θροϊσμα #22

2

Με αφορμή την εγκατάσταση ανθρώπων...

...στα Βίλια, στη Σάμο, στην Κόνιτσα, στην Αθήνα ή κάπου στη Γη.

èñïúóìá 22 τεύχος

Éäéïêôçóßá: Ãñáöåßá: URL: e-mail:

Êáôáóêçíþóåéò ×áñïýìåíá ÐáéäéÜ ×áñïýìåíá ÍéÜôá Χέυδεν 14, 10434 ÁèÞíá, ôçë. 210-32.26.019, FAX 210-3257801 www.kataskinosi.gr kataskinoseis@yahoo.com

Åêäüôçò - Áñ÷éóõíôÜêôçò

ÐÝôñïò Êáëëßôóçò

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης Σόνια Καραγεώργου ÄçìÞôñçò Áíôùíßïõ Αλέξανδρος Κυτίνος Πέπη Βατικιώτη Μαριλού Μίλλες Μάρθα Δελή-Πυρουνάκη Χριστίνα Νικολοπούλου Νίκος Καλλίτσης ÓðÞëéïò ÐÝôæáò Φοίβος Καλλίτσης Ìáñßá ÓðÜôïõëá ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ευγενία Καββαδία Εύα Καρτερού Φίλιππος Λεωνίδας Μαρία Μπάστα

Οι άνθρωποι πάντα μετακινούνταν. Για να επιβιώσουν, για να βρουν καλύτερες συνθήκες ζωής, για να προστατέψουν τα παιδιά τους. Η ιστορία του τόπου μας είναι γεμάτη από τέτοιες μετακινήσεις, πολέμους, διώξεις, βία, οικονομική εκμετάλλευση. Οι Έλληνες όπως και όλοι οι άνθρωποι στη γη μετανάστευαν και μεταναστεύουν, για να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή. Είτε ντόπιοι είτε μετανάστες, οι άνθρωποι αποτελούν τον μεγαλύτερο πλούτο που υπάρχει σε κάθε τόπο και χρειάζονται στήριξη, για να πατήσουν στα πόδια τους και να μπορέσουν να προσφέρουν με τη σειρά τους στην κοινότητα. Τα παιδιά είτε έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα είτε οπουδήποτε αλλού στον κόσμο, χρειάζονται στήριξη, αγάπη και φροντίδα, για να μπορέσουν να ανθήσουν και να αναδείξουν τα ταλέντα τους. Οι άνθρωποι κρίνονται από τις πράξεις τους, κρίνονται από το αν βοηθάνε όποιον πέφτει να σηκωθεί ή αν χλευάζουν και επιτίθενται στους αδύναμους ή αν σφυρίζουν αδιάφορα όταν άνθρωποι δίπλα τους πετροβολούνται επειδή έτυχε να γεννηθούν κάπου αλλού. Δεν αποδεχόμαστε το μίσος και την έχθρα απέναντι σε ανθρώπους, επειδή έχουν διαφορετικό χρώμα δέρματος, επειδή μιλάνε διαφορετική γλώσσα, επειδή πιστεύουν σε διαφορετική θρησκεία. Απέναντι σε αυτό το μίσος και τον ρατσισμό που ξεχειλίζουν στις τηλεοπτικές οθόνες, απέναντι στις ψεύτικες ειδήσεις και στις πολιτικές καριέρες που χτίζονται πάνω στο μίσος, επειδή δεν έχουν τίποτα ουσιαστικό να πουν για τα πραγματικά προβλήματα των ανθρώπων, η ενότητα και η αλληλεγγύη είναι η δική μας απάντηση. Οι μετανάστες είναι καλοδεχούμενοι στις πόλεις μας, στα χωριά μας, στις γειτονιές μας. Μακριά από τις φυλακές, τα "hot spot" και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Στις δομές αλληλεγγύης στα νησιά του Αιγαίου, στους ανθρώπους που διασώζουν πρόσφυγες στα ανοιχτά της Λιβύης, στις κοινές παρέες των πιτσιρικιών που η διαφορετικότητα είναι ομορφιά και γνώση, στις κοινές παρέες των ενηλίκων που οι άνθρωποι γνωρίζονται, ερωτεύονται και ζουν με βάση τις συμπεριφορές και τα ενδιαφέροντα τους, στα παιδιά όλου του κόσμου που τραγουδούν αγκαλιά τα βράδια στην κατασκήνωση, στα μεικτά ζευγάρια Ελλήνων, Ελληνίδων και μεταναστών, μεταναστριών που χτίζουν μαζί τη ζωή τους, στους χώρους εργασίας όπου, ντόπιες, ντόπιοι και μετανάστριες, μετανάστες αγωνίζονται πλάι πλάι για μια ζωή με αξιοπρέπεια βλέπουμε το μέλλον και την ομορφιά της ανθρωπότητας. Θα ζήσουμε μαζί και θα παλέψουμε μαζί για έναν καλύτερο κόσμο. Για έναν κόσμο που θα χωράει όλους τους Ανθρώπους.

Αλέξανδρος Κυτίνος

Γραφιστική Υποστήριξη ÄçìÞôñçò Áíôùíßïõ Äéüñèùóç êåéìÝíùí ÌÜñèá ÄåëÞ-ÐõñïõíÜêç Πέπη Βατικιώτη

Νικηφόρος Πυρουνάκης Θάνος Σαγιάς Χρύσα Σαλωμίδου Κωνσταντίνος Σκούφας Φωτογραφίες ÐÝτρος Καλλίτσης Αντ. Κωνσταντακόπουλος Χριστίνα Νικολοπούλου Äéáêßíçóç ÓôñáôÞò ÐõñïõíÜêçò

Åêôýðùóç: Ðáí. ÌáêñõãéÜííçò ÃñáöéêÝò ÔÝ÷íåò, Σαρπηδόνος 33, 104 42 Αθήνα, ôçë. 210-51.53.535 Åõ÷áñéóôïýìå ôïí ê. ÌáêñõãéÜííç êáé ôïõò óõíåñãÜôåò ôïõ ãéá ôç ðïëýðëåõñç âïÞèåéÜ ôïõò.

ποιοι είμαστε Τα Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα είναι σήμερα μια Οργάνωση με περισσότερους από 80 ενεργούς εθελοντές που οργανώνει κατασκηνώσεις για την ψυχοκοινωνική στήριξη των παιδιών και υλοποιεί, εντελώς δωρεάν, προγράμματα για παιδιά και νέους βασισμένα σε εμψυχωτικές δράσεις αισθητικής αγωγής (θέατρο, μουσική, καραγκιόζης, κουκλοθέατρο, φωτογραφία, ζωγραφική, θεατρικό παιχνίδι, χειροτεχνίες και κατασκευές). Ένας πυρήνας 30 έμπειρων εθελοντών πλαισιωμένος από 50 νέους ανθρώπους διαχειρίζεται το παρόν και δημιουργεί το αύριο αυτής της προσπάθειας. Οι άνθρωποι αυτοί, που πιστεύουν στις διαχρονικές αξίες του έργου όπως, την αγάπη για τα παιδιά και τους ανθρώπους, τη βεβαιότητα για τα πολλά ταλέντα κάθε ανθρώπου, τους δημοκρατικούς θεσμούς, την ισότητα των ανθρώπων και την ελευθερία λόγου και σκέψης, φιλοξενούν χωρίς διακρίσεις παιδιά διαφορετικής καταγωγής, ηλικίας, φύλου, θρησκεύματος και οργανώνουν ή υποστηρίζουν δραστηριότητες για τους νέους που συμμετέχουν ως στελέχη στην κατασκήνωση.

editorial

σ κέ ψ ε ι ς Ζούμε σε μια εποχή όπου όλα παρουσιάζονται με τεράστια δόση υπερβολής. Οι σχέσεις μεταξύ ηγετών διαφορετικών χωρών εναλλάσσονται διαρκώς μεταξύ δήθεν μίσους και ψεύτικης αγάπης κρύβοντας πολύ σοβαρότερα διακυβεύματα και μεγαλύτερα συμφέροντα. Γεγονότα αποτελούν πλέον οι δηλώσεις πολιτικών, οι οποίες ίσως και να μην έγιναν, ενώ όσα πραγματικά αποφασίστηκαν και συνέβησαν μένουν στο παρασκήνιο. Ψίθυροι και ψέματα διακινούνται με μεγάλη ευκολία και δυσκολεύεσαι να διακρίνεις την αλήθεια. Μικροπράγματα γιγαντώνονται και αδιάφορα γεγονότα κατακλύζουν την καθημερινότητά μας, αλλά παρουσιάζονται με τρόπο ώστε να αισθάνεσαι ότι πρέπει να παίρνεις θέση σε κάτι που σπάνια έχει σημασία για τη ζωή σου και συνήθως δεν αφορά εσένα, αλλά γυαλιστερές περσόνες που ποτέ δε θα συναντήσεις. Φανερά ή σκοτεινά κέντρα αποφάσεων υποχρεώνουν τους ανθρώπους, σαν κι εμάς, να αλληλοσκοτώνονται σε -απομακρυσμένες ή όχι- περιοχές ώστε να δημιουργήσουν πρόσφυγες και μετανάστες. Οι Άνθρωποι αυτοί που με δυσκολίες καταφεύγουν στις δυτικές χώρες, για να δουλέψουν σκληρά με μικρές έως μηδαμινές απολαβές, λίγα χρόνια μετά, θα αποτελέσουν και τη λύση του δημογραφικού προβλήματος του αναπτυγμένου Βορρά. Σπάνια γίνεται αναφορά σε αυτούς, με εξαιρεση κάποιες εικόνες, όπως του μικρού Αϊλάν, που υπονοούν ότι το παιδί αυτό βρέθηκε τυχαία και μόνο του εκεί. Πάντα φταίνε μόνο οι διακινητές και τα κυκλώματά τους, ίσως και οι ίδιοι οι πρόσφυγες που δεν διάλεξαν την καλή και σωστή πλευρά στον κάθε εμφύλιο, ο οποίος γίνεται στο όνομα ενός "μοναδικού, μεγάλου και αληθινού" θεού ή της καθαρότητας της φυλής, που δεν αποδεικνύεται με το DNA αλλά με την "Ιστορία". Καμιά αναφορά στα κράτη που αδειάζουν σε αυτές τις χώρες τα απαρχαιωμένα τους οπλικά σκουπίδια και ως αντάλλαγμα παίρνουν τους ανθεκτικότερους, όσους επιζήσουν στο μακρύ και δύσκολο ταξίδι προς τη "Γη της επαγγελίας". Παντού ακούς ουρλιαχτά χωρίς στοιχεία, χωρίς επιχειρήματα. Φανατικοί και χωρίς σκέψη ακροατές φθάνουν στο έγκλημα για ένα πρωτάθλημα, για μια φάτσα που δεν τους αρέσει ή για μια περιοχή όπου βόσκουν τα πρόβατά τους μαζί με τους "απέναντι". Ας μην τους μιμηθούμε, ας δείξουμε κάτι άλλο, ας μείνουμε διαφορετικοί. Είναι χρήσιμο να ξέρουμε γεγονότα και τις αιτίες τους όμως ας είμαστε ψύχραιμοι, ας μένουμε γαλήνιοι και όχι απαθείς, ας έχουμε μέτρο το μέγεθός μας. Ας νιώθουμε κάποιες στιγμές θυμό, χωρίς όμως να υποχωρούν η φιλία, η αγάπη, η συντροφικότητα. Να βλέπουμε τη φύση και τις χάρες της, να είμαστε χαμογελαστοί και κεφάτοι όταν βρισκόμαστε με άλλους, να χαιρόμαστε με όσα ζούμε, ακόμη όταν είμαστε μόνοι μας. Να σκεφτόμαστε τί πραγματικά συμβαίνει στο παγκόσμιο στερέωμα, αλλά να μη θεωρούμε δεδομένο τον μικρόκοσμό μας. Γιατί σε αυτόν το μικρόκοσμο πάντα έχουμε τη δυνατότητα να παρέμβουμε και να τον αλλάξουμε έστω και λίγο, έστω και για λίγο. Είναι βέβαιο ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε και το ξέρουμε. Κι αυτό γίνεται με συλλογική και αγαπησιάρικη δράση, με ανταλλαγή ιδεών και συζήτηση, με υπομονή και επιμονή στην επίτευξη μικρών αλλά ρεαλιστικών στόχων. Η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη από μεταναστεύσεις. Έτσι και σε μας. Πριν πολλά χρόνια το παιδί ενός μετανάστη από τη Μακεδονία -εργάτη σε εργοστάσιο της Ελευσίνας- ήρθε στην Κατασκήνωση και πέρασε εκεί κάποια καλοκαίρια μαζί με άλλα πολλά. Μεγάλωσε, έκανε παιδιά, τα οποία με τη σειρά τους ήρθαν και έμειναν στην Κατασκήνωση σε δύσκολες εποχές. Αυτά τα παιδιά, χρόνια μετά, υποδέχτηκαν τα παιδιά κάποιων άλλων ανθρώπων, που ήρθαν από την Αλβανία να δουλέψουν στην περιοχή. Και εκείνα πλέον ως ενήλικοι φροντίζουν τα παιδιά που μόλις έφτασαν από το Αφγανιστάν και τη Συρία. Είναι πολύ όμορφο να συνεχίζουμε την ιστορία ανταποδίδοντας στους επόμενους όσα εισπράξαμε ως παιδιά. Να θυμόμαστε όσα ζήσαμε και όσα νιώσαμε σαν παιδιά ή σαν νέοι ή σαν μεγαλύτεροι και να μπορούμε να φτιάχνουμε κοινωνίες χωρίς βάσανα, γεμάτες από θετικά συναισθήματα, να είμαστε χαρούμενοι και πλήρεις. Νιώθουμε υπερήφανοι, όταν βλέπουμε τις γενιές να διαδέχονται η μία την άλλη και όταν η αλληλεγγύη, το νοιάξιμο, η φροντίδα, η πάλη για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ισότητα, οι δημοκρατικές διαδικασίες και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα δεν ειναι αξίες στη θεωρία, αλλά να γίνονται αδιαπραγμάτευτη καθημερινότητα για 20 μέρες. Επί τρεις γενιές το πετυχαίνουμε και σε λίγο καιρό κάποια από τα σημερινά παιδιά της Κατασκήνωσης, η τέταρτη-πέμπτη γενιά, θα είναι εθελοντές και η Κατασκήνωση θα γιορτάζει τα 100 της χρόνια. Ναι, κάτι πολύ σημαντικό συμβαίνει κάθε χρόνο στο όρος Πατέρας και έχουμε την τύχη να είμαστε κοινωνοί τούτου του ανθρώπινου μυστηρίου που συμβαίνει με μικρές ανθρώπινες πράξεις.

Πέτρος Καλλίτσης

3

4

στην αρχαία Ερένεια τον Ιούλιο...

Κατασκήνωση 2018

Τα δικαιώματα γίνονται πράξη «Στους μικρούς κόσμους, όπου τα παιδιά ζούνε... δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να αισθάνονται με περισσότερη ευαισθησία, όσο η αδικία, η βία και η εκμετάλλευση» Charles Dickens Από το παρελθόν μέχρι σήμερα το παιδί ήταν και εξακολουθεί να είναι το πρώτο θύμα στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως υπογραμμίζεται στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες βασικών δικαιωμάτων: Α) Δικαιώματα Επιβίωσης: Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στη ζωή, το όνομα, την ιθαγένεια, την ταυτότητα, την επικοινωνία με τους γονείς, εκτός αν αυτοί ζουν χωριστά, αν δεν μπορούν να τα φροντίσουν ή αν πρέπει να απομακρυνθούν από αυτά για το καλό τους. Β) Δικαιώματα στην Ανάπτυξη και την Εξέλιξη: Δηλαδή δικαίωμα στην εκπαίδευση, στην ελευθερία της σκέψης, στην πίστη σε μία θρησκεία, στην αναψυχή και το παιχνίδι. Γ) Δικαιώματα Προστασίας: Κανείς δεν μπορεί να επεμβαίνει αυθαίρετα ή παράνομα στην ιδιωτική ζωή, την οικογένεια, την κατοικία ενός παιδιού, ούτε να προσβάλλει την τιμή και την υπόληψή του. Δ) Δικαιώματα Συμμετοχής: Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να συναντιούνται, να συνεργάζονται, να μαθαίνουν τί συμβαίνει γύρω τους από τα Μέσα Ενημέρωσης (εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση, διαδίκτυο). Τα παιδιά δεν είναι μικρογραφίες ανθρώπων με μικρότερα ανθρώπινα δικαιώματα. Με βάση αυτές τις αρχές προσπαθούμε, κάθε Ιούλιο, να αξιοποιούμε στο μέγιστο τον χρόνο παραμονής των παιδιών στην Κατασκήνωση, προσφέροντάς τους ασφάλεια, ευκαιρίες για επικοινωνία και αλληλεπίδραση, σεβασμό στις πολιτισμικές τους ιδιαιτερότητες, απαγόρευση των διακρίσεων, λόγω της φυλής, του φύλου, της γλώσσας, της θρησκείας, της περιουσίας, των ιδιαίτερων αναγκών ή της εμφάνισής τους. Παρέχουμε στα παιδιά ένα πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, με έμφαση στην ομαδοσυνεργατική και άξονες το παιχνίδι στη φύση, τον αθλητισμό, τις τέχνες. Η τέχνη, σε όλες τις μορφές της (ζωγραφική, μουσική, θέατρο, λογοτεχνία, κινηματογράφος), είναι αυτή που ανοίγει ένα παράθυρο στον κόσμο και μαθαίνει στο παιδί μία γλώσσα παναθρώπινη, η οποία ενώνει ανθρώπους και πολιτισμούς. Μέσα από κάθε δραστηριότητα προσπαθούμε πάντα να βοηθήσουμε τα παιδιά να βρουν νόημα σε αυτό που βιώνουν, κάνοντας το ίδιο και για τους εαυτούς μας. Θεωρούμε τα παιδιά όντα ενεργά, ικανά και δυνατά να αναζητούν, να αναρωτιούνται, να αμφισβητούν, να υπερασπίζονται, να σκέφτονται, να προβληματίζονται, να διερευνούν. Ο/Η πολίτης του αύριο δεν πρέπει να ερμηνεύει τη διαφορά και την ποικιλία των πολιτισμών και τρόπων ζωής σαν απειλή για την ύπαρξή του, αλλά ως πολιτισμικό πλούτο. Γι’ αυτό κι εμείς, οι συμμετέχοντες σε αυτό που συντελείται στο βουνό "Πατέρας" κάθε καλοκαίρι, στοχεύουμε πάνω απ’ όλα στη δημιουργία ανοιχτών κατασκηνωτικών κοινοτήτων οι οποίες χαρακτηρίζονται από ισονομία, αποδοχή, νοιάξιμο και αλληλοκατανόηση.

Μαρία Σπάτουλα

τα παιδιά απαντούν

τί είναι για μένα η κατασκήνωση; Κατασκήνωση για μένα σημαίνει το σπίτι που ποτέ δεν είχα, η οικογένεια μου που ποτέ δεν μπορούσα να έχω. Στην Κατασκήνωση βρίσκω πιο πολλούς φίλους από όσους στην περιοχή μου. Η Κατασκήνωση για μένα είναι το παν.. Άννα Η Κατασκήνωση είναι τέλεια και μου αρέσει πολύ και τους αγαπώ σχεδόν όλους. Χ.Π.Χ.Ν. I LOVE YOU 2η Αγοριών Η κατασκήνωση για μένα είναι: Ξεκόλλημα από τα ηλεκτρονικά, για να περνάνε καλά όλα τα παιδιά, για να προχωράμε μόνο μπροστά, είναι μια ζωή. για να περνάμε καλά και να ξεχνάμε το σπίτι και τα ηλεκτρονικά, ένα νέο σπίτι με νέους γονείς και νέα αδέρφια, χαρά, υγεία και ελευθερία, το δεύτερο σπίτι μου και ανυπομονώ να γίνω ομαδάρχης. 3η Αγοριών Κατασκήνωση για μένα είναι σαν ένα μικρό χωριό που ζούμε όλοι μαζί. Μικρά, μεγάλα, αγόρια και κορίτσια, είναι σαν να πηγαίνω στο χωριό του παππού μου, αλλά εκεί δεν έχει τα παιδιά που έχει εδώ, δεν έχει την αγάπη που μας δίνουν εδώ. Νιώθω τόσο τυχερή που ήρθα εδώ και ας ήρθα μόνο δύο χρόνια. Εμμανουέλλα Η Κατασκήνωση για εμένα είναι τα πάντα! Είναι διασκέδαση, χαρά, φιλία, συγκίνηση, αρμονία και πάρα πολλά άλλα. Δεν θα ξεχάσω αυτά τα 7 υπέροχα χρόνια μου εδώ στο καλύτερο μέρος του κόσμου. Εύχομαι σε 5 χρόνια να είμαι ξανά εδώ σαν ομαδάρχισσα για να μπορώ να προσφέρω σε άλλα παιδιά αυτά που έχω ζήσει. Ευχαριστώ για όλα, Κατασκήνωση! Σοφία Η Κατασκήνωση είναι για μένα υγεία, χαρά, ώρα ομάδων, οι ομαδάρχες μου, ψυχαγωγία, παιχνίδι, φιλία, αθλητισμός, αγάπη, φροντίδα. 3η μικρών αγοριών Η κατασκήνωση για μένα είναι: ένα ωραίο Καλοκαίρι που δεν θα μπορέσω να ξεχάσω, για να περνάμε καλά, φανταστική, σαν το σπίτι μου, μου αρέσει πάαααρα πολύ, παρέα και παιχνίδι με φίλες, για να μην καθόμαστε μόνες στο σπίτι, σαν ο κύριος Πέτρος να έχει πάρα πολλά παιδιά. 4η μικρών κοριτσιών Η Κατασκήνωση για μένα σημαίνει ένας χώρος χαράς, ελευθερίας. Η Κατασκήνωση θα μέινει για πάντα στις αναμνήσεις μας και δεν θα την ξεχάσουμε ποτέ. Την Κατασκήνωση την λατρεύω όσο τίποτα άλλο, γιατί γνώρισα πολλά παιδιά και έκανα πολλές νέες φιλίες. Δεν υπάρχει τίποτα αρνητικό για την Κατασκήνωση. Μπρούνα Για μένα η Κατασκήνωση είναι: η πιο άσχημη Κατασκήνωση χα-χα-χα, η πιο ωραία Κατασκήνωση, θέλει μόνο πισίνα, μόνο μια μόνο πισίνα, σουβλάκια και πατάτες με κοτομπουκιές κάθε μέρα, αα και τραμπολίνο. 1η μικρών Αγοριών Για εμένα η Κατασκήνωση είναι μια εμπειρία που πας εκεί για να ξεχάσεις αρνητικά πράγματα και να περάσεις καλά. Είναι σαν να είμαστε μια οικογένεια. Γνωρίζεις παιδιά από άλλες χώρες και κάνεις καινούριες παρέες Μαργαρίτα Για να έρχομαι εδώ για έβδομη χρονιά σημαίνει πως, όχι μου αρέσει, όχι την αγαπώ, αλλά λατρεύω τούτη εδώ την Κατασκήνωση. Ζω τις καλύτερες στιγμές ολόκληρης της ζωής μου, αν και είμαι μόνο 13. Ευχαριστώ για όλα. Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς την Κατασκήνωση. Κατασκήνωση είπα; Όχι, αυτό δεν είναι μια απλή κατασκήνωση. Είναι το δεύτερο σπιτικό μου! Άννα Μαρία Για μένα η Κατασκήνωση είναι σαν το 2ο σπίτι μου. Έρχομαι εδώ 6 χρόνια και νιώθω πλέον άνετα. Είναι ένας τόπος ΧΑΡΑΣ για τα παιδιά και για τους ομαδάρχες που σου μαθαίνουν να ζεις, να αγαπάς, να συγχωρείς και να κατανοείς! Θέλω πάρα πολύ να έρθω και σαν ομαδάρχισσα εδώ!!!. Φωτεινή

5

6

Έλληνες εθελοντές γράφουν

Έλα και θα περάσεις τέλεια Μια βαθιά ανάσα… δύσκολη απόφαση!! Μήπως να γυρίσεις πίσω;…ναι! γιατί όχι; Ένας μήνας είναι, ένας μήνας γεμάτος ξενύχτια, πάρτυ, θάλασσες, ατελείωτες ώρες μπροστά στην τηλεόραση βλέποντας όλες τις σειρές από το ‘90 μέχρι και το 2010, πολλές ώρες ύπνου, βόλτες με τους φίλους, βίντεο στο youtube, αστεία, χαμόγελα και έρωτες. Ένας μήνας γεμάτος από καλοκαιρινή διάθεση, μία περίοδος που περιμένεις περίπου 305 ημέρες, και θα πας κατασκήνωση; Ναι, ξέρω όλα αυτά που σκέφτεσαι πριν κάνεις το μεγάλο αυτό βήμα στο καλοκαίρι σου, που μεταξύ μας δε μεταναστεύεις φίλε!! Θα πας κατασκήνωση "Χαρούμενα Παιδιά Χαρούμενα Νιάτα" σου είπαν οι ξαδέρφες σου, "έλα, και θα περάσεις τέλεια" σου είπαν την πρώτη φορά που πήγες για μια απλή προκατασκηνωτική… και μην πεις ψέματα σου άρεσε πολύ, πέρασες όμορφες ώρες και αισθάνθηκες μέλος μιας ομάδας. Μα τώρα, τώρα δεν είναι μια απλή προκατασκηνωτική τριών ημερών, είναι ένας μήνας κοντά! 2016 η πρώτη μου προκατασκηνωτική στην κατασκήνωσή μας! "Στην κατασκήνωσή μας;". "Ναι στην κατασκήνωσή μας! Άμα έρθεις και εσύ θα την θεωρείς κομμάτι της ζωής σου, κομμάτι του ίδιου σου του εαυτού!". Πολλά συναισθήματα από αυτήν την πρώτη εμπειρία των τριών αυτών ημερών με στόχο όλων και πια και δικό σου τη βοήθεια του στησίματος της κατασκήνωσης με σκοπό κάποια παιδιά να έρθουν στο χώρο αυτό και να πραγματοποιήσουν τα καλοκαιρινά τους όνειρα… Όνειρα που έκαναν για 335 ημέρες περιμένοντας να χαμογελάσουν ξανά με καλοκαιρινή διάθεση! Καλοκαίρι 2018… Πήγαινες πάλι για προκατασκηνωτική. Σου είχαν πει οι ξαδέρφες σου "έλα φέτος θα δεις θα περάσεις όμορφα θα βοηθήσεις και εσύ με τη σειρά σου και στο τέλος δε θα θες να φύγεις!", "δεν μπορώ" τους είχα απαντήσει "άλλη χρονιά, μόνο προκατασκηνωτική και φέτος"... Τελικά έμεινα! Η τελευταία ημέρα της προκατασκηνωτικής, έφερε την πρώτη ημέρα της κατασκήνωσης και φυσικά τα παιδιά όλα μαζεμένα με τους ομαδάρχες τους με χαμόγελα στα μάτια και άλλα μικρούλικα με κλάματα, καθώς αρνούνταν ακόμη πεισματικά την προσαρμογή τους εκεί, πάνω στο μεγάλο ΩΜΕΓΑ… σε αυτό το τελικό γράμμα της αλφαβήτας. Τους έβλεπα όλο χαρά και έκπληξη να ξεκινούν από την αρχή να χαράσσουν στα μυαλουδάκια τους νέα όνειρα και φυσικά νέες περιπέτειες! Ωστόσο, η καθυστέρηση της απόφασής μου αυτής με έκανε να μπω στην ΚΟΥΖΙΝΑ! Ναι στην κουζίνα, όσο οι άλλοι ήταν ομαδάρχες και πρόσεχαν, έπαιζαν και αγαπούσαν τα παιδάκια τους, τους μικρούς αυτούς κατασκηνωτές! Ο Γιώργος, γνωστός σε όλους ως Junior ήταν ο ομαδάρχης μας, δηλαδή ο αρχηγός της κουζίνας. Πάντα έδινε τις σωστές εντολές,

