Εύφορη γη #004

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εκδότης: Εύφορη Γη Υπεύθυνη έκδοσης: Κέλλυ Δημητρούλια

3 Ελαιόλαδο: Ας το προσέξουμε ακόμα πιο πολύ! (Editorial) 4-5 Ατζέντα Φεβρουαρίου 6-8 ΣΕΒΙΤΕΛ: Αύξηση της ζήτησης επώνυμου τυποποιημένου ελαιολάδου 9 Μεγάλος διαγωνισμός 10 Τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου φέτος 11 Contherm: Νέοι ορίζοντες στην ελαιοποίηση 12 Πρωτοπορεί η οικογένεια Αναγνωστόπουλου με premium προϊόν 13 Καινοτομία με επένδυση εκατομμυρίων στη Λακωνία 14-15 Λάδι από τα λιθάρια στα ράφια του Harrods 16-17 Γεωργία ακριβείας και Ερευνητικά Προγράμματα του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ στο ρύζι 19 Καινοτόμες προτάσεις από όλο τον κόσμο στην 1η Έκθεση Κάνναβης στην Ελλάδα 20-22 Made in Greece Awards 2017 23 Η τυχερή του διαγωνισμού του Δεκεμβρίου

Δημοσιογράφος: Ελένη Αϊβαλή Μετάφραση-Υποτιτλισμός: Δια…Λόγου Υπηρεσίες Μετάφρασης Τεχνική Υποστήριξη: Χλόη Καλύβα www.e-gi.gr eforigi.com@gmail.com +30 6974600678 e-gi.gr 2017 Εύφορη Γη All Rights Reserved

EDITORIAL Ελαιόλαδο: Ας το προσέξουμε ακόμα πιο πολύ! Λίγο πριν τον απολογισμό της φετινής ελαιοκομικής περιόδου, κι ενώ όλα όπως φαίνεται έχουν πάει αρκετά καλά, παρά την ανομβρία, την έλλειψη εργατικών χεριών κ.λπ., ας αναλογιστούμε ο καθένας ξεχωριστά, αν πραγματικά φροντίσαμε για το καλύτερο δυνατόν προϊόν. Φέτος δεν μετράμε με αγωνία την οξύτητα, αφού φρόντισαν οι συνθήκες να μας δώσουν έναν εξαιρετικό στις περισσότερες περιπτώσεις καρπό. Ωστόσο, η άγνοια και η αδιαφορία μερίδας παραγωγών παραμένουν επικίνδυνοι παράγοντες, με συνέπειες ενδεχομένως στο παραγόμενο προϊόν, άρα και στις αγορές. Ας δούμε κάποια από τα πιο βασικά: Τηρήσαμε όλοι την χρονική αναμονή μετά τον τελευταίο ψεκασμό πριν την ελαιοσυγκομιδή; Όλα τα ελαιοραβδιστικά λειτούργησαν άψογα χωρίς διαρροή πάνω στα ελαιόπανα; Χύθηκε καθόλου βενζίνη ή λάδι για τα μηχανήματα στα πανιά από τα μπιτόνια; Χρησιμοποιήσαμε

όλοι σακιά από λινάτσα και πετάξαμε τα πλαστικά; Μεταφέραμε όλοι αυθημερόν τον ελαιόκαρπο στα ελαιοτριβεία κι έγινε άμεσα η έκθλιψη; Είναι πλήθος ακόμα τα ερωτήματα που θα μπορούσαν να τεθούν για τον καθένα μας ξεχωριστά από τη διαδικασία καλλιέργειας και παραγωγής έως την έκθλιψη, τη μεταφορά και την αποθήκευση του «πράσινου χρυσού» μας. Ας νοιαστεί λοιπόν ο καθένας μας ξεχωριστά, ώστε όλοι μαζί να παράξουμε το άριστο προϊόν, την αξία του οποίου θα αναγνωρίσουν και θα επιβραβεύσουν οι αγορές… Η ασφάλεια του προϊόντος είναι ό,τι σημαντικότερο. Άλλωστε, το ελαιόλαδό μας ταΐζει όχι μόνο τα άτομα των οικογενειών μας αλλά και πολλούς ανθρώπους έως και στην άλλη άκρη του κόσμου… Ας το προσέξουμε ακόμα πιο πολύ! Κέλλυ Δημητρούλια

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ατζέντα Ταξίδι γεύσης κι εμπειρίας στην Ελλάδα και τον κόσμο!

01

Η 27η Agrotica 2018 θα ανοίξει τις πύλες της από την 1η έως τις 4 Φεβρουαρίου, στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης και για μία ακόμη φορά θα αποτελέσει το επίκεντρο του αγροτικού κλάδου.

02

Η Agro Expo Eurasia Fair που διεξάγεται στη Σμύρνη, 2-4 Φεβρουαρίου, είναι έκθεση για τις αγροτικές καλλιέργειες και την επεξεργασία γεωργικών προϊόντων.

03

Η διεθνής έκθεση για την αρτοποιία, ζαχαροπλαστική, τη σοκολάτα και τα ζαχαρωτά Europain and Intersuc πραγματοποιείται στο Παρίσι, 3-6 Φεβρουαρίου.

