Skip to main content

Van der Veen & Kromhout - Kromhout maart 2019

Page 1

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT. KROMHOUT jaargang 31 - maart 2019

INCLUSIEF

HENDERIKUS OOSTRA “ Vakmensen blijven belangrijk; goede lassers en monteurs zijn altijd welkom.” SCC BEVRACHTING “ Mailen in de Duitse taal maakt het eenvoudig voor ons.”


HANS SWART,

MEI IK JO WAT FREEGJE? Wie ben je? Mijn naam is Hans Swart en ik ben 25 jaar.

Wie of wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland?

Huisje, boompje, beestje...?

Een lekkere stoel, een tv en veel films en series. Dan hoop ik dat ik snel weer terug kan voor ik alle films gezien heb.

Op dit moment woon ik nog in Hallum bij mijn ouders. Wij wonen daar in een huis aan het water. Binnenkort verhuis ik naar Stiens in een appartementje in de winkelstraat met een kleine tuin en garage.

Wat heb je met administratie en Van der Veen & Kromhout? Sinds november 2018 werk ik bij Van der Veen & Kromhout als Beginnend Assistent Accountant. In mijn schooltijd en studie was ik altijd geïnteresseerd in de economie en accountancyvakken. Door deze vakken wist ik dat het analyseren van cijfers mij het beste ligt en dat ik door wilde in de accountancy.

Wat inspireert je? Op rustige momenten luister ik altijd graag naar muziek van bijvoorbeeld Armin van Buuren, Martin Garrix en Hardwell.

Hoe ga je om met veranderingen? Nieuwe situaties zijn natuurlijk altijd even wennen, maar als het leidt tot verbetering doe ik er graag aan mee.

Wat had je nooit weg moeten gooien? Echt weggooien doe ik niet zo vaak. Juist andersom heb ik eerder dat ik dingen koop die ik niet echt nodig heb.

Wiens werk zou je een dag willen doen?

Wat zit in je DNA?

Er zijn veel beroepen die mij hartstikke leuk lijken om een keer te doen. Vooral Formule 1-coureur zoals Max Verstappen. Maar echt talent daarvoor heb ik niet, dus voor nu blijft het nog bij racen op de kartbaan.

Net als ik is mijn vader ook een echte verzamelaar. Als er iets stuk gaat heeft mijn vader altijd nog wel ergens een plankje of iets ter vervanging liggen van jaren terug om het weer te repareren. Ik ga een beetje dezelfde kant op dus ik neem later een grote zolder om alles te bewaren.

Als ik de jackpot win, ga ik... Dan koop ik een paar dure sportauto’s en een huis met veel garages.

Ik zeg maar zo:

Wat is voor jou de mooiste plek op aarde?

Een typische spreuk voor op een tegeltje heb ik niet, maar ik probeer altijd te blijven leren en meer te weten te komen. Ik denk niet dat er ooit een punt komt waarbij iemand klaar is met leren..

Het liefst ga ik op vakantie naar de bergen. De natuur in Zwitserland en Oostenrijk vind ik altijd prachtig om te zien.

Wat weet nog niemand van mij...

Wat is je grootste passie? Passie is een groot woord, maar goede spannende voetbalwedstrijden kijk ik altijd. Champions League, Europa League of derby wedstrijden; dat maakt mij niet zoveel uit. Als het maar een wedstrijd is waar veel op het spel staat met twee teams die aan elkaar gewaagd zijn.

Wat was je leukste schoolvak? Mijn mooiste schoolvakken waren Management & Organisatie en Informatica. Informatica gebruik ik hobbymatig nog weleens door een beetje te programmeren. M&O was het eerste vak waar ik leerde over boekhouden en hier werk ik nu uiteraard dagelijks mee.

Wat waarschijnlijk nog niet iedereen van mij weet, is dat ik met oud en nieuw altijd te vinden ben bij het carbidschieten. Dit doen we al een aantal jaren met de vriendengroep en inmiddels is het al bijna uitgegroeid tot een heuse oudejaarsvereniging. Oud en nieuw is net voorbij dus we kunnen al bijna weer beginnen met de voorbereidingen voor het komende jaar!