ώστε τα παιδιά να τρώνε όλα τα γεύματα στην ώρα τους και φυσικά κρατούσε όλη την ομάδα σε εγρήγορση! Με τον κύριο Βασίλη, τον μάγειρα και τον Τζαν άγρυπνο βοηθό του, τα παιδιά και όλη η κατασκήνωση απολαμβάναμε το κάθε γεύμα της ημέρας! Το να βρίσκεσαι στην κουζίνα μπορεί κάποιες φορές να είναι λιγάκι δύσκολο, αλλά συνάμα δημιουργεί ωραία συναισθήματα, καθώς εκεί μέσα κρύβεται μια πολύ όμορφη ομάδα με τις πλάκες, τα αστεία και κυρίως τα γέλια της! Χριστίνα, Άρτεμις, Έτρα, εγώ και φυσικά η ομάδα των ξένων εθελοντών. Μια μεγάλη ομάδα που βρισκόταν στην κουζίνα άνοιγε με χαμόγελο το μεγάλο παράθυρο πέντε φορές την ημέρα και εξυπηρετούσε τους νεαρούς πελάτες της. Ύστερα έπλενε τα πιάτα καθάριζε την κουζίνα και έμπαινε ως ενεργό μέλος της κατασκήνωσης και σε άλλες δραστηριότητες κοντά στα παιδιά! Εγώ, συμμετείχα στον όμιλο κουκλοθέατρου μαζί με την Άννα και τον Αλέξανδρο και φτιάχναμε με τα παιδιά κατασκευές, κυρίως μικρές κούκλες με τις οποίες τα παιδιά έπαιζαν και ανέπτυσσαν τη φαντασία τους δημιουργώντας ιστορίες και σενάρια. Στο τέλος ανέβασαν και μια όμορφη παράσταση με κούκλες που τα ίδια είχαν φτιάξει και θεωρώ πως, όσο και να χαζοπαραπονιόντουσαν, το διασκέδασαν! Ακόμη, ήμουν και στην ώρα αθλητισμού που, μαζί με την Έλενα και τους ομαδάρχες των παιδιών, μετά το ζέσταμα κάναμε αγώνες άλματος εις μήκος! Είχε και αυτό ορισμένες φορές τις δυσκολίες του, αλλά στο τέλος πάντα το χαμόγελο και τα γέλια νικούσαν! Φυσικά μέσα στην κατασκήνωση υπήρχαν και άλλες υπέροχες στιγμές, στιγμές που σε έκαναν ακόμη και να κλάψεις από χαρά, όπως όταν ένα παιδί μετά από καιρό σε πλησίαζε με αγάπη και σε καλούσε είτε να παίξεις μαζί του, είτε να το βοηθήσεις σε κάτι που χρειαζόταν, είτε σε προσκαλούσε στην ίδια του την αγκαλιά. Μια μικρή αγκαλιά που όμως σου έλεγε πολλά στην ψυχή σου! "Χαρούμενα Παιδιά Χαρούμενα Νιάτα", λοιπόν, πήγα και εγώ και πίστεψέ με ήταν οι καλύτερες διακοπές μου, παρέα με την αγάπη των παιδιών και ¨αγκαλιά¨ με όλα αυτά τα χαμόγελα, τις εμπειρίες και τις χαρές! "ΝΑΙ κάνε το βήμα, αυτό το καλοκαιρινό βήμα και δε θα χάσεις… Άσε για λίγο θάλασσα και τηλεόραση και απόλαυσε το βουνό", αυτό είπα στον εαυτό μου και πάτησα χώμα κατασκήνωσης, περνώντας και εγώ με τη σειρά μου τα σύνορα από έναν μουντό κόσμο σε έναν κόσμο με ΧΑΜΟΓΕΛΟ! Θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλα αυτά τα πρόσωπα εκεί μέσα, που με δέχτηκαν στη μεγάλη ομάδα τους και με έκαναν να αισθανθώ σα να τους ήξερα και να με ήξεραν χρόνια...

Χρύσα Σαλωμίδου

Έλληνες εθελοντές γράφουν

Χωροχρόνος 3 εβδομάδες είναι 21 μέρες, κι άλλες 6 για τις δουλειές, 27, δηλαδή υπολογίζονται 648 ώρες κατασκήνωσης μέσα σε 1 μήνα. Πολύς χρόνος. Και ένας χρόνος να περιμένεις τις μέρες της κατασκήνωσης, πολύς χρόνος πάλι. Με τόσα εργαλεία μέτρησης και προσέγγισης του χρόνου θα μπορούσε να πει κανείς ότι η ανθρωπότητα έχει καταφέρει να σπάσει τον κώδικά του. Δεν είναι μυστήριος, ούτε θεωρητικός ο χρόνος. Κάποιες φορές είναι αμείλικτος, άλλες πολύτιμος, άλλες φορές χρειάζεται λίγος παραπάνω για να πει κανείς και να κάνει όσα επιθυμεί και υπάρχουν και οι φορές που υπάρχει πολύς χρόνος, αλλά δεν βρίσκεται η κατάλληλη στιγμή. Μέσα στο καθορισμένο πρόγραμμα της κατασκήνωσης, που ξεκινά πολύ νωρίς το πρωί, και τελειώνει αργά το βράδυ, με καμπανάκια και ακρίβεια λεπτού, πλην εξαιρέσεων, ο χρόνος σαν να μπερδεύεται. Κάποιες ώρες κυλούν ατελείωτες, οι ώρες ύπνου δεν φτάνουν, ο χρόνος παίζει τα δικά του παιχνίδια μαζί με τα παιδιά και στο τελευταίο ωμέγα όλα μοιάζουν σαν μια ατέλειωτη μέρα. Σωρός από στιγμές που δεν έχουν προλάβει να γίνουν χθες, και ποιος μπορεί να περιμένει να περάσει πάλι αυτός ο χρόνος για να χαθεί ξανά αυτό το όριο του χρόνου; Στην επόμενη συνάντηση, ο καθένας είναι και λίγο διαφορετικός από την προηγούμενη. Ο χρόνος αφήνει σημάδια παντού και ας μην γίνεται αυτό αντιληπτό μέσα σε αυτή τη μυστηριακή χρονική ακολουθία. Τα παιδιά άλλαξαν, μεγάλωσαν, κάποιους από τους μεγαλύτερους τους ξεπέρασαν σε ύψος, κάποια δεν ξαναήρθαν σε αυτό το ραντεβού. Μεγάλωσαν πολύ. Κάποια ήρθαν με χαμόγελο από άλλο ρόλο, έτοιμα να δώσουν το δικό τους χρόνο. Μα, πώς πέρασε τόσο γρήγορα ο καιρός! Μα, σα χθες ήταν που ήταν παιδιά! Ο κόσμος λέει πως όταν περνάς όμορφα η ώρα κυλά γρήγορα κάτι που, κατά κοινή παραδοχή, ισχύει. Όμως, όταν μοιράζεσαι το χρόνο σου με τόσους ανθρώπους με τους οποίους σας κινεί αυτή η αγάπη για ένα σκοπό, που μοιαζει ουτοπικός, αλλά απαράμιλλα αυτονόητος, ο χρόνος δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο από το να μην έχει καμιά σημασία. Δανείζοντας τους στίχους του ποιητή μιας γνωστής καταιγίδας, ίσως γίνει πιο εύκολα κατανοητή η ιδέα ότι "αν το πιστέψεις στα αλήθεια, η αγάπη μπορεί, οτι αν αφεθείς, σε οδηγεί δρόμος" Και ο δρόμος θα σε οδηγήσει σίγουρα ξανά εκεί που τίποτα πέρα από το εμείς, και το όλοι και το βουνό και το τώρα έχουν σημασία... Είναι θέμα χρόνου.

Μαριλού Μίλλες

Μερικές από τις Κραυγές ομάδων που είχαν θέμα τα Οικοδομικά Υλικά Και γι’ αυτό θα ξαναπάω στου Πατέρα το βουνό. Με τους φίλους σου παρέα κατασκήνωση θα πας, όλη μέρα κι όλη νύχτα εσύ ωραία θα περνάς. Θα ‘μαστε εμείς καδρόνια για να ρίχνουν τα μπετά, θα ‘μαστε εμείς η βάση για τα άλλα υλικά. Καδρόνια 2η μεγάλων αγοριών

Βάλε άμμο και χαλίκι, Βάλε και νερό. Ρίξε το τσιμέντο και θα γίνει στο λεπτό. Είναι μπετό μα δεν είναι και τόσο απλό, μπορεί να γίνει άγαλμα, είτε και γλυπτό. Εεε, οι μπετομορφές. Μες τα σπιτικά και στις οικοδομές. Ίπι-ίπι-ες, μπετομορφές!

Στο γιαπί απ’ την αυγή, πηλοφόρι και μυστρί! Και κατά το μεσημέρι, πες το κολατσιό να φέρει. Ψωμί, ντομάτα και τυράκι, και μια σόδα στο καπάκι. Με τα σωστά τα υλικά, η υγεία πάει καλά. Και μετά στο πι και φι, έτοιμη η οικοδομή. Υλικά θες; Ορίστε, να’ τα! Ψωμοτύρι με ντομάτα!

Μπετομορφές 1η μικρών κοριτσιών

Ψωμοτύρι με ντομάτα 1η μικρών αγοριών

Αα Αχ βρε κοτρονίτσα μου, όπου πάω σε γυρεύω. Μες την κατασκήνωση, πάνω-κάτω όλο κυλάς. Αχ βρε κοτρονίτσα μου, που σε χάνω, που σε βρίσκω, από την σκηνή πηδάς, παίζεις και μας τραγουδάς. Ίπι-ίπι-όνες, είμαστε οι κοτρόνες! Κοτρόνες 4η μικρών κοριτσιών

7

8

Κατασκήνωση 2018 σε ρυθμό hip-hop

ας ενωθούμε όλοι μαζί Όλα άρχισαν από μια ιδέα για την κοινή παρουσίαση της 2ης και 3ης ομάδας των μεγάλων αγοριών. Κάθε ομάδα παρουσιάζει στη βραδινή ψυχαγωγία της Κατασκήνωσης αυτό που έχει ετοιμάσει: ένα τραγούδι, μια χορογραφία, ένα σύντομο θεατρικό. Ωστόσο, στην Κατασκήνωση του 2018, ο Άγγελος, ο Γιώργος, ο Μπάμπης και ο Φανούρης, οι ομαδάρχες των παραπάνω ομάδων, σκέφτηκαν να ξεφύγουν από τα τετριμμένα. Έγραψαν τους στίχους και πρόβαραν με τις ομάδες τους, ένα τραγούδι σε ρυθμό hip-hop. Στους στίχους του περιγράφονται πολλές πλευρές της Κατασκήνωσης: το καθημερινό πρόγραμμα και οι δραστηριότητες, οι κραυγές των ομάδων της χρονιάς (με θέμα τα οικοδομικά υλικά), αλλά κυρίως οι βασικές αρχές που διέπουν την Κατασκήνωση και τα συναισθήματα που νιώθουν όσοι συμμετέχουν σε αυτή. Καθώς το τραγούδι δεν ήταν σύντομο, οι πρόβες για την παρουσίαση ήταν πολλές. Οι εμπνευστές τίποτα δεν άφησαν στην τύχη: οι

Στο όρος του Πατέρα στην Κατασκήνωση θα πας Όλη μέρα κι όλη νύχτα συ ωραία θα περνάς Άφησε πίσω σου τα σχολικά βιβλία Εδώ θα’ χει Ομίλους και Χειροτεχνία Στο βουνό αυτό δε χωράει η βία Έλα μάγκα μου εδώ είναι ουτοπία Έλα στην παρέα μας και άφησε το σπίτι Και με τους ομαδάρχες σου φώναξε ΙΠΙ ΙΠΙ Όλοι καλοδεχούμενοι στον εναγκαλισμό Και αφήστε στην απέξω μόνο τον ρατσισμό ΡΕΦΡΕΝ Αν ενωθούμε όλοι μαζί Σ'αυτόν το ντουνιά Απ΄άκρη σ΄άκρη σ'όλη τη γη Κάθε γειτονιά Τα άγχη μας να κάνουμε πέρα Και προβλήματα Τα χέρια όλοι ψηλά στον αέρα Σφιχτά τη γροθιά

στίχοι γράφτηκαν σε μεγάλα χαρτόνια, έτσι ακόμα και αν κάποιος δεν τους είχε μάθει απέξω, μπορούσε να τους διαβάσει. Πριν το βράδυ που παρουσιάστηκε, όλοι λίγο ή πολύ το είχαμε ακούσει και περιμέναμε να το ακούσουμε και στο θεατράκι. Η παρουσίαση πολύ επιτυχημένη, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο. Ωστόσο, μια τέτοια δουλειά δεν θα ήταν δίκαιο να αποτελέσει μια απλή παρουσίαση ομάδων που θα γίνει και θα ξεχαστεί. Έτσι αποφασίστηκε να το τραγουδήσει όλη η Κατασκήνωση το τελευταίο Σάββατο και να βιντεοσκοπηθεί. Μαζευτήκαμε λοιπόν όλοι στο θεατράκι και το τραγουδίσαμε δύο-τρεις φορές δυνατά. Όσοι είδαν το οπτικοακουστικό υλικό είπαν ότι δεν ήταν τεχνικά άρτιο. Αυτό που έχει όμως σημασία, ήταν η χαρά και ο ενθουσιασμός της στιγμής και οι αναμνήσεις από την όλη εμπειρία. Άλλωστε εδώ είναι οι στίχοι και όποτε έχουμε κέφι, θα το ξαναπούμε:

Πριν απ’ το βραδινό θα πάμε στη σημαία Και όλες τις κραυγές θα φωνάξουμε παρέα Όμως δεν τέλειωσε ακούστε το αστείο Μετά θα μας πει μια κραυγή το επιτελείο Ατσάλια, κοτρώνες, σοβάδες και νερά Τσιμέντα, καδρόνια μαζί με σιδερά Ούπα, τούβλα, ταβανόπροκες Βερνίκια, γκασμάδες και μπετομορφές Ψωμοτύρι με ντομάτα αν τραβάει η όρεξή σας Και βάλτε όλα τα χρώματα μέσα στη ζωή σας ‘Ετσι λοιπόν αν ενωθούμε όλοι μαζί Τότε θα τη χτίσουμε την οικοδομή ΡΕΦΡΕΝ Σ’ αυτό το χωριό είμαστε πολλά παιδιά Μια η συνταγή για να ζούμε αρμονικά Συνεργασία βοήθεια αλληλοσεβασμός Έτσι εμείς θα ζήσουμε στη γη του κανενός Εδώ που σταματάνε οι κόντρες και τα μίση Σε τούτο το βουνό είμαστε όλοι ίσοι Το βράδυ στις εξέδρες να δούμε θεατρικό

Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης Μαριλού Μίλλες

Και ύστερα αγκαλιά θα πάμε στο βωμό Χτύπησε καμπανάκι για κάντε ησυχία Κι αν κάτσετε καλά θα σας πω και ιστορία Μέχρι κι ο τελευταίος να αποκοιμηθεί Κι απ’αύριο μια μέρα καινούρια απ’την αρχή ΡΕΦΡΕΝ Ελάτε στην κατάσκηνωσήηη Περνάμε καλά Με μια φωνή και με μια ψυχή Θα λέμε ΧΑ ΡΑ Εδώ θα είμαστε μια ομάδα Σαν μία γροθιά Ολοί έχουνε εδώ μία θέση Και μια αγκαλιά

Στίχοι:

Γιώργος Χριστάκης Άγγελος Μίλλες Μπάμπης Χριστάκης Φανούρης Τσόκας

οι ξένοι εθελοντές μας γράφουν

9

“Dear Kataskinosi“ Για μένα η Κατασκήνωση δεν ήταν απλώς μια καλοκαιρινή κατασκήνωση, αλλά ένα μέρος όπου χτίζονται η χαρά, η θετικότητα και ένας διαφορετικός τρόπος σκέψης. Είναι μάλλον αδύνατο να περιγράψω όλες τις εμπειρίες που έζησα ως εθελόντρια στην Ελλάδα. Οι λέξεις δεν αρκούν για κάτι τέτοιο. Αν έπρεπε να τα βάλω όλα σε μια φράση, θα έλεγα ότι είναι ένα εκπληκτικό μέρος, γεμάτο με εκπληκτικούς ανθρώπους, μέσα σε μια εκπληκτική ατμόσφαιρα. Κυριολεκτικά μπορείς να νιώσεις τη ζεστασιά και την αποδοχή που συνήθως νιώθει κάποιος μέσα στην οικογένεια του. Η Κατασκήνωση στην ουσία είναι μια τεράστια οικογένειά γεμάτη υποστήριξη και αγάπη! Dorotea Rukav Οι ξένοι εθελοντές στην κατασκήνωση του 2018 Jorandy Alejandro Garcia, Damian Aldair Nunez Cruz, και Cecilia Grande από το Μεξικό, Hakan Ozer από την Τουρκία, Celia Ruiz και Dani Kumerz από την Ισπανία, Dorotea Rukav από τη Σλοβενία, Kamila Sagdieva και Kira Sinelshchikova από τη Ρωσία ενώ για τέταρτη χρονιά ήταν μαζί μας ο Joan Gil López από την Καταλονία και για έβδομη η Martina Kratka από την Τσεχία.

προβολή στα ΜΜΕ

έγραψαν και είπαν για μας

Αρκετές αναφορές έγιναν τη χρονιά που πέρασε στα ΜΜΕ. Τα "συστημικά" ΜΜΕ ελάχιστα ενδιαφέρονται για τα κοινωνικά προβλήματα, τη φτώχεια και τα δικαιώματα των παιδιών. Είναι που κι εμείς δεν το έχουμε... Παρόλα αυτά και πάλι κάτι έγινε. Ο φίλος Νικόλας Καμακάρης στο Ραδιόφωνο του Alpha 989, η Μαρία Τσώλη στη διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ, οι συνεργάτες του ΑΘΗΝΑ 984 χάρις στην Ευπραξία Δουβλίδου, ο Θάνος Σαγιάς στην ΑΥΓΗ και ο Αντρέας Βάγιας στο ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ έκαναν αναφορές για την Έκθεση, το Χριστουγεννιάτικο Bazaar και την Κατασκήνωση.

Το πολύ δημοφιλές portal POPAGANDA του Σταύρου Διοσκουρίδη πάντα έχει σε περίοπτη θέση τις εκδηλώσεις που διοργανώνουμε στην πόλη αλλά και στην Κατασκήνωση, ενώ η φίλη Τζένη Παπαζιού, που εκδίδει το περιοδικό SERIOUS, πάντα έχει αναφορές και το ίδιο κάνουν πολλά portal στο Διαδίκτυο όπως το Spoted by locals. Πάντως στο διαδίκτυο εξακολουθεί να κυκλοφορεί, χωρίς την άδειά μας, η φωτογραφία μας στη Σημαία και να συνοδεύει κάθε άρθρο που αναφέρεται σε Κατασκηνώσεις άσχετες με τις δικές μας. Ο Νίκος Καλλίτσης και άλλοι εθελοντές αφιέρωσαν χρόνο για να αναβαθμίσουν το επίσημο site των Κατασκηνώσεων www.kataskinosi.gr. Τους ευχαριστούμε όλους θερμά.

Πληροφορίες για τη δράση μας θα βρείτε στο www.kataskinosi.gr. Γίνετε συνδρομητές για να λαμβάνετε κάθε μήνα το newsletter! Θα μας συναντήσετε ακόμα στο Facebook στο https://www.facebook.com/KataskinosiXPXN/

10

...ένα χωριό 210 ανθρώπων από 4 ηπείρους!

Φιλοξενήθηκαν 64 αγόρια και 64 κορίτσια από 11 χώρες καταγωγής με τη βοήθεια 96 εθελοντών από την Ελλάδα και 7 χώρες του Κόσμου Τα παιδιά χωρίστηκαν σε 4 κοινότητες και 15 ομάδες. Στο πρόγραμμα υπήρχαν ώρες για Χειροτεχνία, Αθλητισμό, Ώρα Ομάδων, Ψυχαγωγία και για τους 11 ομίλους δημιουργικής απασχόλησης: Φωτογραφία, Κινηματογράφος, Κόμικ, Ζωγραφική, Θέατρο, Χορός, Τραγούδι, Περιβάλλον-Κηπουρική, Παραμύθι, Χρονομηχανή, Μαγειρική και Κατασκευές. Η Κατασκήνωση του 2018 λειτούργησε με διευθυντή τον Πέτρο Καλλίτση και υποδιευθυντές τους Μαρία Σπάτουλα, Δημήτρη Αντωνίου και Αντώνη Κωνσταντακόπουλο. Κοινοτάρχες ήταν οι Χρυσή Πυρουνάκη, Χριστίνα Νικολοπούλου, Αλέξανδρος Κυτίνος και Στέλιος Γαβαλάς. Σε επιτελικές θέσεις ήταν η Ειρήνη Νούσα, ο Γιώργος Χ. Πυρουνάκης, η Χριστίνα Ποδάρα, η Άρτεμις Πατσαούρα, η Μαρία Μπάστα, ο Νίκος Καλλίτσης, ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Σπύρος Ακτύπης, ο Κώστιας Αλεξανδρίδης, Σπύρος Θωμάς και η Σοφία Σκουργιά. Ομαδάρχες ήταν οι Γιάννος Γαβαλάς, Γιάννης Λιάγκος, Γρηγόρης Σφακιανός, Νικηφόρος Πυρουνάκης, Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης, Μπάμπης Χριστάκης, Γιούρι Ντόμπι, Ιωάννης Φάνης,

Φανούρης Τσόκας, Άγγελος Μίλλες, Συμεών Φραγκουλάκης, Γιώργος Χριστάκης, Έλι Μίχα, Κατερίνα Τσιαπάρα, Μαριλού Μίλλες, Ευαγγελία Τσιτριμπίνη, Χρύσα Μπάστα, Μαλβίνα Σουλελέ, Άννα Σουλελέ, Αμαλία Παπαθανάση, Αουρόρα Ντέμκο, Ντίνα Τοπούλου, Βάσια Μπλετσάκη, Αλεξία Παπανικολάου, Έλλη Μόσχου, Έλενα Κατούνα, Δωροθέα Αυγερινού, Μαρίνα Καλιανίδου, Πελαγία Πεφάνη και Σοφία Ασμάνη . Βοήθησαν ακόμα η γιατρίνα μας Ειρήνη Σπυριδάκη και οι Αντώνης Πυρουνάκης, Μάρθα Δελή, Αγγελική Γαβαλά, Σόνια Καραγεώργου, Joan Gil Lοpez, Martina Kratka, Γιώργος Πυρουνάκης, Τζένη Παπαζιού, Σταύρος Χανάς, Κωνσταντίνος Σκούφας, Βασίλης Δελής, Έτρα Μπλούσι, Χρύσα Σαλωμίδου, Νίκος Μητρόπουλος, Γιάννης Χατζηλιάδης, Σπήλιος Πέτζας,

Ίρια Δερματά, Κέλλυ Μεγαλοοικονόμου, Λεωνίδας Βιδάλης, Φοίβος Καλλίτσης, Βασίλης Καλογήρου, Θάνος Σαγιάς, Δημήτρης Λιωνής, Δημήτρης Μώρας, Μαρία Ντάρδα, Θεοδόσης Πυρουνάκης, Ευγενία Καββαδία, Ελένη Κυτίνου, Εύα Καρτερού, Λευκοθέα Διαμαντή, και πολλά παλιά στελέχη. Στην οργάνωση και λειτουργία της φετινής Κατασκήνωσης βοήθησαν και οι: Ρίτα Ζαμπάλου, Στρατής Πυρουνάκης, Τιμολέων Χατζηβασιλείου, Μαρία Πυρουνάκη-Λιωνή, Κατερίνα Μαρινάκη, Παναγιώτης Αναστόπουλος και Ξενοφώντας Παπαϊωάννου. Ιδιαίτερο ρόλο είχαν οι 9 εθελοντές από το εξωτερικό αλλά και οι chef Βασίλης Παναγιωτόπουλος και Τζαν Σενέλ που είχαν την ευθύνη για το εξαιρετικό φαγητό.

