης του πρωτογενή τομέα και της οικονομίας, με δεδομένο πως κατά κύριο λόγο είναι εξαγώγιμο προϊόν και σε καιρούς κρίσης μπορεί να φέρει συνάλλαγμα στη χώρα. Είναι χαρακτηριστικό μάλιστα το γεγονός πως παρά τη μειωμένη παραγωγή, από την καλλιέργεια ζουν πάνω από 4.000 οικογένειες. Επίσης, την περίοδο της παραλαβής σύκων στη ΣΥΚΙΚΗ εργάζονται ίσως και πάνω από 300 άτομα, ενώ η μονάδα απασχολεί δεκάδες άτομα προσωπικό καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, καθώς οι υπηρεσίες της δεν αφορούν μόνο στην παραλαβή, απεντόμωση, τυποποίηση και προώθηση. Μια σειρά ακόμα δράσεων στοχεύουν στο μέλλον του προϊόντος και τη διασφάλιση της ποιότητάς του. Κι ενώ λοιπόν το καμπανάκι κινδύνου έχει ήδη χτυπήσει πως «Αν δε ληφθούν μέτρα σε λίγα χρόνια θα ψάχνουμε να βρούμε σύκα», έρ-
χονται και τα καιρικά φαινόμενα τα τελευταία χρόνια, που επισπεύδουν το τέλος. «Οι περισσότεροι συκεώνες είναι γερασμένοι και μετά και τον φετινό καύσωνα πάρα πολλά δέντρα του χρόνου θα είναι εκτός παραγωγής» συμπληρώνει ο κ. Παπαγεωργίου, σχολιάζοντας πως οι νέοι που έχουν αναλάβει τις καλλιέργειες είναι πολλοί λίγοι, καθώς και ο πληθυσμός γερνάει, αλλά και πάλι δεν υπάρχουν χέρσες εκτάσεις για νέες καλλιέργειες. Παράλληλα, σε πολλές περιοχές δεν έχουν υλοποιηθεί ούτε τα πλέον απαραίτητα έργα υποδομής, π.χ. φράγματα, που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του αγροτικού χώρου. Ο κ. Παπαγεωργίου επιμένει πως το μέλλον των καλλιεργειών πρέπει να είναι οι μεγάλες, δυναμικές ομάδες παραγωγών, είτε για τα σύκα, είτε για τις ελιές, είτε για τα εσπεριδοειδή. Όμως: «Δυστυχώς δεν έχουμε τη συνεταιριστική ιδέα». Παράλληλα, οι νόμοι μέχρι σήμερα μόνο προβλήματα δημιουργούν, χωρίς να θέτουν το απαιτούμενο νομοθετικό πλαίσιο.
13 • Εύφορη Γη
Πειραματισμός με διάφορους τύπους βιολειτουργικών ψωμιών εμπλουτισμένων με υποπροϊόντα της βιομηχανίας ρυζιού
«Φόβη» της ελληνικής ποικιλίας ρυζιού ΑΞΙΟΣ του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ
Το «κλείσιμο» του κύκλου και η πορεία προς την ανάπτυξη «κυκλικής οικονομίας» Του Δρ. Δημήτρη Κατσαντώνη* Το έναυσμα δόθηκε από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 2/12/2015, όπου με δελτίο Τύπου παρουσιάστηκε το νέο status quo της Ε.Ε. για το μέλλον: «Η Επιτροπή ενέκρινε μια νέα, φιλόδοξη δέσμη μέτρων ώστε να υποστηρίξει τη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία, γεγονός που θα δώσει ώθηση στην ανταγωνιστικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, θα προωθήσει τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Η μετάβαση έχει να κάνει με την αναδιαμόρφωση της οικονομίας της αγοράς και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς 14 • Εύφορη Γη
μας. Η δέσμη αυτή σκιαγραφεί τη διαδικασία για την καλύτερη διαχείριση των αποβλήτων στην Ευρώπη με δράσεις στήριξης που καλύπτουν τον πλήρη κύκλο ζωής των προϊόντων. Αυτός ο συνδυασμός νομοθεσίας και κινήτρων θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, καθώς και τις εθνικές και τοπικές αρχές, να προωθήσουν τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Το δυναμικό δημιουργίας θέσεων εργασίας είναι τεράστιο, καθώς η απαίτηση για καλύτερα, πιο αποδοτικά προϊόντα και υπηρεσίες αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς». Αλλά ας δούμε τι είναι η κυκλική οικονομία, ποια η σημασία της και γιατί θεωρείται ως το οικονομικό μοντέλο του μέλλοντος για τη βιομηχανία και την αγροτική παραγωγή. Μερικοί μάλιστα την ορίζουν
Αεροφωτογραφία από drone των πειραματικών τεμαχίων όπου δοκιμάζονται διάφοροι τύποι βιολιπασμάτων με κύριο συστατικό υποπροϊόντα της βιομηχανίας ρυζιού. Επεξήγηση: Οι άσπρες στρόγγυλες κατασκευές που φαίνονται στην φωτογραφία μεταξύ των διαδρόμων των πειραματικών είναι θάλαμοι μέτρησης αερίων και κυρίως του μεθανίου, για τη μελέτη τυχόν επιπτώσεων του νέου βιολιπάσματος στο περιβάλλον (οι εκλύσεις μεθανίου ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου)
ακόμη και ως την «3η βιομηχανική επανάσταση». Το υφιστάμενο μοντέλο της οικονομίας τριών σταδίων, είναι γραμμικό και έχει αξιολογηθεί ως «σπάταλο». Δηλαδή παράγουμε, καταναλώνουμε και στη συνέχεια απορρίπτουμε όλα εκείνα τα μέρη των προϊόντων που δε χρησιμοποιούνται. Στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, όλα τα προϊόντα που δε χρησιμοποιούνται ανακυκλώνονται, προκειμένου να ξαναχρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία νέων προϊόντων. Θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς ότι πολλές από τις αρχές της ανακύκλωσης εφαρμόζονται εδώ και δεκαετίες, χωρίς όμως αυτό να φαίνεται απόλυτα ξεκάθαρο και οργανωμένο σε όλες τις χώρες. Με την εισαγωγή της έννοιας της κυκλικής οικονομίας, δίνεται η δυνατότητα της «έξυπνης» και αποδοτικότερης οργάνωσης των δράσεων της ανακύκλωσης. Ειδικότερα στη γεωργία, η κυκλική οικονομία
Καινοτόμο βιολειτουργικό ψωμί, εμπλουτισμένο με υποπροϊόντα της βιομηχανίας ρυζιού
επικεντρώνεται στην παραγωγή αγαθών χρησιμοποιώντας όσο το δυνατό λιγότερες εισροές με έμφαση στην ανακύκλωση των αγροτικών υπολειμμάτων και υποπροϊόντων συμπεριλαμβανομένων και αυτών της αγροβιομηχανίας. Έτσι επιτυγχάνεται αύξηση του αγροτικού εισοδήματος και μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των καλλιεργειών.
