Περιεχόμενα
Διαβάστε σε αυτό το τεύχος για: 4. 6. 8. 11. 12. 16. 18. 19. 20. 22. 24. 26. 27.
Καλή χρονιά για σταφίδα και οινοστάφυλα Εκτιμήσεις για την φετινή συκοπαραγωγή Ο ιός της καστανής ρυτίδωσης «χτυπά» την τομάτα Καλλιέργεια φραγκόσυκου Χωρίς νερό οι ορυζώνες της Μεσσηνίας
ISSN: 2654-2447 Τεύχος 13ο Έκδοση Καλοκαίρι 2020 Εκδότης: Εύφορη Γη Free press Ανάτυπο του e-magazine Εύφορη Γη
Ελαιόλαδο και επιτραπέζια ελιά
Υπεύθυνη έκδοσης - αρχισυντάκτρια Κέλλυ Δημητρούλια
Σε επιφυλακή για το δάκο Πατάτα και πανδημία
Ομάδα εργασίας Κωνσταντίνα Δημοπούλου Αφροδίτη Βέλμαχου Κυριακή Παπακωνσταντίνου Αλέξανδρος Ντι Μπενεντέτο
Τα εσπεριδοειδή σε καιρό πανδημίας Δύσκολη χρονιά για τις φράουλες Η ανθοκομία εν αναμονή… άνθισης
Επιμέλεια κειμένων Ντίντα Πλεμμένου
Κλοπές σε σοδειές και αγροτόσπιτα
Βίντεο Τάσος Γεωργακόπουλος
“Trophy – Τροφή Challenge”
Δημόσιες Σχέσεις Τζένη Τσαχαλίδου Εμπορικό Tμήμα Εύφορη Γη
Editorial
Graphic Designer Εβίτα Παπασιδέρη
Αν...
Digital Media Ευαγγελία Γιαννακοπούλου
Κρίση και κορονοϊός. Δυο λέξεις που συχνά αποτελούν δικαιολογία, ενώ κάποιοι σε αυτές βρίσκουν μια ευκαιρία. Προφανώς και δεν είναι ό,τι καλύτερο αυτό που συνέβη στις γενιές που βιώνουν εδώ και μια δεκαετία την οικονομική κρίση στην Ελλάδα, αλλά όλο αυτό το διάστημα πολλοί τόλμησαν, δημιούργησαν, εξελίχθηκαν και άλλοι παρέμειναν στάσιμοι ή απλά εξαφανίστηκαν. Οσο δύσκολα και αν είναι τα πράγματα, πάντα υπάρχουν ευκαιρίες και λύσεις. Στην περίπτωση της Ελλάδας μπορεί ο τουρισμός να μείωσε τις επιπτώσεις της κρίσης, αλλά εν μέσω κορονοϊού λύση έδωσε ο πρωτογενής τομέας. Και αυτό είναι καιρός να αναγνωριστεί και φυσικά να υπάρξει σχεδιασμός, προς όλες τις κατευθύνσεις, για την ενίσχυση και βιωσιμότητα του κλάδου. Αν… είχαμε νερό στους κάμπους, αν υπήρχαν οργανωμένοι αγροτικοί συνεταιρισμοί, αν εκπαιδεύονταν οι παραγωγοί, αν υπήρχε στρατηγικός σχεδιασμός, αν υπήρχε συνεργασία μεταξύ ιδιωτών και δημόσιων φορέων. Αν υπήρχε οργάνωση και σχεδιασμός… Τότε θα μπορούσαν οι ερημιές να δώσουν καρπούς. Κέλλυ Δημητρούλια
02 • Εύφορη Γη
Copyright Εύφορη Γη 2020 Στοιχεία επικοινωνίας www.eforigi.com (www.e-gi.gr) e-mail: info@e-gi.gr mob: +30 6974600678 tel: +30 27210 93947 Πολυχάρους 9, Καλαμάτα τ.κ. 24133 Social Media Facebook: e-gi Instagram: efori_gi Twitter: e-gi.gr Γραμματοσειρά «Messiniaka» του χαράκτη – καλλιτέχνη Τάκη Κατσουλίδη (fonts.gr) Φωτογραφία εξώφυλλου Ευστράτιος Πανταζίδης
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Σταφίδα
Όψιμη χρονιά με καλή ποιότητα, αλλά μειωμένη παραγωγή
Με πολύ καλά δείγματα ποιότητας, αλλά με συνολικά μειωμένη τη σοδειά κατά 20% - 25% κυλά η φετινή χρονιά για την κορινθιακή σταφίδα. Ρεπορτάζ: Κέλλυ Δημητρούλια
Ο τρύγος ξεκινά τέλη Ιουλίου – αρχές Αυγούστου δειλά – δειλά, και η σοδειά αναμένεται ιδιαίτερα ποιοτική. Όσο για την τιμή, ακόμα δεν υπάρχει καμία ένδειξη, αλλά οι περισσότεροι ελπίζουν να συγκρατηθεί στα περυσινά επίπεδα, που διαμορφώθηκαν τελικά γύρω στο 1,60 ευρώ το κιλό. Αισιόδοξος για την ποιότητα είναι ο πρόεδρος της ΣΚΟΣ
και πρόεδρος της Παναιγειαλείου Ενώσεως Συνεταιρισμών Θανάσης Σωτηρόπουλος, ο οποίος διαπιστώνει μια μείωση λόγω της μειωμένης καρπόδεσης της άνοιξη. Όπως επισημαίνει τα όποια αποθέματα από την προηγούμενη χρονιά δεν προκαλούν ανησυχία, ενώ διαρκώς συνεχίζεται η προσπάθεια της Παναιγιαλείου για νέες αγορές. Αλλωστε, ήδη γίνονται εξαγωγές σε 42 χώρες.
Οινοπαραγωγή «ΕΊΝΑΙ ΚΡΊΜΑ ΝΑ ΧΑΘΕΊ ΤΈΤΟΙΑ ΧΡΟΝΙΆ!»
Εξαιρετική χρονιά για τα οινοστάφυλα, όχι για την πώληση του κρασιού «Είναι κρίμα να χαθεί τέτοια χρονιά!» με αυτή τη φράση περιγράφει την εξαιρετική παραγωγικά χρονιά για τα οινοστάφυλα ο οινοποιός Γιάννης Τσέλεμπος, επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης Οινοποιών Πελοποννήσου, καθώς λογαριάζει τις συνέπειες που έχει φέρει στον κλάδο ο κορονοϊός. 04 • Εύφορη Γη
Τα αποθέματα που έχουν μείνει πίσω φοβάται πως θα αποτελέσουν ένα πρόσθετο πρόβλημα στη φετινή παραγωγή, αφού οι αγορές, ούτε στο εσωτερικό, ούτε στο εξωτερικό, δεν κινήθηκαν σημαντικά τη χρονιά που φεύγει. Παρολαυτά, η φετινή σοδειά αναμένεται εξαιρετική, αφού είχαμε ήπιο χειμώνα, ήπια άνοιξη και οι θερμοκρασίες είναι σχεδόν ιδανικές. Αναμένεται βέβαια μια μείωση της τάξης του 10%-20%, αλλά σίγουρα αυτό δεν αποτελεί μείζον πρόβλημα. «Κανένας δεν ξέρει. Κανένας δε μπορεί να προβλέψει τίποτα» τονίζει χαρακτηρίζοντας πρωτόγνωρη την κατάσταση που όλοι βιώνουμε. «Όλοι κινούμαστε συντηρητικά, καθώς αναμένεται να υπάρξει πρόβλημα στη διάθεση» παρατηρεί για να υπογραμμίζει πως: «Θα είναι κρίμα να χαθεί αυτή η χρονιά», κάτι που δεν απασχολεί μόνο την Ελλάδα, αλλά όλες τις οινοπαραγωγικές περιοχές. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Σύκα
ΕΧΕΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΚΙΑΣ
ΣΥΚΙΚΗ: Αναγκαία η αύξηση της παραγωγής Π. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ: «ΕΧΟΥΜΕ ΟΑΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΕΡΗΜΟ» Ρεπορτάζ: Κέλλυ Δημητρούλια
«Eμείς έχουμε νερό και χύνεται στη θάλασσα. Το Ισραήλ είχε έρημο κι έκανε όαση. Εμείς έχουμε όαση και την κάνουμε έρημο». Με αυτές τις φράσεις ο πρόεδρος της ΣΥΚΙΚΗΣ Παναγιώτης Παπαγεωργίου αναδεικνύει την ανάγκη υποδομών αναφορικά με την άρδευση στη Μεσσηνία, προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγή στον κατά τα άλλα ευλογημένο τόπο. Και φυσικά, επιθυμεί να αυξηθεί και η παραγωγή των σύκων, αφού ενώ οι αγορές ζητούν προϊόν, δεν υπάρχει αρκετή σοδειά να καλύψει τις ανάγκες. Σε κάθε ευκαιρία η ΣΥΚΙΚΗ αναδεικνύει την αναγκαιότητα μιας ουσιαστικής, στοχευμένης αναδιάρθρωσης, σε περιοχές κατάλληλες για καλλιέργεια συκεώνων και όχι -όπως στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν σύμφωνα
06 • Εύφορη Γη
με τον κ. Παπαγεωργίου- έγιναν φυτεύσεις, σε περιοχές ακατάλληλες, με ευθύνη του υπουργείου –χωρίς να έχει λόγο η ΣΥΚΙΚΗ, με συνέπεια να εγκαταλειφθούν εκείνες οι καλλιέργειες, χωρίς ποτέ να υπάρξει αύξηση της παραγωγής. Η φετινή σοδειά, αν δεν υπάρξουν απρόοπτα, υπολογίζεται –με επιφύλαξη- κοντά στα περυσινά επίπεδα, ίσως και λίγο πιο πάνω, γύρω στους 2.000 τόνους, για τη Μεσσηνία και τη Λακωνία συνολικά. ΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΕΤΙΝΗ ΣΟΔΕΙΑ Τα πρώτα δείγματα έδειξαν ικανοποιητική ποιότητα, αλλά όλα παραμένουν ανοιχτά, αφού μέχρι την ολοκλήρωση της συγκομιδής ο καιρός θα παίξει σημαντικό ρόλο. Η TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
