2
κάποτε... Η Κατασκήνωση στα χρόνια του ’50
χαρούμενα παιδιά-χαρούμενα νιάτα Τα καμιόνια της αεροπορίας αναχωρούσαν γύρω στις δέκα το πρωί, μπροστά από την εκκλησία του Αη-Γιώργη. Στα πλαϊνά της καρότσας τους είχαν δυο τάβλες που πάνω τους καθόμαστε εμείς, τα αγόρια, που θα πηγαίναμε στην κατασκήνωση. Στον χώρο που περίσσευε, μπαίνανε τα μπαγκάζια μας. Έξω-έξω έπιανε θέση ο υπεύθυνος συνοδός μας. Βγαίναμε από την πόλη και τα καμιόνια παίρνανε το δρόμο για τη Θήβα. Περνάγαμε τη Μάντρα, ανηφορίζαμε τις στροφές της Αγια-Σωτήρας και μετά κατηφορίζαμε μέχρι το ίσιωμα και πιάναμε τον χωματόδρομο. Ύστερα από αρκετή ώρα, ξεχώριζε από μακριά, στο κάτω μέρος της πλαγιάς, το άσπρο εκκλησάκι του Αη-Γιώργη. Ήταν σημάδι πως φτάναμε. Μπαίναμε στον χώρο της κατασκήνωσης, περνάγαμε τα γήπεδα και τα καμιόνια σταμάταγαν λίγο πριν τα μαγειρεία. Εκεί μας περίμεναν ο Αρχηγός, ο κύριος Παυλόπουλος και τα στελέχη, κοινοτάρχες και ομαδάρχες. Μας είχαν ήδη χωρίσει σε ομάδες, οκτώ-δέκα ατόμων. Πέντε ομάδες αποτελούσαν κάθε μια από τις τρεις κοινότητες. Περίπου εκατόν πενήντα παιδιά, όλα των εργαζομένων στο εργοστάσιο τσιμέντων «ΤΙΤΑΝ», φιλοξενούνταν στην κατασκήνωση για τρεις εβδομάδες. Τα αγόρια τον Ιούλιο και τα κορίτσια τον Αύγουστο. Μέναμε όλοι σε σκηνές, σε δύο σειρές ράντσα, αριστερά και δεξιά. Μπροστά, στην είσοδο της σκηνής, ήταν το ράντσο του ομαδάρχη μας. Για τρεις εβδομάδες εκείνος ήταν η μάνα και ο πατέρας μας. Όποιο πρόβλημα, όποιο παράπονο, όποιος τσακωμός, αυτός ήταν εκεί για να δώσει λύση. Ο κοινοτάρχης έμενε στην ατομική του σκηνή, στην άκρη της κοινότητας. Κάθε ομάδα είχε την κραυγή της, ένα χαρακτηριστικό τετράστιχο, που τη ξεχώριζε από τις άλλες. Οι σκηνές ήσαν σκορπισμένες στην πευκόφυτη πλαγιά, βαλμένες πάνω σε οριζόντιους αναβαθμούς. Δρομάκια σχηματισμένα με ασβεστωμένα βότσαλα, στις άκρες τους, ένωναν τις σκηνές μεταξύ τους και κατέληγαν στις κεντρικές οδούς, με ονόματα όπως: Αγάπη, Ελπίδα, Ελευθερία. Η μυρωδιά των πεύκων, ο ήχος των τζιτζικιών και το κοκκινόχωμα ήσαν άρρηκτα δεμένα με την εκεί διαμονή μας. Πιο κάτω από εκεί που σταματούσαν οι σκηνές, ήσαν τα γήπεδα. Απέναντι από τα γήπεδα, στην άλλη άκρη της κατασκήνωσης, ήταν ο στρογγυλός χώρος της συγκέντρωσης για την έπαρση και υποστολή της σημαίας και την αναφορά. Κάτω από τα γήπεδα, ήσαν τα μαγειρεία και οι στενόμακρες τραπεζαρίες με τους πάγκους, στη σκιά των αιωνόβιων πεύκων. Τελευταίες και απομακρυσμένες οι τουαλέτες. Υπήρχε ακόμη το μικρό θεατράκι για τη ψυχαγωγία και ο βωμός με τον Εσταυρωμένο για τη θεία λειτουργία και την προσευχή. Η κατασκήνωση διέθετε και ιατρείο, σε μια ξεχωριστή σκηνή, με τον γνώριμο κόκκινο σταυρό ζωγραφισμένο στο μπροστινό πανί της. Το ιατρείο το είχα πάρει από φόβο, τόσο, που μόνο από μακριά του περνούσα. Ευτυχώς που δεν έτυχε να το χρειαστώ. Η ατμόσφαιρα στην κατασκήνωση έπαιρνε άλλη βαρύτητα με τον ερχομό του παπα-Γιώργη, συνήθως Σάββατο απόγευμα. Την άλλη μέρα, Κυριακή, τελούσε την ιερή λειτουργία στο βωμό και στη συνέχεια με τη δυνατή και γλυκιά φωνή του, μας ανέπτυσσε ένα θέμα, που εκείνος είχε επιλέξει. Σχεδόν κάθε βράδυ, μετά το φαγητό είχαμε ψυχαγωγία. Πιάναμε θέση στις κερκίδες, στο μικρό θεατράκι, όλο προσμονή για το τι θα δούμε. Η καλύτερή μας, βέβαια, ήταν όταν είχαμε κινηματογράφο, κάποια ταινία 16 χιλιοστών, συνήθως κωμωδία με Χοντρό-Λιγνό, Τρίο Στούτζες ή Σαρλώ. Αυτό όμως συνέβαινε σπάνια. Τις περισσότερες βραδιές τη βγάζαμε με τα ίδια και τα ίδια σκετς, γελούσαμε όμως και διασκεδάζαμε σαν να ήταν η πρώτη φορά. Το πιο πολυπαιγμένο ήταν εκείνο του ταύρου με τον ταυρομάχο. Δυο παιδιά κρυμμένα κάτω από ένα πανί παρίσταναν τον ταύρο, που τελικά προς τέρψιν μας, αντί να τον σκοτώσει, ως συνήθως, ο θαρραλέος ταυρομάχος, ο ταύρος τον ταπείνωνε με το να του στρέψει τα νώτα και να τον κατουρήσει. Το κόλπο έπιανε καθώς το πίσω παιδί, άδειαζε ένα κανάτι με νερό στη σκηνή και κέρδιζε τα γέλια και τα παλαμάκια μας. Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως εκείνο το σκετς να είχε και φιλοζωική νύξη... Τελειώνοντας από τη ψυχαγωγία τραβούσαμε παρέες-παρέες για τις σκηνές μας. Έμπλεοι ευτυχίας λέγαμε το τραγούδι: «τώρα πέρασε η μέρα καληνύχτα σας παιδιά» και πέφταμε στα ράντσα μας. Τα χασκόγελα και οι κουβέντες κόβονταν με μιας, μόλις ακουγόταν το σιωπητήριο. Ο ύπνος δεν αργούσε να μας πάρει, ψόφιοι καθώς είμαστε από την κούραση. Την τελευταία Κυριακή, πριν φύγουμε, οι τρεις κοινότητες παρουσίαζαν στους γονείς και επισκέπτες ό,τι καλύτερο είχαν κάνει κατά τη διάρκεια της κατασκηνωτικής περιόδου. Συναγωνίζονταν μεταξύ τους και τα επιτεύγματά τους τα συγκέντρωναν σε τρία μεγάλα πανώ, που έμπαιναν μπροστά από κάθε κοινότητα. Όλα τα παραπάνω, όπως και άλλα πολλά, τα αναλογίζομαι πάντα με νοσταλγία. Η κατασκήνωση του παπα-Γιώργη και τι δεν μας χάρισε. Φιλίες, γνώσεις, χαρά, συντροφικότητα, αγάπη. Εκείνα τα καλοκαίρια, ζώντας εκεί για τρεις εβδομάδες, είμαστε στ΄ αλήθεια «χαρούμενα παιδιάχαρούμενα νιάτα».
Κώστας Ι.Περδίκης
èñïúóìá 20 τεύχος
Éäéïêôçóßá: Ãñáöåßá: URL: e-mail:
Êáôáóêçíþóåéò ×áñïýìåíá ÐáéäéÜ ×áñïýìåíá ÍéÜôá Χέυδεν 14, 10434 ÁèÞíá, ôçë. 210-32.26.019, FAX 210-3257801 www.kataskinosi.gr kataskinoseis@yahoo.com
Åêäüôçò - Áñ÷éóõíôÜêôçò
ÐÝôñïò Êáëëßôóçò
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης Μαρία Μπάστα ÄçìÞôñçò Áíôùíßïõ Χριστίνα Νικολοπούλου Πέπη Βατικιώτη ÓðÞëéïò ÐÝôæáò Μάρθα Δελή-Πυρουνάκη Ìáñßá ÓðÜôïõëá Φοίβος Καλλίτσης Άννα Σουλελέ Αλέξανδρος Κυτίνος Νάντια Χατζήνα ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Νίκος Καλλίτσης Ελένη Κυτίνου Ößëéððïò Ëåùíßäáò Κέλλυ Μεγαλοοικονόμου
Μαριλού Μίλλες Χρύσα Μπάστα Κώστας Περδίκης Μαλβίνα Σουλελέ
Γραφιστική Υποστήριξη Φωτογραφίες ÄçìÞôñçò Áíôùíßïõ ÐÝτρος Καλλίτσης ÓðÞëéïò ÐÝôæáò Αντ. Κωνσταντακόπουλος Χριστίνα Νικολοπούλου Äéüñèùóç êåéìÝíùí Äéáêßíçóç ÌÜñèá ÄåëÞ-ÐõñïõíÜêç ÓôñáôÞò ÐõñïõíÜêçò Åêôýðùóç: Ðáí.ÌáêñõãéÜííçò ÃñáöéêÝò ÔÝ÷íåò, Σαρπηδόνος 33, 104 42 Αθήνα, ôçë. 210-51.53.535 Åõ÷áñéóôïýìå ôïí ê. ÌáêñõãéÜííç êáé ôïõò óõíåñãÜôåò ôïõ ãéá ôç ðïëýðëåõñç âïÞèåéÜ ôïõò.
ποιοί είμαστε Τα Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα είναι σήμερα μια Οργάνωση με περισσότερους από 80 ενεργούς εθελοντές που οργανώνει κατασκηνώσεις για την ψυχοκοινωνική στήριξη των παιδιών και υλοποιεί, εντελώς δωρεάν, προγράμματα για παιδιά και νέους βασισμένα σε εμψυχωτικές δράσεις αισθητικής αγωγής (θέατρο, μουσική, καραγκιόζης, κουκλοθέατρο, φωτογραφία, ζωγραφική, θεατρικό παιχνίδι, χειροτεχνίες και κατασκευές). Ένας πυρήνας 30 έμπειρων εθελοντών πλαισιωμένος από 50 νέους ανθρώπους διαχειρίζεται το παρόν και δημιουργεί το αύριο αυτής της προσπάθειας. Οι άνθρωποι αυτοί, που πιστεύουν στις διαχρονικές αξίες του έργου όπως την αγάπη για τα παιδιά και τους ανθρώπους, τη βεβαιότητα για τα πολλά ταλέντα κάθε ανθρώπου, τους δημοκρατικούς θεσμούς, την ισότητα των ανθρώπων και την ελευθερία λόγου και σκέψης, φιλοξενούν χωρίς διακρίσεις παιδιά διαφορετικής καταγωγής, ηλικίας, φύλου, θρησκεύματος και οργανώνουν ή υποστηρίζουν δραστηριότητες για τους νέους που συμμετέχουν ως στελέχη στην κατασκήνωση.
editorial
σ κέ ψ ε ι ς Είκοσι χρόνια τώρα σε αυτή τη στήλη αναφερόμαστε σε όσα περνάνε από το μυαλό μας, μαύρα και αισιόδοξα, στενάχωρα και χαρούμενα. Έχουν συμβεί τόσα γεγονότα και το γενικό πρόσημο είναι μάλλον αρνητικό γύρω μας αλλά σίγουρα θετικό στο μικρόκοσμό μας. Συνεχίζουμε και η παρέα μεγαλώνει! Ένα αγωνιώδες ερώτημα πλανιέται στις σκέψεις πολλών ανθρώπων. Είναι όλα μαύρα λοιπόν στον κόσμο που ζούμε; Ζούμε βέβαια, σε ένα κόσμο που κυριαρχείται από διάσπαρτους πολέμους. Συμμαχίες αλλάζουν ανά περιοχή και τα ειδικά τοπικά συμφέροντα και οι μάχες καλά κρατούν. Όλοι παίζουν το παιχνίδι «πόλεμος» για τα ιερά και όσια και τις παραδόσεις της φυλής» που μοιάζουν να είναι σε κάθε μάχη σημαντικότερα από το φαγητό, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την παιδεία. Όσοι επιζήσουν από αυτούς τους πολέμους και έχουν ένα μικρό κομπόδεμα θα φύγουν, θα περπατήσουν μέρες νηστικοί για να μπουν σε τρύπιες βάρκες ή θα κολυμπήσουν. Κι αν δεν πνιγούν, θα φτάσουν κάπου όπου θα συναντήσουν πραγματικά ή γραφειοκρατικά τείχη που δεν θα τους αφήσουν να πάνε εύκολα παρακάτω. Καιρό μετά οι πιο τυχεροί θα φτάσουν στη δική τους «γη της επαγγελίας» έχοντας αφήσει κάπου στο δρόμο ασυνόδευτα τα παιδιά τους. Κι όταν φτάσουν στον «άγιο τόπο», μια από τις πρωτεύουσες ή τα χωριά του πλούσιου Βορρά, θα διαπιστώσουν ότι προορίζονται για υπάλληλοι ή υπηρέτες, δούλοι κάποιων που στη πατρίδα τους δεν είναι τίποτε άλλο από αυτό που οι ίδιοι ήταν στη δική τους πατρίδα πριν τον πόλεμο. Σκληρά εργαζόμενοι που δεν τους μένει τίποτα από τους «μεγάλους» ή ασήμαντους μισθούς τους. Και εκεί θα έχει πάντα κρύο και συννεφιά κι ανθρώπους που μιλάνε άλλες γλώσσες. Ζούμε σε μια εποχή που το παράλογο θριαμβεύει. Κανένας δεν πιστεύει πια σε όσα παρατηρεί και κυρίως στα αποτελέσματα που δίνουν απλές πράξεις αριθμητικής και δύο συνεχόμενες λογικές σκέψεις. Και έτσι οι πόλεμοι συνεχίζονται χωρίς πολλά αίματα αλλά με πάρα πολλά θύματα. Κι ανάμεσά τους παιδιά που δικαιούνται πολλά πράγματα. Αλλά όταν δεν έχουν δικαιώματα όσοι ψηφίζουν θα έχουν δικαιώματα τα παιδιά; Όλα μαύρα λοιπόν; Όχι, υπάρχουν πολλές λαμπερές στιγμές. Δεν μπορούμε να ανατρέψουμε τους δυνατούς. Άσχημο και λυπηρό. Δεν μας περισσεύουν χρήματα να δώσουμε για να απαλύνουμε τον πόνο των άλλων. Στενάχωρο και δε δίνει λύσεις. Δεν συναντάμε συχνά επιχειρήσεις που λειτουργούν με ανθρώπινο πρόσωπο. Πικρό και μας δυσκολεύει. Μπορούμε όμως να μιλάμε και κυρίως να κάνουμε κάποια αντικειμενικά ελάχιστα αλλά ατομικά σπουδαία πράγματα. Να είμαστε με άλλους ανθρώπους από πολλές διαφορετικές γενιές. Να κουβεντιάζουμε, να διαφωνούμε, να πικραινόμαστε και να χαιρόμαστε. Να εκμεταλλευόμαστε τον ελεύθερο χρόνο μας για να διαβάζουμε, να αθλούμαστε, να είμαστε με φίλους, να γινόμαστε παρέες που δημιουργούν υποστηρικτικές δράσεις για κάποιους άλλους, που τις χρειάζονται. Να δείχνουμε ψυχραιμία, να βάζουμε μπροστά τη λογική στις διάφορες θεωρίες που πλασσάρονται για να δικαιολογήσουν τις αδικίες, να οργανωνόμαστε ορθολογικά και το κυριότερο να μην τσιγκουνευόμαστε να δώσουμε θετικά συναισθήματα στους άλλους γύρω μας αφού αυτά επιστρέφονται με χίλιους τρόπους σε μας. Τα πράγματα αλλάζουν στον κόσμο αλλά και στους μικρόκοσμούς μας. Ας κρατήσουμε την ανθρωπιά μας, ας κρατήσουμε τις ιδέες που μας έφεραν ως εδώ, ας συνεχίζουμε να πιστεύουμε στους ανθρώπους, ας διεκδικούμε το δικαίωμα να έχουμε και θετικά συναισθήματα. Και να είμαστε αποφασισμένοι να μη τους κάνουμε το χατήρι να παραιτούμαστε από όσα ανήκουν σε μας, στους φίλους μας, σε όσους αγαπάμε και σε όσους θα μπορούσαμε να αγαπάμε αν τους γνωρίζαμε. Ο κόσμος αυτός δεν ανήκει μόνο στους ισχυρούς. Δεν θα ήταν ισχυροί αν όλοι εμείς, οι πολλοί, δεν τους αφήναμε να μας μετατρέπουν σε τόσο αδύναμους. Έτσι θα σκεφτόμαστε, έτσι θα δρούμε. Είμαστε κι εμείς στον κόσμο αυτό, τρεις γενιές ανθρώπων!
Πέτρος Καλλίτσης
3
Κατασκήνωση 2017
Με λίγη βοήθεια από τους φίλους μου Η φιλία είναι μια έννοια διαχρονική και μια αξία διαπολιτισμική που διαπερνά τη ραχοκοκαλιά του παιδαγωγικού προγράμματος των Κατασκηνώσεων Χαρούμενα Παιδιά - Χαρούμενα Νιάτα. Οι παιδικές φιλίες διαδραματίζουν ένα μοναδικό και ουσιαστικό ρόλο στην ομαλή εξέλιξη του παιδιού. Η φιλία προϋποθέτει την παρουσία μιας αμοιβαίας σχέσης ανάμεσα σε ένα παιδί και σε έναν συνομήλικο του. Από την πλευρά της ψυχολογίας ο Sullivan υπήρξε από τους πρώτους μελετητές της φιλίας και διατύπωσε την άποψη ότι χωρίς φιλικές σχέσεις οι πιθανότητες για επιτυχημένη ανάπτυξη του παιδιού μειώνονται. Μέσω της αλληλεπίδρασης με τους φίλους τα παιδιά αποκτούν ένα ρεπερτόριο κοινωνικών δεξιοτήτων που σχετίζονται με την συμπεριφορά, την επικοινωνία, το μοίρασμα, τη συνεργασία καθώς και την προσαρμογή σε νέα δεδομένα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να υπάρξει βελτίωση των προβληματικών συμπεριφορών, επούλωση των δύσκολων εμπειριών και αύξηση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Μέσω της φιλίας τα παιδιά βιώνουν θετικά και αρνητικά συναισθήματα. Μαθαίνουν να χάνουν και να κερδίζουν. Εξοικειώνονται με τι είναι δίκαιο και τι όχι. Έρχονται σε επαφή με την διαφορετικότητα και την ομοιότητα σε επίπεδο προσωπικότητας, συμπεριφοράς, απόψεων και πολιτισμικών αξιών και μέσω της σύγκρισης ανακαλύπτουν τον εαυτό τους και τα όρια τους. Η πολύχρωμη κοινωνία της Κατασκήνωσης έχει ως βασική προϋπόθεση την επιτυχή προσαρμογή των παιδιών κατά την 20ήμερη εγκατάσταση τους σε αυτήν καθώς και τη βελτίωση της ψυχικής τους υγείας μέσω της δημιουργίας αληθινών και βαθιά ουσιαστικών φιλικών σχέσεων. Η Κατασκήνωση εφαρμόζει στην πράξη τη σύγχρονη παιδαγωγική με προσανατολισμό στο μετασχηματισμό του κοινωνικού γίγνεσθαι. Με εργαλεία τη συνεργατική μάθηση, την αποδοχή του ατόμου, τη φιλία, την προσωπική και συλλογική εμπειρία, την δημοκρατική συμμετοχή, την κοινωνική δράση, τις σχέσεις αλληλεγγύης πορευόμαστε στην κατεύθυνση μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας με ανθρώπους ικανούς να συνυπάρχουν ειρηνικά και ισότιμα με τους άλλους, να σέβονται την διαφορετικότητα και παράλληλα να διατηρούν την πολιτισμική τους ταυτότητα. Αντί για επίλογο θα σταθώ στους στίχους ενός μοναδικού τραγουδιού των Beatles “With a little help from my friends” (με λίγη βοήθεια από τους φίλους μου). Τι θα σκεφτόσουνα αν τραγούδαγα φάλτσα; Θα σηκωνόσουνα να έφευγες; Δάνεισε μου τα αυτιά σου και θα σου τραγουδήσω ένα τραγούδι Και θα προσπαθήσω να μην τραγουδήσω εκτός τόνου. Τα βγάζω πέρα με λίγη βοήθεια από τους φίλους μου Ναι τα βγάζω πέρα με λίγη βοήθεια από τους φίλους μου...
