Meloia Izen bereko landarearen fruitua
Cucumis melo
Erlea
Landare hau kukurbitazeoen familiakoa da, kuiak edo luzokerra bezalaxe. Bere zurtoinak lurrazalean zabaltzen dira arrastaka, edo euskailu batean gora igotzen dira bere kiribilen bitartez. Fruitua gozoa eta zapore handikoa da, eta barrenean pipita asko ditu.
– 1. irudi-orria–
Untxia
Azenarioa Izen bereko landarearen sustraia
Daucus carota Landare honek oso fin eta xehe zatitutako hostoak ditu. Azenario ezagunenak luzangak eta kolore laranjakoak dira, baina badira formaz biribilak direnak eta kolorez gorriak, zuriak edo horiak direnak ere bai. Barazki gisa jaten dugu, kozinatuta edo gordinik, baina baita marmeladan edo pasteletan ere.
– 2. irudi-orria–
Abrikota edo albertxikoa ABRIKOTONDOaren edo ALBERTXIKONDOaren fruitua
Prunus armeniaca Abrikotak azala belusatua du, eta bere baitan zurezko hezur bat gordetzen du; eta hezur horren barrenean, hazia dago, «arbendola» deitzen zaiona. Egosten ari den kilo bat abrikoti arbendol bat gehituz gero, oso zapore ona erantsiko diogu aterako den konfiturari.
– 3. irudi-orria–
Tipula Izen bereko landare belarkararen erraboila
Allium cepa Tipularen erraboila lurraren barrenean hazten da, eta hainbat geruza mamitsuz osatuta dago; geruza horiek landarearen hostoen oinarri gizenak dira, eta bata bestearen gainean estu-estu elkartuta daude. Horietako bat mozten dugunean, askatu egiten dira negar eragiten duten molekula batzuk.
– 4. irudi-orria–
1. irud.
Kuia erraldoia Cucurbita pepo
– 5. irudi-orria–
2. irud.
Kuia turbanteduna Cucurbita maxima
3. irud.
Potimarron kuia Cucurbita maxima
4. irud.
Kuia Cucurbita maxima
Kuiak Izen bereko landareen fruituak
Kukurbitazeoen familiako zenbait espezie Fruitu hauek zurtoin herrestarietatik sortzen dira, eta gustu gozokoak izan ohi dira. Sukaldaritzan gauza asko egiteko erabiltzen dira: zopak, tartak, marmeladak, olioa (pipitekin)‌ Kuia espezie berberak forma desberdineko fruituak eman ditzake.