ÓΣσΣε üëïõò ôïõò áíèñþðïõò ðïõ ðñüóöåñáí ôç âïÞèåéÜ ôïõò åèåëïíôéêÜ êáé ìå ðïëëÞ áãÜðç, Ýíá ÌÅÃÁËÏ ÅÕ×ÁÑÉÓÔÙ

εκδηλώσεις Τέχνης για τα Χαρούμενα Παιδιά

Από το θέατρο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο θέατρο της Κατασκήνωσης Η επιτυχημένη παράσταση "Η επιστροφή του Καραγκιόζη στην πατρίδα", μετά από τη διετή περιοδεία της σε πλατείες, σχολεία, χώρους υγείας της Αττικής και της περιφέρειας αλλά και μετά τις έξι παραστάσεις της στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, έκλεισε τον κύκλο της με μία τελευταία παράσταση αποκλειστικά για τα παιδιά των κατασκηνώσεων "Χαρούμενα παιδιά Χαρούμενα νιάτα". Την Τρίτη 3 Ιουλίου 2018, τη δεύτερη βραδιά διαμονής των παιδιών στην κατασκήνωση φτάσαμε κι εμείς. Εγώ από την πλευρά της παραγωγής με μια ομάδα καλλιτεχνών της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, έναν καραγκιοζοπαίκτης με τη βοηθό του, τρεις μουσικούς και μία τραγουδίστρια με τα σκηνικά και τα όργανα μιας παράστασης που ήδη περιόδευε δύο χρόνια. Ήταν η τελευταία τους παράσταση και δεν ήξεραν που ακριβώς πάνε και τί θα συναντήσουν. Είχαν γκρινιάξει λίγο για τη διαδρομή και την απόσταση από την Αθήνα και δυσπιστούσαν ως προς τα τεχνικά μέσα που θα τους παρείχε το μέρος για μια πετυχημένη παράσταση. Αυτοί δεν ήξεραν που πάνε, εγώ όμως ήξερα! Δούλευα ήδη τρία χρόνια στην παραγωγή του τμήματος Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ, ενώ συγχρόνως ήμουν ήδη μέλος της μεγάλης οικογένειας των κατασκηνώσεων "Χαρούμενα παιδιά - Χαρούμενα νιάτα". Είχαν περάσει 6 χρόνια από τον πρώτο Ιούλιο που βρέθηκα εκεί ως ομαδάρχισσα, αλλά επέστρεφα κάθε χρόνο για όσο μου επιτρεπόταν από τις υποχρεώσεις μου. Είχα ήδη κολλήσει

κι εγώ το "μικρόβιο" της κατασκήνωσης και προσπαθούσα όλα αυτά τα χρόνια να προσφέρω με όποιο τρόπο είχα. Έτσι, πρότεινα στην Καλλιτεχνική Διεύθυνση της ΕΛΣ να ανεβάσουμε μία από τις παραστάσεις μας στο χώρο της κατασκήνωσης, βρίσκοντας άμεσα θετική ανταπόκριση. Η υποδοχή των συντελεστών της παράστασης από τον κόσμο της κατασκήνωσης ήταν ακριβώς όπως την περίμενα: καφέδες, γλυκά, σνακ και χαμόγελα, ενώ ο κάθε καλλιτέχνης μέσα σε λίγα μόνο λεπτά βρισκόταν ήδη σε μία διαφορετική παρέα εθελοντών που του εξηγούσε τί είναι αυτό το μέρος! Τους έβλεπα ήδη να χαλαρώνουν, να παρατηρούν με ενθουσιασμό τις γωνιές της κατασκήνωσης, να μιλάνε με μικρούς και μεγάλους και να ξεχνάνε σιγά σιγά τα άγχη της παράστασης. Τους οδηγήσαμε στο θεατράκι και με τη βοήθεια των "τεχνικών-εθελοντών" σε πολύ λίγη ώρα

είχαν στήσει όλο το σκηνικό της παράστασης. Αφού φάγαμε όλοι μαζί, ανεβήκαμε ξανά στο θεατράκι για να ξεκινήσει η παράσταση. Μικροί και μεγάλοι για μία ώρα παρακολούθησαν με γέλια και ενθουσιασμό την πρωτότυπη όπερα σκιών, ενώ στο τέλος ευχαρίστησαν τους καλλιτέχνες με ένα θερμό χειροκρότημα και κάποια κατασκηνωτικά τραγούδια. Στο τέλος ήταν που είδα κι εγώ, με μεγάλη μου έκπληξη, τους καλλιτέχνες να υποκλίνονται με δάκρυα συγκίνησης. Τους ευχαριστήσαμε όλοι, αλλά περισσότερο μας ευχαρίστησαν αυτοί. Την επόμενη ημέρα έλαβα πέντε ξεχωριστά μηνύματα από τους πέντε καλλιτέχνες της παράστασης και ήταν όλα γεμάτα ευγνωμοσύνη και ευχαριστίες για την ευκαιρία που τους δώσαμε να γνωρίσουν αυτό το μέρος. Ήταν μάλλον γιατί αυτοί δεν ήξεραν που ακριβώς πάνε, ενώ εγώ ήξερα!

Εύα Καρτερού

Λίγα λόγια για την παράσταση της ΕΛΣ «Η επιστροφή του Καραγκιόζη στην πατρίδα» Η πρωτότυπη αυτή "όπερα σκιών", επεφύλαξε για το κοινό της μια αναπάντεχη συνάντηση επί σκηνής: του δικού μας Καραγκιόζη, με τον Αρλεκίνο της κομέντια ντελ άρτε. Βασισμένη στην όπερα του Κλάουντιο Μοντεβέρντι "Η επιστροφή του Οδυσσέα στην πατρίδα", η παράσταση αυτή είχε ως σκοπό να εξερευνήσει τα κοινά στοιχεία του ελληνικού θεάτρου σκιών και του ιταλικού θεάτρου μαριονέτας. Τις μαριονέτες και τις φιγούρες πλαισίωσε μια ομάδα ερμηνευτών, διακεκριμένων στον χώρο της μπαρόκ μουσικής, αλλά ταυτόχρονα και με βαθιά γνώση της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής και ιδιαίτερα της μουσικής παράδοσης του ελληνικού θεάτρου σκιών. Η θεόρβη, το μπαρόκ βιολοντσέλο και το μπαρόκ μαντολίνο συναντήθηκαν με τους ήχους του μπουζουκιού και της λαϊκής κιθάρας.

Αρνούμενος να υπηρετήσει τον Σουλτάνο στον Κρητικό Πόλεμο, που ξεκίνησε το 1645, ο Έλληνας Τσάνι, ο γνωστός σε όλους μας Καραγκιόζης, το σκάει αμέσως μετά την αποβίβαση των οθωμανικών στρατευμάτων στην Κρήτη. Στην προσπάθειά του να επιστρέψει στην οικογένειά του, και ύστερα από περιπλάνηση και περιπέτειες σε θάλασσες και χώρες μακρινές, η μοίρα τον φέρνει στη Βενετία. Εκεί θα συναντήσει τον Ιταλό ομόλογό του, τον Αρλεκίνο, ο οποίος για να τον εμψυχώσει του διηγείται, με τον δικό του μοναδικό τρόπο, την ιστορία της Επιστροφής του Οδυσσέα στην πατρίδα. Ο αξιαγάπητος ξυπόλητος ήρωας φορώντας μανδύα και σανδάλια μεταμορφώνεται σε Οδυσσέα, η Αγλαΐα σε Πηνελόπη, το κολλητήρι σε Τηλέμαχο, ο Χατζιαβάτης σε Εύμαιο και η γνωστή παρέα των: μπάρμπα- Γιώργου, Σταύρα-

κα, Νιόνιου, Μορφονιού και Εβραίου σε μνηστήρες... σε ένα γαϊτανάκι ήχων και σκιών που περιπλανιέται σε παράγκες και παλάτια αλλά και το φοβερό νησί του Κύκλωπα Πολύφημου. Η όπερα του Κλάουντιο Μοντεβέρντι σε λιμπρέτο του Τζιάκομο Μπαντοάρο αποτελεί ένα από τα πρώτα δείγματα όπερας στη σύγχρονή της μορφή. Η ιστορία βασίζεται στο δεύτερο μισό της Οδύσσειας του Ομήρου, με την άφιξη του πολύπαθου Οδυσσέα στην Ιθάκη, και θέλει να δείξει πως η σταθερότητα και η αρετή είναι που τελικά ανταμείβονται ενώ η προδοσία και η εξαπάτηση νικούνται. Συμμετείχαν ο Καραγκιοζοπαίκτης Αλέξανδρος Μελισσηνός, στο τραγούδι η Έλενα Κρασάκη και οι Μουσικοί Θεόδωρος Κίτσος (θεόρβη, μαντολίνο, μπουζούκι), Ιάσων Ιωάννου, (μπαρόκ βιολοντσέλο, λαϊκή κιθάρα) Δημήτρης Τίγκας (βιολόνε, μαντολίνο).

11

12

Κατασκήνωση είναι τα παιδικά μας χρόνια

εθελοντές θυμούνται τα παιδικά Η Κατασκήνωση στον Πατέρα λειτουργεί εδώ και 67 χρόνια και πολλοί από τους σημερινούς εθελοντές ήταν κάποτε παιδιά στην Κατασκήνωση και θέλουν και προσφέρουν στα σημερινά παιδιά τη δυνατότητα να νιώσουν τα ίδια συναισθήματα, που εκείνοι ένιωσαν ξέροντας ότι τίποτα πέρα από αυτά δεν μένει ίδιο.

Κατασκηνωτής στα τέλη του ΄50 Πριν από σχεδόν 60 χρόνια ζούσα τα καλοκαίρια, για δυο μήνες, στο βουνό Πατέρας. Ένας χωματόδρομος, ανοιγμένος στα χνάρια των παλιών μονοπατιών των κατσικών και των ρετσινάδων, με πολλά μεγάλα γκονάρια εξασφάλιζε την επικοινωνία με τον "έξω" κόσμο. Ξεκινούσε από τη διασταύρωση με την παλιά Εθνική Οδό και πήγαινε λίγο μακρύτερα από την Κατασκήνωση, μέχρι τον Αχλαδόκαμπο. Το να φτάσει αυτοκίνητο στην Κατασκήνωση ήταν κατόρθωμα. Το μουγκρητό του ακούγονταν από μακριά και όλοι μαζεύονταν στο γήπεδο και θριαμβολογούσαν φωνάζοντας "αυτοκίνητο, αυτοκίνητο, αυτοκίνητο". Ο τόπος ήταν παρθένος και μόνο ένα βυζαντινό εκκλησάκι του 10ου αιώνα, ο Άη Γιώργης, υπήρχε στην περιοχή. Δεν έμεναν άνθρωποι εκεί, πέρα από τους βοσκούς, τους "βλάχους", και κάποιοι περαστικοί, ρετσινάδες και κυνηγοί. Τα μεγαλύτερα από τα μεγάλα πεύκα ήταν "κτυπημένα" στους κορμούς τους από τους ρετσινάδες, που τοποθετούσαν κονσερβοκούτια κομμένα στη μέση για να συλλέγουν το κεχριμπαρένιο δάκρυ των πληγωμένων δέντρων. Ήταν κάτι που μας στεναχωρούσε και θεωρούσαμε τους φτωχούς ρετσινάδες "εχθρούς" του Δάσους και δικούς μας και συχνά καταστρέφαμε τα ντενεκεδάκιa τους. Οι ιδιοκτησίες δεν καθορίζονταν από περιφράξεις και μπορούσες να περιπλανηθείς σε όλη την περιοχή, όπου τα κατσίκια έβοσκαν τα απομεινάρια των σταριών, που κάποιοι γείτονες καλλιεργούσαν εκεί. Μοναδικά κτίσματα στο χώρο της Κατασκήνωσης η φτιαγμένη με τσιμεντόλιθους κουζίνα και η πρώτη κουζίνα που λειτουργούσε σαν ιατρείο. Όλοι έμεναν σε σκηνές, όπως και τώρα. Σχετικά ισοπεδωμένοι χώροι με κοκκινόχωμα για δάπεδο, διάσπαρτοι μέσα στο δάσος φιλοξενούσαν τις μεγάλες σκηνές των ομάδων και τις μικρότερες των κοινοταρχών και του επιτελείου. Στη Σαββατιάτικη επιθεώρηση τα δάπεδα δεν είχαν ούτε ένα χαλικάκι και ήταν πασπαλισμένα με κοκκινόσκονη για να μοιάζουν λεία. Οι σκελετοί των σκηνών ήταν ξύλινοι με το μακρύ κοντάρι, τον "ουρανό" και δυο ή τρεις ορθοστάτες. Τα σχοινιά που δένονταν στους, καρφωμένουςστη γη, πασάλους συχνά χαλάρωναν και κάθε λίγο

και λιγάκι έπρεπε να ξανατεντωθούν ειδικά όταν έβρεχε ή είχε δυνατό αέρα. Μικρά και στενά δρομάκια σημαδεμένα με ασπρισμένες πέτρες συνέδεαν τις σκηνές μεταξύ τους. Κάθε σκηνή είχε ένα όνομα και κατασκευές με πέτρες, λάσπη ή πηλό στην είσοδο της σκηνής φανέρωναν το όνομά της. Κι αν η ομάδα είχε ομαδάρχη που έπιαναν τα χέρια του, η ομάδα είχε και αναπαράσταση του ονόματος της. Το "χάρτη" της Κρήτης, της Μυτιλήνης, της Εύβοιας κ.α. Κάθε μέρα, στην ώρα εργασίας, κάτι φτιάχναμε. Κάποιες φορές, αν είχαν παραχωρήσει στην Κατασκήνωση κανένα εκσκαφέα, πηγαίναμε μακριά πέρα στο δρόμο για να βγάλουμε στο πλάι τις μεγάλες πέτρες που έμεναν, να φτυαρίσουμε και να τσουγκρανίσουμε. Κάποιες άλλες πηγαίναμε να καθαρίσουμε τις τουαλέτες της κοινότητας, που δεν ήταν τίποτε άλλο από ένας μεγάλος λάκος σκεπασμένος με ένα τσιμεντένιο δάπεδο με τρεις ή τέσσερις τρύπες. Χωρίζονταν μεταξύ τους με ένα κοντό τοιχείο από τσιμεντόλιθους το πολύ 1,5 μέτρο και για στέγη είχαν τα πεύκα και τα πουρνάρια. Δεν λυπόμασταν τον ασβέστη και όλα ήταν ασπρισμένα για λίγη τουλάχιστον ώρα... Κάποιες φορές πάλι μεταφέραμε τα σκουπίδια στη "χωματερή", έναν άλλο ανοικτό λάκο ψηλά στο βουνό πέρα από την 3η κοινότητα. Το καλύτερο ήταν να έχεις δουλειά με φτυάρι, γιατί μόλις τέλειωνες, καθόσουν στο φτυάρι και έκανες τσουλήθρα πάνω στα πούσια. Άλλες φορές έπρεπε να έρθει το νερό από το πηγάδι του Άη Γιώργη. Μια μεγάλη αλυσίδα παιδιών και ομαδαρχών ένωνε την Κουζίνα με το πηγάδι και οι κουβάδες με το νερό περνούσαν από χέρι σε χέρι. Όταν μπήκε η γεννήτρια, που όλο ταξίδευε προς το πηγάδι με τις ταλαντώσεις που έκανε, τα πράγματα έγιναν ευκολότερα.

οι εποχές αλλάζουν όμως τα συναισθήματα μένουν ίδια

τους χρόνια στην Κατασκήνωση

Στις ελεύθερες ώρες παίζαμε με όσα υπήρχαν εκεί. Τρίβαμε τις φλούδες των πεύκων να κάνουμε καραβάκια και καρδιές, κάναμε κούνια, προσπαθούσαμε να ανέβουμε στο δενδρόσπιτο, μαζεύαμε κουκουνάρια για να παίξουμε, σαν δεν μας έβλεπαν, κουκουναροπόλεμο. Αν ήσουν αρκετά τυχερός εύρισκες μπάλα ενώ, αν ήσουν πολύ καλός, εύρισκες εύκολα ομάδα για να παίξεις μπάλα ή μπάσκετ. Κι αν το ποδόσφαιρο ήθελε μόνο 4 μεγάλες πέτρες για τα τέρματα, το μπάσκετ είχε δυσκολίες γιατί η μπάλα δεν "μπιστούσε" καλά στο γεμάτο πέτρες δάπεδο και ήσουν μικρός και κοντός για να φτάσεις εύκολα στο ξύλινο ταμπλό και να πετύχεις το καλάθι που ήταν τοποθετημένο πολύ ψηλά για το μπόι σου. Το φαγητό είχε πάντα μεγάλη σημασία για μας αλλά και για την Κατασκήνωση που μετρούσε την επιτυχία της και με τα κιλά που καθένας έπαιρνε στη διάρκειά της. Στη μεγάλη πλάστιγγα που ζύγιζαν τα τσουβάλια με τις πατάτες ζύγιζαν κι εμάς. Δυο φορές. Μια όταν φτάναμε και μια σαν ήταν να φύγουμε. Δεν είχαν περάσει πολλά χρόνια από τον καιρό της Κατοχής και της πείνας. Μόλις κτυπούσε το καμπανάκι για φαγητό τρέχαμε στις τραπεζαρίες και νιώθαμε μεγάλη τιμή και ευθύνη όταν είμαστε "μαρίκες" και έπρεπε να σερβίρουμε τους άλλους. Τα μεγάλα τραπέζια, οι πάγκοι και τα σκαμνιά, που είχαν τρία χρώματα ανάλογα με την κοινότητα, έπρεπε να λάμπουν μετά το τέλος του φαγητού.

Τα βράδια στην Ψυχαγωγία γινόταν χαμός. Σκόνη παντού από τα τρεχαλητά παιδιών και ομαδαρχών. Ξεκαρδιστικοί κομπέρ έλεγαν όμορφα και αστεία πράγματα, οργάνωναν παιχνίδια στα οποία σπάνια παίζαμε γιατί είμαστε πολλοί και οι μέρες λίγες, τραγουδούσαμε αγκαλιασμένοι στου "Μανώλη την Ταβέρνα", το "Allouette" ή τον "Ψύλο". Μετά το βωμό πηγαίναμε στις σκηνές με τη λάμπα θυέλλης να μας οδηγεί. Όλα έπρεπε να γίνουν γρήγορα, όχι μόνο γιατί το καμπανάκι κτυπούσε γρήγορα, αλλά και γιατί είχαμε αγωνία να ακούσουμε τη συνέχεια του μυθιστορήματος που κάποιος διάβαζε καθισμένος στο μεγάλο βράχο κάτω από το Θέατρο. Και να νυστάζεις τόσο που να μην μπορείς να μείνεις ξύπνιος, για να μάθεις τη συνέχεια. Μετά τις Γυμναστικές επιδείξεις και αφού έρχονταν τα φορτηγά της Αεροπορίας και έπαιρναν τα άλλα αγόρια, εμείς μέναμε πίσω και φτιάχναμε το "μικρό επιτελείο" για όλη την περίοδο που ήταν εκεί τα κορίτσια. Η καλύτερή μας. Οι μεγάλοι είχαν δουλειές, γιατί η Κατασκήνωση λειτουργούσε και εμείς ήμασταν ελεύθεροι να κάνουμε ό,τι μας κατέβαινε στο κεφάλι. Παίζαμε από το πρωί έως το βράδυ, κυνηγούσαμε τα άλογα στα χωράφια, κάναμε ποδήλατο και φρενάραμε με το πόδι στο λάστιχο, πηγαίναμε στο πηγάδι και στον Άη Γιώργη. Ελευθερία και Χαρά. Και περιμέναμε με λαχτάρα και χαρά το επόμενο καλοκαίρι. Πέτρος Καλλίτσης εθελοντής από το 1971

13

14

Κατασκήνωση είναι τα παιδικά μας χρόνια

εθελοντές θυμούνται τα παιδικά Κατασκηνωτής στα 80s, μπαμπάς μελλοντικών κατασκηνωτών σήμερα! Από σπόντα... κάπως έτσι θα μπορούσε κάποιος να περιγράψει με μεγάλη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο βρέθηκα γύρω στα 12 να ξεκαλοκαιριάζω δυο-τρεις Ιούλιους στο βουνό Πατέρας ως κατασκηνωτής, στα τέλη της δεκαετίας του ‘80. Από αυτές τις “σπόντες” που σου δίνουν μια και καθορίζουν τη ζωή σου! Παιδί της πόλης, μέχρι τότε τα καλοκαίρια μου σήμαιναν νησί στο εξοχικό του παππού, τρεις μήνες non-stop. Και ξαφνικά... “Τίγρης”, Ελευσίνα, Μάνδρα, ανηφόρα, Παλαιοκούνδουρα, “καρόδρομος”, ανηφόρα, Άγιος Γεώργιος, κι άλλος “καρόδρομος”, κι άλλη ανηφόρα, Κατασκήνωση! Φτάσαμε στο βουνό μαζί με τον Γιώργο το απόγευμα της τρίτης κατασκηνωτικής μέρας. Στα μεγάλα αγόρια, με Λεωνίδα ομαδάρχη και -ευτυχώς- στην ίδια ομάδα με τον Γιώργο. Όλα τα παιδιά δεν πρέπει να ήταν παραπάνω από 80. Οι ομαδάρχες όχι περισσότεροι από 30. Παντού κοκκινόχωμα! Πρώτη επαφή με το κατασκηνωτικό πρόγραμμα, ώρα αθλητισμού. Μπάσκετ. Ευτυχώς, το ‘χουμε! Τρία στα τρία σουτάκια για αρχή στην στραβιά μεταλλική μπασκέτα και “σπάει ο πάγος” εύκολα με τα άλλα αγόρια της ομάδας. Μόνο σουτάκια και πάσες όμως... για ντρίμπλα ούτε λόγος με τόσο χαλίκι κάτω! Μετά σημαία, φαγητό, θέατρο, προσευχή, στις σκηνές για ύπνο, σιωπητήριο. Τα φώτα σβήνουν και σε λίγο επικρατεί η περίεργη ησυχία της ήρεμης φύσης τη νύχτα, αφού ο μονότονος θόρυβος της γεννήτριας, που συνόδευε από την άφιξή μας τους υπόλοιπους κατασκηνωτικούς ήχους, σβήνει. Ο Λεωνίδας μας καληνυχτά με κάποιο από τα χαρακτηριστικά καλαμπούρια του λίγο πριν αρχίσουν οι υπόλοιποι της ομάδας, που τρεις μέρες τώρα έχουν “παλιώσει” πια, το σούσουρο και τις χαζοχαρούμενες αγορίστικες εξυπνάδες μέχρι να μας πάρει ο ύπνος. Προσπαθώ να συμμετέχω, αλλά δε μιλάω πολύ. Έχω αγωνία τί με περιμένει την επόμενη μέρα. Όταν περνάει κι ο κοινοτάρχης -νομίζω ο Σπύρος- από τη σκηνή για την αυστηρή καληνύχτα του, η βαβούρα σταματάει. “Άντε, κλείστε μάτια και κοιμηθείτε. Ξυπνάμε νωρίς το πρωί”. Που να ηρεμήσω. Υπερένταση. Ανησυχία για όσα θα ζήσω τις επόμενες μέρες, αλλά δεν έχω ιδέα πώς θα είναι, εκτός από τις ακατανόητες περιγραφές των υπόλοιπων παιδιών. Ώρα εργασίας, ελεύθερη ώρα, ώρα ομάδων, όμιλοι, κραυγές, επιθεώρηση Σαββάτου, “Μαρίκες”... ακολουθώντας τις σκέψεις μου, ούτε που κατάλαβα ότι όλοι είχαν αποκοιμηθεί. Γυρίζω πλευρό και κοιτάζω έξω από τη σκηνή. Το φεγγάρι έχει ανατείλει και το φως του αντανακλά λευκό σχεδόν, πάνω στις πέτρες της απέναντι πλαγιάς που άφησε γυμνή η φωτιά στον Πατέρα λίγα χρόνια πριν. Η νύχτα, μέρα μου φάνηκε! Τώρα που ξαναφέρνω στη μνήμη μου εκείνο το βράδυ, κάπου εκεί πρέπει να άρχισα να ερωτεύομαι την Κατασκήνωση και το βουνό μας. Η κατασκηνωτική φύση και η παράδοξη ομορφιά της αρχικά. Οι όμορφοι άνθρωποι και μοναδικοί φίλοι όσο περνούσαν τα χρόνια. Το πρώτο αυτό βράδυ -έτσι τουλάχιστον το έχω στο μυαλό μου 30 συν χρόνια μετά- δεν θυμάμαι να έκλεισα μάτι! Και μετά, τόσα καλοκαίρια από τότε... ομαδάρχης στα 15, κοινοτάρχης, υποδιευθυντής, part time εθελοντής για τα “πάντα όλα”, επισκέπτης Σαββατοκύριακου για να ξεκουραστούν όσο γίνεται οι “μάχιμοι” της

κατασκηνωτικής καθημερινότητας. Τα χαλίκια στο μπάσκετ έγιναν δάπεδο, η μπασκέτα ίσιωσε και απέκτησε κανονικό ταμπλό από plexiglass, η Κατασκήνωση μεγάλωσε. Τα παιδιά έγιναν 140, τα στελέχη έφτασαν ακόμα και τα 100 που βοηθούσαν συνολικά σε μια περίοδο. Η κουζίνα ξαναχτίστηκε τριπλάσια σε μέγεθος, πιο σύγχρονη και λειτουργική. Ήρθαν στο βουνό μας εθελοντές από όλο τον Κόσμο, ακόμα κι από απίθανες κουκίδες της Υδρογείου. Εξελιχθήκαμε, μεγαλώσαμε, προχωρήσαμε, ανανεωθήκαμε. Το κοκκινόχωμα και τα παιδικά χαμόγελα όμως πάντα εκεί! Αυτή είναι η Κατασκήνωση σήμερα. Ξεχωριστές στιγμές, όπως αυτές από το πρώτο βράδυ, έντονα και μοναδικά συναισθήματα, χαρές, λύπες, γέλια στο θέατρο, πειράγματα και δημιουργικός οίστρος στην ώρα ομάδων ή στους ομίλους, τραγούδια παρέα με τ’ άστρα, την κιθάρα του Λεωνίδα ή του Σταύρου και τις φωνές της παρέας, σχέδια και κοινή δράση με φίλους, όσα βιώνεις και μοιράζεσαι αργότερα σαν στέλεχος με τα παιδιά, είναι μερικά από όσα συνθέτουν την Κατασκήνωση μέσα μου. Και τώρα, πατέρας πια, σκέφτομαι συχνά και προσπαθώ να σχεδιάσω στο μυαλό μου, πώς τα παιδιά μου θα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν κάτι αντίστοιχο. Χαίρομαι που η Κατασκήνωση συνεχίζει, εξελίσσεται, ενσωματώνει το διαφορετικό και ανυπομονώ να ζήσω μαζί τους κι εγώ, την “επόμενη μέρα”. Αντί επίλογου Καλοκαίρι 2018. Ιούλιος, Κυριακή, τελευταία μέρα προκατασκηνωτικής. Αύριο έρχονται τα παιδιά. Έχουμε αποφασίσει με τη Λίλη να κοιμηθούμε στο βουνό με τους μικρούς μας. Θέλουμε να ξυπνήσουμε στην Κατασκήνωση και να καλωσορίσουμε τα 140 παιδιά που θα έρθουν με τα πούλμαν το επόμενο πρωί. Αυτή η νύχτα, αγκαλιά με τον Ορφέα, τον Ορέστη και τη Λίλη σε ένα κατασκηνωτικό στρώμα, είναι η δεύτερη πιο έντονα χαραγμένη πλέον στη μνήμη μου. Νωρίς το πρωί, όσο τρώμε ψωμί με βούτυρο και μαρμελάδα, πριν ακομα φτάσουν τα παιδιά, προσπαθούμε με ενθουσιώδεις περιγραφές να προετοιμάσουμε τον 3χρονο Ορφέα για την άφιξη των παιδιών. Σε λίγο τον σηκώνω ψηλά, στο πεζούλι της στροφής για τη Σημαία για να του δείξω τα χαρούμενα, αλλά και τα γεμάτα απορία και αμήχανα προσωπάκια που έρχονται από την είσοδο προς το μέρος μας. Χαμογελάει κι εκείνος και σηκώνει το χέρι του, για να τα χαιρετήσει. Δεν ξέρω αν φταίει ο ήλιος που κοιτάζω σχεδόν κατάματα να λάμπει πίσω από το απέναντι βουνό και φωτίζει την είσοδο των παιδιών στην Κατασκήνωση, αλλά αισθάνομαι δάκρυα στο μάγουλο μου. Πόσο ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ είναι όλα όσα αισθάνομαι εκείνη τη στιγμή! Σπήλιος Πέτζας εθελοντής από το 1993