Μαρία Σπάτουλα
τα παιδιά απαντούν
τί είναι για μένα η κατασκήνωση; Η κατασκήνωση για μένα είναι αγάπη, χαρά, φροντίδα, φιλία, ευτυχία, λύπη για την τελευταία μέρα. Να αγαπάς τους άλλους με όλη σου την καρδιά. Να χαίρεσαι που είσαι στην κατασκήνωση. Να έχεις φίλους καλούς και να μην αφήνεις τους άλλους να σε χωρίζουν από αυτούς. Βιβή Η κατασκήνωση είναι για εμένα σπίτι, φίλοι, χαρά και ξεγνοιασιά. Ευάγγελος Η κατασκήνωση για μένα είναι ένας κόσμος ατελείωτου παιχνιδιού και παράλληλα ένα τεράστιο σπίτι στο οποίο ο καθένας είναι πάντα δεκτός. Ζαχαρούλα Κατασκήνωση σημαίνει ξενοιασιά και παιχνίδι, σημαίνει ζωή κοντά στη φύση. Λυπάμαι που δεν γνώρισα νωρίτερα την κατασκήνωση. Περιμένω πως και πως να έρθω ως ομαδάρχισσα και να μείνω όσα περισσότερα χρόνια μπορώ σε αυτόν τον παράδεισο. Αντιγόνη Η κατασκήνωση για μένα είναι σαν ένα όνειρο. Δεν μπορώ να φανταστώ τα καλοκαίρια μου χωρίς αυτήν. Είναι η πιο ωραία κατασκήνωση, μου δημιουργεί τις καλύτερες αναμνήσεις. Να με περιμένετε σε λίγα χρόνια, θα είμαι πάλι εδώ. Σοφία Η κατασκήνωση για μένα είναι είκοσι ημέρες χαράς, διασκέδασης, παιχνιδιού και φιλίας. Αγαπώ αυτήν την κατασκήνωση και μακάρι να μπορέσω να έρθω και ως ομαδάρχης. Πιστεύω πως οι κατασκηνώσεις ΧΠΧΝ είναι οι καλύτερες του κόσμου! Αλέξανδρος Η κατασκήνωση Χαρούμενα Παιδιά Χαρούμενα Νιάτα είναι σαν το δεύτερο σπίτι μου και οι ομαδάρχες σαν τους δεύτερους γονείς μου. Τα παιδιά τα οποία είναι στη σκηνή μου είναι σαν τα αδέρφια μου, διότι κάνουμε τα πάντα μαζί. Η κατασκήνωση σημαίνει αγάπη, φιλία και σεβασμός. Όλα όσα κάναμε εδώ ήταν υπέροχα. Θα ήθελα όταν μεγαλώσω να γίνω ομαδάρχης. Τέλος, η κατασκήνωση είναι τα πάντα για μένα. Χρήστος Η κατασκήνωση για μένα είναι απόδραση από το συνηθισμένο. Ειρήνη Η κατασκήνωση για μένα είναι αγάπη, ειρήνη, υγεία, χαρά και ελευθερία. Ντέμπορα Η κατασκήνωση για μένα είναι χαρά, αγάπη και ελευθερία. Μου αρέσει για το πρόγραμμα της και για το πάρτι της. Είναι τέλεια! Παίζεις πολύ, κάνεις πρωινή γυμναστική κάτι που δεν κάνουμε συνήθως στο σπίτι μας, κάνουμε λίγες δουλειές, αλλά δεν είναι καθόλου κουραστικές. Κάνουμε αθλητισμό. Επίσης το φαγητό στην κατασκήνωση είναι απίθανο. Μου αρέσει πολύ και θέλω να ξαναέρθω. Λυδία Η κατασκήνωση για μένα είναι ξεγνοιασιά και αγάπη. Είναι πολύ ωραία εδώ, κάνω νέους φίλους, κάνω πολλά και τέλεια πράγματα, είναι το δεύτερο μου σπίτι και όλα τα παιδιά αδέρφια μου. Είναι η πρώτη μου χρονιά αλλά προσαρμόστηκα αμέσως. Ελπίζω να καταφέρω να έρθω και του χρόνου. Θα μου μείνει αξέχαστο αυτό το καλοκαίρι! Στέλλα
5
6
Έλληνες εθελοντές γράφουν
μπορούμε να ονειρευτούμε αλλιώς; Ποιά είναι η κινητήρια δύναμη για τα όνειρα; Η επιθυμία να ικανοποιηθούν οι προσδοκίες του ιδανικού εγώ; Και αν ναι, πώς μπορούμε να ονειρευτούμε αλλιώς; Πώς μπορούμε να βάλουμε και άλλους στα όνειρά μας; Σκεπτόμενη τα παραπάνω μου ήρθε στο μυαλό το πρώτο μου βράδυ στην Κατασκήνωση ως κατασκηνώτρια. Εκείνο το βράδυ, μετά το βραδινό καμπανάκι, παρατηρούσα ένα ψηλό δέντρο έξω απο τη σκηνή μου προσπαθώντας να του δώσω με την φαντασία μου κάποιο σχήμα ή μορφή για να με πάρει ο ύπνος. Και έτσι έκανα κάθε βράδυ. Μερικά χρόνια μετά, είμαι ακόμα εδώ. Μέρος της προσπάθειας. Και κάθε Ιούλιο, μαζί με τους φίλους, μεγάλους-μικρούς, βρισκόμαστε στο βουνό. Και εξακολουθώ τα βράδια να παρατηρώ το δέντρο πριν κοιμηθώ, χωρίς να έχω καταλήξει σε τί μοιάζει τελικά. Ίσως είναι απλώς ένα δέντρο όπως αυτή είναι απλώς μία κατασκήνωση, αλλά δεν είναι έτσι. Η κοινότητα αυτή παίρνει διαφορετικά σχήματα και χρώματα ανάλογα με το τί έχει κανείς ανάγκη να δει. «Μεταλλάσσεται», εξελίσσεται και αγκαλιάζει παιδιά και παιδιά κάτω απο το μεγάλο δέντρο με ειλικρίνεια και πεισματικά αρνείται τα στερεότυπα και τα καλούπια γύρω απο τους ανθρώπους και τα όνειρα που έχει χτίσει ο φόβος. Και εκεί, σε αυτό το δάσος, συμβαίνει. Ονειρευόμαστε ο ένας για τον άλλο και για όλους εμάς. Για να χαθούν τα στερεότυπα και να σπάσουν τα καλούπια που κρατάνε τους ανθρώπους μακριά. Η Κατασκήνωση ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα απο ανθρώπους για να μπορούν σε αυτή να ονειρεύονται και άλλοι. Και αυτή η σχέση ονείρου-πραγματικότητας που προκύπτει, είναι τόσο μεταφυσική όσο και πέρα για πέρα αληθινή. Μαριλού Μίλλες
νοσταλγία... Μια αποτελεσματική μέθοδος για να βεβαιωθεί κανείς για τα συναισθήματά του για την Κατασκηνωτική Περίοδο που μόλις τελείωσε, είναι να επισκεφθεί την Δευτέρα της μετακατασκηνωτικής περιόδου τα “Νέα W.C.”. Υποθέτω πως η μέθοδος είναι εξίσου αποτελεσματική αν η επίσκεψη γίνει Τρίτη ή Τετάρτη ή αν ο χώρος είναι κάποια άλλη εγκατάσταση υγιεινής, καθώς οι συνθήκες που επικρατούν είναι πλέον οι ίδιες: απολύτη ησυχία, ερημιά... Τα παιδιά που για είκοσι μέρες κατέκλυζαν τον χώρο τρεις φορές την μέρα, όχι πάντα με την δέουσα προθυμία, έχουν πλέον φύγει. Και τότε καταλαβαίνει ο ομαδάρχης, κοινοτάρχης ή όποιο άλλο στέλεχος της Κατασκήνωσης ήταν σε καθημερινή επαφή μαζί τους, πόσο του λείπουν. Και αυτή η νοσταλγία μεγαλώνει όσο περνάει ο καιρός και μέχρι την επόμενη Κατασκήνωση. Διότι, όπως και να έχει, η Κατασκήνωση είναι ένας «μικρόκοσμος». Όσο διαρκεί η περίοδος, η ενασχόληση με τα παιδιά και η συνεχής προσπάθεια να βγει το καλύτερο αποτέλεσμα από την κάθε ώρα του ημερήσιου προγράμματος, συγκεντρώνουν όλη την ενέργεια και την σκέψη του εθελοντή, που δεν θα ασχοληθεί με το τι γίνεται «εκεί έξω». Και «εδώ μέσα», όμως, ο καιρός δεν περνάει πάντα ανέμελα. Θα υπάρξουν αναπόφευκτα και στιγμές κούρασης, εκνευρισμού και απογοήτευσης. Όταν όμως η περίοδος μοιραία τελειώσει, η προσγείωση στην καθημερινότητα είναι απότομη, όσο και αν γίνεται πιο ήπια με την μετακατασκηνωτική. Και όσο η χρονική απόσταση από αυτή μεγαλώνει, μόνο τις ευχάριστες στιγμές θυμόμαστε ή, μάλλον, νοσταλγούμε ακόμα και τις δύσκολες. Όπως, δύσκολες ήταν ενίοτε και οι στιγμές στην κοινότητα των μικρών αγοριών της Κατασκήνωσης του 2016, που στελεχώθηκε με έναν ομαδάρχη και μια ομαδάρχισσα ανά ομάδα, αλλά την κατάσταση βοήθησαν πολύ οι ομαδάρχισσες με την ανεξάντλητη υπομονή τους και τον ξεχωριστό τρόπο προσέγγισης των μικρών κατασκηνωτών. Με όρεξη και κέφι λοιπόν, για την φετινή και τις επόμενες Κατασκηνώσεις... Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης Έλα πάμε στον Πατέρα, ήρθε το Καλοκαιράκι. Θα ‘ρθει η μύγα, το κουνούπι, θα ‘ρθει κι ένα μπαμπουράκι. Θα περάσουμε ωραία, μια τρομακτική παρέα, είναι που ‘χουμε και το κεντρί. Μας φοβούνται τα παιδάκια και όλα τα μελισσάκια. Σαν τσιμπήσουμε αφήνουμε μεγάλα σημαδάκια. Δεν μας νοιάζει μια το Τέζα, μας φοβάται κι η Τερέζα. Έντεκα μπαμπούρια στην σκηνή. Μπά-μπου-ρες! Μπάμπουρες 2η μικρών αγοριών
Μερικές από τις Κραυγές ομάδων που είχαν θέμα τα 'Εντομα Κίτρινες και μαύρες, ψηλά πολύ πετάνε, λουλούδι για να βρούνε, τη γύρη του να πιούν. Τρέχεις, τρέχεις, τρέχεις, τρέχεις να ξεφύγεις, κακό όμως δεν κάνουμε κι ας έχουμε κεντρί. Μπζζζ....! Με-λισ-σούλες! Μελισσούλες 4η μικρών κοριτσιών
Σε είδα ξανά σαν πυγολαμπίδα, μες στο σκοτάδι έλαμπες σαν φωτιά. Φωτίζει όλη η γη, σε πλησιάζω γοργά. Μήπως σε λένε και κωλοφωτιά; Μη μένεις μόνη σου ποτέ, γιατί οι πολλές πυγολαμπίδες ενωμένες θα φωτίσουμε! Πυ-γο-λα-μπί-δες! Πυγολαμπίδες 3η μεγάλων κοριτσιών
Με τα σαγόνια ανοικτά, οι τερμίτες του ντουνιά, τρώμε ξύλο στα βουνά, εδώ ψηλά. Στου Πατέρα την πλαγιά, ροκανίζουμε σκαμπά. Εγώ μεγάλωσα στην Κατασκήνα, είκοσι επτά χιλιόμετρα από την Ελευσίνα. Γουστάρω φύση κι όχι Αθήνα. Δως μου ξύλο και την περνάω φίνα. Τερ-μί-τες! Τερμίτες 4η μεγάλων αγοριών
Έλληνες εθελοντές γράφουν
ΑσκαρδαΜΙΚΤΗ, ομάδα Τέλη Ιούνη 2016 και ως φοιτήτρια στη Θεσσαλονίκη δεν μπόρεσα να παρευρεθώ στην «Οργανωτική» συνάντηση (τελική απόφαση και διανομή αρμοδιοτήτων και πόστων για την κατασκηνωτική περίοδο). Χτυπάει το τηλέφωνο, είναι η αγαπημένη μου Ευαγγελία (επίσης εθελόντρια): -Έλα Κέλλυ, μόλις τέλειωσε η οργανωτική... -Και;; Λέγε! Με ποια θα είμαι φέτος; -Ένα λεπτό, σου δίνω τη συνομαδάρχισσα σου να μιλήσετε.. -Γεια σου Κέλλυ! (αντρική φωνή) -Γειαα.. (αρκετά απορημένη) -Ο Συμεών είμαι. Θα έχουμε την 3η μικρών αγοριών μαζί φέτος. -Τέλεια;;!! Πολύ ωραία!! Συμεών τι θα κάνουμε; Τι θέμα έχουν φέτος τα ονόματα των ομάδων; Πότε θα βρούμε κραυγή; Να ξέρεις δεν είμαι πολύ καλή σε αυτά εγώ! (πάντα προκατειλημμένη και αγχωμένη) -Μην ανησυχείς... Θα τα βρούμε... (πάντα κλασικά ήρεμος και καθησυχαστικός, όπως έμαθα και στην πορεία, ο Συμεών) Και κάπως έτσι έμαθα ότι θα είμαι σε μία από τις τρεις μικτές ομάδες, δηλαδή με έναν ομαδάρχη και μία ομαδάρχισσα, στις ομάδες των μικρών αγοριών. Ήταν η δεύτερη χρονιά μου στο βουνό και ενώ την πρώτη είχα μεγάλα κορίτσια, φέτος δεν δήλωσα κάποια ιδιαίτερη προτίμηση, αν και μέσα μου νομίζω ήθελα μικρούλια. Οι ομάδες με μικτούς ομαδάρχες είχαν πολλά χρόνια να πραγματοποιηθούν και όπως πληροφορήθηκα είχε γίνει δοκιμαστικά μια χρονιά. Η πρώτη μου αντίδραση ήταν ένα μικρό σοκ και αγωνία για το αν θα τα καταφέρουμε και η αμέσως επόμενη σκέψη μου ήταν ότι δέχομαι την πρόκληση για τον εαυτό μου, αφού ήθελα να δουλέψω με μια ομάδα μικρών αγοριών, τα «Σκαθάρια» μας, όπως προέκυψε τελικά το όνομα της ομάδας. Επειδή τα λέμε πολύ ωραία μέχρι εδώ θα σταματήσω λίγο και θα σας πω ότι υπήρξαν αρκετές δυσκολίες από τις πρώτες κιόλας μέρες. Τα αγοράκια μας ήταν τα μικρότερα σε ΟΛΗ την κατασκήνωση οπότε εκτός από τις δυσκολίες ένταξης και προσαρμογής σε μια ομάδα, σε μια κατασκήνωση, σε έναν εντελώς νέο και άγνωστο χώρο για αυτά, θα έπρεπε να “ξεχάσουν” για 3 εβδομάδες την μέχρι τότε καθημερινότητα τους και φυσικά τη μαμά. Νομίζω ότι στην αρχή το μεγαλύτερο και πιο γλυκό πρόβλημα ήταν το ημερήσιο πρόγραμμα. “Παιδιά όταν χτυπάει το καμπανάκι τι σημαίνει; Σημαίνει ότι σταματώ αυτό που κάνω γιατί ξεκινάει μια άλλη δραστηριότητα”. Αυτό βέβαια δεν απέδωσε και σύντομα και με μεγάλη συχνότητα ερχόταν η ερώτηση: “Κυρία τώρα τι έχουμε; Που πάμε τώρα κυρία;” Αα.. ναι! “Κυρία”... Πέρυσι με τα μεγάλα κορίτσια ήμουν περισσότερο η Κέλλυ και πολύ πιο σπάνια η κυρία. Εκτός του ότι υπήρχε αυτός ο σεβασμός αρχικά, δεν ήξερα κατά πόσο θα ένιωθαν άνετα μαζί μου, θα έρχονταν να μου πουν κάτι που τους απασχολεί, οτιδήποτε. Σε αυτό και σε πολλά άλλα βοήθησε βέβαια ο Συμεών, που ως πιο έμπειρος έσωζε την κατάσταση και αναλάμβανε όποτε χρειαζόταν ή με έβλεπε να ζορίζομαι. Ναι, δε σας κρύβω ότι υπήρξε κούραση, ένταση και βρισκόμασταν σε εγρήγορση συνεχώς, αφού το απαιτούσε η ηλικία των σκαθαριών, όμως αρκούσε ένα βλέμμα ή μια έξυπνη ατάκα από τον καταπληκτικό και απαραίτητο κοινοτάρχη μας, Αντώνη, που μας έκανε να λυθούμε στα γέλια. Φυσικά όλα αυτά, τις γκρίνιες, τις φωνές, τα ξεχνούσες όλα με μια αφιέρωση του Αντρέα, ένα χτένισμα ή μασάζ από τον Σαράντη, ένα χαμόγελο του... (όποιο όνομα και να βάλω ήταν όλα τα χαμόγελα ανεκτίμητα). Τα ξέχναγες όλα όταν με το νυχτερινό καμπανάκι πήγαινες να τα καληνυχτίσεις ένα-ένα και έπαιρνες μια αγκαλιά, ένα φιλί ή μια γλυκιά κουβέντα, οτιδήποτε είναι έτοιμο και θέλει να σου προσφέρει ένα παιδί. Παρά τη μπόλικη δουλειά και κούραση φέτος δεν μετανιώνω ούτε λεπτό για την ομάδα μου και ίσως τελικά να καταλαβαινόμαστε περισσότερο με τα παιδιά. Γεμάτα ειλικρίνεια και αυθορμητισμό είναι έτοιμα να ξεστομίσουν την πιο μεγάλη αλήθεια (που μπορεί και να πονέσει) αλλά και τα πιο όμορφα (αλλά και αληθινά) λόγια. Τα αγάπησα όλα και μου λείπουν πολύ (τελικά!) !! Ήταν μια φοβερή εμπειρία που δεν θα ξεχάσω ποτέ! Τελικά με αλληλεγγύη και αγάπη όλα είναι δυνατά . ΑΝΤΕ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ!!
Κέλλυ Μεγαλοοικονόμου
7
8
Οι ξένοι εθελοντές γράφουν
“Dear Kataskinosi“ Η Κατασκήνωση είναι για μένα μία από τις πιο πολύτιμες εμπειρίες της ζωής μου. Σε τρεις λέξεις: αξέχαστη, ασύγκριτη, απίστευτη. Παρόλο που, για πολλούς λόγους, με αποθάρρυναν να πάω στην Ελλάδα, εγώ επέμεινα. Κοιτώντας τώρα το παρελθόν, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ήταν μια πολύ καλή απόφαση. Κάθε λεπτό που πέρασα στην Κατασκήνωση ήταν πολύτιμο, είτε έκοβα σαλάτες και καρπούζια, είτε παίζοντας με τα παιδιά, ακόμα και όταν απλά ξεκουραζόμουν! Θέλω να στείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους τους εθελοντές με τους οποίους βρεθήκαμε μαζί στην Κατασκήνωση. Είμαι σίγουρος για ένα πράγμα, πρέπει να ξαναπάω. Minh Tuan Hoang (Τσεχία/Βιετνάμ) Η εμπειρία μου στην Κατασκήνωση... στην αρχή έσβησε όλες τις προκαταλήψεις μου για τους «τεμπέληδες Έλληνες». Η οικογένεια της Κατασκήνωσης είναι πολύ καλά οργανωμένη, κάθε πράγμα έχει τη δική του θέση. Κάθε εθελοντής έχει το δικό του ρόλο στην ομάδα και από την προσωπική μου σκοπιά, όλα πήγαν τέλεια. Οι Έλληνες εθελοντές που είχαν στην ευθύνη τους παιδιά μου έκαναν πολύ μεγάλη εντύπωση. Λειτουργούσαν μέσα στην ομάδα με τόσο πάθος που πολλοί γονείς δεν έχουν και δε θα τα κατάφερναν τόσο καλά. Βέβαια κάποια στερεότυπα δεν έσπασαν και πολλές φορές νόμιζα πως έπαιζα στην ταινία «Γάμος αλά Ελληνικά» (My big fat Greek wedding). Την τελευταία «σημαία» όμως με τα δυνατά συναισθήματα, τις αγκαλιές, τα φιλιά και τα δάκρυα, αυτή δε θα την ξεχάσω ποτέ σε όλη μου τη ζωή. Ευχαριστώ πολύ οικογένεια της Κατασκήνωσης που με φιλοξενήσατε, που μου χαρίσατε τόσες όμορφες αναμνήσεις και εσάς εθελοντές με την έμπνευση σας και φυσικά τα υπέροχα παιδιά για το χρόνο που περάσαμε μαζί. Tamara Simic (Σερβία) Οι ξένοι εθελοντές στην κατασκήνωση του 2016 Tamara Simic από τη Σερβία, Erofili Papadaki από τη Σουηδία (και λίγο Ελλάδα), Minh Tuan Hoang από την Τσεχία (και λίγο Βιετνάμ), Doroteja Novak από τη Σλοβενία, Alper Sonat και Deniz Benli από την Τουρκία, Samuel Simon και Tristan Loiseau από τη Γαλλία, Anna Antoniuk από την Ουκρανία ενώ για δεύτερη χρονιά ήταν μαζί μας οι Sara Delgado Bermejo από την Ισπανία, Joan Gil López από την Καταλονία ο Sam Confederat από τη Ρουμανία και Alessandra Cedri από την Ιταλία.
...ένα χωριό 210 ανθρώπων από 3 ηπείρους!
Φιλοξενήθηκαν 65 αγόρια και 68 κορίτσια από 7 χώρες καταγωγής με τη βοήθεια 86 εθελοντών από την Ελλάδα και 14 χώρες του Κόσμου Τα παιδιά χωρίστηκαν σε 4 κοινότητες και 15 ομάδες. Στο πρόγραμμα υπήρχαν ώρες για Χειροτεχνία, Αθλητισμό, Ώρα Ομάδων, Ψυχαγωγία και για τους 11 ομίλους δημιουργικής απασχόλησης: Φωτογραφία, Κόμικ, Ζωγραφική, Θέατρο, Χορός, Τραγούδι, Περιβάλλον-Κηπουρική, Παραμύθι, Επιστήμονες Μαγειρική και Δημοσιογραφία. Η Κατασκήνωση του 2016 λειτούργησε με διευθυντή τον Πέτρο Καλλίτση και υποδιευθυντές τους Μαρία Σπάτουλα, Μάρθα Δελή και Δημήτρη Αντωνίου. Κοινοτάρχες ήταν η Χριστίνα Ποδάρα, η Χρυσή Πυρουνάκη, ο Αντώνης Κωνσταντακόπουλος και ο Στέλιος Γαβαλάς. Σε επιτελικές θέσεις ήταν ο Αντώνης Πυρουνάκης, η Ειρήνη Νούσα, η Μαρία Ντάρδα, ο Θεοδόσης Πυρουνάκης, ο Γιώργος Χ. Πυρουνάκης, ο Νίκος Καλλίτσης, ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Σπύρος Ακτύπης, η Αγγελική Καλλίτση, η Αντιγόνη Ακριτίδου, αλλά και η Αγγελική Γαβαλά, η Ερμίνα Καλλίνικου, η Πέπη Βατικιώτη, ο Γιώργος Α.Πυρουνάκης, η Ελευθερία Δαραμάρα, ο Γιάννος Γαβαλάς, και οι Joan Gil López και Sara Delgado Bermejo.
Ομαδάρχες ήταν οι Αλέξανδρος Κυτίνος, Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης, Νικηφόρος Πυρουνάκης, Γιάννης Λιάγκος, Βασίλης Δελής, Γιάννης Χατζηλιάδης Σπύρος Θωμάς, Συμεών Φραγκουλάκης, Κωνσταντίνος Σκούφας, Γιώργος Βατικιώτης, Φίλιππος Βούλγαρης, Έλι Μίχα, Χριστίνα Νικολοπούλου, Κατερίνα Τσιαπάρα, Κωνσταντίνα Βούλγαρη, Μαριλού Μίλλες, Άρτεμις Πατσαούρα, Ευαγγελία Τσιτριμπίνη, Ίρια Δερματά, Κέλλυ Μεγαλοοικονόμου, Μαρία Μακροδήμου, Χρύσα Μπάστα, Μαρία Μπάστα, Μαλβίνα Σουλελέ, Άννα Σουλελέ, Ιφιγένεια Κούτρα, Πηνελόπη Τσιτριμπίνη, Κατερίνα Μπογιατζόγλου, Γεωργία Δόγα και Σοφία Ασμάνη. Βοήθησαν ακόμα η γιατρίνα μας Ειρήνη Σπυριδάκη και οι Σπήλιος Πέτζας, Τζένη Παπαζιού, Αριάδνη Αναγνωπούλου, Μπάμπης Κω-
στιδάκης, Νάντια Χατζήνα, Λεωνίδας Βιδάλης, Σταύρος Χανάς, Στέλλα Ελματζόγλου, Martina Kratka, Θεμιστοκλής Καλλίτσης, Μαρία Γιάννη, Βασίλης Καλογήρου, Παύλος Γουναλάκης, Θάνος Σαγιάς, Δημήτρης Λιωνής, Δημήτρης Μώρας, Μαίρη Κάρδαρη Σόνια Καραγεώργου, και πολλά παλιά στελέχη. Στην οργάνωση και λειτουργία της φετινής Κατασκήνωσης βοήθησαν και οι: Ρίτα Ζαμπάλου, Στρατής Πυρουνάκης, Τιμολέων Χατζηβασιλείου, Κώστιας Αλεξανδρίδης, Μαρία Πυρουνάκη-Λιωνή, Κατερίνα Μαρινάκη, Λίλη Μπέρτσου, Παναγιώτης Αναστόπουλος και Ξενοφώντας Παπαϊωάννου. Ιδιαίτερο ρόλο είχαν οι 11 εθελοντές από το εξωτερικό αλλά και ο chef Βασίλης Παναγιωτόπουλος που είχε την ευθύνη για το εξαιρετικό φαγητό.
Óå üëïõò ôïõò áíèñþðïõò ðïõ ðñüóöåñáí ôç âïÞèåéÜ ôïõò åèåëïíôéêÜ êáé ìå ðïëëÞ áãÜðç, Ýíá ÌÅÃÁËÏ ÅÕ×ÁÑÉÓÔÙ
9
10
1997 - 2017
20χρόνια ΘΡΟΙΣΜΑ Το 1997 εκδίδεται για πρώτη φορά το ΘΡΟΙΣΜΑ σε 1200 αντίτυπα. Από τότε, και κάθε χρόνο, η ανοικτή Συντακτική Επιτροπή εκδίδει ένα τεύχος που έχει σταθερές σελίδες όπως το «Κάποτε», τις «Σκέψεις», την «Κατασκήνωση» της προηγούμενης χρονιάς, «Εθελοντές σε σκέψεις και σε δράση», το «Μικρό οδοιπορικό», το «Δει δη χρημάτων» και σελίδες για το βιβλίο, το θέατρο, τον κινηματογράφο και τα Παιδαγωγικά. Στο σαλόνι, στις «Σκιαγραφήσεις», αλλά και σε άλλες σελίδες παρουσιάζονται σημαντικές προσωπικότητες: π.Γ. Πυρουνάκης, Αγλαϊα Μακάρωφ, Χρυσή Πυρουνάκη, Γιώργος Βακιρτζής, Ευγένιος Σπαθάρης, Άγγελος Θεοδωρόπουλος, Αντώνης Σαμαράκης, Ευγένιος Τριβιζάς, Στάθης Σταυρόπουλος, Έλλη Παππά, Γιώργης Δήμου, Παναγιώτης Τέτσης, Ειρήνη Γκόνου, Θανάσης Παπακωνσταντίνου, Αντώνης Καλλίτσης, Μανώλης Γλέζος, Μίλτος Παντελιάς, Κώστας Μουρσελάς, Γιάννης Μόραλης, Ιωάννα Καρυστιάνη, Ελένη Καραϊνδρου, Παντελής Βούλγαρης, Άλκη Ζέη, Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ. Πολλές «Συνετεύξεις» κυρίως με σημαντικούς ανθρώπους της Τέχνης: Βασίλης Καζούλης, Βούλα Μάστορη, Σούλα Ρεντούμη-Δούκα, Γιάννης Κόντος, Διονύσης Μοσχονάς, Δημήτρης Αδάμης, Αγνή Στρουμπούλη, Νίκος Δεσεκόπουλος, Anna Su, Βάνα Ξένου, Κάρμεν Ρουγγέρη, Μιχάλης Καψής, Τζούλια Τσιακίρη, Μανόλης Κορρές, Κάτια Γέρου, Κώστας Γαβρόγλου, Γιώργης Βαρλάμος, Γιάννης Βέλλης, Αγνή Στρουμπούλη, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Βασίλης Παπατσαρούχας, Εύα Μελά, Άγγελος Αντωνόπουλος. 56 εθελοντές και φίλοι χρημάτισαν μέλη της Συντακτικής Επιτροπής ενώ άλλοι 45 υπήρξαν Συνεργάτες. Κάποιοι δεν έχουν λείψει από κανένα τεύχος: Πέτρος Καλλίτσης, Μαρία Σπάτουλα, Δημήτρης Αντωνίου, Σπήλιος Πέτζας, Πέπη Βατικιώτη, Μάρθα Δελή. Το 2017 τυπώνεται το τεύχος 20 σε 2000 αντίτυπα.
1997-2017: 20 χρόνια Κατασκήνωσεις στον Πατέρα
μια άλλη πλευρά της αλήθειας οι αριθμοί φανερώνουν 20 χρόνια στον Πατέρα. Όλα αυτά τα χρόνια που εκδίδεται το περιοδικό κάθε Ιούλιο οργανώνεται η Κατασκήνωση για τα παιδιά της μεγάλης ανάγκης στις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις μας στο βουνό Πατέρας. Ας δούμε μερικά από τα ποσοτικά στοιχεία της 20ετίας. Τα Παιδιά Στα 20 αυτά χρόνια φιλοξενήθηκαν δωρεάν 1.000 διαφορετικά παιδιά (545 αγόρια και 455 κορίτσια) που μένουν κατά μέσο όρο 2,6 χρόνια στην Κατασκήνωση και δηλώνουν στις αξιολογήσεις τους ότι θέλουν να ξανάρθουν σε ποσοστό 90%.