05

Από τις 5 έως τις 9 Φεβρουαρίου, θα λάβει χώρα στη Μόσχα η διεθνής έκθεση τροφίμων και πρώτων υλών Prodexpo.

07

Η Fruit Logistica είναι διεθνής έκθεση για τα φρούτα και τα λαχανικά και θα διεξαχθεί στο Βερολίνο από τις 7 έως τις 9 Φεβρουαρίου.

Η Horeca, η διεθνής έκθεση για την τροφοδοσία και τον εξοπλισμό των ξενοδοχείων και των μονάδων μαζικής εστίασης θα πραγματοποιηθεί 9-12 Φεβρουαρίου, στο Metropolitan Expo.

09

Στο Παρίσι θα διεξαχθεί η έκθεση κρασιού Vinovision Paris από τις 12 έως τις 14 Φεβρουαρίου.

12

Η Gulfood που θα πραγματοποιηθεί στο Ντουμπάι, 18-22 Φεβρουαρίου, είναι η μεγαλύτερη έκθεση για τρόφιμα και ποτά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

18

Η 3η Vivanda – Taste the Med θα πραγματοποιηθεί από τις 22 έως τις 25 Φεβρουαρίου στη Μάλτα.

22

Τις σύγχρονες εξελίξεις του κλάδου έρχεται να αναδείξει η 8η Διεθνής Έκθεση Αρτοποιίας, Ζαχαροπλαστικής, Μηχανημάτων, Εξοπλισμού και Έτοιμων Προϊόντων ARTOZYMA, η οποία διοργανώνεται από τη ΔΕΘ - HELEXPO από τις 24-26 Φεβρουαρίου, στο Διεθνές Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης, παράλληλα με την 27η Διεθνή Έκθεση Τροφίμων – Ποτών Detrop Boutique που παρουσιάζει τα delicatessen προϊόντα και τρόφιμα που παράγονται στην Ελλάδα.

24

Από τις 25 έως τις 27 Φεβρουαρίου θα διεξαχθεί στη Βρέμη της Γερμανίας η FishInternational, η εμπορική έκθεση για ψάρια και θαλασσινά.

25

Αύξηση της ζήτησης επώνυμου τυποποιημένου ελαιολάδου

Φιάλες μιας χρήσης μετά την απαγόρευση του χύμα στα τραπέζια Ικανοποιητικά για το ελληνικό ελαιόλαδο φαίνεται πως ξεκίνησε η εφαρμογή του μέτρου που βάζει τέλος στο χύμα προϊόν στα τραπέζια των καταστημάτων εστίασης. Η νομοθετική ρύθμιση, που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2018, απαγορεύει την χρήση επαναχρησιμοποιούμενων φιαλών λαδιού κι έτσι μπαίνει τέλος στο χύμα ελαιόλαδο επιτραπέζιας χρήσης σε εστιατόρια και ταβέρνες της Ελλάδας. Για τις αλλαγές που φέρνουν τα νέα αυτά δεδομένα στον χώρο των τυποποιητών ελαιολάδου μίλησε αποκλειστικά στην «Εύφορη Γη» ο αναπληρωτής διευθυντής του ΣΕΒΙΤΕΛ (Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιολάδου) Παναγιώτης Καραντώνης. Ο ίδιος τονίζει τον καθοριστικό ρόλο του καταναλωτή στην μελλοντική

6 • Εύφορη Γη

επιτυχία του μέτρου, επισημαίνοντας επιπλέον πως «εφόσον κληθεί να πληρώσει την αξία του εν λόγω προϊόντος, τότε έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα, σε περίπτωση μη χρήσης όλου του περιεχομένου της συσκευασίας, να το πάρει μαζί του». Πάντως, το μέχρι στιγμής ενδιαφέρον από την πλευρά των επιχειρήσεων μαζικής εστίασης είναι ικανοποιητικό, ενώ στα οφέλη του μέτρου αναμένεται να είναι και η μετατόπιση του καταναλωτικού κοινού από το χύμα και ανώνυμο προϊόν στο επώνυμο τυποποιημένο. Σε κάθε περίπτωση, μια πιο αξιόπιστη αξιολόγηση του βαθμού εφαρμογής του μέτρου θα είναι δυνατή μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου, που εκτιμάται πως θα διαρκέσει μερικούς μήνες.

Τα πρώτα μηνύματα που λαμβάνει ο ΣΕΒΙΤΕΛ από τους τυποποιητές ελαιολάδου, σύμφωνα με τον κ. Καραντώνη, θα μπορούσαν να αξιολογηθούν σε δύο επίπεδα: «Σε ένα πρώτο επίπεδο εκφράζεται η ικανοποίηση των μελών για τη θεσμοθέτηση του μέτρου από τις αρμόδιες αρχές, δεδομένου ότι αυτό μπορεί να συμβάλει στην προστασία και την ανάδειξη της ποιότητας του ελληνικού ελαιολάδου, στην ενίσχυση της διαφάνειας στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς και επίσης στην προστασία των συμφερόντων του καταναλωτικού κοινού. Σε ένα δεύτερο επίπεδο εκφράζεται ο προβληματισμός σε σχέση με την αποτελεσματική εφαρμογή του μέτρου. Στην περίπτωση αυτή σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, ο επαγγελματισμός που θα επιδείξουν οι επιχειρήσεις στο χώρο της μαζικής εστίασης και βέβαια η στάση και η συμπεριφορά του καταναλωτικού κοινού. Κατά συνέπεια, επισημαίνει, θα μπορούσαμε