οι εποχές αλλάζουν όμως τα συναισθήματα μένουν ίδια

τους χρόνια στην Κατασκήνωση

Κατασκηνώτρια στα 90s Κοίτα να δεις που έγινα vintage και γράφω για τις κατασκηνώσεις των 90s! Δεν ξέρω πώς είναι να μεγαλώνεις χωρίς κατασκήνωση. Μου φαίνεται αδιανόητο. Η κατασκήνωση της δεκαετίας του ’90 διαρκούσε ημερολογιακά τρεις εβδομάδες. Από την πρώτη Δευτέρα του Ιουλίου και για 21 ημέρες. Στον κόσμο, όμως, της παιδικής μου προσμονής, διαρκούσε πολύ περισσότερο. Ξεκινούσε επίσημα κάποια στιγμή μέσα στην σαρακοστή. Η έλευση της άνοιξης σηματοδοτούσε τη δική μου αντίστροφη μέτρηση. Θυμάμαι ακόμα εκείνη την κακή αναπαράσταση ενός χταποδιού ή ακριβέστερα ενός πλάσματος με πολλά πόδια που είχα διαλέξει να αναπαριστά και το φυλλομέτρημα του χρόνου. Κάθε Δευτέρα και μια εβδομάδα πιο κοντά, και αφαιρούσα ένα πόδι από την αποτυχημένη μου χειροτεχνία. Μετά το Πάσχα, ήμασταν περίπου στα μισά της διαδρομής. Έβρισκα ένα κουτί, ένα ντουλάπι, μια κρυψώνα και μάζευα ό,τι φαινόταν χρήσιμο για το βουνό (μπαταρίες για τον φακό, ένα αφρόλουτρο για τρεις εβδομάδες, μια αγαπημένη μπλούζα, ένα λογοτεχνικό βιβλίο, ένα καπέλο, ένα στολίδι για τη σκηνή κ.λ.π.) Την ημέρα της αναχώρησης έφευγα σαν τρελή, ξεχνούσα τα χταπόδι πίσω να στέκεται στον τοίχο με ένα πόδι. Όσες πρώτες μέρες στην κατασκήνωση κι αν είχα βιώσει, ένιωθα εκείνη τη μικρή αμηχανία των πρώτων στιγμών, κοίταζα τα πρόσωπα των παιδιών, άγνωστων και γνώριμων, πάντα από μία απόσταση και περίμενα την ανακοίνωση της ομάδας, των ομαδαρχισσών μας και τα ονόματα των άλλων κοριτσιών. Θα είμαστε μαζί; Ή μας χωρίσανε; Αφελής αγωνία παιδικής ηλικίας. Λες και κάποια παιδιά μεγαλώνουν πιο γρήγορα από τα άλλα. Κι έπειτα σιγά-σιγά να στήνουμε, την ομάδα, τις φιλίες μεταξύ μας, τη σκηνή, τη ζωή μας στο βουνό. Να χανόμαστε σε αυτή τη διαδικασία, να ξεχνάμε τις εβδομάδες, πότε ήρθαμε και πότε φεύγουμε. Η κραυγή η πρώτη μας αποστολή, η κάθε χειροτεχνία, οι ώρες ομάδων, η φροντίδα της σκηνής, της κοινότητας, οι ώρες εργασίας, να φτιάχνουμε, να δουλεύουμε μαζί, να μην τεμπελιάζουμε γιατί θα αγκαρεύαμε κάποια άλλη ή θα φορτώναμε τις ομαδάρχισσες. Να ανήκουμε ξαφνικά σε μια άλλη ομάδα, ούτε τάξη, ούτε οικογένεια. Nα μεγαλώνουμε μακριά από τους γονείς. Τελικά τα παιδιά μεγαλώνουν πιο γρήγορα έξω από το σπίτι τους. Να δενόμαστε μεταξύ μας, να κοιμόμαστε κολλητά, να μοιραζόμαστε τα ίδια ρούχα, να ζούμε παρέα, να μηδενίζουμε την απόσταση της πρώτης μέρας. Να συναντιέμαι με την αδελφή μου, μόνο για να μοιράσουμε σεντόνια και να ξαναχανόμαστε σε άλλη παρέα η καθεμία, σε άλλο κόσμο. Κάποια βράδια να ξυπνώ να για χαζέψω τη νύχτα και να εντοπίζω μορφές στους σχηματισμούς των δέντρων. Πάνω από την 4η κοριτσιών βρίσκεται μια κότα. Και να ανακαλύπτω νυχτερινούς επισκέπτες και περιπατητές της νύχτας στην κατασκήνωση. Να παραμένω ακίνητη, για να μην με ανακαλύψουν και να συνειδητοποιώ πως στο σκοτάδι υπάρχει

μια άλλη κατασκηνωτική ζωή, που ίσως γευτώ όταν ενηλικιωθώ, και έτσι να ξανακοιμάμαι κάτω από την κότα ή τον λύκο. Κάθε 21η ημέρα να έρχεται το ίδιο δραματικό φινάλε. Να αφήνουμε την κατασκήνωση στα καλύτερα της, πανέμορφη και περιποιημένη και να φεύγουμε. Τα αγόρια πάντα να μας κοροϊδεύουν που κλαίμε, μέχρι να έρθει και η δική τους φορά. "Μα θα περιμένω έναν ολόκληρο χρόνο;" Αδύνατον! Να γυρίζω σπίτι και να ξεσπώ στην ξεχασμένη μου χειροτεχνία, ξεκολλώντας την από τον τοίχο, απότομα, να μην τη βλέπω. Να ακούω για παρηγοριά "του χρόνου πάλι". Μα έχουν πάει κατασκήνωση όσοι προφέρουν αυτά τα λόγια; Κι έτσι να ξαναμπαίνω στον χρόνο την προσμονής. Σιωπηλά στην αρχή. Λες και είναι ντροπή να σου λείπει κάτι τόσο μακρινό. Να κοιμάμαι στην ταράτσα ή στο μπαλκόνι με τον υπνόσακο για να ανασυνθέτω τον ουρανό της κατασκήνωσης και την αίσθηση της νύχτας. Να χάνομαι με την υπόλοιπη ομάδα μέσα στον Αύγουστο των διακοπών και να ξαναβρισκόμαστε τον Σεπτέμβρη, για να μοιραστούμε την ίδια έλλειψη και τίποτα άλλο. Σαν να μην μας ενώνει τίποτα μακριά από το βουνό. Μέχρι το επόμενο καλοκαίρι. Έκτοτε δεν υπάρχει Ιούλιος χωρίς τη μυρωδιά του πεύκου. Δεν υπάρχει καλοκαίρι, που να μην έχει τη μυρωδιά του βουνού. Έκτοτε κάθε ομάδα ανθρώπων που γνώρισα και μοιραστήκαμε αυτό το αίσθημα "πως κάτι μας έχει συμβεί" ή κάθε αναντικατάστατο μέρος, που πάνω που το ερωτευόμουν έπρεπε να το αποχωριστώ, είχαν αυτό το συναίσθημα... σαν να αφήνουμε την όμορφή μας κατασκήνωση πίσω. Μέχρι το επόμενο καλοκαίρι, παιδιά! Ευγενία Καββαδία εθελόντρια από το 2002

15

16

Σωτήρης Σόρογκας ο ζωράφος, ο ποιητής, ο δάσκαλος της Σόνιας Καραγεώργου και της Χριστίνας Νικολοπούλου Ο Σωτήρης Σόρογκας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Σπούδασε με κρατική υποτροφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησε το 1961. Έχει πλήθος ατομικών και ομαδικών εκθέσεων στην Ελλάδα και σε διεθνείς εκδηλώσεις οργανωμένες από το Υπουργείο Πολιτισμού, την Εθνική Πινακοθήκη, την Πινακοθήκη Πιερίδη και ιδιωτικές αίθουσες τέχνης. Δίδαξε σχέδιο και χρώμα τη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ. Πολυτεχνείου από το 1964 έως το 2003, όπου σήμερα είναι ομότιμος καθηγητής και το 2004 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο της καλλιτεχνικής του προσφοράς. Μας δέχτηκε στο εργαστήρι του, που βρίσκεται στο διαμέρισμα το οποίο κατείχε στο παρελθόν ο μεγάλος λογοτέχνης Νικηφόρος Βρεττάκος, στο Παγκράτι. Μία τεράστια βιβλιοθήκη, ένα καβαλέτο, πινέλα, μπογιές, κάρβουνο, έργα παντού. Ξέρει τις Κατασκηνώσεις γιατί πολλές φορές έχει προσφέρει έργα του στις Εκθέσεις Προσφοράς Έργων Τέχνης, ξέρει και το ΘΡΟΙΣΜΑ. Μας καλοδέχεται, μας προσφέρει από μια σοκολάτα και ξεκινάμε! Πώς αρχίσατε να ζωγραφίζετε; Έχω αναφερθεί πολλές φορές σε μια πρώιμη επιθυμία μου να ζωγραφίζω ή να ασχολούμαι με πράγματα που είχαν λίγο ή πολύ σχέση με ό,τι ονομάζουμε "καλλιτεχνικό". Σκάλιζα καραβάκια από φλούδες πεύκων της Πεντέλης, όπου τα καλοκαίρια μέναμε σε τσαντιράκια κάτω από τα δένδρα για να αποφύγουμε τη φυματίωση μετά την Κατοχή. Έφτιαχνα ακόμα ωραίους χαρταετούς, ευχετήριες κάρτες ή έπαιζα φυσαρμόνικα και κιθάρα. Η προσήλωσή μου όμως στη ζωγραφική μεγάλωσε πολύ, όταν μετά από κάποια πάθηση, πιθανώς του θυρεοειδούς, ψήλωσα υπερβολικά κι αφύσικα για την ηλικία μου. Η ζωή μου έκτοτε άρχισε να γίνεται αφόρητη απ’ τα πειράγματα σχεδόν όλων γύρω μου, εκτός των δικών μου, γεγονός που τσάκισε μέσα μου κάθε προοπτική χαράς. Δεν ήθελα

να βγαίνω απ’ το σπίτι. Με τη ζωγραφική όμως ξεχνιόμουνα και μπορούσα να ανασαίνω. Έγινε ένα υπέροχο καταφύγιο. Η ικανότητά μου να απεικονίζω σε χαρτί διάφορες παραστάσεις, δημιουργούσε στους άλλους αισθήματα θαυμασμού, γεγονός που με εξύψωνε στα μάτια τους και μπορούσα να πιστεύω ότι κάπου ήμουν κι εγώ άξιος. Το καταφύγιο λοιπόν της ζωγραφικής είχε γίνει όχι μόνο παρηγοριά, αλλά και προσφορά ζωής. Τολμώ να πω ότι η ψυχική αυτή δοκιμασία μετάγγισε μέσα μου πολύτιμα στοιχεία καρτερικότητας, μαζί με μια φυσική, θα έλεγα, ικανότητα να αναγνωρίζω απ’ τα μάτια εκείνους που σε λίγο θα μου εφέροντο απρεπώς ή και βαναύσως, όπως συνηθίζουν, κυρίως τα παιδιά, στους αδύναμους. Τέλος η μειονεξία μου αυτή με οδήγησε και στον χρυσοφόρο κόσμο των βιβλίων, δηλαδή στην κι-

βωτό της παρηγορίας και της γνώσεως, αντίστοιχη της πίστεως. Η ποίηση, η λογοτεχνία κι αργότερα η φιλοσοφία νοηματοδότησαν μαζί με τη ζωγραφική τη ζωή μου προσδίδοντάς της πολλές άλλες, απροσδόκητες και μυστικές διαστάσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις διαπιστώνει κανείς ότι πράγματι, πέρα από εμάς, λειτουργεί κάτι εν είδει θείας προνοίας "που δεν θα το κέρδιζες χωρίς την προηγηθείσα απώλεια", όπως έγραψε σε ένα από τα υπέροχα πνευματικά του κείμενα ο Σεβάσμιος Ιβηρίτης Πατέρας Βασίλειος. Πότε αποφασίσατε ότι θα ασχοληθείτε με τη ζωγραφική επαγγελματικά; Οι ζωγράφοι τότε στη συνείδησή μου ήταν άνθρωποι ιδιόρρυθμοι, περιθωριακοί και πένητες. Δεν ξέρω πώς σκέφτηκα να γίνω χημικός διότι τότε δεν γνώριζα ότι υπήρχε σχολή για

συνέντευξη ζωγράφους. Έτσι γράφτηκα στο φροντιστήριο του Μαντά, αν θυμάμαι καλά, στην πλατεία Κάνιγγος. Ένας καθηγητής διαπιστώνοντας τον βαθμό της αγνοίας μου, μου είπε στοργικά: "Είσαι καλό παιδί, δεν λείπεις ποτέ απ΄ το μάθημα αλλά έχεις πολλές ελλείψεις. Τι σου αρέσει να κάνεις;" "Μου αρέσει να ζωγραφίζω", του απάντησα. Τότε μου μίλησε για την ύπαρξη της Σχολής και σύντομα, από μια αλληλουχία συμπτώσεων και γεγονότων ο γλυκύτατος ζωγράφος Μπάμπης Τσιμιγκάτος, φίλος και συνεξόριστος του ράφτη θείου μου Λευτέρη, με πήγε στο φροντιστήριο του Σαραφιανού που προετοίμαζε με μεγάλη επιτυχία τους υποψηφίους. Μπορεί κανείς να βιοπορίζεται μέσω της ζωγραφικής; Στα χρόνια τα δικά μου δεν έμπαινε καθόλου ένα τέτοιο ερώτημα. Η ζωγραφική ήταν το άλφα και το ωμέγα της υπάρξεώς μας. Θέλαμε απλώς να ζωγραφίσουμε, αλλά δεν πήγαινε ο νους μας ότι από αυτό θα ζούσαμε κιόλας. Πηγαίναμε σε σχολεία, ως καθηγητές στο μάθημα των τεχνικών ή κάναμε άλλες δουλειές. Σχέδια πάνω σε σταμνάκια, σχεδιάζαμε χαλιά ή εικόνες. Στο Μοναστηράκι, στις οδούς Ηφαίστου και Πανδρόσου, όταν ξεκίνησε η τουριστοκοποίηση της περιοχής, τα μαγαζιά που πουλούσαν παντόφλες μετατράπηκαν σε τουριστικών ειδών ανάμεσα στα οποία πουλούσαν και εικόνες. Εγώ για πολλά χρόνια έφτιαχνα και συντηρούσα εικόνες. Έχετε κάτι να θυμάστε από αυτήν την περίοδο; Έχω πάρα πολλά να θυμάμαι και κυρίως τη γνωριμία μου με τη μεταβυζαντινή λαϊκή εικονογραφία. Εκείνο τον καιρό, πιστεύω ότι χάθηκαν ως τουριστικά "ενθύμια" πολλά ιερά αντικείμενα του λαϊκού μας πολιτισμού. Εγώ με την επαφή των εικόνων γνώρισα έναν άγνωστο κόσμο, αυτόν της λαϊκής μεταβυζαντινής περιόδου, μεγάλης γοητείας, πολύμορφο και πολυδιάστατο. Ανάμεσα σε εικόνες εντόνως λαϊκές, υπήρχαν κι άλλες με την άψογη τεχνική της Κρητικής Σχολής του 17ου αιώνα. Μελετώντας τις εικόνες αυτές, διαπίστωσα αργότερα, ότι η τεχνική τους ήταν ίδια με τη διδασκαλία του Μόραλη ο οποίος υπήρξε μαθητής κι αυτός του Κόντογλου, όπως ο Τσαρούχης ο Εγγονόπουλος κ.α. Ένα σχόλιο για την γενιά του ΄30; Τους θαύμαζα και τους θαυμάζω. Διότι πληροφορήθηκαν τα πάντα από όσα συνέβαιναν έξω από την Ελλάδα όμως χωρίς ίχνος μειονεξίας. Γνωρίζοντας ωστόσο οι ίδιοι, σε μεγάλο βαθμό, τί συνιστά τον ελληνισμό, κατάφεραν να υφάνουν μέσα σε αυτόν ό,τι καινούριο είχαν κατακτήσει, προσθέτοντάς του νέο πλούτο. Θα σας αναφέρω πρόχειρα ελάχιστους από αυτήν την υπέροχη γενιά. Σεφέρης, Χατζηκυριάκος, Εγγονόπουλος, Ελύτης Μόραλης, Εμπειρίκος και πολλοί ακόμα. Είναι σημαντικό να αλληλεπιδρούμε δηλαδη; Φυσικά. Ποτέ δεν πρέπει να κλεινόμαστε στον εαυτό μας. Θα πεθαίναμε. Πάντα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί στην επικοινωνία, γιατί η ανταλ-

λαγή στοιχείων οδηγεί στη δημιουργική εξέλιξη. Η εσωστρέφεια είναι θάνατος για έναν πολιτισμό. Πάντα άλλωστε ο ελληνισμός αυτό κάνει. Παίρνει ξένα στοιχεία τα οποία διυλίζει και προσαρμόζει στις αναγκαιότητες του διατηρώντας όμως την ιδιοπροσωπία του κι έτσι η ενότητα του συνεχίζεται αδιατάρακτη. Ο καραγκιόζης για παράδειγμα ήρθε από την Τουρκία και από τα βάθη της Ασίας και έγινε στοιχείο του λαϊκού μας πολιτισμού. Τα τελευταία όμως χρόνια με την ακατάσχετη εισβολή ανεξέλεγκτων ξένων στοιχείων δεν είναι δυνατή η αφομοίωση στην ένταξή τους , στην ιδιοπροσωπία του εθνικού κορμού, στη γλώσσα, στην ιδιαιτερότητα της κοινωνικής συμπεριφοράς. Πιστεύω ότι ο κίνδυνος είναι τεράστιος, γιατί αν χάσουμε τη συνείδηση του ποιοι είμαστε, δε θα είμαστε τίποτα.

Μια σκέψη για το συγχρονο τρόπο ζωής; Πιστεύω ότι ολόκληρη η ανθρωπότης οδηγείται σε έναν ολοκληρωτισμό που καλύπτεται από τη λέξη παγκοσμιοποίηση. Η παντοδυναμία της οικουμενικής εξουσίας των ολίγων , που χειρίζεται την υψηλή τεχνολογία και καθορίζει τους οικονομικούς νόμους επιβάλλει τις δικές της αναγκαιότητες τις οποίες εσωτερικεύουν σταδιακά οι συνειδήσεις των ανθρώπων αλλοτριωμένες από ζωτικές πλάνες και υποβολιμαίους σκοπούς . Η χειραγώγηση αυτή των μαζών και ο περιορισμός της δυνατότητός τους για ανεξάρτητη σκέψη είναι μια από τις μεθόδους που χρησιμοποιεί ο "αρπαχτικός καπιταλισμός", όπως τον ονομάζει ο Τσόμσκι , προς επέκταση των εξουσιαστικών του επιδιώξεων. Η δεσπόζουσα αυτή συνθήκη έχει ακυρώσει και την αυταξία του πνεύματος

17

18

συνέντευξη: Σωτήρης Σόρογκας εντάσσοντάς το στο χώρο της χρησιμοθηρίας. Σήμερα στη ζωή των ανθρώπων υπάρχει κενό νοήματος, αποιέρωση των πάντων, απουσία ζωοποιών μύθων αλλά και ηθικών κριτηρίων. Η ποίηση καταγράφει την ερημία του πλήθους. Τί χαρακτηρίζει την καλή ζωγραφική; Η ερώτησή σας στην ουσία είναι αναπάντητη. Δεν υπήρξε ποτέ κοινά αποδεκτό μέτρο που θα αξιολογούσε τη ζωγραφική. Διότι, κάθε κοινωνική τάξη, κάθε έθνος ή εποχή δημιουργεί πάντοτε δικά της κριτήρια. Είναι το ζήτημα αυτό δύσβατο και η απάντηση του διαρκώς θα ανιχνεύεται. Θα περιοριστώ ωστόσο να σας πω ότι το θέμα το οποίο συνήθως γοητεύει τους απλούς θεατές δεν μπορεί ποτέ από μόνο του να συστήσει καλή ζωγραφική. Δηλαδή τα όμορφα άνθη, το ωραίο δειλινό, ο καπετάνιος ατενίζοντας τη θάλασσα και άλλα δεν είναι ικανά να δημιουργήσουν καλή ζωγραφική, αν δεν υπάρχει ποιότητα γραφής, χρωματική αρμονία, οργανωμένη σύνθεση και πολλά ακόμα που χρήζουν βεβαίως εξηγήσεων. Μπορεί ο καθένας να ζωγραφίσει; Φυσικά. Τα παιδιά είναι η απόδειξη. Βέβαια, όταν είναι κανείς μεγάλος έχει άλλες απαιτήσεις. Η ζωγραφική πιστεύω ότι χρειάζεται πρωτίστως αγάπη κι αφοσίωση. Έπειτα, πρέπει να γνωρίσεις τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να μιλήσεις στους άλλους. Γιατί η ζωγραφική είναι μια "γλώσσα" που έχει κι αυτή το αλφαβητάρι και τη γραμματική της. Όπως αν δεν ξέρεις αγγλικά δεν μπορείς να διατυπώσεις τίποτε από ό,τι σκέφτεσαι. Με χειρονομίες η επικοινωνία είναι δύσκολη. Σήμερα νομίζω, ότι λίγοι πιστεύουν ακόμα στη σημασία αυτής της τέχνης. Όλο και πιο σπάνια τα σύγχρονα Μουσεία φιλοξενούν ζωγραφική. Κυριαρχούν οι κατασκευές, τα χάπενινγκ, τα βίντεο αρτ κι άλλες μορφές τέχνης. Δεν χρειάζεται ταλέντο; Νομίζω πως κάθε άνθρωπος γεννιέται με ορισμένα δώρα, μικρά ή μεγάλα, η αφετηρία των οποίων παραμένει άγνωστη. Οι ικανότητες αυτές άλλοτε μεγαλώνουν κι άλλοτε χάνονται. Αυτό που θα αναδείξει το ταλέντο, αυτό δη-

λαδή που θα το κάνει πράξη είναι η επιμονή, μέσω της αγάπης να φτιάξεις αυτό που επιθυμείς. Τα προβλήματα και ο αγώνας γι’ αυτό είναι δύσκολα. Πολλές φορές ακατόρθωτα. Ο δάσκαλος μου ο Μόραλης μου έλεγε: "Σόρογκα μην περιμένεις να σου έρθει η έμπνευση. Άρχισε να παίζεις, έστω με τα χρώματα. Θα δεις ότι σε λίγο θα μπεις σε ουσιαστικά προβλήματα που δεν είχες εκ των προτέρων φανταστεί ότι θα αντιμετωπίσεις". Τί θέλετε να επικοινωνήσετε μέσω της ζωραφικής σας; Στην ουσία πρόκειται για μια εξομολόγηση. Διότι η αφοσίωση ενός ανθρώπου στην τέχνη του φανερώνει την επιθυμία να πει στους άλλους κάτι. Αυτό το κάτι είναι το μυστικό της εξομολόγησης. Δηλώνει, δηλαδή, ποια είναι η σχέση του με τους ανθρώπους, με τη φύση ή με τον αναμενόμενο θάνατο. Δηλώνει την διαπίστωση μιας ιερότητος η οποία διαχέεται σε όλα τα πράγματα του κόσμου και η οποία προφανώς δεν αφορά όλους. Αφορά όμως αυτούς που το διαισθάνονται, όπως οι δημιουργοί και οι πάσης φύσεως αλαφροΐσκιωτοι, πολλοί από τους ιερωμένους και γενικά οι "άγιοι πάντες", όπως θα έλεγε ο ποιητής Εμπειρίκος. Είναι αυτοί που ανιχνεύουνε το μυστηριώδες της υπάρξεως "στο αγγελικό και μαύρο, φως της Αττικής, στον ήχο του αέρα ανάμεσα απ΄τα πεύκα ή σε ένα μικρό λουλουδάκι της Ανοίξεως". Κοιτάζοντας κανείς τα ξύλα μιας παλιάς βάρκας θα δει ότι υπάρχουν αποτυπωμένα ίχνη μιας ζωής που έσβησε και τώρα έχουν μείνει οι ψίθυροι που πρέπει να τους αφουγκραστείς, για να σου θυμίσουν μια μοίρα αναπόφευκτη που θα σε βοηθήσει όμως να δεις τον κόσμο με άλλα μάτια. Πιστεύω ότι η ζωή μας είναι ένα δώρο που δεν έχουμε αντιληφθεί, όσο πρέπει, τη σημασία του. Σε ό,τι ζωγραφίζω προσπαθώ να εξομολογηθώ έναν σεβασμό που οφείλω στην ιερότητα της ζωής. Θα ήμουν ευτυχής, εάν καταφέρω με όσα ζωγραφίζω να μεταγγίσω σ’ αυτά αυτό το αίσθημά μου. Αυτό είναι βέβαια στις προθέσεις μου. Όμως απ΄τις προθέσεις ως την πραγμάτωση υπάρχει χάος. Μακάρι να μεταφερθούν στα έργα μου, έστω κι ελάχιστα απ’ όσα επιδιώκω.

Έχετε δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ποίηση. Η καλή ποίηση είναι για όλους μας μια μεγάλη παρηγοριά, επειδή πράγματι εγκλείει μέσα της όλον αυτό τον κόσμο της ιερότητος και του μυστηρίου που μας συνέχει. Κι ενώ μεγάλο μέρος της ζωγραφικής εμπορευματοποιήθηκε η δυσκολία να γίνει το ίδιο και στην ποίηση, της επέτρεψε να λάμπει πάντοτε και να μας παρηγορεί. Πείτε μας για την εμπειρία σας ως δασκάλου. Αισθάνομαι τυχερός που μου δόθηκε η ευκαιρία να ζήσω σαράντα τόσα χρόνια ανάμεσα σε νέους ανθρώπους απ’ τους οποίους, θα έλεγα ότι εγώ κέρδισα περισσότερα από όσα εκείνοι. Ο δεσμός μου μαζί τους ήταν βαθύς και έμπλεος συγκινήσεων. Τους μίλησα για όσα είχα διδαχτεί κι εγώ κοντά στον Μόραλη με τον δικό μου τρόπο. Η διδασκαλία έχει αφήσει ένα κενό στη ζωή μου που δεν αναπληρώθηκε. Πίστευετε ότι τα χρόνια σας ως δάσκαλος στην Αρχιτεκτονική Σχολή έχουν επηρεάσει το έργο σας; Μα είναι φυσικό, σαράντα ολόκληρα χρόνια, να επηρεάσουν τον οποιονδήποτε. Ειδικά εμένα, πιστεύω, ότι έχει χαραχθεί βαθιά μέσα μου. Η επήρεια αυτής της βιωματικής σχέσεώς μου με το Πολυτεχνείο, ασφαλώς κι έχει καθορίσει τρόπους σκέψεως από διευρυμένες, ελπίζω ιδεολογικές κατευθύνσεις. Μας αποχαιρετά και μας χαρίζει από ένα έργο του...

