e-Wallet ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑ ΟκτΩβρΙΟΣ 2026
δΥΠΑ:
ΠοίΑ ΠρογρΑΜΜΑτΑ ΕίΝΑί ΑΝοίΚτΑ ΚΑί ΠοίΕς δρΑςΕίς ΕρχοΝτΑί…
οδηγος ΕΠίδοΜΑτωΝ:
Μάθετε τι δικαιούστε να λάβετε και πότε!
Πως ΜΠορΕίτΕ ΝΑ ΕξΑςφΑλίςΕτΕ, ΜΕγΑλΥτΕρη ςΥΝτΑξη! Έξι χρήσιμες συμβουλές απ΄τον καθηγητή και πρόεδρο της ΕΝΥΠΕΚΚ Αλέξη Π. Μητρόπουλο
ΝΕΑ φορολογίΚΑ ΜΕτρΑ: Ποιους, από πότε και πως ωφελούν;
e-Wallet
2
editorial
ΥΠΑρχοΥΝ λΥςΕίς, ΠροτΑςΕίς, ίδΕΕς, ΠοΥ ίςως ΜΑς βοηθηςοΥΝ…
Ο
Γράφει ο ΗλΙΑΣ κΟυτΣερΗΣ
δεύτερος μήνας του φθινοπώρου έχει ήδη ξεκινήσει, οπότε αναπόφευκτα στο μυαλό όλων, έρχεται σιγά σιγά ο χειμώνας και μαζί με αυτό, χιλιάδες σκέψεις, ακόμη αλλά και ερωτήματα για το πόσο δυσκολότερος μπορεί να είναι σε σύγκριση με τους περασμένους χειμώνες… Στο επίκεντρο των σκέψεων, η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ωφέλεια και κέρδος απ’ τις όποιες σωστές επιλογές στην κατανάλωση αλλά και τη χρήση των υπηρεσιών. Άλλωστε, δεν είναι μόνο η πραγματικότητα που βιώνουμε και η οποία μας κάνει να αντιλαμβανόμαστε στην πράξη τις δυσκολίες, αλλά και όλες οι έρευνες ή τα στοιχεία, που με τρόπο ανάγλυφο, αποτυπώνουν το βαθύ χάσμα ανάμεσα στους μακροοικονομικούς δείκτες και την καθημερινότητα που βιώνουμε στην Ελλάδα. Η αγοραστική δύναμη στη χώρα μας, παραμένει καθηλωμένη στο 32% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, την ώρα που ο πληθωρισμός στα βασικά αγαθά -τα τρόφιμα, την ενέργεια, τα καύσιμαλειτουργεί ως ένας έμμεσος, οριζόντιος φόρος που εξανεμίζει τις όποιες θεσμικές αυξήσεις έχουν δοθεί στον κατώτατο μισθό τα τελευταία χρόνια. Πλούσιοι σίγουρα, δεν μπορεί να είμαστε όλοι, ούτε αν θέλετε, είναι εύκολο, να βελτιωθεί η
οικονομική μας κατάσταση απ΄τη μια στιγμή στην άλλη, αν δεν συντρέχουν αρκετές ακόμη προϋποθέσεις. Στην εποχή λοιπόν της ακρίβειας και των διαρκών οικονομικών προκλήσεων, πολλοί θεωρούν, ότι για να βελτιώσουν την οικονομική τους κατάσταση χρειάζονται μεγάλες θυσίες ή σημαντική αύξηση του εισοδήματός τους. Στην πραγματικότητα, όμως, λένε ορισμένοι που γνωρίζουν, η οικονομική ευημερία χτίζεται συχνά μέσα από μικρές καθημερινές συνήθειες που, όταν εφαρμόζονται με συνέπεια, μπορούν να φέρουν εντυπωσιακά αποτελέσματα. Ορισμένες από αυτές τις συνήθειες, θελήσαμε να καταγράψουμε μέσα απ΄το φετινό τεύχος του e-wallet, όχι μόνο για να αισιοδοξούμε κοιτάζοντας το μέλλον, αλλά για να εντοπίσουμε στην πραγματικότητα και καθημερινότητά μας, λύσεις, προτάσεις, ιδέες, που ίσως να μας βοηθήσουν. Έτσι, όπως θα διαπιστώσετε, ψάξαμε στο πλαίσιο του ρεπορτάζ να βρούμε τα επικαιροποιημένα επιδόματα, τα προγράμματα, αλλά και τους ανθρώπους, που μπορούν με τις γνώσεις και την εμπειρία τους, να μας μεταφέρουν τόσο τους προβληματισμούς, όσο και τις προτάσεις τους για ένα ελπιδοφόρο μέλλον.
e-Wallet
4 ΓΙΑΝΝΑ ΧΟΡΜΟΒΑ ΔΥΠΑ: Τα προγράμματα που είναι ανοικτά σήμερα
10.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ; Η κατάσταση πίσω από τους αριθμούς αποκαλύπτει σοβαρές δομικές αδυναμίες
14.
ΑΛΕΞΗΣ Π. ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Πως μπορείτε να εξασφαλίσετε, μεγαλύτερη σύνταξη!
18.
ΝΕΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΜΕΤΡΑ Ποιους, από πότε και πως ωφελούν;
22.
ΠΑΝΟΣ ΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Πέντε οικονομικές και κοινωνικές τάσεις για το 2027
24.
ΕΙΡΗΝΗ ΒΟΛΗ Οικονομία 2027: Η χρονιά που θα κριθεί από την ενέργεια
26.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΝΤΟΛΕΟΝΤΟΣ 700 βιομηχανίες έντασης ενέργειας ζητούν το αυτονόητο: ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας
28.
ΚΕΦΙΜ Γιατί αυξάνεται το κόστος κατοικίας;
30.
ΕΠΙΔΟΜΑ ΕΝΟΙΚΙΟΥ Τι πρέπει να γνωρίζετε
32.
ΠΟΜΙΔΑ Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν και… όσα έλειπαν απ΄ τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ!
34.
ΙΕΛΚΑ Ποιες είναι οι τιμές καλαθιού του νοικοκυριού;
40.
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΑ Αρνητική αποταμίευση των ελληνικών νοικοκυριών
42.
ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ… «ΚΟΛΠΟ» ΓΙΑ ΝΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΕΤΕ ΧΡΗΜΑΤΑ Ευκαιρία να μάθουμε για τον κανόνα 50/30/20 !
43.
ΕΠΙΔΟΜΑ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ: Οι πληρωμέςκαι οι αλλαγές
44.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΕΚΕΛΕΚΗ Η υπερχρέωση απειλεί χιλιάδες νοικοκυριά στην Ελλάδα!
46.
ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ Σε ισχύ το νέο πλαίσιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας
48.
ΠΟΙΟΙ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ 1.000 ΕΥΡΩ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ; Ανοιχτές παραμένουν οι αιτήσεις για το πρόγραμμα βραβείων χρηματικής ενίσχυσης
ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑ
49.
ΜΑΓΝΗΣΙΑ Πώς μπορείτε να πάρετε «δώρο» ως 600 ευρώ!
ΙΔΙΟκτΗτΗΣ εκΔΟτΗΣ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ
50.
ΕΠΙΔΟΜΑ 400 ΕΥΡΩ Πότε πληρώνεται, ποιοι συνταξιούχοι το δικαιούνται
υΠευΘυΝΗ εκΔΟΣΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΡΕΚΛΙΔΟΥ
51.
ΕΠΙΔΟΜΑ ΠΑΙΔΙΟΥ Α21 Ποιοι μπορούν να πάρουν αναδρομικά
ΔΙευΘυΝτΗΣ ΣυΝτΑΞΗΣ ΗΛΙΑΣ ΚΟΥΤΣΕΡΗΣ
52.
ΕΠΙΔΟΜΑ 300 ΕΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΔΥΠΑ Ποιοι άνεργοι το δικαιούνται και πώς θα κάνουν την αίτηση
53.
ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΔΟΜΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Πώς μπορεί να διαμορφωθούν οι τιμές, μέχρι και τις 15 Οκτωβρίου που αρχίζει η διανομή
54.
«THESSALY ΚΑΙ EVROS PASS 2026» Voucher διακοπών έως 250€
ΠΕρίΕχοΜΕΝΑ
8.
e-Wallet ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026
ΔΗΜΙΟυρΓΙκΟ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΔΙΑΚΟΣΙΑ ΙΑΣΟΝΟΣ 77 ΜΕ Κ. ΚΑΡΤΑΛΗ, ΒΟΛΟΣ, ΤΗΛ.: 24210 85531 - 4 www.magnesianews.gr
email:info@magnesianews.gr
Σημαντική σημείωση: Η συγκέντρωση της ύλης όπως και η σχετική επικαιροποίηση, έγινε μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2026, οπότε υπάρχει το ενδεχόμενο μέχρι την ημέρα κυκλοφορίας του περιοδικού, ορισμένες απ΄τις ημερομηνίες- προθεσμίες που αναφέρονται στα ρεπορτάζ, να έχουν τροποποιηθεί.
ςΠΥρΑτοΥ
Έξυπνη οικονομια στα καυσιμα! Πώς κάθε ευρώ μπορεί να… «πιάνει περισσότερο τόπο»
Σ
ε μια εποχή που όλοι προσπαθούμε να περιορίσουμε τα καθημερινά μας έξοδα, η θέρμανση του σπιτιού και οι μετακινήσεις μας, αποτελούν σημαντικό κομμάτι του οικογενειακού προϋπολογισμού. Η πρώτη σκέψη είναι συνήθως να αναζητήσουμε τη χαμηλότερη τιμή στα καύσιμα. Είναι όμως αυτή πάντα η πραγματική οικονομία; Υπάρχουν απλοί και έξυπνοι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να μειώσουμε την κατανάλωση, χωρίς να στερηθούμε τη ζεστασιά στο σπίτι μας ή τις μετακινήσεις μας. Γιατί πολλές φορές η ουσιαστική εξοικονόμηση δεν βρίσκεται μόνο στην τιμή του λίτρου, αλλά στον τρόπο που χρησιμοποιούμε το καύσιμο και στην ποιότητα αυτού που επιλέγουμε.
ΘερΜΑΝΣΗ: οικονομία χωρίς να κρυώνουμε Το ζητούμενο βέβαια, δεν είναι να κρυώνουμε για να κάνουμε οικονομία. Είναι να αποφεύγουμε την άσκοπη υπερθέρμανση και τις ακραίες μεταβολές και να προσαρμόζουμε τη θέρμανση στις πραγματικές μας ανάγκες. Ένας απλός τρόπος είναι να χρησιμοποιούμε έξυπνα τον θερμοστάτη. Όταν βρισκόμαστε στο σπίτι, μπορούμε να διατηρούμε τη θερμοκρασία περίπου στους 20-21°C, ανάλογα με τον χώρο και την άνεσή μας. Όταν λείπουμε για κάποιες ώρες, μπορούμε να χαμηλώνουμε τον θερμοστάτη περίπου στους 17-18°C, αντί να αφήνουμε το σπίτι να υπερθερμαίνεται χωρίς λόγο.Όταν επιστρέφουμε, επαναφέρουμε τη θερμοκρασία εκεί που μας εξυπηρετεί, χωρίς υπερβολές. Μικρές, σωστές κινήσεις στη θέρμανση μπορούν να μεταφραστούν σε πραγματική εξοικονόμηση, χωρίς να θυσιάζουμε την άνεσή μας. ΣτΟ ΑυτΟκΙΝΗτΟ, ο τρόπος που οδηγούμε μετράει Το συχνό «σταμάτα-ξεκίνα», τα απότομα
Κάθε διαδρομή ξεκινάει καλύτερα με Revoil Σπυράτου
πατήματα του γκαζιού και τα δυνατά φρεναρίσματα κοστίζουν σε καύσιμο. Αντίθετα, η ήρεμη και ομαλή οδήγηση, η πρόβλεψη της κίνησης και η διατήρηση μιας πιο σταθερής ταχύτητας, όταν φυσικά το επιτρέπουν οι συνθήκες και ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, μπορούν να μας βοηθήσουν να αξιοποιήσουμε καλύτερα το καύσιμο που έχουμε ήδη πληρώσει. Η σωστή πίεση των ελαστικών και η τακτική συντήρηση του αυτοκινήτου είναι επίσης μικρές συνήθειες που, με τον χρόνο, μπορούν να μεταφραστούν σε χρήματα που δεν ξοδεύτηκαν. Γιατί τελικά, το οικονομικότερο λίτρο καυσίμου είναι πολλές φορές εκείνο που
δεν χρειάστηκε να καταναλώσουμε. Η πραγματική οικονομία δεν σταματά στην τιμή Όταν επιλέγουμε πρατήριο, είναι φυσικό να κοιτάζουμε την τιμή στην πινακίδα. Αξίζει όμως να αναρωτηθούμε και κάτι ακόμη: Τι πραγματικά παίρνουμε για τα χρήματα που πληρώνουμε; Η ποιότητα του καυσίμου, η αξιοπιστία του πρατηρίου και η εμπιστοσύνη στην επιλογή μας έχουν τη δική τους αξία. Γιατί το καύσιμο δεν είναι απλώς ένα ακόμη καθημερινό έξοδο. Είναι αυτό που τροφοδοτεί έναν κινητήρα στον οποίο έχουμε επενδύσει χιλιάδες ευρώ.
Όταν η τεχνολογία του καυσίμου δουλεύει για τον κινητήρα. Η τεχνολογία των καυσίμων εξελίσσεται συνεχώς και σήμερα τα ενισχυμένα καύσιμα μπορούν να προσφέρουν περισσότερα από μια απλή μετακίνηση. Η REVOIL, μια ελληνική εταιρεία στον χώρο της ενέργειας, επενδύει στη συνεχή εξέλιξη των καυσίμων της, προσφέροντας ενισχυμένες επιλογές τόσο στη βενζίνη όσο και στο πετρέλαιο κίνησης. Και επειδή η οικονομία πρέπει να συνοδεύεται από αξιοπιστία, ιδιαίτερα στις απαιτητικές συνθήκες του χειμώνα, η συμπεριφορά του diesel στις χαμηλές θερμοκρασίες έχει πραγματική σημασία για τον οδηγό. Το νέο Diesel Revolution Excess της REVOIL προσφέρει ενισχυμένη προστασία και συμβάλλει στην καλύτερη και ομαλότερη λειτουργία του κινητήρα, ενώ είναι σχεδιασμένο να ανταποκρίνεται ακόμη και σε ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες, έως και -15°C. Ένα χαρακτηριστικό που τις κρύες ημέρες του χειμώνα αποκτά ιδιαίτερη αξία, γιατί αυτό που ζητάμε από το αυτοκίνητό μας δεν είναι μόνο οικονομία, αλλά και απόδοση, προστασία και αξιοπιστία. κάθε ευρώ είναι και μια επιλογή Υπάρχει όμως και η μεγαλύτερη εικόνα… Κάθε ευρώ που δαπανούμε είναι και μια επιλογή. Στηρίζοντας μια τοπική επιχείρηση, στηρίζουμε ανθρώπους και οικογένειες στον τόπο μας και μια ολόκληρη αλυσίδα επαγγελματιών της τοπικής οικονομίας. Και όταν η επιλογή αυτή συνδυάζεται με μια ελληνική εταιρεία όπως η REVOIL, η αξία της αποκτά ακόμη μία διάσταση. Γιατί η οικονομία δεν είναι μόνο το πόσο πληρώνουμε. Είναι και τι αξία παίρνουμε και πού επιλέγουμε να
27 χρόνια εμπειρίας που
επιστρέφουν στον πελάτη ως γνώση
Στη Revoil Σπυράτου, ύστερα από 27 χρόνια καθημερινής παρουσίας στον χώρο των καυσίμων και δίπλα στον οδηγό, δεν μας ενδιαφέρει απλώς να γεμίσετε το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου σας ή τη δεξαμενή του σπιτιού σας. Μας ενδιαφέρει να γνωρίζετε τι επιλέγετε και γιατί το επιλέγετε. Να σας βοηθάμε να χρησιμοποιείτε σωστότερα το καύσιμο που πληρώνετε, να εξοικονομείτε χρήματα εκεί όπου πραγματικά μπορείτε και ταυτόχρονα να δίνετε στον κινητήρα του αυτοκινήτου σας, την ποιότητα που χρειάζεται. Για εμάς, τα 27 χρόνια εμπειρίας έχουν αξία όταν αυτή η εμπειρία επιστρέφει στον πελάτη ως γνώση.
Η ΟΙκΟΝΟΜΙΑ ΣτΑ κΑυΣΙΜΑ ΔεΝ εΙΝΑΙ ΝΑ ΣτερεΙΣΑΙ. Είναι να παίρνεις περισσότερη αξία από κάθε ευρώ που ξοδεύεις.
Διανομή πετρελαίου θέρμανσης και παράδοση πετρελαίου κίνησης σε σκάφη και επαγγελματίες
revoil ςΠΥρΑτοΥ
κ. καρτάλη 315, βόλος
24210 42767 - 693 612 4636
e-Wallet
8 «Δεν σχεδιάζουμε προγράμματα από απόσταση απ΄την κοινωνία» σημειώνει η Διοικήτρια της ΔΥΠΑ Γιάννα Χορμόβα
δΥΠΑ: Ποια προγράμματα είναι ανοικτά σήμερα… οι δράσεις που έρχονται έως το τέλος του 2026 και τη νέα δυνατότητα εργασίας από ορεινούς και απομακρυσμένους δήμους
Ν
έες ευκαιρίες για ανέργους, αλλά με ολοένα πιο στοχευμένα χαρακτηριστικά, διαμορφώνει η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), με τη Θεσσαλία να βρίσκεται στο επίκεντρο ορισμένων από τις παρεμβάσεις που ήδη «τρέχουν», αλλά και εκείνων που σχεδιάζονται για τους επόμενους μήνες. Η φιλοσοφία των νέων δράσεων απομακρύνεται από τη λογική των οριζόντιων προγραμμάτων και δίνει μεγαλύτερο βάρος στην ηλικία, το φύλο, την απόσταση από την αγορά εργασίας, τις ανάγκες της τοπικής οικονομίας, αλλά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Ανοιχτό το μεγάλο πρόγραμμα για 10.000 άνεργες γυναίκες Στις σημαντικότερες δράσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη περιλαμβάνεται το πρόγραμμα για την πρόσληψη 10.000 ανέργων γυναικών, με ιδιαίτερη έμφαση στις μητέρες
ανήλικων παιδιών έως 15 ετών. Οι θέσεις κατανέμονται σε πλήρη και μερική απασχόληση, ενώ η επιχορήγηση προς τις επιχειρήσεις μπορεί να διαρκέσει έως και 15 μήνες. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να κρατούν πολλές γυναίκες εκτός αγοράς εργασίας και παράλληλα να διευκολυνθεί η ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής. Το πρόγραμμα αφορά επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα και παραμένει ανοικτό. Στο επίκεντρο η Θεσσαλία και η κτηνοτροφία Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Μαγνησία και συνολικά για τη Θεσσαλία παρουσιάζει το πιλοτικό πρόγραμμα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας για 250 ανέργους, ηλικίας άνω των 18 ετών. Η δράση συνδέεται άμεσα με τον κτηνοτροφικό τομέα και απευθύνεται σε ανέργους της Θεσσαλίας που έχουν ολοκληρώσει την ειδική κατάρτιση στις αρχές βιοασφάλειας και στις
κατάλληλες πρακτικές στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, η οποία υλοποιήθηκε από το ΚΔΒΜ Λάρισας της ΔΥΠΑ σε συνεργασία με τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Η εργασιακή εμπειρία έχει διάρκεια έξι μηνών, με εξάωρη ημερήσια απασχόληση, ενώ οι συμμετέχοντες λαμβάνουν καθαρή μηνιαία αποζημίωση 748 ευρώ και ασφαλιστική κάλυψη. Όπως γίνεται γνωστό απ΄τη ΔΥΠΑ, «πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας πολιτικής που επιχειρεί να συνδέσει απευθείας την κατάρτιση με τις ανάγκες ενός συγκεκριμένου παραγωγικού κλάδου της Θεσσαλίας». Παράλληλα, έχει δρομολογηθεί πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας για 2.182 ανέργους στους δήμους και την Περιφέρεια Θεσσαλίας, με διάρκεια οκτώ μηνών. Η δράση, συνολικού προϋπολογισμού 19,2 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ και δίνει έμφαση σε μακροχρόνια ανέργους, άτομα με χαμηλά προσόντα και άλλες ομάδες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες ένταξης στην αγορά εργασίας.
e-Wallet
ευκαιρίες και για ανέργους 50+, 55+ και μακροχρόνια ανέργους Ανοικτό παραμένει επίσης το πρόγραμμα για 5.000 ανέργους άνω των 50 ετών στον ιδιωτικό τομέα, με επιδότηση της επιχείρησης για την πρόσληψη και διατήρηση των εργαζομένων. Παράλληλα συνεχίζεται το μεγάλο πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων 55 ετών και άνω στον δημόσιο τομέα, το οποίο μετά και τις τελευταίες τροποποιήσεις περιλαμβάνει επιπλέον θέσεις. Η διάρκεια είναι 12 μήνες, με δυνατότητα επέκτασης για ακόμη 12 μήνες. Τέλος αυτή την περίοδο «τρέχει» και το πρόγραμμα εργασιακής εμπειρίας για ανέργους 30 ετών και άνω, με προτεραιότητα σε μακροχρόνια ανέργους, γυναίκες,
δικαιούχους Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και ανέργους μέσης ηλικίας. Συνολικά προβλέπει 48.000 θέσεις, με ήδη σημαντικό αριθμό τοποθετήσεων. Οι επόμενες δράσεις: νέες θέσεις για νέους και ευάλωτες ομάδες Μέχρι τα τέλη του έτους αναμένεται να ενεργοποιηθεί σειρά νέων προγραμμάτων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δράση για 5.500 ανέργους ηλικίας 18-29 ετών, με έμφαση στις γυναίκες, αλλά και νέο πρόγραμμα για περίπου 27.500 ανέργους 30 ετών και άνω, με ιδιαίτερη στόχευση στις γυναίκες και στους ανέργους άνω των 50. Στον σχεδιασμό της ΔΥΠΑ περιλαμβάνονται ακόμη ειδικές δράσεις για ευάλωτες και ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, με σημαντικό μέρος των
9 θέσεων να αφορά άτομα με αναπηρία, αλλά και ομάδες όπως μονογονείς, άστεγοι, ρομά, αποφυλακισμένοι, απεξαρτημένα άτομα και γυναίκες που έχουν υποστεί έμφυλη ή ενδοοικογενειακή βία. καινοτομία: τηλεργασία από ορεινούς και απομακρυσμένους Δήμους Ξεχωριστή σημασία για την αναζωογόνηση της υπαίθρου έχει το καινοτόμο πρόγραμμα που βρίσκεται υπό σχεδιασμό για την ενίσχυση της απασχόλησης μέσω τηλεργασίας σε ορεινούς και απομακρυσμένους δήμους της χώρας. Η τηλεργασία στις περιοχές αυτές αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για την αντιμετώπιση της πληθυσμιακής αποψίλωσης και την προώθηση της αποκέντρωσης. Το πρόγραμμα στοχεύει στη
δημιουργία 1.000 νέων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα για ανέργους άνω των 18 ετών που κατοικούν σε ορεινές ή απομακρυσμένες περιοχές, επιτρέποντάς τους να εργάζονται από τον τόπο διαμονής τους και προσφέροντας νέα προοπτική στην ελληνική περιφέρεια. Η παρέμβαση συνδέει έτσι την πολιτική απασχόλησης με ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά την ελληνική περιφέρεια: τη συγκράτηση του πληθυσμού και τη δημιουργία νέων επαγγελματικών δυνατοτήτων μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα. «Δεν σχεδιάζουμε προγράμματα από απόσταση από την κοινωνία» «Η πολιτική απασχόλησης δεν μπορεί να είναι ίδια για όλους και παντού. Στη ΔΥΠΑ
σχεδιάζουμε τις παρεμβάσεις μας με βάση τις ανάγκες των πολιτών, τις δυνατότητες της τοπικής οικονομίας και τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Ακούμε την αγορά εργασίας, αφουγκραζόμαστε τις τοπικές κοινωνίες και μετατρέπουμε αυτή την εικόνα σε στοχευμένες δράσεις. Στόχος μας είναι να δώσουμε σε όλο και περισσότερους ανθρώπους τη δυνατότητα να αποκτήσουν πρόσβαση στην εργασία, είτε ζουν σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο είτε σε μια απομακρυσμένη περιοχή της χώρας. Η απασχόληση είναι για εμάς εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης, αλλά ταυτόχρονα και εργαλείο κοινωνικής συνοχής και περιφερειακής ανάπτυξης», σημειώνει η Διοικήτρια της ΔυΠΑ Γιάννα Χορμόβα.