COLOFON Kromhout is de nieuwsbrief van Van der Veen & Kromhout registeraccountants en belastingadviseurs. Hoewel de redactie zeer zorgvuldig te werk gaat, is het altijd mogelijk dat bepaalde berichtgeving niet meer juist is of onjuist is overgekomen. Wij ondervinden geen aansprakelijkheid voor de gevolgen van stappen die u onderneemt op basis van deze nieuwsbrief. Als de inhoud uw belangstelling heeft gewekt, neem dan contact op met ons kantoor.

Gorredijk Tolhûsleane 2 Postbus 55, 8400 AB Gorredijk (0513) 468 468 gorredijk@kromhout.com

Joure Marconiweg 2 Postbus 211, 8500 AE Joure (0513) 480 480 joure@kromhout.com

www.kromhout.nl

Haal je eruit wat erin zit?

VOLG ONS OOK OP:

Later – na het afronden van mijn accountancy master – zou ik nog wel iets willen doen met IT in combinatie met de accountancy. Hoe ik dat precies kan en zal combineren, weet ik nog niet, maar in deze tijden van automatisering is er vast genoeg te doen.

Twitter @VdVeenKromhout Linkedin van-der-veen-&-kromhout

Teksten: Jules Wilming, Van der Veen & Kromhout Jeroen Tollenaar, EenZaakVanCommunicatie

Fotografie: Ewoud Rooks, Ewoud Rooks Photography Henri Vos, Schietgraag

Vormgeving: JUNCTION

Drukwerk: Drukkerij Lageveen

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT.


COLUMN

UITGESCHILDERD Henk heeft een goedlopend schildersbedrijf met vijf man personeel. Het is een mooie dag en hij heeft er die morgen weer zin in. Met Cor, die al meer dan tien jaar bij hem werkt, zijn ze bij een oud huis bezig. Daar moet veel gebeuren: een mooie klus. Wanneer Henk daar aankomt, is Cor er ook al en samen gaan ze aan de slag. Al snel valt het Henk op dat Cor regelmatig op zijn mobieltje kijkt. Het irriteert hem wel wat. Zelf heeft hij niet zoveel met die moderne dingen, maar Cor schijnt er alles mee te doen: berichtjes met Jan en alleman en zelfs zijn bankzaken. Henk is al blij dat hij redelijk kan omgaan met de oude pc die op zijn kantoor thuis staat. Wanneer het erop lijkt dat Cor meer aandacht heeft voor zijn mobieltje (die Cor overigens smartphone noemt) dan voor het schilderwerk, spreekt Henk hem aan: “Dat is niet de bedoeling!” Helemaal tegen zijn gewoonte in reageert Cor behoorlijk fel: “Als jij op tijd mijn loon zou betalen, zou er niets aan de hand zijn. Nu staat mijn vrouw bij de supermarkt en kan ze niet pinnen.” Henk is stomverbaasd, want dat loon heeft hij vorige week zoals altijd keurig op tijd betaald. Cor blijkt al zijn bankmutaties op die smartphone te hebben en laat hem zien dat er de laatste week toch echt niets is bijgeschreven. Dat zit Henk niet lekker en helemaal tegen zijn gewoonte in gaat hij direct vanaf de klus naar huis om op zijn kantoor de pc op te starten. Die doet de laatste tijd wel eens wat ‘raar’, maar gelukkig lukt het nu wel. In zijn e-mail ziet hij vier reacties van klanten op de aanmaningen die hij gisteravond heeft verstuurd. Ze zijn niet blij want alle vier beweren ze keurig op tijd betaald te hebben. Ook is er een e-mail van zijn verfleverancier: zijn betalingsachterstand is zo opgelopen dat hij eerst moet betalen voordat hij weer geleverd krijgt. Maar hij heeft alles keurig op tijd betaald! Henk snapt er helemaal niets van en besluit zijn buurman, die iets met computers doet, om hulp te vragen.