να πούμε ότι τα μέλη μας τηρούν για την ώρα στάση αναμονής, προκειμένου να φανεί προς τα πού θα κατευθυνθούν οι εξελίξεις. Αξίζει να επισημάνουμε ότι το συγκεκριμένο μέτρο αποτελούσε πάγιο αίτημά μας από τις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας». Θετικά είναι τα πρώτα δείγματα εφαρμογής της ρύθμισης όπως τονίζει ο κ. Καραντώνης, καθώς «παρότι είναι πολύ νωρίς ακόμη προκειμένου να έχουμε ποσοτικά στοιχεία

Εύφορη Γη • 7

για τις επιπτώσεις του μέτρου στον όγκο του τυποποιημένου ελαιολάδου, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι υπάρχει μια θετική επίπτωση στον όγκο του τυποποιημένου ελαιολάδου, δεδομένου ότι βρισκόμαστε στην αρχή εφαρμογής του μέτρου, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις μαζική εστίασης θα πρέπει να προμηθευτούν τις νέες συσκευασίες του προϊόντος». «Η εφαρμογή του νέου μέτρου, στην έκταση που θα αποδειχθεί αποτελεσματική σε ικανοποιητικό βαθμό, αναμένεται να έχει θετικές επιπτώσεις συνολικά για τον κλάδο της τυποποίησης του ελαιολάδου», σημειώνει ο αναπληρωτής διευθυντής του ΣΕΒΙΤΕΛ. Οι επιπτώσεις αυτές αναμένεται να είναι τόσο άμεσες όσο και έμμεσες: «Οι άμεσες επιπτώσεις αναμένεται να προέλθουν από την αυξημένη ζήτηση επώνυμου τυποποιημένου ελαιολάδου σε συσκευασίες μιας χρήσης από τις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, ενώ οι έμμεσες επιπτώσεις πιστεύουμε ότι θα προέλθουν από την μετατόπιση του καταναλωτικού κοινού από την αγορά για οικιακή χρήση χύμα και ανώνυμου προϊόντος, στο επώνυμο τυποποιημένο προϊόν που παρέχει

8 • Εύφορη Γη

μεγαλύτερη ασφάλεια. Το μέχρι στιγμής ενδιαφέρον που υπάρχει από την πλευρά των επιχειρήσεων μαζικής εστίασης είναι ικανοποιητικό. Βέβαια, με δεδομένο ότι το νέο μέτρο μόλις άρχισε να εφαρμόζεται είναι λογικό και αναμενόμενο ότι θα υπάρξει μια μεταβατική περίοδος μερικών μηνών, μέχρις ότου μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε μια πιο αξιόπιστη αξιολόγηση του βαθμού εφαρμογής του». «Ο καταναλωτής αποτελεί» -όπως επισημαίνει ο κ. Καραντώνης- «έναν από τους παράγοντες που θα επηρεάσουν το βαθμό αποτελεσματικής εφαρμογής του νέου μέτρου. Εκείνο που χρειάζεται να κάνει είναι να προστατέψει τα συμφέροντά του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση θα πρέπει να ελέγξει κατά πόσο το συσκευασμένο ελαιόλαδο που του σερβίρεται στο τραπέζι φέρει την προβλεπόμενη από τη νομοθεσία επισήμανση και ανοίγεται για πρώτη φορά μπροστά του. Εφόσον μάλιστα κληθεί να πληρώσει την αξία του εν λόγω προϊόντος, τότε έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα, σε περίπτωση μη χρήσης όλου του περιεχομένου της συσκευασίας, να το πάρει μαζί του».

Η αποτίμηση των συνεπειών της ανομβρίας στα οργανοληπτικά του ελαιολάδου Ιδιαίτερα ικανοποιητικά εξελίσσεται -και σε λίγο ολοκληρώνεται- στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας η ελαιοκομική περίοδος, με εξαιρετικής ποιότητας προϊόν, παρά την έντονη ανησυχία που προηγήθηκε για τις συνέπειες της ανομβρίας. Σε κάθε περίπτωση όμως, για ασφαλή συμπεράσματα, αναμένεται η συγκέντρωση όλων των στοιχείων με την ολοκλήρωση της ελαιοσυγκομιδής. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή διευθυντή του ΣΕΒΙΤΕΛ (Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποίησης Ελαιολάδου) Παναγιώτη Καραντώνη, η φετινή ελαιοπαραγωγή ξεκίνησε κι εξελίσσεται αρκετά ικανοποιητικά, όμως πλήρης εικόνα των οργανοληπτικών του ελαιόλαδου θα υπάρχει με την ολοκλήρωση της ελαιοσυλλογής, καθώς είχε προηγηθεί η

10 • Εύφορη Γη

παρατεταμένη ανομβρία. Ωστόσο τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι τα αποτελέσματα θα είναι καλά. Οπως επισημαίνουν οι: Βελούδω Βελισσάρη, Γιώργος Κουτέλας, Νίκος Κουτσούκος, Αρης Παπανικολάου από το Σχολείο Ελιάς κι Ελαιολάδου Καλαμάτας, από τα πρώτα δείγματα της φετινής ελαιοκομικής περιόδου φάνηκε πως πρόκειται για προϊόντα με ιδιαίτερα χαμηλή οξύτητα, χαμηλότερο από το αναμενόμενο φρουτώδες, «με λιγότερα άγουρα αρώματα και σε κάποιες περιπτώσεις μικρά οργανοληπτικά ελαττώματα (κουκούτσι, καμένο, απόνερα), λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο και των πρακτικών ελαιοποίησης ιδιαίτερα μικρού και σκληρού καρπού», όπως συμφωνούν.