«
Η Θεσσαλία βρίσκεται στο επίκεντρο ορισμένων από τις παρεμβάσεις που ήδη «τρέχουν», αλλά και εκείνων που σχεδιάζονται για τους επόμενους μήνες»
e-Wallet
10
ΠοίΑ ΕίΝΑί τΑ ΠρΑγΜΑτίΚΑ ΜΕγΕθη της ΑγορΑς ΕργΑςίΑς ςτηΝ ΕλλΑδΑ;
η κατάσταση πίσω από τους αριθμούς αποκαλύπτει σοβαρές δομικές αδυναμίες
Δ
εκαεπτά χρόνια μετά την παγκόσμια κρίση του 2008, η ελληνική αγορά εργασίας συνεχίζει να φέρει τα βαθιά σημάδια της ύφεσης και των οικονομικών πολιτικών λιτότητας και απορρύθμισης της αγοράς που εφαρμόστηκαν. Παρά την βελτίωση ορισμένων δεικτών και την αποκλιμάκωση της ανεργίας, η πραγματικότητα πίσω από τους αριθμούς αποκαλύπτει
1
σοβαρές δομικές αδυναμίες. Η μείωση της ανεργίας δεν οφείλεται μόνο στη δυναμική δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αλλά συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική συρρίκνωση και τη μετανάστευση των νέων στο εξωτερικό. Για την κατανόηση των εξελίξεων στην αγορά εργασίας κατά την περίοδο 2008-2025 και την χάραξη αξιόπιστης πολιτικής απασχόλησης, είναι απαραίτητο να αναδειχθούν τρεις σημαντικές διαπιστώσεις.
τΑ βΑΣΙκΑ ΜεΓεΘΗ τΗΣ ελλΗΝΙκΗΣ ΑΓΟρΑΣ ερΓΑΣΙΑΣ ΔεΝ εΧΟυΝ ΑκΟΜΑ ΑΝΑκτΗΣεΙ τΙΣ ΑΠΩλεΙεΣ εΞΑΙτΙΑΣ τΗΣ κρΙΣΗΣ ΧρεΟυΣ Το 2025, η ελληνική αγορά εργασίας αριθμούσε 271 χιλιάδες λιγότερους εργαζόμενους και 34 χιλιάδες περισσότερους ανέργους σε σχέση με το 2008 (Πίνακας 1). Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της προηγούμενης ενδεκαετίας, η ανάκτηση των απωλειών στην απασχόληση, εξαιτίας της κρίσης χρέους, ήταν μεγαλύτερη κατά την περίοδο 2014-2019 σε σχέση με την περίοδο που ακολούθησε (2019-2025). Συγκεκριμένα, η καθαρή δημιουργία θέσεων εργασίας ήταν 75 χιλιάδες κατ’ έτος κατά μέσο όρο την περίοδο 2015-2019, έναντι 71,5 χιλιάδες την περίοδο 2020-2025. Επιπλέον, η μείωση του ποσοστού ανεργίας ήταν 9,1 μονάδες την πενταετία 2014-2019, έναντι 8,5 μονάδων την εξαετία 2019-2025 (Πίνακας 2).
e-Wallet
11
Παρά την αύξηση της απασχόλησης από το 2014 και μετά και τη σημαντική μείωση του εργατικού δυναμικού μεταξύ 2008 και 2025, το ποσοστό ανεργίας ήταν το 2025 υψηλότερο από εκείνο του 2008, τόσο για το σύνολο του πληθυσμού (2064 ετών) όσο και για όλες τις επί μέρους ηλικιακές ομάδες (Πίνακας 2). Η ανεργία παραμένει σήμερα σε πολύ υψηλά ποσοστά κυρίως για τους νέους.
2
Είναι επίσης σημαντικό να επισημανθεί ότι η καθαρή εξωτερική μετανάστευση μεταξύ των ετών 2008 και 2025, μείωσε από μόνη της σημαντικά το ποσοστό ανεργίας. Πράγματι, χωρίς την εξωτερική μετανάστευση, το ποσοστό ανεργίας του πληθυσμού 20-64 ετών εκτιμάται ότι θα ανέρχονταν το 2025 σε 12,5% αντί για 8,8%.
Η ΜεΙΩΣΗ τΟυ ΠλΗΘυΣΜΟυ τΗΣ ΧΩρΑΣ, ΩΣ βΑΣΙκΟΣ ΠΑρΑΓΟΝτΑΣ τΗΣ ΑυΞΗΣΗΣ τΟυ ΠΟΣΟΣτΟυ ΑΠΑΣΧΟλΗΣΗΣ
Το ποσοστό απασχόλησης του πληθυσμού 20-64 ετών αποτελεί κομβικό δείκτη επίδοσης της οικονομίας. Το 2025, το ποσοστό αυτό έφτασε στο 71%, έχοντας ξεπεράσει κατά πολύ το επίπεδο του 2008 (66,3%). Όμως, η υπέρβαση αυτή οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στη μεγάλη μείωση του πληθυσμού και όχι στην επιστροφή
της απασχόλησης στο προ της κρίσης επίπεδο. Συγκεκριμένα, μεταξύ 2008 και 2025, ο πληθυσμός 20-64 ετών μειώθηκε κατά 734 χιλιάδες άτομα. Αν είχε παραμείνει σταθερός, το 2025, το ποσοστό απασχόλησης θα ήταν 61,7%, δηλαδή πολύ κατώτερο του επιπέδου του 2008 (66,3%).
«
«Η μείωση της ανεργίας, συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική συρρίκνωση και τη μετανάστευση των νέων στο εξωτερικό»
3
Η ΜεΙΩΣΗ τΟυ ΠλΗΘυΣΜΟυ 20-44 ετΩΝ εΙΝΑΙ ΔρΑΜΑτΙκΗ κΑΙ εΠΙΔεΙΝΩΝεΙ τΟ ΠρΟβλΗΜΑ τΩΝ ελλεΙΨεΩΝ ερΓΑτΙκΟυ ΔυΝΑΜΙκΟυ ΣτΗΝ ελλΗΝΙκΗ ΟΙκΟΝΟΜΙΑ
Η ελληνική αγορά εργασίας αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου καθίζηση στο πιο δυναμικό της κομμάτι. Το εργατικό δυναμικό και η απασχόληση στις ηλικίες 20-44 έτη έχει υποστεί τεράστια συρρίκνωση κατά την περίοδο 2008-2025, λόγω της δραματικής μείωσης του αντίστοιχου πληθυσμού. Η περαιτέρω μείωση τόσο του πληθυσμού των
νέων (20-29 έτη) όσο και αυτού στις κεντρικές παραγωγικές ηλικίες (3044 έτη), σε συνδυασμό με την περαιτέρω μείωση και του ποσοστού ανεργίας, εκτιμάται ότι θα επιδεινώσουν σημαντικά το πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού σε ορισμένους κυρίως κλάδους της ελληνικής οικονομίας (αγροτικό τομέα, κατασκευές, τουρισμό κ.ά.).
e-Wallet
12
«
Ο Κύκλος Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης του ΕΝΑ (Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών), δημοσιεύει τη σειρά Focus ENA | Oικονομία, η οποία περιλαμβάνει flash αναλύσεις μακροοικονομικών δεικτών και μεγεθών της ελληνικής οικονομίας»
Μεταξύ 2008 και 2025, ο πληθυσμός 20-44 ετών μειώθηκε κατά 1.146,4 χιλιάδες άτομα, συμπαρασύροντας το εργατικό δυναμικό και τους απασχολούμενους αυτών των ηλικιών, που συρρικνώθηκαν κατά 881,7 και 829,3 χιλιάδες αντίστοιχα (Πίνακας 3). Η καθαρή εξωτερική μετανάστευση στις ίδιες ηλικίες κατά το ίδιο διάστημα (εκροές: 1.040 χιλιάδες, εισροές: 797 χιλιάδες) συνέβαλε στη μείωση του πληθυσμού κατά 243 χιλιάδες άτομα. Αντίθετα, μεταξύ 2008 και 2025, ο πληθυσμός 45-64 ετών αυξήθηκε και, ακόμα περισσότερο, το εργατικό δυναμικό της ίδιας ηλικιακής ομάδας, χωρίς ωστόσο να μπορούν να αντισταθμί-
σουν τις τεράστιες μειώσεις στις ηλικίες 20-44 έτη. Πράγματι, η αύξηση των εργαζομένων στις ηλικίες 45-64 ετών κατά 520,9 χιλιάδες δεν ήταν αρκετή για να καλύψει το τεράστιο κενό που δημιουργήθηκε στις ηλικίες 20-44 ετών (απώλεια 829,3 χιλιάδων θέσεων εργασίας). Τα επόμενα χρόνια, η μείωση του πληθυσμού σε αυτές τις ηλικίες θα τροφοδοτεί την συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού 20-44 ετών, που αναμένεται να επεκταθεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες, αυξάνοντας έτσι τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Κλείνοντας, οι ελλείψεις εγχώριου εργατικού δυναμικού μπορούν να αντιμετωπιστούν με πο-
λιτικές που συμβάλλουν στην περαιτέρω αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των γυναικών και άλλων ομάδων (π.χ. αναπήρων) στο εργατικό δυναμικό, σε συνδυασμό με τη βελτίωση των αμοιβών και των εργασιακών σχέσεων στην αγορά εργασίας, που αποτρέπουν τη φυγή των νέων στο εξωτερικό. Στην κάλυψη των ελλείψεων μπορεί επίσης να συμβάλει και μια σύγχρονη μεταναστευτική πολιτική που να ανταποκρίνεται στην ανάγκη εισόδου και κοινωνικής ενσωμάτωσης αλλοδαπών εργαζόμενων στην Ελλάδα, ως προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας και την κοινωνική ευημερία των πολιτών της.
e-Wallet
14
Πως ΜΠορΕίτΕ ΝΑ ΕξΑςφΑλίςΕτΕ, ΜΕγΑλΥτΕρη ςΥΝτΑξη! Έξι χρήσιμες συμβουλές προς ασφαλισμένους, απ΄την Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους Γράφει ο ΑλεΞΗΣ Π. ΜΗτρΟΠΟυλΟΣ, Καθηγητής-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ Η ΑΠΟφΑΣΗ για υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης είναι απόφαση ζωής! Απαιτεί σωστή προετοιμασία, ενημέρωση και σχεδιασμό. Οι έξι αναγκαίες κινήσεις που μεμονωμένα ή συνδυαστικά οδηγούν σε μεγαλύτερη σύνταξη είναι οι εξής:
1
Η EΞAΓOPA ΠλAΣMATIKΩN XPONΩN (ΣΠOYΔEΣ, TEKNA, ΣτρΑτΙΩτΙκΗ ΘΗτεΙΑ, AΔEIEΣ ANEY AΠOΔOXΩN K.A.)
Η εξαγορά πλασματικού χρόνου διευκολύνει τους ασφαλισμένους να βγουν νωρίτερα στη σύνταξη και κυρίως να αυξήσουν το τελικό ποσό της. Γι’ αυτό τον πολύ χρήσιμο και καθοριστικό αυτόν θεσμό της αναγνώρισης πλασματικού χρόνου «εκμεταλλεύονται» περίπου 7 στους 10 ασφαλισμένους. Οι ασφαλισμένοι μπορούν να εξαγοράσουν πλασματικό χρόνο που προστίθεται στα
πραγματικά χρόνια ασφάλισης και συγκεκριμένα: τον χρόνο της στρατιωτικής θητείας (έως και 720 ημέρες ασφάλισης), τον χρόνο σπουδών (έως 4 έτη), τον χρόνο για τα τέκνα (έως 5 έτη), τον χρόνο ανεργίας ή ασθένειας, τα κενά διαστήματα ασφάλισης, την εκπαιδευτική άδεια (έως 2 έτη για το Δημόσιο), τον χρόνο προεγγραφής στα μητρώα ελευθέρων επαγγελματιών (έως 5
e-Wallet
15
έτη για ΟΑΕΕ-ΕΤΑΑ), καθώς και τον χρόνο έκτισης ποινής. Οι περισσότεροι ασφαλισμένοι κάνουν χρήση της αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για να συμπληρώσουν τα 40 έτη ασφάλισης που αποτελεί και τη σημαντική προϋπόθεση για πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος ηλικίας (12.000 ΗΑ). Με την εξαγορά τού απολύτως αναγκαίου πλασματικού χρόνου, η προσαύξηση της σύνταξης μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 400 ευρώ μηνιαίως. Οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα μπορούν να εξαγοράσουν μέχρι επτά (7) χρόνια ενώ οι δημόσιοι υπάλληλοι μέχρι και δώδεκα (12) χρόνια αφού τα πέντε (5) έτη για έως και τρία (3) τέκνα χορηγούνται επιπλέον σ’αυτούς.
2
Σύμφωνα με τις ισχύουσες σήμερα διατάξεις, οι ασφαλισμένοι μπορούν να εξαγοράσουν πλασματικό τρόπο με τρεις (3) τρόπους: α)με δόσεις, β)με συμψηφισμό του 25% της σύνταξης και γ)με εφάπαξ εξαγορά. Στην εφάπαξ εξαγορά χορηγείται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου. Για τους μισθωτούς το κόστος εξαγοράς είναι το 20% των μηνιαίων αποδοχών και για τους μη μισθωτούς (ελεύθερους επαγγελματίες, επιστήμονες, αγρότες) το κόστος υπολογίζεται με βάση την ισχύουσα μηνιαία εισφορά στον κλάδο σύνταξης. Για τους δημοσίους υπαλλήλους η αίτηση αναγνώρισης πλασματικού χρόνου μπορεί να υπο-
βληθεί οποτεδήποτε και να ενεργοποιηθεί κατά τον χρόνο υποβολής τής αίτησης συνταξιοδότησης. Το κόστος της εξαγοράς θα υπολογιστεί με βάση το ύψος τού μισθού κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Για τους ασφαλισμένους τού ιδιωτικού τομέα, με την υποβολή της αίτησης εξαγοράς πλασματικού χρόνου θα πρέπει να καταβληθεί και το κόστος εξαγοράς ανάλογα με τον τρόπο που έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος (εφάπαξ καταβολή, με δόσεις, συμψηφισμός με τη σύνταξη). Μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού την 14-2026 στα 920 ευρώ, το ελάχιστο μηνιαίο κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου ανήλθε στα 184 ευρώ.
H EΠITEYΞH ΣYNOλIKOY XPONOY AΣφAλIΣHΣ ME 36 EΩΣ 40 XPONIA (ΠPAΓMATIKA-ΠλAΣMATIKA)
Ο χρόνος ασφάλισης (πραγματικός-πλασματικός) είναι ο πιο καθοριστικός παράγοντας για το τελικό ύψος της σύνταξης. Για έτη ασφάλισης από 36 έως 40, το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 2,55% για κάθε επιπλέον έτος ασφάλισης. Οι ασφαλισμένοι πρέπει να γνωρίζουν επίσης ότι τα 36 έτη ασφάλισης αποδίδουν ποσοστό αναπλήρωσης 39,81% ενώ τα 40 έτη ασφάλισης αποδίδουν ποσοστό αναπλήρωσης 50%! Η ασφάλιση πάνω από 40 έτη δεν είναι συμφέρουσα αφού προσθέτει μισή μονάδα (0,5%) ανά έτος. Στους παρακάτω δύο πίνακες παρατίθενται τα ποσοστά αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης μέχρι 30-9-2019 και από 1-10-2019 κι εφεξής, μετά την τροποποίηση του άρθρου 8 του ν. 4387/2016, σε συμμόρφωση των υπ’αριθ. 1889-1891/2019 αποφάσεων της Ολομέλειας του Συμβουλίου Επικρατείας που ακύρωσαν μερικώς (μετά τα 30 χρόνια) τα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Κατρούγκαλου.
Ποσοστά αναπλήρωσης μέχρι 30-9-2019
Ποσοστά αναπλήρωσης από 1-10-2019
κλΙΜΑκεΣ ετΩΝ ΑΣφΑλΙΣΗΣ ΠΟΣΟΣτΟ ΑΝΑΠλΗρΩΣΗΣ
κλΙΜΑκεΣ ετΩΝ ΑΣφΑλΙΣΗΣ ΠΟΣΟΣτΟ ΑΝΑΠλΗρΩΣΗΣ
ΑΠΟ 0 15,01 18,01 21,01 34,01 27,01 30,01 33,01 36,01 39,01
ΑΠΟ ΕΩΣ 0 15 0,77% 15,01 18 0,84% 18,01 21 0,90% 21,01 24 0,96% 24,01 27 1,03% 27,01 30 1,21% 30,01 33 1,98% 33,01 36 2,50% 36,01 40 2,55% 40,01 και άνω κατ’έτος 0,50%
εΩΣ 15 0,77% 18 0,84% 21 0.90% 24 0,96% 27 1,08% 30 1,21% 33 1,42 % 36 1,59% 39 1,80% 42 2,00% και περισσότερο
e-Wallet
3
16
H AΠOφYΓH, KATA TO ΔYNATO, THΣ MEIΩMENHΣ ΣYNTAΞHΣ ΣTA 62 ετΗ
Η εξοντωτική ισόβια ποινή («πέναλτι») ύψους 30% για όσους/όσες αναγκάζονται ή αποφασίζουν να εξέλθουν με μειωμένη σύνταξη στο 62ο έτος ηλικίας, επιβλήθηκε με τον νόμο Τσίπρα-Κατρούγκαλου 4387/2016, στο άρθρο 7 (παρ. 3) του οποίου ορίστηκε ότι: «3.Το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται αναλογικά στις περιπτώσεις καταβολής μειωμένης σύνταξης εξ ιδίου δικαιώματος, ετΗ ΑΣφΑλΙΣΗΣ
15 16 17 18 19 20
σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. Η κατά τα ανωτέρω μείωση της εθνικής σύνταξης, προκειμένου για τους ασφαλισμένους που λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος, ανέρχεται σε 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται για τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης.». Από 1-1-2023 η μειωμένη εθνική σύνταξη με
20 χρόνια ασφάλισης αυξήθηκε από 268,80 € (το 2022) σε 289,63 €, ενώ η μειωμένη με 15 χρόνια ασφάλισης από 241,92 € (το 2022) έφτασε σε 260,67 €. Με την αύξηση κατά 3% το 2024, κατά 2,4% από 1-1-2025 και κατά 2,4% από 1-1-2026, η μειωμένη εθνική σύνταξη ανά χρόνια ασφάλισης, πάντα μεικτή, εξελίχθηκε ως κατωτέρω:
ΜεΙΩΜεΝΗ ΣυΝτΑΞΗ
ΠΟΣΟ εΘΝΙκΗΣ ΣυΝτΑΞΗΣ 2023 260,67 266,46 272,25 278,05 283,84 289,63
ΠΟΣΟ εΘΝΙκΗΣ ΣυΝτΑΞΗΣ ΑΠΟ 1-1-2024 268,49 274,45 280,42 286,39 292,36 298,32
ΠΟΣΟ εΘΝΙκΗΣ ΣυΝτΑΞΗΣ ΑΠΟ 1-1-2025 274,93 281,04 287,15 293,26 299,37 305,48
ΠΟΣΟ εΘΝΙκΗΣ ΣυΝτΑΞΗΣ ΑΠΟ 1-1-2026 281,52 287,78 294,04 300,29 306,55 312,81
Η «τιμωρητική» αυτή διάταξη για τις μειωμένες συντάξεις, που αφορά κυρίως ασφαλισμένες γυναίκες, επιβάλλεται άμεσα να καταργηθεί.