μειωμένη και φέτος σοδειά έχει να κάνει με τις υψηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν από την άνοιξη και μετά αλλά και με την ξηρασία του χειμώνα. Ο κ. Παπαγεωργίου, επισκέφθηκε πρόσφατα περιοχές με συκοκαλλιέργειες και στους δύο νομούς, κι έχει διαπιστώσει τις συνέπειες της ξηρασίας. Όσο για τις τιμές, θα εξαρτηθούν από τις ποσότητες και την ποιότητα του προϊόντος. Πρέπει να σημειωθεί πως τα τελευταία χρόνια και στους δύο νομούς υπάρχει μείωση της παραγωγής. Ενώ συνολικά η παραγωγή έφτανε τους 3.500 τόνους, δυστυχώς η μείωση έχει οδηγήσει στους 2.000 τόνους, με τη Μεσσηνία να παράγει πλέον 1.500 τόνους και τη Λακωνία από 300 έως 500 κάθε χρονιά, σύμφωνα με τον κ. Παπαγεωργίου. Και οι δυο νομοί αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της ξηρασίας και η μείωση είναι φυσικό επακόλουθο. Αν φέτος είχε βρέξει νωρίς, ίσως η παραγωγή να άγγιζε τους 2.500 τόνους, τώρα συζητείται και με επιφύλαξη μάλιστα, το ενδεχόμενο των 2.000 τόνων. Ο κ. Παπαγεωργίου στέκεται ιδιαίτερα στη δυναμική της ΣΥΚΙΚΗΣ ως συνεταιριστικός φορέας, αφού διεκδικεί τόσο για την καλλιέργεια όσο και για τους παραγωγούς, ενώ διατηρεί σε πολύ καλό επίπεδο τα οικονομικά της και διαρκώς ανοίγει νέες αγορές στο εξωτερικό. ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ Η ΣΥΚΙΚΗ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ Και πρέπει να σημειωθεί πως ακόμα και φέτος, παρά τον κορονοϊό, είναι ενισχυμένη η ΣΥΚΙΚΗ στις διεθνείς αγορές. Οι αγορές αναγνωρίζουν πως η Ελλάδα στάθηκε με ασφάλεια απέναντι στην απειλή το διάστημα που πέρασε πράγμα που αποτελεί εγγύηση και για την ασφάλεια στα τρόφιμα. Αυτό είναι κι ένα «δυνατό χαρτί» που εκμεταλλεύεται η ΣΥΚΙΚΗ και, όπως φαίνεται, βρίσκει ανταπόκριση στις αγορές, όπως επισημαίνει -μιλώντας στην “Εύφορη Γη” και την Κέλλυ Δημητρούλια- ο γενικός διευθυντής του συνεταιρισμού Γιώργος Αγγελόπουλος. Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός στέκεται στο πλευρό των παραγωγών όλου του νομού, ανεξαρτήτως καλλιέργειας, με μειωμένο κόστος για την ολοκλήρωση της διαδικασίας ενεργοποίησης των δικαιωμάτων τους. Παράλληλα,
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
συνεχίζει να παράγει πολλαπλασιαστικό υλικό για την αντικατάσταση παλαιών συκεώνων ή για τη δημιουργία νέων. Επίσης, με το γεωτεχνικό του τμήμα βρίσκεται καθημερινά στα συκοχώραφα, σε συνεργασία με τη ΔΑΟΚ και αξιόπιστα ερευνητικά κέντρα για την προστασία της καλλιέργειας. Παράλληλα επιδιώκει να ενισχύει τη ρευστότητά της, εκμεταλλευόμενη τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία «Είμαστε πραγματιστές, καταλαβαίνουμε τι γίνεται γύρω μας, ότι έχουμε μπροστά μας πραγματικά δύσκολο δρόμο στο οικονομικό επίπεδο, όμως, θεωρώ ότι με την εγγύηση της ΣΥΚΙΚΗΣ και με την αξιοποίηση συγκεκριμένων μέτρων ότι θα είμαστε έτοιμοι να αντεπεξέλθουμε στις όποιες προκλήσεις” επισημαίνει ο κ. Αγγελόπουλος. «ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΟΙ ΣΥΚΟΠΑΡΑΓΩΓΟΙ» «Πραγματικά το εισόδημα είναι συνεχώς σε τροχιά ανάπτυξης όλα αυτά τα τελευταία έτη και όχι μόνο» σημειώνει τονίζοντας πως οι παραγωγοί θα πρέπει να επιμείνουν στη σωστή φροντίδα της καλλιέργειας ΔΕΚΑΔΕΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΝΕΑ ΦΥΤΑ ΣΥΚΙΑΣ ΔΙΑΘΕΤΕΙ Η ΣΥΚΙΚΗ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥΣ Σημαντική είναι η ανταπόκριση των παραγωγών στο κάλεσμα της ΣΥΚΙΚΗΣ για ανανέωση των συκεώνων ή για νέες καλλιέργειες. Πολλοί αντικαθιστούν γερασμένα δέντρα με νεαρά φυτά, αλλά δεν λείπουν και οι περιπτώσεις που φυτεύουν ολόκληρες εκτάσεις στις οποίες καλλιεργούσαν άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες, τις οποίες αντικαθιστούν με συκιές. Αυτό οφείλεται στο ότι «η συκοκαλλιέργεια είναι σε πολύ καλό επίπεδο τα τελευταία χρόνια» και υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για να αυξηθεί» σημειώνει ο κ. Αγγελόπουλος, ο οποίος εξηγεί: «Εμείς σαν ΣΥΚΙΚΗ ζητούμε συνεχώς να εγκριθεί μια εκπονημένη μελέτη σχεδίου αναδιάρθρωσης που έχουμε υποβάλει, αλλά, όμως, επειδή δεν ξέρουμε σε πόσο χρόνο να επιτευχθεί, με δικά μας μέσα κάθε χρόνο αλλά και φέτος, φυτεύουμε πολλές δεκάδες χιλιάδες νέα φυτά τα οποία γίνονται ανάρπαστα από τους παραγωγούς». Φέτος, η ΣΥΚΙΚΗ δημιούργησε το νέο της φυτώριο και τα φυτά θα διατεθούν σχετικά σύντομα στους παραγωγούς, καθ’ ότι η ζήτηση είναι πολύ μεγάλη. Τα φυτά, ποικιλίας «Καλαμών» διατίθενται σε συμβολική τιμή στα μέλη του συνεταιρισμού.
Εύφορη Γη • 07
Ιός της Καστανής Ρυτίδωσης
ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
Απειλή για την καλλιέργεια της τομάτας ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΚΑΙ ΜΈΤΡΑ ΠΡΌΛΗΨΗΣ
Αντώνης Παρασκευόπουλος
Ένας νέος ιός έχει κάνει την εμφάνισή του κατά τον τελευταίο καιρό στον αγροτικό τομέα, με σοβαρές συνέπειες στην καλλιέργεια της τομάτας και την αγροτική οικονομία, αν δε λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα υγιεινής.
Πρόκειται για τον νέο ιό της Καστανής Ρυτίδωσης (ToBRFV), που “χτυπά” τους καρπούς της ντομάτας. Μάλιστα, περιλαμβάνεται στη λίστα επιφυλακής (alert list) του Ευρωπαϊκού και Μεσογειακού Οργανισμού Προστασίας Φυτών (EPPO) και αποτελεί αναδυόμενο κίνδυνο μεγάλης σημασίας, κυρίως για την καλλιέργεια της τομάτας και της πιπεριάς. Η καλλιέργεια της ντομάτας στο νομό Μεσσηνίας είναι περίπου 2.000 στρέμματα και η παραγωγή μπορεί να ξεπερνάει σε μια περίοδο τους 35.000 τόνους, κάτι που δείχνει το πόσο μεγάλη ζημιά μπορεί να υποστεί η οικονομία της αγροτικής παραγωγής στην περιοχή. Για τον ιό δεν υπάρχει θεραπεία, μόνο πρόληψη Όπως επισημαίνει μιλώντας στην εκπομπή «Εύφορη Γη» ο διευθυντής της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας Αντώνης Παρασκευόπουλος, η Μεσσηνία πήρε γρήγορα μέτρα, και με πρωτοβουλία της
08 • Εύφορη Γη
ΔΑΟΚ πραγματοποιήθηκε ημερίδα για την ενημέρωση των παραγωγών. Και το σημαντικό είναι πως ανταποκρίθηκαν άμεσα κι έκαναν ότι έπρεπε, σύμφωνα με τον κ. Παρασκευόπουλο, ο οποίος επισημαίνει την ανάγκη πιστής τήρησης των μέτρων, καθώς για τον συγκεκριμένο ιό δεν υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης αλλά, μόνο πρόληψης. Πέρα από τα όποια ευρήματα υπήρξαν αρχικά, συνεχίζονται διαρκώς οι δειγματοληψίες, για να μην επιτραπεί η εξάπλωση του ιού. Για τα προβλήματα που δημιουργεί ο ιός στις καλλιέργειες και την οικονομία του κλάδου και του τόπου, ο κ. Παρασκευόπουλος τόνισε ότι κίνδυνος υπάρχει για όλες τις ποικιλίες και όλοι οι παραγωγοί θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί. Δεν αποκλείεται πάντως, μελλοντικά να υπάρξει μέριμνα ακόμα και για απολύμανση των υλικών συσκευασίας, με τις όποιες δυσκολίες, πράγμα βέβαια δύσκολο καθώς απαιτείται θερμοκρασία 90 βαθμών Κελσίου. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
Πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη πως έχει τη μεγαλύτερη μολυσματική ικανότητα από όλους τους ιούς. Γι’ αυτό τα μολυσμένα φυτά θα πρέπει άμεσα να απομακρύνονται ή να καταστρέφονται φυτοϋγειονομικά ή με καύση, ενώ τα φυτά θα πρέπει να συνοδεύονται από φυτοϋγειονομικό διαβατήρια και οι σπόροι από το εξωτερικό ή τα φυτάρια από πιστοποιητικό φυτοϋγείας, ώστε να παρεμποδιστεί η ζημιά στην καλλιέργεια και η μείωση της παραγωγής.