συνέντευξη

Βασίλης Κουκαλάνι Συντεχνία του Γέλιου Συνέντευξη στον Αλέξανδρο Κυτίνο και το Θάνο Σαγιά O σκοπός της θεατρικής ομάδας συνίσταται κυρίως στην προαγωγή της πνευματικής καλλιέργειας, στην ενίσχυση της κοινωνικοπολιτικής συνείδησης των πολιτών, του εθελοντισμού και της αλληλεγγύης καθώς και της προστασίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μέσω της ανάπτυξης και διάδοσης των παραστατικών τεχνών και της ανάδειξης τους σε πολιτιστικό, παιδαγωγικό, μορφωτικό και ψυχαγωγικό παράγοντα της κοινωνικής ζωής. Η “Συντεχνία του Γέλιου” προτείνει και φιλοδοξεί να εδραιώσει ένα καινούργιο, χειραφετημένο κοινωνικό θέατρο για παιδιά και νέους με ψυχαγωγικές, ρεαλιστικές ιστορίες καθημερινότητας με τις οποίες τα παιδιά μπορούν να ταυτιστούν άμεσα. Ένα θέατρο που αντλεί από τις δικές τους εμπειρίες, καθιστώντας το δραματικό δρώμενο ως κάτι που μπορεί να τους απασχολεί και πέραν του χρόνου της παράστασης. Η ομάδα έχει την πεποίθηση ότι τα παιδιά αντιπροσωπεύουν πάντα τη λογική, τη φαντασία και την αλληλεγγύη απέναντι στον στερεότυπο κόσμο των ενηλίκων. “Τίποτα δεν χρειάζεται να μείνει όπως είναι αν είμαστε ενωμένοι και λειτουργούμε με κοινό νου, αγάπη και αυθάδεια.” Αυτό είναι το διαχρονικό σύνθημα του θεάτρου μας και ισχύει σε κάθε γωνιά του κόσμου. Πρέπει να εμψυχώνει και να ψυχαγωγεί. Συναντήσαμε τον Βασίλη Κουκαλάνι σκηνοθέτη και ηθοποιό της Συντεχνίας του Γέλιου, για να μας πει περισσότερα.

Ποια η σημασία του γέλιου στην αφήγηση μιας ιστορίας για παιδιά επί σκηνής; Το γέλιο είναι η χαρά του κοινού. Όταν βρει το κοινό κάτι για το οποίο γελάει, είτε επειδή ταυτίζεται, είτε επειδή απλά είναι κωμικό, κερδίζεις την εμπιστοσύνη του. Κερδίζεις τη συγκέντρωση, την αφοσίωση, αλλά όταν έχεις να πεις και μια ιστορία από την οποία θα ήθελες να βγούνε κάποια συμπεράσματα, θες να ψυχαγωγηθούν και έντονα, η μάθηση ή κάποιο συμπέρασμα πρέπει να είναι πολύ ανάγλυφο πάνω στη σκηνή, πρέπει να το βιώσει ο άλλος, πρέπει τη φυσική δράση να τη βιώσει και για να τη βιώσει πρέπει να έχει πλάκα ή πρέπει να τη βλέπεις από μία σατιρική ματιά. Θες να πεις μια ιστορία και θες με το γέλιο επίσης να συγκινήσεις, θες με το γέλιο να προκαλέσεις. Τα παιδιά, όταν βγάζουν μια δύναμη (αντίδραση) προς τους ισχυρούς, αυτό παρομοιάζεται με το σκωπτικό γέλιο του Τσάρλι Τσάπλιν, όταν χώνει την κλωτσοπατινάδα στον συνοριοφύλακα ή στον αστυνομικό στο δρόμο.

Πόσο εύκολο είναι να κάνεις τα παιδιά να γελάσουν; Μοιάζουν να είναι από τους πιο αυστηρούς κριτές, γιατί μόλις βαρεθούνε θα πούνε "Βαρέθηκα, γεια σου!", δεν μπαίνουν στις νόρμες του θεάτρου. Στο 70% των παραστάσεων για παιδιά στην πόλη, νομίζω συμβαίνει αυτό. Στο μισάωρο παίζουνε κρυφτό και κυνηγητό. Τα παιδιά είναι το πιο αυστηρό κοινό, αν τα κοροϊδέψεις, θα σε σταυρώσουν, δεν θα έχεις την προσοχή τους. Αλλά αν κερδίσεις την εμπιστοσύνη τους, αν καταλάβουνε ότι τα αντιμετωπίζεις ως ίσα, τότε είναι το πιο συναρπαστικό κοινό γιατί στα δίνει όλα, είναι ένα κοινό που είναι πέρα των θεατρικών συμβατικοτήτων του αστικού θεάτρου. Μπορούν πολύ ανοιχτά να βιώσουν αυτό που συμβαίνει πάνω στη σκηνή και οι ιστορίες που μέχρι τώρα εμείς αφηγούμαστε είναι βγαλμένες μέσα από την δική τους ζωή. Η νοοτροπία που κυριαρχεί πάνω στη σκηνή είναι η δική τους παιδική διαλεκτική και ο αυθορμητισμός. Τα παιδιά αυτό που βλέπουν το έχουν βιώσει κάποια στιγμή, βλέπουν

την παράσταση σαν πρότυπο, σαν πρόταση, ότι εγώ έτσι θα αρχίσω να σκέφτομαι και δεν θα αφήνω να μου υπαγορεύουν τί πρέπει να κάνω, πώς πρέπει να σκέφτομαι και πώς πρέπει να ζω ή να μαθαίνω. Ως θεατρική εμπειρία για κάθε ηθοποιό ή σκηνοθέτη, για όλους που αφηγούμαστε την ιστορία, είναι μοναδική. Έχω εμπειρία στο θέατρο, αυτό που βιώνω όταν παίζω στο παιδικό ή όταν αφηγούμαστε αυτές τις ιστορίες δεν το έχω ξαναδεί, αυτή τη σχέση σκηνής και πλατείας, αυτή την εγγύτητα δεν τα έχω ξανά δει. Τα έργα πώς επιλέγονται; Γιατί έβαλες ένα κριτήριο ότι τα παιδιά μοιάζουν σαν να βλέπουν αυτό που βιώνουν ή να έχουν βιώσει κάποια στιγμή. Η επιλογή δηλαδή πώς γίνεται; Υπάρχει κάποιο παιδί που μπορεί να σου είπε κάτι ή είναι καθαρά δικό σου θέμα και των ανθρώπων που αποφασίζετε; Να γυρίσω λίγο στο ιστορικό. Το θέατρο Γκρίπς ξεκίνησε αυτό το είδος θεάτρου. Αρχικά ο λόγος ήτανε πολιτικός, δηλαδή σκεφτήκανε πώς μπορείς μέσω των παραστατικών τεχνών

19

20

συνέντευξη: Βασίλης Κουκαλάνι να συμμετέχεις σε ένα δημόσιο διάλογο ή να είσαι υπολογίσιμη δύναμη σε ένα δημόσιο διάλογο, να γίνεις δυσάρεστος, ενδεχομένως να ενοχλήσεις, να προκαλέσεις, να ανοίξεις συζητήσεις, να συμμετέχεις στο δημόσιο διάλογο, να μην έχεις απλώς μια φωνή, αλλά να έχεις μια δυνατή φωνή. Είναι η Μπρεχτική δομή. Απεικονίζουμε από μια οπτική τον κόσμο όπως είναι με τα κακώς κείμενα του. Μέσω της διαλεκτικής των παιδιών τον αποδομούμε, ξεμπροστιάζουμε τους μηχανισμούς του και δείχνουμε την προοπτική αλλαγής του. Στο παιδικό προστίθεται η εμψύχωση, ότι μπορείς να το κάνεις τώρα, την προοπτική αλλαγής όπως τη βλέπεις, μπορείς να την εφαρμόσεις. Τελείωσε το θέατρο, πέφτει το σκηνικό, κλειδώνει το θέατρο, βγαίνεις έξω και τώρα ξεκινάνε τα πράγματα, αυτό το έχει πολύ δυνατά το Γκρίπς. Ένα άλλο σκεπτικό ήταν του θεάτρου, ως καλλιτεχνικού προϊόντος ή ως γεγονός το οποίο αφορά αστικούς κύκλους. Παίρνει από το αστικό θέατρο και το φέρνει στο σπίτι της εργαζόμενης τάξης. Δηλαδή τα παιδιά αποτελούν μία τάξη η οποία ναι μεν μπορεί να έχει κοινωνική δύναμη. Αλλά δυστυχώς είναι η πιο αδύναμη και καταπιεσμένη τάξη. Μέσω των παιδιών αυτές οι ιστορίες, οι οποίες είναι έντονα πολιτικές, εισχωρούν και στους γονείς καθώς τα παιδιά αφηγούνται στους δικούς τους τί είδανε. Όταν επιλέξαμε το "Μια γιορτή στου Νουριάν" το 2011 ήτανε η εποχή που ξαναβγάλανε τη Χρυσή Αυγή και αρχίσανε και κοπάναγαν μετανάστες και πρόσφυγες, ήτανε μια εποχή που υπήρχε ένα μεταναστευτικό περιθώριο στο κέντρο της Αθήνας, υπήρχε μία συζήτηση στην οποία φαίνονταν η ελληνική κοινωνία ανώριμη, ειδικά μέσα από τα ΜΜΕ. Αυτό το έργο με καθαρά διαλεκτικό τρόπο ξεμπροστιάζει την ξενοφοβία από την οπτική των παιδιών και είναι και ένα βαθύτατα αντικαπιταλιστικό έργο. Προσδίδει τα αίτια του ρατσισμού και της επιθετικότητας στο ίδιο το σύστημα το οποίο έχει σχέση

με την υπεραξία, το κέρδος και την εργασία. Έτσι επιλέγονται τα έργα, θέλουμε σε κάποια επίκαιρα θέματα να παρέμβουμε και να γίνουμε κοινωνικά ηχηροί στο δημόσιο διάλογο. Καταφέρνει η συντεχνία του γέλιου να φτάνει σε όλα τα παιδιά ο στόχος αυτός; Για τον Νουριάν πιστεύω ότι έγινε συνώνυμο του αντιρατσισμού ή ενός έργου κατά των προκαταλήψεων. Ο κόσμος το κατάλαβε, ήταν πολύ πολύ έντονη αυτή η εμπειρία. Με βρίσκανε μετά τα παιδιά, θυμάμαι ήμουνα στην Τεχνόπολη και ήταν τα τσιγγανάκια που πουλάγανε μπαλόνια και με βλέπανε από μακριά και μου λέγανε, "ε Νουριάν έλα εδώ" και πιάναμε κουβέντα και μου λέγανε, "ε όταν σου είπε αυτό γιατί δεν του είπες έτσι;" και "το παιδί σου έπρεπε να πει εκείνο". Η εμπειρία δείχνει ότι ναι, ο κόσμος επηρεάζεται κι αυτό μεταδίδεται στο παιδί. Και άλλη ιστορία. Φίλη ηθοποιός, είδε την παράσταση με τις δύο κόρες της και μετά την παράσταση μου λέει, "Βασίλη, δεν φαντάζεσαι, μέναμε στο Θησείο και η κόρη μου η μικρή ειδικά φοβόταν μαύρους, Πακιστανούς αυτούς που κοιμούνται έξω στο πάρκο, φοβόταν ότι θα μας κλέψουν το αυτοκίνητο ότι θα μπουν στο σπίτι μας" και μου λέει "έχει αλλάξει ριζικά" κι αυτό το έχω δει να γίνεται και σε άλλες παραστάσεις και γι’ αυτό είμαι περήφανος, γι’ αυτό μένω σε αυτό, γι’ αυτό επενδύω σε αυτό. Το γεγονός ότι μια παράσταση παίζεται σε ένα θέατρο προϋποθέτει ότι κάποιοι πρέπει να έρθουν εκεί και να πληρώσουν ένα εισιτήριο. Μπορεί μια παράσταση να απλωθεί σε ανθρώπους που ενδεχομένως να μη μπορούνε; Μιας και αναφέρθηκες και στην εργατική τάξη και στα παιδιά, ως πιο αδύναμα. Έχεις δίκιο, όταν ξεκίνησε ο Νουριάν ναι ήμασταν σε ένα θέατρο, υπάρχει από πίσω μια παραγωγή, το στήνει αυτό, υπάρχει το αντίτιμο, το εισιτήριο. Δεν έχουν όλοι την πρόσβαση σε αυτό το πράγμα. Οι πρώτες μας πρωτοβουλίες ήταν να βγούμε για μερικές εκδηλώσεις να παίξουμε έξω, στο Εμπρός, στα προσφυγικά, στην πλατεία στο Γκάζι. Κοιτάγαμε για τέτοιες πρωτοβουλίες, όχι για να έρθει ο κόσμος τσάμπα, αλλά επειδή ταυτιζόμασταν κινηματικά πολλές φορές. Η τέχνη θα έπρεπε να είναι ανεξάρτητη και να έχει άπειρα λεφτά να κάνει ό,τι θέλει αλλά εγώ πρέπει να φτιάξω ένα ανταγωνιστικό εμπορικό προϊόν για να επιζήσω. Δηλαδή για να ακουστούν αυτά που θέλω να πω, για να δουλέψει ο κόσμος που θέλουμε για να γίνει αυτή η συνάντηση με τους μαθητές, με τους γονείς με την εκπαιδευτική κοινότητα, εγώ πρέπει να ανταγωνιστώ με όρους αγοράς άλλα παιδικά θέατρα. Τί είναι τελικά ο Μορμόλης; Ο Μορμόλης πέρασε τη λογοκρισία της χούντας, δεν το καταλάβανε οι στόκοι και μέσα σατιρίζει εντόνως μπάτσους, στρατηγούς, δημάρχους. Ο Μορμόλης είναι ό,τι θέλουμε, σπας το Μορμόλη και τώρα έχεις δυο Μορμόληδες την πάτησες, νομίζω πως αυτό ξεκινάει για τους

Γερμανούς από αυτό που έλεγε ο Τσε Γκεβάρα "κάντε 3, 4 πολλά Βιετνάμ", ήταν η εποχή του Βιετνάμ, γίνονταν κι άλλες εστίες Βιετνάμ, πρέπει η αντίσταση του Βιετνάμ να γίνει παγκόσμια. Ο Μορμόλης νομίζω είναι το σημείο, η αφετηρία, το φλέγον σημείο της αντίστασης. Το τραγούδι είναι πολύ βασικό στοιχείο όλων των παραστάσεων σας. Πώς το χρησιμοποιείτε; Είναι από το Γκριπς, είναι ο τρόπος που ο Μπρέχτ ως επικό εργαλείο φέρνει την αφήγηση ή φέρνει μπροστά το τι θα γίνει. Πρόκειται για την αποστασιοποίηση. Όλοι σπάνε το κεφάλι τους να δούνε τί εννοούσε με την αποστασιοποίηση. Εννοούσε "διάβασε"! Ο Μπρεχτ είναι αναπαράσταση του κόσμου μέσα από μια κριτική ματιά, αποδόμηση αυτού του κόσμου δείχνοντας την προοπτική και μετά ενδεχομένως η εμψύχωση, αυτή είναι η δομή του Μπρεχτικού θεάτρου. Μέσα στην ιστορία δημιουργείς αυτή τη συνωμοσία με το κοινό. Καμιά φορά φέρνει και μπροστά το τί θα γίνει: Τώρα παιδιά θα δείτε τσακωμό που θα γίνει χαμός, και μετά τον βλέπεις σε αναπαράσταση αλλά η αναπαράσταση, θα πρέπει να είναι αισθητική (μάτια, οσμή, αφή) να είναι ζωντανό, να συμπεριλαμβάνει το θεατή όπως το έλεγε και ο Peter Brook και ο Augusto Boal. Αυτό προσπαθούσανε. Πώς το καλλιτεχνικό γεγονός δηλαδή θα γίνει στη μέση, μεταξύ κοινού και σκηνής. Γιατί Χατζιφραγκέτα; H αυθάδεια των Χατζηφραγκέτα ταιριάζει σε εμάς. Αν κάνω εφηβικό θα τους βάλω να γράψουν γιατί μπορούν να βρίσουν κιόλας. Θα σας πω ένα τρίβιαλ. Εγώ το ‘15 όταν πήγα στο σύγχρονο θέατρο για να κάνω το "Είστε και Φαίνεστε", ο Πάνος ο Φραγκιαδάκης έκανε εκεί μεροκάματα, τεχνικός σκηνής, μας έστηνε το σκηνικό. Ήτανε αστεία η φάση, του έλεγα καμιά φορά "φέρε έναν καφέ" και έλεγε ναι και μετά γύρναγε και έλεγε, "πρόσεχε πώς μιλάς γιατί είμαι και ποπ σταρ" κι από τότε είμαστε φίλοι, και οι δυο τους δηλαδή, είναι στην παρέα. Είναι φίλοι, εγώ τους αγαπάω μακάρι να συνεχίσουν και μαζί ξανά κάποια στιγμή, θέλω σίγουρα να ξαναγράψουν και για μας. Μου έκανε εντύπωση το τραγούδι στον Σούπερμαν. Το τραγούδι, ενώ λέει ας πούμε κουτσοί στραβοί, στερείται λίγο της αναλυτικής σάτιρας του τί λέμε κουτσοί, στραβοί. Αλλά "βροντάει η κουτσή Μαρία στην πόρτα του κουφού" αυτά είναι πράγματα που στην αρχή, τους ανάπηρους τους φέρνουν σε αμηχανία και επιφυλακτικότητα αλλά έτσι όπως πρέπει να εκτελείται το τραγούδι για να γίνεται κατανοητό είναι ότι κουτσοί στραβοί ερχόμαστε, σας ερχόμαστε! Είναι και η παρέα γιατί μόνο ένας είναι κουτσός, οι άλλοι ταυτίζονται όμως με αυτόν γιατί διεκδικεί το να είναι και κουτσός και στραβός και ανάπηρος και ό,τι θέλει. Ο Σούπερμαν είναι μια παράσταση πραγματικά ριζοσπαστική, από το πώς έρχεται η αναπηρία στο προσκήνιο, δηλαδή έρχεται όλος ο κόσμος, ακόμα και οι φιλάνθρωποι, ακόμα και αυτοί που έχουν αυτή τη φοβία, έρχονται και βλέπουν μια ριζοσπα-

στική παράσταση που προτείνει το κοινωνικό μοντέλο της αναπηρίας. Εδώ είμαστε πάλι δυνατοί, είμαστε ηχηροί, μπορούμε να πούμε ό,τι θέλουμε και να προκαλέσουμε και να κάνουμε τα πάντα. Θυμάσαι κάποια θεατρική παράσταση που είχες δει όταν ήσουνα παιδί; Είχα δει το "Μια γιορτή στου Παπαδάκη", στο Βερολίνο το ‘79, ήμουνα 9 χρονών. Επίσης είχα δει και το "Βάσος και Βιβή",.Όταν ήμουν μικρός είδα το θέατρο Γκριπς και το θυμήθηκα μετά από πολλά χρόνια όταν ήτανε χρήσιμο και είπα πάμε να κάνουμε κάτι χρήσιμο. Η παράσταση που είχα δει και πραγματικά μου τα άλλαξε όλα ήταν το "Σε φιλώ στη Μούρη" του Λευτέρη Βογιατζή. Όταν είδα αυτή την παράσταση πρέπει να ήμουνα 16, δεν το πίστευα αυτό που έβλεπα, η παράσταση αυτή μου έδωσε πραγματικά γροθιά, ήταν απίστευτη εμπειρία. Θυμάσαι κάποια δυνατή στιγμή από το ξεκίνημα της Συντεχνίας του Γέλιου που σας έκανε να σκεφτείτε, ότι όσο δύσκολη και αν είναι οικονομικά στους καιρούς που ζούμε μια τέτοια προσπάθεια, αξίζει τον κόπο; Θυμάμαι από τις πρώτες παραστάσεις, στο μια "Γιορτή στου Νουριάν", ξεκινάει η ιστορία εκεί στο κάμπινγκ και μετά γίνεται ένας πολύ πολύ έντονος τσακωμός των 2 πατεράδων με τα παιδιά από πίσω. Είναι ένας εντονότατος τσακωμός που φωνάζουν κανονικά και μετά πέφτει μια σιγή και τελειώνει ο τσακωμός και πάει ο καθένας στη μεριά του. Θυμάμαι μια από τις πρώτες φορές που είχαμε σχολείο. Ξαφνικά εκεί που πέφτει σιγή ακούμε μέσα στο κοινό να λέγεται "Ωχ! Είναι καλό!" και εκεί όλοι κοιταχτήκαμε γιατί είναι αυτό. Είδανε κάτι ρεαλιστικό, κάτι που συμβαίνει που το ξέρουνε, δεν είδανε νυφίτσες και παραμυθάκια. Πολλές φορές παρκάρουν τα παιδιά μέσα στο θέατρο, στις βελούδινες πολυθρόνες, στα μπουφανάκια τους και βλέπουν ένα θέαμα που φωτίζεται, περνάνε πράγματα, μουσικές, αλλά είναι απλά ένα θάμπωμα. με το που βγούνε έξω, το έχουνε ξεχάσει τελείως. Δεν παίρνουν τίποτα μαζί. Εκεί εμψυχωθήκαμε και λέμε "Είναι σωστό αυτό που κάνουμε". Και στο "Τζέλα Λέλα" θυμάμαι τα κορίτσια, επειδή η Τζέλα ήταν αγοροκόριτσο

και τα παιδιά πραγματικά ζουν μια εμπειρία μέσα σε αυτή την ιστορία που δεν είναι ποτέ πια ίδια. Ζουν μια εμπειρία που τους πάει παρακάτω, την άλλη μέρα θα πάνε σχολείο και θα βλέπουν τον κόσμο διαφορετικά. Μετά το χειροκρότημα ορμάγανε τα κορίτσια και αγκαλιάζανε την Πολυξένη, 20 κορίτσια ή άλλες φορές το κοινό δεν έφευγε απλά. Εκεί καταλάβαμε ότι κάνουμε το σωστό και πειστήκαμε ότι τα επιχειρήματα που δημιουργούμε σκηνικά είναι αναντίρρητα, μπορεί έχουνε μια πολιτική διαλεκτική αλλά έχουνε τόσο βαθύ ανθρωπισμό στο βάθος τους, γιατί νομίζω από εκεί πρέπει να ξεκινάς να αποκαλύπτεις τον ανθρωπισμό, τη συγκίνηση. Πρέπει η διαλεκτική να είναι στο προσκήνιο και στο βάθος του, όταν αποδομείται κάτι υπάρχει, αυτή η συγκίνηση. Είναι αυτό το γέλιο, που εννοούμε και σαν συντεχνία το γέλιου, το γέλιο όταν ανακαλύπτεις κάτι, όταν ξεμπροστιάζεις κάτι. Όταν το έχει εξουδετερώσει. Έχει για τα παιδιά το διαολάκι. Αυτό. Εγώ όταν είδα το Νουριάν τρελάθηκα γιατί ο χώρος που διαδραματίζεται μοιάζει τόσο πολύ στην κατασκήνωση και σε καταστάσεις που προσπαθούμε να δουλέψουμε με τα παιδιά, και παράλληλα προσπαθούμε κι εμείς να χρησιμοποιήσουμε το θέατρο ως εργαλείο με τα παιδιά, φτιάχνουμε μικρά θεατρικά και τα παρουσιάζουμε, το πως βάζετε σε κάθε διάλογο μια αιχμή, πως πιάνετε σε όλους τους διαλόγους ζητήματα με πολύ ωραίο τρόπο είναι σχολείο για εμάς γιατί προσπαθούμε να τα κάνουμε αυτά σε ερασιτεχνικό επίπεδο. Ό,τι θέλετε από εμένα, κείμενα, βίντεο να σας τα στείλω, να τα έχετε. Είχατε προτείνει και να έρθουμε στην κατασκήνωση... Θα το θέλαμε πολύ, έχουμε ένα ζεστό θεατράκι μέσα στα πεύκα, εμείς θα έχουμε να πάρουμε πολλά. Είναι δύσκολο για φέτος. Θα μπορούσαμε εύκολα να έρθουν τα παιδιά στο θέατρο μας, αλλά θα το κάνουμε αυτό κάποια στιγμή. Μπορεί όχι αυτό το καλοκαίρι, αλλά όταν θα αποκτήσουμε κάποια ανεξαρτησία και κάποια μέρα που θα μας το επιτρέψουν αυτό, σύντομα. Σε ευχαριστούμε πολύ. Εγώ σας ευχαριστώ παιδιά! Με ιδιαίτερη μου χαρά!

Το Grips-Theatre του Βερολίνου είναι ένα γνωστό και αναγνωρισμένο χειραφετημένο παιδικό και νεανικό θέατρο. Είναι το πρώτο θέατρο παγκοσμίως που ασχολείται κοινωνικοκριτικά με τις ζωές και τις συνθήκες διαβίωσης των παιδιών και των νέων και τις ενσωματώνει στα αυθεντικά χιουμοριστικά και μουσικά έργα του. Έχει κερδίσει διεθνή φήμη. Τα έργα του GRIPS έχουν διασκευαστεί πάνω από 1.500 φορές σε περίπου 40 γλώσσες σε όλο τον κόσμο. Το “Μια γιορτή στου Νουριάν” είναι μια ανατρεπτική κωμωδία για τις προκαταλήψεις και την πολιτισμική συμφιλίωση. Το έργο αυτό γράφτηκε και παίχτηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’70 από το Θέατρο Grips του Βερολίνου. Στη Γερμανική εκδοχή που είχε τίτλο «Μια Γιορτή στου Παπαδάκη», η οικογένεια των μεταναστών του έργου ήταν Έλληνες! Το έργο προσπαθεί να αναδείξει τις αρετές της ανεκτικότητας, της αλληλοκατανόησης και αυθόρμητης ταύτισης που έχουν τα παιδιά μεταξύ τους πέραν των εγκλωβισμών που επιβάλλονται από την περιχαράκωση σε εθνικότητες και κοινωνικές τάξεις. Το “Πιο δυνατός κι απ’ τον Σουπερμαν” είνα μια κωμωδία που έχει στο επίκεντρο έναν ανάπηρο προ-έφηβο, ο οποίος τσουλώντας με το αμαξίδιό του μέσα στη ζωή και με την παρέα του, φροντίζουν για ζωηρή διασκέδαση. Είναι ταυτόχρονα ένα έργο δυνατών συναισθημάτων, περιέχει μεγάλη πυκνότητα πληροφόρησης και διαφωτίζει αβίαστα και με νηφαλιότητα την καθημερινότητα και τα ζητήματα που προκύπτουν στη ζωή του νεαρού ήρωα με αναπηρία. Η κωμωδία του Άγγλου RoyKift για παιδιά και νέους είχε δημιουργήσει την δεκαετία ‘80 και ‘90, τόσο στην Αγγλία όσο και στη Γερμανία (θέατρο GRIPS), βαθειά τομή στις αντιλήψεις επάνω στο θέμα της αναπηρίας προτείνοντάς την ως μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και συνέβαλε στην αποδόμηση παγιωμένων συμπεριφορών, προκαταλήψεων και φόβων.