4
Η EΠIΔIΩΞH ΓIA ΘEMEλIΩΣH ΣYNTAΞIOΔOTIKOY ΔIKAIΩMATOΣ ME 20 ETH AΣφAλIΣHΣ (6.000 ENΣHMA) KAI OXI ME 15 ETH AΣφAλIΣHΣ (4.500 ENΣHMA)
Αναφορικά με τις μειωμένες συντάξεις, οι ασφαλισμένοι πρέπει να επιδιώξουν τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με 20 έτη ασφάλισης (6.000 ένσημα) και όχι με 15 έτη ασφάλισης (4.500), αφού η διαφορά τους είναι μεγάλη. Με 20 έτη ασφάλισης η εθνική σύνταξη σήμερα ανέρχεται σε 446,86 ευρώ. Με 15 έτη ασφάλισης η εθνική σύνταξη ανέρχεται σήμερα σε 402 ευρώ. Για έτη ασφάλισης από 15-19, η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 2% ανά υπολειπόμενο έτος, όπως φαίνεται στον παραπάνω πίνακα.
ετΗ ΑΣφΑλΙΣΗΣ 15 16 17 18 19 20
ΠΟΣΟΣτΟ εΘΝΙκΗΣ ΣυΝτΑΞΗΣ 90% 92% 94% 96% 95% 100%
ΠΟΣΟ εΘΝΙκΗΣ ΣυΝτΑΞΗΣ 2026 402,18 € 411,12 € 420,06 € 428,99 € 437,93 € 446,86 €
e-Wallet
5
Η EΠIΔIΩΞH ΓIA 40 XPONIA MONIMHΣ ΔIAMONHΣ ΣTHN EλλAΔA AΠO TO ETOΣ TΩN 15 ETΩN KAI ANΩ
Σύμφωνα με την ακραίας βαρβαρότητας διάταξη της παρ.2 άρθρου 7 του ν. 4387/2016, η πλήρης εθνική σύνταξη καταβάλλεται στους ομογενείς από Αλβανία και χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης με 40 χρόνια μόνιμης και νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα. Το ποσό της εθνικής σύνταξης των ομογενών-συνταξιούχων λόγω γήρατος μειωνόταν κατά 1/40 για κάθε χρόνο που υπολείπεται των 40 ετών διαμονής τους στην Ελλάδα. Την απάνθρωπη αυτή ρύθμιση σε βάρος φτωχών ανθρώπων ομογενών μας που έχουν εργαστεί και με βάση το κριτήριο της ασφάλισης, διατήρησε σε ισχύ δυστυχώς και ο νόμος Βρούτση 4670/2020. Αργότερα, με το άρθρο 73 του ν. 4915/2022 τροποποιήθηκε η απαιτούμενη διάρκεια μόνιμης
6
17 και νόμιμης διαμονής στη χώρα σε 30 έτη και με βάση αφετηρίας το 1992. Ωστόσο, οι διατάξεις αυτές, που αφορούν το ύψος της εθνικής σύνταξης των ομογενών μας (ΜΟΝΟ από Αλβανία και χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης), είναι αντίθετες στο Σύνταγμα (άρθρο 22 παρ. 5), τη ΔΣΕ 102/1952 «περί ελαχίστων ορίων της Κοινωνικής Ασφάλειας» και τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς με αριθ. 883/2004 και 987/2009, όπως άλλωστε αναφέρεται και στην πολύ σημαντική Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη με αριθμό 267731/3209/21-1-2020. Ως εκ τούτου, γίνεται σαφές ότι η κυβέρνηση, αλλά και τα κόμματα της Αντιπολίτευσης οφείλουν να ψηφίσουν το συντομότερο διάταξη που να παρέχει το δικαίωμα σε όλους
ανεξαιρέτους τους ασφαλισμένους, ΚΑΙ τους ομογενείς μας από όλες τις χώρες τού κόσμου, να λαμβάνουν πλήρη εθνική σύνταξη ή μειωμένη εθνική σύνταξη και μάλιστα αναδρομικά και έντοκα, όπως λαμβάνουν πλήρη σύνταξη όσοι ασφαλίστηκαν για 20 χρόνια (6.000 ένσημα) ή 15 χρόνια αντίστοιχα, αλλά διέμεναν μόνιμα στη χώρα μας. Οποιαδήποτε άλλη επιλογή είναι αντισυνταγματική και αντίθετη στις Διεθνείς Συμβάσεις και Ευρωπαϊκές Οδηγίες, σύμφωνα και με την απόλυτα τεκμηριωμένη Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη. Από 1-1-2026 η εθνική σύνταξη των ομογενών μας με 30 χρόνια μόνιμης και νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα ανέρχεται από 436,40 € (μεικτά) το 2025 σε 446,86 € (μεικτά).
Η ΣΩΣTH ΠPOETOIMAΣIA TOY φAKEλOY ΓIA τΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗ OΣO τΟ ΔυΝΑτΟΝ MEΓAλYTEPOυ ΠOΣOΣTOυ ANAΠHPIAΣ, ΓIA OΣOYΣ EΠIΔIΩKOYN ANAΠHPIKH ΣYNTAΞH
Οι ενδιαφερόμενοι της συγκεκριμένης κατηγορίας πρέπει να γνωρίζουν ότι με τους νόμους Κατρούγκαλου και Βρούτση (4387/2016 και 4670/2020), μόνο σε όσους κατέχουν ποσοστό αναπηρίας άνω του 80% χορηγείται σήμερα ολόκληρη η εθνική σύνταξη (446,86 ευρώ). Πιο συγκεκριμένα, στις συντάξεις αναπηρίας ο ν. 4387/2016 (ΤσίπραΚατρούγκαλου) επιφύλαξε πολύ σκληρή θεσμική συμπεριφορά αφού στο άρθρο 7 (παρ. 4) εξάρτησε το ύψος της εθνικής σύνταξης από το ποσοστό αναπηρίας του δικαιούχου της σύνταξης!! Έτσι ο ν. 4387/2016 ορίζει ότι στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη λόγω ανικανότητας με ποσοστό αναπηρίας από 67% έως και 79,99%, χορηγείται το 75% της Εθνικής Σύνταξης και με ποσοστό αναπηρίας από 50% έως και 66,99%, χορηγείται το 50% αυτής. Στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη λόγω ανικανότητας με ποσοστό αναπηρίας έως 49,99%, χορηγείται το 40% της Εθνικής Σύνταξης! Στους συνταξιούχους με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, χορηγείται το πλήρες ποσό τής Εθνικής Σύνταξης. Οι προσαρμογές αυτές δεν έχουν εφαρμογή για όσους συνταξιοδοτούνται είτε με βάση τις διατάξεις που αναφέρονται στα πρόσωπα του τέταρτου εδαφίου της παρ. 1α των άρθρων 1 και 26 του Π.Δ. 169/2007 (ΦΕΚ Α 210), είτε με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές (όπως ισχύουν κάθε φορά), καθώς και για όσα από τα πρόσωπα αυτά συνταξιοδοτούνται με βάση τις διατάξεις του ν. 2084/1992.
Έτσι, σήμερα το ποσό της εθνικής σύνταξης ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας έχει ως εξής: ΠΟΣΟΣτΟ ΑΝΑΠΗρΙΑΣ εΘΝΙκΗ ΣυΝτΑΞΗ 2026 έως 49,99% (40% εθν. σύνταξης) 178,73 50%-66,99% (50% εθν. σύνταξης) 223,42 67%-79,99% (75% εθν. σύνταξης) 335,14 80% και άνω (πλήρης εθν. σύνταξη) 446,86 Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας (ΕΣΕΠΣ «ΗΛΙΟΣ») για τον Ιούλιο 2026, το σύνολο σχεδόν των αναπήρων-συνταξιούχων ανήκει στην κατηγορία των «φτωχών συνταξιούχων» («poor pensioners»). Πιο συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τον Πίνακα 4 (σελ. 7) της Έκθεσης η μέση δαπάνη για κύρια αναπηρική σύνταξη τον Ιούλιο 2026 ήταν 644,82 € μεικτά και για επικουρική αναπηρική ήταν 137,12 € μεικτά.Η διαφοροποίηση του ύψους τής Εθνικής Σύνταξης ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας είναι μία από τις πιο σκληρές αντικοινωνικές διατάξεις που ψηφίστηκαν ποτέ στην Ευρώπη και μάλιστα από κυβέρνηση της «Αριστεράς». Δυστυχώς η κοινωνικά μή ανεκτή αυτή διάταξη διατηρήθηκε σε ισχύ και με τον νόμο Βρούτση 4670/2020. Είναι απαράδεκτο για το ελληνικό κοινοβουλευτικό σύστημα να μην μπορεί να αντιληφθεί το βαθιά αντικοινωνικό περιεχόμενο αυτής της ρύθμισης. Η ακραία αυτή και απαξιωτική για τους συνταξιούχους ΑμΕΑ συνανθρώπους μας διάταξη πρέπει άμεσα να καταργηθεί.
e-Wallet
18
ΝΕΑ φορολογίΚΑ ΜΕτρΑ: ΠοίοΥς, ΑΠο ΠοτΕ ΚΑί Πως ωφΕλοΥΝ; οικονομική ανάλυση στο «e-wallet», απ΄ τον ςύλλογο φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών Μαγνησίας
Ο Σύλλογος φοροτεχνικών ελευθέρων επαγγελματιών Μαγνησίας (Σ.Φ.Ε.Ε.Μ.), όπως αναφέρει σε άρθρο - έρευνα, που δημοσιεύει το «e-wallet», που το ζήτησε, πιστός στο ρόλο του για την έγκυρη, αντικειμενική και επιστημονική ενημέρωση του κοινού, συντάσσει την ετήσια έκθεση - επιστολή του με την παρουσίαση των μέτρων που εξαγγέλθηκαν στην Δ.Ε.Θ. 2026. Στόχος μας είναι η αποσαφήνιση του νέου οικονομικού και φορολογικού τοπίου, με όσο πιο σύντομο και απλό τρόπο για τους αναγνώστες, με γνώμονα την ορθή ενημέρωση». Όπως αναφέρει, «το φετινό πακέτο παρεμβάσεων, περιλαμβάνει ένα μείγμα άμεσων ενισχύσεων, σταδιακών φορολογικών ελαφρύνσεων και διαρθρωτικών αλλαγών. Προκειμένου να αποφευχθεί η συνήθης σύγχυση που προκαλείται από την ταυτόχρονη ανακοίνωση μέτρων με διαφορετικό βάθος υλοποίησης, ο Σύλλογος προχώρησε στην ομαδοποίηση των μέτρων ανάλογα με τη χρονική έναρξη της ισχύος τους».
ΆΜεΣεΣ εΝΙΣΧυΣεΙΣ κΑΙ ΠλΗρΩΜεΣ εΝτΟΣ τΟυ 2026 Η πρώτη φάση των ανακοινώσεων με άμεσο ορίζοντα υλοποίησης τους επόμενους μήνες του έτους, αφορά στην αύξηση της μόνιμης ενίσχυσης του Νοεμβρίου προς τους συνταξιούχους στα 400€ καθαρά και διεύρυνση του μέτρου για το σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών. Το ίδιο ποσό θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι άνω των 60 ετών που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, τα άτομα με αναπηρία και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες.
«
Η χρονική κλιμάκωση πολλών ρυθμίσεων, σημαίνει ότι η πραγματική ενίσχυση θα αποτυπωθεί σε βάθος χρόνου»
e-Wallet
19
ΜετρΑ Με ΙΣΧυ ΓΙΑ τΟ φΟρΟλΟΓΙκΟ ετΟΣ 2026 (φΟρΟλΟΓΙκεΣ ΔΗλΩΣεΙΣ που θα υποβληθούν το 2027) Η δεύτερη φάση των εξαγγελιών αφορά τη φορολογία των εισοδημάτων που αποκτώνται φέτος και η όποια ωφέλεια θα αποτυπωθεί στα εκκαθαριστικά του επόμενου έτους. Σημειώνεται ότι τα μέτρα αυτά θα λειτουργήσουν επιπρόσθετα στα ήδη θεσμοθετημένα μέτρα από την περσινή ΔΕΘ. Συγκεκριμένα: • Μηδενισμός συντελεστή φορολόγησης τριτέκνων έως τα 20.000€. Αφορά
μισθωτούς, αγρότες και ελ. επαγγελματίες. • Μηδενισμός συντελεστή φορολόγησης για τους ΚΑΤΑ ΚΥΡΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΑΓΡΟΤΕΣ έως 20.000€. • Απαλλαγή για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες από τις προσαυξήσεις του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος (τεκμαρτό), βάσει του κύκλου εργασιών και της μισθοδοσίας προσωπικού. • Μείωση του τεκμαρτού ποσού καθαρού
εισοδήματος κατά 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους (από 1.500 σήμερα) εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην νήσων). • Για εκμεταλλευτές ταξί, το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος. • Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος για τα ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ με έδρα την Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη.
ΜετρΑ Σε ΙΣΧυ ΑΠΟ τΟ ετΟΣ 2027 κΑΙ ΜετΑ Η τρίτη φάση των παρεμβάσεων, περιλαμβάνει μέτρα που θα ενεργοποιηθούν σταδιακά από το 2027 με χρονική κλιμάκωση έως τα έτη 2028 – 2030. Αφορούν τόσο άμεσες ενισχύσεις στο εισόδημα, όσο και διαρθρωτικές παρεμβάσεις στο φορολογικό, εργοδοτικό, στεγαστικό τοπίο. Συγκεκριμένα: • Στους δημοσίους υπαλλήλους ανακοινώθηκε αύξηση μισθών βάσει της αύξησης του κατώτατου μισθού (έως Ιανουάριο 2028) και Επίδομα εορτών Χριστουγέννων 500€ μικτά από τον Δεκέμβριο του 2027. • Στους ιδιωτικούς υπαλλήλους θα αυξηθεί ο κατώτατος μισθός στα 1.000€ μικτά έως τον Ιανουάριο του 2028. • Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών του εργαζο-
μένου κατά 0,5% από τον Απρίλιο του 2027. • Μείωση προκαταβολής φόρου ατομικών επιχειρήσεων από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027. • Μείωση προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα κατά 5% ετησίως, ώστε από 80% να φτάσει σταδιακά το 50%. Εφαρμογή από 2028 (έτος δηλώσεων) μέχρι 2034. • Ταχύτερη απόσβεση σε 6 έτη (από 10) για τον εξοπλισμό των επιχειρήσεων. • Κατάργηση ΕΝΦΙΑ από το 2027 σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους (έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία). • Αύξηση φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών (εκτός Ε.Ε.).
«
Το πακέτο φιλοδοξεί να προσφέρει ανάσες, αλλά δεν αποτελεί μια ριζική φορολογική μεταρρύθμιση που θα άλλαζε δομικά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας»
e-Wallet • Αύξηση συντελεστή φορολόγησης για μέλη Διοικητικών Συμβουλίων και ανώτερα στελέχη από 5% σε 15%, στα οποία διανέμονται ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές (άνω των 60.000€) από τη συμμετοχή στα κέρδη. • Θεσπίζεται «κουμπαράς για τη νέα γενιά», μέσω ανοίγματος στα 2 πρώτα χρόνια από τη γέννηση Ειδικού Επενδυτικού Λογαριασμού. Στον κλειστό αυτό λογαριασμό για το ποσό που θα καταθέτουν οι γονείς, το κράτος θα
20 καταθέτει ισόποσο κεφάλαιο (έως 1.200€), μέχρι τη συμπλήρωση των 18 ετών. Το όριο των 1.200€ αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία και το εισόδημα αυτό απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος. • Ανακοινώθηκε νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου III», με βελτιώσεις και αυξήσεις στα εισοδηματικά, ηλικιακά όρια, καθώς και στην εμπορική αξία των επιλέξιμων ακινήτων. • Τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων. • Αύξηση του επιδόματος γέννησης για τις
ΠΟΛΥΤΕΚΝΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ κατά 1.000€ επιπλέον. • Ανακοινώθηκαν δράσεις μέσω του κοινωνικού κλιματικού ταμείου για αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και του κόστους μετακινήσεων των πολιτών. • Εξαγγέλθηκε νέο ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΙΚΟ και ΕΓΓΥΟΔΟΤΙΚΌ πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με στόχο την τόνωση των επενδύσεων και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας.
ΑυΣτΗρΑ κΑΘΟρΙΣΜεΝΟ ΠλΑΙΣΙΟ Το πακέτο της ΔΕΘ 2026, από οικονομικής σκοπιάς κινείται σε ένα αυστηρά καθορισμένο πλαίσιο και επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και την ανάγκη τόνωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών που πιέζεται συνεχώς από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό. Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι οι φετινές εξαγγελίες έρχονται να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στα μέτρα που έχουν δρομολογηθεί από τη ΔΕΘ 2025 (μειώσεις και αναπροσαρμογή
φορολογικών συντελεστών, αύξηση συντάξεων βάσει πληθωρισμού, επιστροφή ενοικίων, κίνητρα ανοίγματος κατοικιών και κατασκευής νέων προς μακροχρόνια μίσθωση). Παρά τη θετική αυτή συνέχεια, η χρονική κλιμάκωση πολλών ρυθμίσεων, σημαίνει ότι η πραγματική ενίσχυση θα αποτυπωθεί σε βάθος χρόνου. Επιπλέον, ο πυρήνας του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων παραμένει ανέπαφος, παρά τις επιμέρους διορθώσεις, ενώ η μάχη για την
επίλυση του στεγαστικού προβλήματος εξαρτάται από την διάθεση των ιδιοκτητών να ανοίξουν τα κλειστά ακίνητα και να «βγάλουν» τα ακίνητα από τη βραχυχρόνια μίσθωση! Συμπερασματικά, πρόκειται για ένα πακέτο στοχευμένων ελαφρύνσεων, το οποίο φιλοδοξεί να προσφέρει ανάσες, αλλά δεν αποτελεί μια ριζική φορολογική μεταρρύθμιση που θα άλλαζε δομικά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας απέναντι στο υψηλό κόστος λειτουργίας.
το Δ.Σ. του Συλλόγου φοροτεχνικών ελευθέρων επαγγελματιών Μαγνησίας, (Χατζηαργύρη 51, τηλ. 2421038290 email:sfeem@sfeem.gr), αποτελούν οι: Πρόεδρος: Δημήτρης Τριανταφύλλου, Αντιπρόεδρος: Δημήτρης Παππάς, Γραμματέας: Γιώργος Τσιμούρτος, ταμίας: Χρήστος Βαϊόπουλος, Έφορος Δημ. Σχέσεων: Γιώργος Τολιόπουλος, Μέλος: Μαρία Μπουρμπούλια, Μέλος: Γιάννης Πολυμέρου
e-Wallet
22
ΠΕΝτΕ οίΚοΝοΜίΚΕς ΚΑί ΚοίΝωΝίΚΕς τΑςΕίς γίΑ το 2027
τη νέα χρονιά, θα ενταθεί η συζήτηση για τον κοινωνικό έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης
Α
Γράφει ο ΠΑΝΟΣ ΜΑΝΩλΑκΟΣ Κοινωνιολόγος, αντιπρόεδρος think tank «The Catalyst»
ν το 2027 δεν έχει αυτονομηθεί η τεχνητή νοημοσύνη και εφόσον δεν έχουμε αποφασίσει να εξολοθρευτούμε μόνοι μας ή να επιστρέψουμε στη λίθινη εποχή μέσω των πολέμων, υπάρχουν πέντε οικονομικές και κοινωνικές τάσεις που αξίζει να προσέξουμε τη χρονιά που έρχεται. 1. Η τεΧΝΗτΗ ΝΟΗΜΟΣυΝΗ κΑΙ Η ΣυΓκεΝτρΩΣΗ τΟυ ΠλΟυτΟυ κΑΙ τΗΣ εΞΟυΣΙΑΣ Η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλει τον καταμερισμό της εργασίας, δημιουργεί νέες μορφές εξειδίκευσης και επηρεάζει την παραγωγικότητα. Παράλληλα, η ανάπτυξή της απαιτεί τεράστια κεφάλαια, υπολογιστικές υποδομές και δεδομένα, δημιουργώντας συνθήκες συγκέντρωσης οικονομικής ισχύος
σε έναν περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων. Το 2027 θα ενταθεί η συζήτηση για τον κοινωνικό έλεγχο αυτής της τεχνολογίας. Η δυνατότητα των δημοκρατικών θεσμών να επιβάλλουν κανόνες στη λειτουργία της, να προστατεύσουν την εργασία και να διασφαλίσουν ευρύτερη κατανομή του παραγόμενου πλούτου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Διαφορετικά, η τεχνολογική πρόοδος ενδέχεται να συνοδευτεί από υπερσυσσώρευση πλούτου και εξουσίας σε όσους ελέγχουν το οικοσύστημα της τεχνητής νοημοσύνης, διευρύνοντας τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες. 2. Η κΑτΟΙκΙΑ ΩΣ ΠΑρΑΓΟΝτΑΣ κΟΙΝΩΝΙκΗΣ ΑΝΙΣΟτΗτΑΣ Η στεγαστική κρίση μεταβάλλει τις συνθήκες κοινωνικής κινητικότητας, ιδιαίτερα για τις
e-Wallet
νεότερες γενιές. Η πρόσβαση στην κατοικία επηρεάζει την οικονομική ανεξαρτησία, τη δημιουργία οικογένειας και τις δυνατότητες αποταμίευσης. Δύο νέοι με το ίδιο εισόδημα έχουν διαφορετικές προοπτικές όταν ο ένας διαθέτει οικογενειακή περιουσία και ο άλλος δαπανά σημαντικό μέρος του μισθού του για ενοίκιο. Η ιδιοκτησία ακινήτων και η μεταβίβαση περιουσίας μεταξύ των γενεών αποκτούν αυξανόμενη σημασία στην αναπαραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων. Η στεγαστική πολιτική, επομένως, συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική εξέλιξη και την κοινωνική συνοχή. 3. Η ΓΗρΑΝΣΗ τΟυ ΠλΗΘυΣΜΟυ κΑΙ Η ΟΙκΟΝΟΜΙΑ τΗΣ φρΟΝτΙΔΑΣ Η δημογραφική γήρανση μεταβάλλει τη σύνθεση του εργατικού δυναμικού και αυξάνει τις ανάγκες για υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής προστασίας και φροντίδας των ηλικιωμένων. Διαμορφώνεται σταδιακά μια νέα οικονομία της φροντίδας, με αυξανόμενη ζήτηση για εξειδικευμένους εργαζομένους, τεχνολογικές εφαρμογές και υπηρεσίες κατ' οίκον υποστήριξης. Παράλληλα, αναδιαμορφώνονται οι σχέσεις μεταξύ οικογένειας, αγοράς και κράτους. Η φροντίδα, που παραδοσιακά αποτελεί ευθύνη της οικογένειας και επιβαρύνει κυρίως τις γυναίκες, αποκτά μεγαλύτερη οικονομική
23
σημασία. Η οργάνωσή της θα επηρεάσει τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, την κατανομή του οικογενειακού εισοδήματος και τις σχέσεις μεταξύ των γενεών. 4. Η εΝερΓεΙΑκΗ ΔΗΜΟκρΑτΙΑ κΑΙ Η ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ τΗΣ ΟΙκΟΝΟΜΙκΗΣ ΙΣΧυΟΣ Η ενεργειακή μετάβαση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν διαφορετικό τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας. Η δυνατότητα μικρών παραγωγών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών να παράγουν, να αποθηκεύουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια μπορεί να περιορίσει την εξάρτησή τους από τους μεγάλους παρόχους και να ενισχύσει την οικονομική τους αυτονομία. Το μεγάλο στοίχημα για το 2027 είναι η ενεργειακή δημοκρατία. Η διεύρυνση της πρόσβασης στην παραγωγή ενέργειας, η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης και η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη διαχείρισή της μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο αποκεντρωμένη κατανομή της οικονομικής ισχύος. Η μετάβαση αυτή, ωστόσο, ενέχει και τον κίνδυνο δημιουργίας νέων ανισοτήτων. Η δυνατότητα ενός νοικοκυριού ή μιας μικρής επιχείρησης να επενδύσει στην ενεργειακή αυτονομία εξαρτάται από το διαθέσιμο εισόδημα, την πρόσβαση σε χρηματοδότηση
και τις απαραίτητες υποδομές. Η πρόκληση είναι η ενεργειακή μετάβαση να μη δημιουργήσει έναν νέο διαχωρισμό ανάμεσα σε όσους μπορούν να παράγουν και να αποθηκεύουν φθηνή ενέργεια και σε όσους παραμένουν αποκλειστικά καταναλωτές, εξαρτημένοι από τις διακυμάνσεις των τιμών. 5. ΑΠΟ τΗΝ ΟΙκΟΝΟΜΙκΗ ΑΝΑΠτυΞΗ ΣτΗΝ κΑτΑΝΟΜΗ τΗΣ ευΗΜερΙΑΣ Η ολοκλήρωση του κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη διατήρηση των επενδύσεων, την αύξηση της παραγωγικότητας και τον μετασχηματισμό του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου. Η κοινωνική σημασία της ανάπτυξης εξαρτάται, ωστόσο, και από τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται τα οφέλη της. Η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, η εξέλιξη των πραγματικών μισθών και η πρόσβαση των διαφορετικών κοινωνικών στρωμάτων στις νέες οικονομικές ευκαιρίες αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους. Η πρόκληση για το 2027 είναι η οικονομική μεγέθυνση να συνοδεύεται από ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών ζωής, ενίσχυση της κοινωνικής κινητικότητας και περιορισμό των ανισοτήτων. Η κοινωνική ευημερία δεν εξαντλείται στην αύξηση του παραγόμενου πλούτου, αλλά περιλαμβάνει και τον τρόπο με τον οποίο αυτός κατανέμεται στην κοινωνία.