Τα παιδιά κατάγονται από την Ελλάδα και άλλες 40 χώρες του Κόσμου που φαίνονται στο χάρτη και βέβαια πιστεύουν σε πολλές και διαφορετικές θρησκείες. Τα παιδιά υποδείχτηκαν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους από το Κέντρο Αγάπης Ελευσίνας αλλά και από ακόμα 30 άλλους φορείς (Κοινωνικές Υπηρεσίες, Ιδρύματα και ΜΚΟ). Στο μαγειρείο της Κατασκήνωσης ετοιμάστηκαν περισσότερες από 165.000 μερίδες φαγητού και πάνω από 245.000 πρωινά και μικρογεύματα. Οι Εθελοντές Η Κατασκήνωση βασίζεται αποκλειστικά στους εθελοντές της. Τα 20 αυτά χρόνια βοήθησαν σαν εθελοντές 236 άνθρωποι -91 άντρες και 145 γυναίκες. Ακόμα 29 φίλοι ήρθαν για να βοηθήσουν έστω για λίγο. 8 από τους εθελοντές ήταν στην Κατασκήνωση και τα 20 αυτά χρόνια: Πέτρος Καλλίτσης, Αντώνης Πυρουνάκης, Μαρία Σπάτουλα, Δημήτρης Αντωνίου, Αντώνης Κωνσταντακόπουλος, Θεοδόσης Πυρουνάκης, Γιώργος Χ.Πυρουνάκης και Σπύρος Ακτύπης.
Aκόμα 7 έχουν περισσότερα από 15 χρόνια παρουσίας ενώ 66 είναι όσοι έχουν περισσότερα από 10 χρόνια προσφοράς. Οι 40ρηδες του 1997 έγιναν 60ρηδες, οι 20ρηδες του 1997 έγιναν 40ρηδες και νέοι 20ρηδες προστέθηκαν στην ομάδα. Ζωές ολόκληρες! Από τους 236 αυτούς εθελοντές οι 152 βρίσκονται κοντά στα Χαρούμενα Παιδιά και είναι λίγο ή περισσότερο ενεργοί. Αν στους Έλληνες εθελοντές προστεθούν οι 158 διεθνείς εθελοντές ο αριθμός τους εκτοξεύεται στους 423. Είμαστε πλούσιοι σε ανθρώπους. Συνολικά οι εθελοντές έχουν προσφέρει στα 20 αυτά χρόνια περισσότερες από 30,000 ανθρωποημέρες (100 χρόνια) εθελοντικής, αλλά υψηλού επιπέδου, εργασίας. Εθελοντισμός δεν σημαίνει ερασιτεχνισμός στα Χαρούμενα Παιδιά. 20 χρόνια Σεμινάρια Η εκπαίδευση των εθελοντών είναι πρωταρχικής σημασίας για τους εθελοντές αλλά και το έργο που γίνεται στην Κατασκήνωση. Κάθε χρονιά προγραμματίζονται και γίνονται συναντήσεις με εισηγητές ειδικούς επιστήμονες αλλά και τα πιο έμπειρα από τα στελέχη που έχουν πλούσια παιδαγωγική εμπειρία. Στα 20 αυτά χρόνια πραγματοποιήθηκαν 174 σεμινάρια-συναντήσεις και οι εθελοντές εκπαιδεύτηκαν για 450 ώρες. Δηλαδή 9 σεμινάρια και 23 ώρες κάθε χρόνο. Οι εισηγητές-εκπαιδευτές ήταν συνολικά 34 από τους οποίους οι 14 ήταν ενεργοί εθελοντές και οι υπόλοιποι ειδικοί επιστήμονες. Τα μέλη της σημερινής παιδαγωγικης ομάδας, εκτός από την ευθύνη οργάνωσης των σεμιναρίων ήταν εισηγητές σε πολλλά από αυτά: Πέτρος Καλλίτσης και Μαρία Σπάτουλα σε 37 και Μαρία Πυρουνάκη-Λιωνή και Μάρθα Δελή σε 10. 50 έως 70 εθελοντές παρακολουθούν κάθε χρόνο τα σεμινάρια με τους μισούς από αυτούς να είναι περισσότερο συνεπείς αφού είναι παρόντες στο 80% κάθε κύκλου συναντήσεων. Το Διοικητικό Συμβούλιο Οι θέσεις στο χώρο μας δεν έχουν τόση σημασία, όση έχει η συνεπής παρουσία και η διαρκής διάθεση προσφοράς. Η εμπειρία και οι γνώσεις των παλαιότερων είναι απαραίτητες ενώ παράλληλα πρέπει να υπάρχει ανανέωση ώστε οι νεότεροι να εκπαιδεύνται σε νέα καθήκοντα και ευθύνες φέρνοντας και νέες ιδέες. Στα 20 χρόνια που πέρασαν, 31 εθελοντές εκλέχτηκαν στο 9μελές Δ.Σ. και 6 από αυτούς (3 άντρες και 3 γυναίκες) ανέλαβαν τη θέση του Προέδρου του Δ.Σ.. Μόνος σταθερός στη θέση του ο Ταμίας Στρατής Πυρουνάκης. Οι 28 από τους 31 αυτούς εθελοντές παραμένουν ενεργοί στο χώρο έστω κι αν δεν είναι μέλη του Δ.Σ.
Π.Κ.
11
12
1997 - 2017
είκοσι χρόνια πέρασαν ... και στο δικό μας μικρό χώρο έγιναν σημαντικά για μας πράγματα. Τα περισσότερα από αυτά άντεξαν στο χρόνο ενσωματώθηκαν στις σταθερές δραστηριότητες και είναι πια κομμάτι από τα Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα.
1 99 7
2001
2003
Εκδίδεται για πρώτη φορά το περιοδικό αυτό, το ΘΡΟΙΣΜΑ σε 1200 αντίτυπα. Από τότε κάθε χρόνο ένα τεύχος. Το 2017 τυπώνεται το τεύχος 20 σε 2000 αντίτυπα.
Οι απαιτήσεις της Πυροσβεστικής και η ασφάλεια των παιδιών μάς υποχρεώνουν να εγκαταστήσουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυρόσβεσης. Είναι το πρώτο από τα μεγάλα έργα που ολοκληρώνεται.
Επτά κοπέλες φτάνουν από το Βέλγιο, την Ισπανία, την Πολωνία και τη Σλοβενία και ρίχνονται “στη μάχη της κουζίνας”. Η συνεργασία με τη διεθνή οργάνωση εθελοντών SCI είναι πολύ πετυχημένη και συνεχίζεται 15 χρόνια τώρα.
Περιοδικό Θροϊσμα τεύχος 1
1 99 8
Πυρόσβεση - Μεγάλα τεχνικά έργα
Είμαστε στο διαδίκτυο
Συνεργασία με την SCI
Το site της κατασκήνωσης ανεβαίνει στο διαδίκτυο. Είναι πολύ όμορφο για την εποχή του και μάλιστα δίγλωσσο!
Στη διετία 2005-2006 θα ολοκληρωθεί και το δεύτερο, η Παιδική Χαρά.
2002
15 Ομάδες, 4 κοινότητες Ακολούθησε η τοποθέτησή του στη σημερινή του διεύθυνση www.kataskinosi.gr και αναβαθμίσεις του το 2003, το 2007, το 2011 αλλά και το 2015 που πήρε τη σημερινή του μορφή με πολλές πληροφορίες για την ιστορία και τις δράσεις μας και πολλές ειδήσεις από το χώρο μας.
Οι μεγάλες ανάγκες των παιδιών μας υποχρεώνουν να δημιουργήσουμε δύο ακόμα σκηνές για αυτά. Οι ομάδες των παιδιών φτάνουν τις 15 και οι κοινότητές τους γίνονται τέσσερις.
1 99 9
Σεισμοί, Ομάδες Εμψύχωσης
‘Ολα αυτά τα χρόνια έχουν βοηθήσει 158 διεθνείς εθελοντές από 37 χώρες. Οι περισσότεροι από την Ισπανία (21). Αρκετοί ξαναήρθαν κι άλλες φορές με το ρεκόρ να έχουν δυο Τσέχοι ο Jan Petzik και η Martina Kratka με 5 παρουσίες. Κάθε χρόνο, με την βοήθεια της SCI, 10 έως 12 νέα παιδιά, σπουδαστές και νέοι επιστήμονες, καταφθάνουν στη κατασκήνωση, βοηθούν στα μαγειρεία και δίνουν τον δικό τους αέρα σε πολλά από τα δρώμενα της κατασκήνωσης.
2007 Νέα Κουζίνα
Γίνονται οι σεισμοί στην Αττική και ο φόβος πλανιέται στις καρδιές των παιδιών των σεισμόπληκτων περιοχών.
Μετά από χρόνια συζητήσεων το αποτολμήσαμε. Η παλιά κουζίνα γκρεμίστηκε και μια καινούρια, σύγχρονη και λειτουργική πήρε τη θέση της και έλυσε πολλά προβλήματα. Δεν θα γίνουν πια νέες σκηνές και περισσότερα παιδιά θα φιλοξενηθούν μόλις ωριμάσουν οι συνθήκες για να γίνει δεύτερη περίοδος.
2003
Συνεργασίες με φορείς παιδιών Δημιουργούνται οι Ομάδες Εμψύχωσης και Δημιουργίας που διοργανώνουν προγράμματα για τα παιδιά στη Φυλή, το Ζεφύρι την Ελευσίνα. Θεατρικό παιχνίδι, δημιουργικές απασχολήσεις, εργαστήρια αλλά και Ψυχαγωγία με παιχνίδια και τραγούδια στις αυλές των Σχολείων της περιοχής. Τα επόμενα χρόνια ακολουθούν εξορμήσεις στο Γκάζι, στο Λαύριο, στο κέντρο υποδοχής προσφύγων, αλλά και στη Βάρη στα χωριά SOS. Η ιδέα των Εμψυχωτών Χωρίς Σύνορα, που με το πουλμανάκι και τα υλικά τους είναι έτοιμοι για δράση, υλοποιείται σποραδικά όταν υπάρχει ανάγκη.
Ξεκινούν οι συνεργασίες και με άλλους φορείς υποδοχής παιδιών, πέρα από τη Φιλική Φωλιά που παραμένει πάντα ο βασικός φορέας. Φτάνουν παιδιά προσφύγων από άλλες οργανώσεις αλλά και πέντε παιδιά από τη Σερβία, θύματα του πολέμου, που αν και δεν μιλούν Ελληνικά κλέβουν την παράσταση. Όλο και περισσότεροι φορείς και ΜΚΟ ζητούν να φιλοξενήσουμε παιδιά. Από τότε υπάρχει μόνιμη ή ευκαιριακή συνεργασία με περισσότερους από 30 φορείς. Τα παιδιά που φιλοξενούνται κατάγονται από πολλές χώρες από τέσσερις ηπείρους, που μένουν μόνιμα ή προσωρινά στη χώρα μας.
Η μελέτη και επίβλεψη του έργου έγινε από 5 φίλους μηχανικούς. Το έργο ολοκληρώθηκε μέσα σε 4 μήνες χάρη στις προσπάθειες όλων των εθελοντών, τη διάθεση υλικών από 10 εταιρείες και βέβαια την απλόχερη χρηματοδότηση του Κωνσταντίνου Περατικού και άλλων ενισχυτών. Το κτίριο ικανοποιεί όλες τις προδιαγραφές που απαιτεί το ISO 22000. Με τη νέα κουζίνα προστέθηκε στην παρέα μας ο Chef μας Βασίλης Παναγιωτόπουλος.
ακόμα 20 χρόνια χρόνια εθελοντικής δράσης
και είμαστε όλοι εδώ ... να προσπαθούμε να είμαστε μαζί, να κάνουμε τα παλιά με μεγαλύτερη ποιότητα και κέφι και να προσθέτουμε καινούρια που τα δοκιμάζουμε χωρίς να φοβόμαστε τίποτα άλλο παρά τις κακές μας στιγμές
2008, 20 11
2009 Νέα Γραφεία
2011 Εθελοντικό Παζάρι Αλληλεγγύης
Μετά τον θάνατο του παπα-Γιώργη (1988) φεύγουν ο Αντώνης Καλλίτσης το 2008 και η Σούλα Ρεντούμη-Δούκα το 2011. Η Κατασκήνωση χάνει δύο ακόμα από τους πρωτομάστορές της που σημάδεψαν τη μακρόχρονη ιστορία της.
Μετά από 45 χρόνια στο στενόχωρο και ακριβό γραφείο στη Σταδίου 28 μεταφερόμαστε στα νέα μας Γραφεία στη Χέυδεν 14 που είναι μεγαλύτερα και κοστίζουν ελάχιστα. Εκεί λειτουργεί η μόνιμη Έκθεση έργων Τέχνης. Πάντως όσο οι δραστηριότητες αυξάνονται τόσο ο χώρος στενεύει και κάποτε θα πρέπει να αποκτήσουμε νέα ιδιόκτητα γραφεία...
Στο Φωκιανό γίνεται το παζάρι μεταχειρισμένων και χειροτεχνημάτων λίγο πριν τα Χριστούγεννα. Μια πετυχημένη ιδέα των εθελοντών μας που υλοποιείται πια κάθε χρόνο και εξασφαλίζει τη φιλοξενία αρκετών παιδιών της Κατασκήνωσης.
Μεγάλες Απώλειες
2008 Δικαιώματα του Παιδιού
«Μέσα από τα μάτια των παιδιών» ονομαζόταν το πρόγραμμα για τα δικαιώματα του παιδιού που έγινε το 2008 και παρουσιάστηκε στην Ελευσίνα μαζί με την Έκθεση Φωτογραφίας «Προσοχή Εύθραυστον» του Διονύση Μοσχονά με θέματα από την Κατασκήνωση.
2009 Τραπεζαρία
2009 Συνάντηση εθελοντών
Μια καινούρια εκδήλωση προστίθεται στην πίτα, τη συνεστίαση και τη γιορτή των φίλων. Είναι η συνάντηση παλιών και νέων εθελοντών που γίνεται σε ένα μπαράκι λίγο πριν τα σεμινάρια με στόχο την εύρεση και ένταξη νέων εθελοντών.
2 0 09 ISO 9001 και 22000
2014, 2016 Νέα Γήπεδα
Οι αθλητικές εγκαταστάσεις της Κατασκήνωσης αναβαθμίζονται χάρη στο ενδιαφέρον του φίλου Δημάρχου Ελευσίνας Γιώργου Τσουκαλά με την κατασκευή των γηπέδων Volley και mini Basket το 2014 και του mini Volley το 2016.
2016 Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης
Μετά από πολλή γραφειοκρατική δουλειά είμαστε έτοιμοι και η επιθεώρηση της TUV μας πιστοποιεί κατά ISO 9001 και 22000.
Η παλιά στενόχωρη τραπεζαρία με τη στέγη από Ellenit ούτε εξυπηρετούσε ούτε ταίριαζε με τη νέα κουζίνα. Στη θέση της κατασκευάστηκε μία νέα πολύ όμορφη τραπεζαρία με τον ίδιο τρόπο που κατασκευάστηκε η νέα κουζίνα.
Ομάδες εθελοντών μας πλήρως εξοπλισμένες μεταβαίνουν και υλοποιούν έτοιμα προγράμματα ψυχοκοινωνικής στήριξης σε Ιδρύματα, Κέντρα ασυνόδευτων ανηλίκων, Κέντρα φιλοξενίας μεταναστών και προσφύγων και όπου υπάρχουν παιδιά σε ανάγκη.
13
14
1997 - 2017
Κουζίνας αναμνήσεις
Η παλιά κουζίνα χρειάστηκε ίσα μια ελαφριά σπρωξιά από την μπουλντόζα για να πέσει. Μπορεί να στέκονταν αγέρωχη για δεκαετίες ολόκληρες, μπορεί να άντεξε σεισμούς και χείμαρους, μπορεί να μας έβγαζε το λάδι με τις δυστροπίες της -αντιδραστική μονίμως στην καθαριότητα, ξέρναγε κοκκινόχωμα την ώρα που εσύ σφουγγάριζεςόμως λύγισε μπροστά στο βαρύ χέρι του κίτρινου θεριού και έπεσε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα. Το κουφάρι της γέμισε με μπάζα και σκόνη το χώμα της Κατασκήνωσης και πήρε ώρες για να καθαρίσει... Πεισματάρα μέχρι τέλους. Έμειναν μόνο οι ωραίες αναμνήσεις από εκείνα τα βράδια στο αποθηκάκι που οι ψίθυροι των ομαδαρχών τρύπωναν στα ντουβάρια της από τσιμεντόλιθο, από το στρίμωγμα στην τρύπα του κυλικείου για τον πρωινό καφέ (παρέα με τα παλιά ξύλινα κοντάρια των σκηνών) και τις μυρωδιές του μικρού αλλά πρόσχαρου και πάντα απλόχερου μαγερείου που φρόντιζε καθημερινά για τις ανάγκες του κατασκηνωτικού χωριού. Στη θέση της εδώ και μια δεκαετία στέκει πλέον μία αριστοκράτισσα. Ευρύχωρη, μοντέρνα και φωτεινή η νέα κουζίνα, που σχεδιάστηκε και χτίστηκε με μεράκι και αγάπη για να θρέφει τους 200 κατασκηνωτές κάθε καλοκαίρι. Γεμάτη περγαμηνές και πιστοποιητικά για τις υπηρεσίες που παρέχει, γεμάτη και με ανθρώπους που δεν πέφτουν πια ο ένας πάνω στον άλλο προσπαθώντας να δουλέψουν παρά μόνο όταν το θέλουν. Στις αρχές είχε και αυτή βέβαια τις δυστροπίες της. Τα ηλεκτρικά της δεν είχαν και πολύ όρεξη να μας βοηθήσουν και οι ασφάλειες έπεφταν τις πιο δύσκολες στιγμές (και αν δεν το έπαιρνες χαμπάρι, έτρεχες σαν τρελός να βρεις λύση για το μεσημεριανό που είχε πατάτες φούρνου αλλά ο φούρνος ήταν ακόμα κρύος σαν ψυγείο). Και παρόλα τα παράθυρα και το ψηλό ταβάνι, έφταναν στιγμές που η Σαχάρα θα ζήλευε τις θερμοκρασίες που ανέβαζε όταν δούλευαν φούρνοι, καζάνι και τηγάνι μαζί. Τρύπωνε παρέα και το κοκκινόχωμα στους αρμούς και στα πλακάκια ενώ το χειμώνα ψάχναμε με μανία να λύσουμε το μυστήριο με τα νερά που λίμναζαν κοντά στην αποθήκη.
Υπέφερε και αυτή βέβαια... Τη φροντίζαμε όσο μπορούσαμε αλλά δεν την ξέραμε και καλά. Ήταν μεγάλη και ίσως λίγο απόμακρη, άσε που είχαμε συνηθίσει την παλιά που άντεχε στις απροσεξίες μας και τις τσαπατσουλιές μας. Μας πήρε λίγο χρόνο να μάθουμε να την καθαρίζουμε σωστά, να μην κοπανάμε τις πόρτες λες και είναι από ατσάλι, να δουλεύουμε τα νέα μηχανήματα χωρίς να τα ξεκάνουμε μέσα σε λίγες μέρες. Και εκείνο το υπόγειο, όλοι θέλανε κάτι από αυτό... Από τη μία πλευρά αποθήκη, στην άλλη μηχανουργείο, δίπλα χειροτεχνία, παραδίπλα πρώτες βοήθειες, τι να πρωτοκάνει και αυτό. Ήρθαν και κάτι φτωχοδιάβολοι μερικές φορές που ψάχνοντας το εύκολο κέρδος, σπάσανε τις πόρτες το χειμώνα για να κλέψουν μαχαιροπήρουνα και πιάτα και ποτήρια για μια χούφτα λεφτά. Όλο ζημιές και επισκευές αλλά αυτή στο ύψος της. Και άρχισε να γεμίζει χρόνο με το χρόνο ψιθύρους και αναμνήσεις, να ριζώνουν γερά τα θεμέλιά της από τις κουβεντούλες και τα χαμόγελα και τα τραγούδια παιδιών και εθελοντών. Οι μυρωδιές από τα φαγητά του κυρ Βασίλη, του σεφ μας, πότισαν τους τοίχους και τα πλακάκια με ένα άρωμα τσιγαρισμένου κρεμμυδιού και σοταρισμένου σκόρδου. Και η αποθήκη της γεμίζει κάθε χρόνο από πλούσια αγαθά ώστε να μη λείψει τίποτα από τα παιδιά της Κατασκήνωσης. Μαλάκωσε και προσαρμόστηκε και έγινε ένα με το χώρο σα να ήταν από πάντα εκεί. Με τα τεράστια πράσινα παράθυρα και τα όμορφα κόκκινα κεραμίδια της, στάθηκε δίπλα στα δέντρα αφήνοντας τα να την αγκαλιάσουν και δέθηκε αρμονικά με τον πολύτιμο χώρο της Κατασκήνωσης. Και όλοι την αγάπησαν, ακόμα και αυτοί που είχαν βάλει τα θεμέλια για την παλιά και δάκρυσαν όταν την είδαν να πέφτει. Πλέον, δέκα χρόνια μετά, όλα δουλεύουνε ρολόι... εκτός από το ρολόι της γιατί ποτέ κανένας δε θυμάται να του αλλάξει τις μπαταρίες.
Δημήτρης Αντωνίου
1997-2017
Ψηφιδωτό 10 χρόνων
από το προηγούμενο επετειακό τεύχος Τα δέκα χρόνια που πέρασαν από το προηγούμενο επετειακό τεύχος του «Θροΐσματος», πολλά έχουν συμβεί στην Ελλάδα και τον Κόσμο. Ας θυμηθούμε κάποια από τα γεγονότα αυτά... 2007 Δασικές πυρκαγιές 2007: Το καλόκαιρι του 2007 συνέβη η μεγαλύτερη φυσική καταστροφή των τελευταίων χρόνων στην Ελλάδα με σχεδόν 2700 τετραγωνικά χιλιόμετρα καμένης γης. Προκαλεί το θάνατο 63 ανθρώπων και 60.000 ζωντανών ενώ καίγονται 1.500 σπίτια και 4,5 εκατομμύρια ελαιόδεντρα. 2008 Χρεοκοπία Lehman Brothers: Η χρεωκοπία μιας από τις μεγαλύτερες τράπεζες επενδύσεων των ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο του 2008 προκάλεσε μια χιονοστοιβάδα που παρέσυρε τράπεζες, χρεόγραφα, επιχειρήσεις και εκατομμύρια απλούς επενδυτές σε όλο τον κόσμο και κατέληξε σε μια χρηματοπιστωτική κρίση στην παγκόσμια οικονομία. Εκλογή Μπάρακ Ομπάμα: Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών στις Αμερικάνικες προεδρικές εκλογές της 4ης Νοεμβρίου του 2008, Μπάρακ Χουσέιν Ομπάμα, εκλέγεται 44ος Πρόεδρος των ΗΠΑ. και αποτελεί τον πρώτο Αφροαμερικανό Πρόεδρο της χώρας. Οι ΗΠΑ αυξάνουν τις πολεμικές τους δαπάνες και συμμετέχουν σε κάποιου είδους στρατιωτική επιχείρηση σε περισσότερες από 120 χώρες. Δεκέμβριος 2008: Ο δεκαπεντάχρονος μαθητής Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος δολοφονείται από τον ειδικό φρουρό της Ελληνικής Αστυνομίας Κορκονέα. Πορείες διαμαρτυρίας και άλλες εκδηλώσεις οργής για το γεγονός αλλά και για παρόμοια περιστατικά αστυνομικής βίας ξέσπασαν αμέσως σε όλη την χώρα. 2009 Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων του CERN: Ο LHC (Large Hadron Collider) στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών CERN της Γενεύης ξεκίνησε να λειτουργεί εγκατεστημένος σε μια σήραγγα περιφέρειας 27 χιλιομέτρων. Μουσείο Ακρόπολης: Το νέο, εντυπωσιακής αρχιτεκτονικής, μουσείο με τα αρχαιολογικά ευρήματα της Ακρόπολης, εγκαινιάζεται τον Ιούνιο του 2009. 2010 Καστελόριζο 2010: Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Γεώργιος Παπανδρέου, ανακοινώνει την προσφυγή της Ελλάδας στην βοήθεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με την προϋπόθεση της λήψης πακέτου μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης, γνωστού ως «μνημόνιο». Πετρελαιοκηλίδα BP: Τον Απρίλιο του 2010, μια έκρηξη σε εξέδρα άντλησης πετρελαίου στον Κόλπο του Μεξικού προκαλέι μια από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές στην υδατόσφαιρα. Η διαρροή 4,9 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου δημιουργεί μια πετρελαιοκηλίδα μεγέθους 180 χλμ.