15 • Εύφορη Γη
Το πλάνο των συνολικών δράσεων του προγράμματος AGROCYCLE
Η υλοποίηση της κυκλικής οικονομίας προϋποθέτει τη συνειδητοποίηση ότι οι πόροι του πλανήτη μας είναι πεπερασμένοι και το σύγχρονο παραγωγικό σύστημα έχει κριθεί ως το απόλυτα σπάταλο όσον αφορά τα καλά και αγαθά που μας προσφέρει η γη. Το βέβαιο είναι πως αυτό δεν θα μπορεί να συνεχισθεί. Στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, η Ε.Ε. πέρα από τα κίνητρα που έχει θεσπίσει για τις επιχειρή-
Πειραματικός αγρός σκληρού σίτου με εφαρμογή διαφορετικών τύπων βιολιπασμάτων με κύριο συστατικό τα υποπροϊόντα της βιομηχανίας ρυζιού.
16 • Εύφορη Γη
σεις, εθνικές και τοπικές αρχές κτλ, επενδύει μέσω ερευνητικών προγραμμάτων στην ανάπτυξη νέων καινοτόμων δράσεων, αλλά και στη δημιουργία ολοκληρωμένων πλατφόρμων οργάνωσης της ήδη υπάρχουσας γνώσης. Σε ένα από αυτά τα προγράμματα με τίτλο AGROCYCLE (Horizon 2020), που λαμβάνει μέρος το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, συνεργάζεται με άλλους 24 ερευνητικούς φορείς από Ευρώπη και Ασία. Σκοπός της ελληνικής ερευνητικής ομάδας είναι η χρήση των υπολειμμάτων της ορυζοβιομηχανίας για την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων όπως βιολειτουργικά τρόφιμα, βιολιπάσματα καθώς, ακόμη και για τη δημιουργία φαρμάκου από ορυζέλαιο με τη χρήση μεθόδων νανοτεχνολογίας.
*Ο κ. Κατσαντώνης είναι αναπληρωτής ερευνητής του Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του ΕΛΓΟ «Δήμητρα».
ΥΒΡΙΔΙΚΌ ΣΎΣΤΗΜΑ ΒΙΟΜΆΖΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΉΣΟΥ Βιοαέριο και ζεστό νερό με κομποστοποίηση «Παράγουμε από τη γεωργία για τη γεωργία»
Με στόχο να αντιληφθεί ο κάθε παραγωγός τη δύναμη που έχουν τα φυτικά υπολείμματα που «παράγουν» τα χωράφια του, αλλά και τα οργανικά υλικά μιας οικογένειας σε καθημερινή βάση, εργάζονται σκληρά οι φοιτητές του ΤΕΙ Πελοποννήσου. Οι φοιτητές Τεχνολογίας Γεωπονίας, με τον καθηγητή Εφαρμογών Άγγελο Δημητρακόπουλο, δημιούργησαν ένα υβριδικό σύστημα βιομάζας, εργαστήριο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην γεωργία. Η ομάδα έχει ήδη προχωρήσει στην παραγωγή
βιοαερίου και θερμικής ενέργειας (ζεστό νερό) μέσα από την διαδικασία της κομποστοποίησης φυτικών υπολειμμάτων και οργανικών υλικών. Ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη διαχείριση προϊόντων βιομάζας και πέτυχε τη συμπαραγωγή βιοαερίου και θερμικής ενέργειας με φυτικά, ζωικά και οργανικά υπολείμματα. Αποτέλεσμα όλης αυτής της προσπάθειας είναι το υβριδικό σύστημα βιομάζας να παράγει βιοαέριο (μεθάνιο), ζεστό νερό, κομπόστ και υγρό χούμος. Ενέργεια και υλικά απαραίτητα για τη γεωργία που μπορεί
17 • Εύφορη Γη
να παράγει ο κάθε παραγωγός, με σημαντικά οφέλη. Ο κ. Δημητρακόπουλος εξηγεί: «Στο τέλος καταφέραμε να ομαδοποιήσουμε τα δύο συστήματα και να αλληλοϋποστηρίζει το ένα το άλλο. Το αποτέλεσμα ήταν παραγωγή 450 lt βιοαερίου καθημερινά, 200 lt θερμού νερού μέχρι τους 55 βαθμούς Κελσίου όλο το 24ώρο, 10 lt υγρό χούμος καθημερινά και εδαφοβελτιωτικό κομπόστ από σιλό». Αξίζει να σημειωθεί πως το βιοαέριο που παράγεται χρησιμοποιείται για τον θρυμματιστή κλαδιών και την ηλεκτρογεννήτρια του εργαστηρίου, ενώ το κομπόστ και ο υγρός χούμος για τα φυτά που καλλιεργούνται σε άγονο υπό-
18 • Εύφορη Γη
στρωμα, στο πλαίσιο του εργαστηρίου. Από τη μεριά του ο κ. Δημητρακόπουλος τονίζει τη μεγάλη συμβολή των φοιτητών του εργαστηρίου για την επιτυχία του πειράματος όπως και του καθηγητή, κοσμήτορα της σχολής Δ. Καραμουσαντά, που επέμεινε στη διαχείριση βιομάζας από την γεωργία για την γεωργία. Η ομάδα έχει κατασκευάσει σιλό κομποστοποιητή για αερόβια χώνευση και παραγωγή ζεστού νερού. Παράγει ζεστό νερό 24ωρες το 24ωρο στους 55 βαθμούς Κελσίου, χειμώνα-καλοκαίρι, ημέρα και νύχτα κι επίσης παράγει εδαφοβελτιωτικό εδάφους (κομπόστ - οργανική ουσία - οργανικός χούμος).