e-Wallet
24
οίΚοΝοΜίΑ 2027:
η χροΝίΑ ΠοΥ θΑ ΚρίθΕί ΑΠο τηΝ ΕΝΕργΕίΑ
το σημαντικότερο ερώτημα θα είναι αν, στο τέλος της χρονιάς, το εισόδημα ενός νοικοκυριού θα έχει αρχίσει να κερδίζει τη μάχη με τις τιμές… Γράφει η εΙρΗΝΗ βΟλΗ, οικονομολόγος
Ο
ι οικονομικές προβλέψεις έχουν ένα εγγενές πρόβλημα: μοιάζουν ακριβείς μέχρι να αλλάξει ο κόσμος πάνω στον οποίο βασίστηκαν. Και για το 2027 υπάρχει μία παραδοχή που επηρεάζει σχεδόν όλες τις υπόλοιπες και δεν είναι άλλη από το ότι η ενεργειακή αναταραχή του 2026 θα αρχίσει να υποχωρεί.Αν αυτό συμβεί, το 2027 μπορεί να είναι καλύτερο από το 2026. Αν όχι, η ακρίβεια, η ανάπτυξη και τα επιτόκια θα μπορούσαν να ακολουθήσουν πολύ διαφορετική πορεία και σίγουρα στην περίπτωση αυτή τα σενάρια δεν είναι τόσο ευοίωνα.Το βασικό σενάριο του ΔΝΤ προβλέπει ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας το 2027. Αλλά πίσω από την πρόβλεψη βρίσκεται μια πολύ συγκεκριμένη
υπόθεση: ότι η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ θα έχει επιστρέψει περίπου στα προπολεμικά επίπεδα μέχρι τον Μάρτιο. Το ίδιο το Ταμείο αναγνωρίζει ότι μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις τιμές των εμπορευμάτων και τον πληθωρισμό και δεν είναι η πρώτη φορά που η οικονομία μοιάζει με κινούμενη άμμο. Γιατί στην ενέργεια, η γεωγραφική απόσταση δεν συνεπάγεται και οικονομική απόσταση. Το Ορμούζ απέχει χιλιάδες χιλιόμετρα από την Ελλάδα. Ο λογαριασμός του, όμως, μπορεί να φτάσει μέχρι εδώ,κάτι που το είδαμε φέτος να συμβαίνει με τις τιμές της βενζίνης.Η κρίση στη Μέση Ανατολή ήρθε να προστεθεί σε μια ενεργειακή αγορά που είχε ήδη μεταμορφωθεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
e-Wallet Η Ευρώπη περιόρισε την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια, αλλά αυτό δεν εξαφάνισε τον γεωπολιτικό κίνδυνο. Τον μετέφερε εν μέρει στις διεθνείς αγορές LNG και στις θαλάσσιες οδούς από τις οποίες εξαρτώνται. Γι' αυτό και η πρώτη πρόβλεψη για το 2027 αφορά την ακρίβεια. Οι επίσημες εκτιμήσεις δείχνουν αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει επιστροφή στις παλιές τιμές. Σημαίνει ότι, εφόσον υποχωρήσει το ενεργειακό σοκ, οι τιμές θα αυξάνονται με μικρότερο ρυθμό. Και υπάρχει μια δεύτερη παγίδα: η ενέργεια δεν μένει στον λογαριασμό του ρεύματος. Περνά στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές, στα τρόφιμα και στις υπηρεσίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι ακόμη και το 2027 οι προηγούμενες αυξήσεις στην ενέργεια θα συνεχίσουν να περνούν σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες. Για την Ελλάδα, μάλιστα, προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει, αλλά ο πληθωρισμός χωρίς ενέργεια και τρόφιμα θα παραμείνει επίμονος. Άρα η πιθανότερη εικόνα δεν είναι μια ξαφνικά φθηνή Ελλάδα. είναι μια οικονομία στην οποία η ακρίβεια μπορεί να χάσει ταχύτητα χωρίς να εξαφανιστεί. Και αν η ενεργειακή κρίση δεν αποκλιμακωθεί; Η ίδια η Κομισιόν έχει εξετάσει αυτό το σενάριο. Σε περίπτωση παρατεταμένου ενεργειακού σοκ, εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος της μετακύλισης στις τιμές θα εμφανιστεί ακριβώς το 2027, με υψηλότερο πληθωρισμό και σημαντικά ασθενέστερη ευρωπαϊκή ανάπτυξη. Υπάρχει όμως μια δεύτερη δύναμη που θα διαμορφώσει τη χρονιά: η τεχνολογία. Η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζεται συνήθως ως ψηφιακή επανάσταση. Στην πραγματικότητα είναι και ενεργειακή. Data centers, ηλεκτρικά αυτοκίνητα, κλιματισμός, αντλίες θερμότητας και εξηλεκτρισμός της βιομηχανίας αυξάνουν ταχύτατα τη ζήτηση ηλεκτρισμού. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας περιμένει νέα ισχυρή αύξηση της παγκόσμιας κατανάλωσης το 2027, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές προβλέπεται να καλύπτουν πλέον περισσότερο από το ένα τρίτο της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής. Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγάλο παράδοξο της επόμενης χρονιάς: όσο περισσότερο ψηφιοποιείται η παγκόσμια οικονομία, τόσο σημαντικότερη γίνεται η πρόσβασή της σε πραγματική, φθηνή και αξιόπιστη ενέργεια. Και αυτό μας φέρνει στην Ελλάδα. Η ελληνική οικονομία αναμένεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται το 2027, αλλά με χαμηλότερη ταχύτητα, καθώς ολοκληρώνεται σταδιακά η ισχυρή ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Η Κομισιόν επισημαίνει επίσης ότι ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να πλήξει ακόμη και τις εξαγωγές υπηρεσιών και τον τουρισμό. Το πραγματικό ερώτημα επομένως δεν είναι αν θα έχουμε ανάπτυξη, αλλά τι θα την τροφοδοτεί από εδώ και πέρα. Η ενέργεια μπορεί να αποτελέσει μέρος της απάντησης. Η Ελλάδα έχει ισχυρό δυναμικό σε ήλιο και άνεμο, βρίσκεται ανάμεσα στην Ανατολική Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και την υπόλοιπη ευρωπαϊκή αγορά και επενδύει σε ΑΠΕ, αποθήκευση, LNG και ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Σε έναν κόσμο όπου η ενεργειακή ασφάλεια επιστρέφει ως οικονομικό πλεονέκτημα, η γεωγραφική της θέση αποκτά διαφορετική
25 αξία.Αλλά εδώ πρέπει να σταματά η εύκολη συζήτηση περί «ενεργειακού κόμβου». Για ένα νοικοκυριό στον Βόλο μικρή σημασία έχει πόση πράσινη ενέργεια παράγει η χώρα, εάν ο λογαριασμός του παραμένει δυσβάσταχτος. Και για μια μικρή επιχείρηση, ενεργειακή επιτυχία δεν είναι τα περισσότερα εγκατεστημένα megawatts αλλά το αν μπορεί να λειτουργεί με χαμηλότερο και προβλέψιμο κόστος. Γι' αυτό το 2027 θα είναι και δοκιμασία ενεργειακής δημοκρατίας: ποιος θα συμμετέχει στα οφέλη της μετάβασης; Μόνο όσοι διαθέτουν κεφάλαιο για φωτοβολταϊκά, αποθήκευση και επενδύσεις ή και ενεργειακές κοινότητες, δήμοι, μικρές επιχειρήσεις και νοικοκυριά; Η πρόβλεψη για το
2027, λοιπόν, είναι περισσότερο υπό όρους παρά αισιόδοξη. Αν αποκλιμακωθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ενεργειακές τιμές, η ακρίβεια πιθανότατα θα χάσει μέρος της ορμής της και η οικονομία θα αποκτήσει περισσότερο χώρο να αναπνεύσει. Αν όμως το ενεργειακό σοκ επιμείνει, η Ευρώπη και μαζί της η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με το γνώριμο τρίγωνο ακριβότερης ενέργειας, επίμονου πληθωρισμού και ασθενέστερης ανάπτυξης.Ίσως λοιπόν το σημαντικότερο οικονομικό ερώτημα του 2027 να μην είναι πόσο θα αυξηθεί το ΑΕΠ.Θα είναι αν, στο τέλος της χρονιάς, το εισόδημα ενός νοικοκυριού θα έχει αρχίσει επιτέλους να κερδίζει τη μάχη με τις τιμές.
«
Το μεγάλο παράδοξο της επόμενης χρονιάς, είναι ότι όσο περισσότερο ψηφιοποιείται η παγκόσμια οικονομία, τόσο σημαντικότερη γίνεται η πρόσβασή της σε πραγματική, φθηνή και αξιόπιστη ενέργεια»
e-Wallet
26
700 βίοΜηχΑΝίΕς ΕΝτΑςης ΕΝΕργΕίΑς ζητοΥΝ το ΑΥτοΝοητο: ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας Του ΑΝτΩΝΗ κΟΝτΟλεΟΝτΟΣ, Προέδρου της ΕΒΙΚΕΝ
Η
κυβέρνηση παρουσίασε πρόσφατα ένα νέο πλαίσιο δράσεων με στόχο τη μείωση των τιμών στη λιανική ρεύματος με ορίζοντα το 2029 έως 30%, με έμφαση στην αποθήκευση ενέργειας, την αυτοκατανάλωση και την βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. Πρόκειται για παρεμβάσεις, που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση του ενεργειακού συστήματος και στη μείωση των τιμών στη λιανική σε βάθος χρόνου, εφόσον υλοποιηθούν έγκαιρα και εφόσον εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι για τη χρηματοδότηση τους πέραν της κρατικής
στήριξης. Και φυσικά εφόσον δεν μείνουν απλά εξαγγελίες. Την ίδια στιγμή είναι εμφανές ότι οι καθυστερήσεις στην ανάπτυξη έργων αποθήκευσης έχουν σημαντικό κόστος για τη χώρα. 3 TWh πράσινης ενέργειας θα χαθούν το 2026 γιατί δεν μπορεί να τις απορροφήσει το σύστημα, ενώ καταναλωτές και επιχειρήσεις συνεχίζουν τις ίδιες ώρες να επιβαρύνονται με το κόστος που αφορά την αμοιβή των μονάδων φ.α που εντάσσει ο ΑΔΜΗΕ αδιαφανώς στην αγορά στην θέση των ΑΠΕ που περικόπτονται χωρίς ανταγωνιστική διαδικασία.
e-Wallet
27 • το πραγματικό ερώτημα όμως είναι αν οι κυβερνητικές εξαγγελίες απαντούν στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική βιομηχανία. Η ενεργειακή κρίση μόνο πίσω μας δεν έχει μείνει. Η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, ενώ η Ευρώπη εισέρχεται σε έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα με σοβαρές αβεβαιότητες για το ενεργειακό κόστος. Οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και οι ευρωπαϊκές αποθήκες δεν προσφέρουν την ασφάλεια που θα επιθυμούσαν οι αγορές.
«
Για να γίνουν οι επενδύσεις πρέπει να υπάρχει μια βιομηχανία οικονομικά βιώσιμη και ικανή να τις χρηματοδοτήσει»
• Για τις βιομηχανίες έντασης ενέργειας, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Ιδιαίτερα σε μια περιοχή όπως η Μαγνησία, όπου η βιομηχανική δραστηριότητα αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και της απασχόλησης, οι εξελίξεις αυτές μεταφράζονται άμεσα σε επενδύσεις, θέσεις εργασίας και αναπτυξιακές προοπτικές. Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται να ανταγωνιστούν βιομηχανίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου οι κυβερνήσεις δεν περιορίζονται μόνο σε μακροπρόθεσμα μέτρα, αλλά εφαρμόζουν ήδη μηχανισμούς άμεσης στήριξης του ενεργειακού κόστους. Και βεβαίως, ο ανταγωνισμός δεν περιορίζεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά επεκτείνεται και σε γειτονικές χώρες, όπως η Τουρκία, όπου το ενεργειακό κόστος είναι συχνά σημαντικά χαμηλότερο. Εδώ βρίσκεται και η βασική αδυναμία της σημερινής συζήτησης. Όλοι συμφωνούμε ότι η πράσινη μετάβαση είναι αναγκαία και αδιαπραγμάτευτη. Η αποθήκευση ενέργειας, η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και ο εξηλεκτρισμός των παραγωγικών διαδικασιών είναι επενδύσεις που πρέπει να προχωρήσουν. Ωστόσο, για να γίνουν αυτές οι επενδύσεις πρέπει να υπάρχει μια βιομηχανία οικονομικά βιώσιμη και ικανή να τις χρηματοδοτήσει. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δημιουργήσει τα απαραίτητα εργαλεία. Το πλαίσιο της πράσινης συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία (Clean Industrial State Aid Framework, CISAF) και οι νεότερες βελτιώσεις του μέσω του Middle East State Aid Framework (METSAF) δίνουν στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να στηρίξουν προσωρινά τις ενεργοβόρες βιομηχανίες που
πλήττονται από το υψηλό ενεργειακό κόστος. Η λογική είναι απλή: οι επιχειρήσεις λαμβάνουν προσωρινή ενίσχυση για τρία έτη, ως έκπτωση 50% επί της τιμής της χονδρεμπορικής αγοράς για το 50% της κατανάλωσης τους, ώστε να αντέξουν την περίοδο των υψηλών τιμών, αλλά ταυτόχρονα υποχρεώνονται να επενδύσουν το 50% αυτής της ενίσχυσης σε έργα απανθρακοποίησης, εξηλεκτρισμού και νέων πράσινων επενδύσεων. • Δεν πρόκειται λοιπόν για επιλογή ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα και την περιβαλλοντική προστασία. Πρόκειται για μια πολιτική που συνδέει τους δύο στόχους και διασφαλίζει ότι η μετάβαση θα πραγματοποιηθεί χωρίς απώλεια παραγωγικής δραστηριότητας και θέσεων εργασίας. Αυτό ακριβώς αντιλαμβάνονται πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Η σύγχρονη βιομηχανική πολιτική δεν αφορά μόνο την προσέλκυση νέων επενδύσεων. Αφορά και την προστασία της παραγωγικής βάσης από ακραίες διακυμάνσεις στις αγορές ενέργειας. Διότι χωρίς ισχυρή βιομηχανία δεν μπορεί να υπάρξει ούτε πράσινη ανάπτυξη, ούτε ποιοτική απασχόληση, ούτε πραγματική στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Στην Ελλάδα 700 βιομηχανίες έντασης ενέργειας παραμένουν εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς κάποιο αντίστοιχο δίχτυ προστασίας. Παράλληλα, τους ζητείται να υλοποιήσουν σημαντικές επενδύσεις για τη μείωση των εκπομπών και την ενεργειακή τους αποδοτικότητα. Το παράδοξο είναι προφανές. Απαιτούμε από τις επιχειρήσεις να επενδύσουν στο μέλλον, χωρίς να διασφαλίζουμε επαρκώς τη βιωσιμότητά τους στο παρόν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη δώσει στα κράτη μέλη τα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Η ενεργοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν το CISAF και το METSAF δεν αποτελεί παρέκκλιση από την πράσινη μετάβαση. Αντιθέτως, αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία της. Για μια βιομηχανική περιοχή όπως η Μαγνησία, όπου η παραγωγή και η απασχόληση συνδέονται άμεσα με το ενεργειακό κόστος, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να σχεδιάσουμε το μέλλον. Είναι να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρχουν οι βιομηχανίες που θα μπορέσουν να το υλοποιήσουν.
e-Wallet
ΚΕφίΜ:
γίΑτί ΑΥξΑΝΕτΑί το Κοςτος ΚΑτοίΚίΑς;
τι ρόλο παίζει η μεγάλη ψαλίδα προσφοράς και ζήτησης, σύμφωνα με έρευνα
Η
στεγαστική πίεση στην Ελλάδα δεν είναι αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα, αλλά μιας δομικής ανισορροπίας: η προσφορά κατοικιών ανακάμπτει αργά μετά από δεκαπενταετή αποεπένδυση, ενώ η ζήτηση ενισχύεται ταχύτερα από την αύξηση των εισοδημάτων, τη σταδιακή επανενεργοποίηση της στεγαστικής πίστης, τις ξένες επενδύσεις, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την αύξηση του αριθμού των νοικοκυριών. Τα αίτια της αύξησης των τιμών κατοικίας και των ενοικίων στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της προσφοράς και της ζήτησης εξετάζει η νέα μελέτη πολιτικής με τίτλο «Ο ρόλος της ψαλίδας προσφοράς και ζήτησης στην άνοδο του κόστους κατοικίας» των Ιωάννη Ναβροζίδη, Χρήστου λούκα και Νίκου ρώμπαπα για το κεφΙΜ.
Γιατί ο εντοπισμός των αιτιών του υψηλού κόστους στέγασης μας αφορά όλους: Γιατί η στέγη είναι μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες των νοικοκυριών και επηρεάζει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα, την αποταμίευση και την ποιότητα ζωής. Γιατί το πρόβλημα δεν αφορά μόνο όσους νοικιάζουν σήμερα, αλλά και τους νέους που θέλουν να φύγουν από το πατρικό τους ή να αποκτήσουν πρώτη κατοικία. Γιατί οι υψηλές τιμές κατοικίας επηρεάζουν την κινητικότητα των εργαζομένων, την οικογενειακή αυτονομία και τελικά τη δυνατότητα δημιουργίας οικογένειας. Γιατί δεν αρκεί να αναζητούμε έναν εύκολο «ένοχο», όταν το πρόβλημα προκύπτει από τη συσσώρευση πολλών παραγόντων τόσο στην πλευρά της προσφοράς όσο και σ’ αυτή της ζήτησης. Γιατί οι λάθος πολιτικές μπορούν να επιδεινώσουν το πρόβλημα αν αυξάνουν τη ζήτηση χωρίς να αυξάνουν την πραγματικά διαθέσιμη προσφορά κατοικιών.