Λίγα λόγια για τον ιό Ο Ιός ToBRFV ανήκει στο γένος Τοbamovirus και είναι μετάλλαξη γνωστών αλλά ξεχασμένων ιών όπως ο ιός του μωσαϊκού του καπνού (TMV) και ο ιός του μωσαϊκού της τομάτας (ToMV). Υπήρχαν ανθεκτικά γονίδια για τον ιό του μωσαϊκού της τομάτας, όμως υπέστη μετάλλαξη, ενώ οι κύριοι ξενιστές του ιού είναι η τομάτα και η πιπεριά και με τεχνητές μολύνσεις προσβάλει και τον καπνό. Προέλευση Σύμφωνα με τον κ. Παρασκευόπουλο, ο ιός της καστανής ρυτίδωσης των καρπών της τομάτας για πρώτη φορά διαπιστώθηκε στο Ισραήλ το 2014. Η πρώτη εμφάνισή του στη χώρα μας έγινε στα Χανιά τον Οκτώβριο 2019 και στα μέσα Νοεμβρίου του ίδιου έτους παρουσιάστηκε και στην Μεσσηνία. Η εξάπλωσή του στην Ελλάδα μπορεί να έγινε σπόρο, με μέσα συσκευασίας, ή καρπούς. Πως μεταδίδεται – Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης Ο ιός μεταδίδεται με μηχανικό τρόπο, με τα χέρια, με τα εργαλεία, με τα υποδήματα και τα ρούχα, με τους σπόρους και τους καρπούς, τα μέσα και τα υλικά συσκευασίας, ενώ επιβιώνει στο χώμα. Για τους λόγους αυτούς ο παραγωγός πρέπει να μετατρέψει το θερμοκήπιό του σε… χειρουργείο για να εμποδίσει την εξάπλωση, λαμβάνοντας μέτρα, μεταξύ των οποίων η εργασία συγκεκριμένων ατόμων στις θερμοκηπιακές μονάδες χωρίς να επιτρέπεται η μετακίνηση των ίδιων εργατών από το ένα θερμοκήπιο στο άλλο, ώστε να μη μεταφέρεται ο ιός σε υγιή φυτά. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να φοράνε γάντια, μάσκες και φόρμες, να πλένουν τακτικά τα χέρια τους και να γίνεται απολύμανση με αλκοολούχα διαλύματα, πριν την είσοδο και κατά την έξοδο από το θερμοκήπιο, και με διάλυμα χλωρίνης σε ειδικά χαλάκια για τα παπούτσια. Ακόμα, οι δίσκοι θα πρέπει να πλένονται στους 90 βαθμούς Κελσίου. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Συμπτώματα Τα συμπτώματα εμφανίζονται στα φύλλα, τα στελέχη και στους καρπούς. Στα φύλλα τα συμπτώματα περιλαμβάνουν χλώρωση, μωσαϊκό, κατσάρωμα, παραμόρφωση του ελάσματος και περιστασιακά στένωση. Στους καρπούς εμφανίζονται καστανοί δακτύλιοι και ρυτίδες, στις οποίες αποδίδεται και η ονομασία του ιού. Εάν όμως βρεθούν ποικιλίες και υβρίδια ανθεκτικές στον ιό, τότε, όπως επισημαίνει ο κ. Παρασκευόπουλος, θα είναι δυνατή η διαχείριση της όλης κατάστασης. Οι συνέπειες του ιού Ο ιός έχει συνέπειες στην καρποφορία, με μεγάλη μείωση της παραγωγής, από 30% έως κι 70%, ενώ υποβαθμίζει και την ποιότητα της παραγωγής. Ιδιαίτερα εμφανείς είναι οι συνέπειες στους «σταυρούς» της τομάτας που βρίσκονται πιο ψηλά, καθώς η υψηλότερη θερμοκρασία εντείνει και τα συμπτώματα και τις συνέπειες. Γι΄αυτό οι παραγωγοί καλλιεργούν 2 και 3 φορές για να πάρουν την παραγωγή των πρώτων σταυρών, καθώς αργότερα η διαχείριση γίνεται με δυσκολίες. Και αργότερα με την αύξηση των θερμοκρασιών θα είναι ακόμα πιο δύσκολη. Απολύμανση του εδάφους Για το έδαφος, είναι απαραίτητο να απολυμαίνεται το σημείο που θα γίνει η εμφύτευση με ειδικά απολυμαντικά, όπως έχει ενημερώσει η ΔΑΟΚ τους παραγωγούς. Όσο για την ηλιοαπολύμανση, επειδή ο ιός επιβιώνει μέχρι και στους 90 βαθμούς Κελσίου, σε αυτή την περίπτωση είναι λίγο πιο δύσκολο να καταστραφεί καθώς η θερμοκρασία δεν φτάνει τόσο ψηλά. Ενημερωτικό Φυλλάδιο Ο κ. Παρασκευόπουλος ενημέρωσε σχετικά με το ειδικό φυλλάδιο που ολοκληρώθηκε ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου, για την διαδικασία της απολύμανσης του εδάφους, όπως και γενικότερα, ενώ περιλαμβάνει και αναλυτικές οδηγίες για την πρόληψη και
Εύφορη Γη • 09
ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
Ιός της Καστανής Ρυτίδωσης ημέρες). • Απαιτείται πλύσιμο χεριών για 30’’ και απολυμαντικό χεριών. Η χρήση γαντιών είναι απαραίτητη. Πλύσιμο δίσκων στους 90ºC για 5’ δεν οδηγεί στη μετάδοση του ιού. • Αντίθετα πλύσιμο δίσκων στους 70ºC για 5’ οδηγεί στη μετάδοση του ιού όπως και πλύσιμο χεριών για 1’ λεπτό δεν αποτρέπει τη μετάδοση του ιού.
την αντιμετώπιση του ιού της Καστανής Ρυτίδωσης. Στο φυλλάδιο σημειώνεται μεταξύ άλλων πως ο νέος αναδυόμενος επιβλαβής οργανισμός (ToBRFV) ξεκίνησε από το Ισραήλ το 2014. Αακολούθησαν Ιορδανία (2015), Μεξικό, Καλιφόρνια, Σικελία, Γερμανία, Ολλανδία (2018), Κίνα, Ηνωμένο Βασίλειο, Τουρκία, Ελλάδα, Ισπανία (2019) και Γαλλία (2020). • Τα συμπτώματα στην τομάτα και την πιπεριά -που αποτελούν τους κύριους ξενιστές του ToBRFV- ποικίλλουν ανάλογα με την ποικιλία. Το γονίδιο ανθεκτικότητας Tm-22 δεν προστατεύει. • Τα συμπτώματα στα φύλλα είναι μωσαϊκό, κατσάρωμα και χλώρωση, ενώ σε ποδίσκους, κάλυκες και μίσχους είναι νεκρωτικές κηλίδες. • Τα συμπτώματα στους καρπούς, που καθίστανται κυρίως μη εμπορικοί, είναι κατσάρωμα, παραμόρφωση ελάσματος, περιστασιακά στένωση, κίτρινοι και καστανοί δακτύλιοι, καστανές περιοχές και ρυτίδωση, παραμορφώσεις, ανομοιόμορφη ωρίμανση. • Τα φυτά παρουσιάζουν μειωμένη ανθοφορία και καρπόδεση, συνέπεια μείωσης της παραγωγής από 30 έως 70%. • Η μετάδοση γίνεται με σπόρο, φυτωριακό υλικό, έδαφος, φυτικά υπολείμματα, ζιζάνια που είναι μολυσμένα, όσον αφορά στις πρωτογενείς πηγές. • Αναφορικά με τις δευτερογενείς πηγές, η μετάδοση γίνεται μηχανικά με την επαφή μεταξύ των φυτών, κατά τις καλλιεργητικές φροντίδες (μολυσμένα εργαλεία, ρούχα προσωπικού), με μολυσμένους επικονιαστές (π.χ. Βοmbus terrestris), και θερμοκηπιακές κατασκευές. • Ο ιός επιβιώνει 2 ώρες πάνω στο δέρμα και τα γάντια, ένα μήνα επί των επιφανειών για 1 μήνα (στο τσιμέντο 7
10 • Εύφορη Γη
Για το περιορισμό της εξάπλωσης συστήνονται: • Χρησιμοποίηση υγιούς σπόρου. • Συστηματικός έλεγχος των σπορείων και απομάκρυνση και καταστροφή των φυταρίων που τυχόν έχουν προσβληθεί ή εμφανίζουν ύποπτα συμπτώματα. Χρησιμοποίηση υγιών φυταρίων για φύτευση. • Χρησιμοποίηση ανθεκτικών υποκειμένων π.χ. μελιτζάνα. Προσεκτική φύτευς,η αφού έχει γίνει απολύμανση εδάφους με σταθεροποιημένη χλωρίνη 2000 ppm 1 μέρα πριν τη φύτευση. • Ελεγχος κατά διαστήματα των φυτών, μετά τη μεταφύτευσή τους στον αγρό ή το θερμοκήπιο και απομάκρυνση / καταστροφή όσων εμφανίζουν συμπτώματα ίωσης. • Συχνή απολύμανση εργαλείων με εμβάπτιση σε διάλυμα χλωρίνης περιεκτικότητας 0,5% NaClΟ ή Virkon S ή αποβουτυρωμένου γάλακτος (τουλάχιστον 3,5% περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη). • Ύπαρξη ταπέτων με απολυμαντικό στην είσοδο των θερμοκηπίων. Χρησιμοποίηση παπουτσιών, φόρμας και γαντιών μιας χρήσης και αλλαγή αυτών μεταξύ διαφορετικών εγκαταστάσεων. • Καλό πλύσιμο με απολυμαντικό όλων των επιφανειών, δίσκων κ.λπ. εντός των θερμοκηπίων μεταξύ των μεταφυτεύσεων/ φυτεύσεων. • Μείωση κατά το δυνατόν της μετακίνησης των εργατών μεταξύ των διαφόρων τομέων της επιχείρησης. Αφαίρεση ζιζανίων στους χώρους πέριξ των θερμοκηπίων. • Μέριμνα για απομάκρυνση και καταστροφή των υπολειμμάτων της καλλιέργειας καθώς και απολύμανση των χώρων του θερμοκηπίου. • Πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και ξέπλυμα με άφθονο νερό πριν από κάθε χειρισμό των φυτών. • Χρήση παπουτσιών, φόρμας και γαντιών μιας χρήσης από τους εργαζόμενους που εκτελούν τις διάφορες καλλιεργητικές εργασίες και αντικατάστασή τους μεταξύ διαφορετικών εγκαταστάσεων. • Αποφυγή επαφής των υγιών φυτών με τα χέρια που έχουν έρθει σε επαφή με ασθενή φυτά (εκρίζωση, δέσιμο, κλάδεμα, κ.λπ.), εκτός αν τα χέρια έχουν προηγουμένως πλυθεί καλά. Κ. Δ. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Φραγκόσυκα
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΕΛΛΑΔΑ
Η επιτυχία χρειάζεται υπομονή Χρειάστηκε 5 χρόνια υπομονή αλλά το πείραμα πέτυχε στα χωράφια του Φώτη Τζώρτζη, ο οποίος τόλμησε μαζί με τη σύζυγό του Ελένη και τον γιο τους Νικήτα, να φυτέψουν φραγκοσυκιές, λίγο έξω από την Καλαμάτα! Η απόφαση δεν ήταν καθόλου επιπόλαια ή βιαστική. Όλα αυτά τα χρόνια μπορεί να απογοητεύτηκαν, να κουράστηκαν, αλλά κινήθηκαν μεθοδικά, στοχεύοντας στην ποιότητα και την αναζήτηση αγορών για το προϊόν τους.