ΥΠΕΡΑΛΊΕΥΣΗ Οι ψαράδες αναλαμβάνουν δράση ΠΛΗΘΑΊΝΟΥΝ ΤΑ ΑΙΤΉΜΑΤΑ ΑΠΑΓΌΡΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΑΛΙΕΊΑΣ Την υπόθεση της υπεραλίευσης παίρνουν στα χέρια τους ψαράδες σε αρκετές περιοχές της χώρας, που διεκδικούν την απαγόρευση της αλιείας και τη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών. Το θέμα γνωρίζει όλο και μεγαλύτερη δημοσιότητα, τόσο των όλο και περισσότερων αιτημάτων όσο και της δραστηριότητας που έχει αναπτύξει η WWF Ελλάς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δει τη δημοσιότητα μέσω της WWF, πάνω από το 80% των ιχθυαποθεμάτων της Μεσογείου είναι υπεραλιευμένα. «Το 2011 η συνολική παραγωγή θαλάσσιων αλιευμάτων είχε μειωθεί κατά 30% σε σχέση με το 2005. Παρότι είμαστε πρώτοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε αριθμό σκαφών (15.683 σκάφη το 2015), οι τάσεις της αλιείας είναι πτωτικές, τόσο όσον αφορά στην ποσότητα όσο και στην αξία των αλιευμάτων ανά εργαζόμενο». Οι ψαράδες που πρώτοι αντιλήφθηκαν τις συνέπειες της υπεραλίευσης, πλέον αντιδρούν και απαιτούν να προστατευτούν θαλάσσιες περιοχές.
Ο Σύλλογος Αλιέων, οι επαγγελματίες της περιοχής και το Δημοτικό Συμβούλιο ομοφωνούν για την απαγόρευση της αλιείας σε συγκεκριμένο παράκτιο τμήμα. Όμως η αντίδραση της Πολιτείας καταγράφει σημαντική καθυστέρηση όσον αφορά στην χρηματοδότηση για την εκπόνηση της μελέτης, με τις όποιες συνέπειες για την οικονο-
Ομοφωνία στη δυτική Μάνη για την απαγόρευση της αλιείας Είναι μάλιστα αξιοσημείωτη η ομοψυχία και η διεκδικητικότητά τους, που σε πολλές περιπτώσεις έχουν πείσει το σύνολο των τοπικών φορέων για την αναγκαιότητα, όπως στην περιοχή της Μεσσηνιακής Μάνης. 19 • Εύφορη Γη
μία του τόπου και το περιβάλλον. Η ζώνη που ζητούν να προστατευτεί οι φορείς της ευρύτερης περιοχής Στούπας και Καρδαμύλης, είναι συγκεκριμένη. Εκτιμούν πως μέσα σε δυο χρόνια απαγόρευσης η βελτίωση της κατάστασης θα είναι εντυπωσιακή. Ο Σταύρος Γιαννακέας, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Δυτικής Μάνης, μιλώντας στην «Εύφορη Γη» πέρα από την ανάγκη απαγόρευσης της αλιείας τονίζει πως θα πρέπει να μεγαλώσει το «μάτι» στα δίχτυα για να μην αλιεύονται μικρά ψάρια. Ο Δημήτρης Εξαρχουλέας, εκπρόσωπος του Συλλόγου Αλιέων της περιοχής, που αρχικά έθεσε το θέμα με ομόφωνη πρόταση και επιστολή προς το Δημοτικό Συμβούλιο, κάνει λόγο για ένα εύκολο μέτρο, το οποίο «όπου εφαρμόζεται έχει απόλυτη επιτυχία». Όπως λέει, μέσα μόλις σε δυο χρόνια η απαγόρευση, όπου εφαρμόζεται, έχει σημαντικά αποτελέσματα, με τη φύση να ανταποκρίνεται απόλυτα θετικά και τα αλιεύματα να ανακάμπτουν εντυπωσιακά». Όπως επισημαίνει όμως, «ειδικά όταν έχουμε φορείς ενωμένους με ομόφωνες αποφάσεις η κυβέρνηση θα πρέπει να προχωρήσει» και
20 • Εύφορη Γη
να χρηματοδοτήσει και να αναθέσει τη μελέτη στους αρμόδιους φορείς, όπως είναι το ΕΛΚΕΘΕ. Η εκτίμησή του είναι πως η μελέτη μπορεί να ολοκληρωθεί σε ένα χρόνο, αρκεί να χρηματοδοτηθεί. Ο κ. Γιαννακέας εκτιμά πως «πρέπει να ληφθούν αποφάσεις επιτέλους. Χρειάζεται να ασκηθεί πίεση για να υπάρξει κινητοποίηση, για το καλό όλων». Από τη μεριά των επαγγελματιών – ιδιοκτητών καταλυμμάτων Δυτικής Μάνης η Κατερίνα Γεωργουλέα δηλώνει τη στήριξη του συλλόγου προς τους αλιείς: «Ομόφωνα σταθήκαμε δίπλα τους γνωρίζοντας το πλούτο που είχε η θάλασσα και το πόσο δραματικά έχει φτωχύνει σήμερα. Θα είμαστε δίπλα τους. Η προϋπόθεση που θέσαμε είναι η περιοχή να είναι επισκέψιμη από ντόπιους και ξένους και να μη γίνει καμία παρέμβαση στο φυσικό περιβάλλον. Τελικός στόχος -αν αυτό λειτουργήσει σαν λωρίδα διαφύλαξης- είναι η αναπαραγωγή των αλιευμάτων και ο εμπλουτισμός του βυθού». Κλείνοντας υπογράμμισε πως «Όπου υπάρχει αγάπη έρχεται κι αποτέλεσμα».