22

στη μαγεία του σινεμά

Η Mary Poppins επιστρέφει και προσπαθεί να επουλώσει την κρίση Με αφορμή το Η Mary Poppins eπιστρέφει, του Rob Marshall Η νοσταλγία συνήθως αποτελεί επικίνδυνο σύμβουλο, καθώς μέσα σε ένα πλαίσιο πίεσης, άγχους, ανεκπλήρωτων επιθυμιών και αντικειμενικών δυσκολιών, η μνήμη παραχαράσσει τα γεγονότα, αναπολεί κάτι που δεν υπήρξε και το ανάγει σε ιδανικό. Δυστυχώς δεν μπορούμε να επιστρέψουμε σε ό,τι συνέβαινε πριν δέκα, είκοσι ή τριάντα χρόνια, έχοντας τη γνώση του σήμερα, όπως σοφά λέει το λαϊκό γνωμικό. Τουλάχιστον δεν μπορεί να συμβεί, έως ότου η επιστήμη ή η μαγεία επιτρέψουν το ταξίδι στο χρόνο. Σε αυτήν την αδυναμία να επιστρέψουμε στο παρελθόν, απευθύνεται η διαρκής τάση αναβίωσης ταινιών και τηλεοπτικών σειρών, προσφέροντας ένα σχετικά ακίνδυνο τρόπο να γυρίσουμε πίσω το χρόνο και, προς στιγμήν, να ξεχαστούμε. Η κινηματογραφική παραγωγή, εγχώρια και διεθνής, επιστρέφει σε παλιές ιστορίες, τις αναδιαμορφώνει ή τις επεκτείνει και τις παρουσιάζει σε μία νεότερη γενιά, ενώ παράλληλα γονείς και παππούδες μπορούν να νιώσουν και πάλι την ασφάλεια των καλών παλιών εποχών. Δεν έχει να κάνει με αφορισμούς περί απουσίας νέων ιδεών. Η φετινή χρονιά έχει να επιδείξει αρκετές πρωτότυπες και ξεχωριστές ταινίες. Παρά λοιπόν την παρουσία ταινιών όπως "Η Ευνοούμενη" του Γιώργου Λάνθιμου και τα "Παιχνίδια εξουσίας", η ανατροπή του στερεότυπου της οικογένειας μόνο μέσα από τους δεσμούς αίματος του "Κλέφτες Καταστημάτων" του Hirokazu Koreeda, η ιστορική ματιά στην κρατική καταστολή κάθε αντίδρασης στη "Μάχη του Peterloo" του Mike Leigh, την οσκαρική και από τις πιο ευχάριστες ταινίες της χρονιάς "Green Book" του Peter Farelly και πολλές άλλες, το κοινό δε χάνει ευκαιρία να αγκαλιάσει τις νοσταλγικές παραγωγές. Από την παιδική ηλικία όλων, θα τολμούσε να πει κανείς, επιστρέφει η Mary Poppins, η οποία δεν τραγουδά πλέον για το πόσο εύκολα μπορεί να ξεπεραστούν όλα με μία κουταλιά γεμάτη ζάχαρη, όπως υποσχόταν το 1964. Η ταινία μεταφέρει τη δράση στη δεκαετία του 1930, σε μία εποχή ανάκαμψης από την οικονομική κρίση του 1929, και απέχει πολύ από τη γεμάτη χαρά εποχή της πρώτης ταινίας, όπου τα παιδιά απλώς ανησυχούσαν για το πόσο απόμακρος ήταν ο πατέρας τους. Τα παιδιά της οικογένειας Banks, έχουν μεγαλώσει και δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα οικονομικά. Τα παιδιά του, ενήλικα

πλέον, μικρού Michael βιώνουν τις οικονομικές δυσκολίες του πατέρα τους, ο οποίος κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του από την τράπεζα -της οποίας είναι υπάλληλος. Ο ξεκάθαρος αυτός παραλληλισμός με τα όσα συμβαίνουν στις μέρες μας, δίνουν ένα εξαιρετικό υπόβαθρο στην ταινία και βοηθάει στο να υπερνικηθεί ο φόβος όποιου λάτρεψε την πρώτη ταινία, ότι η απληστία των στούντιο θα διαβρώσει όσα αγαπήσαμε. Σε μεγάλο βαθμό οι δημιουργοί επαναλαμβάνουν τη δομή της πρώτης ταινίας, φροντίζοντας να υπάρχουν αρκετά νοσταλγικά ερεθίσματα, την ίδια στιγμή όμως, η ιστορία αντανακλά πράγματα που απασχολούν τα παιδιά που μεγάλωσαν τόσα χρόνια και όσα ακόμη μεγαλώνουν. Διατηρώντας την αισιοδοξία, οι δημιουργοί της επιστροφής της Mary Poppins, συνθέτουν, χορογραφούν και τραγουδούν για την παιδική φαντασία που εκλογικεύεται, για το πώς μπορεί κανείς να δει τα πράγματα διαφορετικά αλλάζοντας οπτική γωνία, αναρωτιούνται τι κρύβεται πίσω από τα εξώφυλλα των βιβλίων. Και όταν κοιτάς τα πράγματα σε βάθος, σε κάνουν να δακρύσεις καθώς αναζητάς τον τόπο που πηγαίνουν όσα από αυτά χάνονται. Μπορείς να γκρινιάζεις για το γεγονός ότι οι σκηνές δε δένουν άρτια με τη συνολική ιστορία, να παρατηρήσεις ότι η Julie Andrews έχει καλύτερη φωνή από την εξαίσια Emily Blunt και άλλα μικροπράγματα. Αν κοιτάξεις όμως λίγο παραπέρα αντιλαμβάνεσαι το σημαντικότερο επίτευγμα των συντελεστών: μαθαίνουν από το παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα αφουγκράζονται την εποχή μας. Το Supercalifragilisticexpialidocious και το Chim Chim Cher-ee θεωρούνται ύμνοι, αλλά δεν τα ξανατραγουδούν, αντίθετα βρίσκουν νέες μουσικές και στίχους, συνεχίζοντας όσα ξεκίνησαν πριν πάνω από πενήντα χρόνια. Ναι, οι μικροί Michael και Jane διανύουν την τέταρτη δεκαετία της ζωής τους και θεωρούν ότι απλώς φαντάστηκαν όσα συνέβησαν στην πρώτη ταινία, όμως η μαγεία της Mary Poppins είναι αγέραστη και για άλλη μια φορά ανατρέπει τα σχέδια των τραπεζιτών. Όχι, δεν καταρρίπτει το σύστημα, αλλά βοηθάει έστω και για λίγο κάποια παιδιά να δουν μία άλλη εικόνα των πραγμάτων και ίσως κάποτε να αλλάξει και τον κόσμο.

Φοίβος Καλλίτσης

θέατρο

Απόψε αυτοσχεδιάζουμε

μία παράσταση βασισμένη σ΄ ένα θέμα του Λουίτζι Πιραντέλλο

"Η παράσταση δεν είναι φώτα, δεν είναι σκηνικό. Είναι οι άνθρωποι: εσείς κι εγώ. Είναι η αδιακρισία μας στη μοναξιά μας, είναι η αναπνοή σας στη σιωπή μας. Τέλος είναι η αγάπη σας για εμάς" (Από τον πρόλογο της παράστασης που ανέβηκε το 1961 στο θέατρο Αθηνών). Το θέατρο μέσα στο θέατρο αποτελεί μοτίβο στη δραματουργία του Πιραντέλλο, όπως εκφράστηκε και σε άλλα έργα του (Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα, Ερρίκος Δ’, Καθένας με τον τρόπο του). Στόχος του είναι η απουσία διακριτών ορίων ανάμεσα στη μυθοπλασία και την πραγματικότητα, το είναι και το φαίνεσθαι, το αληθινό και το μη αληθινό. Έτσι, γεννιέται ένα "μετακείμενο", ένα -ας μου επιτραπεί ο όρος- "μεταθέατρο" στο οποίο ο θίασος που κάνει πρόβα και η θεατρική πλοκή, από ένα σημείο και μετά, αποτελούν ένα σώμα, δίνοντας την (ψευδ)αίσθηση στον θεατή πως Τέχνη και Πραγματικότητα δεν διαφέρουν, θυμίζοντας το αριστοτελικό ερώτημα για το, εάν η Τέχνη αντιγράφει τη Ζωή ή το αντίστροφο. Στην περίπτωση μάλιστα που αναλογιστεί κάποιος ότι κάθε θίασος που κάνει πρόβα βρίσκεται σε διαφορετική εποχή, τότε γίνεται λόγος για θέατρο μέσα στο θέατρο, μέσα στο θέατρο με διαφορετική κάθε φορά εξέλιξη πλοκή και έκβαση, ενσωματώνοντας το πραγματικό στη θεατρική σύμβαση, ενώνοντας πρόσωπο και προσωπείο. Μήπως κάτι ανάλογο δεν γίνεται και σήμερα με το προφίλ μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Στην αρχή της παράστασης οι ηθοποιοί παρουσιάζονται στον θεατή στη φυσική τους υπόσταση, πλάθοντας τον χαρακτήρα, που υποδύονται, καθώς εξελίσσεται το έργο. Μόνο που ο χαρακτήρας δεν πλάθεται όσο διαρκεί η πρόβα, αλλά περνά στο ασυνείδητο, διακατέχοντας στο τέλος τον ηθοποιό, ως ιδιότητα και ως πρόσωπο. Ενορχηστρωτής όλης αυτής της σύνθεσης ο αφηγητής-σκηνοθέτης, φωνή του ίδιου του Πιρα-

ντέλλο. Συστήνει τους ηθοποιούς, αφήνοντάς τους να μιλήσουν, να συνεργαστούν, να λογομαχήσουν και να συγκρουστούν, να ακολουθήσουν παράλληλους δρόμους, να σχηματίσουν το ψηφιδωτό της (αυτο)εικόνας τους. Το ερώτημα βέβαια που τίθεται είναι: Πώς κάποιος μπορεί να ενορχηστρώνει, αφήνοντας ελεύθερο τον αυτοσχεδιασμό; Απάντηση, ίσως, δίνουν τα (κοινά) βιώματα των προσώπων του θιάσου, βιώματα που τα βοηθούν να εξελίξουν τον χαρακτήρα τον οποίο υποδύονται, ώστε πρόσωπο, προσωπείο και θεατής αποτελέσουν ενιαία, αδιάσπαστη οντότητα. Το "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε, μία παράσταση βασισμένη σ΄ένα θέμα του Λουίτζι Πιραντέλλο", όπως τιτλοφορείται, ανέβηκε από το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μαυρίκιου, υπογραμμίζοντας ότι το θέατρο είναι ένα μεγάλο, ανοιχτό σχολείο. Και μια και γίνεται λόγος για απουσία διακριτών ορίων, η αρχή αυτή γίνεται ορατή ήδη από την επιλογή των ηθοποιών. Τέσσερις έως πέντε διαφορετικές γενιές ηθοποιών βρίσκονται επί σκηνής, ενσαρκώνουν, εξομολογούνται, κυρίως, συγκινούν και εκπλήσσουν. Συγκινητική η ερμηνεία του 92χρονου Γιάννη Βογιατζή, που δεν θυμίζει σε τίποτα πολλές εύπεπτες ταινίες της δεκαετίας του ΄60. Συγκινητικές οι εξομολογήσεις θεατρικής πορείας της Ράνιας Οικονομίδου και Λυδίας Φωτοπούλου. Συγκινητική η Γιούλικα Σκαφιδά ως Μομμίνα. Εξαιρετική η ερμηνεία νεότερων ηθοποιών, όπως η Λιλή Νταλανίκα και ο Στέφανος Παπατρέχας, αλλά και του μικρούλη Βαγγέλη Λυκούδη που θυμίζει στον θεατή την αθωότητα της παιδικής ηλικίας. Η παράσταση ευτυχώς δεν "αυτοσχεδίασε" στο ζήτημα της μουσικής, κρατώντας τις συνθέσεις και τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι, επιβεβαιώνοντας ότι, όταν υπάρχει αλήθεια και ουσία, τα διακριτά όρια απουσιάζουν και ανάμεσα στις δεκαετίες.

Ονειροπόροι: “Ο θεός της Σφαγής” της Γιασμίνα Ρεζά τον Μάιο στη θεατρική σκηνή του Αντώνη Αντωνίου

Οι Ονειροπόροι, η θεατρική ομάδα που μέλη της έχει πολλούς από τους εθελοντές μας, παρουσιάζει στη Θεατρική Σκηνή του Αντώνη Αντωνίου στην Πλατεία Κολιάτσου τον Μάιο του 2019 τον "Θεό της Σφαγής" της Γιασμίνα Ρεζά. Το έργο ανεβαίνει, όπως όλα αυτά τα χρόνια, σε σκηνοθεσία Μαρίας Σπάτουλα. Παίζουν οι Νικόλας Καμακάρης, Δημήτρης Αντωνίου, Αθηνά Αντωνίου, Πέπη Βατικιώτη και Ιωάννα Αντζουλή. Τα σκηνικά είναι του Φοίβου Καλλίτση, τα κοστούμια της Ιωάννας Σπάτουλα, η μουσική επιμέλεια του Δημήτρη Λιωνή και η επιμέλεια της παραγωγής του Πέτρου Καλλίτση. Οι παραστάσεις είναι προγραμματισμένες για τις 23, 24, 25, 29, 30, 31 Μαϊου και 1η Ιουνίου 2019. Συνεχής ενημέρωση υπάρχει στο www.facebook.com/oneiroporoi/

Πέπη Βατικιώτη

23

24

βιβλία που μας άρεσαν... ΜΙΑ ΟΔΥΣΣΕΙΑ, ΕΝΑΣ ΠΑΤΕΡΑΣ, ΕΝΑΣ ΓΙΟΣ, ΕΝΑ ΕΠΟΣ Ντάνιελ Μέντελσον (ΠΑΤΑΚΗΣ)

Μια πρόταση για να επιστρέψουμε στους κλασσικούς. Ένα ιδιοφυές βιβλίο, με το οποίο ο συγγραφέας χρησιμοποιεί, μια εις βάθος ανάγνωση της Οδύσσειας, με στόχο να φωτίσει τα μυστήρια της ανθρώπινης ψυχής. Ο Τζέι Μέντελσον, ογδόντα ενός ετών, συνταξιούχος μαθηματικός, αποφασίζει να παρακολουθήσει ένα σεμινάριο με θέμα την Οδύσσεια, στο κολλέγιο Μπαρντ, όπου διδάσκει ο γιος του. Για τον Τζέι, συνταξιούχο ερευνητή, που έχει μάθει να βλέπει τον κόσμο μέσα από το πρίσμα των μαθηματικών, αυτή η επιστροφή στα θρανία είναι η τελευταία του ευκαιρία να προσεγγίσει τη μεγάλη λογοτεχνία που αγνόησε στα νιάτα του, αλλά πάνω από όλα, να γνωρίσει καλύτερα το γιο του. Στους μήνες που ακολουθούν, μέσ’ απ’ το σεμινάριο αλλά και χάρη σε ένα ταξίδι που οργανώνεται για τους φοιτητές εμπνευσμένο από το ταξίδι επιστροφής του Οδυσσέα στην πατρίδα του (από την Τροία προς την Ιθάκη), ο συγγραφέας επεξεργάζεται θέματα σχετικά με το γάμο, τα παιδιά, τη συγγένεια, την έννοια της πατρίδας και της προγονικής εστίας, τις χαρές του παιχνιδιού κ.α. Επίσης επεξεργάζεται με πολλή φροντίδα και αγάπη την σχέση πατέρα και γιου. Ένα βιβλίο που αναδεικνύει τη σημασία των κλασσικών για τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου. Μάρθα Δελή

ΣΚΟΥΡΙΑΣΜΕΝΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ

Γιώργος Αντων. Πέππας (ΛΑΥΡΙΟ 2018) Αφήγηση, μαρτυρία, ιστορική καταγραφή. Όλα συνυπάρχουν αρμονικά σ’ αυτό το καινούριο -τέταρτο στη σειρά- βιβλίο του Γιώργου Πέππα που αναφέρεται στη ζωή των μεταλλωρύχων, στην Καμάριζα του Λαυρίου, χωριό με πολύ παλιά ιστορία που ξεκινάει από τον 5ο αι. π.Χ. και φτάνει μέχρι σήμερα. Μαρώνεια η αρχαία ονομασία του, Άγιος Κωνσταντίνος η σημερινή. Σ’ αυτό το χωριό, στο οποίο υπήρχε από τα παλιά χρόνια μεταλλευτική δραστηριότητα που διακόπηκε για να συνεχιστεί τον 20ο πια αιώνα με τη λειτουργία δύο μεταλλευτικών εταιρειών της Γαλλικής και της Ελληνικής, ο συγγραφέας περιγράφει με γλαφυρότητα και ενάργεια, τη ζωή των κατοίκων. Ανθρώπων που υπήρξαν στην ουσία εσωτερικοί μετανάστες από διάφορα μέρη της Ελλάδας (Μηλιοί, Ρουμελιώτες, Κρητικοί, Χειμαρριώτες κ.α.). Στο βιβλίο κυριαρχεί ο αγώνας για την επιβίωση. Μέσα από την πένα του συγγραφέα παρουσιάζονται τα προβλήματα των εργατών, η εκμετάλλευση από τ’ αφεντικά, τα εργατικά ατυχήματα, η προσπάθεια για κοινωνική ασφάλιση και βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Παράλληλα σκιαγραφεί με τρυφερότητα κι αγάπη τις απλές καθημερινές στιγμές της ζωής των κατοίκων. Γάμοι, φιλίες, κουμπαριές, το μεγάλωμα των παιδιών, ο αγώνας για μόρφωση, η δύσκολη ζωή των γυναικών περνούν από μπροστά μας μαζί με τα πολιτικά γεγονότα του τόπου μας. Ένα βιβλίο γραμμένο με αλήθεια και αγάπη για τους ανθρώπους. Μάρθα Δελή

ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Υποδιοικητής Μάρκος (ΟΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΔΕΛΦΩΝ) 28 διηγήματα από την πένα του Εξεγερμένου Υποδιοικητή Μάρκος, του ζαπατίστικου αγώνα για την αυτονομία και τη χειραφέτηση των ιθαγενών πληθυσμών στην επαρχία Τσιάπας του Μεξικού. Ιστορίες για όνειρα και φόβους, για λιοντάρια και βλέμματα, για δέντρα και πέτρες, για τον θόρυβο και τη σιωπή, για τον αέρα της νύχτας και τον ουρανό, για τους ανθρώπους του καλαμποκιού, για το εγώ και το εμείς, ιστορίες για μια φορά και για μια άλλη φορά, για τη λέξη παραδίνομαι, ιστορίες για το μέτρο της μνήμης και για τη λήθη, ιστορίες για τους άλλους -για εμάς δηλαδή. Οι περιπέτειες, οι αγωνίες, οι αγώνες, τα όνειρα και οι κατακτήσεις ενός λαού, μέσα από παραβολές και μύθους που μας παρασύρουν στο πιο όμορφο ταξίδι: αυτό του αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Ένα ταξίδι που δεν μπορεί παρά να έχει έναν εξίσου όμορφο προορισμό: την κοινωνία της ισότητας, της δημιουργίας, της χαράς και της ελευθερίας. Αλέξανδρος Κυτίνος

...αλλά και μουσική

Super stereo 3

Παίρνοντας μια γεύση από το "Αύριο" και μετά το "Super Gomena" το 2007 και το "το τέρας" το 2014 απολύτως φυσικά όλα οδηγούν στο "3" του 2018! Το "3" αποτελείται από 9 νέα κομμάτια με τον ήχο του να εναλλάσσεται μεταξύ γρήγορου και αργού και περνώντας από διάφορα είδη μουσικής, να αναρωτιέται για πολλά και διάφορα. Όπως αν "Φταίει η μύγα ή η σούπα!", αλλά να ξέρει πως "τα χέρια που πατάνε τη σκανδάλη καταλήγουν σε ένα άδειο κεφάλι"! Τους super stereo τους περιγράφουν σαν ποπ-κάτι όπου στο κάτι βρίσκουμε λίγο ψυχεδέλεια, λίγο funk, πειραματισμούς με θέρεμιν και άλλα μπλιμπλίκια. Τα πάντα σου θυμίζουν πολλά στο "3". Στα κομμάτια "Άσχημοι δρόμοι" και "Πέρα από τη νύχτα των άλλων" η αναφορά στις Τρύπες ειναι εμφανής, αλλά σε όλο το δίσκο, δημιουργούν και διατηρούν το μοναδικό ύφος τους. Οι στίχοι τους είναι σαρκαστικοί, ποιητικοί και καταφέρνουν να δημιουργούν μια ωραία σύγχυση στο κεφάλι του ακροατή! Άλλοτε με απαισιόδοξους στίχους χτίζουν ένα τελικά θετικό νόημα, "και όλα γίνονται σκόνη, και όλα κάπως ξυπνάνε και αρχίζουν να περπατάνε" ή αλλού ταιριάζοντας τους με γρήγορη μουσική, όπως στο "Σκυλιά", περιγράφουν την πραγματικότητα και παίρνουν θέση στα τεκταινόμενα "έλα αδερφούλη, ήρθε η ώρα για καινούριες πατρίδες, σε μένα έτυχε να αλλάξει η ιστορία, μα αν δεν την βρω εδώ πέρα δε θα τη βρω σε καμία". Κλείνοντας, το "3" είναι ένα πολύ ωραίο δισκάκι που αξίζει να ακούσετε. Αυτό που αξίζει ακόμα περισσότερο να σημειώσουμε, είναι πως πρόκειται για μια ανεξάρτητη παραγωγή της ίδιας της μπάντας! Νίκος Καλλίτσης

παιδαγωγικά

η σημασία του παιδικού βιβλίου με αφορμή το βιβλίο του Vicente Munoz Puelles Ο Όσκαρ και το λιοντάρι του ταχυδρομείου Το παιδί, πριν ακόμα πάει στο σχολείο, έχει έρθει σε επαφή με τον μαγικό κόσμο των παραμυθιών και των ηρώων τους από τις διηγήσεις και τις αναγνώσεις που γίνονται στο πλαίσιο της οικογένειας. Απολαμβάνει την αφήγηση του οικείου προσώπου και ταυτόχρονα αποκτά τις βασικές γνώσεις για τον κόσμο του βιβλίου, την αλήθεια των ιστοριών και των παραμυθιακών ηρώων. Στη συνέχεια, στο νηπιαγωγείο, έρχεται σε επαφή με πολλά και διαφορετικά κείμενα, όπως λαϊκά-παραδοσιακά παραμύθια, μύθους, θρύλους, δημοτικά τραγούδια, σύγχρονα παραμύθια και ιστορίες. Μέσα από την εμπειρία το παιδί μαθαίνει να διακρίνει τα λογοτεχνικά είδη και να εκφράζει την προτίμησή του. "Ο Όσκαρ και το λιοντάρι του ταχυδρομείου" είναι ένα σύγχρονο και βραβευμένο παραμύθι, κατάλληλο για τα παιδιά της πρώτης σχολικής ηλικίας, δηλαδή από 5 έως 8 ετών. Δίνει, σε μεγάλο βαθμό, τη δυνατότητα στο παιδί να ταυτιστεί με μορφές και πράξεις που του ταιριάζουν σε πρωταρχικό επίπεδο, έτσι ώστε να μπορεί να ξαναγράφει την ιστορία κάθε φορά που προβάλλει τον εαυτό του στον ήρωα, μέχρι να ξεκαθαρίσει τους τρόπους που συμπεριφέρονται οι άνθρωποι. Ο συγγραφέας καταφέρνει να προκαλέσει το ενδιαφέρον του παιδιού εξαρχής μιας και φανερώνει το θέμα της ιστορίας, το οποίο είναι ο φόβος και του δημιουργεί μεγάλη περιέργεια για το τί θα γίνει παρακάτω. Υπάρχει σασπένς, αγωνία για τον ήρωα και για την έκβαση των περιπετειών του. Είναι μια ιστορία η οποία περιγράφει τον φόβο του Όσκαρ με μεγάλη δόση χιούμορ, χωρίς όμως να υποβαθμίζει ή να γελοιοποιεί τη σοβαρότητα των συναισθημάτων του. Ο Όσκαρ, μέσα από το δικό του κόσμο φαντασίας, έχει δώσει πραγματική υπόσταση στο μεταλλικό λιοντάρι του ταχυδρομείου, κάθε φορά που τον στέλνει η μητέρα του να ρίξει τα γράμματά της στο τεράστιο, μονίμως ανοιχτό στόμα του. Ο Όσκαρ τρομοκρατείται στην ιδέα ότι πρόκειται να τον φάει. Για να καλοπιάσει λοιπόν το λιοντάρι, επινοεί να του ρίχνει καραμέλες μαζί με τα, προς αποστολή, γράμματα. Μέχρι που καταλαβαίνει, αφού ο διευθυντής του ταχυδρομείου του δείχνει τη λειτουργία του μηχανισμού του λιονταριού, τον παράλογο φόβο του. Τον αποδέχεται, τον ομολογεί και διαπιστώνει ότι ανάλογους φόβους (με το ίδιο λιοντάρι) είχε και ο πατέρας του, όταν ήταν μικρός. Η ιστορία είναι χωρισμένη σε ενότητες και, κάθε ενότητα, περιγράφεται με σαφήνεια και λιτότητα. Ο συγγραφέας πρωτοτυπεί μια και δεν ξεκινά με το: "Μια φορά κι έναν καιρό", που προσδιορίζεται από την αοριστία και το άχρονο. Η ιστορία εξελίσσεται σε συγκεκριμένο χρόνο και με αρκετά ρεαλιστικό τρόπο. Όλα

συμβαίνουν στο σπίτι και τη γειτονιά του ήρωα. Το περιβάλλον είναι γνωστό, αλλά όχι απόλυτα οικείο, καθώς κρύβει διάφορους "κινδύνους" για τον Όσκαρ. Η μη γνώση του κοινωνικού και φυσικού περιβάλλοντος δημιουργεί εντάσεις και συναισθηματικές φορτίσεις. O Puelles δεν αντιμετωπίζει το παιδί σαν ανθρωπάκο, αλλά ως εξελισσόμενη και αυτοδύναμη προσωπικότητα και γι’ αυτό αποφεύγει επιμελώς κακούς διδακτικούς χειρισμούς. Στο συγκεκριμένο παραμύθι μπορεί να αποδοθεί μία θεραπευτική δύναμη. Ο ψυχαναλυτής Μπρούνο Μπέντελχάϊμ, ο οποίος μελέτησε κάτω από το πρίσμα της επιστήμης του τα παραμύθια, αναφέρει: "Τα παραμύθια μεταδίδουν σημαντικά μηνύματα στο συνειδητό, στο προσυνειδητό και στο ασυνείδητο. Σε όποιο επίπεδο κι αν λειτουργεί σε εκείνη τη φάση καθεμία από αυτές τις ψυχικές διαστάσεις. Λόγω του ότι τα θέματά τους πραγματεύονται οικουμενικά ανθρώπινα προβλήματα, ιδιαίτερα μάλιστα όσα απασχολούν την παιδική ψυχή, προάγουν την ανάπτυξη του Εγώ που βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ συγχρόνως ανακουφίζουν εντάσεις προσυνειδητές και ασυνείδητες, αποδίδοντας μορφή και πειστικότητα σε αυτές και καταδεικνύοντας δυνατότητες για την εξάλειψή τους, σε συνεργασία με τις απαιτήσεις τους Εγώ και του Υπερεγώ". Κλείνοντας, είναι σημαντικό να αναφέρουμε τη βοήθεια που προσφέρει στην κατανόηση ενός παραμυθιού η αξιοποίηση της προηγούμενης εμπειρίας των παιδιών, η οποία αποκτήθηκε, τόσο στο οικογενειακό, όσο και στο σχολικό πλαίσιο. Έτσι, το ταξίδι με προορισμό τον "Όσκαρ και το λιοντάρι του ταχυδρομείου", μπορεί να ξεκίνησε από τον "Κοντορεβιθούλη", να στάθηκε στο παραμύθι της Βάσως Ψαράκι: "Το βατραχάκι με την κίτρινη γραμμή", αλλά και στο "Αρκουδάκι που φοβόταν το σκοτάδι" της Μάρως Λοΐζου, όπως και στο "Δεν φοβάμαι το σκοτάδι" της Κ. Γιαννίκου. Οι ήρωες όλων αυτών των κειμένων συνομιλούν μεταξύ τους, συνεννοούνται και συνυπάρχουν. Το ένα κείμενο κλείνει το μάτι στο άλλο, δίνοντας τη δυνατότητα στο παιδί να κλείσει εκκρεμότητες και ερωτηματικά.