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Για τρίτη χρονιά φέτος, η ετικέτα τους φιγουράρει στα ράφια μεγάλων σούπερ μάρκετ και στη λαχαναγορά, η παραγωγή τους διαρκώς αυξάνει, όπως αυξάνουν και οι καταναλωτές που απολαμβάνουν τα κάθε λογής, χρωματιστά, γευστικά φραγκόσυκά τους. Και φυσικά, όσο γίνονται γνωστές οι εξαιρετικές ιδιότητες αυτού του ιδιαίτερου φρούτου, όλο και περισσότεροι το βάζουν στο τραπέζι τους! Κ.Δ.
Εύφορη Γη • 11
ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Ορυζοκαλλιέργεια
Αν ο κάμπος είχε νερό… οι ερημιές θα έδιναν καρπούς
Την υλοποίηση των δεσμεύσεων της Περιφέρειας Πελοποννήσου περιμένουν οι παραγωγοί όλου του κάμπου της Καλαμάτας και της Μεσσήνης, για την αποκατάσταση του αρδευτικού δικτύου προκειμένου να ξανακαλλιεργήσουν τα χωράφια τους. Μεταξύ των ελάχιστων παραγωγών που επιμένουν να σπέρνουν την γη, είναι και οι δύο τελευταίοι παραγωγοί ρυζιού, που παλεύουν με πατέντες για να φτάσει μέχρι το χτήμα τους, το νεράκι που υπάρχει στο δίκτυο του ΓΟΕΒ. Και το ρύζι είναι μια καλλιέργεια που χρειάζεται πολύ νερό… Ούτε κηπευτικά, ούτε τριφύλλια δεν καλλιεργούν πια στον κάμπο, ο οποίος θα είχε πολλά να δώσει στους ανθρώπους της γης και την τοπική οικονομία, αν υπήρχε νερό… Για την ορυζοκαλλιέργεια στη Μεσσηνία, μίλησαν στην «Εύφορη Γη» οι δύο και μοναδικοί πια καλλιεργητές, στον κάμπο της Σπερχογείας. Ο Παναγιώτης Περρωτής μιλά για τα λάθη της πολιτικής ηγεσίας, που άφησε το έργο του αναδασμού να διαλυθεί.. Οι όποιες μικροπαρεμβάσεις στα κεντρικά κανάλια, δεν είναι αρκετές , αφού χρειάζονται ανακατασκευή, πράγμα για το οποίο έχει δεσμευθεί ο περιφερειάρχης Παν. Νίκας. «Όσο αντέξουμε», παρατηρεί ο Γιώργος Μιχαλόπουλος, ο άλλος παραγωγός ρυζιού, ο οποίος επισημαίνει ότι το νερό είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για να συνεχίσουν.
1 2 • Εύφορη Γη
Ο ίδιος διπλασίασε φέτος τα στρέμματα που καλλιεργεί, βλέποντας πως κάτι κινείται με την αποκατάσταση του αρδευτικού. Αντίστοιχα διπλασίασε την καλλιέργεια και ο κ. Περρωτής, αλλά σε καμιά περίπτωση τα 250 – 300 στρέμματα δεν φτάνουν τα 1.000 και πάνω που καλλιεργούσαν με ρύζι πριν μερικά χρόνια. Ο Βασίλης Κοτσιλιέρης, σταμάτησε να καλλιεργεί ρύζι γιατί δεν βλέπει καμία προοπτική, λόγω της άρδευσης. Ο Αλέξανδρος Περρωτής, ως γεωπόνος και γνώστης του αντικειμένου, θέλει να συνεχίσει τη συγκεκριμένη καλλιέργεια, καθώς και την παράδοση της οικογένειάς του. Τονίζει όμως ότι είναι σημαντικό να γίνουν όσα πρέπει για να μην νεκρωθεί ο κάμπος, καθώς με ένα σωστό αρδευτικό αυτός ο κάμπος μπορεί να ζήσει πολλές οικογένειες. Ο Χρήστος Περρωτής, ακόμα ένας νέος που δεν φοβάται τη δουλειά και το χωράφι, πιστεύει ότι περισσότεροι νέοι θα ασχοληθούν με την αγροτική παραγωγή, αν ο κάμπος αποκτήσει και πάλι νερό. Κ. Δ. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ
Το EcoPlant μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και κατά την περίοδο της συγκομιδής, διότι δεν είναι τοξικό. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυαστικά με κάθε φυτοφάρμακο ή λίπασμα χρησιμοποιείται.
ΣΤΌΧΟΣ ΜΕ ΤΟ ECOPLANT ΕΊΝΑΙ Η ΒΕΛΤΊΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΣΕ ΌΛΑ ΤΑ ΕΠΊΠΕΔΑ. Η χρήση του EcoPlant συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγής, της ποιότητας, του βάρους και της διατηρισιμότητας των καρπών, καθώς και στην αποφυγή σκασιμάτων. Επίσης βοηθάει το φυτό να ενδυναμώσει τους αμυντικούς του μηχανισμούς αλλά και το ριζικό του σύστημα, με αποτέλεσμα να ριζώνει βαθύτερα και να μην αντιμετωπίζει φαινόμενα ξηρασίας, καθώς εξασφαλίζει υγρασία από το έδαφος. Λόγω των μικροκρυστάλλων που περιέχει, δίνει τη δυνατότητα στο ριζικό σύστημα να απορροφά ότι δεν κατακρατείτε κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του.
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Στόχος μας είναι με την χρήση του EcoPlant να μειωθούν τα φυτοφάρμακα και τα λιπάσματα, αφού το προϊόν συμβάλλει σημαντικά στην θρέψη τον φυτών, μειώνοντας τη χρήση λιπασμάτων, αλλά και την χρήση φυτοφαρμάκων, διότι έχει φυτοπροστατευτικές ιδιότητες. Αξίζει ακόμα να σημειωθεί, πως έχει παρατηρηθεί σημαντική μείωση του κόστους παραγωγής, σε περιοχές που αυτό το κόστος είναι σημαντικά επιβαρυμένο. Πρόκειται για ένα επαναστατικό διάλυμα, το οποίο όχι μόνο έχει θετική επίδραση στα φυτά αλλά είναι και ακίνδυνο στην εφαρμογή του.
Εύφορη Γη • 13
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ
#μαζί_ενωμένοι
Η πλατφόρμα που στηρίζει την παραγωγή και μειώνει την ανεργία
Την ανοικτή ψηφιακή πλατφόρμα #μαζί_ενωμένοι παρουσίασε πρόσφατα ο Αγροτικός Συνεταιρισμός “ Ένωση Μεσσηνίας”, με στόχο την υποστήριξη του αγροδιατροφικού τομέα και την καταπολέμηση της ανεργίας στον πρωτογενή τομέα.