Στα χέρια μας η προστασία των θαλασσών WWF FISH GUIDE: ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΨΑΡΟΦΑΓΙΑ Δείτε το video
Η σωστή επιλογή ψαρικών είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να συμβάλλουμε στην αντιμετώπιση της υπεραλίευσης. Η WWF Ελλάς έχει δημιουργήσει την εκστρατεία «Fish forward» και είναι πλέον στο χέρι μας η υπεύθυνη επιλογή των ψαρικών που θα βάλουμε στο καλάθι μας, διασφαλίζοντας τη μελλοντική επάρκεια αλιευμάτων στις θάλασσές μας. Με τη βοήθεια του on line οδηγού και την εφαρμογή για κινητά «Fish Guide» οι καταναλωτές μπορούν να επιλέξουν τα ψάρια που πρέπει.
Η καμπάνια της WWF για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των καταναλωτών και των επαγγελματιών για υπεύθυνη προμήθεια και κατανάλωση ψαρικών εξελίσσεται σε όλη τη χώρα. Συνοδοιπόρος σ’ αυτή την προσπάθεια είναι ο Ηλίας Μαμαλάκης, πρεσβευτής της εκστρατείας «Fish forward» της WWF, ο οποίος συμμετέχει στις δράσεις κι ενημερώνει το κοινό. «Μέσα από τις επιλογές μας βοηθάμε στην προστασία θαλασσών» επισημαίνει σε κάθε ευκαιρία ο κ. Μαμαλάκης. Επιλέγουμε λοιπόν ψάρια που έχουν αλιευθεί τη σωστή εποχή, με τα κατάλληλα εργαλεία και ποτέ γόνο. Για να μην αδειάσουν οι θάλασσές μας λόγω της υπεραλίευσης.
21 • Εύφορη Γη
Ερευνητικός προορισμός η Μάνη
Βιολόγος από την Αγγλία ερευνά την αγριόσαλπα στη Στούπα Από την Αγγλία στη Μάνη για να μελετήσει τα ψάρια εισβολείς στη Μεσόγειο Θάλασσα βρέθηκε φοιτήτρια Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Nottingham. Στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος για την εισβολή της αγριόσαλπας στη Μεσόγειο, η Stephanie Heyworth μελέτησε τα χωροκατακτητικά είδη, αλλά και την επιρροή της κλιματικής αλλαγής σ’ αυτές τις μεταναστεύσεις. Η νεαρή φοιτήτρια, με μεγάλο ενθουσιασμό βρέθηκε στη Μάνη, απολαμβάνοντας την ελληνική φιλοξενία. Συνεργάστηκε με ελληνικούς φορείς και βρήκε τους ντόπιους συμπαραστάτες στην προσπάθειά της. Για σημαντικό χρονικό διάστημα μελέτησε διάφορα είδη ψαριών που φιλοξενούνται στον βυθό της περιοχής, συλλέγοντας στοιχεία για το ποιοι παράγοντες επιτρέπουν την εισβολή τους από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο. Όπως δήλωσε η ίδια μιλώντας στην «Εύφορη Γη», είναι ενθουσιασμένη που συμβάλλει σε αυτή την έρευνα. Όπως ανέφερε ειδικότερα, μελετά την αγριόσαλπα, το επιστημονικό όνομα της οποίας είναι Siganus Luridus, καθώς και άλλα ψάρια που έχουν εισβάλει από την Ερυθρά Θάλασσα μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Όπως παρατηρεί, «οι θερμοκρασίες αυξάνονται σε όλο τον κόσμο και όλο και περισσότερα είδη καταγράφονται κάθε χρόνο. Υπάρχουν περισσότερα από 90 είδη χωροκατακτητικών ψαριών και πάνω από 300 άλλα είδη, όπως καβούρια και άλλα που έχουν έρθει από την Ερυθρά Θάλασσα προς τη Μεσόγειο». Ο Δημήτρης Εξαρχουλέας, ιδιοκτήτης καταδυ22 • Εύφορη Γη
τικού κέντρου στη Στούπα, με αφορμή την έρευνα του Πανεπιστήμιου του Nottingham, τονίζει πως από την ελληνική πλευρά κανείς δεν έχει προβεί μέχρι σήμερα σε παρόμοια προσπάθεια. Από την πλευρά του προσπαθεί μαζί με τους υπόλοιπους αλιείς να συμβάλλει στο έργο της Stephanie, συλλέγοντας δείγματα που θα βοηθήσουν στην περαιτέρω αξιολόγηση του συγκεκριμένου είδους. Ο ίδιος εκτιμά πως μέσα από την έρευνα μπορούν να εξαχθούν σημαντικά συμπεράσματα, καθώς πρόκειται για ένα είδος που στην Ελλάδα το συναντάμε σε πολύ μεγάλους πληθυσμούς αλλά σε πολύ μικρά μεγέθη, και για την ώρα δεν αλιεύεται. Αν όμως μεγαλώσει, λέει πως πρόκειται για ένα νόστιμο ψάρι, η αλίευσή του μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του πληθυσμού του στη Μεσόγειο, καθώς η παρουσία του φαίνεται πως καταστρέφει τη χλωρίδα με υπερβόσκηση, που απογυμνώνει το βυθό σε πολλές περιπτώσεις, απειλώντας ενδεχομένως την πανίδα. Ο κ. Εξαρχουλέας τονίζει την ανάγκη να δραστηριοποιηθούν οι φορείς της χώρας μας πάνω στο θέμα, για το οποίο έχει κινητοποιηθεί η ερευνητική κοινότητα της Αγγλίας.