28
e-Wallet Η ρίζα του προβλήματος Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η σημερινή στεγαστική πίεση δεν εξηγείται αποκλειστικά ούτε από τη βραχυχρόνια μίσθωση ούτε από τη «χρυσή βίζα» ή την αύξηση των εισοδημάτων. Αντίθετα, προκύπτει από την αλληλεπίδραση μιας προσφοράς που παραμένει περιορισμένη και δύσκαμπτη με μια ζήτηση που ενισχύεται ταυτόχρονα από πολλούς παράγοντες. Σύμφωνα με το policy paper, η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στη βαθιά αποεπένδυση της περιόδου της κρίσης. Μεταξύ 2007 και 2017, οι επενδύσεις σε κατοικίες μειώθηκαν κατά 95%, ενώ οι οικοδομικές άδειες κατά 84%. Παρά την ανάκαμψη των τελευταίων ετών, η οικοδομική δραστηριότητα δεν έχει επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, με αποτέλεσμα το έλλειμμα νέας προσφοράς να παραμένει σημαντικό. Παράλληλα, το υφιστάμενο απόθεμα κατοικιών δεν μπορεί να καλύψει άμεσα το κενό. Αν και στην Ελλάδα καταγράφεται υψηλό ποσοστό κατοικιών που δεν χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, μεγάλο μέρος τους δεν είναι πραγματικά διαθέσιμο για μακροχρόνια μίσθωση ή αγορά, λόγω παλαιότητας, ανάγκης ανακαινίσεων, νομικών ή πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, αλλά και γεωγραφικής αναντιστοιχίας με τη ζήτηση. τΑ ΣυΜΠερΑΣΜΑτΑ τΗΣ ΜελετΗΣ Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι τα εξής: • Η άνοδος των τιμών κατοικίας οφείλεται κυρίως σε ένα δομικό έλλειμμα προσφοράς, το οποίο δημιουργήθηκε από τη δεκαπενταετή συρρίκνωση της οικοδομικής δραστηριότητας και επιδεινώθηκε από τη γρήγορη επανενεργοποίηση της ζήτησης. • Η αύξηση του αριθμού των νοικοκυριών, παρότι ο συνολικός πληθυσμός μειώνεται, αποτελεί σημαντικό παράγοντα αύξησης της ζήτησης. Καθώς τα νοικοκυριά αποτελούνται πλέον από λιγότερα άτομα, αυξάνεται η ανάγκη για περισσότερες κατοικίες, ιδίως μικρότερα διαμερίσματα στα μεγάλα αστικά κέντρα. • Η αγορά κατοικίας παρουσιάζει έντονες γεωγραφικές και ποιοτικές ανισορροπίες. Η πίεση είναι εντονότερη στις αστικές και τουριστικές περιοχές υψηλής ζήτησης και ιδιαίτερα στα μικρά και πιο προσιτά ακίνητα. • Η πρόσβαση σε στεγαστικά δάνεια παραμένει περιορισμένη για σημαντικό μέρος των νοικοκυριών, ιδίως για τους νέους και όσους δεν διαθέτουν επαρκή ίδια κεφάλαια. Αν τα πιστωτικά κριτήρια χαλαρώσουν χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς, η πρόσθετη ζήτηση μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές. • Οι ξένες επενδύσεις, κυρίως μέσω της «χρυσής βίζας», και η βραχυχρόνια μίσθωση ενισχύουν τη ζήτηση σε συγκεκριμένες περιοχές, αλλά δεν αποτελούν από μόνες τους την κύρια εξήγηση της ανόδου των τιμών σε εθνικό επίπεδο.
29 Για πολλά χρόνια η ελλάδα σχεδόν σταμάτησε να παράγει νέες κατοικίες Η μελέτη επισημαίνει ότι πολιτικές που ενισχύουν τη ζήτηση χωρίς να αυξάνουν αντίστοιχα την πραγματικά διαθέσιμη προσφορά κατοικιών ενδέχεται να έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα ή ακόμη και να οδηγήσουν σε περαιτέρω άνοδο τιμών. Για τον λόγο αυτό, η σταθεροποίηση της αγοράς κατοικίας προϋποθέτει πολιτικές που διευκολύνουν την παραγωγή νέων κατοικιών, την ταχύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος και τη μείωση των θεσμικών, διοικητικών και πολεοδομικών εμποδίων. Ο Πρόεδρος του κεφΙΜ, Νίκος ρώμπαπας, δήλωσε ότι «Η στεγαστική πίεση που βιώνουν
σήμερα χιλιάδες νοικοκυριά, και ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι στα μεγάλα αστικά κέντρα, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με εύκολες εξηγήσεις ή αποσπασματικά μέτρα. Το πρόβλημα είναι βαθύτερο και διαρθρωτικό: για πολλά χρόνια η Ελλάδα σχεδόν σταμάτησε να παράγει νέες κατοικίες, ενώ σήμερα η ζήτηση επανέρχεται από πολλές διαφορετικές πηγές. Αν θέλουμε πιο προσιτή στέγη, πρέπει να εστιάσουμε στην αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς, στη μείωση των εμποδίων που κρατούν ακίνητα εκτός αγοράς και στη δημιουργία ενός πιο λειτουργικού πλαισίου για την κατοικία. Χωρίς περισσότερες διαθέσιμες κατοικίες, οι πολιτικές που απλώς ενισχύουν τη ζήτηση κινδυνεύουν να μετατραπούν σε υψηλότερες τιμές».
«
Αν θέλουμε πιο προσιτή στέγη, πρέπει να εστιάσουμε στην αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς»
Το Policy Paper «Ο ρόλος της ψαλίδας προσφοράς και ζήτησης στην άνοδο του κόστους κατοικίας» συνέγραψαν οι Βοηθοί Ερευνητές του ΚΕΦΙΜ Ιωάννης Ναβροζίδης και Χρήστος Λούκας και ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας.
e-Wallet
30
ΕΠίδοΜΑ ΕΝοίΚίοΥ: τί ΠρΕΠΕί ΝΑ γΝωρίζΕτΕ
Π
τα κριτήρια, οι δικαιούχοι και οι ποινές που προβλέπονται
ροθεσμία μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου είχαν περίπου 1.000.000 ενοικιαστές κύριας κατοικίας ή φοιτητικής στέγης για να διορθώσουν τυχόν λάθη ή παραλείψεις στα στοιχεία των φετινών φορολογικών τους δηλώσεων, τα οποία αφορούν στα ενοίκια που κατέβαλαν το 2025, ώστε να κατοχυρώσουν την επιδότηση του ενός ενοικίου που δικαιούνται και η οποία θα καταβληθεί εντός του Νοεμβρίου. Οι δικαιούχοι της επιστροφής ποσών ίσων με το 1/12 της ετήσιας δαπάνης ενοικίων του προηγούμενου έτους ανέρχονται φέτος σε 1.000.000. Ο αριθμός τους είναι αυξημένος κατά 70.000 περίπου σε σύγκριση με πέρυσι, καθώς διευρύνθηκαν τα εισοδηματικά κριτήρια για τη χορήγηση της συγκεκριμένης παροχής. Ωστόσο πολλοί από τους παλαιούς και τους νέους δικαιούχους της επιστροφής του 1/12 της ετήσιας δαπάνης ενοικίων του προηγούμενου έτους κινδυνεύουν είτε να μην εισπράξουν την παροχή αυτή είτε να εισπράξουν μέρος αυτής, λόγω παραλείψεων ή λαθών στη συμπλήρωση των κωδικών του πίνακα 6 του εντύπου Ε1 της φετινής φορολογικής δήλωσης, στους οποίους δηλώνονται τα στοιχεία για τις πληρωμές ενοικίων που πραγματοποιήθηκαν το 2025. Η 30η Σεπτεμβρίου ήταν η καταληκτική ημερομηνία για την εκκαθάριση των στοιχείων από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), καθώς ο υπολογισμός της ενίσχυσης γίνεται αυτόματα με βάση τη φορολογική εικόνα που θα έχει διαμορφώσει η φορολογική διοίκηση μέχρι εκείνη την ημέρα. Η επιδότηση υπολογίζεται με βάση την ετήσια δαπάνη του ενοικίου του 2025, όπως αυτή δηλώθηκε στο έντυπο Ε1, είτε για την κύρια κατοικία (κωδικοί 811 έως 816), είτε για τη φοιτητική κατοικία τέκνων (κωδικοί 817 έως 822). Η ενίσχυση αφορά αποκλειστικά ποσά που έχουν δηλωθεί ως πραγματικά καταβληθέντα και επιβεβαιώνονται μέσω διασταύρωσης με τα στοιχεία του ηλεκτρονικού μισθωτηρίου. Ο έλεγχος Τυχόν λάθη που δεν θα διορθωθούν μέχρι την κρίσιμη ημερομηνία, θα οδηγήσουν στην απώλεια της ενίσχυσης που φθάνει τα 800 ευρώ και προσαυξάνεται κατά 50 ευρώ για κάθε παιδί. ειδικότερα: Όσοι διαπιστώσουν ότι δεν έχουν δηλώσει σωστά στη φορολογική δήλωση τον αριθμό του ηλεκτρονικού μισθωτηρίου ή τα ποσά των ενοικίων που κατέβαλαν, πρέπει να προβούν σε διορθώσεις. Η προθεσμία έως τις 30 Σεπτεμβρίου έδωσε το περιθώριο υποβολής τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης (χωρίς την επιβολή προστίμου για αυτή τη διαδικασία ενημερωτικού χαρακτήρα) ώστε να προστεθεί ή να διορθωθεί ο κωδικός που αφορά τα στοιχεία της μίσθωσης.Στις περιπτώσεις πολλαπλών μισθωτηρίων εντός του έτους, πρέπει να
βεβαιωθούν ότι στο Ε1 αποτυπώνονται σωστά οι επιμέρους περίοδοι και τα αντίστοιχα ποσά. Είναι σημαντικό να έχει δηλωθεί και επιβεβαιωθεί ο σωστός αριθμός λογαριασμού (IBAN) στο σύστημα της ΑΑΔΕ (myAADE), προκειμένου να γίνει η πίστωση των χρημάτων χωρίς προβλήματα όταν ολοκληρωθεί η εκκαθάριση από τις αρμόδιες αρχές Όταν υπάρχουν εξαρτώμενα τέκνα που σπουδάζουν, πρέπει να βεβαιωθούν ότι έχουν συμπληρωθεί σωστά τα στοιχεία της μισθωμένης φοιτητικής κατοικίας και ο ΑΚΑΜΠ/ΑΦΜ του φοιτητή. Ιδιαίτερη προσοχή στις προεκκαθαρισμένες δηλώσεις. Οι δικαιούχοι θα πρέπει να ελέγξουν αν ο αριθμός μισθωτηρίου είναι σωστός και αν το ποσό του μισθώματος ανταποκρίνεται στο πραγματικό ενοίκιο που καταβλήθηκε κατά τη διάρκεια του έτους.
Η διασταύρωση Οι δηλώσεις των μισθωτών διασταυρώνονται: με το ηλεκτρονικό μισθωτήριο και με τη φορολογική δήλωση του εκμισθωτή. Σε περίπτωση που στη δήλωση Ε1 του μισθωτή το ποσό είναι μεγαλύτερο και από αυτό που υπάρχει στο ηλεκτρονικό μισθωτήριο και από αυτό που υπάρχει στη δήλωση του εκμισθωτή, λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο μεταξύ του ηλεκτρονικού μισθωτηρίου και της δήλωσης του εκμισθωτή. Σε κάθε περίπτωση το ποσό της ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/12 της ετήσιας δαπάνης που έχει δηλώσει ο ενοικιαστής στη φορολογική δήλωση Ε1.
τα ποσά Η επιστροφή ενοικίου υπολογίζεται ως το 1/12 της ετήσιας δαπάνης ενοικίου που έχει δηλωθεί στη φορολογική δήλωση (Ε1) του μισθωτή για το φορολογικό έτος 2025, δηλαδή στη δήλωση που υποβλήθηκε το 2026.
ειδικότερα: Το ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα υπόχρεου, συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης και εξαρτώμενων τέκνων, ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης, φορολογούμενο και απαλλασσόμενο, πραγματικό και τεκμαρτό, ανέρχεται έως τις 25.000 ευρώ για τον άγαμο (από 20.000 ευρώ), έως τις 35.000 ευρώ για τον έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης (από 28.000 ευρώ), προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ (από 4.000 ευρώ) για κάθε εξαρτώμενο τέκνο και έως τις 39.000 ευρώ (από 31.000 ευρώ) για τις μονογονεϊκές οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο, πέραν του πρώτου. Όσοι εντοπιστούν να έχουν δηλώσει ανακριβή στοιχεία είτε για κύρια είτε για φοιτητική κατοικία, θα κληθούν να επιστρέψουν ολόκληρο το ποσό της επιδότησης, εντόκως με το ετήσιο επιτόκιο 8,76%, ενώ παράλληλα θα αποκλειστούν από την επιδότηση για 3 χρόνια.
τα ανώτατα όρια διαμορφώνονται ως εξής: 800 ευρώ για μισθωτή χωρίς τέκνα, 850 ευρώ με ένα τέκνο, 900 ευρώ με δύο τέκνα, και: +50 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο. Προφανώς, το πλαφόν ενεργοποιείται μόνο εφόσον το δηλωθέν ετήσιο ενοίκιο ξεπερνά αυτά τα ποσά, διαφορετικά εφαρμόζεται το 1/12 της πραγματικής δαπάνης. Σημειώνεται ότι σε περίπτωση ύπαρξης φοιτητικής κατοικίας λαμβάνεται επιπλέον ποσό έως 800 ευρώ ανά φοιτητική κατοικία.
τα κριτήρια Για να λάβει ο ενοικιαστής την επιστροφή ενός ενοικίου, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.
e-Wallet
32
ΠοΜίδΑ: τΑ ΜΕτρΑ ΠοΥ ΑΝΑΚοίΝωθηΚΑΝ ΚΑί… οςΑ ΕλΕίΠΑΝ ΑΠ΄ τίς ΑΝΑΚοίΝωςΕίς της δΕθ!
τι ζητούν οι ιδιοκτήτες ακινήτων και θα ανέμεναν να ενταχθούν στις παροχές
Ο
ι εξαγγελίες του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ περιλαμβάνουν αρκετές θετικές ρυθμίσεις για την εθνική οικονομία, όπως για αυξήσεις εισοδημάτων και μειώσεις φορολογικών επιβαρύνσεων, αλλά και το μακρόπνοο και ιδιαίτερα χρήσιμο μέτρο του «κουμπαρά» της Νέας Γενιάς. Ειδικότερα σε σχέση με τις εφετινές εξαγγελίες σε ότι αφορά την ιδιωτική ακίνητη περιουσία, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει τα εξής: 1. Δεν προβλέπεται, όπως είναι απόλυτα αναγκαίο, συνέχεια στη μείωση φόρων κεφαλαίου και εισοδήματος, δηλαδή εΝφΙΑ και φόρου εισοδήματος από ενοίκια, αν εξαιρέσει κανείς την ειδική περίπτωση της απαλλαγής ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς που αφορά μόνον 62.000 ιδιοκτήτες. 2. Δεν περιλαμβάνεται όπως επίσης είναι απόλυτα αναγκαίο, η επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής για τα εισοδήματα από μακροχρόνιες μισθώσεις για όλα ανεξαιρέτως κλειστά και όλα τα ακίνητα που δεν είναι σήμερα νοικιασμένα σε μακροχρόνια μίσθωση, ακίνητα, χωρίς εξαιρέσεις, περιορισμούς και προϋποθέσεις, εφόσον μπαίνουν στην αγορά αυξάνοντας της προσφορά, που είναι και το κατεπειγόντως ζητούμενο. 3. Επίσης δεν ειπώθηκε τίποτα για ένα μέτρο χωρίς δημοσιονομικό κόστος που έχει εξαγγείλει η ίδια η κυβέρνηση αλλά δεν έχει υλοποιηθεί. Αναφερόμαστε στην πιστοληπτική αξιολόγηση των υποψήφιων ενοικιαστών που θα έδινε μια στοιχειώδη ασφάλεια στον ιδιοκτήτη και θα μπορούσε να οδηγήσει και σε μείωση του ύψους των ενοικίων αφού θα εξέλιπε ως ένα σημαντικό βαθμό ο ιδιαίτερα ανασταλτικός παράγοντας της επισφάλειας κάθε νέας μίσθωσης. Α. ειδικότερα για τα μέτρα που ανακοινώθηκαν: Ως θετικά μέτρα κρίνονται η παράταση της τριετούς απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για κενές κατοικίες που μπαίνουν στη
«
Προτάσεις της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων, θα βοηθούσαν την οικονομία και την ανάπτυξη» μακροχρόνια μίσθωση και για κατοικίες που φεύγουν από τη βραχυχρόνια μίσθωση, η παράταση της φορολογικής έκπτωσης των 16.000€ για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων και της απαλλαγή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές, η οποία όμως χρειάζεται σοβαρότατη βελτίωση στους όρους της, καθώς και η επέκταση της απαλλαγής από ΕΝΦΙΑ σε 131 επιπλέον οικισμούς.Ως αναποτελεσματικά μέτρα κρίνονται η ετήσια παράταση για το 2027 του περιορισμού νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο Α’ διαμέρισμα Θεσσαλονίκης και η αύξηση από 1.7.2027 του φόρου μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από πολίτες - φυσικά πρόσωπα τρίτων χωρών (εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ) αυξάνεται από 3% σε 15%. β. τα μέτρα που έλειπαν από τις ανακοινώσεις, που είναι αυτά τα οποία θα ανοίξουν τα «κλειστά σπίτια», αυξάνοντας την
προσφορά και ωφελώντας τους ιδιοκτήτες αλλά πρωτίστως τους ενοικιαστές, είναι κατά την άποψή μας τα εξής: 1. Παράταση και επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής από το φόρο εισοδήματος ενοικίων και σε κάθε κατοικία που είναι σήμερα ξενοίκιαστη (νεόδμητη, ανακαινισμένη, νεοαποκτηθείσα, ιδιοκατοικούμενη, δωρεάν παραχωρημένη, ή νομικών προσώπων), ως εξαιρετικό κίνητρο άμεσης προσφοράς στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης τεράστιου αριθμού κατοικιών σε όλη τη χώρα. 2. Μείωση των φορολογικών συντελεστών εισοδήματος ενοικίων κατά 5% στα τρία κλιμάκια στα οποία δεν μειώθηκε πέρυσι. 3. Εφαρμογή της αξιολόγησης φερεγγυότητας των υποψήφιων ενοικιαστών, η οποία θα αλλάξει άρδην τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς υπέρ των πραγματικών ενοικιαστών. επίσης από τα μέτρα για τον εΝφΙΑ έλειπαν τουλάχιστον τα εξής: 1. Αύξηση της έκπτωσης λόγω ασφάλισης κατοικιών από το 20% στο 50%. 2. Έκπτωση 3% στην εφάπαξ εξόφλησή του, από τους συνεπείς φορολογούμενους. 3. Κατάργηση του κύριου φόρου ΕΝΦΙΑ για τα διατηρητέα κτίρια.
e-Wallet
34
ίΕλΚΑ:
ΠοίΕς ΕίΝΑί οί τίΜΕς ΚΑλΑθίοΥ τοΥ ΝοίΚοΚΥρίοΥ; τι δείχνει επαναλαμβανόμενη έρευνα, σύγκρισης τιμών στα ελληνικά σουπερμάρκετ σε σχέση με άλλες χώρες
Η
επαναλαμβανόμενη έκθεση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) παρουσιάζει τα αποτελέσματα οργανωμένης έρευνας σύγκρισης τιμών (που βασίζονται σε στοιχεία από πλατφόρμες σύγκρισης τιμών σε κάθε χώρα, αλλά και σε τιμοληψίες από αλυσίδες σουπερμάρκετ) σε τυπικό καλάθι προϊόντων του νοικοκυριού του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων (σουπερμάρκετ) στην Ελλάδα τον Αύγουστο 2026 και αντίστοιχα στην Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο , στην Ισπανία, στην Ιταλία, στην Πορτογαλία, στη Γερμανία, στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία . Η σύγκριση τιμών γίνεται με και χωρίς την αξία του ΦΠΑ, ο οποίος διαφέρει σε κάθε χώρα.
ΠΙΝΑκΑΣ1: Σύγκριση μέσων τιμών καλαθιού προϊόντων σουπερμάρκετ ελλάδας, Γαλλίας, Ηνωμένου βασιλείου, Ισπανίας, Πορτογαλία, Ιταλίας με φΠΑ και χωρίς φΠΑ
e-Wallet Όπως έγινε γνωστό απ το ΙΕΛΚΑ, «για την παρούσα ανάλυση συγκρίθηκαν οι τιμές σε συνολικά 40 κατηγορίες προϊόντων. Αυτές οι υποκατηγορίες προϊόντων εξετάζονται από ένα σημαντικό δείγμα πάνω από 6.000 τιμών προϊόντων και 48 διαφορετικές αλυσίδες σουπερμάρκετ στις εννιά ευρωπαϊκές χώρες συνολικά για να υπολογισθούν οι μέσες τιμές,
35 με δειγματοληψίες από έγκυρα site σύγκρισης τιμών σε Ελλάδα και εξωτερικό, αλλά και από αλυσίδες σουπερμάρκετ. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν τελικές τιμές τόσο επώνυμών προϊόντων, όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σε κάθε χώρα. Διευκρινίζεται ότι οι τιμές αφορούν μόνο αλυσίδες σουπερμάρκετ και όχι άλλα σημεία
πώλησης. Η σύγκριση των μέσων τιμών των καλαθιών (πίνακας 1) δείχνει ότι και οι υπόλοιπες χώρες έχουν σημαντικά ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα, 29% η Γερμανία, 28% η Γαλλία, 28% το Ηνωμένο Βασίλειο, 12% η Ιταλία, 12% η Ισπανία, 16% η Ρουμανία, 3% η Πορτογαλία και 15% η Βουλγαρία.