Wikileaks: Ο διεθνής μη κερδοσκοπικός οργανισμός Wikileaks εκπροσωπούμενος από τον συντάκτη Τζούλιαν Ασάντζ δίνει στην δημοσιότητα εκατοντάδες χιλιάδες έγγραφα και βίντεο από τους πολέμους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, τα οποία αποδείκνυαν τη βαρβαρότητα του Αμερικάνικου στρατού Αραβική Άνοιξη: Το κύμα διαδηλώσεων και διαμαρτυριών που ξεκίνησε από την Τυνησία τον Δεκέμβριο του 2010 επεκτάθηκε στην Αίγυπτο, την Λιβύη και σε άλλες χώρες της Μέσης ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Στην Αίγυπτο και την Λιβύη, οι διαδηλώσεις οδήγησαν στην πτώση των
καθεστώτων του Χόσνι Μουμπάρακ και του Μουαμάρ Καντάφι αντίστοιχα και καταλήγει σε νέο κύκλο δικτατοριών. 2011 Θάνατος Νίκου Παπάζογλου: Ο μουσικός και ερμηνευτής Νίκος Παπάζογλου πεθαίνει σε ηλικία μόλις 63 ετών, τον Απρίλιο του 2011, έχοντας προσβληθεί από καρκίνο. Κίνημα των αγανακτισμένων για τα ΜΜΕ, κίνημα Άμεσης Δημοκρατίας για τους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που συμμετείχαν σε διαδηλώσεις διαμαρτυρίας, απεργίες, συζητήσεις και συνελεύσεις κατά των οικονομικών και κοινωνικών μέτρων της κυβέρνησης (μνημόνια) αλλά και του περιορισμού της δημοκρατίας. Οι διαδηλώσεις που είχαν ως επίκεντρο την πλατεία Συντάγματος αλλά και κεντρικές πλατείες στις μεγάλες πόλεις όλης της χώρας γιγαντώθηκαν και μέσω των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης και έθεταν επίμονα για πολλούς μήνες αιτήματα δημοκρατίας, κοινωνικής δικαιοσύνης και εθνικής ανεξαρτησίας. 2012 Λίστα Λαγκάρντ: Μια λίστα με Έλληνες μεγαλοκαταθέτες στην τράπεζα HSBC της Ελβετίας παραδίδεται το 2010 από την Κριστίν Λαγκάρντ στο Ελληνικό κράτος προκειμένου να ελεγχθεί η νομιμότητα των καταθέσεων. Η λίστα, η ύπαρξη της οποίας έγινε γνωστή τον Σεπτέμβριο του 2012 ελάχιστα αξιοποιήθηκε από τις Ελληνικές αρχές. 2013 Δολοφονία Παύλου Φύσσα: Ο Παύλος Φυσσας, μουσικός με αντιφασιστική και κοινωνική δράση, δολοφονείται τον Σεπτέμβριο του 2013 στο Κερατσίνι από τον Γιώργο Ρουπακιά, μέλος της «Χρυσής Αυγής». Ναυάγιο της Λαμπεντούζα: Τον Οκτώβριο του 2013, κοντά στο ιταλικό νησί Λαμπεντούζα, σκάφος που διακινούσε αφρικανούς μετανάστες έπιασε φωτιά και βυθίστηκε, με περισσότερους από 360 νεκρούς. Μια εβδομάδα αργότερα, δεύτερο ναυάγιο συνέβη στην ίδια περιοχή με 34 θύματα. Η πολιτική κλειστών συνόρων της Ε.Ε. οδηγεί τους μετανάστες σε όλο και πιο επικίνδυνους δρόμους με ολέθρια αποτελέσματα. 2015 Δημοψήφισμα 2015: Οι Έλληνες σε ποσοστό 61% απορρίπτουν το σχέδιο συμφωνίας που προτείνουν οι τρεις θεσμοί (Ε.Ε., Δ.Ν.Τ. και Ε.Κ.Τ.). Μερικές ημέρες μετά, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος αγνοείται και οι «θεσμοί» με την κυβέρνηση υπογράφουν το σχέδιο συμφωνίας Προσφυγική κρίση: Το 2015 κορυφώνεται το προσφυγικό ρεύμα, πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες, στην πλειοψηφία τους Σύριοι, Αφγανοί και Ιρακινοί, μετακινούνται μέσω της Κεντρικής και Ανατολικής Μεσογείου προς χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναζητώντας άσυλο σε αυτές. Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές αυτών των μετακινήσεων είναι μεγάλες. Η αλληλεγγύη μεγάλου αριθμού ανθρώπων είναι συγκινητική, αυτοοργανωμένες δομές διάσωσης και φιλοξενίας, συγκέντρωση ειδών πρώτης ανάγκης και φαγητού είναι μερικές από τις πρωτοβουλίες που προσπαθούν να δώσουν ένα χέρι βοήθειας στους ξεριζωμένους. Τα κράτη της ΕΕ μετά από μερικούς μήνες κλείνουν τα σύνορα τους και εγκλωβίζουν χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα και εκατομμύρια άλλους στην «ασφαλή» Τουρκία.
Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης
15
16
σκιαγραφήσεις
φωτό: Ανδρέας Σιμόπουλος / FOSPHOTOS
Μάρω Δούκα Συνέντευξη στην Μάρθα Δελή και στην Πέπη Βατικιώτη Τι πιστεύετε ότι σας ώθησε προς τη συγγραφή; Ήταν κάποια ανάγκη; Ήταν τα βιώματά σας; Αν δεν είχατε καταλήξει στο βιβλίο ποιον δρόμο θα είχατε ακολουθήσει; Η ανάγκη της έκφρασης, της επικοινωνίας, σίγουρα επέδρασαν αποφασιστικά στα πρώτα μου βήματα στο γράψιμο. Aν και πρωτίστως για τον εαυτό μου, για μένα, έγραφα, όπως πολλές φορές το έχω πει, με ωθούσε πάντα και η προσδοκία ότι γράφοντας ένα βιβλίο, κάτι θα μπορούσα να προσφέρω κι εγώ στην κοινωνία. Αυτή όμως η πρωταρχική ανάγκη έπρεπε οπωσδήποτε να υποστηριχτεί από το βίωμα, την εμπειρία, τη φαντασία, την επινόηση, τη μελέτη, την αναζήτηση. Και ευτυχώς για μένα από πολύ νωρίς κατάλαβα ότι ποτέ δεν αρκούν οι καλές μας προθέσεις και οι όποιες ανάγκες μας. Απαιτείται και σκληρή δουλειά, απόφαση, αφοσίωση. Και κάτι ακόμη που ίσως δεν ορίζεται. Να το πούμε συμβατικά έφεση; Ταλέντο; Αν δεν είχα βρει τον δρόμο μου στη συγγραφή, ποιος ξέρει; Θα με ευχαριστούσε, όπως και με ευχαριστεί, να συναναστρέφομαι νέους, μάλλον θα γινόμουν δασκάλα, εξάλλου από τη Φιλοσοφική του Καποδιστριακού
Αθηνών έχω αποφοιτήσει. Θα μου άρεσε όμως να έχω γίνει και μοδίστρα ή μαραγκός. Αλλά και αγρότισσα. Ανθοκόμος, ας πούμε. Κάτι τέλος πάντων που να έχει να κάνει και με τη χαρά του «φτιάχνω» με τα χέρια μου. Ποια είναι η διαδικασία συγγραφής ενός βιβλίου; Πώς ξεκινάτε να γράφετε; Πώς σχηματίζονται στο μυαλό σας οι καταστάσεις; Τα πρόσωπα είναι υπαρκτά ή όχι; Δύσκολα περιγράφεται αυτή η διαδικασία. Και ποτέ, πρέπει να πω, δεν είναι ίδια. Διότι το κάθε βιβλίο έχει τις δικές του ανάγκες, τα δικά του ζητούμενα. Άλλοτε απαιτείται, για παράδειγμα, μακρόχρονη έρευνα, άλλοτε όχι. Πάντοτε όμως, εγώ τουλάχιστον, ακόμη και για τους δευτεραγωνιστές, καλούμαι να φτιάξω χρονολόγιο. Πρέπει απαραιτήτως να τους τοποθετήσω στην εποχή τους. Να ξέρω τα «πάντα» γι’ αυτούς, να τους έχω δηλαδή φανταστεί στην καθημερινότητά τους διαχρονικά. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα αυτά «τα πάντα» θα τα χρησιμοποιήσω στο βιβλίο. Μου είναι απλώς απαραίτητα για το χτίσιμο του χαρακτήρα τους. Από κει και πέρα αρχίζει σιγά σιγά το γράψιμο, αρχίζουν λίγο λίγο να «σχηματίζονται», να ζωντανεύουν οι ήρωες.
Και αυτοί, με τη σειρά τους, όταν πια είναι σε θέση να πάρουν τα ηνία στα χέρια τους, θα αρχίσουν σελίδα τη σελίδα να εξελίσσουν την πλοκή της αφήγησης, να υπηρετούν με τον τρόπο τους τη βαθύτερη αιτία συγγραφής του βιβλίου. Οι ήρωες αυτοί, τα πρόσωπα όπως λέτε κι εσείς, ποτέ δεν είναι ακριβώς υπαρκτά. Θα ήταν «πλαστά», άκαμπτα, πληκτικά, αν συνέβαινε αυτό. Είναι πρόσωπα αντιπροσωπευτικά. Αντλεί δηλαδή ο συγγραφέας τα χαρακτηριστικά τους από την πραγματικότητα την οποία παραλλάσσει, ανασυνθέτει και εμπλουτίζει με τη φαντασία του, όχι για να την ωραιοποιήσει ή να την αλλοιώσει, αλλά για να τη συμπυκνώσει, να την καταστήσει πιο δραστική και αποκαλυπτική. Έτσι, ο χαρακτήρας που θα προκύψει θα μας «θυμίζει» επίμονα κάποιον, αλλά δεν θα ξέρουμε «ποιον» ακριβώς... Και κάτι ακόμη, σχετικά με την τελευταία υπο-ερώτησή σας: Σε βιβλία μου που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο οι ήρωες συνομιλούν με την Ιστορία, έχω βρεθεί αντιμέτωπη με την ευχάριστη πρόκληση αυτοί οι επινοημένοι χαρακτήρες, οι δικοί μου ήρωες, να συμπορεύονται με πρόσωπα που όντως υπήρξαν κάποτε και που άφησαν βαθύ το αποτύπωμά τους στην εποχή τους.
σκιαγραφήσεις «Οι αληθινές χαρές της ζωής κρύβονται στα ταπεινά, στα φαινομενικά ασήμαντα» Τι είναι αυτό που σας βοηθάει να ολοκληρώσετε ένα έργο; Το ίδιο το έργο, το βιβλίο δηλαδή, και η δυναμική του. Αν «θέλει» να τελειώσει, θα τελειώσει οπωσδήποτε. Και μ’ αυτό θέλω να πω ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση είναι η σύμπλευση του περιεχομένου με τη μορφή. Διότι κάθε ιστορία έχει τον δικό της τρόπο αφήγησης και από αυτόν τον τρόπο της εκ των υστέρων θα κριθεί... Στα μυθιστορήματά σας υπάρχει διάχυτος ο κοινωνικός και πολιτικός προβληματισμός. Ως συγγραφέας νιώθετε πως έχετε χρέος να «αφυπνίσετε» συνειδητά τον αναγνώστη ή πιστεύετε ότι αυτό γίνεται μέσα από την καταγραφή των γεγονότων; Πιστεύετε ότι ο λογοτέχνης οφείλει να αντικατοπτρίζει με τα κείμενά του τον σύγχρονο κόσμο και να αναδεικνύει τα προβλήματα ή να ψυχαγωγεί; Όλα όσα επισημαίνετε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ισχύουν. Η ψυχαγωγία, για παράδειγμα, έστω και αν έχει εκπέσει στις ημέρες μας και σημαίνει απλώς τη διασκέδαση και το ευχάριστο, ή και χαζοχαρούμενο, θέαμα, δεν παύει να σημαίνει και ό,τι δηλώνουν τα συνθετικά της (ψυχή+άγω=οδηγώ την ψυχή). Σε ό,τι με αφορά, επιτακτικά, συνειδητά, επίμονα, με το έτσι θέλω, δεν επιχειρώ τίποτα. Το μόνο που με νοιάζει κάθε φορά είναι να καταφέρω να γράψω το βιβλίο που έχω υποτυπωδώς σχεδιάσει μέσα μου. Όλα όμως καθορίζονται από τις βαθύτερες ανάγκες, την ιδιοσυγκρασία, τα βιώματα, τις βασικές επιλογές, το επίπεδο του κάθε συγγραφέα. Και όλα, το θέλουμε ή όχι, ρυθμίζονται από τη σχέση μας με τη γλώσσα, με τον τόπο μας, με το άμεσο περιβάλλον μας, με την εποχή μας και με τον χρόνο. Και όλα αξιώνονται ή απαξιώνονται από την όποια ευθύνη μας απέναντι στους άλλους. Πώς έχει επηρεάσει η αριστερή σας ιδεολογία την λογοτεχνική σας ταυτότητα; Δεν θα την έλεγα ακριβώς ιδεολογία. Ξέρετε, μέσα από τα χρόνια, οι ιδεολογίες, και οι «καλές» και οι «κακές», αν δεν λάβουμε τα μέτρα μας, μάλλον μας σιδεροφράζουν... Εγώ συναναστράφηκα την Αριστερά στα νεανικά μου χρόνια, και τη συναστρέφομαι πάντα, όχι για περιχαρακωθώ αλλά για να διευρύνω τους ορίζοντές μου, να κατανοήσω αλλιώς τον κόσμο, να αναρωτηθώ, να συμπονέσω, να οραματιστώ μια δικαιότερη κοινωνία. Γι’ αυτό και πολλές φορές έχω πει ότι είμαι ευγνώμων στην Αριστερά, γιατί χάρη σ’ αυτήν, όπως εγώ μπόρεσα να την προσλάβω, πέρα από σφραγίδες, θέσφατα και καταστατικά, οδηγήθηκα παρηγορημένη και στο γράψιμο. Επομένως, για να απαντήσω με ειλικρίνεια στην ερώτησή σας, θα έλεγα ότι η «αριστερή ματιά» μου, όπως την επεξεργάστηκα αδογμάτιστα, χρωματίζει τη διαδρομή μου από τα παιδικά μου χρόνια
στα Χανιά έως σήμερα. Κι αυτή η διαδρομή έρχεται με τη σειρά της να υποστηρίξει και την όποια λογοτεχνική ταυτότητα μπόρεσα να διαμορφώσω μέσα στα χρόνια. Αν θεωρήσουμε ότι το έργο σας κατά κύριο λόγο αφορά το ιστορικό μυθιστόρημα, τι απαιτήσεις και ποιους στόχους εξυπηρετεί; Εδώ θα διαφωνήσω. Το έργο μου αφορά κυρίως την εποχή μας, με το βλέμμα μου μετωπικά πάντα στο παρόν. Έχω γράψει εννέα μυθιστορήματα και μόνο ένα από αυτά το Ένας σκούφος από πορφύρα (1995) είναι ιστορικό. Από τα άλλα οχτώ πάλι, μόνο τα τρία τελευταία, (Αθώοι και φταίχτες, 2004, Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ, 2010 και το Έλα να πούμε ψέματα, 2014 ) στις «Γραμμές του μύθου και της Ιστορίας», συνομιλούν με την Ιστορία αλλά πάντα μέσα από το παρόν και τις ανάγκες του. Να το πω και αλλιώς: Το σήμερα με τα προβλήματά του και οι διαχρονικές αξίες και ανάγκες του ανθρώπου αποτελούν την κεντρική ιδέα και την ουσία και των τριών αυτών βιβλίων της Τριλογίας. Και για να καταλήγω: η όποια συνομιλία μου με την Ιστορία ως στόχο έχει τη συμπλοκή του παρελθόντος με το παρόν σε μιαν αφήγηση του σήμερα για το χθες, και αντίστροφα, όπου αδιαπραγμάτευτο ζητούμενο εξαρχής παραμένει, σε άμεση συνάφεια πάντα με το παρόν, η ανάδειξη των μονόπλευρα φωτισμένων ή και ολότελα συσκοτισμένων όψεων της Ιστορίας. Πάντα αντικριστά με τον χεγκελιανό αφορισμό της σισύφειας καταδίκης του ανθρώπου να επαναλαμβάνει αμετανόητος τα λάθη του, αλλά και ταυτόχρονα σε έναν διαρκή και επίμονο διάλογο με το θουκυδίδειο απόσταγμα ότι η Ιστορία είναι η παρακαταθήκη των πεπραγμένων, ο μάρτυς για το παρελθόν, το παράδειγμα και η συμβουλή για το παρόν, η προειδοποίηση για το μέλλον. Τι ρόλο παίζει ο έρωτας στη ζωή σας και στη ζωή των ηρώων σας; Αποτελεί κινητήρια δύναμη και υπό ποιες προϋποθέσεις; Δεν μπορεί να εννοηθεί άνθρωπος, επομένως και μυθιστορηματικός χαρακτήρας, χωρίς την ερωτική εμπειρία. Εφόσον στη ζωή των πάντων και του Παντός κινητήρια δύναμη υπήρξε πάντα ο έρωτας. Η ζωογόνος έλξη, η έμπνευση, η ταραχή, η αναζήτηση ανθρώπου από άνθρωπο. Άλλο όμως ο έρωτας ως «δύναμη θεϊκή» και άλλο το συναίσθημα, το αίσθημα στην καθημερινή παρηγορητική εκδοχή του ή τη μεταπρατική φθορά και υποκρισία του. Στο μυθιστόρημά μου Η πλωτή πόλη (1983), για παράδειγμα, προτάσσεται ο έρωτας, όχι για να αναπαρασταθεί απλώς μια λυπητερή ερωτική ιστορία, αλλά για να «αποκωδικοποιηθούν», με γνώμονα τα φεμινιστικά ήθη εκείνης της δεκαετίας, τα αδιέξοδά του, με την απελευθερωμένη γυναίκα του «μέλλοντός μας» να διεκδικεί την ισότητά της περισσότερο μιμούμενη το αρσενικό πρότυπο παρά σαν
μια αυτόνομη, αυτοτελή και αυτάρκη, δίπλα στον άντρα, θηλυκή οντότητα. Υπάρχει κάποιος λόγος που επαναφέρετε πρόσωπα-ήρωες από παλαιότερα μυθιστορήματά σας σε πιο πρόσφατα; Νιώθετε την ανάγκη να επανέρχεστε σε παλαιότερες ιδέες ή αναζητάτε το καινούριο; Με παρηγορεί να αισθάνομαι ότι, μέσα από τους δεκάδες χαρακτήρες που έχω επινοήσει όχι μόνο στα μυθιστορήματα αλλά και στα διηγήματά μου, με τα πρόσωπα-ήρωες που επανέρχονται από βιβλίο σε βιβλίο δημιουργείται κάτι σαν ένα γαϊτανάκι διαχρονικής αλληλεπίδρασης της δικής μου αίσθησης για την περιπέτεια του ανθρώπου... Και μέσα από αυτή την αλληλεπίδραση διαφαίνεται το καινούριο που έρχεται να αναδείξει, να διερευνήσει και να αξιώσει το παλιό. Γράφετε πάνω-κάτω 40 χρόνια. Τι έχει αλλάξει μέσα σας περισσότερο από το ΄74 που κυκλοφορήσατε το πρώτο σας βιβλίο μέχρι σήμερα; Αναπολείτε το παρελθόν ή το απορρίπτετε; Θέλω να πιστεύω ότι μέσα σε αυτά τα χρόνια κέρδισα σε ωριμότητα και εμπέδωσα την επίγνωση εκείνη που μας εμπνέει για την κάθε μέρα που ξημερώνει. Το σημαντικότερο, πιστεύω, όσο περνούν τα χρόνια, είναι να καταλαβαίνουμε πως οι αληθινές χαρές της ζωής κρύβονται στα ταπεινά, στα φαινομενικά ασήμαντα. Όσο για το παρελθόν, ούτε το αναπολώ, ούτε το απορρίπτω. Απλώς το αποδέχομαι. Και κάποιες στιγμές το ευγνωμονώ. Στο τελευταίο σας βιβλίο είχατε έναν πολύ ενδιαφέροντα διάλογο με συγγραφείς του παρελθόντος. Θεωρείτε ότι είναι απαραίτητο να ανατρέχουμε στους κλασικούς; Τι έχουν να μας δώσουν σήμερα; Παρθενογένηση στην τέχνη, αλλά και στη ζωή τολμώ να πω, δεν υπάρχει. Από κάποιους παραλάβαμε τη σκυτάλη όπως και αυτοί από κάποιους άλλους την παρέλαβαν, και πάει λέγοντας, μέχρι τον προπάππο μας τον Όμηρο και μέχρι τον προπάππο του προπάππου μας, τον άνθρωπο των σπηλαίων. Και μόνο γι’ αυτόν τον λόγο, πιστεύω, της διαδοχής από γενιά σε γενιά, είναι απαραίτητο να διαβάζουμε τους κλασικούς συγγραφείς. Να μαθαίνουμε από αυτούς για τον αγώνα και τις δοκιμασίες του ανθρώπου στον χρόνο, να αναζητούμε τις
17
18
σκιαγραφήσεις: Μάρω Δούκα
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Η Μάρω Δούκα, από τις σημαντικότερες συγγραφείς της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, γεννήθηκε το 1947 στα Χανιά. Το 1966 μετακόμισε στην Αθήνα, όπου έκτοτε ζει. Αποφοίτησε από το Ιστορικό και Αρχαιολογικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1974, με τις νουβέλες «Η πηγάδα», «Κάτι άνθρωποι», και μέχρι σήμερα έχει εκδώσει μία ακόμη νουβέλα, δύο συλλογές διηγημάτων, εννέα μυθιστορήματα (πιο πρόσφατο, «Έλα να πούμε ψέματα», 2014) και δύο συλλογές κειμένων «Ο πεζογράφος και το πιθάρι του» (1992), «Τίποτα δεν χαρίζεται» (2016), ενώ το 2005 εξέδωσε «Τα μαύρα λουστρίνια» στο πλαίσιο της σειράς «Η κουζίνα του συγγραφέα» των εκδόσεων «Πατάκη». Έχει τιμηθεί με το Βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης» του Δήμου Ηρακλείου για το μυθιστόρημα «Αρχαία σκουριά» με το Β’ Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το μυθιστόρημα «Πλωτή πόλη» και με το Βραβείο Κώστα Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το μυθιστόρημα «Αθώοι και φταίχτες», για το οποίο επίσης τιμήθηκε με το Βραβείο Balkanika και το Βραβείο «Καβάφη». Για το μυθιστόρημα «Έλα να πούμε ψέματα» έχει τιμηθεί με το βραβείο «Νίκος Θέμελης» του ηλεκτρονικού περιοδικού «Αναγνώστης». Διηγήματα και μυθιστορήματα της έχουν μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Σήμερα, τα βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Πατάκη».
διαχρονικές αξίες του στη διαδρομή του προς την καλύτερη ζωή που δικαιούται. Και κάτι ακόμη, ίσως το πιο σημαντικό: Με την ανάγνωση των κλασικών μαθαίνουμε τη θαυμαστή περιπέτεια της γλώσσας μας. Τη δυνατότητά της μέσα από την αφήγηση να συμπυκνώνει διαχρονικά τα πάθη και τα παθήματα του ανθρώπου. Κι εγώ, αυτό ακριβώς προσπάθησα με το τελευταίο μου βιβλίο, το Τίποτα δεν χαρίζεται. Παραθέτοντας, κατά χρονολογική σειρά, κείμενα που έγραψα από το 1993 έως το 2005 για δημιουργούς που άφησαν βαθύ το αποτύπωμά τους στον τόπο (από τον Μανόλη Αναγνωστάκη, για παράδειγμα, τον Ρίτσο και τον Τσίρκα ως τον Γιάννη Τσαρούχη, τον Χατζιδάκι, τον Καραγάτση, τον Βιζυηνό) και πλαισιώνοντας αυτά τα κείμενα με άλλα κείμενα εξομολογητικά και ημερολογιακά, θέλησα να αναπαραστήσω πολυεπίπεδα και μέσα από πολλές οπτικές γωνίες εκείνη την τόσο καθοριστική για όλους μας δωδεκαετία. Και μέσα από αυτή την αναπαράσταση-ανάπλαση να προσκαλέσω σε αναστοχασμό. Ποια είναι η γνώμη σας για αυτό που βιώνουμε πολιτικά σήμερα; Πώς έχει επηρεάσει η κρίση τον ψυχισμό του Έλληνα πολίτη; Δύσκολο να περιγράψει κανείς, κι ακόμη πιο δύσκολο να γενικεύσει, το πώς βιώνει ο Έλληνας την οικονομική κρίση και την πολιτική κατάσταση του σήμερα. Καθείς και με τα δικά του όπλα, την αισιοδοξία ή απαισιοδοξία του ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία και την οικογενειακή-οικονομική κατάστασή του. Γεγονός πάντως είναι ότι οι βεβαιότητες του παρελθόντος έχουν ανεπιστρεπτί κλονιστεί, οι ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον έχουν θαμπώσει, τα οράματα για μια δικαιότερη κοινωνία έχουν συρρικνωθεί. Κι αν οι «νοικοκυραίοι» του χθες υποχρεώνονται σήμερα να περιορίζουν τις υλικές ανάγκες τους, οι φτωχοί του χθες, σήμερα, και λόγω της παρατεινόμενης ανεργίας, οδηγούνται σταδιακά στην εξαθλίωση. Για ποιον ψυχισμό επομένως μπορούμε να μιλήσουμε; Και το θέμα είναι από πού θα μπορούσε να αντλήσει δύναμη ο Έλληνας σήμερα. Με ποια αντισώματα θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες που τον κυκλώνουν; Με τον πολιτισμό ίσως; Την κοινωνική αλληλεγγύη; Και πάνω από όλα, με τη συμπαράσταση της παρέας που θα μοιραστεί μαζί του το κουλούρι και τον καφέ; Η Αριστερά μπορεί να ενταχθεί σε αυτό που ονομάζεται αστικός κοινοβουλευτισμός ή είναι περισσότερο ιδέα και τρόπος ζωής; Τα αριστερά κόμματα δηλαδή μπορούν να αναλάβουν τη διακυβέρνηση μιας αστικής δημοκρατίας ή τους ταιριάζει ο καθημερινός αγώνας και το όραμα του «ανέφικτου»; Δύσκολη κι εδώ η απάντηση. Ενστικτωδώς μόνο θα έλεγα ότι άλλο η ιδέα της Αριστεράς και ο τρόπος ζωής που θα μπορούσε να μας εμπνεύσει, άλλο ο καθημερινός κοινωνικός αγώνας σε επίπεδο διεκδίκησης (και σε συνδυασμό πάντα με το όραμα του ανέφικτου) και άλλο τα Αριστερά Κόμματα που οφείλουν να αναλαμβάνουν την ευθύνη της
ύπαρξής τους, όχι μόνο ως αντιπολιτευόμενες εκ του ασφαλούς οντότητες, αλλά και ως πολιτικές δυνάμεις ενταγμένες στον αστικό, όπως λέτε, κοινοβουλευτισμό. Εφόσον συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία, ψηφίζουν και ψηφίζονται, οφείλουν, κατά τη γνώμη μου, να διεκδικούν μέσα από τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς του 20ού προς τον 21ο αιώνα και την ανάληψη, μέσω του εκλέγεσθαι, της εξουσίας. Τώρα, αν είναι ή όχι σε θέση να αναλάβουν την ευθύνη «πλοήγησης» προς το καλύτερο, αυτό έχει να κάνει όχι τόσο με τη δυναμική της Αριστεράς αλλά με το μέγεθος των προβλημάτων στις κοινωνίες του σήμερα και με τους «πλοηγούς» που αποδεικνύονται συχνά κατώτεροι των περιστάσεων. Με αφορμή το προσφυγικό ακούστηκαν πολλά πράγματα για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και τη δράση τους. Ως ομάδα ανθρώπων που ασχολούμαστε εθελοντικά πολλά χρόνια με ένα έργο κοινωνικής προσφοράς, για παιδιά, θα μας ενδιέφερε η γνώμη σας για τον εθελοντισμό. Ποια εικόνα έχετε σχετικά με αυτόν στην Ελλάδα και διεθνώς; Το να προσφέρεις στην κοινωνία, και πόσω μάλλον στα μικρά παιδιά, όπως εσείς, με την ανιδιοτέλεια του εθελοντή είναι ό,τι παρήγορο και ελπιδοφόρο θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς για τις συλλογικότητες που μέσα από τη συνεπή και συστηματική προσπάθειά τους, σε συνεργασία με τους αρμόδιους κοινωνικούς φορείς, συνδράμουν ανακουφιστικά τον ξένο, τον ανήμπορο, τον αδύναμο, τον πρόσφυγα, τον μετανάστη. Η γνώμη μου, επομένως, για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις σε γενικές γραμμές μόνο θετική θα μπορούσε να είναι. Από κει και πέρα, αν κάτω από την ομπρέλα του εθελοντισμού γίνονται και κάποιες ατασθαλίες δεν μπορώ να το γνωρίζω. Ούτε και το θεωρώ βέβαια απίθανο. Διότι άλλο ο εθελοντής στην υπηρεσία του κοινωνικά και πολιτικά διωκόμενου και άλλο ο επιτήδειος που με τη νοοτροπία διευθυντικού στελέχους πολυεθνικής και εις βάρος των εθελοντών εργαζομένων κινείται στις παρυφές του «καιροσκοπισμού». Μετά από τόσα χρόνια κοινωνικής και πολιτικής πορείας και αγώνα για τις ιδέες σας αλλά και ενεργού συμμετοχής σε ένα κόσμο που αλλάζει ραγδαία, πού βρίσκεστε; Νιώθετε κουρασμένη, πτοημένη ή το αντίθετο; Να διευκρινίσω πρώτα ότι η όποια κοινωνική και πολιτική πορεία μου και η όποια συμμετοχή μου στα κοινά ήταν πάντα σε σχέση με τη συγγραφική ιδιότητά μου και την έμφυτη, θα έλεγα, συναίσθηση του συνειδητού, υπεύθυνου πολίτη, που φιλοδοξεί κυρίως να γίνει καλύτερος άνθρωπος, χρήσιμος για την καλύτερη κοινωνία που οραματίζεται. Ποτέ δεν αισθάνθηκα μεσσιανικά, ότι εγώ θα μπορούσα να σώσω την ανθρωπότητα. Ούτε κουρασμένη, επομένως, ούτε πτοημένη δικαιούμαι να αισθάνομαι. Απλώς με βαθύτερη επίγνωση, όσο περνούν τα χρόνια, της αιώνιας καταδίκης αλλά και της δόξας του ανθρώπου να ανεβαίνει στο βουνό με τον βράχο στους ώμους.