Καταδυτικός τουρισμός
Δείτε το video
Πόλος έλξης η μανιάτικη ομορφιά
«Ο επισκέπτης βιώνει τη συνέχεια του μανιάτικου τοπίου μέσα στη θάλασσα, εντυπωσιακά σκαλοπάτια, γεφύρια, γκρεμοί, σπηλιές…». Μια περιγραφή που μπορεί να πείσει τον καθένα να γευτεί τη μαγεία της κατάδυσης. Μια μαγεία που γνωρίζουν οι επισκέπτες της περιοχής, αλλά την
ίδια ώρα η ελληνική Πολιτεία κρατά… αποστάσεις από αυτή τη μορφή της ανάπτυξης. «Καθόμαστε πάνω σε ένα θησαυροφυλάκιο και κάποιος πρέπει να ανοίξει την πόρτα…». Δείτε το βίντεο ακολουθώντας τον σύνδεσμο https://goo.gl/M76JsT ή το Qr code πάνω από το άρθρο
online ticket: www.ktelmessinias.gr
Όλα τα τακτικά δροµολόγια από Μεσσηνία προς Αθήνα συνδέονται µε το Μετρό στον σταθµό του Ελαιώνα (πλην των 21.30 Καλαµάτα - Αθήνα)
ΕΚΤΑΚΤΑ ∆ΡΟΜΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΑΘΗΝΑ. Επικοινωνήστε για να ενηµερωθείτε.
23 • Εύφορη Γη
ΑΓΡΙΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ
Θεσμοθετούνται κανόνες για τη συλλογή και εμπορία ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΈΣ ΑΠΟΛΑΎΣΕΙΣ Ανερχόμενο κλάδο της ελληνικής οικονομίας αποτελούν τα άγρια μανιτάρια, στη συλλογή, επεξεργασία και εμπορία των οποίων προχωρούν τα τελευταία χρόνια μικρές επιχειρήσεις, κυρίως οικογενειακού χαρακτήρα, που έχουν αντιληφθεί την διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση εντός κι εκτός Ελλάδας. Παράλληλα, σημαντικές αλλαγές στα όσα γνωρίζουν μέχρι σήμερα οι μανιταρόφιλοι αναμένεται να φέρει το νομοθετικό πλαίσιο για τη διαχείριση και πιστοποίηση εδώδιμων μανιταριών. Το σχετικό πόρισμα τίθεται σε διαβούλευση το προσεχές διάστημα και στόχος είναι να μπουν όρια και κανόνες, που δεν αποκλείεται να εφαρμοστούν στη συνέχεια και στα υπόλοιπα μη ξυλώδη δασικά προϊόντα, όπως τα αρωματικά φυτά, ίσως και το μέλι. Σε κάθε περίπτωση όμως η συλλογή μανιταριών παραμένει αγαπημένη ασχολία και τροφή για πολ24 • Εύφορη Γη
λούς, ενώ ως δραστηριότητα συμβάλλει σημαντικά στην τοπική ανάπτυξη αρκετών περιοχών της χώρας. Η «Εύφορη Γη» κατέγραψε σκηνές από κυνήγι τρούφας. Η δημοσιογράφος Κέλλυ Δημητρούλια με τον κυνηγό Σπύρο Τσιροβασίλη μας ξεναγούν στην εμπειρία που βιώνουν οι κυνηγοί τρούφας στην Ελλάδα. Επίσης, στο ρεπορτάζ καταγράφεται η υφιστάμενη κατάσταση όσον αφορά στη μανιταροφιλία και τη μανιταρογνωσία και οι εξελίξεις σχετικά με το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο. Τοποθετούνται ο Δρ. Ρήγας Τσιακίρης, συντονιστής της αρμόδιας επιτροπής που συνέταξε το πόρισμα και ειδικός επιστημονικός συνεργάτης του αναπληρωτή υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο πρόεδρος των Μανιταρόφιλων Ελλάδας – συγγραφέας Γιώργος Κωνσταντινίδης και το μέλος του ιδίου φορέα Βασίλης Καουνάς.
ΤΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ «ΠΙΛΟΤΟΣ» ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΑΣΗ Τον «πιλότο» για την εθνική στρατηγική σχετικά με τα δάση αναμένεται να αποτελέσει το νομοθετικό πλαίσιο για τα μανιτάρια στη θεσμοθέτηση κανόνων διαχείρισης και πιστοποίησης για μη ξυλώδη δασικά προϊόντα, όπως τα αρωματικά φυτά και το μέλι, σύμφωνα με τον συντονιστή της επιτροπής που συνέταξε το πόρισμα για τα αυτοφυή εδώδιμα μανιτάρια, Δρ. Ρήγα Τσιακίρη. Όπως εξηγεί μιλώντας στην «Εύφορη Γη», προτείνεται να συγκροτηθεί ένας εθνικός φορέας στο υπουργείο Περιβάλλοντος που θα στελεχωθεί με εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό και θα καθοριστούν όσα πρέπει για την καταγραφή, την αποτύπωση, τη χαρτογράφηση και την παρακολούθηση. Ήδη έχουν γίνει συνεργασίες με διεθνείς οργανισμούς προστασίας των μανιταριών. Αλλά για την υλοποίηση του σχεδιασμού απαιτείται και συμβολή των πολιτών που κάνουν καταγραφή κι έρευνα. Για το λόγο αυτό είναι αναγκαία η συμβολή των σωματείων και των φορέων. Όσον αφορά στην πιστοποίηση, εμπορία και ιχνηλασιμότητα των μανιταριών εξηγεί πως είναι αναγκαία η εκπαίδευση των κατοίκων της υπαίθρου που ασχολούνται με το αντικείμενο και όλων των ερασιτεχνών συλλεκτών. Έχουν μάλιστα ξεκινήσει εκπαιδευτικοί κύκλοι για συλλέκτες στη Βόρεια Ελλάδα, ενώ τίθεται και το ενδεχόμενο οι συλλέκτες να εφοδιάζονται με μια ειδική κάρτα. Επίσης, θα υπάρχει ένα σύστημα καταγραφής, που θα δίνει στοιχεία και για την έρευνα και παράλληλα για τη δραστηριότητα που καταγράφεται συνολικά, τις περιοχές και τις ποσότητες. Αναφορικά με την εμπορική αξιοποίηση, θα πρέπει να υπάρχει ιχνηλασιμότητα και πιστοποίηση, πως πρόκειται για προϊόν του ελληνικού δάσους. Κάτι τέτοιο, σύμφωνα πάντα με τον κ.