14 • Εύφορη Γη
Πρόκειται για την πρώτη στη Μεσσηνία ανοικτή ψηφιακή πλατφόρμα υποστήριξης του πρωτογενούς τομέα και καταπολέμησης της ανεργίας, σε μια προσπάθεια να καλυφθούν ανάγκες όλης της αλυσίδας παραγωγής, από το χωράφι στο ράφι. Η πλατφόρμα #μαζί_ενωμένοι της “ Ένωσης Μεσσηνίας”, αξιοποιεί εξελιγμένες δυνατότητες συμμετοχικότητας (crowdsourcing), ψηφιακές υποδομές ανάλυσης και συλλογής δεδομένων, καθώς και αυτοματοποιημένου συνδυασμού της προσφοράς και ζήτησης εργασίας, πόρων και υπηρεσιών. Η “ Ένωση Μεσσηνίας” επιχειρεί να συμβάλλει με τον τρόπο αυτό στη μείωση του μεγάλου προβλήματος αναφορικά με την έλλειψη εργατών γης. Παράλληλα, επιδιώκει να επιλύσει ένα χρόνιο πρόβλημα, αναφορικά με την οργανωμένη καταγραφή των αναγκών σε εργατικό δυναμικό στον πρωτογενή τομέα. Μέσα από την πλατφόρμα, αγρότες, συνεταιρισμοί κι επιχειρήσεις μπορούν να δημοσιεύουν δωρεάν τις ανάγκες τους σε εργατικό δυναμικό, καθώς και τις παροχές τους, όπως κατάλυμα ή διατροφή. Επιπλέον, κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να δημοσιοποιεί δωρεάν και με ασφαλή τρόπο τη διαθεσιμότητά του για παροχή εργασίας. Η πλατφόρμα #μαζί_ενωμένοι υποστηρίζει βασικές κατηγορίες αναγκών και προσφοράς εργασίας της αγροδιατροφής και της αγροτικής παραγωγής, όπως θέσεις για εργάτες γης, αλιείς, κτηνοτρόφους, χειριστές αγροτικών μηχανημάτων, οδηγούς αγροτικών οχημάτων, χειριστές εξοπλισμού & χωματουργικών μηχανημάτων, γεωπόνους κ.α. ενώ στόχος είναι να εμπλουτίζεται συνεχώς η λίστα, βάσεων των αναγκών που διαμορφώνονται αλλά και τις προτάσεις που υποβάλλονται στο info@messiniaunion.gr Παράλληλα, αξιοποιώντας τα δεδομένα, -με σεβασμό πάντα στον κανονισμό GDPR αναφορικά με τη διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων- όπως επισημαίνει ο αν. γενικός διευθυντής του Αγροτικού Συνεταιρισμού, Γιάννης Πάζιος, η «Ένωση Μεσσηνίας», θα σταθεί αρωγός στους δήμους και την Περιφέρεια Πελοποννήσου, ώστε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο κινήτρων για την κινητοποίηση εργατικού δυναμικού. Προσφορά χώρων διαμονής σε συνεργασία με πάσης φύσεως δομές και τοπικές επιχειρήσεις, παροχές σε είδος κ.α. είναι μόνο κάποιες από τις παροχές που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη μετακίνηση εργατικού δυναμικού. Η πλατφόρμα είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://menoume-energoi.crowdapps.net/messinia/ Η δράση #μαζί_ενωμένοι, είναι μέρος της συνολικής στρατηγικής ψηφιακού μετασχηματισμού της “ Ένωσης Μεσσηνίας”. Με λύσεις πρακτικές για τον αγρότη, τον εργαζόμενο, τα συνεταιριστικά σχήματα, τις επιχειρήσεις και τους φορείς του πρωτογενούς τομέα της περιοχής. Έχει υλοποιηθεί από την Ελληνική εταιρεία τεχνολογίας και καινοτομίας Crowdpolicy, η οποία ιδρύθηκε και με τη συμβολή του Μεσσήνιου Γιώργου Καραμανώλη, και έχει διακριθεί μέσα από διεθνείς και εθνικές συνεργασίες με δήμους, περιφέρειες αλλά και την Ελληνική Κυβέρνηση. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Ελαιόλαδο & επιτραπέζια ελιά
Ακόμα μια δύσκολη χρονιά; ΤΙ ΠΕΡΙΜΈΝΟΥΝ ΚΡΉΤΗ ΚΑΙ ΠΕΛΟΠΌΝΝΗΣΟΣ
Μια ακόμα δύσκολη χρονιά για το ελαιόλαδο και την επιτραπέζια ελιά έρχεται να προστεθεί στις προβληματικές προηγούμενες, με τον κλάδο να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας στην Ελλάδα.
Οι χαμηλές τιμές, η έλλειψη οργάνωσης και εκπαίδευσης, η χύμα διακίνηση του προϊόντος, τα προβλήματα στη δακοκτονία, οι ελαιοκαλλιεργητές μεγάλης ηλικίας, ο μικρός κλήρος και κυρίως η έλλειψη κεντρικής πολιτικής, αποτελούν τα βασικά ζητήματα που απασχολούν όσους θέλουν να ενδιαφερθούν σοβαρά με την κατάσταση. Η εκτίμηση της παραγωγής για τη σεζόν 2019-2020, βάσει των δεδομένων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης
1 6 • Εύφορη Γη
και Τροφίμων, ανέρχεται στους 275.000 τόνους για το ελαιόλαδο και στους 217.000 για τις επιτραπέζιες ελιές. Για την περίοδο 2018 - 2019 η αντίστοιχη εκτίμηση κυμάνθηκε στους 185.000 τόνους για το ελαιόλαδο και στους 199.000 τόνους για τις επιτραπέζιες ελιές. Για την τελευταία περίοδο, 2019 - 2020, οι εκτιμήσεις -σύμφωνα με τις πληροφορίες- κάνουν λόγο για 29.000 τόνους στην περιοχή της Διεύθυνσης Αγροτικής TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας, 26.000 στη ΔΑΟΚ Μεσσηνίας, 25.000 στην Ηλεία, 24.000 στη Λακωνία, 21.000 στο Ηράκλειο, 16.500 στα Χανιά, 14.000 στο Λασίθι και ακολουθούν οι υπόλοιπες ελαιοπαραγωγικές περιοχές. Για φέτος είναι ακόμα νωρίς να γίνουν εκτιμήσεις, καθώς θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι όποιες συνέπειες από την ξηρασία του χειμώνα, τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες της άνοιξης και το πιθανό ενδεχόμενο δακοπροσβολής ή εμφάνισης γλοιοσπορίου, πράγμα που φυσικά απεύχονται οι παραγωγοί. Η αναλογία τιμής, ποιότητας και ποσότητας απασχολεί ιδιαίτερα τη Μεσσηνία, σύμφωνα με τον αν. γεν. διευθυντή της Ένωσης Α.Σ. Μεσσηνίας «Η Ένωση» Γιάννη Πάζιο, ο οποίος διαπιστώνει την εξαιρετική ποιότητα που είχε η περιοχή και στο ελαιόλαδο και στην επιτραπέζια ελιά, με σοβαρά όμως προβλήματα για μια ακόμα συνεχόμενη χρονιά για τους παραγωγούς, αυτή τη φορά λόγω της τιμής, παρότι το μεσσηνιακό ελαιόλαδο διατίθεται σε περισσότερες από 20 χώρες. Υπάρχουν ζητήματα ανταγωνισμού εντός και εκτός Ευρώπης, σημειώνει αναφερόμενος ακόμα στην έλλειψη οργάνωσης της παραγωγής, στα ζητήματα της μονοκαλλιέργειας, της μέσης ηλικίας των παραγωγών, του μικρού κλήρου, την έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού και την μη ύπαρξης ισχυρών συνεταιριστικών σχημάτων. «Πρέπει να γίνει χάραξη της κεντρικής πολιτικής από το κράτος αναφορικά με τα κίνητρα του αγρότη, το κόστος παραγωγής και διαμονής στην ύπαιθρο» παρατηρεί. Για την ελιά Καλαμών, πέραν των ζητημάτων τιμής και ποσότητας αναφέρεται στις κινήσεις που γίνονται με άλλους φορείς για την τροποποίηση των προδιαγραφών του ΠΟΠ και για την απόσυρση της υπουργικής απόφασης Αποστόλου. Όπως σε κάθε ελαιοπαραγωγική περιοχή, έτσι και στην Ηλεία, απασχολεί ιδιαίτερα η δακοκτονία: «Θεωρώ την
δακοκτονία αποτυχημένη. Έτσι όπως γίνεται, πρόκειται για αρχέγονη διαδικασία» σημειώνει ο γεωπόνος στην Ένωση Αγροτών Χρήστος Γόγολος. «Πρέπει πρώτα να γίνει ενημέρωση προς τους παραγωγούς για το πώς να καλλιεργήσουν με σύγχρονο τρόπο την ελιά». Επίσης αναφέρεται στα προβλήματα στο ελαιοτριβείο, στους επιμολυντές και στα φυτοπροστατευτικά που παίζουν ρόλο στην ποιότητα του προϊόντος. Είναι δε της άποψης πως θα πρέπει να γίνουν περισσότερες τυποποιήσεις ώστε να τελειώσει το χύμα λάδι. Στην Κρήτη η χρονιά που πέρασε ήταν δραματική, όπως σημειώνει ο δρ. γεωπόνος-ερευνητής και επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ Νικόλαος Μιχελάκης, εκφράζοντας την προσωπική του άποψη, λέγοντας μεταξύ άλλων πως τα μεγάλα προβλήματα οφείλονταν στην δακοκτονία, η οποία λόγω κλίματος πρέπει να γίνεται νωρίτερα στην Κρήτη. Όπως εξηγεί, η όλη διαδικασία χρειάζεται ευελιξία για να προσαρμοστεί στις τοπικές συνθήκες της κάθε περιοχής και να υπάρξει ένα όργανο με περιφερειακή διάρθρωση για τον συντονισμό. Σημειώνει δε πως θα πρέπει «η Πολιτεία να ενισχύσει τις επιχειρήσεις για να διεισδύσουν στις αγορές του εξωτερικού, με τυποποιημένο ελαιόλαδο». Η ποιότητα και οι εισαγωγές είναι βασικά ζητήματα γα τον καθορισμό των τιμών σύμφωνα με τον πρόεδρο
Εύφορη Γη • 17
Δάκος