Contherm: Νέοι ορίζοντες στην ελαιοποίηση

Ελάχιστος χρόνος μάλαξης με εντυπωσιακά αποτελέσματα Η τεχνογνωσία της Alfa Laval φέρνει μια νέα πραγματικότητα στην ελαιοποίηση, με εντυπωσιακά αποτελέσματα μέσα σε ελάχιστα μόνο λεπτά. Η τεχνολογία contherm δοκιμάστηκε με επιτυχία στην Ελλάδα, με την Πελοπόννησο να πρωτοστατεί, καθώς η πρώτη εγκατάσταση έγινε από την οικογένεια Αναγνωστόπουλου, στα ελαιοτριβεία της στον Μάνεση και το Τρίκορφο Μεσσηνία πριν 3 χρόνια και ακολούθησε πριν λίγους μήνες η νέα μονάδα του ομογενή Ευστάθιου Βαλιώτη στη Λακωνία. Πρόκειται για μέθοδο που εγγυάται υψηλή ποιότητα παραγόμενου προϊόντος, με ταχυθέρμανση της ζύμης και ελάχιστη παρουσία οξυγόνου κατά τη μάλαξη, η οποία δεν υπερβαίνει πλέον τα 1 – 2 λεπτά, διασφαλίζοντας έτσι την παρουσία υψηλότερου ποσοστού πολυφαινολών

στο ελαιόλαδο, όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποι των τριών ελληνικών μονάδων που χρησιμοποιούν αυτή τη νέα τεχνολογία και στις οποίες μας ξεναγεί η «Εύφορη Γη».

Εύφορη Γη • 11

ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Κατακτά ξένες αγορές με το premium προϊόν One & Olive H παράδοση συναντά την καινοτομία στις δύο μονάδες παραγωγής και τυποποίησης της οικογένειας Αναγνωστόπουλου στον Μάνεση και το Τρίκορφο Μεσσηνίας, όπου εδώ και 3 χρόνια παράγεται ελαιόλαδο σε μόλις 14 λεπτά, χάρη στην προηγμένη και καινοτόμα μέθοδο contherm. Η ελαιοζύμη ομογενοποιείται σε μόλις ένα λεπτό χωρίς να έρχεται καθόλου σε επαφή με το οξυγόνο. Συνεπώς, χωρίς περαιτέρω σύνθλιψη και άσκηση πίεσης στην ελαιοζύμη, αυτή θερμαίνεται ελαφρώς στους 27ºC (81ºF) πριν την φυγοκέντριση. Αυτή η καινοτόμα διαδικασία διαρκεί μόλις 30 δευτερόλεπτα αντί των 40 λεπτών που διαρκούσε κατά την παραδοσιακή μέθοδο, όπως επισημαίνουν ο Απόστολος και ο Δημήτρης Αναγνωστόπουλος,

12 • Εύφορη Γη

που υπογραμμίζουν την υψηλή ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος, την εξοικονόμηση χρόνου και ενεργειακών πόρων, πράγμα που καθιστά τη μέθοδο φιλική στο περιβάλλον. Κατά τα άλλα η διαδικασία δεν διαφέρει από εκείνη των συμβατικών ελαιοτριβείων, ωστόσο, όπως επισημαίνουν υπάρχει μεγάλη διαφορά στον χρόνο επεξεργασίας και στην ποιότητα του προϊόντος και τονίζουν ότι δίνει προστιθέμενη αξία στο προϊόν, με στόχο μέρος της να μετακυλιστεί και στον παραγωγό. Παράγοντας έτσι το καλύτερο δυνατόν προϊόν, όπως διαπιστώνει η οικογένεια Αναγνωστόπουλου, βάζει πλέον ψηλότερα τον πήχη για την κατάκτηση ακόμα περισσότερων ξένων αγορών, διεθνών διακρίσεων αλλά κι Ελλήνων καταναλωτών.

SPARTA GOURMET

Καινοτομία με επένδυση εκατομμυρίων από τον Ευστ. Βαλιώτη H Sparta Gourmet, η νέα μονάδα επεξεργασίας και τυποποίησης ελιάς κι ελαιολάδου στη Λακωνία, αποτελεί την πρώτη επένδυση του ομογενή Ευστάθιου Βαλιώτη στη γενέτειρά του τη Λακωνία. Ο ίδιος επέλεξε τον παραγωγικό τομέα και πόνταρε στο ελαιόλαδο και την ελιά Καλαμών, ποντάροντας στην πλέον σύγχρονη τεχνολογία contherm για το λακωνικό προϊόν που προωθεί στις ξένες αγορές. Η μονάδα λειτούργησε τον περασμένο Δεκέμβριο στις εγκαταστάσεις της πρώην «Ηλιοφρούτ», έξω από τη Σπάρτη. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας Γιάννη Παπαγιαννόπουλο, εφαρμόζεται το σύστημα contherm, σύστημα ταχυθέρμανσης της ζύμης που δίνει τη δυνατότητα γρηγορότερης επεξεργασίας

με ελάχιστη παρουσία οξυγόνου και περισσότερες πολυφαινόλες στο τελικό προϊόν.