συνέντευξη
«Οι encardia, τραγουδούν στα γκρεκάνικα και σε άλλες πέντε γλώσσες-διαλέκτους. Έχουν τσιμπηθεί πες από αράχνες, πες από βέλη πολλών και ποικίλων φτερωτών θεών και γι’ αυτό παίζουν, τραγουδούν και χορεύουν αδιάκοπα, φέρνουν τον κόσμο άνω κάτω αν βρεθούν όλοι μαζί. Στην αρχή νομίζεις ότι είναι συγκρότημα, αλλά όταν λίγο τους γνωρίσεις βλέπεις ότι είναι μεταξύ τους συγγενείς και μέλη μιας παράξενης οικογένειας. Τους αρέσει να ζωντανεύουν τα παραμύθια αλλά όταν τελειώνουν όλα αυτά, εξαφανίζονται μαζί με τις αράχνες και τις νεράιδες, τις ταραντάτες και τους θρύλους τους. Προτιμούν να παίζουν μουσική στους δρόμους και στις πλατείες, αλλά τελικά παίζουν όπου κι αν τους συναντήσεις. Τους αρέσουν τα ταξίδια στις πεδιάδες και τα όρη του Νότου αλλά να παίρνουν και τους φίλους τους μαζί. Χαίρονται όταν βλέπουν τους ανθρώπους να χορεύουν με την καρδιά τους και να τραγουδάνε λεεεεροτράγουδα. Μιλούν για «συναντήσεις» μάλλον, παρά για συναυλίες...»
E nc ardia
Κώστας Κωνσταντάτος Συνέντευξη στην Άννα Σουλελέ και στον Αλέξανδρο Κυτίνο Με ένα από τα κεντρικά μέλη αυτού του μυστηριώδους και βγαλμένου από κάποιο άγνωστο παραμύθι συγκροτήματος, όπως φαίνεται από το αυτοβιογραφικό τους κείμενο, τον Κώστα Κωσταντάτο, βρεθήκαμε ένα ηλιόλουστο πρωινό στην πλατεία της Νέας Πεντέλης για μια συνέντευξη. Η παρέα του Κώστα που μας καλοδέχτηκε, το φαί, το γλυκό και η τυπική διαδικασία μιας συνέντευξης κατέληξε σε μια όμορφη και ιδιαίτερη συνάντηση.
19
20
συνέντευξη: Κώστας Κωνσταντάτος
Πώς προέκυψε η επαφή σας, «το ιδιαίτερο δέσιμο» με την περιοχή της Κάτω Ιταλίας; Καταρχήν στην Ελλάδα άρχισαν να ακούγονται αυτά τα τραγούδια γύρω στο 198182 όταν κυκλοφόρησε ένας δίσκος από το Λαογραφικό Πελοποννησιακό Ίδρυμα με την επιμέλεια του Λάμπρου Λιάβα και του Νίκου Διονυσόπουλου από καταγραφές που είχανε κάνει στις περιοχές αυτές, στην Απουλία, Σικελία, Καλαβρία, όπου βρήκαν ανθρώπουςεκπροσώπους των αντίστοιχων μουσικών παραδόσεων. Αυτά τα πρώτα ακούσματα είχα και εγώ σαν άνθρωπος που μ’ άρεσε πάντα ν’ ασχολούμαι με την μουσική, χωρίς να σκεφτώ τότε κάτι παραπάνω. Με τα ακούσματα αυτά άρχισε να δημιουργείται μια νοσταλγία για τα ελληνόφωνα χωριά και μια επιθυμία κάποτε να πάμε. Στη συνέχεια έτυχε και ξεκίνησα την επαφή μου με την περιοχή της Καλαβρίας ως αγιογράφος το 1993 όπου εκεί βρέθηκα να ζωγραφίζω και να οργανώνουμε εκθέσεις και σεμινάρια. Ήταν μια ωραία δραστηριότητα σχετική με τη βυζαντινή και την ορθόδοξη τέχνη σε μια περιοχή καθολική. Ως αγιογράφος, λοιπόν, εκεί και ιδιαίτερα στην Καλαβρία, άρχισα ν’ ακούω από κοντά τους ανθρώπους να παίζουν μουσική και να τραγουδάνε, η γλώσσα του Grico, οι αναμνήσεις από τα ακούσματα του δίσκου... όλα αυτά ξύπνησαν μέσα μου και μου δημιούργησαν την επιθυμία για ένα συγκρότημα στην Ελλάδα που ν’ ασχολείται με τις μουσικές αυτές. Ξεκίνησα στην αρχή με ένα άλλο μουσικό σχήμα αλλά οι Encardia με τη σημερινή μορφή τους ξεκίνησαν το 2004. Οι Encardia ως μουσικό συγκρότημα, πέρα από την εξοικείωση των ανθρώπων με την μουσική της Κάτω Ιταλίας, τι παραπάνω επιθυμούν να μεταδώσουν στον κόσμο σχετικά με αυτόν τον πολιτισμό;
Πάντα υπήρχε μια νοσταλγία για ελληνισμό εκτός Ελλάδος, για τις περιοχές ιδιαίτερα της Κάτω Ιταλίας που ήδη από τις αρχαίες αποικίες υπήρχε πάντοτε αύτη η αίσθηση μιας συγγένειας. Βέβαια, να σημειωθεί ότι εμείς από την πρώτη στιγμή δεν είπαμε ότι θα παίζουμε στην Ελλάδα τα τραγούδια της Νότιας Ιταλίας. Είπαμε ότι θα βασιστούμε πάνω σ’ αυτές τις μουσικές για να φτιάξουμε μια δική μας μουσική, έναν δικό μας ήχο και όχι να μεταφέρουμε τα παραδοσιακά τραγούδια και να τα παίζουμε εδώ. Αυτό, άλλωστε, δεν γίνεται γιατί πρώτον δεν είμαστε αυτοί που τα δημιούργησαν. Δεύτερον, δεν έχει ενδιαφέρον, θα ήταν ακαδημαϊκό. Άρα είπαμε να εμπνευστούμε, να διασκευάσουμε στην αρχή κάποια από αυτά και μετά σιγά-σιγά να γράφουμε τα δικά μας τραγούδια που θα βγαίνουν σαν αποτέλεσμα από όλη αυτήν την εμπειρία με αυτούς τους ήχους, τις παραδόσεις. Έχει πολύ μεγάλη σημασία ότι η σχέση με την Κάτω Ιταλία δεν είναι μόνο τα μουσικά ακούσματα αλλά είναι να πάμε εκεί, να ζούμε αυτούς τους ανθρώπους, να παίξουμε μαζί τους. Οι κοινότητες αυτές είναι σήμερα ζωντανές; Καταρχήν λίγοι ηλικιωμένοι διατηρούν και μιλούν τη γλώσσα. Περισσότερο τη διατηρούν κάποιοι νεώτεροι, πιο διανοούμενοι που προσπαθούν να γράψουν καινούρια τραγούδια, να γράψουν κείμενα, να βγάλουν εφημερίδα για να κρατήσουν τη γλώσσα όσο γίνεται ζωντανή. Γιατί στην πραγματικότητα η πλούσια μουσική παράδοση της Κάτω Ιταλίας, αυτά δηλαδή που σώζονται σήμερα και συνιστούν αυτήν την παράδοση, έχει ελάχιστα τραγούδια στα Griko. Και εμείς είμαστε από τα λίγα συγκροτήματα, στην Ελλάδα και στην Ιταλία μαζί, που παίζουμε και γκρεκάνικα. Γενικώς, όμως, η μουσική παράδοση της Κάτω Ιταλίας έχει μια άνθηση τα τελευταία δέκα χρόνια και έχει μπει ακόμα και στο χώρο της μουσικής βιομηχανίας. Υπάρχουν πάρα πολλά γκρουπάκια με τοπικό χαρακτήρα που παίζουν αυτή την μουσική. Μπορεί να ‘ναι και διακόσια. Γίνεται και κάθε χρόνο το φεστιβάλ Note Della Taranta, όπου την τελευταία μέρα μαζεύονται σ’ ένα μέρος πάνω από 120.000 άνθρωποι με γιγαντοοθόνες κ.λ.π. Σκεφτείτε ότι όταν έχεις ένα τέτοιο κοινό από κάτω μιλάμε για ένα είδος βιομηχανίας πια, χωρίς βέβαια αυτό να συνεπάγεται κάτι αρνητικό, αφού οι μουσικές είναι πολύ καλές και πολύ προσεγμένες. Στα προγράμματα που οργανώνετε για παιδιά, στα σχολεία και σε άλλες συναυλίες, πώς αντιδρούν τα παιδιά στην παραδοσιακή αυτή μουσική; Καταρχήν δεν χρειάζεται να βάζουμε ταμπέλες στην μουσική. Αν είναι παραδοσιακή ή όχι. Η μουσική είναι μουσική. Εγώ, ας πούμε, αποκαλώ τα τραγούδια που παίζουμε λαϊκή μουσική γιατί ο τρόπος που παίζουμε είναι λαϊκός. Αισθάνομαι, δηλαδή, ότι παίζουμε τραγούδια που βγαίνουν από τις καθημερινές ανάγκες των ανθρώπων και την καθημερινή τους ζωή. Βγαίνουν μέσα από τον λαό άρα είναι λαϊκά τραγούδια. Λαϊκή μουσική για μένα,
είναι οποιαδήποτε μουσική βγαίνει κατευθείαν μέσα από τους ανθρώπους και δεν επιβάλλεται από το σύστημα ή από κάποια βιομηχανία, μέσα από μια αισθητική που έχει γεννηθεί απλά χωρίς κανείς να το αποφασίσει. Έτσι λοιπόν κι εμείς, προσπαθούμε ν’ ακολουθούμε αυτό το σκεπτικό και να απευθυνόμαστε στα παιδιά με πολύ απλό τρόπο και να τους κάνουμε να καταλάβουν ότι παίζουμε μπροστά τους ζωντανή μουσική που είναι γραμμένη για μένα, για σένα, γι’ αυτά μέσα από τις ανάγκες τους, μέσα από το περιβάλλον τους. Γιατί μια λαϊκή μουσική αγκαλιάζει όλο το φάσμα της ζωής του ανθρώπου, τις ώρες της δουλειάς. -οι άνθρωποι τραγουδούσαν όταν δούλευαν παλιά-, τη διαμαρτυρία, τον πόνο, τον θάνατο, το νανούρισμα του παιδιού, τον χορό, τα πάντα. Άρα τα παιδιά επειδή μας βλέπουν έτσι πολύ ζωντανά να το δίνουμε αυτό, τα κερδίζουμε αρκετά εύκολα. Γιατί στο τέλος συμμετέχουν κιόλας, τραγουδούν στα ρεφρέν κι εκείνα. Ενημερώνουμε και νωρίτερα τους δασκάλους με κάποια τραγούδια και για το ποιοι είμαστε και τι κάνουμε. Στο τέλος τα βάζουμε και χορεύουν όλα μαζί, μαζί και με τους δασκάλους και είναι πολύ ωραία οπότε τους μένει αξέχαστο. Υπάρχει κάποια διαφορά στο πώς νιώθετε εσείς όταν απευθύνεστε σε ένα ακροατήριο παιδιών και σε ένα ενηλίκων; Ναι, υπάρχει διαφορά γιατί τα παιδιά είναι μεγαλύτερο στοίχημα. Επειδή συνήθως οι μεγάλοι τώρα πια που έρχονται να μας ακούσουν, μας γνωρίζουν, ξέρουν τι θ’ ακούσουν και τοποθετούνται ως ακροατές. Τα παιδιά δεν ξέρουν και μπορεί να τα χάσεις από την μια στιγμή στην άλλη εάν δεν αισθανθούν ότι αυτό που κάνεις τους αφορά. Και οπωσδήποτε η καθαρότητα που έχουν τα παιδιά είναι μεγάλη έμπνευση. Είναι αυτό που λέμε σφουγγάρια. Είναι μεγάλη πρόκληση να ξέρεις ότι αυτήν την στιγμή ό,τι και να κάνεις ό,τι και να πεις και την παραμικρή σου κίνηση θα την ρουφήξει το παιδί. Είναι πρόκληση και ευθύνη. Η μουσική μπορεί να βοηθήσει όταν δεν υπάρχει το εργαλείο της γλώσσας σαν μέσο επικοινωνίας; Ο λόγος είναι το υπ’ αριθμόν ένα εργαλείο αλλά με την προϋπόθεση ότι μιλάμε την ίδια γλώσσα. Εάν, λοιπόν, δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το λόγο και έχουμε τη διάθεση να επικοινωνήσουμε με κάποιον ή με κάποιους ανθρώπους και αισθανόμαστε ότι και αυτοί είναι έτοιμοι να πάρουν αυτό που έχουμε να τους δώσουμε θα ψάξουμε να βρούμε τον τρόπο. Τώρα, η μουσική είναι σίγουρα ένα εργαλείο. Αν μπορέσουμε και συνδυάσουμε μουσική και λόγο τότε έχουμε ένα πολύ δυνατό εργαλείο επικοινωνίας. Αλλά νομίζω ότι όλα έχουν να κάνουν με την διάθεση που έχεις να επικοινωνήσεις με τον άλλο. Βλέπεις πόσες φορές μιλάμε με ανθρώπους την ίδια γλώσσα υποτίθεται και δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε, ενώ έχουμε βρεθεί με ανθρώπους που δεν μιλάνε ούτε αγγλικά ούτε εμείς τη γλώσσα τους και βρίσκουμε θαυμά-
συνέντευξη: Κώστας Κωνσταντάτος σιους κώδικες επικοινωνίας χρησιμοποιώντας τα πάντα. Μέσα στη συνθήκη που ζούμε στις πόλεις, ιδίως στο κέντρο της Αθήνας, υπάρχει συχνά ένα αίσθημα αποξένωσης και φόβου για το διαφορετικό. Σ' αυτό υπάρχει απάντηση από τους καλλιτέχνες; Γενικά η εποχή μας χαρακτηρίζεται από φόβους. Οι άνθρωποι φοβούνται, ίσως φοβούνται περισσότερο απ’ όσο παλαιότερα, και τώρα με το θέμα των προσφύγων βλέπουμε οι άνθρωποι να έχουν φόβους για τους διπλανούς τους, για τους πρόσφυγες ή οι γονείς για τα παιδιά, ας πούμε στο σχολείο, αλλά νομίζω ότι απλά αν σκεφτεί κανείς ότι έρχονται παιδιά δίπλα μας που έχουν βγει μέσα από τις βόμβες δεν έχεις το δικαίωμα να φοβάσαι. Η τέχνη, η μουσική και ο κάθε καλλιτέχνης οφείλει, νομίζω, να τοποθετείται. Η μουσική που κάνει κανείς απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους. Δεν μπορείς να πεις ότι εγώ τώρα θα παίξω μουσική και θα την ακούσετε μόνο εσείς. Όλοι θα την ακούσουν. Το γεγονός αυτό από μόνο του δεν χωράει διακρίσεις. Ένα από τα καθήκοντα της τέχνης είναι να ενώνει τους ανθρώπους. Στο δημόσιο χώρο βλέπετε απάντηση σ' αυτό; Βλέπετε συναυλίες, παραστάσεις σε πλατείες ή σε πάρκα, οπουδήποτε, ακόμη και σε μέρη που υπάρχει περισσότερο αυτός ο φόβος, δηλαδή στο κέντρο της Αθήνας; Καταρχήν γίνονται πολύ συχνά συναυλίες και εκδηλώσεις και για κάποιους άλλους λόγους αλλά και για σκοπιμότητες πολιτικές τις οποίες δεν μπορεί να ελέγξει κανείς και ίσως να μην υπάρχει και λόγος. Έχει σημασία, όμως, ένας καλλιτέχνης να επιδιώξει να έχει μια προσωπική επαφή αν τον ενδιαφέρει να έχει ουσιαστική επικοινωνία. Να πάει, δηλαδή, με δική του πρωτοβουλία και όχι επειδή το διοργάνωσε κάποιος φορέας και εκείνος απλά συμμετείχε. Να έχει μια προσωπική επαφή και να προσφέρει ίσως και κάποια παρηγοριά. Ένας καλλιτέχνης δεν χρειάζεται να λειτουργεί πάντα ως καλλιτέχνης αλλά και ως άν-
θρωπος. Να ρωτά «είσαι καλά;», «χρειάζεσαι κάτι;». Πολλές φορές βλέπουμε ότι μπορεί να θέλουμε μεν να προσφέρουμε «την τέχνη μας» και ο άλλος να έχει απλώς την ανάγκη για ένα μπάνιο κι ένα πιάτο φαγητό κι έτσι πρέπει να πας και να προσφέρεις μόνο αυτό. Με αφορμή το τραγούδι Bukura more*. Υπάρχει ένα κλίμα άσχημο με εθνικισμούς στην ευρύτερη γειτονιά (Ελλάδα και άλλες γύρω χώρες). Σε αυτό, η μουσική, η λαϊκή μουσική μπορεί να το απαντήσει. Μπορεί να φέρει πιο κοντά τους ανθρώπους; Η μουσική και η τέχνη γενικότερα έχει αυτόν τον σκοπό: να φέρει τους ανθρώπους κοντά. Εγώ, ας πούμε, θα κάνω ένα τραγούδι και αυτό απευθύνεται σε όλους: και τους «καλούς» και τους «κακούς» και τους δεξιούς και τους αριστερούς, όλους. Δεν μπορεί να πει κανείς από τη στιγμή που δημιουργεί κάτι, ότι αυτό το έργο μου δεν αφορά αυτήν ή την άλλη μερίδα των ανθρώπων. Άρα νομίζω ότι κάθε φορά που ένας καλλιτέχνης δημιουργεί κάτι είναι σαν να κάνει ένα κάλεσμα στους ανθρώπους: Ελάτε να βρεθούμε όλοι μαζί! Η μουσική, όμως, τελικά μπορεί να είναι ένα επιχείρημα για να αντικρούσει τους εθνοτικούς διαχωρισμούς; Η αλήθεια είναι ότι οι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι για να ζούνε μαζί. Ακόμα και οι θρησκείες έχουν ως στόχο να ενώσουν τους ανθρώπους. Αλλά υπάρχει ένα σύστημα το οποίο είναι κοινωνικοπολιτικό και οικονομικό, που με συγκεκριμένη στρατηγική προσπαθεί να χωρίζει τους ανθρώπους ανά τους αιώνες. Γιατί; Γιατί όταν οι άνθρωποι δεν είναι χωρισμένοι αποκτούν δύναμη και εμποδίζουν κάποια εξουσιαστικά κέντρα να λειτουργήσουν όπως θα ήθελαν. Η μουσική απαντάει σ’ αυτό, οφείλει να το κάνει. Ας πούμε ένα παράδειγμα. Μια φορά είχαμε παίξει με ένα σχήμα, προ Encardia, στην Κομοτηνή. Η Κομοτηνή έχει πολλούς Πομάκους. Όταν τελειώσαμε τη συναυλία ήρθαν δυο φοιτητές και μας πρότειναν να πάμε σε ένα μπαράκι όπου θα μαζεύονταν να παίξουμε όλοι μαζί. Πήγαμε σ’ εκείνο
το μπαράκι, σ’ έναν πεζόδρομο, και διαπιστώσαμε ότι βρίσκονταν εκεί Έλληνες, Πομάκοι και Τούρκοι και περνούσαν ωραία μαζί. Το είχανε το μαγαζί αυτό στην ιδιοκτησία τους δυο Τούρκοι οι οποίοι, όπως μάθαμε την επόμενη μέρα, επέμεναν να κρατήσουν αυτό το στέκι γιατί κάθε τόσο, λέει, του βάζουν φωτιά κάποιοι. Γιατί αυτό είναι ένα σημείο συνάντησης κόντρα στο σύστημα της διάσπασης. Ή μετά βλέπουμε άλλα παραδείγματα από την Κύπρο, ας πούμε, όπου Έλληνες και Τούρκοι συμβίωναν αρμονικά μαζί και μετά τις εισβολές και τους διωγμούς βρέθηκαν στην Αγγλία και ξαναέχτισαν μια κοινή γειτονιά μαζί. Αυτές είναι μαρτυρίες από το στόμα του Σταύρου του Λάντσια που είναι ο ίδιος Κύπριος από τα Κατεχόμενα. Ή το βλέπουμε και στις συναυλίες ότι η μουσική ενώνει τους ανθρώπους. Αν βρεθείς σε μια συναυλία έχει έναν παλμό, μια ζωντάνια που προκύπτει από το γεγονός ότι είμαστε όλοι μαζί. Αυτό κάνει η τέχνη. Η μουσική, λοιπόν, είναι ένας συνδετικός κρίκος. Ευχαριστούμε πολύ για την κουβέντα Εγώ ευχαριστώ, και ελπίζω να δοθεί η ευκαιρία να έρθουμε στην κατασκήνωση το καλοκαίρι, μπορούμε και να μείνουμε εκεί! Βεβαίως, αλλά θα πρέπει να ξέρετε ότι μένουμε σε μεγάλες σκηνές και κοιμόμαστε σε ράντζα, 8-10 άτομα ανά σκηνή. Θα είμαστε εκεί σχεδόν όλο τον Ιούλιο και θα θέλαμε πολύ να μας έρθετε! Κάπως έτσι ανανεώσαμε το ραντεβού μας με τον Κώστα Κωσταντάτο και τους Encardia για το ερχόμενο καλοκαίρι στο βουνό της κατασκήνωσης. Ανυπομονούμε να τους φιλοξενήσουμε! *Το τραγούδι Bukura More προέρχεται από την περιοχή της Πελοποννήσου και ταξίδεψε μαζί με τους Ελληνοαλβανικούς πληθυσμούς οι οποίοι κατά τον 15ο και τον 16ο αιώνα, κυρίως, εποίκισαν την Καλαβρία και τη Σικελία, ιδρύοντας κοινότητες στις οποίες το τραγούδι αυτό ήταν ιδιαίτερα αγαπημένο.
21
22
βιβλία που μας άρεσαν...