NIEUWE MEDEWERKERS

Rolf J. Rudolphy RE RA Vestiging Gorredijk: Eert Hans de Vries Eert Hans is op 1 februari 2019 bij ons in dienst getreden en komt onze salarisafdeling versterken. Hij is aangenomen als Senior Loonadviseur voor 36 uur per week op onze vestiging te Gorredijk. Eert Hans is 35 jaar en woont in Zuidhorn.

Vestiging Joure: Pietie Harkema – de Vries Pietie is eveneens op 1 februari 2019 bij ons in dienst getreden. Als Gevorderd Assistent Accountant. Zij is aangenomen voor 24 uur per week op onze vestiging te Joure. Pietie is 36 jaar en woont in Grou.

Vestiging Gorredijk: Hilde de Vries Hilde is op 1 februari wederom bij ons in dienst getreden en wel in de functie van Beginnend Assistent Accountant te Gorredijk. Zij heeft in het voorjaar van 2017 op onze toenmalige vestiging te Drachten stage gelopen waarna ze nog een aantal maanden voor één dag in de week werkzaam is geweest. Hilde is 23 jaar en woont in Leeuwarden

Uiteindelijk blijkt dat de pc van Henk al een aantal maanden geleden is gehackt. De criminelen hebben onder andere het bankrekeningnummer in zijn boekhoudpakket aangepast, zodat een vals nummer op zijn facturen kwam te staan. Ook betalingen naar zijn leveranciers en werknemers gaan naar die zelfde bankrekening. Tot overmaat van ramp zijn er via zijn e-mail behoorlijke partijen verf gekocht met als afleveradres ‘mijn nieuwe magazijn op het industrieterrein’. De facturen zijn door de criminelen kennelijk uit zijn mailbox gehaald, want Henk heeft ze nooit gezien. Woedend is Henk nog naar het industrieterrein gereden. Op het adres in het bedrijvenverzamelgebouw staat een bord met zijn bedrijfsnaam, keurig in zijn huisstijl en met logo, kennelijk van zijn website gekopieerd. De deur is op slot, maar de buurman vertelt dat er de laatste weken regelmatig goederen werden afgeleverd en weer opgehaald. Uiteindelijk blijkt de totale schade voor Henk meer dan € 100.000 te zijn. Die klap kan zijn bedrijf niet hebben en een faillissement volgt. Een vergezocht verhaal? Helaas niet, het is tegenwoordig in Nederland (en daarbuiten) dagelijkse praktijk. De moderne crimineel is niet meer bij nacht en ontij op pad maar doet zijn ‘werk’ vanaf de computer. Slachtoffers zijn zeker niet alleen grote bedrijven maar ook het MKB is een dankbaar doelwit, zeker als ze hun cybersecurity niet op orde hebben. Om dat snel in kaart te brengen, hebben de beroepsorganisatie van accountants (het NBA), de ABN-AMRO en het Nederlands Cyber Collectief de ‘Digitale Veiligheidscheck MKB’ ontwikkeld www.nba.nl/nieuws-en-agenda/nieuwsarchief/2019/januari/digitale-veiligheidscheck-voor-het-mkb/ Neem die eens door en bespreek de inhoud van de brochure met uw adviseur van Van der Veen & Kromhout. Ook met cybersecurity halen we eruit wat erin zit!