ΣΧΗΜΑ1: Σύγκριση μέσων τιμών καλαθιού προϊόντων σουπερμάρκετ ελλάδας, Γαλλίας, Ηνωμένου βασιλείου, Ισπανίας, Πορτογαλία, Ιταλίας, Γερμανία, ρουμανίας
Η εικόνα των αποτελεσμάτων αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρέσουμε τον αναλογούντα ΦΠΑ ανά χώρα για να γίνουν αντιληπτές οι πραγματικές τιμές των προϊόντων σουπερμάρκετ. Η σύγκριση των καλαθιών σε αυτή την περίπτωση (σχήμα 1 και πίνακας 1) δείχνει ότι και οι επτά χώρες έχουν πιο ακριβό μέσο καλάθι από την Ελλάδα, η Γερμανία κατά 35%, η Γαλλία κατά 36%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 37%, η Ιταλία κατά 19%, η Ισπανία κατά 21% η Πορτογαλία κατά 6%, η Ρουμανία κατά 22% και η Βουλγαρία κατά 11%. Αυτό είναι αποτέλεσμα της διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά).
Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ είναι 13%. Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (10% και 4%), την Γερμανία (7%) και την Ρουμανία (11% και 5%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Η βασική διαφορά είναι ότι τρόφιμα που στην Ελλάδα υπάγονται ακόμα και στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ με 13% στις υπόλοιπες χώρες υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%. Ελάχιστα προϊόντα βρίσκονται στον χαμηλό ΦΠΑ στην Ελλάδα και στον υψηλό στις άλλες χώρες (π.χ.
«
Η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από τον ΦΠΑ ανάμεσα στις δέκα εξεταζόμενες χώρες»
μωρομάντηλα). Η μόνη χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία, η οποία έχει σε όλα τα είδη 20% ΦΠΑ. Σημειώνεται ότι η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης (π.χ. καφές) δεν είναι δυνατόν να συνυπολογιστεί στα παραπάνω στοιχεία. Όπως φαίνεται και στον πίνακα 2, η Ελλάδα καταγράφει με διαφορά τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών ανάμεσα στις 10 χώρες με 15,7%, ενώ η Ισπανία τον χαμηλότερο με 7,0% (με πολλά προϊόντα στον χαμηλό συντελεστή), και τις περισσότερες χώρες να κινούνται στην περιοχή του 9-10%.
e-Wallet
36
Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει από την παραπάνω ανάλυση είναι ότι το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων (σουπερμάρκετ) παρέχει στους Έλληνες καταναλωτές πρόσβαση σε προϊόντα για το τυπικό του καλάθι με κατά μέσο όρο σε χαμηλότερη τιμές που είναι αποτέλεσμα της οργανωμένης προσπάθειας των προμηθευτών και των λιανεμπόρων για συγκράτηση των τιμών τα τελευταία χρόνια. Η τάση αυτή με μικρές διακυμάνσεις είναι διαχρονική την τελευταία 12ετία που πραγματοποιείται η συγκεκριμένη έρευνα από το ΙΕΛΚΑ. Η διαχρονική σύγκριση τιμών με το εξωτερικό δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα συνεχώς έχει φθηνότερο το τυπικό καλάθι από τις συγκρινόμενες χώρες με κάποιες διακυμάνσεις οι οποίες δεν αλλάζουν το γενικό συμπέρασμα της ανάλυσης.
ΠΙΝΑκΑΣ 2: Συντελεστές φΠΑ στις συγκρινόμενες χώρες
ΠΙΝΑκΑΣ 3: Σύγκριση μέσων τιμών του τυπικού καλαθιού προϊόντων Σούπερ Μάρκετ με φΠΑ
ΟΙ ΠΑρΑΓΟΝτεΣ Σημειώνεται ότι παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν συγκρίνονται τιμές ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες είναι: • Το ύψος των συντελεστών ΦΠΑ σε κάθε χώρα • Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης σε κάθε χώρα • Το ύψος της φορολογίας σε κάθε χώρα • Η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή σε κάθε χώρα • Οι καταναλωτικές συνήθειες σε κάθε χώρα (π.χ. η τάση για συσκευασμένα ή μη προϊόντα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κλπ) • Οι καιρικές συνθήκες και οι φυσικές καταστροφές λόγω της κλιματικής αλλαγής • Το κόστος ενέργειας • Το κόστος καυσίμων και γενικά μεταφορών • Το μισθολογικό-εργασιακό κόστος • Η απόσταση της χώρας από τα παραγωγικά κέντρα της κεντρικής
Ευρώπης και τα αντίστοιχα κόστη • Η πολυπλοκότητα της γεωγραφίας της κάθε χώρας (π.χ. οδικό δίκτυο, νησιά κλπ) • Το μέγεθος της αγοράς, η αγοραστική δύναμη-δυνατότητα και αντίστοιχες οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες των προϊόντων • Η αναλογία ανάμεσα στο οργανωμένο λιανεμπόριο και τα μικρά εξειδικευμένα σημεία πώλησης • Το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών σε σχέση με τα τρόφιμα και τις πρώτες ύλες παρασκευής τους • Τα διάφορα κόστη παραγωγής (ενέργεια, πρώτες ύλες, μισθολογικό κόστος, χρηματοοικονομικό κόστος, γραφειοκρατία) • Η παραγωγικότητα της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου σε κάθε χώρα • Η εποχικότητα της ζήτησης και της προσφοράς (π.χ. λόγω τουρισμού ή καιρικών συνθηκών)
e-Wallet
38
Σε ΣΧεΣΗ Με τΗΝ ερευΝΑ Τα δεδομένα τιμών υπολογίζονται από γνωστά παρατηρητήρια τιμών των χωρών που εξετάστηκαν και συμπληρώνονται με τιμοληψίες και για την Ελλάδα στα πρωτογενή δεδομένα από τιμοληψίες σε μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ. Τα κριτήρια επιλογής των κατηγοριών στο καλάθι είναι ένας συνδυασμός επιλογής των μεγαλύτερων σε πωλήσεις αγαθών, αντίστοιχων χρησιμοποιούμενων καλαθιών για εκτίμηση στο εξωτερικό, καθώς και κοινής διαθεσιμότητας κατηγοριών
προϊόντων στις αγορές στις χώρες που εξετάζονται. Τα στοιχεία προέρχονται από τις παρακάτω αλυσίδες σουπερμάρκετ, ενώ οι μέσες τιμές ανά υποκατηγορία και ανά χώρα παρουσιάζονται στους πίνακες 3 και 4. ελλάδα: Σκλαβενίτης, ΑΒ, My Market, Μασούτης, Market In Ηνωμένο βασίλειο: Morrisons, ASDA, Sainsbury’s, Coop, Ocado, TESCO Ισπανία: Carrefour, Marcadona, Caprabo, Condis, Dia, Eroski, SoySuper. Alcampo
Ιταλία: CosiComodo, emiDrive, Pim Spesa, Agora, Everli, HeyConad, easyCoop Πορτογαλία: Continente, Minipreco, Auchan, Spar Γαλλία: Monoprix Plus, Carrefour, Super U, Auchan, Aldi Γερμανία: Edeka, Rewe, Kaufland, Lekkerland, Bela, Norma ρουμανία: Carrefour, Auchan, Mega Image βουλγαρία: Kaufland, Lidl, Supermag, eBag Ακολουθεί ο πίνακας 3 με τα στοιχεία ανά προϊόν με ΦΠΑ και ο πίνακα 4 χωρίς ΦΠΑ
ΠΙΝΑκΑΣ 4: Σύγκριση μέσων τιμών του τυπικού καλαθιού προϊόντων Σούπερ Μάρκετ χωρίς φΠΑ
e-Wallet
40
ίΝςτίτοΥτο ΕΝΑ:
ΑρΝητίΚη ΑΠοτΑΜίΕΥςη τωΝ ΕλληΝίΚωΝ ΝοίΚοΚΥρίωΝ Όταν ο δείκτης είναι αρνητικός, τα νοικοκυριά ως σύνολο καταναλώνουν περισσότερο από το διαθέσιμο εισόδημά τους
Η
αποταμίευση των νοικοκυριών αποτελεί βασικό δείκτη οικονομικής ασφάλειας. Υπολογίζεται ως το μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος που δεν δαπανάται για κατανάλωση. Όταν ο δείκτης είναι αρνητικός, τα νοικοκυριά ως σύνολο καταναλώνουν περισσότερο από το διαθέσιμο εισόδημά τους. Η διαφορά καλύπτεται με αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών, με ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων ή με δανεισμό. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, το ακαθάριστο ποσοστό αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών παρουσιάζει σταθερή απόκλιση από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ολόκληρη την περίοδο 2014-2024. το διάγραμμα 1 αποτυπώνει την εξέλιξη του δείκτη.
e-Wallet Η απόκλιση είναι διαρκής. Από το 2014 έως το 2019 ο ελληνικός δείκτης παρέμεινε κάτω από το μηδέν. Το 2020 και το 2021 πέρασε προσωρινά σε θετικό έδαφος, όταν οι περιορισμοί της πανδημίας περιόρισαν την κατανάλωση. Ακόμη και τότε, όμως, η διαφορά από την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέμεινε μεγάλη. Μετά την πανδημία η αποταμίευση των ελληνικών νοικοκυριών έγινε ξανά αρνητική. Διαμορφώθηκε στο -5,0% το 2022, στο -2,4% το 2023 και στο -2,5% το 2024. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αντίθετα, ο δείκτης αυξήθηκε από 12,7% το 2022 σε 14,5% το
41 2024. το 2024 η απόσταση από τον μέσο όρο της ευρωπαϊκής Ένωσης έφτασε τις 17 ποσοστιαίες μονάδες. Τα πιο πρόσφατα τριμηνιαία στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η αδυναμία αυτή συνεχίζεται. Το α΄ τρίμηνο του 2026 το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 2,5% σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ η καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1,2%. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε κατά 0,9% και η κατανάλωση κατά 0,6%.
Η αντίθετη κίνηση εισοδήματος και κατανάλωσης πιέζει άμεσα την αποταμίευση. Τα τριμηνιαία μεγέθη εμφανίζουν διακυμάνσεις και δεν αρκούν από μόνα τους για να αποδείξουν μια νέα μακροχρόνια τάση. Προστίθενται, ωστόσο, σε μια ήδη επίμονη ελληνική υστέρηση έναντι της ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εικόνα αποτυπώνεται και στην τριμηνιαία μεταβολή του ίδιου του ποσοστού αποταμίευσης. Το α΄ τρίμηνο του 2026 ο δείκτης μειώθηκε κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες στην Ελλάδα, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε κατά 0,2 μονάδες.
«
Ο Κύκλος Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης του Ινστιτούτου ΕΝΑ δημοσιεύει μέσω του e wallet, τη νέα ανάλυση της σειράς Focus ENA | Οικονομία με θέμα την αποταμίευση των νοικοκυριών στην Ελλάδα»
Μια συμπληρωματική εκτίμηση της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία χρησιμοποιεί διαφορετικό ορισμό και εκφράζει την αποταμίευση ως ποσοστό του ΑΕΠ, δείχνει επίσης αρνητικό αποτέλεσμα. Η αποταμίευση των νοικοκυριών διαμορφώθηκε στο -1,5% του ΑεΠ τόσο το 2024 όσο και το 2025. Η Τράπεζα της Ελλάδος συνδέει την εξέλιξη με τις πληθωριστικές πιέσεις, την αυξημένη κατανάλωση και τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Ο δείκτης αφορά τον τομέα των νοικοκυριών συνολικά και δεν σημαίνει ότι κάθε νοικοκυριό δαπανά περισσότερο από το εισόδημά του. Ο μέσος όρος μπορεί να συνυπάρχει με μεγάλες ανισότητες: ορισμένα νοικοκυριά αυξάνουν τις καταθέσεις και την περιουσία τους, ενώ τα περισσότερα εξαντλούν παλαιότερες αποταμιεύσεις ή δεν μπορούν να δημιουργήσουν κανένα απόθεμα. Συμπερασματικά, η επίμονη αρνητική αποταμίευση περιορίζει την αντοχή των νοικοκυριών απέναντι σε μια απώλεια εισοδήματος ή σε μια έκτακτη δαπάνη. Η βελτίωση του δείκτη προϋποθέτει αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος και περιορισμό του βάρους των βασικών δαπανών, ιδιαίτερα της στέγασης, της ενέργειας και των τροφίμων. Η δυνατότητα δημιουργίας αποθέματος αποτελεί ουσιαστικότερο κριτήριο οικονομικής ασφάλειας από την ονομαστική άνοδο του εισοδήματος.
«
Ο δείκτης αφορά τον τομέα των νοικοκυριών συνολικά και δεν σημαίνει ότι κάθε νοικοκυριό δαπανά περισσότερο από το εισόδημά του»
e-Wallet
42 Ποίο ΕίΝΑί το… «ΚολΠο»
γίΑ ΝΑ ΕξοίΚοΝοΜηςΕτΕ χρηΜΑτΑ
Π
Ευκαιρία να μάθουμε για τον κανόνα 50/30/20 !
οιος είναι αυτός, ο οποίος δεν έχει φθάσει στο σημείο, ειδικά τέλος του… μήνα, να αναρωτιέται εάν του φτάνουν τα χρήματα για τις υπόλοιπες ημέρες ή θα πρέπει να κάνει «μαγικά», ώστε να ανταπεξέλθει στις όποιες υποχρεώσεις; Αυτοί που το πέρασαν αλλά… το αντιμετώπισαν, προτείνουν να μάθουμε για τον κανόνα «50/30/20»! Για πολλούς ανθρώπους, η αποταμίευση και η διαχείριση των οικονομικών τους, είναι περίπλοκες διαδικασίες που απαιτούν πολλά παραπάνω από αυτο-έλεγχο και βασική γνώση μαθηματικών. Αν λοιπόν, ψάχνετε για μια φόρμουλα που θα σας βοηθήσει να εξοικονομήσετε χρήματα και να αποκτήσετε και πάλι τον έλεγχο του μηνιαίου προϋπολογισμού σας, χρειάζεστε τον κανόνα «50/30/20». Σύμφωνα με τη Sharon Tseung, τη δημιουργό αυτής της νέας μεθόδου στο TikTok, αυτό που πρέπει να θυμάστε είναι το εξής: 1. το 50% του εισοδήματός σας πρέπει να πηγαίνει σε βασικές και άμεσες ανάγκες, όπως στέγαση, τρόφιμα και πληρωμές λογαριασμών. Μέσα σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν επίσης δίδακτρα, εγγραφή σε γυμναστήριο ή συνεδρίες σε ειδικούς ψυχικής υγείας. 2. το 30% του εισοδήματος μπορείτε να το ξοδέψετε σε πράγματα τα οποία απολαμβάνετε, όπως χόμπι, ψώνια, φαγητό ή ποτό με φίλους, σινεμά, βιβλία, θέατρο, κλπ.
3. το 20% του εισοδήματός σας θα πρέπει να παραμένει στον λογαριασμό σας. Κρατήστε το για στιγμές έκτακτης ανάγκης ή για κάποιο μελλοντικό επενδυτικό βήμα. Από τον μισθό σας, αφαιρέστε νοητά αυτό το 20% και προσποιηθείτε ότι δεν υπάρχει, παρά μόνο αν έχετε κάποιον σοβαρό λόγο να το ξοδέψετε. Κατά προτίμηση, βάλτε τα χρήματα αυτά σε έναν άλλον τραπεζικό λογαριασμό για να μη μπείτε στον πειρασμό να τα ξοδέψετε στην επόμενη έξοδό σας. Σύμφωνα με την οικονομολόγο Gloria Garcia Cisneros, αυτό το κόλπο είναι ένας καλός εμπειρικός κανόνας που εάν ακολουθήσετε, θα σας βοηθήσει να εξοικονομήσετε χρήματα με την πάροδο του χρόνου, διατηρώντας παράλληλα την ευελιξία στον λογαριασμό και τις δαπάνες σας. «Λειτουργεί καλύτερα για άτομα με σταθερά, προβλέψιμα εισοδήματα, καθώς επιτρέπει σταθερά ποσά να πηγαίνουν σε κάθε κατηγορία κάθε μήνα», λέει. τι πρέπει να γνωρίζετε για να εφαρμόσετε αυτόν τον κανόνα; «Ο σχεδιασμός και η τήρηση ενός μηνιαίου προϋπολογισμού (budget) είναι ένα από τα πρώτα και σημαντικότερα βήματα προς τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», λέει η Holly O’Neill, πρόεδρος της Bank of America. Όμως, ο κανόνας «50/30/20» λαμβάνει υπόψη όλους τους σημαντικούς παράγοντες, έτσι ώστε
να μη χρειαστεί να κόψετε «μαχαίρι», όλα εκείνα τα οποία σας δίνουν χαρά. «Αυτός ο κανόνας επιτρέπει ευελιξία επειδή αφιερώνετε ένα μέρος του εισοδήματός σας στα «θέλω» σας», λέει η O’Neill, «Με αυτόν τον τρόπο, μπορείτε να διασκεδάσετε, αφού πρώτα έχετε βεβαιωθεί ότι πληρώσατε τους λογαριασμούς σας εγκαίρως. Παράλληλα, με τον κανόνα αυτό έχετε εξοικονομήσει και χρήματα για το μέλλον σας». Πώς να δοκιμάσετε τον κανόνα «50/30/20»; Για να ξεκινήσετε, η O’Neill προτείνει να αναλύσετε όχι μόνο τις μηνιαίες αλλά κυρίως τις καθημερινές σας συνήθειες όσον αφορά τα έξοδά σας, για να δείτε πού πηγαίνουν τα χρήματά σας. Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να πληρώσετε θα είναι τα πράγματα που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία: ενοίκιο ή το τραπεζικό δάνειο, λογαριασμοί ρεύματος, τηλεφώνου, νερού. Αφήστε ένα ποσό για το supermarket. Για να το κάνετε αυτό, είναι σημαντικό να υπολογίσετε από τώρα, προτού πληρωθείτε, πόσα περίπου λεφτά ξοδεύετε σε τρόφιμα κάθε μήνα. Στους περισσότερους λογαριασμούς e-banking, μπορείτε να βρείτε το ακριβές ποσό που ξοδεύετε ανά κατηγορία (φαγητό, τεχνολογία, ψώνια, κλπ). Τα υπόλοιπα χρήματα (20% του συνολικού εισοδήματος) μπορούν να πάνε απευθείας για αποταμίευση. Όσα χρήματα μένουν, ξοδέψτε τα χωρίς τύψεις και ντροπή. Τα κερδίσατε! * Πηγή: Grace
e-Wallet
43
ΕΠίδοΜΑ ΜητροτητΑς: οί ΠληρωΜΕς ΚΑί οί ΑλλΑγΕς
Κομβικό στοιχείο για το ύψος της παροχής είναι ο κατώτατος μισθός
Σ
ε τρεις διαδοχικές ημερομηνίες θα πραγματοποιηθούν οι επόμενες καταβολές του επιδόματος μητρότητας από τον e-ΕΦΚΑ, με τις δικαιούχες εργαζόμενες μητέρες να πρέπει να γνωρίζουν τόσο το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών όσο και τις αλλαγές που συνδέονται με την εξέλιξη του κατώτατου μισθού. Η πρώτη πληρωμή του νέου κύκλου έγινε τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026. Στην καταβολή αυτή περιλαμβάνονταν οι δικαιούχες που υπέβαλαν ηλεκτρονική αίτηση για το επίδομα μητρότητας από 1 έως και 15 Σεπτεμβρίου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτησή τους εγκρίθηκε και οριστικοποιήθηκε από τον e-ΕΦΚΑ. Το επίδομα αφορά στην περίοδο της κυοφορίας και της λοχείας, συνολικής διάρκειας 119 ημερών, δηλαδή 56 ημέρες πριν από τον τοκετό και 63 ημέρες μετά. Η παροχή συνδέεται με τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις και τις αποδοχές που προβλέπονται για κάθε κατηγορία ασφαλισμένης. Παράλληλα στις 6 Οκτωβρίου 2026 αναμένεται να πιστωθεί το επίδομα στις δικαιούχες που υπέβαλαν αίτηση από 16 έως και 30 Σεπτεμβρίου 2026, εφόσον αυτή έχει οριστικοποιηθεί. Στη συνέχεια, στις 21 Οκτωβρίου 2026, θα πραγματοποιηθεί νέα πληρωμή για τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν από 1 έως και 15 Οκτωβρίου 2026 και έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς. Έτσι, ο προγραμματισμός του e-ΕΦΚΑ διαμορφώνεται σε πληρωμές ανά δεκαπενθήμερο, ώστε οι δικαιούχες να μην χρειάζεται να περιμένουν μέχρι το τέλος του μήνα για την καταβολή της παροχής.
Στα 920 ευρώ η βάση από τον Απρίλιο του 2026 Κομβικό στοιχείο για το ύψος της παροχής είναι ο κατώτατος μισθός. Από την 1η Απριλίου 2026, ο νομοθετημένος κατώτατος μισθός αυξήθηκε στα 920 ευρώ, από 880 ευρώ που ήταν το 2025. Η αύξηση ανήλθε σε 40 ευρώ ή 4,55%. Η εξέλιξη αυτή έχει σημασία και για παροχές που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό, καθώς η μεταβολή του επηρεάζει σειρά επιδομάτων και παροχών κοινωνικής προστασίας. Το Υπουργείο Εργασίας έχει επισημάνει ότι οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού συμπαρασύρουν, μεταξύ άλλων, και επιδόματα που συνδέονται με αυτόν. Το επόμενο σημείο ενδιαφέροντος για τις δικαιούχες, είναι η νέα αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού που έχει προγραμματιστεί για την 1η Απριλίου 2027. Η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 950 ευρώ το 2027, από 920 ευρώ σήμερα. Εφόσον η τελική αύξηση του κατώτατου μισθού οριστικοποιηθεί στα επίπεδα που έχουν ανακοινωθεί, θα υπάρξει αντίστοιχη επίδραση στις παροχές που υπολογίζονται με βάση τον κατώτατο μισθό. Ωστόσο, το ακριβές ποσό του επιδόματος μητρότητας μετά την αναπροσαρμογή θα εξαρτηθεί από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και την τελική απόφαση για τον κατώτατο μισθό. Για τις μη μισθωτές μητέρες, δηλαδή ελεύθερες επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενες και αγρότισσες, ισχύουν ειδικότεροι κανόνες ως προς τη χορήγηση της παροχής. Παράλληλα, οι δικαιούχες θα πρέπει να προσέχουν την οριστικοποίηση της αίτησής τους, καθώς αυτή αποτελεί βασική προϋπόθεση για να ενταχθούν στον αντίστοιχο κύκλο πληρωμής.
e-Wallet
44
η ΥΠΕρχρΕωςη ΑΠΕίλΕί χίλίΑδΕς ΝοίΚοΚΥρίΑ ςτηΝ ΕλλΑδΑ! το ΚΕ.Π.ΚΑ. συμβουλεύει δωρεάν υπερχρεωμένους καταναλωτές Γράφει η ΕυΑΓΓελΙΑ κεκελεκΗ, Γενική Γραμματέας ΚΕ.Π.ΚΑ.