Μαρία Σπάτουλα Βιβλιογραφία 1. Κανατσούλη Μ., (2018), Εισαγωγή στη θεωρία και κριτική της παιδικής λογοτεχνίας, εκδ. University Studio Press. 2. Κανατσούλη Μ., (2001), Κριτική θεωρία και παιδική λογοτεχνία, εκδ. Πατάκη. 3. Μπρούνο Μπέτελχάιμ (1995), Η γοητεία των παραμυθιών, εκδ. Γλάρος.

25

26

κινητή μονάδα ψυχοκοινωνικής στήριξης παιδιών και εφήβων

Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης Το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης, η μετακινούμενη μονάδα των εθελοντών των Χαρούμενων Παιδιών, συνεχίζει το ταξίδι του όπου υπάρχουν παιδιά και έφηβοι που έχουν ανάγκη ψυχοκοινωνικής στήριξης. Το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης ξεκίνησε το ταξίδι του το 2016 με 4 δράσεις και συνέχισε και το 2017 με άλλες 8 που παρουσιάστηκαν στα τεύχη 20 και 21 του Θροίσματος. Μέσα στο 2018 έγιναν άλλες δύο. Συνολικά 17 εξορμήσεις που έχουν παρακολουθήσει περισσότερα από 470 παιδιά και έφηβοι. Στο Καραβάνι έχουν συμμετάσχει περισσότεροι από 70 εθελοντές μας. Και συνεχίζουμε:

17.3.2018 76ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Στις 17 Μαρτίου 2018, μετά από πρόσκληση των Γονέων και κηδεμόνων του 76ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών στα Πετράλωνα, οργανώθηκε η πρώτη για το 2018 δράση του Καραβανιού. Έγιναν εργαστήρια χειροτεχνίας με μάσκες που προετοίμαζαν για μέρες στα Γραφεία οι εθελοντές μας, ακολούθησαν παιχνίδια στην αυλή και η εκδήλωση έκλεισε στο ωραίο θέατρο του Σχολείου, με την παράσταση "Κάτω από το μεγάλο δένδρο είμαστε όλοι φίλοι". Τα νέα κοστούμια βοήθησαν τους εθελοντές-ηθοποιούς να διηγηθούν με παντομίμα την ιστορία που στέλνει πολλά αντιπολεμικά μηνύματα αλληλεγγύης.

5.5.2018 Παιδόπολη Αλίμου Η δεύτερη στάση του Καραβανιού για το 2018 έγινε στην Παιδόπολη Αλίμου στις 5 Μαΐου. Μαζί μας περίπου 25 παιδιά πολλά από τα οποία συμμετείχαν τον Ιούλιο στην Κατασκήνωση. Μας θυμόντουσαν, ξέρανε καλά το πρόγραμμα του καλοκαιριού. Φτιάξανε ωραία καπέλα μάγων, παίξανε στην αυλή και μετά ακολούθησε η παράσταση με τη συνέχεια και τον επίλογο του "Χάρρυ Πόττερ", το σίριαλ της Κατασκήνωσης του 2017. Ένα μήνα μετά, κάποια από αυτά ήταν μαζί μας στην Κατασκήνωση του 2018.

2019: Συνεχίζουμε και με νέο πρόγραμμα Από τις δράσεις αυτές αποκτήθηκε μεγάλη εμπειρία αλλά προέκυψε και μια νέα ανάγκη. Έτσι τη φετινή χρονιά οργανώθηκε και μια άλλου τύπου παρέμβαση, πέρα από αυτή με τη θεατρική παράσταση και τα εργαστήρια. H νέα δράση αποσκοπεί στην επέκταση της συνεργασίας με φορείς των οποίων τα παιδιά φιλοξενούνται στην Κατασκήνωση προκειμένου να υλοποιηθεί ένα ψυχοπαιδαγωγικό πρόγραμμα 6 ωρών σε ομάδες έως 20 παιδιών με ηλικίες 7 έως 9 και 10 έως 12 ετών. Τα προγράμματα γίνονται από εκπαιδευμένα στελέχη της κατασκήνωσης με την παιδαγωγική ευθύνη της Μαρίας Σπάτουλα και την εποπτεία ειδικών. Κεντρικός στόχος η ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη ζωή, με ιδιαίτερη έμφαση στην επικοινωνία, την έκφραση συναισθημάτων, την αποδοχή του διαφορετικού και την επίλυση συγκρούσεων. Με τον τρόπο αυτό χτίζονται σταθερές γέφυρες επικοινωνίας με τα παιδιά που φιλοξενούνται το καλοκαίρι στην Κατασκήνωση και μεγιστοποιούνται τα οφέλη της ψυχοκοινωνικής παρέμβασης που επιχειρείται το κατασκηνωτικό 20ήμερο. Το νέο πρόγραμμα οργανώθηκε για πρώτη φορά στην Παιδόπολη Αλίμου σε τρεις δίωρες συναντήσεις στις 9, 16 και 24 Φεβρουαρίου 2019. Τα παιδιά που παρακολούθησαν τα προγράμματα ήταν χωρισμένα σε δύο ομάδες ανάλογα με την ηλικία τους (7-9 και 10-12 ετών) και σε κάθε ομάδα εφαρμόστηκε διαφορετικό πρόγραμμα με διαφορετικούς εθελοντές. Οι συναντήσεις που παρακολούθησαν συνολικά 30 παιδιά πήγαν πολύ καλά, και τα παιδιά, οι υπεύθυνοι της Παιδόπολης και οι εθελοντές μας εισέπραξαν τα πολλαπλά οφέλη της αληθινής επικοινωνίας και έκφρασης και έμειναν ενθουσιασμένοι. Το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης, με δύο πια, καλά δομημένα και οργανωμένα προγράμματα, συνεχίζει το ταξίδι του. Στο Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης συμμετέχουν πολλοί εθελοντές των Κατασκηνώσεων Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα. Την παιδαγωγική ευθύνη κατάρτισης του προγράμματος έχει η Μαρία Σπάτουλα, ενώ τον συντονισμό της δράσης η Χριστίνα Νικολοπούλου. Στα δημιουργικά εργαστήρια και στα Μουσικοκινητικά Παιχνίδια συμμετέχουν οι: Μαριλού Μίλλες, Άρτεμις Πατσαούρα, Συμεών Φραγκουλάκης, Κέλλυ Μεγαλοοικονόμου, Βασίλης Δελής, Έλι Μίχα, Σπύρος Θωμάς, Γιάννης Λιάγκος, Σόνια Καραγεώργου, Ερμίνα Καλλίνικου, Άγγελος Μίλλες, Φανούρης Τσόκας, Μπάμπης Χριστάκης, Γιούρι Ντόμπι, Κατερίνα Τσιαπάρα. Στο θεατρικό "Κάτω από το μεγάλο δέντρο είμαστε όλοι φίλοι" τη σκηνοθεσία είχε η Μαρία Σπάτουλα.

Παίζουν οι: Πέπη Βατικιώτη, Αλέξανδρος Κυτίνος, Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης, Στέλιος Γαβαλάς, Θάνος Σαγιάς, Νικηφόρος Πυρουνάκης, Γιάννος Γαβαλάς, Ευαγγελία Τσιτριμπίνη, Χρύσα Μπάστα, Μαρία Μπάστα, Μαλβίνα Σουλελέ, Σοφία Ασμάνη, Γιώργος Χρηστάκης, Ελένη Κυτίνου, Άννα Σουλελέ, Αουρόρα Ντέμκο, Χρυσή Πυρουνάκη, Γρηγόρης Σφακιανός, Χριστίνα Ποδάρα. Στη σύνθεση και κατασκευή των σκηνικών και των κουστουμιών βοήθησαν οι Μαρία Ντάρδα, Νίκος Καλλίτσης, και Martina Kratka, Η μουσική επιμέλεια και τα ηχητικά εφέ ήταν του Δημήτρη Αντωνίου ενώ τις αφίσες δημιούργησε ο Σπήλιος Πέτζας. Στην οργάνωση και λειτουργία του Καραβανιού βοήθησαν και οι: Πέτρος Καλλίτσης, Μάρθα Δελή, Ρίτα Ζαμπάλου, Στρατής Πυρουνάκης.

εκδηλώσεις και δράσεις για την ενίσχυση των Κατασκηνώσεων

8ο εθελοντικό Παζάρι Αλληλεγγύης

Το παζάρι είναι πια θεσμός αφού για 8η συνεχόμενη χρονιά οργανώθηκε το εθελοντικό παζάρι Αλληλεγγύης στο Κλειστό Γυμναστήριο "Ιωάννης Φωκιανός", απέναντι από το Καλλιμάρμαρο Στάδιο στην Αθήνα, στις 8 και 9 Δεκεμβρίου 2018. Από το απόγευμα της Παρασκευής τα φορτηγάκια μας είχαν μεταφέρει τα πράγματα και μέχρι αργά το βράδυ είχαν στηθεί οι περισσότεροι από τριάντα πάγκοι γεμάτοι με κοσμήματα, διακοσμητικά είδη, παιχνίδια, κουζινικά, αξεσουάρ, φωτιστικά, μικρές ηλεκτρικές ή ηλεκτρονικές συσκευές, βιβλία, κόμικς, συλλεκτικά αντικείμενα, τσάντες, ζώνες, συσκευασμένα και τυποποιημένα τρόφιμα και πολλά άλλα. Σάββατο και Κυριακή πίσω από κάθε πάγκο περισσότεροι από 70 εθελοντές και φίλοι έκαναν "παζάρια" με τους πολλούς επισκέπτες για να διαθέσουν τα χιλιάδες αντικείμενα που υπήρχαν. Πολλά είδη όπως διακοσμητικά, τσάντες, κοσμήματα, συσκευασμένα τρόφιμα και άλλα ήταν χειροποίητα και κατασκευάστηκαν με πολύ μεράκι και δημιουργικότητα από στελέχη και φίλους της κατασκήνωσης που έφτιαξαν την "Ομάδα Κατασκευών" και δούλεψαν με κέφι για δύο μήνες. Σελιδοδείκτες προσέφερε η Μαργαρίτα Νικολοπούλου, τσάντες και κοσμήματα η Λίντα Λαζαρίδου, κοσμήματα η Έφη Λαμπίρη, σαπούνια και αλοιφές η Ειρήνη Νούσα και η Χριστίνα Ανδρέου, κεραμικά ο Σωτήρης Χαραλαμπίδης, ποτήρια ο Γιάννης Αργυρός, κουβερτούρα η NESTLE, λάδια ο Αντώνης Μπέρτσος, παιχνίδια και παζλ ο Αντρέας Αδάμης από τις Αφίσες Απόλλων, χαρτικά ο Κώστας Δερμάνης και τις εκτυπώσεις η Ειρήνη Καγιά της Quality Printing Solutions και ο Δημήτρης Κοκονέζης. Ιδιαίτερα εντυπωσιακός ήταν ο μπουφές με τα γλυκά και τις πίτες που έφερναν συνεχώς φίλες και φίλοι με εξαιρετικές επιδόσεις στη μαγειρική αλλά και τα ποτά που πρόσφερε ο φίλος Στέλιος Ζαχαρίας

της ΚΤΗΜΑ ΜΟΥΣΩΝ και ο Κώστας Διαμάντης της περίφημης ταβέρνας ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Εξοπλισμό του μπουφέ προσέφεραν οι ATTICA TERRA FOOD & DRINKS ΑΕΒΕ και η Ντίνα Πολυχρόνη ενώ η Ι. & Σ. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Α.Ε.Ε πρόσφερε δωροεπιταγές. Όλες τις ώρες υπήρχαν χειροτεχνίες για παιδιά ενώ επιτυχημένη ήταν και η ιδέα του Λαχείου με υποτροφίες που πρόσφεραν το ΙΕΚ ΝΕΑ ΓΝΩΣΗ και η DIVE BLUE DREAM. Η μεγάλη ομάδα εθελοντών ήταν εκεί όλο το διήμερο για να διαθέτει αντικείμενα και τρόφιμα και να υποδέχεται με ένα χαμόγελο και μια καλή κουβέντα τους δεκάδες επισκέπτες. Ανάμεσά τους η Βουλευτής Πειραιά Ελένη Σταματάκη και ο τ. Συνήγορος του Παιδιού Γιώργος Μόσχος. Αργά το βράδυ της Κυριακής όταν όλα είχαν μεταφερθεί στις αποθήκες, που μας παραχωρεί ο Σκηνοθέτης Δημήτρης Μακρής, και ο χώρος παραδόθηκε καθαρός, οι εθελοντές έφαγαν το παραδοσιακό παστίτσιο της κ. Νίκης Αφεντουλίδου και πήγαν για ξεκούραση. Ξεχωριστές ήταν οι ώρες που έπαιξαν ρεμπέτικα οι Στέλιος Παπαδόπουλος, Γιάννης Μαστροθεοδώρου, Νίκος Καλλιντέρης, Αποστόλης Θεοδώρου και Δημήτρης Μητσάκος. Στην επιτυχία του παζαριού συνέβαλαν σημαντικά οι φίλοι μας στα ΜΜΕ. Με εκπομπές στο ραδιόφωνο ΑLPHA 989 FM ο Νικόλας Καμακάρης και στο Galaxy ο Χρήστος Γιακουμόπουλος, με εκτενείς αναφορές η Μαρία Τσώλη στο ΒΗΜΑ, ο Σταύρος Διοσκουρίδης στο POPAGANDA, ο Θάνος Σαγιάς στην ΑΥΓΗ, ο Αντρέας Βάγιας στο ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ και η Ευπραξία Δουβλίδου στο ΑΘΗΝΑ 984. Το παζάρι πήγε και πάλι πολύ καλά οικονομικά και τα έσοδά του εξασφαλίζουν τη φιλοξενία αρκετών παιδιών της Κατασκήνωσης του επόμενου Ιουλίου.

Μια ιδιαίτερη ιστορία στο 8ο Εθελοντικό Παζάρι Αλληλεγγύης Το απόγευμα του Σαββάτου 8/12/2018 επισκέφθηκαν το Παζάρι έφηβοι από τη δομή φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων "ALMA HOTEL" του ΔΟΜ. Νέα παιδιά από το Πακιστάν που ήρθαν με εθελοντές μας που εργάζονται στη Δομή αυτή. Την Κυριακή το απόγευμα ξαναήρθαν και έφεραν ζωγραφιές για να πουληθούν και να μπορέσουν άλλα παιδιά να βρεθούν στην Κατασκήνωση το καλοκαίρι. Πουλήθηκαν όλες! Έμειναν μέχρι αργά και βοήθησαν και στα κουβαλήματα όταν έκλεισαν τα φώτα του Παζαριού. Ο ζωγράφος, Housnain Ch., με προθυμία και χαρά δημιούργησε για τα Χαρούμενα Παιδιά και το έργο του κόσμησε την κάρτα που στάλθηκε σε ενισχυτές, φίλους και εθελοντές με ευχές για τη νέα χρονιά. Η αμφίδρομη δράση της Αλληλεγγύης!

27

28

από το τεύχος 21, στο τεύχος 22

μικρό οδοιπορικό Μάιος, το Καραβάνι ταξιδεύει Το Καραβάνι Τέχνης και Αλλληλεγγύης φτάνει στις 5 Μαΐου στην Παιδόπολη Αλίμου Μάιος, έργα και εργασίες συντήρησης Το τριήμερο 26, 27, 28 Μαΐου 40 εθελοντές μας βρέθηκαν στην Κατασκήνωση και δούλεψαν πολύ για να γίνουν εργασίες συντήρησης. Όλη μέρα αποψίλωση, επισκευές, συντήρηση μηχανημάτων, νέα μικρά έργα, κλαδέματα και τα βράδια καλή παρέα. Ξεκινούν τα έργα στην Παιδική Χαρά ενώ ο Δήμαρχος Ελευσίνας Γιώργος Τσουκαλάς βοηθάει όπως πάντα. Ιούνιος, εγγραφές παιδιών Η Μαρία στην Αθήνα και η Αγγελική στην Ελευσίνα ακούν βάσανα, δυστυχίες και προβλήματα και γράφουν τα παιδιά. Στα έγγραφα προστίθενται και τα προσωπικά δεδομένα! Θα φιλοξενήσουμε παιδιά από την Ελευσίνα που είτε πηγαίνουν τον χειμώνα στη "Φιλική Φωλιά" είτε οι γονείς τους ξέρουν την Κατασκήνωση. Από περιοχές της Αθήνας μας έρχονται παιδιά που πρότειναν οι "Φίλοι του Παιδιού", τα "Χωριά SOS", η "Παιδόπολη Αλίμου", ο "Ξενώνας Μέλισσα" και το "Εκκλησιαστικό Ορφανοτροφείο Βουλιαγμένης". Ιούνιος-Ιούλιος, Λαχείο και χορηγίες Το Λαχείο κυκλοφορεί για 15 μόνο μέρες αλλά η διάθεση λαχνών παραμένει σταθερή. Διατίθενται περίπου 5.400 λαχνοί. Οι χορηγίες χρημάτων είναι μικρές αλλά οι χορηγίες τροφίμων και υλικών είναι σημαντικές. Η Κατασκήνωση θα λειτουργήσει πάλι με υψηλές προδιαγραφές γιατί τα παιδιά το δικαιούνται! Ιούνιος, Έλληνες και ξένοι εθελοντές Την Άνοιξη αρκετοί εθελοντές παρακολουθούν τα σεμινάρια και νέα πρόσωπα προστίθενται στην παρέα: Φανούρης, Γιούρι, Γιάννης, Πελαγία, Δωροθέα, Έλενα, Μαρίνα, Έλλη, Αλεξία, Χρύσα, Έτρα. Συνολικά 47 Έλληνες και 9 ξένοι εθελοντές, θα βρίσκονται όλη την περίοδο μαζί με τα παιδιά, ενώ άλλοι 17 θα βοηθήσουν για λιγότερες μέρες. Για 16η συνεχόμενη χρονιά γίνεται το workcamp με τους εθελοντές της SCI.

25 Ιουνίου, Οργανωτική συνάντηση Ο Πέτρος, που θα είναι και πάλι Διευθυντής, μιλάει για τα παιδιά που θα φιλοξενήσουμε και τις δυσκολίες που θα συναντήσουμε. Νέοι και παλιοί περιμένουν με κάποια αγωνία τη σύνθεση των ομάδων και τους ρόλους που καθένας θα έχει. Αρκετές εκπλήξεις με νέα πρόσωπα σε ρόλους του επιτελείου. Με δημοκρατικές διαδικασίες αποφασίζεται ότι οι κραυγές των ομάδων θα έχουν θέμα τα "Οικοδομικά υλικά"! 29 Ιουνίου - 1 Ιουλίου, Προκατασκηνωτική Στους λίγους που φθάνουν Παρασκευή πρωί, προστίθενται Έλληνες και ξένοι που καταφθάνουν στο βουνό και μπαίνουν σε συνεργεία: Κουζίνα, τραπεζαρίες, σκηνές, κρεβάτια, τουαλέτες, γήπεδα, μαγείρεμα και "Λ" για τους τελευταίους προσελθόντες κάθε μέρας. Μαζί με τους φίλους που έρχονται μόνο για την Προκατασκηνωτική φτάνουμε τους 86(!) και έτσι μπορούν να γίνουν αρκετά που δεν χρειάζονται πολλά χρήματα: Βάψιμο Κουζίνας και γηπέδου Basket, εργασίες στη Παιδική Χαρά κ.α. Όλα γίνονται γρήγορα και πάντα υπάρχει κέφι για τραγούδι το βράδυ. 2 Ιουλίου, τα παιδιά φθάνουν Φτάνουν τα πούλμαν με τα 64 κορίτσια και 64 αγόρια και το φορτηγό με τα πράγματά τους. Συγκροτούνται οι ομάδες και τα παιδιά πηγαίνουν στις σκηνές τους, το νέο τους σπίτι, και μαθαίνουν τι σημαίνει το καμπανάκι. Για τις επόμενες 20 ημέρες παιδιά και εθελοντές θα δημιουργήσουν μια κοινωνία που δεν κάνει διακρίσεις, που δίνει την ευκαιρία στον καθένα, παιδί ή νέο, να δείξει τα ταλέντα του χωρίς να έχει να λύσει προβλήματα επιβίωσης. Γνώση, εμπειρία αλληλοϋποστήριξη, αλληλοσεβασμός και νέες ιδέες συνδυάζονται. Με ψυχραιμία και ατομικές υπερβάσεις ξεπερνιούνται ακόμα και απρόβλεπτες δυσκολίες όπως έγινε στο πρώτο επισκεπτήριο με τη βροχή. Η Κατασκήνωση είναι μια Κοινότητα ελευθερίας και αποδοχής, μια ζεστή αγκαλιά αλληλεγγύης. Εδώ η αγάπη κι η σκληρή δουλειά δίνουν νόημα στις λέξεις ελευθερία και συνύπαρξη.

το Μάιο του 2018 φτάνει σε σας το τεύχος 21 κι από τότε πολλά έγιναν στο μικρό μας χώρο... Ιούλιος, Επισκέψεις Στις 3 Ιουλίου 2018 η Εναλλακτική σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ήταν στην Κατασκήνωση. Η Τέχνη απογειώνει παιδιά και εθελοντές και οι καλλιτέχνες δακρύζουν. Για μια ακόμα χρονιά ήταν κοντά μας η ομάδα Οδοντίατρων του ΣΩΤΗΡΙΑ με επικεφαλής την κ. Νίκη Αφεντουλίδου που ενημέρωσε και εξέτασε όλα τα παιδιά. Η μεγάλη επιθεώρηση της TUV Hellas, πήγε καλά και κατέληξε στην πιστοποίηση κατά ISO 9001/2015 και 22000 μέχρι το 2021! Στις 18 Ιουλίου έγινε η Γιορτή των φίλων που συγκέντρωσε 110 φίλους, ενισχυτές, μέλη, και παλιά στελέχη. Ήλθαν, περιεργάστηκαν την Έκθεση Χειροτεχνίας απόλαυσαν τη μαγειρική του κ.Βασίλη και ενθουσιάστηκαν με όσα είδαν στο θέατρο με τα παιδιά και τους εθελοντές στο Όνειρο Καλοκαιρινής νύχτας του Σαίξπηρ... 22 Ιουλίου, τα παιδιά φεύγουν Τις τελευταίες μέρες τα παιδιά προσπαθούν να ξεπεράσουν τον εαυτό τους στους αγώνες στίβου. Οι εθελοντές ντυμένοι με λαμπερές στολές σερβίρουν. Όσοι θέλουν party χορεύουν και οι άλλοι πάνε σινεμά. Όλοι φτιάχνουν κοσμήματα που θα πάρουν μαζί τους, παίζουν το Μεγάλο Παιχνίδι της Κατασκήνωσης, παρακολουθούν την τελευταία Ψυχαγωγία και ανεβαίνουν στη Σημαία για να ακούσουν και να πουν αγκαλιασμένοι "ευχαριστώ". Τα παιδιά στα πούλμαν δακρυσμένα αποχαιρετούν τη ζωή που τους αξίζει. 25 Ιουλίου, η Κατασκήνωση κλείνει Στη μετακατασκηνωτική μένουν σχεδόν όλοι, είμαστε πολλοί και πάντα ορεξάτοι και το μάζεμα γίνεται γρήγορα. Μένει χρόνος για αστεία, "γάμους", μπάνιο στη θάλασσα, το μεγάλο τραπέζι και το party. Πριν κλείσουμε την πύλη ρίχνουμε μια τελευταία ματιά. Όλα είναι τακτοποιημένα και καθαρά. Το Θρόισμα των πεύκων της Κατασκήνωσης θα διηγείται πια και την ιστορία της φετινής Κατασκήνωσης με τις τόσες όμορφες, χαρούμενες και συγκινητικές διηγήσεις παιδιών και εθελοντών που έζησαν εκεί.

Οκτώβριος, απολογισμός δράσης Στις 13 Οκτωβρίου, με τον απολογισμό, έκλεισε ο κύκλος της Κατασκήνωσης του 2018 και τέθηκαν οι στόχοι για την επόμενη Κατασκήνωση. Παρά το ότι είχε βροχή και ψύχρα, οι 48 από τους Εθελοντές που βρίσκονται στην Αθήνα κάθισαν στο τετράγωνο τραπέζι και μίλησαν για τα πολλά θετικά, που είχε η εξαιρετική φετινή Κατασκήνωση και πρότειναν λύσεις για τις δυσκολίες που υπήρξαν. Μίλησαν για τις ομάδες και τους ομίλους αλλά και τις μεταξύ τους σχέσεις, που ήταν πολύ καλές και βελτιώθηκαν ακόμα περισσότερο στη διάρκεια της κοινής τους ζωής. Πριν από τη συζήτηση φυτεύτηκαν τα πρώτα φυτά που θα δημιουργήσουν το φράχτη που θα περικλείει την πιστοποιημένη πια, Παιδική μας Χαρά. Η μέρα έκλεισε παραδοσιακά με το κοινό τραπέζι, όπου όλοι απόλαυσαν τα εξαιρετικά φαγητά που οι ίδιοι οι εθελοντές είχαν μαγειρέψει. Οκτώβριος, Μια νέα εκδήλωση: Η Παράδοση συναντάει τα Χαρούμενα Παιδιά Μια νέα εκδήλωση προστέθηκε σε όσες μέχρι τώρα διοργανώνουμε. Στην ηλιόλουστη και καταπράσινη Κατασκήνωση οργανώθηκε ένα ξεχωριστό γλέντι με παραδοσιακή μουσική και χορούς. 130 φίλοι, φίλοι φίλων, μουσικοί, η ομάδα παραδοσιακών χορών του Συλλόγου Αρχαιολόγων και εθελοντές συγκεντρώθηκαν και απόλαυσαν ξεχωριστούς ήχους από όργανα που δεν ακούγονται συχνά όπως λαούτο, βιολί, νταούλι, τσαμπούνα ζουρνά, ζουρναδάκι, λύρα και κλαρίνο αλλά και εξαιρετικό φαγητό σε μια φιλική ατμόσφαιρα. Θα ξαναγίνει γιατί περάσαμε ωραία και έμειναν και χρήματα. Νοέμβριος, Γενική Συνέλευση και εκλογές Στις 21 Νοεμβρίου 2018 έγινε η Τακτική Γενική Συνέλευση των μελών του Σωματείου στα Γραφεία. Παρουσιάστηκε ο απολογισμός δράσης του απερχόμενου Δ.Σ. και διαβάστηκε η Έκθεση της Εξελεγκτικής Επιτροπής που εγκρίθηκαν παμψηφεί από τα μέλη του Σωματείου. Στις εκλογές που ακολούθησαν ψήφισαν 46 από τα 51 ταμειακά εντάξει μέλη και εκλέχτηκαν τα μέλη του νέου Δ.Σ. τα οποία στις 26 Νοεμβρίου 2018 συγκροτήθηκαν σε σώμα με Πρόεδρο τη Ρίτα Ζαμπάλου, Αντιπρόεδρο τον Νίκο Καλλίτση, Γενικό Γραμματέα τον Δημήτρη Αντωνίου, Ταμία τον Στρατή Πυρουνάκη, Ειδικό Γραμματέα τον Αλέξανδρο Κυτίνο, Σύμβουλο Δημοσίων Σχέσεων τη Χριστίνα Νικολοπούλου, και Συμβούλους τους Χρυσή Πυρουνάκη, Αντώνη Κωνσταντακόπουλο και Μαριλού Μίλλες.