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίων Αποστόλων Παναγιώτη Πατσάκη: «Ευθύνονται και οι κυβερνήσεις μας για την μεγάλη εισαγωγή λαδιού. Εάν δεν πάει καλά το λάδι, τελείωσε ο τόπος μας» παρατηρεί. Αναγνωρίζει όμως και την ανάγκη βελτίωσης της παραγωγής μέσα από την εκπαίδευση των παραγωγών. Όσο για τη βρώσιμη ελιά: «Απ’ ό,τι βλέπω και ακούω, δεν υπάρχει μεγάλη προοπτική». Ο Λάκωνας παραγωγός Κυριάκος Παπούλης σημειώνει πως η αιτία για την πτώση της τιμής είναι τα αποθέματα, ενώ για την επιτραπέζια ελιά αναφέρει: «Μείνανε πολλές ελιές και φταίμε όλοι, φταίει το σύστημα». Η υπεύθυνη ποιοτικού ελέγχου τον Συνεταιρισμό Πετρίνας Λακωνίας Ελένη Γοναρίτου αναφέρεται στη διακεκριμένη ποιότητα του προϊόντος και στην επένδυση που γίνεται με νέα μηχανήματα για περισσότερες πολυφαινόλες, πράγμα που όπως λέει μπορεί να φέρει υψηλότερες τιμές. Όλοι όμως επηρεάστηκαν από την πτώση των τιμών, πράγμα που αποδίδει και η ίδια προφανώς στις εισαγωγές: «Όταν στο εξωτερικό παίρνουν το λάδι το δικό μας και το αναμειγνύουν με το δικό τους, για να έχουν πιο ποιοτικό λάδι και το πουλάνε πολύ πιο φθηνά, αυτό δημιουργεί πρόβλημα. Όπως επίσης και η μεγάλη εισαγωγή λαδιού από την Τυνησία». Συμπληρώνει όμως ακόμα πως «οι αγροτικοί συνεταιρισμοί έχουν μείνει αρκετά χρόνια πίσω, με ό,τι αυτό συνεπάγεται». Αναφερόμενη στο αύριο του ελληνικού ελαιολάδου, σημείωσε πως «χρειάζεται σίγουρα μια οργανωμένη πολιτική» και συμπληρώνει: «Προσπαθούμε να ανταγωνιστούμε Ιταλούς και Ισπανούς, όταν κάποιοι παίρνουν το δικό μας λάδι χύμα για να φτιάξουν το δικό τους και το βαφτίζουν ισπανικό ή ιταλικό. Χρειάζεται περισσότερη διαφήμιση και προώθηση από το κράτος». Αλ. Ντι Μπενεντέτο
18• Εύφορη Γη
Σε επιφυλακή οι αγρότες για τον δάκο Σε επιφυλακή θα πρέπει να είναι μέχρι τη συγκομιδή της ελιάς φέτος οι ελαιοκαλλιεργητές, καθώς ανά πάσα στιγμή είναι πιθανό να εκδηλωθούν εστίες δάκου, οι πληθυσμοί του οποίου παρουσιάζουν σημαντική δυναμική σε μεμονωμένες περιοχές. Στη Μεσσηνία φέτος έχουν καταγραφεί σημαντικοί πληθυσμοί σε συγκεκριμένες περιοχές, όπου καταδεικνύεται η δυναμική που υπάρχει φέτος, με τους δολωματικούς ψεκασμούς ενδεχομένως να μην αποτελούν ισχυρό όπλο. Περί τα τέλη Ιουλίου οι συγκεκριμένοι πληθυσμοί, που έχουν παρατηρηθεί από την αρχή του καλοκαιριού, σημείωσαν μια ύφεση λόγω των καιρικών συνθηκών, αλλά υπάρχουν φόβοι πως όταν οι καιρικές συνθήκες ευνοήσουν, τα προβλήματα θα ενταθούν. Από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) Μεσσηνίας οι ψεκασμοί έχουν προχωρήσει ικανοποιητικά και δεν αποκλείεται να ξεπεράσουν τους 3, ενώ σε επικίνδυνες -κυρίως παραθαλάσσιες περιοχές- μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού είχαν ήδη γίνει 3 ψεκασμοί. Αντίστοιχα, ανησυχητικά κυλά η θερινή περίοδος για ελαιοπαραγωγικές περιοχές σε όλη την Ελλάδα. Αιτίες είναι η μειωμένη τιμή, οι κίνδυνοι από τον δάκο και η γενικότερη ανασφάλεια εξαιτίας του κορονοϊού, ενώ σε συγκεκριμένες περιοχές ήδη αναμένεται μειωμένη σοδειά, ύστερα από την περιορισμένη καρπόδεση, λόγω του καύσωνα της άνοιξης. Κ. Δ. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Πατάτα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
ΤΑ ΠΡΟΒΛΉΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΊΑΣ
Ευκαιρία για αναδιοργάνωση Ένα μεγάλο μάθημα για τους παραγωγούς πατάτας στην Ηλεία και σε άλλες περιοχές ήταν η φετινή χρονιά, λόγω των συνεπειών του κορονοϊού, αφού οδήγησε πολλούς να σκεφτούν πως είναι ανάγκη πια να υπάρξει οργάνωση για να μπορούν να ανταποκριθούν σε αντίξοες καταστάσεις.
Όπως αναφέρει ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης Δυτικής Ελλάδας, Θανάσης Βασιλόπουλος, μιλώντας στην «Εύφορη Γη»: «Ήταν ένα μάθημα για εμάς ώστε να οργανώσουμε την παραγωγή αυτού του ποιοτικού προϊόντος και να αξιοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που μας προσφέρει η πολιτεία». Καταστροφικός παράγοντας για τους πατατοπαραγωγούς ήταν οι μεγάλες εισαγωγές αιγυπτιακής πατάτας. Η πανδημία συνέβαλλε τα μέγιστα στη μη απορρόφηση του προϊόντος, αφού έκλεισαν όλα τα καταστήματα εστίασης και ήταν αδύνατο το προϊόν να διοχετευθεί TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
προς αυτές τις κατευθύνσεις. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και το πρόβλημα της μεταφοράς, αφού ενώ υπήρχε ζήτηση από τις Ανατολικές χώρες δεν υπήρχε η δυνατότητα μεταφοράς. Και όλα αυτά, συνέβησαν ως συνέπεια του συνδυασμού πραγμάτων και προβλημάτων, αφού “ υπήρχε αδυναμία στην αποθήκευση του προϊόντος και κακή συνεννόηση, -εξ’ αιτίας του ότι δεν έχουμε οργανωμένες ομάδες παραγωγών πατάτας και υγιείς συνεταιρισμούς”, εξηγεί. Κων. Δημ.
Εύφορη Γη • 19
Εσπεριδοειδή
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
ΛΕΜΟΝΙΑ – ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΑ
Οι προοπτικές για τα εσπεριδοειδή σε καιρό κορονοϊού
Ο κλάδος των εσπεριδοειδών είναι μεταξύ εκείνων της αγροτικής παραγωγής που κινήθηκαν σημαντικά φέτος, με τους καταναλωτές να προτιμούν κυρίως τα πορτοκάλια, ως πηγή βιταμίνης C και άλλων θρεπτικών συστατικών. Ρεπορτάζ: Κυριακή Παπακωνσταντίνου
Για το πώς όμως κινήθηκε γενικότερα η φετινή παραγωγική και εμπορική χρονιά στα εσπεριδοειδή, -πορτοκάλια, μανταρίνια και λεμόνια κυρίως, που διαμορφώθηκε η τιμή, ποια είναι τα συγκριτικά στοιχεία με το προηγούμενο έτος, ποιο αναμένεται να είναι το μέλλον της εν λόγω καλλιέργειας στην Ελλάδα καθώς και για τις εισαγωγές - εξαγωγές, μίλησαν στην Εύφορη Γη εκπρόσωποι συνεταιρισμών κι επιχειρήσεων από την Πελοπόννησο και την Κρήτη. ΠΕΛΟΠΌΝΝΗΣΟΣ: Η φετινή χρονιά είχε μειωμένη παραγωγή και αυτό φάνηκε και στις ποσότητές νωπού φρούτου προς εξαγωγή αλλά και στην χυμοποίηση, αναφέρει ο διευθυντής του εργοστασίου στο Ναύπλιο, του Ομίλου CHB, Μιχάλης Χριστοδούλου. Ο Όμιλος CHB, είναι ο μεγαλύτερος επεξεργαστής φρούτων στην Ελλάδα. Η ιστορία της εταιρίας ξεκινά το 1955 από το Ναύπλιο με την εξαγωγή φρέσκων φρούτων στην Ευρώπη ενώ σήμερα έχει καταφέρει το 80% των δραστηριοτήτων της να αποτελούν πρώτες ύλες, οι οποίες εξάγονται σε πάνω από 90 χώρες σε 5 ηπείρους. Ο Όμιλος κατέχει δύο εργοστάσια παραγωγής, στην Αγία Τριάδα Ναυπλίου και στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης αλλά και γραφεία στην Αθήνα. Αναφορικά με τις τιμές φέτος (2019-2020), επισημαίνει ότι λόγω της μειωμένης παραγωγής οι τιμές του νωπού φρούτου για εξαγωγή ήταν υψηλότερες από πέρσι, ενώ οι τιμές για χυμοποίηση παρέμειναν στα περσινά επίπεδα. Δυσοίωνο βλέπει το μέλλον ο κ. Χριστοδούλου, κυρίως αν δεν γίνουν ενέργειες επαναδραστηριοποίησης των παραγωγών, αναφέρει χαρακτηριστικά. Γενικώς, παρατηρεί, ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει εγκατάλειψη και μετατροπή καλλιεργειών σε άλλα προϊόντα, προσθέτει. Ερωτώμενος
20• Εύφορη Γη