Α
πό το 2004 το πρόβλημα της υπερχρέωσης των νοικοκυριών και οι συνέπειες του ήταν ολοφάνερα στην Ελλάδα. Μια απότομη αύξηση των δανείων των νοικοκυριών αναφερόταν, κάθε χρόνο, στην έκθεση του διοικητή της Τράπεζας Ελλάδος. Το ΚΕ.Π.ΚΑ. ήταν η πρώτη οργάνωση που πήρε την πρωτοβουλία να ζητήσει τη δημιουργία ενός νόμου για την πτώχευση των καταναλωτών. Το ΚΕ.Π.ΚΑ. άσκησε πιέσεις στις διαδοχικές κυβερνήσεις για τη θέσπιση του νόμου για τους χρεωκοπημένους καταναλωτές, για 6 χρόνια, με σκοπό την προστασία των υπερχρεωμένων καταναλωτών. Τελικά το 2010, η χώρα μας θέσπισε νομική προστασία για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά με τον νόμο Ν. 3869/2010, ο οποίος έδινε μία
δεύτερη ευκαιρία σε καταναλωτές, οι οποίοι εξαιτίας κάποιων δυσάρεστων, ή απρόβλεπτων γεγονότων, ή ατυχών επιλογών, κινδύνευαν να χάσουν την περιουσία τους με αποτέλεσμα, να μείνουν χωρίς σπίτι, να έχουν προβλήματα με τη δικαιοσύνη, να υποφέρουν και να οδηγούνται σε αδιέξοδο, καταλήγοντας στον οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό τους και στην αβεβαιότητα επανένταξής τους και από την άλλη πλευρά, τα οικονομικά ιδρύματα θα έπρεπε να πιεστούν, ώστε να προχωρήσουν σε υπεύθυνο δανεισμό. Δυστυχώς, πολυάριθμες τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν τα επόμενα χρόνια, στην αρχική νομοθεσία, κατέστησαν αυτό το εργαλείο ανεφάρμοστο. Η κατάσταση χειροτέρεψε με τη 10ετή οικονομική κρίση και την πανδημία του COVID-19.
e-Wallet
45 βοηθάει τους καταναλωτές να ξεφύγουν από τη «θηλειά» του χρέους Επειδή, η κατάσταση και μετά την πανδημία παρέμεινε πολύ δύσκολη για τους υπερχρεωμένους καταναλωτές και η υπερχρέωση απειλεί χιλιάδες νοικοκυριά στην Ελλάδα το ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, με εμπειρία και αξιοπιστία, υλοποιεί το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «DashBoard», για να προσφέρει δωρεάν υποστήριξη και ενημέρωση σε υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «DashBoard» ( Debt Advice Services Heading the Breaking of a Debt loop) Συμβουλευτικές υπηρεσίες για υπερχρεωμένα νοικοκυριά, βοηθάει τους καταναλωτές να ξεφύγουν από τη «θηλειά» του χρέους. Το Πρόγραμμα DashBoard στοχεύει στο να αυξήσει και να διευκολύνει την πρόσβαση των υπερχρεωμένων καταναλωτών, σε στέρεες και αξιόπιστες πληροφορίες και υπηρεσίες για τη διαχείριση του χρέους. εΝτελΩΣ ΔΩρεΑΝ Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος DashBoard: • Δημιουργήθηκε μια πλήρως προσβάσιμη, αξιόπιστη διαδικτυακή πλατφόρμα, η οποία παρέχει στους καταναλωτές δωρεάν συμβουλές και πληροφόρηση για την πρόληψη και διαχείριση του χρέους τους, καθώς και πληροφορίες για τραπεζικούς λογαριασμούς, καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια, επενδύσεις κ.λπ. Η πλατφόρμα περιέχει διαδραστικά κουίζ για τον έλεγχο των γνώσεων που αποκτούνται όταν ο καταναλωτής διαβάζει τα διάφορα άρθρα. • Διενεργούνται δωρεάν σεμινάρια προς καταναλωτές, για την απόκτηση γνώσεων σχετικά με τον οικογενειακό προϋπολογισμό, τα χρηματοοικονομικά προϊόντα, τις πιθανές παγίδες-απάτες, που μπορεί να αντιμετωπίσουν, την πρόληψη της υπερχρέωσης, την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης. • Προσφέρονται εντελώς δωρεάν εξατομικευμένες συμβουλές, είτε δια ζώσης, είτε διαδικτυακά, σε καταναλωτές που κατοικούν στην Ελλάδα. Οι συμβουλές είναι προσαρμοσμένες στην εκάστοτε περίπτωση και αφορούν τον συγκεκριμένο καταναλωτή που συμμετέχει στη συνεδρία. • Στοχεύουμε στη καλλιέργεια νοοτροπίας πληροφορημένου και ενδυναμωμένου καταναλωτή, μέσω μιας μεγάλης εκστρατείας, προς το ευρύ κοινό, ώστε αυτό να υιοθετήσει συνήθειες και συμπεριφορές, οι οποίες θα εμποδίζουν τις λάθος επιλογές σχετικά με τη διαχείριση των οικονομικών και θα προωθούν την αναζήτηση υπεύθυνης πληροφόρησης από πιστοποιημένα όργανα. Για την επίτευξη αυτού του στόχου οργανώνουμε ανοιχτές εκδηλώσεις με τη βοήθεια ανθρωποειδούς ρομπότ.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. απευθύνεται σε όλους τους καταναλωτές και τους θέτει ένα ερώτημα δίνοντας κατευθείαν τη λύση: καταναλωτή, Πνίγεσαι στα χρέη; το κε.Π.κΑ. είναι εδώ, για σένα! Μπες στην πλατφόρμα του DashBoard και μάθε για λογαριασμούς, δάνεια, τρόπους αντιμετώπισης της υπερχρέωσης και πολλά ακόμα. Κλείσε ραντεβού για να ακούσουμε τα προβλήματά σου και να σε συμβουλεύσουμε ανάλογα. Ζήτησε να συμμετέχεις σε σεμινάρια μέσα από τον ίδιο σύνδεσμο/link. Εάν δε μπορείς να έρθεις ψηφιακά σε επικοινωνία μαζί μας, κάλεσε μας στο τηλέφωνο: 2310233333 Σε περιμένουμε!!!
e-Wallet
46
ΕξωδίΚΑςτίΚος ΜηχΑΝίςΜος:
ςε ισχύ το νέο πλαίσιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας
Α
γίνεται λόγος για μεγαλύτερη ευελιξία που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες
πό τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, τέθηκε σε ισχύ το νέο, ενισχυμένο πλαίσιο για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών. Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε το ΥΠΟΙΚ, το νέο σχέδιο ανταποκρίνεται στο διαχρονικό αίτημα των πολιτών για ένα ενισχυμένο πλέγμα προστασίας της πρώτης κατοικίας, εισάγοντας παράλληλα μεγαλύτερη ευελιξία για εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες. Πιο συγκεκριμένα, οι δανειολήπτες έχουν πλέον
τη δυνατότητα, κατά την υποβολή της αίτησής τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, να αιτούνται ρύθμιση των οφειλών τους με προστασία της κύριας κατοικίας τους διαχωρίζοντας αυτήν από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους. Με τη νέα, ταχεία διαδικασία ρύθμισης, εξασφαλίζουν μεγαλύτερη διαγραφή οφειλών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, καθώς για τον υπολογισμό της ρύθμισης λαμβάνεται υπόψη μόνο η αξία της κύριας κατοικίας. Ως αντιστάθμισμα, ο οφειλέτης συναινεί στην εκούσια ρευστοποίηση των λοιπών περιουσιακών του
στοιχείων (μέσω μιας απλοποιημένης διαδικασίας πλειστηριασμού). Για την κατηγορία των ευάλωτων και επιλέξιμων οφειλετών, μάλιστα, οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλουν την συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση ρύθμισης, δηλαδή αυτή που περιλαμβάνει τη διάσωση της κύριας κατοικίας και τη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων. Σε κάθε περίπτωση, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση αυτή. Εάν δεν την αποδεχτεί, θα λάβει την πρόταση του εξωδικαστικού όπως ισχύει, χωρίς εκποίηση των λοιπών ακινήτων.
e-Wallet
47 ΟρΙΣτΙκΗ υΠΟΓρΑφΗ τΗΣ ΣυΜβΑΣΗΣ Με την οριστική υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης, απαγορεύεται ρητά κάθε πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης, πλειστηριασμού ή λήψης ασφαλιστικών μέτρων στην κύρια κατοικία του οφειλέτη, υπό τον όρο τήρησης της ρύθμισης. Επιπλέον, η ίδια η σύμβαση αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου, διασφαλίζοντας μια σύντομη, ξεκάθαρη και απόλυτα συναινετική διαδικασία για όλα τα μέρη. Με τη νέα ρύθμιση, διασφαλίζεται πλέον μόνιμα
και αποτελεσματικά η προστασία της κύριας κατοικίας των πολιτών. Σε μια περίοδο που οι οικονομικές προκλήσεις απαιτούν άμεσες και δίκαιες λύσεις, το νέο πλαίσιο συνδυάζει την κοινωνική ευαισθησία με τη ρεαλιστική διευθέτηση των οφειλών. Δίνεται έτσι μια σταθερή, δεύτερη ευκαιρία σε εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες να ρυθμίσουν βιώσιμα τα χρέη τους, χωρίς τον φόβο να χάσουν το σπίτι τους.
ΠΑρΑΔεΙΓΜΑ Οφειλέτης με συνολικές οφειλές € 300.000 και κύρια κατοικία αξίας € 150.000 υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού στην οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας € 50.000. βήματα οφειλέτη σύμφωνα με τη νέα διαδικασία: 1. Υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα προστασίας κύριας κατοικίας. 2. Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα την κύρια κατοικία αξίας € 150.000 από τα υπόλοιπα ακίνητα. 3. Η ένταξη στη ρύθμιση συνεπάγεται ότι συναινεί στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων αξίας € 50.000. 4. Προκύπτει ρύθμιση μόνο με βάση την αξία της κύριας κατοικίας. βΗΜΑ 1 Υπολογισμός νέας οφειλής (με βάση μόνο την κύρια κατοικία) Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ρύθμιση βασίζεται αποκλειστικά στην αξία της κύριας κατοικίας: Νέα βάση υπολογισμού = € 150.000 Οι πιστωτές υποχρεούνται να προτείνουν ρύθμιση που: • διασώζει την κύρια κατοικία • ρευστοποιεί τα λοιπά ακίνητα
«
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, εξασφαλίζεται μεγαλύτερη διαγραφή οφειλών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις»
• μειώνει την οφειλή σε βιώσιμο επίπεδο Διαγραφή οφειλής: Αρχική οφειλή: 300.000 € Αξία λοιπών ακινήτων: 50.000 € (ρευστοποίηση) Διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο:150.000 € Ικανοποίηση πιστωτών από τη ρευστοποίηση λοιπών ακινήτων: 50.000 € Οφειλή προς ρύθμιση: 150.000 € βΗΜΑ 2 Νέα μηνιαία δόση Η νέα οφειλή προς ρύθμιση ύψους 150.000 € ρυθμίζεται σε μέχρι 35 έτη (ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη) βΗΜΑ 3 Προστασία της κύριας κατοικίας Με την υπογραφή της σύμβασης: • Απαγορεύεται ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που ρυθμίζονται μέσω εξωδικαστικού (τράπεζες/servicers/δημόσιο/φορείς κοινωνικής ασφάλισης) • Η σύμβαση έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου • Ο οφειλέτης προστατεύεται μόνιμα, εφόσον τηρεί τη ρύθμιση Με το νέο πλαίσιο: • Ο οφειλέτης σώζει το σπίτι του • Η οφειλή μειώνεται στο μισό της αρχικής από € 300.000 σε € 150.000 • Οι δόσεις γίνονται βιώσιμες • Η διαδικασία είναι συναινετική και γρήγορη
e-Wallet
48
Ποίοί δίΚΑίοΥΝτΑί ΥΠοτροφίΕς 1.000 ΕΥρω ΜΕτΑ τίς ΠΑΝΕλληΝίΕς;
Α
Ανοιχτές παραμένουν οι αιτήσεις για το πρόγραμμα βραβείων χρηματικής ενίσχυσης
νοιχτές παραμένουν οι αιτήσεις για το πρόγραμμα βραβείων χρηματικής ενίσχυσης - υποτροφιών του ΛΑΕ/ΟΠΕΚΑ για επιτυχόντες μαθητές που έδωσαν Πανελλήνιες Εξετάσεις το 2026 και εισάγονται για πρώτη φορά σε δημόσιο πανεπιστήμιο. Η οικονομική ενίσχυση που προβλέπεται από τον ΛΑΕ/ΟΠΕΚΑ ανέρχεται σε 1.000 ευρώ για κάθε δικαιούχο που πρόκειται να φοιτήσει σε ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο. Το σύνολο των θέσεων αγγίζει τις 2.106. Η προθεσμία των αιτήσεων Η υποβολή των αιτήσεων έχει ξεκινήσει από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και αναμένεται να ολοκληρωθεί την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026. Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά στην ειδική εφαρμογή του ΟΠΕΚΑ, από τον άμεσα δικαιούχο γονέα του τέκνου που πληροί τις προϋποθέσεις.
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως ορφανική σύνταξη ή σύνταξη αναπηρίας, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί από το ίδιο το τέκνο. Δικαιούχοι Το πρόγραμμα αφορά αποφοίτους που είναι δικαιούχοι του ΛΑΕ/ΟΠΕΚΑ και πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, χρειάζεται: να είχαν την ιδιότητα μαθητή κατά το σχολικό έτος 2025-2026, να είναι άγαμοι και άνεργοι, να εγγράφονται για πρώτη φορά σε δημόσιο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα της ημεδαπής, να έχουν επιτύχει στις Πανελλήνιες Εξετάσεις του 2026 ή μέσω άλλης διαδικασίας που εξομοιώνεται με τις Πανελλαδικές από το αρμόδιο υπουργείο. Στην περίπτωση που οι αιτήσεις ξεπεράσουν τις 2.106 θέσεις που προβλέπονται, η ανάδειξη των τελικών δικαιούχων θα γίνει μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης. Τα αποτελέσματα της διαδικασίας θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του ΟΠΕΚΑ.
«
Ηλεκτρονικά η υποβολή των δηλώσεων, στην ειδική εφαρμογή του ΟΠΕΚΑ»
e-Wallet
49
ΜΑγΝηςίΑ: Πώς μπορείτε να πάρετε «δώρο» ως 600 ευρώ!
Σ
Εάν η οικογένειά σας, διαμένει σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές του νομού
ε εξέλιξη είναι οι αιτήσεις, στην πλατφόρμα για την χορήγηση της ετήσιας ενίσχυσης οικογενειών που διαμένουν μόνιμα σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, όπως έκανε γνωστό σε ανακοίνωσή του ο ΟΠΕΚΑ. Σε αυτές τις οικογένειες συμπεριλαμβάνονται και οι μονογονεϊκές, ένα τουλάχιστον μέλος των οποίων έχει την ιδιότητα του πολίτη της Ελληνικής Δημοκρατίας, κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κράτους που ανήκει στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Το χορηγούμενο ποσό της εισοδηματικής ενίσχυσης είναι 600 ευρώ ετησίως, εφόσον το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα των δικαιούχων δεν υπερβαίνει το ποσό των 3000 ευρώ και 300 ευρώ ετησίως, εφόσον το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα των δικαιούχων κυμαίνεται μεταξύ του ποσού των 3000.01 ευρώ και του ποσού των 4.700 ευρώ. Οι προϋποθέσεις Προϋποθέσεις χορήγησης της ετήσιας εισοδηματικής ενίσχυσης είναι τα μέλη της οικογένειας να κατοικούν μόνιμα σε ορεινές ή και μειονεκτικές περιοχές τουλάχιστον δύο χρόνια πριν την υποβολή της αίτησης και το ετήσιο οικογενειακό επίδομα να μην υπερβαίνει το ποσό των 4.700 ευρώ. Βασικό στοιχείο χορήγησης της εισοδηματικής ενίσχυσης είναι η οικογένεια, συμπεριλαμβανομένων και των μονογονεϊκών και όχι η στέγη. Ως οικογένεια νοείται το ζεύγος σε νόμιμο γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης συμβιούντων συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, αντίστοιχα, μαζί με τα ανήλικα άγαμα τέκνα τους που συμβιούν κάτω
από την ίδια στέγη. Ως μονογονεϊκή οικογένεια ορίζεται η οικογένεια που απαρτίζεται από ένα μόνο γονέα (άγαμο, σε χηρεία, σε διάσταση, διαζευγμένο ή λόγω κράτησης του ετέρου γονέα σε σωφρονιστικό κατάστημα ή αντίστοιχες περιπτώσεις), ο οποίος ασκεί κατ’ αποκλειστικότητα ή μετά από σχετική ανάθεση με δικαστική απόφαση, συμβολαιογραφική πράξη ή πρακτικό διαμεσολάβησης, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, την προσωρινή ή μόνιμη επιμέλεια ενός ή περισσότερων ανήλικων άγαμων τέκνων. Ανήλικα θεωρούνται τα τέκνα, τα οποία κατά το έτος υποβολής της αίτησης συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους. Οι περιοχές της Μαγνησίας Για τη Μαγνησία οι περιοχές που βρίσκονται στην κατηγορία αυτών με φυσικά μειονεκτήματα είναι η Δημοτική Κοινότητα Ευξεινουπόλεως, η Δημοτική Κοινότητα Σούρπης η Τοπική Κοινότητα Αγίας Τριάδος η Τοπική Κοινότητα Αμαλιαπόλεως η Τοπική Κοινότητα Δρυμώνος η Τοπική Κοινότητα Κροκίου η Τοπική Κοινότητα Πλατάνου η Δημοτική Κοινότητα Αγριάς η Δημοτική Κοινότητα Νέας Αγχιάλου, η Τοπική Κοινότητα Αϊδινίου η Τοπική Κοινότητα Ανακασιάς η Τοπική Κοινότητα Άνω Βόλου η Τοπική Κοινότητα Άνω Λεχωνίων η Τοπική Κοινότητα Κάτω Λεχωνίων η Τοπική Κοινότητα Μικροθηβών η Τοπική Κοινότητα Καλών Νερών η Δημοτική Κοινότητα Βελεστίνου η Τοπική Κοινότητα Αερινού η Τοπική Κοινότητα Μικρού Περιβολακίου και η Τοπική Κοινότητα Περιβλέπτου.
«
Η ψηφιακή πλατφόρμα θα παραμείνει ανοικτή για την υποβολή των αιτήσεων έως τις 30 Οκτωβρίου»
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην εφαρμογή του ΟΠΕΚΑ μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), με τη χρήση κωδικών Taxisnet, στη διαδρομή: Υγεία και Πρόνοια > Επιδόματα > Εισοδηματική ενίσχυση Ορεινών ή/και Μειονεκτικών Περιοχών, ή απευθείας στη διεύθυνση https://oreina.epidomata.gov.gr/. Ο σχετικός σύνδεσμος είναι διαθέσιμος και μέσω της ιστοσελίδας του ΟΠΕΚΑ: https://opeka.gov.gr/oikogeneia/epidoma-oreinon-kai-meionektikon-periochon/. Η αίτηση μπορεί επίσης να υποβληθεί μέσω εξουσιοδοτημένων χρηστών των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.). Η ψηφιακή πλατφόρμα θα παραμείνει ανοικτή για την υποβολή των αιτήσεων έως τις 30/10/2026. Σύμφωνα με την ΚΥΑ, οι αιτήσεις υποβάλλονται από την 1η Σεπτεμβρίου έως την 30ή Οκτωβρίου κάθε έτους. Οι πολίτες των οποίων η αίτηση για το έτος 2025 απορρίφθηκε πρέπει να υποβάλουν νέα αίτηση για το έτος 2026, προκειμένου να εξεταστεί εκ νέου η πλήρωση των προϋποθέσεων χορήγησης της ενίσχυσης.
e-Wallet
50
ΕΠίδοΜΑ 400 ΕΥρω:
ΠοτΕ ΠληρωΝΕτΑί, Ποίοί ςΥΝτΑξίοΥχοί το δίΚΑίοΥΝτΑί η ενίσχυση θα καταβληθεί χωρίς εισοδηματικά κριτήρια
Σ
τις 30 Νοεμβρίου έχει προγραμματιστεί η εφάπαξ καταβολή οικονομικής ενίσχυσης ύψους 400 ευρώ σε συνολικά 2.197.000 συνταξιούχους. Η ενίσχυση θα καταβληθεί χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, ενώ οι δικαιούχοι δεν χρειάζεται να υποβάλουν ξεχωριστή αίτηση. Η πληρωμή θα γίνει ηλεκτρονικά, με τα ποσά να πιστώνονται απευθείας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων, βάσει των στοιχείων που διαθέτουν οι αρμόδιες υπηρεσίες. Η εμφάνιση των χρημάτων στους λογαριασμούς ενδέχεται να διαφέρει ανάλογα με την τράπεζα και τον χρόνο ολοκλήρωσης των συναλλαγών. Το ποσό ανέρχεται σε 400 ευρώ ανά δικαιούχο. Εφόσον η ενίσχυση καταβληθεί στο σύνολο των 2.197.000 δικαιούχων, η συνολική δαπάνη διαμορφώνεται περίπου στα 878,8 εκατ. ευρώ.