Uw ambities voor de volle 100% waarmaken. Door 24/7 met u mee te denken op het gebied van accountancy en fiscaal advies. Meer dan 100 betrokken topprofessionals die nooit concessies zullen doen aan uw doelen en uw plannen om ze te bereiken. In voor- en tegenspoed. Uw zaken raken ons immers net zo goed.

www.kromhout.com

3


DUITSE KLANT VAN VAN DER VEEN & KROMHOUT

“ WER SCC KENNT, DER WEISS: WIR HALTEN UNSER WORT.” SCC Bevrachting B.V. is primair een transportonderneming. Met vrachtwagens vervoert SCC goederen naar klanten in heel Europa. SCC zorgt ervoor dat goederen veilig en snel op hun bestemming zijn. Tot de diensten die ze aanbieden, behoren: containeroverslag-, opslag- en logistieke concepten. Wat dat allemaal inhoudt, leest u in dit artikel. Het oorspronkelijk Duits en voornamelijk in dat land opererend bedrijf is klant bij het Friese Van der Veen & Kromhout. SCC kent zijn oorsprong in Bremen. Het Nederlandse filiaal zit in Rotterdam, verder zijn er filialen in Hamburg en Ludwigshafen. Wie werkt met SCC, weet: ze doen wat ze beloven! In dat opzicht is er niet zoveel verschil tussen de Noord-Duitse en de Noord-Nederlandse mentaliteit. Ten tweede zorgt SCC natuurlijk voor een vlekkeloos transport. Ten derde – en dat weten klanten bijzonder te waarderen – is er voor iedere opdracht één contactpersoon. Deze is altijd bereikbaar en van alles op de hoogte. Kort en krachtig: snel en vlekkeloos.

Transport De transporten worden uitgevoerd door eigen vrachtwagens en door gecontracteerde onderaannemers. Deze worden met zorg geselecteerd, zodat betrouwbaarheid is gegarandeerd. SCC verzorgt het transport van een breed scala aan goederen: gevaarlijke stoffen, containertransporten, exceptioneel vervoer, feedertransporten en nog veel meer. Ook het transport via het spoor wordt van A tot Z geregeld.

Overladen en opslag van containers SCC zorgt ook voor het overladen van goederen op het eigen industrieterrein. Verpakken, overpakken, etiketteren, op pallets stapelen, confectioneren en sealen: ze doen het allemaal. Ook opslag voor kortere of langere tijd inclusief douaneformaliteiten is geen probleem.

Logistieke concepten Als externe partner kan SCC de gehele logistieke afhandeling van ondernemingen overnemen of erover adviseren. Daarbij speelt het geen rol of de goederen in eigen land blijven of dat ze naar de andere kant van de wereld moeten worden vervoerd.

Hoe bevalt de samenwerking met een accountant in Nederland?

Hoe bevalt u het jaarlijkse bezoek aan Van der Veen & Kromhout?

“Voor fiscaal advies aan ons filiaal in Rotterdam is het belangrijk dat wij nauw samenwerken met een belastingadviseur uit Nederland. Die kent de verschillen met de belastingwetgeving in Duitsland, verzorgt de noodzakelijke aangiften en houdt contact met de Belastingdienst. Vanwege de taalbarrière zou dat voor ons niet mogelijk zijn. Er zijn altijd zaken waarvoor fiscaal advies nodig is. Bij onze SCC Bevrachting Holding B.V. is de aandeelhouder een Duitse GmbH. Daardoor bestaat er steeds weer behoefte aan advies op verschillende gebieden.”

“Het jaarlijkse bezoek aan Van der Veen & Kromhout in Gorredijk is voor ons altijd weer een plezierige ontmoeting, waarop we ons echt verheugen. De wijze waarop de jaarrekeningen worden gepresenteerd is zeer overzichtelijk en voor iedereen te snappen. Alle cijfers staan begrijpelijk weergegeven. En die heerlijke broodjes zijn ook niet te versmaden!”

Hoe gaat u om met een leverancier die in het Nederlands communiceert?

“In ieder geval is de wijze van presentatie van de jaarrekeningen anders. En in Duitsland gaat het er steeds meer om de verantwoordelijkheid aan de cliënt over te dragen. Men heeft daarbij het gevoel dat het fiscale advies daardoor soms wat tekort wordt gedaan. We hebben in Duitsland met de heer Barfuß een zeer goede adviseur aan onze zijde. We werken al vele jaren goed samen en er is dan ook eerder sprake van een vriendschappelijke relatie.”