σχετικά με τα περαιτέρω μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν, αισιοδοξώντας πως η Διεπαγγελματική Οργάνωση Εσπεριδοειδών, θα συμβάλλει σημαντικά στον κλάδο. Ως όπλο απέναντι στη γρίπη, χαρακτήρισε τα πορτοκάλια ο Νικόλαος Κρητικάκος, γεωπόνος – αντιπρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Εσπεριδοειδών Σκάλας, σχολιάζοντας ότι, όπως φαίνεται, ισχύει το ίδιο και για τον κορονοϊό, με τον καταναλωτής σίγουρα να τα προτιμά. Όσον αφορά τις τιμές ανέφερε ότι σημειώθηκε μία αύξηση γύρω στο 10 με 15 % σε σχέση με πέρυσι, γεγονός που -όπως παρατήρησε- δεν οφείλεται μόνο στον κορονοϊό, αλλά και σε άλλους παράγοντες. Ένας παράγοντας είναι η ζήτηση που σημειώθηκε στις εξαγωγές. «Δεν είναι τόση η εσωτερική κατανάλωση», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «όσο οι εξαγωγές». Υπήρξε μία μείωση της παραγωγής στην Ισπανία και την Ιταλία φέτος που λογικά επηρέασε τις εξαγωγές της Ελλάδας, ενώ λόγω κορονοϊού αυξήθηκε γενικώς η ζήτηση από το εξωτερικό. Η εσωτερική αγορά ήταν μειωμένη και λόγω του lockdown σίγουρα επηρεάστηκε, ενώ οι τιμές παρέμειναν σε καλά επίπεδα και για την εσωτερική αγορά. Οι τιμές ποικίλουν φυσικά από τον παραγωγό στον διακινητή. Συγκεκριμένη περίοδο, στο δέντρο τα πορτοκάλια είχαν τιμή 0,40 ευρώ και από εκεί και πέρα η τιμή πώλησης διέφερε, ανάλογα. Πρέπει φυσικά να υπολογίζονται και τα έξοδα συσκευασίας και όλα τα υπόλοιπα έξοδα. Όσον αφορά την παραγωγή του Συνεταιρισμού, ο κ. Κρητικάκος ανέφερε ότι ήταν μειωμένη λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας, γεγονός που έπαιξε ρόλο και στα μεγέθη των πορτοκαλιών. «Παρόλο που δεν ήταν μεγάλα, είχαν χυμό και ήταν πολύ γλυκά, ενώ η ποιότητά τους ήταν TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
πολύ καλή επίσης», ανέφερε χαρακτηριστικά. Σχετικά με τα επόμενα χρόνια σχολίασε ότι -όπως φαίνεται- θα υπάρχει μία σταθερή ζήτηση στα πορτοκάλια με αυξητικές τάσεις, αναφέροντας παράλληλα ότι πιθανότατα, κάποιες ποικιλίες μανταρινιών, όπως είναι τα Ορτανίκ, να παρουσιάζουν ζητήματα στη ζήτηση. ΚΡΉΤΗ: Αύξηση της παραγωγής στα πορτοκάλια αλλά και στα υπόλοιπα προϊόντα τα οποία παράγει ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Χανίων, διαπιστώνει ο Γιώργος Κορναράκης, από το τμήμα πωλήσεων. Πρέπει να σημειωθεί πως ο Συνεταιρισμός παράγει τα πορτοκάλια ΠΟΠ Μάλεμε, τα οποία μάλιστα είναι τα μοναδικά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης στην Ελλάδα από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Από την καταστροφή που έγινε τον χειμώνα, λόγω των ισχυρών χαλαζοπτώσεων, ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής καταστράφηκε, με συνέπεια να πάει πίσω μια χρονιά που είχε ξεκινήσει με πολύ καλές προϋποθέσεις. Πάντως, την περίοδο Μαρτίου – Απριλίου, οι τιμές των παραγωγών εκτοξεύτηκαν, πράγμα που οφείλεται στην αύξηση της ζήτησης στα πορτοκάλια αλλά και στα λεμόνια, στα οποία ούτως ή άλλως υπήρχε σημαντικά έλλειψη στην αγορά. Για το τελευταίο προσθέτει ότι σε κάποια φάση έφυγαν από την αγορά τα λεμόνια από την Τουρκία και κινήθηκαν προς την αγορά της Ρωσίας, Και αυτό γιατί με τον κορονοϊό σταμάτησαν να εισάγουν λεμόνια στην Κίνα και έτσι η Τουρκία για να καλύψει την αγορά της Ρωσίας απέσυρε
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
πολλές ποσότητες από την Ελλάδα. Οπότε δημιουργήθηκε ένα κενό, το οποίο ανέβηκε την τιμή στον παραγωγό. Στα Χανιά συγκεκριμένα η τιμή στον παραγωγό τον Φεβρουάριο ήταν διπλάσια από πέρυσι, αναφέρει χαρακτηριστικά. Αναφορικά με τα εργατικά χέρια, ο κ. Κορναράκης είναι ικανοποιηνμένος από την ανταπόκριση σε γενικό πλαίσιο. Ωστόσο, υπάρχει ζήτημα καθώς δεν είναι εύκολο να βρεθούν εργάτες. Όσον αφορά το μέλλον των εσπεριδοειδών στην Ελλάδα ο κ. Κορναράκης περιόρισε την απάντησή του στην περιοχή των Χανίων, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι χρόνο με τον χρόνο αντικαθίστανται πολλές καλλιέργειες με αβοκάντο. Φυτεύονται χιλιάδες αβοκάντο κάθε χρόνο και ο λόγος είναι το μεγαλύτερο κέρδος φυσικά. Τη στιγμή που για τα πορτοκάλια η τιμή ξεκίνησε από 0,20 και 0,60 ευρώ προς στο τέλος η καλύτερη, στο αβοκάντο ξεκίνησε από 2,90 ευρώ και η χαμηλότερο έφτασε στα 2,50 ευρώ. Η φετινή μάλιστα ήταν καλή χρονιά για το αβοκάντο και τον παραγωγό. Όσον αφορά τις εξαγωγές, ο κ. Κορναράκης ανέφερε ότι ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Χανίων εξάγει εδώ και πολλά χρόνια σε διάφορες χώρες όπως η Ολλανδία, ενώ τον τελευταίο χρόνο έχει μπει δυναμικά και στην αγορά της Δανίας, καθώς και στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Αυστρία. Οι εξαγωγές παρόλα αυτά ελαττώθηκαν, οι ποσότητες δηλαδή στην παραγωγή με τις καταστροφές που έγιναν τον χειμώνα. Γενικά, όμως υπάρχει ζήτηση για το κρητικό πορτοκάλι και γενικά οι τιμές κινήθηκαν σε καλά επίπεδα το προηγούμενο διάστημα, προφανώς λόγω της πανδημίας.
Εύφορη Γη • 21
Φράουλα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Φορολογικό και εργασιακό
Μεγαλύτερο πρόβλημα από τον κορονοϊό
Η ελληνική φράουλα είναι ένα δυναμικό εξαγωγικό προϊόν στο 90% της παραγωγής του, με ιδιαίτερα οργανοληπτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Στην Ηλεία η παραγωγή φράουλας γίνεται σε πάνω από 14.000 στρέμματα. Ρεπορτάζ: Κωνσταντίνα Δημοπούλου
Οι φραουλοπαραγωγοί της περιοχής φέτος υπέστησαν τις επιπτώσεις της πανδημίας σε μεγάλο βαθμό, με μεγάλη καταστροφή στον δυναμικό αυτό κλάδο της πρωτογενούς παραγωγής, που αποφέρει κάθε χρόνο τζίρο ύψους 100 εκατ. ευρώ. Πολλοί απογοητεύθηκαν και κάποιοι εγκατέλειψαν τις καλλιέργειες, σύμφωνα με τον Γιάννη Αρβανιτάκη, παραγωγό και εξαγωγέα φράουλας. Ένα ποσοστό 40% της καλλιέργειας σπαταλήθηκε, αφού αγανακτισμένοι οι παραγωγοί λόγω ακύρωσης παραγγελιών και χαμηλής τιμής και ζήτησης του προϊόντος, πέταξαν τόνους φράουλας. Εναλλακτικά,
22 • Εύφορη Γη
κάποιοι προτίμησαν να διαθέσουν κάποιους τόνους σε εργοστάσια για 20 λεπτά. Όπως εξηγεί, η φετινή χρονιά είχε πολύ καλές προοπτικές, ποσοτικά και ποιοτικά, αφού ο καιρός ευνόησε σημαντικά. Φαινομενικά τα πράγματα ήταν αισιόδοξα μέχρι τέλος Μαρτίου, όπου η Ελλάδα κήρυξε πανδημία και όλες οι χώρες έπαιρναν τα απαραίτητα έκτακτα μέτρα προστασίας, με συνέπεια όμως να μην γίνουν εξαγωγές. Σχεδόν δύο μήνες μετά η τιμή της φράουλας έφτασε στο 1,60 ευρώ και υπήρχε ζήτηση, όμως ήταν ήδη αργά, αφού ούτε οι ποσότητες ήταν αρκετές, ούτε ο χρόνος που TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
είχε απομείνει για τη συγκομιδή. Ο κλάδος ζήτησε τη στήριξη της Πολιτείας, όπως σύσσωμος ο αγροτικός κόσμος. Όλα όμως τα ενδεχόμενα παραμένουν ακόμα ανοιχτά, αφού υπάρχουν φόβοι πως
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
κάποιοι παραγωγοί δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στην καλλιέργεια τη νέα χρονιά. Το πλήγμα ήταν πολύ μεγάλο και αν δεν υπάρξουν συντονισμένες προσπάθειες για τον κλάδο, τότε θα χαθούν πολλά. Λαμβάνοντας υπόψη και το βάρος της φορολογίας, τότε μπορεί να αντιληφθεί κανείς τη δεινή θέση στην οποία βρίσκονται οι παραγωγοί. Με μια νότα αισιοδοξίας προσέγγισε το σοβαρό αυτό ζήτημα ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης Δυτικής Ελλάδας και πρόεδρος Αγροδιατροφικής Σύμπραξης Δυτικής Ελλάδας Θεόδωρος Βασιλόπουλος. Εκτιμά πως στο εξής όλοι θα είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι μετά από όλη τη δοκιμασία που έχει υποστεί ο πρωτογενής τομέας. “Θα έχουμε την αίσθηση του προβλήματος άρα θα είμαστε όλοι προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τα πράγματα”, σημειώνει έχοντας διαπιστώσει τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετώπισε φέτος ο συγκεκριμένος κλάδος. Να σημειωθεί πως στην περιοχή της Ηλείας το 50% της καλλιέργειας φράουλας είναι ποικιλίας “Βικτώρια”, η οποία έχει ανθεκτικότητα, μπορεί να μετακινηθεί σε μεγάλες αποστάσεις κι έχει πολύ κάλο σχήμα, ενώ επιπλέον, είναι εύκολη στην καλλιέργεια.