...αλλά και μουσική
“O θείος Μίμης κι άλλες ιστορίες”
“LUX” - Fundracar
Ανδρέας Δεληβορριάς (ΘΕΜΕΛΙΟ)
Δεκατέσσερα γοητευτικά διηγήματα γραμμένα με μεράκι, αγάπη αλλά και νοσταλγία για μια εποχή που έφυγε. Για ανθρώπους που ίσως κάποιοι σήμερα να μην υπάρχουν και τοπία που έχουν αλλάξει εντελώς. Ο συγγραφέας με αφορμή τα ταξίδια του σε διάφορα μέρη της Ελλάδας όπου βρέθηκε λόγω της δουλειάς του αλλά και τις αναμνήσεις του από την πόλη που ζει, μας διηγείται διάφορες συναρπαστικές ιστορίες. Σε καθεμία από αυτές υπάρχει έντονο το προσωπικό βίωμα. Μέσα από τα έργα του αναδεικνύονται οι απλοί ανώνυμοι άνθρωποι που αγωνίστηκαν χωρίς αντάλλαγμα για τις ιδέες τους στα σκληρά χρόνια της Κατοχής αλλά και μετά -όπως ο θείος Μίμης- και οι άνθρωποι του καθημερινού μόχθου, στο χωριό και στην πόλη. Χαρακτηριστικά του έργου του, η πρωτοπρόσωπη αφήγηση, το εξομολογητικό ύφος, η λατρεία στη φύση, στην υπέροχη Ελληνική φύση. Παράδειγμα οι περιγραφές των βουνών. Η περιγραφή της ομορφιάς των βουνών στο Μέτσοβο, τον Όλυμπο, τη Βακαράτσα είναι καταπληκτική αλλά και των ανθρώπων που ζούσαν και εργάζονταν εκεί. Υλοτόμοι, Δασικοί, Σαρακατσάνοι. Με μια γλώσσα κοφτερή, καθάρια, ζωντανή ο Δεληβορριάς χειμαρρώδης, περνάει από το παρελθόν στο παρόν με ευκολία, σαρκάζει και αυτοσαρκάζεται για ιδεολογίες και λάθη του παρελθόντος, περιγράφει συναισθήματα και καταστάσεις, μιλάει για την τέχνη, αναπολεί και προβληματίζεται για το μέλλον. Όποιο διήγημα και να διαβάσεις σε γοητεύει.
“Σιγή Ασυρμάτου”
Μαργαρίτα Νικολοπούλου
(ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ) Μια ξεχωριστή συλλογή ποιημάτων που μας ταξιδεύει σε θάλασσες παράξενες και μέρη μακρινά. 40 καλογραμμένα ποιήματα μέσα από τα οποία η δημιουργός υμνεί τη φύση, την πατρίδα, τους ανθρώπους. Βαθιά η επιρροή του ποιητή των θαλασσών Ν.Καββαδία στο έργο της Μ. Νικολοπούλου αλλά έκδηλος και ο θαυμασμός της ποιήτριας προς αυτόν, ιδιαίτερα στα πρώτα της έργα «Σιγή Ασυρμάτου», «Τα Πρώτα Χρόνια» και «Καρτ Ποστάλ». Όπως εκείνος, έτσι κι αυτή μας ταξιδεύει στη μακρινή Ανατολή με ένα θαυμάσιο αέρα που μόνο εκείνος ήξερε να περιγράφει στα έργα του. Με μια γλώσσα τραγουδιστή, καθάρια, γεμάτη εικόνες και σχήματα λόγου και μια ομοιοκαταληξία που δεν συναντιέται εύκολα στη σύγχρονη ποίηση, καταγράφει πρόσωπα και καταστάσεις που την επηρέασαν στην καθημερινή της ζωή αλλά εκφράζει και τα συναισθήματά της για ό,τι αγάπησε και την εντυπωσίασε! Σε όλα της τα ποιήματα κυριαρχεί ένας έντονος λυρισμός και μια νοσταλγική διάθεση για το μακρινό παρελθόν. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει για το πανέμορφο παραμύθι της «Χρυσοπηγής» γραμμένο σε δεκαπεντασύλλαβο και τα νανουρίσματα με τίτλο «Καλομάνας Ξυπνητούρια».
“Μικρές ιστορίες” Κώστας Ι.Περδίκης (ΟΡΟΠΕΔΙΟ)
Είκοσι έξι μικρές ιστορίες. Είκοσι έξι μικρά διηγήματα σε μια προσεγμένη συλλογή που αναφέρονται στη ζωή στην επαρχία. Γεννημένος και μεγαλωμένος στη Ζαχάρω της Ηλείας ο συγγραφέας καταγράφει πρόσωπα και γεγονότα της παιδικής του ηλικίας, θυμίζοντάς μας μια εποχή που πέρασε ανεπιστρεπτί. Με ένα λόγο λιτό, απόλυτα περιγραφικό και υπαινικτικό, ο Κώστας Περδίκης περιφέρεται στη γειτονιά του, στην πόλη του, περιγράφει τα αγαπημένα του πρόσωπα, δίνοντάς τους με την τρυφερότητα και την αγάπη του τη σφραγίδα της αιωνιότητας. Άλλα χρόνια, άλλοι τόποι. Μάρθα Δελή
Θα μπορούσε να είναι ένα άρθρο που να αραδιάζει όλα τα μουσικά είδη τα οποία μπορείς να βρεις να εναλλάσσονται στα τραγούδια των Fundracar, αλλά τελικά αποφάσισα να γράψω 400 λέξεις να λένε για τη μπάντα και να περιγράψω το τελευταίο δισκάκι τους, το LUX! Πάμε, underground ήχοι και riff άλλοτε χαοτικά άλλοτε γκαζιάρικα, σε συνδυασμό με πολλά μπλιμπλίκια, η μουσική τους κατάλληλη για λάτρεις των rock, reggae, funk, punk αλλά και hip hop, με δόσεις λαϊκού τραγουδιού και μπόλικης ψυχεδέλειας και όλα αυτά ντυμένα με σαξόφωνο! Θεωρητικά η μπάντα θα έπρεπε να καλύπτει σχεδόν τους πάντες αλλά δεν νομίζω να το πετυχαίνει γιατί όπως φαίνεται γενικά τους Fundracar ή τους αγαπάς ή δε τους αντέχεις. Προσωπικά έτυχε να τους ακούω από το πρώτο δισκάκι ίσως και λίγο νωρίτερα σε live και χρειάστηκα τουλάχιστον δυο συναυλίες για να καταλάβω ότι πρέπει να τους ψάξω. Έτσι κάπως φτάσαμε από το 2011 και το Πλακώσου στο 2015 και το τελευταίο τους δισκάκι το LUX με δυο μικρές ενδιάμεσες στάσεις σε δυο ας τα πούμε singles. Το LUX από το πρώτο άκουσμα είναι μάλλον ευκολότερο από τον πρώτο δίσκο και διαφαίνεται ότι εξίσου εύκολα θα κάνει underground hitακια! Η θεματολογία, που γενικά καταπιάνονται οι Fundracar, μπορεί να ξενίσει πολλούς και να ξινίσει/προκαλέσει τους πιο συντηρητικούς, αλλά αν ξεπεράσεις τον στίχο θα ακούσεις ένα πολύ ωραίο μπλέξιμο ήχων και ρυθμών και λογικά θα θες να κουνηθείς! Η μουσική και στο LUX παραμένει γεμάτη γυρίσματα και δύσκολα θα βαρεθείς τα κομμάτια τους, έχοντας πάντα την αίσθηση ότι ο τραγουδιστής κάνει την πλάκα του, αλλάζοντας συνέχεια το ύφος και τον τρόπο που τραγουδά με αποτέλεσμα όλα αυτά μαζί να δίνουν ένα πολύ γεμάτο ήχο. Κάτι που κάνει το δίσκο να ξεχωρίζει είναι οι πολλές συνεργασίες, όπως με τους hip hop τραγουδιστές Εισβολέα και Χray που μάλλον έχουν αποδείξει την αξία τους σαν mc και στιχουργοί, είτε συμφωνείς είτε διαφωνείς μαζί τους. Αξίζει να αναφέρουμε ότι σχεδόν σε όλα τα τραγούδια του δίσκου έχουν γίνει συνεργασίες, πολλές από τις οποίες, όσοι παρακολουθούν την μπάντα, πιθανό να είχαν ήδη ακούσει σε κάποιο live! Τέλος ένα ακόμα στοιχείο που για μένα κρατάει τους Fundracar στην underground σκηνή είναι ότι πάντα δίνουν απλόχερα και δωρεάν τη μουσική τους από το site τους και ότι θα τους συναντήσεις να παίζουν σε live αλληλεγγύης χωρίς είσοδο. LUX λοιπόν σημαίνει Love Until (e)Xtermination και ακούγεται αρκετά καλό σα μήνυμα! Νίκος Καλλίτσης
στη μαγεία του σινεμά
μάλλον όχι μία αναδρομή σιγοτραγουδώντας το La La Land Είκοσι τεύχη κλείνει το Θρόισμα και στα δεκαεννιά υπάρχει η κινηματογραφική στήλη. Μία στήλη που ξεκίνησε να μιλάει για ταινίες, αλλά όταν το Θρόισμα έφτασε στα δέκα τεύχη του κάτι άλλαξε. Για το τεύχος 10 η συντακτική επιτροπή ψήφισε τις δέκα αγαπημένες της ταινίες που διανεμήθηκαν κατά τη διάρκεια κυκλοφορίας του περιοδικού. Η ψηφοφορία όμως δεν ανέδειξε απαραίτητα τα μεγαλύτερα αριστουργήματα της έβδομης τέχνης και εκεί θυμήθηκα κάτι που είχε πει ο σκηνοθέτης Σύλλας Τζουμέρκας σε ένα σεμινάριο. Οι ερμηνείες, η φωτογραφία, τα κοστούμια, το σενάριο, η σκηνοθεσία, το μοντάζ και άλλα χαρακτηριστικά των ταινιών, μπορούν να αναλυθούν αλλά αυτό που μετράει τελικά είναι “η ενέργεια” της ταινίας. Αυτή η ενέργεια έχει να κάνει με τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τις συζητήσεις, τον τρόπο που μπορεί να ταυτιστεί κανείς με όσα γίνονται επί της οθόνης, και αυτό, δύσκολα μπορεί κανείς να το εκφράσει με βαθμολογικά αστέρια. Συνήθως λοιπόν στα επετειακά τεύχη κανείς κοιτά πίσω και αναπολεί τα όσα έγιναν και πιο σπάνια τα όσα δεν έγιναν. Καθώς όμως συνειδητοποιείς τις αλλαγές που έχουν γίνει, αναρωτιέσαι αν υπάρχει λόγος να επαναλάβεις μία ψηφοφορία ή να αρχίσεις να κοιτάς το με ποιες ταινίες ασχολήθηκες αυτό το διάστημα, πώς να “γιορτάσεις” το γεγονός. Ο ιστορικός Marc Ferro είχε γράψει “κάθε ταινία εκφράζει την εποχή παραγωγής της” ανεξάρτητα από το πότε διαδραματίζεται η ιστορία της ή την ποιότητα της ταινίας. Μπορεί να την εκφράζει γιατί απλά αναπαράγει στερεότυπα ή γιατί προσπαθεί να δει πέρα από αυτά. Σε μία εποχή που στο όνομα ενός διαστρεβλωμένου “ένδοξου” παρελθόντος και της νοσταλγίας αναδεικνύονται οι χειρότερες δυνάμεις και εκφάνσεις των πολιτισμών ανά την υφήλιο, θέλει προσοχή όταν αποπειράσαι αναδρομές και δεν ξέρω αν έχω μία τόσο ισχυρή και ταλαντούχα “πένα” για να ανταποκριθώ σε αυτό. Και για να είμαι ειλικρινής στα είκοσι τεύχη Θρόισμα και 85 χρόνια Χαρούμενα ΠαιδιάΧαρούμενα Νιάτα, δεν είναι απλά η ιστορία τους που τους δίνει αξία, αλλά το γεγονός ότι η ενέργεια παραμένει ζωντανή και δημιουργική. Είναι σαν τον επίλογο του La La Land του Damien Chazelle: μία μουσικοχορευτική αναδρομή στο παρελθόν των πρωταγωνιστών, η οποία σε μία άλλη χολυγουντιανή παραγωγή θα πυροδοτούσε ένα μεγάλο δράμα, δεν είναι αρκετή για τη Mia Dolan (Emma Stone) και το Sebastian Wilder (Ryan Gossling) για να ακυρώσουν τις επιλογές τους. Μία σε-
ναριακή επιλογή που εκνεύρισε πολλούς μιλώντας για δύο νάρκισσους, οι οποίοι αγνόησαν την κινητήρια δύναμη του έρωτα. Οι δύο πρωταγωνιστές ξεκινούν την ταινία τραγουδώντας και χορεύοντας, το μιούζικαλ όμως σύντομα αποχωρεί και επιστρέφει μόνο για να ωραιοποιήσει το παρελθόν και να σβήσει τα κακώς κείμενα. Ο Chazelle όμως δεν επαναλαμβάνει τα αναμενόμενα κλισέ και τους αφήνει να συνεχίσουν εκεί που άλλες ταινίες θα παγίδευαν τους ήρωές τους. Σιγομουρμουρίζοντας τη μουσική του επίλογου αυτού, ο οποίος σε συνδυασμό με την τεχνική αρτιότητά του, κάνει το La La Land άξιο των διθυράμβων που έχουν γραφτεί, αυτό το κείμενο δεν είναι μία αναδρομή όσων γράφτηκαν στις κινηματογραφικές σελίδες των 20 τευχών του Θροΐσματος. Είναι μία ευκαιρία να σκεφτούμε πως αυτή η ενέργεια μένει ζωντανή, πως είναι τα μέλη που ορίζουν τα επόμενα βήματα, μέσα από κοινώς αποδεκτές αξίες, και όχι οι ακριβείς πρακτικές πριν από 20 ή 30 χρόνια. Όσα συνέβησαν οδήγησαν σε αυτό το τεύχος, αυτές τις γραμμές, αυτά τα χαμόγελα, αυτή τη διάθεση νέων ανθρώπων να συνεχίζουν αυτή την προσπάθεια. Και όπως όλα ξεκίνησαν στο La La Land: «Another day has just begun It's another day of sun» Και αυτός είναι ο στόχος: να παραμείνει αυτή η ενέργεια, κρατώντας όσα λειτουργούν από το παρελθόν, πάντα κάνοντας τα επόμενα βήματα.
Φοίβος Καλλίτσης
23
24
20 χρόνια ΟΝΕΙΡΟΠΟΡΟΙ
Ο ΘΕΑΤΡΟΥ Τ(Ρ)ΟΠΟΣ... «Και νερό να ήμασταν θα ’χαμε βρει ένα στέκι»... ακουγόταν το χειμώνα του 1995, όταν μια ομάδα στελεχών των Κατασκηνώσεων δημιουργούσε θεατρική παρέα και με οδηγό το κείμενο του Ιάκωβου Καμπανέλλη έστηνε την δική της «Αυλή Των Θαυμάτων». Την επόμενη χρονιά, την παρέα ταξίδεψε ο ποιητικός θεατρικός λόγος και ο μαγικός ρεαλισμός του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στο «Ματωμένο Γάμο», επίσης στην Ελευσίνα. Πέρασαν λίγα χρόνια και η παρέα έγινε πορεία. Με την πυξίδα της να δείχνει σταθερά τη θεατρική πράξη και στον χάρτη της να ξεδιπλώνονται έργα του ελληνικού και παγκόσμιου δραματολογίου. Και κάπως έτσι δημιουργήθηκαν οι «Ονειροπόροι». Πρώτος σταθμός το «Κωνσταντίνου και Ελένης» στο Πολυκλαδικό Λύκειο Πειραιά. Ακολούθησαν «Η ανθρώπινη φωνή» και η «Διανυκτέρευση» στο θέατρο Κ.Ε.Α. στην Πλάκα. «Η Προξενήτρα» στο «Θέατρο κάτω από τη Γέφυρα», Το «Πικ-Νικ» με τις πρόβες να γίνονται στο Πολυκλαδικό και στην «Παντομίμα» και τις παραστάσεις να δίνονται στη Θεατρική Σκηνή του Αντώνη Αντωνίου στην Κυψέλη. Τα μονόπρακτα «Συζήτηση περί Ματαιότητος» και «Απαρηγόρητη χήρα» σημάδεψαν ένα σύντομο πέρασμα από το Altera Pars στον Κεραμεικό. Στη συνέχεια η πυξίδα έδειξε θάλασσα, Φάληρο και τα Ολυμπιακά Ακίνητα ως χώρο για τις πρόβες μας ενώ ο χάρτης σημάδεψε τα έργα: «Η σημασία του να είναι κανείς σοβαρός» και «Οργισμένα Νιάτα». Στα Γραφεία των Κατασκηνώσεων και στη Θρυαλλίδα γίνονται οι πρόβες για την παράσταση «Στο 4γωνο» με το «Τάβλι» και τρία γυναικεία μονόπρακτα. Για τις παραστάσεις μας δέναμε ξανά στο γνώριμο λιμάνι της Θεατρικής Σκηνής του Αντώνη Αντωνίου στην Κυψέλη. Μέσα σ’αυτήν την 20ετία πολλά άλλαξαν. Στην Ελλάδα, τα πάντα μοιάζουν σαν να γύρισαν πίσω στα χρόνια της «Αυλής Των Θαυμάτων» - φτώχεια, ανεργία, μετανάστευση, αβεβαιότητα. Στην παρέα συμμετείχαν κατά καιρούς 68 άνθρωποι. Κάποιοι ξεμπάρκαραν για λίγο ή για πάντα, κάποιοι ναυτολογήθηκαν αλλού, νέα μέλη πήραν καινούρια ναυτικά φυλλάδια για να ταξιδέψουν μαζί μας. Μόνη σταθερή η πυξίδα και ο χάρτης μας. Και να ’μαστε τώρα, 20 χρόνια μετά, να κάνουμε πρόβες στην «Πρόβα» στη Θρυαλλίδα. Το στέκι μας; Αναζητείται ακόμα... Νομίζω όμως ότι είναι ασφαλές να πούμε ότι το «στέκι μας» το φέρουμε τόσα χρόνια μέσα μας και λέγεται Θεάτρου Τ(ρ)όπος
Μαργαρίτα Νικολοπούλου
Ονειροπόροι: "Πρόβα” του Ζαν Ανούιγ το Μάιο στη θεατρική σκηνή του Αντώνη Αντωνίου
Οι Ονειροπόροι, η θεατρική ομάδα που μέλη της έχει πολλούς από τους εθελοντές μας, παρουσιάζει στη Θεατρική Σκηνή του Αντώνη Αντωνίου στην Πλατεία Κολιάτσου τον Μάιο του 2017 την «Πρόβα» του Ζαν Ανούιγ. Το έργο ανεβαίνει, όπως όλα αυτά τα χρόνια, σε σκηνοθεσία Μαρίας Σπάτουλα. Παίζουν οι Νικόλας Καμακάρης, Δημήτρης Αντωνίου, Αθηνά Αντωνίου, Πέπη Βατικιώτη, Χρύσα Καμίτση, Λεονάρδος Βαλενστάιν και Αντζελίνα Μπουρνέλου. Τα σκηνικά είναι του Φοίβου Καλλίτση, η επιλογή κοστουμιών της Μαργαρίτας Νικολοπούλου, η μουσική επιμέλεια του Δημήτρη Λιωνή και η επιμέλεια της παραγωγής του Πέτρου Καλλίτση. Οι παραστάσεις είναι προγραμματισμένες για τις 12,13,14, 18,19,20 και 21 Μαϊου 2017. Συνεχής ενημέρωση υπάρχει στο www.facebook.com/oneiroporoi/
θέατρο
"Θερισμός" του Δημήτρη Δημητριάδη στο Εθνικό Θέατρο Αντίθεση ανάμεσα στο «φαίνεσθαι» και το «είναι»: Κοινός τόπος της ανθρώπινης ύπαρξης, ήδη από την αρχαία ελληνική τραγωδία. Η επίφαση και η ουσία, το προβαλλόμενο πρόβλημα και το αληθινό πρόβλημα. Αυτά που λέμε και αυτά που εννοούμε ή θέλουμε να πούμε, αλλά η σύμβαση της ευμάρειας και της κατανάλωσης αγαθών, σχέσεων, μεταφυσικών ερωτημάτων, γονικής αγάπης, δεν μας επιτρέπουν να πούμε. Το σκηνικό της ζωής έχει ήδη στηθεί... Μία παρέα πέντε ατόμων απολαμβάνει τις διακοπές της σε έναν επίγειο -όπως η ίδια αποκαλεί- παράδεισο στο Ακαπούλκο. Ο χρόνος έχει σταματήσει. 12:20. «Ας τελειώσουμε το ποτό μας και μετά βουτάμε». Και τότε, στην άχρονη αυτή στιγμή ένα κινητό χτυπά. Κάποιο αγαπημένο(;) πρόσωπο παρακαλεί για βοήθεια. Μάταια όμως. Αντίδραση των μετοίκων του παράδεισου στο απεγνωσμένο τηλεφώνημα είναι ο θυμός, η οργή, η επίθεση για τη διατάραξη της ηρεμίας, της γαλήνης, της ευτυχίας. «Τα δάχτυλα του Μασιμιλιάνο μοιάζουν να χαϊδεύουν την κιθάρα». Το τηλεφώνημα μπορεί βέβαια να διαρκεί λίγο είναι όμως απειλητικό, φέρνοντας τους ήρωες προ των ευθυνών τους, όχι αυτές του παραδείσιου παρόντος, αλλά εκείνες του απωθημένου παρελθόντος. Διαρκεί λίγο, αλλά επανέρχεται ως υπενθύμιση του χάσματος που έμεινε αγεφύρωτο, της αγάπης που δεν εκδηλώθηκε, της επένδυσης στην ύλη, της κατανάλωσης της κουλτούρας, της εξαργύρωσης της μητρικής σχέσης, της κάθε σχέσης. Κι όταν η «κάθαρση» ως αποκατάσταση της φύσης των πραγμάτων επέρχεται, ο αποπροσανατολισμός, όχι απλώς παραμένει, αλλά αποτελεί έναν νέο δρομοδείχτη παραδείσων. Γι’ αυτό και οι λέξεις «παραθερισμός» και «θερισμός» διαφέρουν στο «παρά». Στο «παρά», όπως λέμε παραπλάνηση, παράβαση, παρανοϊκός.
Στον «Θερισμό» του Δημήτρη Δημητριάδη, που ανεβαίνει για πρώτη φορά σε ελληνική σκηνή η έννοια του «παρά» έχει κεντρικό ρόλο, κάνοντας την αίσθηση, βεβαιότητα για όλα τα λάθη που κάναμε ως γενιά, φίλοι, εραστές, γονείς... Η σκηνοθεσία του Δημήτρη Τάρλοου δεν χρειάζεται παρουσίαση και συστάσεις. Μιλούν από μόνες τους οι παραστάσεις στο θέατρο «Πορεία». Η υποκριτική των ηθοποιών -Αλεξίας Καλτσίκη, Άννας Μάσχα, Μάρως Παπαδοπούλου, Νίκου Ψαρρά και Περικλή Μουστάκη- συγκινητική, ακόμα και τη στιγμή, που όφειλαν να αντιμετωπίσουν με ευγένεια την επιθετική αντροφοδότηση θεατή από το κοινό.
Πέπη Βατικιώτη
Εικαστικά
Έκθεση προσφοράς και Καλλιτέχνες Η 25η Έκθεση Προσφοράς Καλλιτεχνών και Βιβλίου που συνδιοργανώνουμε με τον Οργανισμό Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων που μας παραχωρεί το Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» στο Θησείο (το παλιό πιλοποιείο Πουλόπουλου) στην Ηρακλειδών, θα γίνει στα τέλη Οκτωβρίου 2017. Η Έκθεση διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια από το 1964, τότε που ο ιδρυτής του Σωματείου μας, π.Γεώργιος Πυρουνάκης κάλεσε τους Καλλιτέχνες και Λογοτέχνες να δωρίσουν έργα τους για να συμβάλουν στη δωρεάν φιλοξενία παιδιών με οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Οι Ζωγράφοι, Χαράκτες, Γλύπτες και Συγγραφείς που επιθυμούν να δώσουν έργα τους μπορούν να επικοινωνούν με τον Στρατή Πυρουνάκη στο 6936945206. Φέτος δεν θα μας δωρίσουν έργα τους δύο καλλιτέχνες, που συμμετείχαν σε πολλές προηγούμενες εκθέσεις, αφού δεν είναι πια μαζί μας:
Παναγιώτης Κανδρής Γεννήθηκε το 1937 και σπούδασε στην Α.Σ.Κ.Τ. (1960-1964) κοντά στους Α. Γεωργιάδη και Γ.Μαυροείδη. Στο έργο του καλλιεργεί έναν εξπρεσιονιστικό υπαιθρισμό με αναφορές στον ακαδημαϊκό ρεαλισμό, κυρίως στα πορτραίτα.
Συμμετείχε σε Εκθέσεις ατομικές (Αθήνα 1971), Πανελλήνιες, (1965,1971,1973,1975) και πολλές ομαδικές. Έχει βραβευτεί με Έπαινο στην Α΄ έκθεση ζωγραφικής νέων από το Υπ. Παιδείας και ήταν μέλος του Κ.Ε.Ε και της Ενώσεως πτυχιούχων Α.Σ.Κ.Τ. Η σύζυγος του Ελισάβετ Πετρολιά-Κανδρή και η κόρη του Ελένη Κανδρή επίσης ζωγράφοι πάντα μας προσφέρουν έργα τους.
Άρια Κομιανού Γεννημένη στην Αθήνα το 1938 η Άρια Κομιανού σπούδασε Χαρακτική στην ΑΣΚΤ με δάσκαλο τον Κώστα Γραμματόπουλο, ενώ παράλληλα πήρε και δίπλωμα Θεωρητικών και Ιστορικών Σπουδών, καθώς και Τέχνης Βιβλίου και Τυπογραφίας της ΑΣΚΤ. Στο έργο της περιλαμβάνονται χαρακτικά, πορτραίτα και ex-libris, ενώ έχει εικονογραφήσει πολλά βιβλία. Είχε πραγματοποιήσει 23 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ είχε λάβει μέρος σε πλήθος ομαδικών εκθέσεων στην Ελλάδα και σε 130 διεθνείς εκθέσεις στο εξωτερικό. Διακρίθηκε και βραβεύθηκε επανειλημμένα σε διεθνείς παρουσιάσεις. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Χαρακτών Ελλάδας, ενεργό μέλος του Ε.Ε.Τ.Ε., μέλος της ομάδας Art Addiction της Σουηδίας και της ομάδας χαρακτών Kiwa-Κyoto της Ιαπωνίας. Ο θάνατός της αφήνει «ορφανό» το Ίδρυμα «Άρια Κομιανού» στην Κέρκυρα και το μέλλον του είναι αβέβαιο...