“Ons filiaal in Rotterdam bestaat sinds 2010. Omdat we daar al zo lang zitten zijn wij in staat de Nederlandse communicatie te lezen en ook te begrijpen. Helaas spreken we nog geen Nederlands. Mocht het zo zijn dat we iets niet begrijpen, dan laten we dat door een vertaalprogramma vertalen. Het contact met Jozef Noordhuis is uitermate plezierig. Meestal communiceren we via e-mail. Gelukkig kan dat in het Duits en dat maakt het voor ons eenvoudiger.“

Ziet u ook verschillen tussen Duitse en Nederlandse accountants? Zo ja, welke?

De sectorprognose van ABN-AMRO voorspelt dat de groei in 2019 door zal zetten. Hoe ziet u de nabije toekomst? “Binnen de gehele logistieke arbeidsmarkt is er momenteel een grote wisseling van personeel. Ook SCC heeft er last van, onder andere ook omdat medewerkers die al jaren in dienst zijn toch om zich heen kijken. De arbeidsmarkt is helaas niet dik bezaaid met goed personeel. We maken zo langzamerhand steeds vaker gebruik van arbeidsbemiddelaars of er komen via mond-totmondreclame nieuwe collega’s naar SCC. Wat de gevolgen van de Brexit zullen zijn, is heel moeilijk te zeggen. Nederland wordt een ‘grensland’ en wij vrezen voor langere wachttijden bij de douaneafhandeling en in de terminals. Ook is het afwachten hoe de ontwikkelingen zullen zijn op het gebied van de beschikbare vrachtruimte. Als expeditiebedrijven die tot dusverre regelmatig op Engeland reden zich gaan heroriënteren, dan zal er meer vrachtruimte beschikbaar zijn. Vooral dan zal het erop aankomen, dat SCC met zijn bestaande goede service bij zijn klanten hoger kan scoren.”

Wat is de komende jaren de grootste uitdaging voor SCC? “De uitdaging zal zijn, de ontwikkelingen op de markt nauwlettend te volgen en juiste inschattingen te maken. SCC zal moeten proberen de goede service op niveau te houden of misschien zelfs te verhogen. We zullen moeten kijken, waar de niches in de markt zijn en daarop inspelen.”

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT.


SASKIA ROELSMA:

EXPERT IN SLIM BOEKHOUDEN Zowel computers als boekhoudingen kennen geen geheimen voor Saskia Roelsma. Ze is volledig thuis in Boekhout van Kromhout. Twinfield en Scan Sys kent ze op haar duimpje. Slim boekhouden is tegenwoordig het devies, waarbij slim staat voor efficiënt en geautomatiseerd. Saskia laat klanten graag profiteren van haar slimheid. Ze is 25 lentes jong en heeft toch al 4,5 jaar werkervaring bij Van der Veen & Kromhout. Saskia Roelsma is assistent-accountant met een flink aantal eigen klanten onder haar beheer. Daarnaast is ze expert in slim boekhouden met Twinfield. Na haar hbostudie Accountancy is ze nu bezig met de post-hbo-studie Accountantadministratieconsulent (AA). Dit doet ze naast haar werk.

Wat is Twinfield? Twinfield is een online boekhoudsysteem dat in de cloud werkt. Het is te koppelen met allerlei andere applicaties als de kassa en de bank, zodat alle benodigde informatie overzichtelijk in één systeem staat. Het is een zeer gebruiksvriendelijk boekhoud­ programma. Ondernemers hebben op ieder

moment volledig inzicht in hun financiële situatie. Scan Sys is een voorbeeld van een veelgebruikte applicatie die goed samenwerkt met Twinfield. Je ontvangt facturen en je hebt bonnetjes van aankopen. Deze kun je scannen, of je ze nu als pdf ontvangt of je maakt er met je mobiel een foto van. Na een eerste keer slim inrichten van je systeem, herkent Scan Sys de factuur en boekt het bedrag op de juiste manier in. Dat scheelt veel tijd.