Τσιακίρη, θα συνέβαλλε και στην μείωση των εισαγωγών προϊόντων, που μπορούν να εξασφαλιστούν από τα δασικά οικοσυστήματα της χώρας και θα πρόσδιδε προτιθέμενη αξία στα προϊόντα. Για όλα αυτά απαραίτητη κρίνεται η αδειοδότηση των μανιταροσυλλεκτών, μετά την εκπαίδευσή τους, και για εμπορικό σκοπό, με δυνατότητα συλλογής σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Ο κ. Τσιακίρης εκτιμά πως θα γίνει μέσα στο καλοκαίρι η διαβούλευση και μένει στη συνέχεια η χρηματοδότηση πιλοτικών δράσεων εφαρμογής. Αναφερόμενος γενικότερα στη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων ο κ. Τσιακίρης τονίζει πως προχωρά μια «εκ βάθρων αναμόρφωση της όλης διαδικασίας της διαχειριστικής πρακτικής των δασικών οικοσυστημάτων. Πάμε σε μια πολυλειτουργική μεσογειακή δασοπονία που δίνει αξία γενικότερα στα παράγωγα των δασικών μας οικοσυστημάτων». Η ΜΑΝΙΤΑΡΟΦΙΛΙΑ ΚΑΙ Η ΜΑΝΙΤΑΡΟΓΝΩΣΙΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑΔΑ Στο φαινόμενο της μανιταροφιλίας και μανιταρογνωσίας στη σύγχρονη Ελλάδα αναφέρεται ο Γιώργος Κωνσταντινίδης, πρόεδρος των Μανιταρόφιλων Ελλάδας – συγγραφέας, ο οποίος τονίζει πως «την τελευταία εικοσαετία καταγράφεται στη χώρα μας ένα πρωτοφανές φαινόμενο, που συνοδεύεται από αξιοσημείωτη κοινωνική, οικονομική, πολιτισμική και ερευνητική-καταγραφική δραστηριότητα». Όπως εξηγεί: «Τα αυτοφυή μανιτάρια, εκτός από εκλεκτή τροφή, αποτελούν: • πρώτη ύλη για την παρασκευή κορυφαίας ποιότητας προϊόντων διατροφής, • πόλο έλξης επισκεπτών, 25 • Εύφορη Γη
• πηγή έμπνευσης για δημιουργία έργων τέχνης, • εξέχον στοιχείο της βιοποικιλότητας και αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, • αφορμή για γιορτές και πολιτιστικά δρώμενα, • αφορμή για ανάπτυξη συλλογικής δράσης και κοινωνικής συνοχής, • αφορμή για συνεργασία και φιλία με άλλους λαούς και, τελικά, • μοχλό ήπιας οικονομικής δραστηριότητας και τοπικής ανάπτυξης». Όσον αφορά στη δραστηριότητα των σωματείων αναφέρει: «Οι 9 μανιταροφιλικοί σύλλογοι στην Ελλάδα (8 τοπικοί - περιφερειακοί και 1 πανελλήνιος, μανιταρόφιλων, μαζί με άλλες άτυπες ομάδες μανιταρόφιλων έχουν περισσότερα από 1.500 μέλη. Την τελευταία 20ετία έχουν οργανώσει περισσότερες από 200 γιορτές μανιταριού και σεμινάρια μανιταρογνωσίας σε όλη την Ελλάδα. Αυτές οι γιορτές, σε συνδυασμό με τα δεκάδες εστιατόρια και ξενώνες που εξειδικεύονται στη γαστρονομική αξιοποίηση των μανιταριών και τη λειτουργία των δύο θεματικών μουσείων μανιταριών, προκαλούν σημαντικό ρεύμα Ελλήνων και ξένων επισκεπτών. Στην
26 • Εύφορη Γη
Ελλάδα δείξαμε ότι μπορούμε να οργανώνουμε τις πλέον μαζικές, ποιοτικές και πολυδιάστατες γιορτές μανιταριού στην Ευρώπη, αφού καταφέραμε, τόσο το 2009 όσο και το 2010, στους Φιλιππαίους Γρεβενών, να συγκεντρώσουμε στη διάρκεια μιας μόνο μανιταρογιορτής περισσότερους από 15.000 επισκέπτες από όλο τον κόσμο». Σε θεσμικό επίπεδο αναφέρει: «Καταφέραμε το 2007, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, να ανακηρυχθεί μία πόλη, τα Γρεβενά, «Πόλη των μανιταριών» και, από το 2013, να προστεθούν επισήμως τα αυτοφυή μανιτάρια στο καλάθι των τοπικών προϊόντων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας. Για την ώρα, κυρίως μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, απασχολώντας δεκάδες συλλεκτών και εργαζομένων, επεξεργάζονται, τυποποιούν και εμπορεύονται μανιτάρια και μανιταροπροϊόντα, που παρουσιάζουν συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση, εντός και εκτός Ελλάδας». Να σημειωθεί πως ο κ. Κωνσταντινίδης συμμετέχει στην επιτροπή που συνέταξε το πόρισμα, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση το επόμενο διάστημα. Όπως παρατηρεί, το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο θα ρυθμίζει την κατάσταση συνολικά στην Ελλάδα, θα συμβάλλει στη δημόσια ασφάλεια ώστε μέσα από την εκπαίδευση των συλλεκτών να φτάνει πάντα πιστοποιημένο και ασφαλές προϊόν στους καταναλωτές και βέβαια θα βάζει το πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, για να είναι κατοχυρωμένες σχετικά με τη λειτουργία τους. Κι επιπλέον, τονίζει πως έτσι «θα σταματήσει το ληστρικό παραεμπόριο στα σύνορά μας».
ΥΠΟΓΕΙΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ Έρευνα και καταγραφή Ο Βασίλης Καουνάς είναι δασοπόνος και ερευνητής των μανιταριών από τα χρόνια των σπουδών του. Σήμερα είναι πυροσβέστης και συνεχίζει το ερευνητικό του έργο στα υπόγεια μανιτάρια και τις τρούφες. Ξεκίνησε να μαζεύει εδώδιμα μανιτάρια το 1984 μαζί με τον παππού και τον πατέρα του στη Ζαγορά Πηλίου. Το 2007 βρήκε εντελώς τυχαία το πρώτο του υπόγειο μανιτάρι, το οποίο μέχρι τότε δεν είχε καταγραφεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Γ. Κωνσταντινίδη. Ξεκίνησε να μελετά τη βιβλιογραφία και να αναζητά υπόγεια μανιτάρια και τρούφες. Σήμερα εξηγεί πως: «Το δάσος και το μανιτάρι το έχω στο αίμα μου. Τώρα που είμαι και πυροσβέστης παλεύω να συνεχίσουμε να έχουμε δάση και μανιτάρια». Ειδικότερα αναφέρει: «Η έρευνα των υπόγειων μανιταριών στην Ελλάδα έχει φτάσει πλέον στον 11ο χρόνο της. Τα αποτελέσματα είναι θεαματικά. Πριν το 2007 γνωρίζαμε την ύπαρξη μόνο 10 υπόγειων μανιταριών. Τώρα τα υπόγεια μανιτάρια έχουν ξεπεράσει τα 110 είδη, 25 από αυτά ανήκουν στο γένος Tuber. Έχουν βρεθεί και όλα όσα έχουν
γαστρονομικό και εμπορικό ενδιαφέρον από το γένος Tuber (τρούφες). Επίσης βρέθηκαν 10 είδη υπόγειων μανιταριών που αποτελούν νέα είδη για την επιστήμη, ανάμεσά τους και το είδος Barssia hellenica που έχει βρεθεί μόνο στην Αττική και στην Πελοπόννησο (μεγάλη τιμή που του δόθηκε το όνομα Ελληνική). Λόγω λοιπόν αυτών των αποτελεσμάτων οι Μανιταρόφιλοι Ελλάδας αποφάσισαν την συγγραφή ενός βιβλίου για τα υπόγεια μανιτάρια και τις τρούφες της Ελλάδας». Πέρα από το ερευνητικό μέρος, που συνεχίζεται, και την επιχειρηματική διάσταση που λαμβάνει πλέον αυτή η δραστηριότητα σε ορισμένες περιπτώσεις, ο κ. Καουνάς στέκεται και στις πρώτες καλλιέργειες στην Ελλάδα αλλά και στην τουριστική διάσταση που δίνεται, μέσα από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και Μανιταριών στην Καλαμπάκα ή τις οργανωμένες εξορμήσεις για «τρουφοκυνήγι» ακόμα και με γαστριμαργικές απολαύσεις στο δάσος. Αναφέρεται ακόμα στα πρώτα πιστοποιημένα τρουφόδενδρα που προέρχονται από σπόρους της χώρας μας, μετά από πρωτοβουλία ομάδας τρουφοκυνηγών στην ‘Ηπειρο. Αναφερόμενος τέλος στο προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο εκτιμά μεταξύ άλλων πως: «Το σημαντικότερο όλων είναι να υπάρχει μια συνεχή εκπαίδευση των υποψήφιων τρουφοκυνηγών, κάτι που θα φέρει πολλαπλά αποτελέσματα αν εφαρμοστούν οι νόμοι της αειφορίας».
27 • Εύφορη Γη
Ώρα για κυνήγι τρούφας Στην πλούσια γη του Ταϋγέτου βρέθηκε η «Εύφορη Γη» μαζί με τον κυνηγό τρούφας, Σπύρο Τσιροβασίλη. Μαζί με τη Λούνα και την Ύδνα, δυο έμπειρα τρουφόσκυλα και σύμμαχο τον καιρό, λίγη ώρα ήταν αρκετή για μια καλή… σοδειά μαύρης καλοκαιρινής τρούφας. Όπως εξηγεί ο κ. Τσιροβασίλης, κάθε τρούφα συλλέγεται με σεβασμό στη φύση. Και βέβαια η γαστρονομική και θρεπτική αξία κάθε είδους τρούφας τις καθιστά περιζήτητες από τα πιο γκουρμέ εστιατόρια όλου του κόσμου. Ο Σπύρος Τσιροβασίλης, με ενεργό δράση στον χώρο της γαστρονομίας, ως μετρ, γνωρίζει καλά τις προτιμήσεις των καταναλωτών. Διαπι-
28 • Εύφορη Γη
στώνει πως οι τρούφες, μπορούν να αποτελέσουν επιλογή για ψαγμένους ή μυημένους καταναλωτές, σε ένα καλομαγειρεμένο πιάτο. Η συνάντησή του με τον Francescο πριν χρόνια στο Γύθειο, τους οδήγησε σε μια κοινή πορεία στην Καλαμάτα, όπου στην κουζίνα του «Da Francescο» παρασκευάζονται πιάτα με βασικό συστατικό τα άγρια μανιτάρια, που προσφέρουν απόλαυση… σε προπονημένους ή μη οισοφάγους!