Εύφορη Γη • 13

Λάδι από τα λιθάρια στα ράφια του Harrods

Ελαιουργείο Σκαρπαλέζου: Παράδοση, ποιότητα και εξαγωγές Δύο τεράστιες λίθινες ρόδες, πιστές στο ρόλο τους για πάνω από 100 χρόνια, συνθλίβουν τον ελαιόκαρπο διατηρώντας ζωντανή την παράδοση στην ελαιοποίηση. Το παραδοσιακό λιοτρίβι του Γιώργου Σκαρπαλέζου στον οικισμό Μάλτα του Σταυροπηγίου Μεσσηνίας, κρατά ζωντανή την παράδοση από το 1765 που πρωτολειτούργησε. Σήμερα είναι από τα λίγα παραδοσιακά ελαιοτριβεία που επιβιώνουν με συνεχή λειτουργία, εξάγοντας μάλιστα το προϊόν που παράγει, αξιώνοντας αξιοπρεπείς τιμές από απαιτητικές αγορές. Η παράδοση και η ποιότητα στο έξτρα παρθένο ελληνικό ελαιόλαδο βρίσκουν τη θέση τους και σ’ αυτό το παραδοσιακό λιοτρίβι, σύμφωνα με τον κ. Σκαρπαλέζο, το οποίο είχε ξεκινήσει χειροκίνητο, αργότερα έγινε ιπποκίνητο και πλέον είναι

14 • Εύφορη Γη

μηχανοκίνητο, με τον τρόπο επεξεργασίας να παραμένει ίδιος: Από τα λιθάρια στο μαλακτήρα και στη συνέχεια στις λινάτσες που θα σχηματίσουν έναν πύργο στο πιεστήριο, για να βγουν όλα τα υγρά της ελιάς -και το λιόζουμο και το λάδι- με την υδραυλική πίεση που θα ασκηθεί. Τελευταία φάση της επεξεργασίας στον διαχωριστήρα, ο οποίος χωρίζει το λιόζουμο από το ελαιόλαδο. Σειρά έχει η τυποποίηση του ελαιολάδου ή η μεταφορά του στις λαδούσες του κάθε νοικοκύρη. Σύμφωνα με τον κ. Σκαρπαλέζο, στα χρόνια της κρίσης οι εξαγωγές κινούνται ανοδικά, τόσο που μόλις το 10% ή 20% παραμένει στην ελληνική αγορά. Το υπόλοιπο εξάγεται κυρίως σε γερμανόφωνες χώρες -όπως Ελβετία, Γερμανία, Αυστρία- «όπου αναγνωρίζουν την

ποιότητα», ενώ το προϊόν φιγουράρει και στα ράφια του Harrods. Στόχος για το μέλλον, παραμένει η αύξηση των εξαγωγών, καθώς «στο εξωτερικό εκτιμούν την ποιότητα και πληρώνουν με αξιοπρεπείς τιμές», όπως τονίζει ο κ. Γιώργος. Η μονάδα είναι επισκέψιμη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και συχνά υποδέχεται μαθητές κάθε ηλικίας και πολλά γκρουπ τουριστών.

Εύφορη Γη • 15

Το σύστημα SMART-PADDY σε πλήρη λειτουργία σε πειραματικό αγρό

Γεωργία ακριβείας και Ερευνητικά Προγράμματα του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ στο ρύζι Του Δρ. Δημήτρη Κατσαντώνη*

Ο αγροτικός κλάδος αντιμετωπίζει στις μέρες μας σημαντικές παγκόσμιες προκλήσεις που οφείλονται στη συνεχή αύξηση της ζήτησης τροφίμων, στον ανταγωνισμό των τιμών, καθώς και στις ανάγκες για περισσότερο φιλικά στο περιβάλλον και οικονομικά βιώσιμα συστήματα γεωργίας. Σύμφωνα με την νέα ΚΑΠ οι δύο βασικοί πυλώνες πολιτικής της περιόδου 2014-2019 είναι: α) Παραγωγή ποιοτικών αγροτικών προϊόντων στον πρωτογενή και δευτερογενή αγροτικό τομέα και β) Προστασία του περιβάλλοντος στο αγρο-οικοσύστημα. Η Γεωργία Ακριβείας είναι η σύγχρονη μέθοδος γεωργικής πρακτικής, η οποία χρησιμοποιεί την πληροφορία προσδιορισμένη ως προς το χώρο και το χρόνο, προκειμένου να βελτιστοποιήσει την αποδοτικότητα των εισροών και να μειώσει το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

16 • Εύφορη Γη

Εργαλεία της Γεωργίας Ακριβείας είναι η τηλεπισκόπηση, οι δορυφόροι και τα drones, τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, τα GPS, τα smartphones, οι εξειδικευμένοι αισθητήρες κ.λπ. Με τη χρήση αυτών των νέων τεχνολογιών επιτυγχάνεται η μείωση του κόστους παραγωγής, η αύξηση του αγροτικού εισοδήματος και η διασφάλιση της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων. Μέσω των ερευνητικών προγραμμάτων της ΕΕ για την ανάπτυξη σύγχρονων τεχνολογιών για το ρύζι στα οποία συμμετείχε από το 2011 το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ενσωματώνονται στην ορυζοκαλλιέργεια οι πρακτικές της Γεωργίας Ακριβείας.