25
26
Οι εθελοντές διηγούνται την ιστορία του
Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης
Μια φορά και έναν καιρό ήταν μια παρέα ζώων που ζούσαν αρμονικά και αγαπημένα σ’ ένα όμορφο δάσος. Κάθε πρωί ξυπνούσαν με όρεξη για μια ημέρα συντροφιάς και παιχνιδιού. Ώσπου ένα ξημέρωμα μια φωτιά, μια βόμβα, ένας πόλεμος ήρθε να αλλάξει αυτές τις όμορφες συνθήκες ζωής. Σ’ αυτόν τον αγώνα τα ζώα δεν έμειναν μόνα τους. Έπιασαν το ένα το χέρι του άλλου και αποφάσισαν να μην το βάλουν κάτω. Ξεκίνησαν, λοιπόν, με το καραβάνι τους ένα μακρύ οδοιπορικό ψάχνοντας να βρουν τη χαρά και την ελπίδα στα πρόσωπα μικρών παιδιών. Ακούστε τι έχουν να σας διηγηθούν από το ταξίδι τους. Σκιουρίνες: Πωπώ... δες τι δρόμο κάναμε... Τρυποκάρυδος: Τούούπ, τούούπ, είπε χτυπώντας τα φτερά του χαρούμενος. Αλεπούδες: Ναι πράγματι! Θυμάσαι μετά την Παιδόπολη Αλίμου που πήγαμε στον ξενώνα της Praksis στα Πετράλωνα; Λαγός: Ωώώ πόσο άγχος είχα εκείνη την ημέρα που θα συναντούσαμε για πρώτη φορά πιο μεγάλα παιδιά. Όμως φάνηκε ότι οι αγωνίες και οι φόβοι της ζωής μοιράζονται με τον ίδιο τρόπο από όλους. Αρκούδα: Εγώ, πάντως, θυμάμαι ξεχωριστά την επίσκεψη στον Ελαιώνα. Μου ήταν τόσο δύσκολο να ξυπνήσω το πρωί. Αλλά όταν είδα τόσα παιδιά και άκουσα τόσες ζωντανές φωνές που περίμεναν να μας γνωρίσουν η νύστα έφυγε μεμιάς. Σκιουρίνες: Κι εμείς δεν θα ξεχάσουμε την μαγική ενέργεια εκείνης της ημέρας. Πόσος χορός! Αλλοτριωμένη Αρκούδα: Μέχρι κι εγώ που ντρεπόμουν να χορέψω με παρέσυραν μεγάλοι και παιδιά που χόρευαν σε μια μεγάλη αγκαλιά γύρω από το μεγάλο μας δέντρο. Τρυποκάρυδος: Τούούπ, τούούπ, έκραξε ο τρυποκάρυδος και άρχισε να χορεύει ξανά. Στο Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης συμμετέχουν πολλοί εθελοντές των Κατασκηνώσεων Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα. Την παιδαγωγική ευθύνη κατάρτισης του προγράμματος έχει η Μαρία Σπάτουλα, ενώ τον συντονισμό της δράσης η Χριστίνα Νικολοπούλου. Στα δημιουργικά εργαστήρια Χειροτεχνίας συμμετέχουν οι: Γιάννης Χατζηλιάδης, Μαρία Μίλλες, Άρτεμις Πατσαούρα, Σπύρος Θωμάς, Συμεών Φραγκουλάκης, Έλλη Μίχα, Κέλλυ Μεγαλοοικονόμου, Κωνσταντίνος Σκούφας, Πηνελόπη Τσιτριμπίνη, Νίκος Μητρόπουλος Τα Μουσικοκινητικά Παιχνίδια οργανώνουν οι Βασίλης Δελής και Νάντια Χατζήνα. Στο θεατρικό «Κάτω από το μεγάλο δένδρο είμαστε όλοι φίλοι» τη σκηνοθεσία είχε η Μαρία Σπάτουλα. Παίζουν οι: Πέπη Βατικιώτη, Αλέξανδρος Κυτίνος, Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης, Στέλιος Γαβαλάς, Μαίρη Κάρδαρη, Θάνος Σαγιάς, Νικηφόρος Πυρουνάκης, Γιάννος Γαβαλάς, Ευαγγελία Τσιτριμπίνη, Χρύσα Μπάστα, Μαρία Μπάστα, Μαλβίνα Σουλελέ, Σοφία Ασμάνη, Άννα Σουλελέ, Χρυσή Πυρουνάκη και Νάντια Χατζήνα. Στη σύνθεση και κατασκευή των σκηνικών και των κουστουμιών βοήθησαν οι Μαρία Ντάρδα, Νίκος Καλλίτσης, Ερμίνα Καλλίνικου, Κωνσταντίνα Βούλγαρη, Ιφιγένεια Κούτρα και Martina Kratka.
Γάτα: Ύστερα, μετά το πέρας της καλοκαιρινής κατασκηνωτικής περιόδου το ταξίδι συνεχίστηκε. Επισκεφθήκαμε ξανά την Παιδόπολη Αλίμου για να συναντήσουμε τους μικρούς μας φίλους. Λαγός: Α, τότε που μας έκλεψαν την παράσταση ο Νάνος και η Νάνα. Αλεπούδες: Μην γκρινιάζεις βρε! Αφού και εκεί περάσαμε πάλι τόσο ωραία όλοι μαζί. Άλλωστε μετά από λίγο καιρό είπαμε την ιστορία μας στα παιδιά στο Camp της Ελευσίνας. Σκιουρίνες: Τι ωραίο ήλιο που είχε εκείνη την ημέρα και διασκεδάσαμε έξω! Αρκούδα: Και τώρα; Έχει κι άλλο μετά; Εγώ πότε θα πέσω σε χειμερία νάρκη; Οδηγός Καραβανιού (τύπου Smart): Μα φυσικά! Δε θα σταματήσουμε όσο ξεσπούν φωτιές στον κόσμο τούτο. Για να μην ξεχνάμε να γελάμε θα ταξιδεύουμε με την ιστορία μας πλάθοντας κόσμους συνύπαρξης και αλληλεγγύης. Καλά τα λένε τα ζώα, οι πρωταγωνιστές του θεατρικού που παρουσιάζεται στα παιδιά. Το Μάϊο του 2016 το Καραβάνι Τέχνης & Αλληλεγγύης πραγματοποίησε τη δεύτερη στάση του στο Ξενώνα ασυνόδευτων ανηλίκων της Μ.Κ.Ο. Praksis που βρίσκεται στα Πετράλωνα. Τα εργαστήρια στην όμορφη αυλή του ξενώνα αλλά και το θεατρικό ενθουσίασαν τα παιδιά. Παίρνοντας φόρα από εκείνη την ξεχωριστή εμπειρία ακολούθησε η τρίτη στάση του Καραβανιού στο Hotspot του Ελαιώνα τον ίδιο μήνα. Εκεί το καραβάνι συνάντησε και το πολυαριθμότερο κοινό που έχει συναντήσει ως τώρα. Επόμενη στάση η Παιδόπολη Αλίμου «Άγιος Ανδρέας» τον Οκτώβριο του 2016. Εκεί, με αφορμή την νέα σχολική χρονιά τα παιδιά κατασκεύασαν στα εργαστήρια σελιδοδείκτες και μολυβοθήκες. Παρουσιάστηκε ακόμη ένα νέο θεατρικό με πρωταγωνιστές τον Νάνο και τη Νάνα. Και το ταξίδι συνεχίζεται στο Κέντρο φιλοξενίας προσφύγων στα Ναυπηγεία της Ελευσίνας το Φεβρουάριο του 2017. Μια φωτεινή και ζεστή ημέρα μες στην καρδιά του χειμώνα μας έδωσε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε για πρώτη φορά το θεατρικό σε εξωτερικό χώρο. Το Μάρτη του 2017 όλα ήταν διαφορετικά στο Ξενώνα ασυνόδευτων ανήλικων στην Κυψέλη. Κάθε επίσκεψη και μια μοναδική εμπειρία, νέοι χώροι, νέοι άνθρωποι..το Καραβάνι έχει ακόμα δρόμο μπροστά του!
Μαρία Μπάστα, Μαλβίνα Σουλελέ, Χρύσα Μπάστα, Άννα Σουλελε Η μουσική επιμέλεια και τα ηχητικά εφέ ήταν του Δημήτρη Αντωνίου ενώ τις αφίσες δημιούργησε ο Σπήλιος Πέτζας. Στην οργάνωση και λειτουργία του Καραβανιού βοηθούν και οι: Πέτρος Καλλίτσης, Μάρθα Δελή, Ρίτα Ζαμπάλου, Σόνια Καραγεώργου, Στέλλα Ελματζόγλου, Στρατής Πυρουνάκης, Μπάμπης Κωστιδάκης και Αντιγόνη Ακριτίδου.
Χρηματοδότηση από την Hellenic Hope Στα πλαίσια του προγράμματος Σημεία Στήριξης, που είναι μια κοινή πρωτοβουλία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, του Κοινωφελούς Ιδρύματος ΤΙΜΑ, του κοινωφελούς οργανισμού Hellenic Hope και του Ιδρύματος Μποδοσάκη, η πρότασή μας για το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης θα χρηματοδοτηθεί με το ποσό των 5.000€ από την οργάνωση Hellenic Hope. Ήταν μία από τις 148 προτάσεις που υποβλήθηκαν και μία από τις 19 που εγκρίθηκαν! Το χρήματα αυτά θα επιτρέψουν στο Καραβάνι να συνεχίσει το ταξίδι του χωρίς δυσκολίες.
κοντά στα παιδιά και το χειμώνα
το ταξίδι συνεχίζεται όπου υπάρχουν παιδιά και έφηβοι 7 Μαϊου 2016, Πετράλωνα Το Καραβάνι βρέθηκε στις 7 Μαϊου στο Κέντρο ασυνόδευτων ανηλίκων της ΜΚΟ Praksis στα Πετράλωνα όπου φιλοξενούνται παιδιά και έφηβοι από Συρία, Αφγανιστάν και αλλού. Τα παιδιά κατασκεύασαν μάσκες και αργότερα παρακολούθησαν το έργο με τίτλο «Κάτω από το μεγάλο δέντρο είμαστε όλοι φίλοι». Δεν χρειάζονταν λόγια ούτε διερμηνείς η παντομίμα ήταν πολύ εύγλωττη. Όταν όλα τέλειωσαν παιδιά και εθελοντές ήταν συγκινημένοι. Θέλουν να ξαναπάμε!
28 Μαϊου 2016, Ελαιώνας Το Καραβάνι φτάνει στις 28 Μαϊου στο Kέντρο φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών του Ελαιώνα. Ήταν εκεί μαζί με τους 30 εθελοντές μας πάνω από 140 παιδιά οι υπεύθυνοι των Xωριών SOS αλλά και 50 από τους γονείς των παιδιών. «Η παράσταση ήταν εξαιρετική, οι συνεργάτες σας πολύ δοτικοί και πολύ ανθρώπινοι και πράγματι οι πολλοί που την παρακολούθησαν, μικροί και μεγάλοι, ενθουσιάστηκαν!!». Έτσι έγραψε ο Δημήτρης Ντζούρας, Υπεύθυνος Κοινωνικού Τομέα των Χωριών SOS Ελλάδος.
22 Οκτωβρίου 2016, Άλιμος Το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης ξεκίνησε το φετινό του ταξίδι στις 22 Οκτωβρίου 2016 στην Παιδόπολη Αλίμου Αγ. Ανδρέας. Οι υπεύθυνοι και κυρίως όσα παιδιά ήταν μαζί μας το καλοκαίρι στην Κατασκήνωση, μας υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό. Μετά από τα Μουσικοκινητικά παιχνίδια άρχισε η παράσταση με τίτλο «Η Τζίλτζαμ & ο Πρίμπλομ πάνε σε πάρτυ». Καθώς φεύγαμε τα παιδιά ενθουσιασμένα μας ρωτούσαν: Θα έρθετε πάλι;
4 Φεβρουαρίου 2017, Ελευσίνα Το Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2017, το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης έφτασε στο Κέντρο Φιλοξενίας Προσφύγων Ελευσίνας όπου ζουν 250 άνθρωποι από το Αφγανιστάν, τη Συρία, το Κουρδιστάν. Να πως περιγράφουν τη δράση οι Αλληλέγγυοι Πολίτες Ελευσίνας: «Ξαφνικά η αυλή του κέντρου γέμισε γέλια και χαρές. Τα παιδιά έφτιαξαν μάσκες, τραγούδησαν, χόρεψαν και παρακολούθησαν τo ταξίδι των ζώων. Μπράβο στα παιδιά του καραβανιού. Με το κέφι και την ζωντάνια τους έδωσαν χαρά και ελπίδα στους μικρούς μας φίλους.»
25 Μαρτίου 2017, Κυψέλη Το Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017, το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης έφτασε στο Ξενώνα Ασυνόδευτων Προσφύγων των Παιδικών χωριών SOS στην Κυψέλη όπου ζουν ασυνόδευτοι έφηβοι από το Αφγανιστάν, τη Συρία, το Κουρδιστάν και αλλού. Οι εθελοντές προσάρμοσαν το πρόγραμμα του Καραβανιού στις ανάγκες και τα αιτήματα της ιδιαίτερης ηλικιακής ομάδας των εφήβων. Η δράση στον Ξενώνα πήγε πάρα πολύ καλά και τόσο οι υπεύθυνοι, και κυρίως οι έφηβοι μας ζήτησαν να ξαναπάμε.
27
28
από το τεύχος 19, στο τεύχος 20
μικρό οδοιπορικό Μάιος, Το Καραβάνι ταξιδεύει Το Καραβάνι Τέχνης και Αλλληλεγγύης βρέθηκε στις 7 Μαϊου στο Κέντρο ασυνόδευτων ανηλίκων της ΜΚΟ Praksis στα Πετράλωνα ενώ στις 28 Μαϊου στον τρίτο του Σταθμό, το Kέντρο φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών του Ελαιώνα. Μάιος-Ιούνιος, Εργασίες συντήρησης Τα άλογα φεύγουν χορτάτα αλλά χόρτα και κοπριές παραμένουν... Γίνονται εξορμήσεις για τη συντήρηση των εγκαταστάσεων και μικρά τεχνικά έργα γίνονται από τους εθελοντές. Ιούνιος, εγγραφές παιδιών Η Μαρία στην Αθήνα και η Αγγελική στην Ελευσίνα μιλάνε με φορείς και γονείς για τα βάσανα των παιδιών. Θα είναι μαζί μας παιδιά από την Ελευσίνα που πηγαίνουν το χειμώνα στη «Φιλική Φωλιά» και παιδιά που οι γονείς τους ξέρουν την Κατασκήνωση. Από περιοχές της Αθήνας μας έρχονται παιδιά που πρότειναν οι «Φίλοι του Παιδιού», η «PRAKSIS», τα «Χωριά SOS», η «Παιδόπολη Αλίμου», η «ΑΡΣΙΣ» και η «Στέγη PLUS» με τα προσφυγάκια από τη Συρία. Ιούνιος-Ιούλιος, Λαχείο και χορηγίες Η κυκλοφορία του Λαχείου είναι μέτρια και μέχρι την κλήρωση, στις 20 Ιουλίου, έχουν πουληθεί κάτι λιγότερο από τους μισούς λαχνούς. Οι χορηγίες χρημάτων μικρές. Όλα δύσκολα αλλά οι χορηγίες τροφίμων και υλικών πάνε καλύτερα. Ό,τι και να γίνει η Κατασκήνωση θα λειτουργήσει με υψηλές προδιαγραφές γιατί τα παιδιά το δικαιούνται! Ιούνιος, Έλληνες και ξένοι εθελοντές Πολλοί εθελοντές παρακολούθησαν τα σεμινάρια αλλά λιγότεροι από κάθε άλλη φορά είναι οι νέοι εθελοντές που θα είναι για πρώτη φορά μαζί μας: Κατερίνα Μπ., Γεωργία, Φίλιππος, Πηνελόπη, Άννα, Ρίτσα. Συνολικά 54 Έλληνες και 13 ξένοι εθελοντές θα βρίσκονται όλη τη περίοδο μαζί με τα παιδιά ενώ άλλοι 17 θα βοηθήσουν για μικρότερα χρονικά διαστήματα. Το workcamp με τους 13 εθελοντές της SCI θα γίνει για 14η συνεχόμενη χρονιά.
27 Ιουνίου, Οργανωτική Στην Οργανωτική συνάντηση στις 27 Ιουνίου, ο Πέτρος, που θα είναι και πάλι Διευθυντής, μιλάει για τα παιδιά που θα φιλοξενήσουμε αλλά και το πώς θα αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες. Νέοι και παλιοί περιμένουν με κάποια αγωνία τη σύνθεση των ομάδων και τους ρόλους που καθένας θα έχει. Αρκετές εκπλήξεις με τις ομάδες των μικρών να έχουν μικτούς ομαδάρχες και τον Στέλιο κοινοτάρχη αγοριών Με δημοκρατικές διαδικασίες αποφασίζεται ότι οι κραυγές των ομάδων θα έχουν θέμα τα «Έντομα». 1-3 Ιουλίου, Προκατασκηνωτική Φέτος δεν έχει Δημοψήφισμα και τα πράγματα είναι ήρεμα. Από το πρωί της Παρασκευής Έλληνες και ξένοι καταφθάνουν στο βουνό και μπαίνουν σε συνεργεία. Κουζίνα, τραπεζαρίες, σκηνές, κρεβάτια, τουαλέτες, γήπεδα, μαγείρεμα όλο για περισσότερους και «Λ» για τους τελευταίους που προσέρχονται. Οι άνθρωποι είναι πολλοί και μπορούν να γίνουν αρκετά που δεν χρειάζονται πολλά χρήματα: Δάπεδο σκουπιδιών, τοιχεία αντιστήριξης, νέο σκάμα για το μήκος, βαψίματα παντού, σύνδεση της γεννήτριας με την κουζίνα. Μέχρι το Σάββατο το βράδυ έχουν γίνει τα περισσότερα! Όλα γίνονται γρήγορα και πάντα υπάρχει κέφι για τραγούδι. Ιούλιος, Νέο Γήπεδο Μαζί με τα παιδιά καταφθάνουν τα συνεργεία του Δήμου Ελευσίνας. Ο φίλος Γιώργος Τσουκαλάς, Δήμαρχος Ελευσίνας και πάλι μας φρόντισε χαρίζοντάς μας υλικά και εξοπλισμό και κατασκευάζοντας ένα νέο γήπεδο mini Volley. 4 Ιουλίου, τα παιδιά φθάνουν Φτάνουν τα τρία πούλμαν με τα 134 παιδιά και το φορτηγό με τα πράγματά τους. Συγκροτούνται ομάδες και κοινότητες και πηγαίνουν στις σκηνές τους για να μάθουν το νέο τους σπίτι. Όλοι ξέρουν ότι για τις επόμενες 20 ημέρες θα δημιουργήσουν μια κοινωνία που δεν κάνει διακρίσεις, που δίνει την ευκαιρία στον
τον Απρίλιο του 2016 φτάνει σε σας το τεύχος 19 κι από τότε πολλά έγιναν στο μικρό μας χώρο... καθένα, παιδί ή νέο, να δείξει τα ταλέντα του χωρίς να έχει να λύσει προβλήματα επιβίωσης. Γνώση, εμπειρία αλληλουποστήριξη, αλληλοσεβασμός και και νέες ιδέες συνδυάζονται. Με ψυχραιμία και ατομικές υπερβάσεις ξεπερνιούνται ακόμα και απρόβλεπτες δυσκολίες... Το νοιάξιμο, η αγάπη και τα φανερωμένα συναισθήματα διαχέονται στον γαλάζιο ουρανό, τα καταπράσινα πεύκα, το κοκκινόχωμα και δείχνουν ότι είναι εφικτή η αρμονική συμβίωση τόσων διαφορετικών ανθρώπων με ελάχιστο οικονομικό κόστος. Ιούλιος, Επισκέψεις Η μεγάλη επιθεώρηση της TUV Hellas, πάει καλά και καταλήγει στην πιστοποίηση κατά ISO 9001 και 22000 μέχρι το 2018! Η Γιορτή των φίλων γίνεται στις 20 Ιουλίου. Οι 150 φίλοι και παλιά στελέχη περιηγούνται στην Έκθεση Χειροτεχνίας, απολαμβάνουν τα εδέσματα του κ.Βασίλη και παρακολουθούν ενθουσιασμένοι παιδιά και εθελοντές στη Ψυχαγωγία. Καταλαβαίνουν ότι εδώ ένας άλλος κόσμος, καλύτερος είναι πραγματικότητα. 24 Ιουλίου, τα παιδιά φεύγουν Τις τελευταίες μέρες οι ρυθμοί ανεβαίνουν. Τα παιδιά προσπαθούν να ξεπεράσουν τον εαυτό τους στους αγώνες στίβου, οι εθελοντές ντυμένοι με λαμπερές στολές σερβίρουν. Όσοι θέλουν party χορεύουν και οι άλλοι πάνε σινεμά. Όλοι φτιάχνουν κοσμήματα, παίζουν το Μεγάλο Παιχνίδι της Κατασκήνωσης, παρακολουθούν την τελευταία Ψυχαγωγία και ανεβαίνουν στη Σημαία για να ακούσουν και να πουν αγκαλιασμένοι «ευχαριστώ». Τα παιδιά μπαίνουν στα πούλμαν δακρυσμένα και αποχαιρετούν τη ζωή που τους αξίζει. 27 Ιουλίου, η Κατασκήνωση κλείνει Σχεδόν όλοι οι εθελοντές μένουν και έρχονται κι άλλοι για το μάζεμα. Έτσι όλα γίνονται γρήγορα και μένει χρόνος για αστεία, «γάμους», μπάνιο στη θάλασσα, το μεγάλο τραπέζι και το party. Ρίχνουμε μια τελευταία ματιά. Όλα είναι τακτοποιημένα και καθαρά. Το αεράκι της Κατασκήνωσης διηγείται ακόμα περισσότερες ανθρώπινες ιστορίες.
Οκτώβριος, απολογισμός δράσης 15 Οκτωβρίου ήταν η ημέρα του απολογισμού των εθελοντών της Κατασκήνωσης του 2016. Ως συνήθως προσθέσαμε και κάτι ακόμα. Όλοι βοήθησαν να φυτευτούν 50 πικροδάφνες και λέυλαντ που μας παραχώρησε ο Δήμος Ελευσίνας χάρις στο ενδιαφέρον του Δημάρχου Γιώργου Τσουκαλά. Στην ηλιόλουστη Κατασκήνωση βρέθηκαν 45 από τους Εθελοντές που βρίσκονται στην Αθήνα, μίλησαν για τις δυσκολίες που συνάντησαν αλλά και για τα πάρα πολλά θετικά που είχαν πολλαπλό όφελος για τα παιδιά και τις μεταξύ τους σχέσεις που ήταν πολύ καλές. Σε μια υψηλού επιπέδου συζήτηση αναφέρθηκαν πολλά για το παρόν και το μέλλον της προσπάθειας και έκαναν προτάσεις για τις επόμενες Κατασκηνώσεις. Η συζήτηση συνεχίστηκε στα Γραφεία στις 19 Νοεμβρίου. Όπως πάντα η μέρα έκλεισε με το κοινό τραπέζι όπου όλοι απόλαυσαν τα εξαιρετικά φαγητά που οι ίδιοι οι εθελοντές είχαν μαγειρέψει. Και κάποιοι διανυκτέρευσαν εκεί. Νοέμβριος, Γενική Συνέλευση και εκλογές Τη Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2016 έγινε η Τακτική Γενική Συνέλευση των μελών του Σωματείου στα Γραφεία. Στη Γενική Συνέλευση παρουσιάστηκε ο απολογισμός δράσης του απερχόμενου Δ.Σ. και διαβάστηκε η Έκθεση της Εξελεγκτικής Επιτροπής. Μετά από συζήτηση εγκρίθηκαν παμψηφεί από τα μέλη του Σωματείου. Στις εκλογές που ακολούθησαν ψήφισαν 44 από τα 54 ταμειακά εντάξει μέλη και εκλέχτηκαν τα μέλη του νέου Δ.Σ. τα οποία στις 21 Νοεμβρίου 2016 συγκροτήθηκαν σε σώμα με Πρόεδρο τη Ρίτα Ζαμπάλου, Αντιπρόεδρο την Πέπη Βατικιώτη, Γενικό Γραμματέα το Δημήτρη Αντωνίου, Ταμία το Στρατή Πυρουνάκη, Ειδική Γραμματέα τη Χριστίνα Νικολοπούλου, Σύμβουλο Δημοσίων Σχέσεων τη Χρυσή Πυρουνάκη και Συμβούλους τους Σπήλιο Πέτζα, Αλέξανδρο Κυτίνο και Νίκο Καλλίτση. Στην Εξελεγκτική επιτροπή εκλέχτηκαν οι Αντώνης Πυρουνάκης, Ξενοφών Παπαϊωάννου και Γιώργος Μακρής. Οι συνεδριάσεις του Δ.Σ. είναι ανοικτές στα μέλη και τους εθελοντές. Στις συνεδριάσεις αυτές συμμετέχουν τα αναπληρωματικά μέλη Θεοδόσης Πυρουνάκης, Αντώνης Κωνσταντακόπουλος, Νάντια Χαζτήνα αλλά και οι Πέτρος Καλλίτσης, Ξενοφών Παπαϊωάννου, Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης και αρκετοί από τους νεότερους εθελοντές.