«
Η έκτακτη παροχή δεν επηρεάζει το ποσό της κύριας ή της επικουρικής σύνταξης» Χωρίς εισοδηματικά κριτήρια Βασικό χαρακτηριστικό της παροχής είναι ότι δεν συνδέεται με το ύψος του εισοδήματος. Επομένως, οι συνταξιούχοι που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις δεν αποκλείονται από την ενίσχυση λόγω υψηλότερου εισοδήματος. Τα 400 ευρώ αποτελούν αυτοτελή, εφάπαξ οικονομική ενίσχυση και δεν ενσωματώνονται στη μηνιαία σύνταξη ούτε συνιστούν μόνιμη αύξησή της.
Την ενίσχυση δικαιούνται οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών, χωρίς επιπλέον εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Το ίδιο ποσό προβλέπεται και για συνταξιούχους άνω των 60 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη λόγω θανάτου (χηρείας), καθώς και για άτομα με αναπηρία ανεξαρτήτως ηλικίας και ανασφάλιστους υπερήλικες του ΟΠΕΚΑ. Η έκτακτη παροχή δεν επηρεάζει το ποσό της κύριας ή της επικουρικής σύνταξης, καθώς πρόκειται για ξεχωριστή καταβολή που πραγματοποιείται μία φορά. Με βάση τον προγραμματισμό, στις 30 Νοεμβρίου ξεκινά η καταβολή των 400 ευρώ στους συνολικά 2.197.000 δικαιούχους. Η ενίσχυση θα καταβληθεί εφάπαξ, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια και χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία από τους δικαιούχους, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
e-Wallet
51
ΕΠίδοΜΑ ΠΑίδίοΥ Α21
Ποίοί ΜΠοροΥΝ ΝΑ ΠΑροΥΝ ΑΝΑδροΜίΚΑ Ανοικτή και πάλι η πλατφόρμα για τους δικαιούχους
Σ
ημαντική ημερομηνία για τους δικαιούχους του επιδόματος παιδιού Α21 ήταν η 30ή Σεπτεμβρίου 2026, καθώς προγραμματίζονταν η καταβολή της τέταρτης δόσης, ενώ παράλληλα ορισμένες οικογένειες αναμένονταν να λάβουν και αναδρομικά ποσά από προηγούμενες δόσεις που δεν είχαν καταβληθεί. Η τέταρτη δόση αφορά το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου και το ποσό που θα λάβει κάθε δικαιούχος εξαρτάται από το οικογενειακό εισόδημα και τον αριθμό των παιδιών. Η πληρωμή δεν είναι ίδια για όλους, καθώς το επίδομα διαμορφώνεται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία στην οποία εντάσσεται κάθε οικογένεια.
ΠΟΙΟΙ ΜΠΟρΟυΝ ΝΑ ΠΑρΟυΝ ΑΝΑΔρΟΜΙκΑ Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι δικαιούχοι που υπέβαλαν την αίτηση Α21 έως και τις 11 Σεπτεμβρίου και δικαιούνται ποσά από προηγούμενες δόσεις, τα οποία δεν είχαν καταβληθεί. Σε αυτή την περίπτωση, εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις και η αίτηση έχει υποβληθεί οριστικά και έχει εγκριθεί, μπορεί να καταβληθούν συγκεντρωμένα περισσότερες δόσεις. Για τον λόγο αυτό έχει γίνει αναφορά ακόμη και σε «τετραπλή» πληρωμή, όταν εκκρεμούν η πρώτη, η δεύτερη, η τρίτη και η τέταρτη δόση. Το τελικό ποσό, ωστόσο, εξαρτάται από το ύψος του επιδόματος που δικαιούται κάθε οικογένεια.
ΠΑρΑΔεΙΓΜΑ Με εΠΙΔΟΜΑ 70 ευρΩ Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μιας οικογένειας με ένα παιδί, η οποία βρίσκεται στην εισοδηματική κατηγορία που προβλέπει το ανώτατο ποσό των 70 ευρώ τον μήνα. Επειδή η πληρωμή πραγματοποιείται ανά δίμηνο, η συγκεκριμένη οικογένεια δικαιούται 140 ευρώ ανά δόση. Εάν δεν έχει λάβει καμία από τις τέσσερις δόσεις και πληροί όλες τις προϋποθέσεις, τότε ο υπολογισμός διαμορφώνεται ως εξής: 1η δόση: 140 ευρώ, 2η δόση: 140 ευρώ, 3η δόση: 140 ευρώ, 4η δόση: 140 ευρώ Συνολικά, το ποσό που αντιστοιχεί στους έξι μήνες ανέρχεται σε 560 ευρώ. Το παράδειγμα αφορά περίπτωση όπου ο δικαιούχος έχει δικαίωμα στο πλήρες ποσό των 70 ευρώ τον μήνα και δεν έχει προηγηθεί καμία πληρωμή. Εάν έχει ήδη λάβει μία ή περισσότερες δόσεις, τότε στις 30 Σεπτεμβρίου θα καταβληθεί μόνο το ποσό που παραμένει σε εκκρεμότητα, μαζί με την τρέχουσα δόση.
τΑ εΙΣΟΔΗΜΑτΙκΑ κρΙτΗρΙΑ Για να λάβει μια οικογένεια το ανώτατο ποσό των 70 ευρώ για ένα παιδί, το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα θα πρέπει, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, να μην ξεπερνά τις 10.500 ευρώ. Για δύο παιδιά, το αντίστοιχο εισοδηματικό όριο για την ανώτατη κλίμακα αναφέρεται στις 12.000 ευρώ, ενώ για τρία παιδιά στις 13.500 ευρώ και για τέσσερα παιδιά στις 15.000 ευρώ. Το ποσό του επιδόματος μειώνεται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία. Επομένως, δεν θα λάβουν όλοι οι δικαιούχοι τα ίδια χρήματα. ΑΝΟΙΧτΗ ΞΑΝΑ Η ΠλΑτφΟρΜΑ Α21 Παράλληλα με την πληρωμή, η πλατφόρμα Α21 τίθεται ξανά σε λειτουργία άμεσα, προκειμένου να υποβληθούν νέες αιτήσεις ή να τροποποιηθούν υφιστάμενες.
«
Το επίδομα διαμορφώνεται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία στην οποία εντάσσεται κάθε οικογένεια»
e-Wallet
52
ΕΠίδοΜΑ 300 ΕΥρω ΑΠο τη δΥΠΑ Ποιοι άνεργοι το δικαιούνται και πώς θα κάνουν την αίτηση
Σ
ε μια προσπάθεια ουσιαστικής στήριξης των πολιτών που βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός αγοράς εργασίας, η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) συνεχίζει τη χορήγηση της εφάπαξ οικονομικής ενίσχυσης ύψους 300 ευρώ, με την προϋπόθεση ωστόσο ο δικαιούχος να μην έχει λάβει το ποσό μέσα από προηγούμενη καταβολή. Το συγκεκριμένο «μπόνους» δεν αποτελεί απλώς μια οικονομική ανάσα, αλλά ένα μέτρο που στοχεύει στην ενεργοποίηση των μακροχρόνια ανέργων και στην επαγγελματική τους επανένταξη μέσω σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων σύμφωνα με την υπηρεσία. Ποιοι είναι όμως οι δικαιούχοι, ποια κριτήρια πρέπει να πληρούν και Η χορήγηση του επιδόματος εξαρτάται άμεσα από το ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα του δικαιούχου, με τα όρια να διαμορφώνονται ως εξής: Πώς γίνεται η αίτηση Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω των υπηρεσιών της ΔΥΠΑ. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν και να επιβεβαιώσουν τα προσωπικά τους στοιχεία, καθώς και τον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) στον οποίο θα καταβληθεί η ενίσχυση. Η ορθή καταχώριση των στοιχείων είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφευχθούν καθυστερήσεις ή προβλήματα κατά την πληρωμή. τι πρέπει να προσέξουν οι δικαιούχοι Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην επικαιροποίηση των στοιχείων που τηρούνται στη ΔΥΠΑ. Λανθασμένα προσωπικά δεδομένα ή μη έγκυρος IBAN ενδέχεται να οδηγήσουν σε καθυστέρηση της καταβολής. Παράλληλα, οι δικαιούχοι θα πρέπει να βεβαιωθούν ότι εξακολουθούν να πληρούν όλες τις προϋποθέσεις του προγράμματος κατά την υποβολή της αίτησης. Στόχος της παροχής Η οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ αποτελεί ένα μέτρο στήριξης για τους πολίτες που βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός απασχόλησης, προσφέροντας μια μικρή οικονομική «ανάσα» σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών.
ποια είναι η διαδικασία για την πίστωση των χρημάτων; Το επίδομα απευθύνεται αποκλειστικά σε μη επιδοτούμενους μακροχρόνια ανέργους που είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα της ΔΥΠΑ για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για να λάβει κάποιος την ενίσχυση, θα πρέπει να πληροί σωρευτικά τις εξής βασικές προϋποθέσεις: Διάρκεια ανεργίας: Ενεργή και συνεχόμενη εγγραφή στα μητρώα της ΔΥΠΑ για περισσότερα από 5 έτη. Κατάσταση επιδότησης: Να μην λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας ή άλλη χρηματική ενίσχυση κατά τη στιγμή της αίτησης. Ψηφιακό ΑΣΔ: Να έχουν καταρτίσει ή επικαιροποιήσει το Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης σε συνεργασία με εργασιακό σύμβουλο της ΔΥΠΑ.
e-Wallet
53
ΑΝτίςτροφη ΜΕτρηςη γίΑ το ΕΠίδοΜΑ θΕρΜΑΝςης
Σ
Πώς μπορεί να διαμορφωθούν οι τιμές, μέχρι και τις 15 οκτωβρίου που αρχίζει η διανομή
την τελική ευθεία μπαίνει ο σχεδιασμός των μέτρων για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών στα καύσιμα, με το οικονομικό επιτελείο να οριστικοποιεί τις παρεμβάσεις που θα αφορούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η τελική τιμή που θα πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία θα εξαρτηθεί από τον συνδυασμό της διεθνούς τιμής του πετρελαίου, της κρατικής επιδότησης και της συμμετοχής των διυλιστηρίων. Στο πετρέλαιο κίνησης, το βασικό σενάριο προβλέπει τη συνέχιση του μοντέλου που εφαρμόστηκε τον Σεπτέμβριο. Η συνολική επιδότηση μπορεί να φτάσει τα 15 λεπτά το λίτρο, με: 10 λεπτά από το κράτος και με 5 λεπτά από τα διυλιστήρια. Με βάση αυτό το σενάριο, η επιδότηση θα αφαιρείται από την τιμή που θα διαμορφώνεται στην αγορά, με την τελική τιμή να εξαρτάται και από την πορεία της διεθνούς τιμής του πετρελαίου. Στις 20 Σεπτεμβρίου, η μέση πανελλαδική τιμή του diesel κίνησης διαμορφωνόταν στα 2,217 ευρώ το λίτρο, μετά τις υφιστάμενες επιδοτήσεις. Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να δείξουν εάν θα υπάρξει σταθεροποίηση ή μικρή αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου κίνησης.
ΑΜΟλυβΔΗ: Στο τραπέζι η παράταση των 10 λεπτών Για την αμόλυβδη, το βασικό σενάριο διαφοροποιείται, καθώς μέχρι στιγμής δεν προβλέπεται κρατική επιδότηση. Το βάρος πέφτει στη συνέχιση της επιδότησης από τα διυλιστήρια, ύψους 10 λεπτών το λίτρο. Το ερώτημα είναι εάν η επιδότηση θα παραταθεί και για τρίτο μήνα, ώστε να συγκρατηθεί η τελική τιμή της βενζίνης. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης στις 20 Σεπτεμβρίου ήταν 2,195 ευρώ το λίτρο. ΠετρελΑΙΟ ΘερΜΑΝΣΗΣ: Στόχος τα 1,75 ευρώ το λίτρο Το μεγάλο στοίχημα για το οικονομικό επιτελείο είναι το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου. Με τα σημερινά δεδομένα, χωρίς πρόσθετη επιδότηση, η τιμή θα μπορούσε να διαμορφωθεί περίπου στα 2,05 ευρώ το λίτρο. Στόχος είναι η τιμή να συγκρατηθεί στα 1,75 ευρώ το λίτρο, κάτι που προϋποθέτει συνολική επιδότηση περίπου 20 έως 30 λεπτών το λίτρο από κράτος και διυλιστήρια. Το τελικό ύψος της επιδότησης, πάντως, θα εξαρτηθεί από την τιμή του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές κατά την έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.
εΠΙΔΟΜΑ ΘερΜΑΝΣΗΣ: +20% για τους δικαιούχους Παράλληλα, αυξάνεται οριζόντια το επίδομα θέρμανσης, με την ενίσχυση να αναμένεται να είναι περίπου 20% υψηλότερη σε σχέση με πέρυσι.τα εισοδηματικά κριτήρια παραμένουν αμετάβλητα: έως 16.000 ευρώ για άγαμο, έως 24.000 ευρώ για έγγαμο, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, έως 29.000 ευρώ για μονογονεϊκή οικογένεια, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο. Το επίδομα αφορά πετρέλαιο θέρμανσης, φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα, καυσόξυλα και πέλετ. Τα ποσά αυτά αντιστοιχούν σε αύξηση περίπου 20% σε σχέση με πέρυσι. το διεθνές πετρέλαιο θα κρίνει την τελική τιμή Οι κρατικές επιδοτήσεις και η συμμετοχή των διυλιστηρίων μπορούν να λειτουργήσουν ως «ανάχωμα», ωστόσο ο καθοριστικός παράγοντας παραμένει η διεθνής τιμή του πετρελαίου.Η πρόσφατη υποχώρηση της τιμής του βαρελιού κάτω από τα 100 δολάρια δημιουργεί περιθώριο για αποκλιμάκωση των τιμών στην ελληνική αγορά, εφόσον η τάση αυτή διατηρηθεί. Το ύψος των επιδοτήσεων και η διάρκεια των μέτρων θα επανεξετάζονται ανάλογα με τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές, ώστε οι παρεμβάσεις να προσαρμόζονται στην πορεία του ενεργειακού κόστους.
e-Wallet
54
«thessaly και evros Pass 2026»: voucher διακοπών έως 250€
Πότε ξεκινά η υλοποίηση του προγράμματος και η εξαργύρωση των επιταγών
Σ
την τελική ευθεία μετά τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν για τα Thessaly Pass 2026 και Evros Pass 2026, με τους δικαιούχους να μπορούν να λάβουν άυλη ψηφιακή κάρτα (voucher) για διακοπές αξίας 200 ευρώ ή 250 ευρώ, αντίστοιχα.Η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ και καθορίζει τους όρους συμμετοχής, τα ποσά, τις περιοχές, αλλά και τη διαδικασία έκδοσης και χρήσης των ψηφιακών καρτών. Η προθεσμία για αιτήσεις ήταν από την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου έως και τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026. Οι δικαιούχοι θα προκύψουν κατόπιν κλήρωσης μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
ΠοσΑ χΡΗΜΑΤΑ ΔΙΝΕΙ Το Thessaly Pass κΑΙ Το evros Pass
ΔΙκΑΙούχοΙ - ΠοΙοΙ ΔΕΝ ΜΠοΡούΝ ΝΑ ΠΑΡούΝ Το Pass
Σύμφωνα με την απόφαση, το ποσό της ενίσχυσης ανέρχεται σε 200 ευρώ για το Thessaly Pass 2026 και σε 250 ευρώ για το Evros Pass 2026, ενώ συνολικά θα εκδοθούν 7.500 κάρτες για τη Θεσσαλία και 1.400 για τον Έβρο. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει αίτηση μόνο για έναν από τους δύο προορισμούς και για μία ή περισσότερες φάσεις. Ωστόσο, ακόμη και αν συμμετάσχει σε περισσότερες φάσεις, μπορεί να καταστεί ωφελούμενος, μετά την κλήρωση, μόνο για έναν προορισμό και σε μία φάση.
Δικαιούχοι είναι όλα τα ενήλικα φυσικά πρόσωπα – άγαμοι, έγγαμοι, σε χηρεία ή με σύμφωνο συμβίωσης – που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, με βάση την τελευταία εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2025. Για τους έγγαμους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, δικαιούχος είναι ο υπόχρεος σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ή ένας εκ των δύο σε περίπτωση χωριστής δήλωσης.
e-Wallet
οΙ κλΗΡΩθΕΝΤΕσ οΙ κλΗΡΩθΕΝΤΕσ
Ωσ ΩΦΕλούΜΕΝοΙ ΜΠοΡούΝ ΝΑ σύΜΜΕΤΕχούΝ: Τα ενήλικα τέκνα του δικαιούχου που δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη στη δήλωση φορολογικού έτους 2025. Ο/η σύζυγος του δικαιούχου ή το πρόσωπο που έχει συνάψει μαζί του σύμφωνο συμβίωσης. Δεν θεωρούνται δικαιούχοι-ωφελούμενοι: Όσοι έχουν επιλεγεί ως δικαιούχοιωφελούμενοι του προγράμματος Κοινωνικού Τουρισμού της ΔΥΠΑ για την περίοδο 2025-2026 ή όσοι επιλεγούν στο αντίστοιχο πρόγραμμα 20262027, ανεξάρτητα από το αν τελικά έκαναν χρήση της παροχής. Όσοι έχουν επιλεγεί για συναφή παροχή από οποιονδήποτε άλλο φορέα για την ίδια χρονική περίοδο. Όσοι οι ίδιοι ή οι ωφελούμενοί τους έχουν ως κύρια κατοικία κάποια από τις περιοχές που περιλαμβάνονται στα αντίστοιχα παραρτήματα των δύο προγραμμάτων.
Η τελευταία προϋπόθεση προκύπτει από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2025. Οι σχετικές προϋποθέσεις δηλώνονται υπεύθυνα κατά την υποβολή της αίτησης, ενώ προβλέπονται και αυτεπάγγελτοι έλεγχοι. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης ή μη τήρησης των όρων, προβλέπεται επιστροφή ολόκληρου του ποσού της ενίσχυσης ως αχρεωστήτως καταβληθέντος. Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων. Παράλληλα, δεν υπόκειται σε κράτηση, τέλος ή εισφορά, συμπεριλαμβανομένου του ψηφιακού τέλους συναλλαγής. Ένα σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή αφορά τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Εφόσον δεν έχει υποβληθεί δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2025, δεν είναι δυνατή η υποβολή αίτησης για το πρόγραμμα.
55
Για όσους προκύψουν από την κλήρωση, το πιστωτικό ίδρυμα εκδίδει και διανέμει αποκλειστικά ψηφιακά την άυλη κάρτα. Ο δικαιούχος ενημερώνεται για την έκδοση και την ενεργοποίησή της μέσω SMS και e-mail. Η κάρτα έχει ημερομηνία λήξης την τελευταία ημέρα του τελευταίου μήνα της φάσης για την οποία έχει κληρωθεί ο δικαιούχος. Το ποσό της κάρτας μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά από τον δικαιούχο για συναλλαγές με επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις επιλέξιμες περιοχές και στους προβλεπόμενους τομείς. Οι συναλλαγές αφορούν διαμονή, εστίαση και τοπικές μεταφορές. Η επιλεξιμότητα των επιχειρήσεων καθορίζεται με βάση τους Κωδικούς Κατηγορίας Εμπόρου (MCC), ενώ δεν είναι επιλέξιμες επιχειρήσεις που διαθέτουν αποκλειστικά POS τύπου Web/Virtual. Μέσω της εφαρμογής, ο δικαιούχος μπορεί να ελέγξει, αναζητώντας με το ΑΦΜ της επιχείρησης, αν αυτή συμμετέχει στο πρόγραμμα.
οΙ ΠΕΡΙοχΕσ Πού κΑλύΠΤΕΙ Το Thessaly Pass κΑΙ Το evros Pass
Οι Ταχυδρομικοί Κώδικες των παραρτημάτων της απόφασης καθορίζουν τόσο τις περιοχές όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί η κάρτα όσο και τις περιοχές των οποίων οι κάτοικοι εξαιρούνται από το πρόγραμμα λόγω κύριας κατοικίας.
Οι επιλέξιμες περιοχές και οι αντίστοιχοι τ.κ. είναι: Πρόγραμμα / Περιφέρειαεπιλέξιμες περιοχές (Δήμοι / Δημοτικές ενότητες)ταχυδρομικοί κώδικες (τ.κ.) Thessaly Pass 2026 Θεσσαλία, Δήμος Νοτίου Πηλίου, Δήμος Ζαγοράς - Μουρεσίου, Δήμος Βόλου, Δήμος Μουζακίου, Δήμος Λίμνης Πλαστήρα, Δήμος Αγιάς, Δήμος Τεμπών, Δήμος Πύλης (πλην Δημοτικών Ενοτήτων Γόμφων και Πιαλείων), Δήμος Μετεώρων 37006, 37300, 37010, 37012, 37013, 37009, 37001, 37011, 38000, 38333, 38334, 38445, 38446, 37400, 37100, 38500, 38221, 38222, Evros Pass 2026 Έβρος, Δήμος Σουφλίου, Δημοτική Ενότητα Φερών του Δήμου Αλεξανδρούπολης 68004, 68400, 68003, 68500, 68013 Οι δύο φάσεις του προγράμματος Η δράση θα υλοποιηθεί σε δύο διαδοχικές φάσεις: φάση Περίοδος χρήσης Φάση 1 Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2026 Φάση 2 Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2026
Thessaly Pass Evros Pass 3.750 700 3.750 700
Εφόσον παραμείνουν αδιάθετες κάρτες από την πρώτη φάση, αυτές μεταφέρονται στη δεύτερη, αυξάνοντας τον αριθμό των διαθέσιμων καρτών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα ξεπεραστεί ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός. Η δράση ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2027, ενώ τυχόν αδιάθετο ποσό επιστρέφεται στα διαθέσιμα του Ειδικού Προγράμματος Αντιμετώπισης και Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών 2026-2030.