Στην Εξελεγκτική επιτροπή εκλέχτηκαν οι Αντώνης Πυρουνάκης, Μάρκος Μπότσαρης και Γιώργος Μακρής. Οι συνεδριάσεις του Δ.Σ. είναι ανοικτές στα μέλη και τους εθελοντές. Στις συνεδριάσεις αυτές συμμετέχουν οι Πέτρος Καλλίτσης, Ξενοφών Παπαϊωάννου και αρκετοί εθελοντές. Δεκέμβριος, Χριστουγεννιάτικο Bazaar Μια μεγάλη ομάδα εθελοντών διοργανώνει με μεγάλη επιτυχία στις 8 και 9 Δεκεμβρίου στο "Φωκιανό", στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο, το 8ο Εθελοντικό Bazaar αλληλεγγύης. Ιανουάριος 2019, κοπή της πίτας Το Σάββατο 12 Ιανουαρίου 2019 ο καιρός ήταν άσχημος με βροχή, κρύο και χιονόνερο. Όμως 40 τολμηροί ήταν στην Κατασκήνωση και δεν το μετάνοιωσαν! Όλες τις εποχές η Κατασκήνωση έχει τις ομορφιές της και έτσι τα Χαρούμενα ΠαιδιάΧαρούμενα Νιάτα έκοψαν την πίτα τους. Πιο τυχεροί από όλους οι Χρύσα Σαλωμίδου και Βασίλης Δελής που κέρδισαν τα φλουριά και οι Μαρία Μπάστα και Γρηγόρης Σφακιανός που κέρδισαν τα τραπέζια που "αθλοθετεί" ο Κώστας Διαμάντης της πρίφημης ταβέρνας ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ στα Πετράλωνα. Στη συνέχεια όλοι απόλαυσαν την παραδοσιακή φασολάδα αλλά και όλα όσα είχαν φέρει για το κοινό τραπέζι, πίνοντας το κρασί που πρόσφερε ο Κώστας Διαμάντης. Φεβρουάριος, Συνεστίαση Γυρισαμε στα παλιά μας λημέρια και το Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2019 έγινε στην Αίθουσα ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ-ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ, στην Ελευσίνα, η ετήσια Συνεστίαση των φίλων και εθελοντών των Κατασκηνώσεων. Μας τίμησαν με την παρουσία τους ο Δήμαρχος Ελευσίνας Γιώργος Τσουκαλάς και 140 φίλοι και εθελοντές. Ανάμεσά τους ο Κοσμήτορας της Καλών Τεχνών Άγγελος Αντωνόπουλος ο τ. Αντιπρύτανης του ΕΜΠ Δημήτρης Παπαντώνης, οι καθηγητές του ΕΚΠΑ Μαρία Θεσσαλού και Τάσος Λεγάκις και πολλοί φίλοι και υποστηρικτές από την Ελευσίνα, τον Πειραιά και την Αθήνα. Μετά το χαιρετισμό της Προέδρου Ρίτας Ζαμπάλου διοργανώθηκε, όπως πάντα, Λαχειοφόρος με πίνακες, βιβλία, και προσφορές που έκαναν ο φίλος Γιάννης Ζακυνθινός και οι φίλες Νικολέττα Πανταζή και Χριστίνα Σαράντη. Μετά άρχισαν τα τραγούδια και οι χοροί. Περάσαμε όμορφα και κάποια χρήματα προστέθηκαν στο Ταμείο.

Φεβρουάριος, το Καραβάνι ταξιδεύει... Στις 9, 16 και 24 Φεβρουαρίου το Καραβάνι είναι στην Παιδόπολη Αλίμου με το νέο του πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής στήριξης. Απρίλιος, Έκδοση του Περιοδικού Το ΘΡΟΪΣΜΑ 22 είναι έτοιμο, σας το στέλνουμε και περιμένουμε τις απόψεις σας. Απρίλιος, Συνάντηση νέων εθελοντών Στις 5 Απριλίου θα γίνει η συνάντηση με τους νέους εθελοντές. Απρίλιος-Ιούνιος, Σεμινάρια Η εκπαίδευση όλων κάνει καλύτερη την Κατασκήνωση! Τα σεμινάρια για τους εθελοντές προγραμματίστηκαν για τις 12,13,14,22,23 Απριλίου, 4,5 Μαΐου και 15 Ιουνίου. Γίνεται προσπάθεια να βρεθούν νέα, κυρίως αγόρια, στελέχη, αλλά και να υπάρχουν πολύ καλά προετοιμασμένα προγράμματα. Οι εθελοντές πρέπει να δηλώσουν τη διαθεσιμότητά τους για τη Κατασκήνωση μέχρι τις 31 Μαΐου 2019. Ιούνιος, Τεχνικά Έργα Τα φέρνουμε δύσκολα με τα οικονομικά αλλά από εμάς μπορούν να γίνουν μικρά έργα και αναπλάσεις και βέβαια όλες οι εργασίες καθαρισμών και συντήρησης. Το τριήμερο 7-8-9 Ιουνίου θα είμαστε στην Κατασκήνωση για δουλειές (κόψιμο χόρτων, βαψίματα κλπ). Ιούνιος, Λαχείο και Χορηγίες Αρχές Ιουνίου θα κυκλοφορήσει το Λαχείο 2019. Η τιμή του, 2 ευρώ και η κλήρωση γίνεται στις 19 Ιουνίου 2019. Είναι μεγάλη ανάγκη να διαθέσουμε σε φίλους και γνωστούς λίγους ή περισσότερους λαχνούς. Παράλληλα πρέπει να γίνουν πολλές ενέργειες για την εξεύρεση χορηγιών χρημάτων, τροφίμων και υλικών. Ιούνιος, Εγγραφές παιδιών Από 3 έως 14 Ιουνίου 2019 θα γίνουν, στη Φωλιά αλλά και στα Γραφεία στην Αθήνα, οι εγγραφές παιδιών. Θα φιλοξενήσουμε 140 παιδιά από όλο τον κόσμο. Ιούλιος, ο μήνας της μεγάλης δράσης Στις 24 Ιουνίου θα γίνει η οργανωτική συνάντηση με τα στελέχη της κατασκήνωσης του 2019, ενώ η προκατασκηνωτική θα αρχίσει την Παρασκευή 28 Ιουνίου. Τα παιδιά θα ανέβουν την 1η Ιουλίου και θα φύγουν στις 21 Ιουλίου ενώ η κατασκήνωση θα κλείσει στις 24 Ιουλίου 2019. Τα περισσότερα από όσα θα συμβούν τους επόμενους μήνες θα τα μαθαίνετε από το newsletter. Για τα υπόλοιπα θα πρέπει να περιμένετε μέχρι τον Απρίλη του 2020.

Τετάρτη 17 Ιουλίου 2019, στις 7.30 το απόγευμα, ελάτε στην Κατασκήνωση! Είστε καλεσμένοι στη Γιορτή των Φίλων για να δείτε από κοντά παιδιά και νιάτα σε δράση!

30

μια πολύ σημαντική και έμπρακτη αναγνώριση του έργου μας

Η Βουλή των Ελλήνων ενισχύει τις δράσεις μας Η Βουλή των Ελλήνων επιχορηγεί τις Κατασκηνώσεις Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα με 10.000€. Όπως αναφέρεται στη σχετική απόφαση, η Βουλή των Ελλήνων "...αναγνωρίζοντας το πολύ σημαντικό έργο που επιτελείτε..." επιχορηγεί με το ποσό αυτό τις δράσεις των Κατασκηνώσεων για το 2019. Συγκεκριμένα ενισχύονται οικονομικά τα εκπαιδευτικά σεμινάρια εθελοντών, η έκδοση του περιοδικού, εκαπιδευτικό και αθλητικό υλικό, εκδηλώσεις και δράσεις κ.α. Πέρα από τη σημαντική οικονομική ενίσχυση είναι μια αναγνώριση της πολυετούς προσφοράς μας στα παιδιά και τους νέους από έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς της χώρας μας.

στις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις μας στον Πατέρα χρειάζονται

έργα βελτίωσης των εγκαταστάσεων Τα παιδιά που έρχονται ξανά και ξανά στην Κατασκήνωση περιμένουν με αγωνία να δουν κάθε χρόνο τι καινούριο υπάρχει στις εγκαταστάσεις όπου φιλοξενούνται. Πέρσι βρήκαν μια ολοκάινουρια Παιδική Χαρά, νέους πάγκους στη Χειροτεχνία, παγκάκια στα γήπεδα και είδαν τους εθελοντές να ανακαινίζουν το θέατρο και το γήπεδο του μπάσκετ και πολλά άλλα. Πολλά χρειάζονται ακόμα να γίνουν άλλα με μικρές δαπάνες από τους εθελοντές μας που έχουν ειδικές γνώσεις, πτυχία και διπλώματα και συμβάλλουν και με χειρωνακτικές εργασίες και άλλα που απαιτούν μεγάλες χορηγίες αφού τα οικονομικά μας δεν επιτρέπουν το αντίθετο. Έργα του 2018: Ανακατασκευή της Παιδικής Χαράς και άλλα σημαντικά έργα Η Παιδική Χαρά της Κατασκήνωσης αναμορφώθηκε χάρη στο προσωπικό ενδιαφέρον και τις δωρεές του Αντώνη Παπακυριάκη και των συνεργατών του στην εταιρεία ΗΛΙΑΧΤΙΔΑ Α.Ε. που τους ευχαριστούμε θερμά. Αρκετοί εθελοντές μας βοήθησαν στις εργασίες που απαιτήθηκαν και έτσι τώρα έχουμε μια, πιστοποιημένη από την EUROCERT, Παιδική Χαρά! Ο Δήμος Ελευσίνας χάρη στο προσωπικό ενδιαφέρον του Δημάρχου Γιώργου Τσουκαλά είναι πάντα στο πλευρό μας, κατασκεύασε πάγκους για τη Χειροτεχνία αλλά και δώρισε πάγκους για τους κοινόχρηστους χώρους που ανακατασκευάσαμε. Έργα για το άμεσο μέλλον Γήπεδο Ποδοσφαίρου Το γήπεδο ποδοσφαίρου της Κατασκήνωσης, διαστάσεων 35μ.Χ18μ., που κατασκευάστηκε στη δεκαετία του ‘50 και έχει επιστρωθεί με 3Α τα τελευταία χρόνια. Είναι απαραίτητη η ανακατασκευή του (εγκιβωτισμός, επιφανειακή επίστρωση με πλαστικό τάπητα, γραμμογράφηση κλπ) ώστε να είναι πιο ασφαλές για τα δεκάδες παιδιά που αθλούνται και παίζουν καθημερινά εκεί. Ο προϋπολογισμός του; 12.000€!

Αυτοκίνητο μεταφοράς ωνίων και προσωπικού Ο "Τίγρης", το VW πουλμανάκι μας, είναι μοντέλο του 1972 (κοντεύει τα 50) και όλο το επισκευάζουμε και όλο κάτι χαλάει. Χρειαζόμαστε ένα νεότερο για να ανεβοκατεβαίνει δυο-τρεις φορές κάθε μέρα Κατασκήνωση μεταφέροντας πολλά κιλά με ψώνια αλλά και εθελοντές, έλληνες και ξένους. Ο προϋπολογισμός του; 10.000€! Επισκευές σκηνών και στέγαστρο τραπεζαρίας Οι σκηνές παιδιών και εθελοντών κατασκευάστηκαν τη δεκαετία του 90 και όσο και να τις φροντίζουμε χρειάζονται επισκευές και κάποιες νέες τέντες ενώ παράλληλα πρέπει να κατασκευαστεί ένα νέο στέγαστρο για την τραπεζαρία των εθελοντών όπου ο ήλιος είναι ανυπόφορος τον Ιούλιο. Τα αδιάβροχα τεντόπανα είναι πολύ ακριβά... Προϋπολογισμός; 8.000€! Νέο Ιατρείο και Βιβλιοθήκη Η Νομοθεσία απαιτεί Ιατρείο και χώρο βραχείας νοσηλείας (αναρρωτήριο) ικανό να φιλοξενεί συγχρόνως τέσσερις κατασκηνωτές. Ο χώρος θα πρέπει να διαθέτει αποχωρητήριο, καταιονηστήρα με παροχή ζεστού νερού και νιπτήρα. Εντός του χώρου θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη για την ασφαλή φύλαξη του ιατρικού και ιατροφαρμακευτικού εξοπλισμού στον οποίο πρόσβαση πρέπει να έχει μόνο το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Στο υπόγειο του κτιρίου θα στεγαστεί η Βιβλιοθήκη με τραπέζια και καρέκλες για ανάγνωση ενώ στον περιβάλλοντα χώρο θα πρέπει να υπάρχουν αρκετές και ευρύχωρες στεγασμένες επιφάνεις για την προστασία από τον ήλιο. Η προμελέτη του έργου έχει εκπονηθεί. Προϋπολογισμός; 100.000€! Παιδιά και εθελοντές θα ευγνωμονούν όσους θα προσφέρουν τις αντίστοιχες χορηγίες ή θα αναλάβουν την κατασκευή και προμήθειά τους.

οικονομικά και χορηγίες

δει δη χρημάτων Περισσότερες από 11.000 μερίδες φαγητού και 15.000 μικρογεύματα ετοιμάστηκαν φέτος στο μαγειρείο. Μεγάλες Χορηγίες Οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Κωνσταντίνο Περατικό και στο Ζαννή Βούλγαρη για την πολυετή ενίσχυση των προσπαθειών μας με μεγάλες προσφορές στους οποίους προστέθηκε από εφέτος ο κ. Γιάννης Πολυχρονόπουλος της POLYECO S.A..

"Υιοθεσία" φιλοξενίας παιδιών Το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, χάρις και στο προσωπικό ενδιαφέρον του Δ. Αφεντούλη και των συνεργατών του "υιοθέτησε", για 11η συνεχόμενη χρονιά, τη φιλοξενία έξι παιδιών της Κατασκήνωσης χορηγώντας στο Σωματείο μας το ποσό των 3.000 €.

Χορηγίες χρημάτων και υλικών Åôáéñåßåò êáé óýëëïãïé ìå ôç ìåóïëÜâçóç ößëùí ðïõ îÝñïõí êáëÜ ôç ÷ñçóéìüôçôá ôçò ðñïóðÜèåéáò ðïõ ãßíåôáé ãéá ôá ðáéäéÜ ôçò ìåãáëýôåñçò áíÜãêçò μας åíßó÷õóáí. Áðü ôïí Απρίλιο ôïõ 2018 μέχρι το Μάρτιο του 2019 μας âïÞèçóáí -με äùñåÝò 200-1.000 € ïé: ALPHA BANK, COMMON PROGRESS, MOTOR OIL, ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ST.JOSEF, BETAPLAN ΑΕΜ, SCHUR FLEXIBLES ABR A.B.E.E., ESTROCHEM ΧΗΜΙΚΑ ΑΕΒΕ, ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ äéáèÝôïíôáò ðñïúüíôá êáé ìÝóá ïé: ΔΗΜΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ, 3 ΑΛΦΑ, AGRINO, BINGO-TOTTIS, COCA COLA, EL BISCO, NESTLE, UNILEVER, ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ, ΜΕΛΙΣΣΑ-ΚΙΚΙΖΑΣ, ΜΙΣΚΟ, ΜΠΙΣΚΟΤΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ-Σ.ΨΙΛΙΑΝΟΣ, ΦΛΩΡΙΔΗΣ ΑΕΒΕΚ, ΛΟΥΛΗΣ (ΜΥΛΟΙ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ), GREEN COLA, ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΟ ΣΙΟΛΗ, FRIESLANDCAMPINA, ΕΥΡΩΧΑΡΤΙΚΗ ΑΕΒΕ, ΥΙΟΙ Δ.ΜΑΝΩΛΑΡΟΥ, ΑΝΔΡΕΟΥ ΧΗΜΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ, ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΤΑΣΟΣ ΣΠΑΝΟΣ& ΧΡΥΣΑ ΧΑΡΙΣΙΑΔΟΥ, ΧΑΡΗΣ ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, ΚΤΗΜΑ ΜΟΥΣΩΝ, ΜΑΡΙΑ & ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΚΟΛΟΓΙΑΝΝΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΗΝΙΑΚΟΣ, PLANET FRUITS, TOYOTA-ΠΛΕΣΤΗΣ, ΥΙΟΙ Δ.ΜΑΝΩΛΑΡΟΥ, ΝΙΚΟΛΕΤΑ ΔΙΑΚΟΜΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ, ΕΦΗ ΛΑΜΠΙΡΗ, 3ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ-ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΙΚΟΥΛΗ Σημαντική είναι η προσφορά της TUV HELLAS που πιστοποιεί δωρεάν κατά ISO 9001 και ISO 22000 τις υπηρεσίες που παρέχουν οι Κατασκηνώσεις στα παιδιά. Ευχαριστούμε ακόμα τους φίλους στη ΘΡΥΑΛΛΙΔΑ που πάντα μας παραχωρούν το χώρο τους στο Θησείο και την κ. Τίτσα Ζωντανού για την υποστήριξη στις ιατρικές εξετάσεις.

Η καταστροφή που έχει προκαλέσει η δεκάχρονη οικονομική κρίση δεν αφορά μόνο τα βαλάντια των οικονομικά αδύναμων ανθρώπων που ζουν στον τόπο μας αλλά και την ποιότητα ζωής τους σε κοινωνικό, οικογενειακό, πολιτιστικό και εν τέλει πολιτικό επίπεδο. Ζουν κοντά μας παιδιά που δεν τρέφονται καλά ή και πεινάνε, παιδάκια που εγκαταλείπονται από διαλυμένες οικογένειες σε ιδρύματα που υποχρηματοδοτούνται, παιδιά και έφηβοι που φτάνουν χωρίς τους γονείς τους από χώρες μακρινές για να αποφύγουν τον πόλεμο. Μεγάλη δυστυχία και μια μίζερη ζωή που δεν αξίζει σε κανένα και πολύ περισσότερο σε παιδιά. Τα ξέρουμε όλα αυτά, όχι γιατί τα διαβάζουμε στο internet ή στις εφημερίδες αλλά γιατί κάποια από τα πολλά αυτά παιδιά τα συναντάμε στην Κατασκήνωση ή στις δράσεις του Καραβανιού Τέχνης και Αλληλεγγύης. Όσο κι αν δε δαπανούμε ούτε 1€ για αμοιβές ανθρώπων αφού είμαστε πραγματικά πλούσιοι σε ανθρώπους, σε εθελοντές που τα δίνουν όλα όταν βρίσκονται με τα παιδιά, χρειαζόμαστε χρήματα για τρόφιμα, υλικά καθαριότητας, μετακινήσεις και υλικά των παιδαγωγικών προγραμμάτων που υλοποιούμε χειμώνες και καλοκαίρια πολλά χρόνια τώρα. Πρέπει να έχουμε χρήματα να δαπανήσουμε όχι μόνο για τη συντήρηση των εγκαταστάσεων μας στον Άγιο Γεώργιο Μάνδρας αλλά και για την αναβάθμισή τους. Οι ανελαστικές δαπάνες για να γίνονται όλα όσα γίνονται ανέρχονται σε 50.000€ κι αν εξασφαλίσουμε κάτι παραπάνω θα δουν τα παιδιά κάτι νέο να έχει γίνει στην Κατασκήνωση. Μια Παιδική Χαρά, νέο γήπεδο ποδοσφαίρου, ένα καινούριο "Τίγρη" για τις μεταφορές, ένα νέο Ιατρείο... Έχουν αυξηθεί οι φίλοι, τα μέλη και οι εθελοντές που είναι μαζί μας στο Παζάρι, στη Συνεστίαση, στην Έκθεση και στις άλλες εκδηλώσεις, διαθέτουν Λαχεία, βρίσκουν, πείθουν ανθρώπους που είναι σε εταιρείες και Ιδρύματα να προσφέρουν χρήματα και εξαιρετικής ποιότητας τρόφιμα και υλικά. Έχουμε πολλές πιθανότητες να τα καταφέρουμε κι εφέτος αν είσαστε μαζί μας! Οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσους ενίσχυσαν οικονομικά τις προσπάθειές μας, ιδιαίτερα τις κυρίες: Ελένη Σταματάκη, Μαρκησία Χατζηπαύλου, Ελένη Λιδώρη, Έφη Χαϊκάλη, Ευτυχία Παπατζανάκη, Ειρήνη Φούντου, Ελένη Κονιδάρη, Μαρία Διαμαντοπούλου, Λένα Καλπίδου, Δήμητρα Κουτσοκώστα, Αντιγόνη Παπαπασχάλη, Ντίνα Καλαμίτση, ΜαρίκαΖηνοβία Φαφαλιού, Βάλλυ Μαυρονικολάου, Ειρήνη Αλεξοπούλου, Μακρή Αλεξάνδρα, Εύα Μαργαριτούλη, Λέττα Λιόντα, Ελένη Μπουσδρή, Ευαγγελία Λάμπρου, Anna Maria Christensen-Bergmans, Χαρδούβελη Δέσποινα, Μεϊμάρη Αθανασία, Έφη Αλεξανδρίδη, Ντία Σοϊλεμέζη, Ηλιάνα Κουτουμάνου, Αλίκη Κωνσταντίνου τους κυρίους: Σπύρο Μεταξάτο, Δημήτρη Λαιμό, Γιάννη Παπαδόπουλο, Νεόφυτο Καλίνογλου, Σωτήρη Καλαμίτση, Στέλιο Σκούφα, Λουκά Λιδώρη, Τάσο Γκιάτη, Γιώργο Γκιάτη, Γιώργο Τσαγκαράκη, Κώστα Μπούτση, Γιώργο Χαλόφτη, Κώστα Κοθωνίδη, Νίκο Χαλάτση, Νίκο Καπλανίδη, Κωνσταντίνο Μαργαριτούλη, Γιάννη Ρήγο, Δημήτρη Τσιράκη, Αλέξανδρο Κυτίνο, Φοίβο Καλλίτση, Ευάγγελο Κυτίνο, Κωνσταντίνο Λόντο, Γιάννη Νιάρχο, Γιάννη Διαμαντόπουλο, Pedro Andrade, Θεόδωρο Χριστοφίλη, Γιάννη Χρυσοβέργη, Γεώργιο Βιτωράκη, Μόσχο Μοσχίδη, Κρίτωνα Κωνσταντίνου και όσους μεσολάβησαν για να βρεθούν τρόφιμα και υλικά όπως τους: Γιώργο Παναγόπουλο και τους φίλους του στην UNILEVER, Παναγιώτη Κουβάτσο και τους φίλους του στη NESTLE, και τον Ξενοφώντα Παπαϊωάννου.

ΜΕΓΑΛΕΣ ΧΟΡΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΑΓΟΡΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Το Ίδρυμα Αντωνίου και Ιωάννη Αγγελικούση και η εταιρεία H.E.C. (Hellenic Environmental Center SA) διέθεσαν σημαντικά ποσά για την αγορά τροφίμων που ήταν απαραίτητα για την άριστη σίτιση των παιδιών.

Λ Α Χ ΕΙΟ 2 0 1 9

Êõêëïöïñåß ôï Ëá÷åßï ìå áíôéêåßìåíá êëÞñùóçò 30 ðßíáêåò êáé 70 âéâëßá. ÔéìÞ Ëá÷íïý 2 ÅÕÑÙ. ÊëÞñùóç óôéò 19 Ιουνίου 2019 þñá 8 ì.ì. Ãéá ëá÷íïýò ôçëåöùíÞóôå óôï 210-32.26.019

ÓÊÅÐÔÅÓÔÅ ÍÁ ÁÍÁËÁÂÅÔÅ ôá Ýîïäá ôçò öéëïîåíßáò åíüò ðáéäéïý; 500€ èá ôïõ ÷áñßóïõí 21 áîÝ÷áóôåò ìÝñåò!

31

êáôáóêçíώóåéò ÷áñïύìåíá ðáéäéά-÷áñïύìåíá íéάôá χεϋδεν 14, 104 34 ÁèÞíá

www.kataskinosi.gr

EN ISO 9001:2015 Παροχή Υπηρεσιών Διαμονής, Σίτισης και Ψυχοκοινωνικής Στήριξης Παιδιών και Εφήβων EN ISO 22000:2005 Επεξεργασία και Διάθεση Τροφίμων στις εγκαταστάσεις της Κατασκήνωσης

áí ðéóôåýåôå üôé ç ðñïóðÜèåéÜ ìáò áîßæåé êáé èÝëåôå íá âïçèÞóåôå ôüôå: • KáôáèÝóôå Ýíá ðïóü óôïõò Ëïãáñéáóìïýò: GR7701100800000008067172687 óôçí ÅÈÍÉÊÇ ÔÑÁÐÅÆÁ GR0901401680168002002004752 óôçí ALPHA BANK GR3702600560000010200373065 óôçí EUROBANK GR8601720250005025010577269 σôçí ÔÑÁÐÅÆÁ ÐÅÉÑÁÉÙÓ • ÊÜíôå ôéò áãïñÝò óáò ìå ìéá ðéóôùôéêÞ Winlife Visa και δηλώστε τις Κατασκηνώσεις Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα • Óõìðëçñþóôå ôçí Ôá÷õäñïìéêÞ åðéôáãÞ ðïõ åóùêëåßåôáé • AãïñÜóôå Ëá÷íïýò ôïõ Ëá÷åßïõ ðïõ êëçñþíåé, óôéò 19 Ιουνίοõ 2019, 30 ðßíáêåò êáé 70 âéâëßá • “ÕéïèåôÞóôå”, ìå 500 €, ôç “öéëïîåíßá” ãéá 20 ìÝñåò åíüò ðáéäéïý óôçí êáôáóêÞíùóç • ÄéáèÝóôå ãéá ôá 140 ðáéäéÜ ôá åîáéñåôéêÜ ðñïúüíôá ôçò Åôáéñåßáò óáò (τρόφιμα, υλικά καθαριότητας κλπ) • Áöéåñþóôå ÷ñüíï óôéò äñáóôçñéüôçôÝò ìáò και δουλέψτε εθελοντικά στα προγράμματά μας για τα παιδιά και τους νέους

ÅðéêïéíùíÞóôå ìáæß ìáò áöÞíïíôáò ìÞíõìá óôï 210-32.26.019 óôÝëíïíôáò FAX óôï 210-32.57.801 Þ e-mail óôï kataskinoseis@yahoo.com και στο kataskinosi@gmail.com Θα μας βρείτε επίσης www.kataskinosi.gr www.facebook.com/KataskinosiXPXN www.instagram.com/kataskinosi_xpxn