Δεκέμβριος, Χριστουγεννιάτικο Bazaar Μια μεγάλη ομάδα εθελοντών διοργανώνει με μεγάλη επιτυχία στις 10 και 11 Δεκεμβρίου στο «Φωκιανό», στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο, το 6ο Εθελοντικό Bazaar αλληλεγγύης Ιανουάριος 2017, κοπή της πίτας Το τολμήσαμε και περάσαμε όμορφα. Είχε λίγο κρύο, λίγη βροχή αλλά 50 εθελοντές και φίλοι ήταν εκεί. Το Σάββατο 14 Ιανουαρίου οι Κατασκηνώσεις Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα έκοψαν την πίτα τους στην Κατασκήνωση. Τυχεροί η Μαλβίνα Σουλελέ και ο Φώντας Παπαϊωάννου. Με τον καιρό ταίριαζε απόλυτα το μεγάλο καζάνι με την ζεστή φασολάδα που ετοίμασαν τα κορίτσια ενώ το κρασί του ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, προσφορά του Κώστα Διαμάντη, ήταν όπως πάντα εξαιρετικό. Η μέρα έκλεισε με περιπατητικές κουβεντούλες και παιχνίδια στα γήπεδα. Φεβρουάριος, Συνεστίαση Το Σάββατο 11 Φεβρουαρίου 2017 έγινε στην Αίθουσα Αισχύλος του Ξενοδοχείου Ελευσίνα, στην Ελευσίνα, η ετήσια Συνεστίαση των φίλων και εθελοντών των Κατασκηνώσεων Χαρούμενα Παιδιά-Χαρούμενα Νιάτα. Μας τίμησαν με την παρουσία τους 170 φίλοι και εθελοντές κι ανάμεσά τους ο Δήμαρχος Ελευσίνας Γιώργος Τσουκαλάς, ο Αντιπρύτανης του ΕΜΠ Δημήτρης Παπαντώνης, οι Καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών Τάσoς Λεγάκης και Μαρία Θεσσαλού-Λεγάκη και πολλοί φίλοι και υποστηρικτές από την Ελευσίνα, τον Πειραιά και την Αθήνα. Μετά το χαιρετισμό της Προέδρου Ρίτας Ζαμπάλου άρχισαν οι χοροί με μουσικές που επέλεξαν οι εξαιρετικοί dj Σπήλιος Πέτζας και Βασίλης Δελής. Περάσαμε όμορφα και τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν εξασφαλίζουν τη φιλοξενία παιδιών στην Κατασκήνωση. Φεβρουάριος, Μάρτιος, Καραβάνι Το Καραβάνι Τέχνης και Αλληλεγγύης συνέχισε κι εφέτος το ταξίδι του για τα παιδιά και τους έφηβους. Το Οκτώβριο ήταν στην Παιδόπολη Αλίμου, η επίσκεψη στις γιορτές στη μακρινή Τήλο αναβλήθηκε αλλά το Φεβρουάριο ήταν στην Κέντρο Φιλοξενίας Προσφύγων Ελευσίνας και το Μάρτιο στο Ξενώνα Ασυνόδευτων Προσφύγων στην Κυψέλη. Μάρτιος, Θυμίαμα Το Σάββατο 11 Μαρτίου, στη Θρυαλλίδα έγινε η προβολή του ντοκυμαντέρ «Θυμίαμα» (παραγωγής ΕΡΤ) που αναφέρεται στην προσωπικότητα και το έργο του Γεώργιου Πυρουνάκη.
Απρίλιος, Συνάντηση νέων εθελοντών Στις 31 Μαρτίου στο cafe-restaurant LONTOS στο Θησείο συναντιώνται 50 εθελοντές και νέοι φίλοι, βλέπουν φωτογραφίες και συζητούν για τη νέα Κατασκήνωση και τα σεμινάρια εκπαίδευσής τους. Απρίλιος, Έκδοση του Περιοδικού Το ΘΡΟΪΣΜΑ 20 είναι έτοιμο, σας το στέλνουμε και περιμένουμε τις απόψεις σας. Απρίλιος-Ιούνιος, Σεμινάρια Η Κατασκήνωση θα γίνεται όλο και καλύτερη μέσα από την εκπαίδευση όλων! Τα σεμινάρια για τους εθελοντές προγραμματίστηκαν για τις 5, 8, 9, 22 Απριλίου, 6,7,Μαϊου και 3, 24 Ιουνίου. Γίνεται προσπάθεια να βρεθούν νέα, κυρίως αγόρια, στελέχη, αλλά και να υπάρχουν πολύ καλά προετοιμασμένα προγράμματα. Οι εθελοντές πρέπει να δηλώσουν τη διαθεσιμότητά τους για τη Κατασκήνωση μέχρι τις 31 Μαϊου 2017. Απρίλιος-Ιούνιος, Λαχείο και Χορηγίες Σύντομα θα κυκλοφορήσεο το Λαχείο 2017. Η τιμή του 2 ΕΥΡΩ και η κλήρωση γίνεται στις 21 Ιουνίου 2017. Είναι μεγάλη ανάγκη να διαθέσουμε σε φίλους και γνωστούς λίγους ή περισσότερους λαχνούς για να πάμε καλά ενώ παράλληλα πρέπει να γίνουν πολλές ενέργειες για την εξεύρεση χορηγιών χρημάτων, τροφίμων και υλικών. Μάιος-Ιούνιος, Τεχνικά Έργα Τα οικονομικά μας δεν επιτρέπουν την εκτέλεση μεγάλων νέων έργων αλλά μικρές αναπλάσεις μπορούν να γίνουν. Κάποια Σαββατοκύριακα θα είμαστε στην Κατασκήνωση για δουλειές (κόψιμο χόρτων, βαψίματα κλπ) Ιούνιος, Εγγραφές παιδιών Από 5 έως 16 Ιουνίου 2017 θα γίνουν, στη Φωλιά αλλά και στα Γραφεία στην Αθήνα, οι εγγραφές παιδιών. Θα φιλοξενήσουμε 140 παιδιά από όλο τον κόσμο. Η ενημερωτική συνάντηση με τους γονείς είναι στις 26 Ιουνίου. Ιούλιος, ο μήνας της μεγάλης δράσης Στις 26 Ιουνίου θα γίνει η οργανωτική συνάντηση με τα στελέχη της κατασκήνωσης του 2017, ενώ η προκατασκηνωτική θα αρχίσει την Παρασκευή 30 Ιουνίου. Τα παιδιά θα ανέβουν στις 3 Ιουλίου και θα φύγουν στις 23 Ιουλίου ενώ η κατασκήνωση θα κλείσει στις 26 Ιουλίου 2017. Τα περισσότερα από όσα θα συμβούν τους επόμενους μήνες θα τα μαθαίνετε από το newsletter. Για τα υπόλοιπα θα πρέπει να περιμένετε μέχρι τον Απρίλη του 2018.
Τετάρτη 19 Ιουλίου 2017, στις 7.30 το απόγευμα, ελάτε στην Κατασκήνωση! Είστε καλεσμένοι στη Γιορτή των Φίλων για να δείτε από κοντά παιδιά και νιάτα σε δράση!
30
εκδηλώσεις για την ενίσχυση των Κατασκηνώσεων
6ο εθελοντικό Παζάρι Αλληλεγγύης
Για 6η συνεχόμενη χρονιά οργανώθηκε το εθελοντικό παζάρι Αλληλεγγύης στο Κλειστό Γυμναστήριο Ιωάννης Φωκιανός, απέναντι από το Καλλιμάρμαρο Στάδιο στην Αθήνα, στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2016. Στήθηκαν περισσότεροι από τριάντα πάγκοι γεμάτοι με κοσμήματα, διακοσμητικά είδη, παιχνίδια, κουζινικά, αξεσουάρ, φωτιστικά, μικρές ηλεκτρικές ή ηλεκτρονικές συσκευές, βιβλία, κόμικς, συλλεκτικά αντικείμενα, τσάντες, ζώνες, συσκευασμένα και τυποποιημένα τρόφιμα και πολλά άλλα. Πολλά είδη όπως διακοσμητικά, τσάντες κοσμήματα και άλλα έφτιαχναν για πολύ καιρό οι εθελόντριες της ομάδας κατασκευών. Πίσω από κάθε πάγκο περισσότεροι από 70 εθελοντές και φίλοι έκαναν «παζάρια» με τους πολλούς επισκέπτες για να διαθέσουν τα χιλιάδες αντικείμενα που υπήρχαν. Πολλά είδη δώρων πρόσφερε η Αλίκη Βαμβακάρη, κοσμήματα η Έφη Λαμπίρη, αρωματικά σαπούνια οι φίλες Μυρτώ Δεληγιάννη, Κατερίνα Κωνσταντίνου και Νίκη Αλεξάκου, κεραλοιφές η Χριστίνα Ανδρέου, τα χειροτεχνήματα οι Μαργαρίτα Νικολοπούλου και Ρούλα Γαζή, τις αφίσες Απόλλων ο Ανδρέας Αδάμης, τα χαρτικά ο Κώστας Δερμάνης, τις εκτυπώσεις η Ειρήνη Καγιά της Quality Printing Solutions ενώ οι κεραλοιφές της Ειρήνης Νούσα έμειναν στη Σύρο λόγω της απεργίας... Ιδιαίτερα εντυπωσιακός ήταν ο μπουφές με τα γλυκά και τις πίτες που έφερναν συνεχώς φίλες με εξαιρετικές επιδόσεις στη μαγειρική αλλά και τα ποτά που πρόσφερε ο φίλος Στέλιος Ζαχαρίας της ΚΤΗΜΑ ΜΟΥΣΩΝ και ο Κώστας Διαμάντης της περίφημης ταβέρνας ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ.
Εξοπλισμό του μπουφέ προσέφεραν η Ντίνα Πολυχρόνη και η ATTICA TERRA FOOD & DRINKS ΑΕΒΕ που χάρισε και τους καφέδες. Ξεχωριστές ήταν οι ώρες που βρέθηκαν στο Παζάρι και έπαιξαν παραδοσιακή μουσική ο Νίκος Αρμάγος (Κλαρίνο-Τσαμπούνα), Πάνος Γουρνάκης (Νταούλι), Τζώρτζης Μαυροειδής (Τρομπέτα), Χρήστος Αγγελόπουλος (Ακορντεόν) και Αλέξανδρος Πάσσος (Νταούλι) που ξεσήκωσαν εθελοντές και φίλους να χορέψουν. Στην επιτυχία του παζαριού συνέβαλαν σημαντικά οι φίλοι μας στα ΜΜΕ. Με εκπομπές στο ραδιόφωνο οι Νικόλας Καμακάρης, Δημήτρης Αλφιέρης και Έλι Σπυροπούλου στον ΑLPHA 989 FM και ο Χρήστος Γιακουμόπουλος στο Galaxy 92 FM, με εκτενείς αναφορές η Μαρία Τσώλη στο ΒΗΜΑ, ο Σταύρος Διοσκουρίδης στο POPAGANDA, ο Θάνος Σαγιάς στην ΑΥΓΗ και η Ε. Δουβλίδου στο ΑΘΗΝΑ 984. Η μεγάλη ομάδα εθελοντών ήταν εκεί όλο το διήμερο για να διαθέτει αντικείμενα και τρόφιμα και να υποδέχεται με ένα χαμόγελο και μια καλή κουβέντα τους δεκάδες επισκέπτες. Το παζάρι πήγε καλύτερα από κάθε άλλη φορά και οικονομικά και τα έσοδά του εξασφαλίζουν τη φιλοξενία αρκετών παιδιών της Κατασκήνωσης του επόμενου Ιουλίου.
προβολή στα ΜΜΕ
έγραψαν και είπαν για μας
Λίγες σχετικά αναφορές υπήρχαν στα ΜΜΕ τη χρονιά που μας πέρασε. Είναι ένα τομέας που ποτέ δεν τα πηγαίναμε καλά ίσως και γιατί τα «συστημικά» ΜΜΕ ελάχιστα ενδιαφέρονται για κοινωνικά προβλήματα και πολύ περισσότερο για τις λύσεις που δίνουν στα προβλήματα αυτά, ομάδες ανθρώπων που δεν είναι αστέρες του lifestyle. Παρόλα αυτά και πάλι κάτι έγινε. Ο φίλος Νικόλας Καμακάρης στο Ραδιόφωνο του Alpha 989, η Μαρία Τσώλη στη διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ και οι συνεργάτες του ΑΘΗΝΑ 984 έκαναν αναφορές για το Χριστουγεννιάτικο Bazaar και την Κατασκήνωση..
Το πολύ δημοφιλές portal POPAGANDA του Σταύρου Διοσκουρίδη πάντα έχει σε περίοπτη θέση τις εκδηλώσεις που διοργανώνουμε στην πόλη αλλά και στην Κατασκήνωση ενώ η φίλη Τζένη Παπαζιού, που εκδίδει το περιοδικό SERIOUS, πάντα έχει αναφορές και το ίδιο κάνουν πολλά portal στο Διαδίκτυο. Ο Νίκος Καλλίτσης και άλλοι εθελοντές αφιέρωσαν χρόνο για να αναβαθμίσουν το επίσημο site των Κατασκηνώσεων που μπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση www.kataskinosi.gr Τους ευχαριστούμε όλους θερμά.
Πληροφορίες για τη δράση μας θα βρείτε στο www.kataskinosi.gr. Γραφτείτε συνδρομητές για να λαμβάνετε κάθε μήνα το newsletter! Θα μας συναντήσετε ακόμα στο Facebook στο http://www.facebook.com/groups/8327554133/
οικονομικά και χορηγίες
δει δη χρημάτων Περισσότερες από 11.000 μερίδες φαγητού και 15.000 μικρογεύματα ετοιμάστηκαν φέτος από τον Chef κ.Βασίλη Παναγιωτόπουλο στο μαγειρείο. Μεγάλες Χορηγίες Οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Κωνσταντίνο Περατικό και στο Ζαννή Βούλγαρη για την πολυετή ενίσχυση των προσπαθειών μας με μεγάλες προσφορές.
"Υιοθεσία" φιλοξενίας παιδιών Το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, χάρις και στο προσωπικό ενδιαφέρον του Δ.Αφεντούλη και των συνεργατών του «υιοθέτησε», για 9η συνεχόμενη χρονιά, την φιλοξενία δέκα παιδιών της Κατασκήνωσης χορηγώντας στο Σωματείο μας το ποσό των 5.000 €.
Χορηγίες χρημάτων και υλικών Åôáéñåßåò êáé óýëëïãïé ìå ôç ìåóïëÜâçóç ößëùí ðïõ îÝñïõí êáëÜ ôç ÷ñçóéìüôçôá ôçò ðñïóðÜèåéáò ðïõ ãßíåôáé ãéá ôá ðáéäéÜ ôçò ìåãáëýôåñçò áíÜãêçò μας åíßó÷õóáí. Áðü ôïí Απρίλιο ôïõ 2016 μέχρι το Μάρτιο του 2017 μας âïÞèçóáí -με äùñåÝò 200-1.000 € ïé: ALPHA BANK, COMMON PROGRESS, MOTOR OIL, ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ST.JOSEF, BETAPLAN ΑΕΜ äéáèÝôïíôáò ðñïúüíôá êáé ìÝóá ïé: ΔΗΜΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ, UNILEVER και UNILEVER Παγωτά, NESTLE και η NESTLE Παγωτά, ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ-Σ.ΨΙΛΙΑΝΟΣ, MISCO, ΜΠΙΣΚΟΤΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Σ.ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΛΩΡΙΔΗΣ ΑΕΒΕΚ, TOYOTAΠΛΕΣΤΗΣ, ΜΕΛΙΣΣΑ-ΚΙΚΙΖΑΣ, ΥΙΟΙ Δ.ΜΑΝΩΛΑΡΟΥ, ΚΩΣΤΑΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, ΚΤΗΜΑ ΜΟΥΣΩΝ-ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ, SKOT AE, ΕΥΡΩΧΑΡΤΙΚΗ, ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Ι. & Σ. ΑΕΕ, AGRINO-EY.Γ.ΠΙΣΤΙΟΛΑΣ Α.Ε., ΑΙΝΟΣ ΑΕΒΕ, ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΡΟΦΙΝΚΟ ΑΕΒΕ, ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ, ΦΡΗΣΛΑΝΤΚΑΜΠΙΝΑ ΕΛΛΑΣ ΑΕ, BINGOTOTTIS, EL BISCO, MONDELEZ INTERNATIONAL, FOOD ALLERGENS LABORATORIES, ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, COCACOLA 3E ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΒΕΕ, ELGEKA AE, ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΟ ΣΙΩΛΗ, ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΜΩΡΑΪΤΗ, ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΥ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ, ΔΗΜΟΣ ΜΑΝΔΡΑΣ Σημαντική είναι η προσφορά της TUV HELLAS που πιστοποιεί δωρεάν κατά ISO 9001 και ISO 22000 τις υπηρεσίες που παρέχουν οι Κατασκηνώσεις στα παιδιά. Ευχαριστούμε ακόμα τους φίλους στη ΘΡΥΑΛΛΙΔΑ που πάντα μας παραχωρούν το χώρο τους στο Θησείο.
Κοντεύουμε να το πάρουμε απόφαση ότι η οικονομική κρίση δεν θα τελειώσει σύντομα με άμεση συνέπεια να αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς οι άνθρωποι που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας, ακόμα και της επίσημης. Υπάρχει εγκατάλειψη, υπάρχει πείνα, υπάρχει δυστυχία. Κι αν οι άνθρωποι αυτοί δεν φταίνε, τα παιδιά τους δεν ευθύνονται δέκα φορές περισσότερο. Υπάρχουν χιλιάδες παιδιά που πεινάνε, παιδιά που ζουν σε Ιδρύματα εγκαταλειμμένα από τους γονείς τους, παιδιά που διασχίζουν μόνα τους ολόκληρες ηπείρους για να φτάσουν σε κάποια Γη επαγγελίας. Η κρατική φροντίδα έχει αφεθεί στους κοινωνικά ευαίσθητους. Όμως τα παιδιά που ξεπαγιάζουν τους χειμώνες έχουν δικαιώματα στην καλή τροφή, στην παιδεία, στις Τέχνες, στη ζωή στη φύση, στη φροντίδα και στην αγάπη. Κάποια είναι τυχερά κι έρχονται στην Κατασκήνωση και βρίσκουν όλα αυτά. Προσπαθούμε πολύ για να το πετύχουμε αυτό. Οι πόροι μας προέρχονται από πολλούς ανθρώπους, που παρόλο που έχασαν κι αυτοί πολλά από όσα είχαν, συνεχίζουν να προσφέρουν, έστω και λιγότερα και να αγοράζουν λαχνούς, να έρχονται στη συνεστίαση και στο Bazaar. Δεν παίρνουμε κονδύλια από το Κράτος ή την ΕΕ για όσα κάνουμε με το Καραβάνι μας για τους πρόσφυγες. Εκπαιδεύουμε τους εθελοντές μας με δικά μας μέσα και χαιρόμαστε όταν τους χρησιμοποιούν και σε άλλες δομές που φροντίζουν παιδιά. Για την επόμενη χρονιά θα πρέπει να συγκεντρώσουμε 50.000€ που θα ξοδευτούν όλα για τη σίτιση παιδιών και εθελοντών και για τα υλικά των παιδαγωγικών προγραμμάτων που υλοποιούμε καλοκαίρια και χειμώνες. Οι 100 εθελοντές που θα βοηθήσουν να γίνουν όλα αυτά δεν θα αμειφθούν με χρήματα αλλά με το χαμόγελο των παιδιών και την καλή παρέα με τους άλλους εθελοντές. Οι φίλοι, τα μέλη και οι εθελοντές πρέπει να είναι μαζί μας σε όλες τις εκδηλώσεις, να διαθέσουν Λαχεία, να βρουν και να πείσουν ανθρώπους που είναι σε εταιρείες και Ιδρύματα να προσφέρουν χρήματα και εξαιρετικής ποιότητας τρόφιμα και υλικά. Μαζί σας θα τα καταφέρουμε κι εφέτος! Οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσους ενίσχυσαν οικονομικά τις προσπάθειές μας, ιδιαίτερα τους: Μαρκησία Χατζηπαύλου, Ελένη Λιδώρη, Έφη Χαϊκάλη, Ευτυχία Παπατζανάκη, Ειρήνη Φούντου, Ελένη Κονιδάρη, Μαρία Διαμαντοπούλου, Λένα Καλπίδου, Δήμητρα Κουτσοκώστα, Αντιγόνη Παπαπασχάλη, Χριστίνα Κουράφα, Ντίνα Καλαμίτση, Μαρίκα-Ζηνοβία Φαφαλιού, Βάλλυ Μαυρονικολάου, Ειρήνη Αλεξοπούλου, Μακρή Αλεξάνδρα, Εύα Μαργαριτούλη, Δήμητρα Χριστοπούλου, Ισμήνη Βογιατζόγλου, Λήδα Σπανουδάκη, Λέττα Λιόντα, Ελένη Μπουσδρή, Σπύρο Μεταξάτο, Δημήτρη Λαιμό, Γιάννη Παπαδόπουλο, Νεόφυτο Καλίνογλου, Σωτήρη Καλαμίτση, Στέλιο Σκούφα, Λουκά Λιδώρη, Τάσο Γκιάτη, Γιώργο Γκιάτη, Νίκο Καπλανίδη, Γιώργο Τσαγκαράκη, Κώστα Μπούτση, Γιώργο Πέππα, Τάσο Σουλτανόπουλο, Κώστα Κοθωνίδη, Νίκο Χαλάτση, Πέτρο Μοσχίδη, Δημήτρη Μαργαριτούλη, Γιάννη Ρήγο, Δημήτρη Τσιράκη, Στέλιο Φωτεινόπουλο, Αλέξανδρο Κυτίνο, Δημήτρη Τηνιακό, την οικογένεια Μαρία και Κώστα Γκολογιάννη, όσους κατέθεσαν χρήματα στη μνήμη του φίλου Γιάννη Λάσκου και όσους μεσολάβησαν για να βρεθούν τρόφιμα και υλικά όπως τους: Γιώργο Παναγόπουλο και τους φίλους του στην UNILEVER, Παναγιώτη Κουβάτσο και τους φίλους του στη NESTLE, Ξενοφώντα Παπαϊωάννου, τις φίλες από τον ΔΕΣΜΟ (www.desmos.org) που μας έφεραν σε επαφή με πολλές εταιρείες.
Λ Α Χ Ε ΙΟ 2 0 1 7
Êõêëïöïñåß ôï Ëá÷åßï ìå áíôéêåßìåíá êëÞñùóçò 50 ðßíáêåò êáé 50 âéâëßá. ÔéìÞ Ëá÷íïý 2 ÅÕÑÙ. ÊëÞñùóç óôéò 21 Ιουνίου 2017 þñá 8 ì.ì. Ãéá ëá÷íïýò ôçëåöùíÞóôå óôï 210-32.26.019
ÓÊÅÐÔÅÓÔÅ ÍÁ ÁÍÁËÁÂÅÔÅ ôá Ýîïäá ôçò öéëïîåíßáò åíüò ðáéäéïý; 500€ èá ôïõ ÷áñßóïõí 21 áîÝ÷áóôåò ìÝñåò!
31
êáôáóêçíώóåéò ÷áñïύìåíá ðáéäéά-÷áñïύìåíá íéάôá χεϋδεν 14, 104 34 ÁèÞíá
www.kataskinosi.gr
EN ISO 9001:2008 Παροχή Υπηρεσιών Διαμονής, Σίτισης και Ψυχοκοινωνικής Στήριξης Παιδιών και Εφήβων EN ISO 22000:2005 Επεξεργασία και Διάθεση Τροφίμων στις εγκαταστάσεις της Κατασκήνωσης
áí ðéóôåýåôå üôé ç ðñïóðÜèåéÜ ìáò áîßæåé êáé èÝëåôå íá âïçèÞóåôå ôüôå: • KáôáèÝóôå Ýíá ðïóü óôïõò Ëïãáñéáóìïýò: GR7701100800000008067172687 óôçí ÅÈÍÉÊÇ ÔÑÁÐÅÆÁ GR0901401680168002002004752 óôçí ALPHA BANK GR37 02600560000010200373065 óôçí EUROBANK GR8601720250005025010577269 σôçí ÔÑÁÐÅÆÁ ÐÅÉÑÁÉÙÓ Þ óôï ðñüãñáììá winforlife óôï www.easypay.gr • ÊÜíôå ôéò áãïñÝò óáò ìå ìéá ðéóôùôéêÞ Winlife Visa και δηλώστε τις Κατασκηνώσεις Χαρούμενα Παιδιά • Óõìðëçñþóôå ôçí Ôá÷õäñïìéêÞ åðéôáãÞ ðïõ åóùêëåßåôáé • AãïñÜóôå Ëá÷íïýò ôïõ Ëá÷åßïõ ðïõ êëçñþíåé, óôéò 21 Ιουνίοõ 2017, 50 ðßíáêåò êáé 50 âéâëßá • “ÕéïèåôÞóôå”, ìå 500 €, ôç “öéëïîåíßá” ãéá 20 ìÝñåò åíüò ðáéäéïý óôçí êáôáóêÞíùóç • ÄéáèÝóôå ãéá ôá 140 ðáéäéÜ ôá åîáéñåôéêÜ ðñïúüíôá ôçò Åôáéñåßáò óáò (τρόφιμα, υλικά καθαριότητας κλπ) • Áöéåñþóôå ÷ñüíï óôéò äñáóôçñéüôçôÝò ìáò και δουλέψτε εθελοντικά στα προγράμματά μας για τα παιδιά και τους νέους
ÅðéêïéíùíÞóôå ìáæß ìáò áöÞíïíôáò ìÞíõìá óôï 210-32.26.019 óôÝëíïíôáò FAX óôï 210-32.57.801 Þ e-mail óôï kataskinoseis@yahoo.com και στο kataskinosi@gmail.com