1) Πρόγραμμα SMART-PADDY Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα

της ορυζοκαλλιέργειας της Μεσογείου είναι η υψηλή συγκέντρωση αλάτων στους ορυζώνες, με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση των αποδόσεων. Σήμερα καλλιεργητική πρακτική για τους ορυζοπαραγωγούς αποτελεί η έκπλυση των αλάτων μέσω της συνεχόμενης άρδευσης, που φτάνει ετησίως έως και τα 1.200 κυβικά νερού ανά στρέμμα! Με το πρόγραμμα της Ε.Ε. “Ο Έξυπνος Ορυζώνας” (“Smart on line water salinity measurement network to manage and protect rice fields”, SMARTPADDY) που ολοκληρώθηκε το 2013 αναπτύχθηκε για πρώτη φορά παγκοσμίως ένα αυτόματο δίκτυο αισθητήρων, ικανού να μετράει την αλατότητα μέσα στους ορυζώνες. Ο χρήστης μέσω της λήψης ενός μηνύματος είναι σε θέση να πληροφορείται εγκαίρως για τις τιμές των αλάτων και αναλόγως να διαχειρίζεται την άρδευση.

2) Πρόγραμμα RICE-GUARD Η Πυρικουλαρίωση είναι η σοβαρότερη ασθένεια του ρυζιού, με τις ετήσιες απώλειες να φτάνουν παγκοσμίως το 30%. Η έγκαιρη διάγνωση της ασθένειας είναι το ζητούμενο για τη σωστή διαχείριση της ασθένειας. Στο πλαίσιο του προγράμματος της Ε.Ε. «Ο Φύλακας του Ρυζιού» (“RICEGUARD: In-field wireless sensor network to predict rice blast”), που ολοκληρώθηκε το 2016, αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά εξειδικευμένοι μετεωρολογικοί σταθμοί για την καλλιέργεια του ρυζιού, ενώ στην Ελλάδα αναπτύχθηκε το μαθηματικό μοντέλο πρόβλεψης της ασθένειας.

3) Πρόγραμμα ERMES Το πρόγραμμα της Ε.Ε. ERMES (An Earth obseRvation Model based RicE information Service) που ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 2017, ανέπτυξε μια πρωτότυπη υπηρεσία

RICE-GUARD: Αριστερά: Κεντρικός μετεωρολογικός σταθμός με το διακομιστή (server), που «τρέχει» το μοντέλο πρόγνωσης. Δεξιά: Εγκατάσταση του εργαστηριακού πρωτότυπου του εξειδικευμένου μετεωρολογικού σταθμού σε πειραματικό ορυζώνα

Δορυφορική φωτογραφία που απεικονίζει χάρτες ανάπτυξης των φυτών ρυζιού στην περιοχή του Καλοχωρίου, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος ERMES

για την καλλιέργεια του ρυζιού, μέσω της ανάλυσης φωτογραφιών από δορυφόρους και drones και μοντέλων πρόβλεψης σταδίων ανάπτυξης, αποδόσεων, καταπονήσεων κτλ. Η υπηρεσία αναπτύχθηκε με γνώμονα την εφαρμογή των γεωργο-περιβαλλοντικών πολιτικών και την στήριξη βιώσιμων πρακτικών. Το πρόγραμμα εκτός από την Περιφερειακή Υπηρεσία Πληροφόρησης, παρέχει υπηρεσίες και σε παραγωγούς. Ειδικότερα στην Ελλάδα, με τη δημιουργία χαρτών λίπανσης επιτεύχθηκε μείωση του κόστους κατά 14%.

Εύφορη Γη • 17

Καινοτόμες προτάσεις από όλο τον κόσμο στην 1η Έκθεση Κάνναβης στην Ελλάδα Με στόχο να ανοίξει δρόμους στον πρωτογενή τομέα και τη βιομηχανία της χώρας μας πραγματοποιήθηκε από τις 12 έως τις 14 Ιανουαρίου η 1η Διεθνής Έκθεση Κάνναβης στην Ελλάδα, στο Γήπεδο Φαλήρου (Tae Kwon Do). Στα περίπτερα Ελλήνων και ξένων εκθετών παρουσιάστηκαν πλήθος καινοτόμων προτάσεων για την φαρμακευτική και τη βιομηχανική κάνναβη. Στα εγκαίνια της Athens Cannabis Expo 2018, παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννης Τσιρώνης και ο γενικός γραμματέας Βιομηχανίας του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης Ευστράτιος Ζαφείρης. Ο κ. Τσιρώνης τόνισε ότι μέσα στις

επόμενες εβδομάδες θα έχουμε εξελίξεις για την φαρμακευτική κάνναβη, καθώς αναμένονται στη Βουλή οι τροπολογίες για τη χρήση της, ενώ ο κ. Ζαφείρης επισήμανε το μεγάλο ενδιαφέρον της βιομηχανίας για την κάνναβη. Στην έκθεση συμμετείχε και ο σύλλογος των ασθενών υπέρ της χρήσης φαρμακευτικής κάνναβης. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν διάφορα προϊόντα κάνναβης, όπως τσάι, ρακόμελο, μπισκότα, πίτσα, αλλά και σπόρους, λάδι, έπιπλα, είδη ρουχισμού, ακόμη και… τούβλα. Η «Εύφορη Γη» ήταν εκεί και κατέγραψε τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές. Δείτε το video!