Εύφορη Γη • 23
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Ανθοκομία
Εν αναμονή άνθισης…
Μετά από μια 10ετη κρίση, ο κλάδος της ανθοκομίας κλήθηκε να αντιμετωπίσει όπως κάθε άλλος κλάδος και την κρίση της πανδημίας, σε μια χρονιά που αναμενόταν καλή. Ρεπορτάζ: Αφροδίτη Βέλμαχου
Ένα σημαντικό κομμάτι της γεωπονίας, η καλλιέργεια καλλωπιστικών φυτών επηρεάστηκε αυτή την περίοδο, αφήνοντας άγνωστη την πορεία και την εξέλιξή της στο μέλλον υπό τη νέα πραγματικότητα. Την κατάσταση αυτή επιβεβαιώνουν και άνθρωποι εξειδικευμένοι στο συγκεκριμένο χώρο, οι οποίοι μίλησαν στην Εύφορη Γη, για το κλίμα που επικράτησε την περίοδο της καραντίνας
24 • Εύφορη Γη
και στην συνέχεια. Ο κ. Αποστολάκης, ο οποίος έχει δικό του θερμοκήπιο στην πόλη της Καλαμάτας, στάθηκε στο ότι οι καταναλωτές ήταν γενικά συγκρατημένοι και κυρίως στα άνθη, καθώς η καραντίνα ήρθε την άνοιξη και το Πάσχα, μια κρίσιμη περίοδο για την ανθοκομία, η οποία απλά χάθηκε. Ακολούθησαν τα μέτρα για τις τελετές TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
με τον περιορισμό των γάμων και των βαπτίσεων, με συνέπεια να συνεχιστεί η δύσκολη περίοδος με το μέλλον να παραμένει άγνωστο. Όπως, ανέφερε ο κ. Αποστολάκης «Δεν είναι εύκολο να αποφασίσεις να αλλάξεις το είδος της καλλιέργειάς σου, εφόσον έχεις επενδύσει χρήματα σε μία πιο κοστοβόρα καλλιέργεια και να τα αξιοποιήσεις σε μία άλλη, πιο οικονομική. Και αυτό γιατί τα έσοδα που θα σου αποφέρει θα είναι λιγότερα και όσα χρήματα έχεις επενδύσει να πάνε σχεδόν “χαμένα”». Ο Θανάσης Τσαμπάζης, από την αγροτική επιχείρηση Φυτώρια Κώστας Τσαμπάζης στην πόλη της Θεσσαλονίκης, η οποία εξειδικεύεται στην παραγωγή καλλωπιστικών φυτών εξωτερικού χώρου, ανέφερε πως ο κορονοϊός επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την ανθοκομία, αφενός γιατί οι περισσότεροι προτίμησαν να αγοράσουν κάποια οικονομικά φυτά από πολυκαταστήματα και όχι να επενδύσουν χρήματα για τον κήπο ή το μπαλκόνι τους. Αφετέρου, γιατί οι αρχιτέκτονες τοπίου και οι εργολάβοι ιδιωτικών και δημοσίων έργων πρασίνου, δεν είχαν αντικείμενο εργασίας, αφού τα ξενοδοχεία παρέμειναν κλειστά και το Δημόσιο υπολειτουργούσε. Ο κ. Τσαμπάζης σημείωσε δε πως “Το μέλλον παραμένει άγνωστο, αλλά είμαστε υποχρεωμένοι να επενδύουμε χρήματα και να καλλιεργούμε φυτά, ώστε να μην χαθεί η αγορά, ελπίζοντας να μην χαθούν τα χρήματά μας”.
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Εύφορη Γη • 25
Κλοπές
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Κλέφτες ρημάζουν σοδειές και αγροτόσπιτα
Πραγματικές ιστορίες που οι άνθρωποι της γης βιώνουν καθημερινά με μεγάλη απογοήτευση, καθώς κοιτούν την λειψή πια ή και κατεστραμμένη τους σοδειά, τα άδεια ράφια της άλλοτε γεμάτης αποθήκης τους, τον ξηλωμένο φράχτη του χωραφιού τους… Αληθινές ιστορίες που δε μπορεί να φανταστεί κανείς, ούτε ο ίδιος κλέφτης, πόσο στοιχίζουν στην τσέπη και την ψυχή του ανθρώπου που καλλιεργεί τη γη. Ιστορίες που δεν αγγίζουν ούτε τον κρατικό μηχανισμό, αφού οι όποιες κατά καιρούς βελτιώσεις του νομοθετικού πλαισίου, δεν αναγνωρίζουν το δίκιο του αγρότη. Μια πρόσφατη παρόμοια ιστορία εκτυλίχθηκε στην Πιπερίτσα, ένα μικρό χωριό της Μεσσηνίας, κι έχει να κάνει με έναν αγρότη που βρήκε το μισό χωράφι του άδειο από καρπούζια το οποίο πριν λίγες ημέρες το είχαν αδειάσει από πεπόνια. Η τσαπατσουλιά των δραστών προκάλεσε μεγάλες φθορές στο φυτικό κεφάλαιο, ολοκληρώνοντας έτσι την καταστροφή της σοδειάς. Η ίδια όμως τσαπατσουλιά αποτέλεσε και την αφορμή να φτάσει η υπόθεση στην Δικαιοσύνη, με ύποπτο, ο οποίος τιμωρήθηκε με αναστολή. Και η ζημιά; Δεν προβλέπεται αποζημίωση για τον παραγωγό που έχασε τον κόπο μιας ολόκληρης χρονιάς. Οι αγρότες όμως αυτή τη δουλειά κάνουν και περιμένουν να ζήσουν από αυτήν. Όπως και οι άνθρωποι της Δασικής Υπηρεσίας, οι οποίοι έχουν πια στο αντικείμενό τους και τις αγροτικές φθορές και κλοπές. Δεν έχουν όμως τα κατάλληλα «όπλα» να παλέψουν για το δίκιο των αγροτών. Ο Παν. Κανελλόπουλος είναι μεταξύ εκείνων που βρίσκονται καθημερινά στο καθήκον, στην αγροτική γη και παλεύει για το δίκιο του αγρότη. Στα χέρια του έχει τον νέο Ποινικό Κώδικα, αλλά, όπως διαπιστώνει και ο δασάρχης Σπύρος
2 6 • Εύφορη Γη
Κατσίποδας, υπάρχει απουσία διοικητικών προστίμων, στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται ο παθών να προχωρήσει σε αγωγή, με επιπλέον κόστος για τον ίδιο σε χρήμα και χρόνο. Και αυτό γιατί με την εφαρμογή του Νέου Ποινικού Κώδικα και την κατάργηση των πταισμάτων και του Δημοσίου Κατηγόρου αυτόματα δημιουργήθηκε ζήτημα με την αυτεπάγγελτη βεβαίωση από την υπηρεσία των αγροτικών αδικημάτων πταισματικού χαρακτήρα, δηλαδή με αξία ζημιάς κάτω των 600€, καθώς και τις αγρονομικές παραβάσεις. Μια κατάσταση που προφανώς είναι εις βάρος του απλού νομοταγή πολίτη, ο οποίος για ζημιές που έχει υποστεί - κάτω των 600€- πρέπει να καταφύγει στα αστικά δικαστήρια για να διεκδικήσει την αποζημίωσή του, σπαταλώντας πολλαπλάσιο ποσό από αυτό της ζημιάς που έχει υποστεί σε δικηγόρους παράβολα κ.λπ. και μάλιστα με αμφίβολο αποτέλεσμα. Αυτή η κατάσταση δημιουργεί στους παραβάτες την άνεση να κινούνται αυτοβούλως, χωρίς να υπολογίζουν το νόμο και τις συνέπειές του, γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχουν πολλές πιθανότητες να τιμωρηθούν, αφού ελάχιστοι ή κανένας από τους παθόντες δεν πρόκειται να κινηθούν εναντίον τους, με συνέπειες αυθαίρετης συμπεριφοράς, υπερβαίνοντας τα επιτρεπτά από το νόμο αλλά και την ηθική όρια. Κ. Δ. TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Διαγωνισμός
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ
Καινοτόμες ιδέες ανέδειξαν τους μεγάλους νικητές του 2020 Μια νέα αυτόνομη μέθοδος καθαρισμού διχτυών υδατοκαλλιέργειας, διαγνωστικές μέθοδοι για παθογόνα στο νερό και στα τρόφιμα και μια τρισδιάστατη ρομποτική πλατφόρμα χάρισαν τα βραβεία στους τρεις μεγάλους νικητές του φετινού διαγωνισμού αγροδιατροφής “Trophy – Τροφή Challenge”. Νικητές αναδείχθηκαν: * Η ELIMINATORE στην κατηγορία Agri-Tech Startups. Προτείνει μια νέα αυτόνομη μέθοδο καθαρισμού διχτυών για την υδατοκαλλιέργεια με χρήση AI. * Η NANOPLASMAS PRIVATE COMPANY στην κατηγορία Food-Tech Startups. Έχει αναπτύξει αποτελεσματικές διαγνωστικές μεθόδους για παθογόνα στο νερό και στα τρόφιμα. * Η CITYVEG στην κατηγορία Agri-Tech & Food-Tech Ideas.
TEYXOΣ 13 • ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2020
Πρόκειται για μια τρισδιάστατη ρομποτική πλατφόρμα, η οποία προσαρμόζεται σε έναν παρτέρι και υποστηρίζει τα φυτά με στοχευμένη άρδευση και λίπανση βάσει των αναγκών και του σταδίου ανάπτυξης του κάθε φυτού, καθώς και με ζιζανιοκτονία ακριβείας. Οι νικήτριες ομάδες κέρδισαν -μεταξύ άλλων- χρηματικά έπαθλα και την δυνατότητα να συμμετέχουν απευθείας στον τελικό του παγκόσμιου διαγωνισμού Future Agro Challenge. Ο διαγωνισμός υλοποιείται από το πρόγραμμα “Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά”, υπό την καθοδήγηση του Πανεπιστημίου Rutgers, σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Αμερικάνικη Γεωργική Σχολή και την υποστήριξη των Industry Disruptors Game Changers (ID-GC).
Εύφορη Γη • 27