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι εμπνευστές μιας αγροδιατροφικής επιχείρησης
Πώς μπορεί ένας παραγωγός να γίνει επιτυχημένος πωλητής; Ποιες είναι προκλήσεις για μια νέα αγροδιατροφική επιχείρηση; Πώς μπορεί να υπάρξει ήπια αγροτουριστική ανάπτυξη ενός εγκαταλελειμμένου χώρου; Ερωτήματα που βρήκαν απαντήσεις στη διάρκεια της ημερίδας «Ευκαιρίες και προκλήσεις για νέους επιχειρηματίες στον αγροδιατροφικό τομέα» που διοργάνωσε το Κέντρο Αγροδιατροφικής Επιχειρηματικότητας Μεσσηνίας (ΚΑΕΜ) στην Καλαμάτα. Στην ίδια διοργάνωση, πέρα από τις χρήσιμες γνώσεις που έλαβαν οι συμμετέχοντες, δόθηκαν και οι βεβαιώσεις παρακολούθησης στους εκπαιδευόμενους του 4ου κύκλου βιωματικών σεμιναρίων που διοργάνωσε το ΚΑΕΜ. Να σημειωθεί πως βασικός στόχος του ΚΑΕΜ είναι η βιωματική εκπαίδευση με σκοπό την ανάπτυξη της επιχειρηματικής παιδείας και της βελτίωσης των δεξιοτήτων που σχετίζονται με την παραγωγή. Ειδικότερα για την ημερίδα, και την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος Κέλλυ Δημητρούλια, στόχος ήταν να αναδειχθούν οι απαιτήσεις και τα κρίσιμα σημεία για τη δημιουργία μίας επιτυχημένης αγροδιατροφικής επιχείρησης. Σε στοιχεία που αποδεικνύουν την αξία των σύγχρονων αναλυτικών εργαλείων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προωθητικών ενεργειών, με μετρήσιμα αποτελέσματα αναφέρθηκε ο εμπορικός διευθυντής και αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της IRI Hellas Παναγιώτης Μπορέτος.
Στην παγκοσμίως αυξανόμενη ζήτηση των αρωματικών - φαρμακευτικών φυτών στάθηκε ο δρ. Αλέξιος Λέανδρος Σκαλτσούνης, καθηγητής του Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η Ευαγγελία Κουτσοβούλου, επιχειρηματίας και ιδρύτρια της εξαγωγικής εταιρείας αρωματικών φυτών «Daphnis and Chloe», μίλησε για το εγχείρημά της στην εξαγωγή ελληνικών βοτάνων. Στις τεχνικές του «έξυπνου» πωλητή και τις ανάγκες σχεδιασμού μιας ολοκληρωμένης και καλά δομημένης μεθοδολογίας πωλήσεων, επιστημονικά τεκμηριωμένης, στατιστικά επιβεβαιωμένης και πρακτικά αποτελεσματικής στάθηκε ο σύμβουλος εμπορικής ανάπτυξης Νεκτάριος Ζεϊμπέκης, που παρουσίασε μια νέα φιλοσοφία πωλήσεων, με διαφορετική και φρέσκια οπτική, χρήσιμη σε άτομα που ασχολούνται στον τομέα των πωλήσεων, ανεξάρτητα από την εμπειρία ή τη θέση τους. Τα αποτελέσματα του project «Πολυστάρι» από το Τμήμα του Σεμιναρίου «Αγροτουρισμού», παρουσίασε ο συνιδρυτής του «Σχολείου Τουρισμού Καλαμάτας», Κωνσταντίνος Ανδριανόπουλος, καθώς το τμήμα συμμετείχε στην κατάρτιση της μελέτης που αφορά στην ανάπλαση εγκαταλελειμμένου χωριού σε αγροτουριστικό προορισμό με προτάσεις σχεδίου ήπιας ανάπτυξης.
29 • Εύφορη Γη
Oι Μεσσήνιοι οινοποιοί επιδιώκουν να γίνει το φιλέρι ΠΟΠ Η ανάδειξη της τοπικής ποικιλίας φιλέρι και η έναρξη της διαδικασίας για να γίνει το προϊόν ΠΟΠ είναι ένας από τους βασικούς στόχους του Συνδέσμου Οινοποιών Μεσσηνίας, ο οποίος συστάθηκε το τελευταίο διάστημα από το σύνολο σχεδόν των οινοποιών που δραστηριοποιούνται στο νομό.
30 • Εύφορη Γη
Η ανάδειξη του μεσσηνιακού αμπελώνα και η κατάκτηση περισσότερων αγορών στην Ελλάδα και το εξωτερικό είναι ο σκοπός για τον οποίο συστάθηκε ο Σύνδεσμος. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Παναγιώτη Πουλημένο, ο Σύνδεσμος συστάθηκε πριν από έναν περίπου χρόνο, με αφορμή την επιβολή του ειδικού φόρου στο κρασί, για να υπάρχει ένας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των οινοποιών. Επίσης, για να αναδειχθεί και το κρασί στο brand Μεσσηνία, η οποία έχει ήδη στο δυναμικό της την ελιά και το λάδι. Τέθηκε φυσικά η ανάγκη να μπει ένα φρένο στην αντιμετώπιση της λαθραίας διακίνησης του κρασιού, μια προσπάθεια η οποία συνεχίζεται -και υπό την πίεση του Συνδέσμου- με στόχο να αποδώσει καρπούς, και οι υπηρεσίες να διενεργούν ελέγχους, παρά την έλλειψη προσωπικού σε αρκετές περιπτώσεις. Σύμφωνα πάντα με τον κ. Πουλημένο, στόχος των οινοποιών είναι να διασφαλίσουν την ποιότητα και την ασφάλεια του προϊόντος για τον καταναλωτή και να προασπίσουν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους. Σε κάθε περίπτωση, οι επαγγελματίες του χώρου προβληματίζονται για το μέλλον της παραγωγής και θέλουν να έχουν λόγο στην αναδιάρθρωση των αμπελώνων, με στόχο τις ελληνικές και ειδικά τις τοπικές ποικιλίες.
e-magazine µε τον καταναλωτή Ενώνει την παραγωγή µε την αγορά και την επιχείρηση