Een waardevol uurtje Saskia: “Boekhouden is natuurlijk ons werk; toch is ons streven dat er zo weinig mogelijk tijd in gaat zitten. Automatisering helpt klanten daarbij. Ik help vervolgens klanten

weer met persoonlijk advies daarover. Ik ga eens per kwartaal bij klanten langs die gebruik maken van ons online boekhoudsysteem. Meestal zijn we er in een uurtje uit; een uur waarin we kleine problemen oplossen en we ervoor zorgen dat zaken goed ingeboekt worden. Een uur investeren om ervoor te zorgen dat er aan het eind van het boekjaar niet een dag verloren gaat aan mutaties.” Saskia vervolgt: “Dat bezoekje is handig, want dan hoor ik wat er speelt en wat de ontwikkelingen zijn. Zo kan ik meedenken en soms over iets specifieks adviseren, wat direct voordeel oplevert voor de klant. Laat de vragen maar komen; ik heb de antwoorden. Met vele zeer ervaren collega’s op allerlei specialistische vakgebieden als back-up.”

Saskia woont in Augustinusga, een klein dorp boven Surhuisterveen, waar ze is opgegroeid. “Ik badminton – best fanatiek hoor, geen campingniveau! – met een groepje uit het dorp; zo kom je er een beetje in. Sinds de verhuizing van het kantoor naar Gorredijk moet ik helaas wat verder reizen; misschien kom ik van de zomer een keertje op de racefiets, dan wordt die ook weer eens afgestoft.”

CABARET SPECIAAL VOOR ONZE RELATIES

LEUKER KUNNEN WE HET NIET MAKEN Cabaretiers Jan Beuving en Patrick Nederkoorn duiken voor u in de kleinste letters en de grootste valkuilen van onze Belastingdienst, maar leggen ook de liefde bloot achter al die bureaucratie. Dé voorstelling met toegevoegde waarde! Wat is het raarste dat u ooit heeft afgetrokken? Wie likte eigenlijk al die blauwe enveloppen dicht? En kunnen we het écht niet leuker maken? In de aangiftemaanden speelt het gelegenheidsduo de voorstelling ‘Leuker kunnen we het niet maken’ voor een selecte groep theaters. Jan Beuving en Patrick Nederkoorn schetsen een cabaretesk en vervaarlijk dicht langs de waarheid schurend beeld van de Belastingdienst. De een is fervent sympathisant van de tot de verbeelding sprekende overheidsdienst, de ander vindt het een megalomane corrupte bende en sjoemelt er daarom lustig op los. Hilarisch is de ‘Ode aan het eigen-woning-forfait’, verrassend het lied ‘De geur van schuld’. Hun soloprogramma’s Raaklijn en Het komt nu wel heel dichtbij werden lovend ontvangen bij pers en publiek. Beiden werden ze genomineerd voor de cabaretprijzen van 2017.

INFORMATIE Datum: woensdag 24 april Aanvang: 20.15 uur Plaats: de Skâns, grote zaal Parkeren: gratis voor de deur Duur voorstelling: 85 minuten zonder pauze Ontvangst: koffie/thee Na afloop: borrel

U BENT VAN HARTE WELKOM De voorstelling in De Skâns in Gorredijk is besloten; slechts toegankelijk voor relaties van Van der Veen & Kromhout. Ook u bent van harte welkom. Reserveer kaarten via evenementen@kromhout.com. Wees op tijd; vol is vol!

Tekst en spel: Jan Beuving en Patrick Nederkoorn Liedteksten: Jan Beuving Composities en piano:

Tom Dicke

Regie: Geert Lageveen en Patrick Stoof Lichtontwerp en techniek:

Mark Verhoef

5


KNAP WERK! Pier Piersma en Douwe Bergsma kenmerken Henderikus als een hardwerkende ondernemer die er bovenop zit. Pier, die al sinds 2001 bij het bedrijf betrokken is: “Ze zijn mijns inziens de Mercedes onder de staalbouwers; ze leveren écht hoogwaardige kwaliteit. Dat vragen ze ook van hun werknemers en leveranciers, en zo krijgen ze dat voor elkaar. Knap werk!” Douwe: ”Naast het feit dat ze de capaciteiten hebben om zeer bijzondere objecten te fabriceren, onderscheiden ze zich al sinds oprichter Jan Nagelhout op nog twee fronten: constant aandacht voor de klant en diens vraagstukken, alsmede volledig in-control door continue focus op cijfers, zowel qua calculatie als in financieel opzicht.”