Εύφορη Γη • 19

Επιβράβευση της ποιότητας, της καινοτομίας και της εξωστρέφειας

Made in Greece Awards 2017 Το πλήθος των βραβευθέντων επιχειρήσεων φανερώνει ακόμα μια φορά τη δυναμική των ελληνικών επιχειρήσεων. Ο θεσμός Made in Greece Awards 2017 αποτέλεσε αφορμή για την επιβράβευση εταιρειών, που με τις εξαιρετικές επιδόσεις τους δημιουργούν σημαντική προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία. Η τελετή απονομής των βραβείων Made in Greece Awards 2017 πραγματοποιήθηκε τον περασμένο μήνα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Τα βραβεία αυτά πραγματοποιούνται κάθε δύο χρόνια από το 2013 και θεσπίστηκαν από την Ελληνική Ακαδημία Μάρκετινγκ υπό την αιγίδα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Όπως τόνισε ο πρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας Μάρκετινγκ και καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Γεώργιος Αυλωνίτης, τα βραβεία έχουν σκοπό να αναδείξουν και να επιβραβεύσουν τις

20 • Εύφορη Γη

επιχειρήσεις που παράγουν στην Ελλάδα και δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα, στην καινοτομία, στην εξωστρέφεια και στη δύναμη των επωνύμων προϊόντων τους, ενώ επιτυγχάνουν εξαιρετικές επιδόσεις δημιουργώντας σημαντική προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία. Οι εταιρείες οι οποίες διακρίθηκαν είναι οι εξής: ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ Βραβείο Αγροτικής Αριστείας: TERRA CRETA SA, ΑΤΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΙΤΤΑΣ ΑΕΒΕ Έπαινος Αγροτικής Αριστείας: ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ «Η ΠΙΝΔΟΣ Τιμητική Διάκριση Αγροτικής Αριστείας: BAYER ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ, ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕIΑ Βραβείο Βιομηχανικής Αριστείας: ΒΙΑΝΕΞ

Α.Ε. – Εταιρεία του Ομίλου Γιαννακόπουλου, ΧΑΛΚΟΡ Έπαινος Βιομηχανικής Αριστείας: DEMO ΑΒΕΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ, ΓΙΩΤΗΣ Α.Ε., ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ SUNLIGHT Τιμητική Διάκριση Βιομηχανικής Αριστείας: Alfa ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Δ. ΚΟΥΚΟΥΤΑΡΗΣ ΑΕΒΕ, ΙΩΝΙΚΗ ΣΦΟΛΙΑΤΑ Α.Ε., VIVECHROM A.E. ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕIΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Βραβείο Εξαγωγικής Αριστείας Βιομηχανικού Προϊόντος: ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε., ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ SUNLIGHT Έπαινος Εξαγωγικής Αριστείας Βιομηχανικού Προϊόντος: DEMO ΑΒΕΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ, OLYMPIA ELECTRONICS AE ( Ν. ΛΑΚΑΣΑΣ- Π. ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗΣ Α.Ε.), ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε. - Εταιρεία του Ομίλου Γιαννακόπουλου Τιμητική Διάκριση Εξαγωγικής Αριστείας Βιομηχανικού Προϊόντος: GRANTEX A.E., ΣΥΜΕΤΑΛ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΟΧΑΡΤΟΥ Α.Ε., SYCHEM SA, ΑΚΡΟΛΙΘΟΣ ΑΒΕΕ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕIΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚOY ΠΡΟΪOΝΤΟΣ Βραβείο Εξαγωγικής Αριστείας Καταναλωτικού Προϊόντος: ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Ε., ΣΕΛΟΝΤΑ Έπαινος Εξαγωγικής Αριστείας Καταναλωτικού Προϊόντος: SAFE ‘N’ BEAUTIFUL ΙΚΕ, ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε., ΠΟΤΟΠΟΙIΑ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ Α.Ε. Τιμητική Διάκριση Εξαγωγικής Αριστείας