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT.


STAALBOUWER NAGELHOUT HEEFT VERTROUWEN IN DE TOEKOMST

“ GELUKKIG KUNNEN WE ALTIJD GOED PERSONEEL VINDEN.” ‘Staalbouw Nagelhout Bakhuizen B.V. heeft zich in de afgelopen dertig jaar ontwikkeld tot specialist op het gebied van complexe, middelzware en zware staalconstructies voor de utiliteitsbouw, procesindustrie, turnkey-projecten en woningbouw. Daarnaast vervaardigen wij vaste bruggen en boven- en onderloopkranen in staal.’ Zo verwoordt de website in duidelijke taal de trots van directeur Henderikus Oostra. In en rond Bakhuizen is Staalbouw Nagelbout een grote werkgever met zestig werknemers. Henderikus: “Een groot deel komt hier uit de regio. Gelukkig kunnen we altijd goed personeel vinden, hoewel een paar monteurs en lassers altijd welkom zijn. Landelijk zijn de personeelsproblemen groter; in de toekomst zal dat bij ons vast ook een issue worden. Dat ondervangen we deels doordat automatisering ook hier z’n intrede doet. De volautomatische lasapparaten zijn echter vooral goed in het wat eenvoudiger werk. En wij hebben in verhouding veel specialistisch werk en daardoor blijven de vakmensen belangrijk. En dat is goed, want het is een geweldig vak.”

Grote projecten in heel Nederland Henderikus vervolgt, gedreven: “Van de zestig man hebben we er gemiddeld vijftien op locatie. Ze zijn momenteel bij de vliegbasis in Leeuwarden en het hoofdkantoor van Océ te Venlo aan het werk. Dat geeft wel ongeveer aan wat ons werkgebied is: heel Nederland. Voeg daar het Erasmusziekenhuis te Rotterdam, de nieuwbouw van Hoog Catherijne in Utrecht en het Groninger Forum aan toe, en je bestrijkt letterlijk het hele land. Niet alleen deze grote projecten, ook kleinere werken, doen we in opdracht van architecten of andere opdrachtgevers. Bij de grotere klussen zijn we meestal co-maker en werken we samen met alle grote aannemingsbedrijven in Nederland.” De orderportefeuille is goed gevuld. Nog een paar in het oog springende werken zijn: verbouw Twintowers Amsterdam, sporthal en zwembad De Rolpeal in Workum, een nieuwe dokhal bij De Vries Scheepsbouw in Makkum en het collectiegebouw bij Museum Boymans van Beuningen.

Een fascinerend filmpje op YouTube (zoek op: Achter de Rooilijn: Staalbouw Nagelhout Bakhuizen) brengt die flexibiliteit goed in beeld. Het vertelt de rol van de staalbouwer bij de bouw en bouwstop – in verband met nieuwe eisen in verband met aardbevingsrisico – van het Groninger Forum.