Καταναλωτικού Προϊόντος: ΡΟΥΣΣΑΣ Α.Ε., TERRA CRETA SA ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕIΑ Βραβείο Επιχειρηματικής Αριστείας: ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε. - Εταιρεία του Ομίλου Γιαννακόπουλου, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ SUNLIGHT Έπαινος Επιχειρηματικής Αριστείας: ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ «Η ΠΙΝΔΟΣ», ΛΟΥΞ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΑΒΕΕ, ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Ε. Τιμητική Διάκριση Επιχειρηματικής Αριστείας: OLYMPIA ELECTRONICS AE ( Ν. ΛΑΚΑΣΑΣ- Π. ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗΣ Α.Ε.), ΑΚΡΟΛΙΘΟΣ ΑΒΕΕ, ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΒΕΕ ΕΠΩΝΥΜΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΪΟΝ Βραβείο Επώνυμου Ελληνικού Προϊόντος: ΓΙΩΤΗΣ Α.Ε.(ΒΡΕΦΙΚΕΣ ΚΡΕΜΕΣ ΓΙΩΤΗΣ), ΛΟΥΞ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΑΒΕΕ (ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ ΛΟΥΞ) Έπαινος Επώνυμου Ελληνικού Προϊόντος: ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε. (ΦΕΤΑ ΔΩΔΩΝΗ), ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ Α.Ε. (ΟΥΖΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ), ΧΗΤΟΣ ΑΒΕΕ - ΦΥΣΙΚΟ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΝΕΡΟ ΖΑΓΟΡΙ Τιμητική Διάκριση Επώνυμου Ελληνικού Προϊόντος: ΕΨΑ Α.Ε. (ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΥΜΩΝ) ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ ΕΨΑ, BARILLA HELLAS A.E. (ΖΥΜΑΡΙΚΑ

Εύφορη Γη • 21

MISKO), GREEN COLA HELLAS Α.Ε. ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΠΡΟΪOΝ Βραβείο Καινοτόμου Προϊόντος: INTERPLAST Α.Ε. (Aqua Plus Prins) Έπαινος Καινοτόμου Προϊόντος: ΔΩΔΩΝΗ Α.Ε. (Crumbled Feta), ΚΛΗΜΗΣ (ΒΑΣ. & ΑΙΚ. ΚΟΤΤΑΡΙΔΗ Ο.Ε.) (Πυρηνοκάρβουνο Κλήμης) Τιμητική Διάκριση Καινοτόμου Προϊόντος: ONLINE DATA A.E. (WeSea Maritime Web Suite), CANDIA (Χειροποίητα Στρώματα BODYFIX), ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ Α.Ε. ΟΛΥΜΠΟΣ (Κεφίρ), ΕΨΑ Α.Ε. (ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΥΜΩΝ (ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ PET 330ml ANAΨΥΚΤΙΚΩΝ) ΚΛΑΔΙΚΟ ΕΙΔΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Βραβείο Κλαδικό Ειδών Προσωπικής και Οικιακής Φροντίδας: ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ ΑΒΕΕ Έπαινος Κλαδικός Ειδών Προσωπικής και Οικιακής Φροντίδας: AGNOTIS ΚΛΑΔΙΚΟ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Βραβείο Κλαδικό Τροφίμων και Ποτών: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ Α.Ε. Έπαινος Κλαδικός Τροφίμων και Ποτών:

22 • Εύφορη Γη

ΕΥΒΟΪΚΗ ΖΥΜΗ ΑΒΕΕ Τιμητική Διάκριση Τροφίμων και Ποτών: STELLA MARE FISHERIES ΝΕΟΦΥΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ Βραβείο Νεοφυούς Παραγωγικής Αριστείας: HELLENIC INSTRUMENTS IKE Έπαινος Νεοφυούς Παραγωγικής Αριστείας: STELLA MARE FISHERIES ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ Βραβείο Βιοτεχνικής Αριστείας: ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΑΒΕΕ Έπαινος Βιοτεχνικής Αριστείας: GOLDEN DOOR ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΒΕΕ Τιμητική Διάκριση Βιοτεχνικής Αριστείας: SAFEDOOR P.C., ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ ΠΟΛΥΚΑΛΑ Βραβείο Δίολκος: ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ Το Βραβείο Δίολκος απονέμεται σε προσωπικότητα που με τις καινοτόμους ενέργειες και δραστηριότητές της άνοιξε το δρόμο για να διευκολύνει το διεθνές εμπόριο της χώρας, συμβάλλοντας καθοριστικά στην καθιέρωση του Made in Greece παγκοσμίως.

Η τυχερή του μεγάλου διαγωνισμού του Δεκεμβρίου παρέλαβε το δώρο της Ο διαγωνισμός που διοργάνωσαν το Κέντρο Φυσικής Ευεξίας «ΕΥ ΖΗΝ» και το e-magazine «Εύφορη Γη» για τον μήνα Δεκέμβριο ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία. Νικήτρια της κλήρωσης που πραγματοποιήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου αναδείχθηκε η κ. Κωνσταντίνα Αναστασοπούλου, η οποία κέρδισε μια κανάτα με φίλτρο νερού TENSA αξίας 60 ευρώ. Η κ. Αναστασοπούλου επισκέφθηκε το

Κέντρο Φυσικής Ευεξίας «ΕΥ ΖΗΝ» και πολύ χαρούμενη παρέλαβε το δώρο της από τους υπεύθυνους της επιχείρησης Νικόλαο Καράμπελα και Παντελή Σολούπη. Σας ευχαριστούμε για τη μεγάλη συμμετοχή και σας δίνουμε την ευκαιρία και αυτό το μήνα να λάβετε μέρος στο νέο μεγάλο διαγωνισμό του ηλεκτρονικού περιοδικού «Εύφορη Γη» ο οποίος πραγματοποιείται σε συνεργασία με την One & Olive.

Εύφορη Γη • 23