Jong geleerd Hoe komt een Oostra aan het roer van wat hij zelf een familiebedrijf noemt dat de naam Nagelhout draagt? Henderikus Oostra: ”Het voelt als familie, omdat ik destijds als jochie bij Jan Nagelhout als leerling-constructiewerker ben begonnen. Vervolgens heb ik zo ongeveer alle functies wel bekleed. Op de werkvloer: maken, lassen, constructie; ik vond ’t allemaal mooi. Vervolgens op kantoor: calculator en leiding werkplaats. Dat is ook mooi en creatief werk: telkens oplossingen verzinnen en verbeteringen doorvoeren.” “En dan loopt het zo dat ik nu hier zit, op de plek van de directie. Na een mislukte overname vroeg Jan Nagelhout mij om de kar te gaan trekken. Hij zei me dat ik het hart op de goede plek had zitten. Dat trok me over de streep, plus het feit dat hij me hielp. Andere noodzakelijke hulp in het overnameproces kreeg ik van Van der Veen & Kromhout en van Jolle van der Meulen. Ze kenden het bedrijf tenslotte door en door, ook al van voor mijn tijd. Dus zo ben ik directeur geworden en ben ik nu dagelijks bezig met de algemene leiding, verkoop en acquisitie. Het is onvoorspelbaar; geen dag is hetzelfde, en daar hou ik van!”

Belang van feedback

“We zijn flexibel, op één uitzondering na: prijs is prijs.”

“Bij Van der Veen & Kromhout hebben we te maken met Pier Piersma, Douwe Bergsma, Harry Honderd en Simon Haringa. Dat is een goed team. De relatie is de laatste jaren gegroeid, we zijn aan elkaar gewend en we spreken elkaars taal. Natuurlijk doen ze de salarisadministratie goed en staan de jaarcijfers telkens in een keurig rapport, maar ach, dat geloof ik wel. Vooral het advies is belangrijk, over de bv-structuur, spreiden van investeringen, de meerjarenplannen...” Henderikus blijkt een leergierige ondernemer: “Feedback, regelmatig spiegelen, dat geeft echt meerwaarde!”

Vertrouwen Gevraagd naar wat Nagelhout speciaal maakt, antwoordt de directeur eerlijk: “Tja, dan kom je toch uit op de clichés: kwaliteit in hoofdletters, zowel van het product als van onze planning. We zijn flexibel, op één uitzondering na: prijs is prijs. We zijn wel een typisch bedrijf uit het Noorden: nuchter, korte lijnen en no-nonsens. Die flexibiliteit is gegroeid doordat we dat vaak móésten zijn. Dat komt doordat staalbouw vrij vroeg in het maakproces zit, we moeten bijtijds beginnen. In dat stadium wil er nog wel eens wat veranderen, dus moeten we in staat zijn het gereedschap per direct neer te leggen en terug te gaan naar de tekentafel.”

In een hoekje op kantoor liggen fotoboekjes van een verbouwing uit 2013: een nieuwe vloer. Geen geringe operatie, als je bedenkt dat deze vloer stalen platen van enkele tonnen moet kunnen houden. En passant is er een vloerverwarming aangelegd; “wel zo prettig voor de jongens.” Dit was een flinke investering. Tel de twee hallen erbij op die onlangs erbij zijn gekocht, en trek de conclusie dat er vertrouwen is in de toekomst. Henderikus: “In de nieuwe hallen kunnen we volautomatisch snijden, boren en tappen. We zijn flexibeler nu we dat in eigen hand hebben. In de toekomst verwacht ik dat de automatisering nog wel een slag maakt. Ik hou goed in de gaten wat de ontwikkelingen zijn, zodat we niet te vroeg maar vooral ook niet te laat instappen. Verder verwacht ik dat de markt waarin we opereren in grote lijnen wel stabiel blijft.”

www.staalbouwnagelhout.nl

7


ONDERNEMERSECHTPAAR STOPT;

“ OVERNAME GOED GEREGELD.” Holtrop’s boek- en kantoorboekhandel bv is een begrip in Joure. De winkel in de gezellige Midstraat bestaat al 85 jaar; ruim de helft van die tijd leidden Rudi en Grietje de Bruin deze zaak. Begin maart hebben ze afscheid genomen, dus is het meer dan de hoogste tijd voor een portret van dit ondernemende echtpaar dat na de spreekwoordelijke goede en slechte tijden van hun pensioen gaat genieten. Dat pensioen wordt voor een belangrijk deel gevoed door de inkomsten uit de bv, dus die blijft bestaan. Deze bv blijft klant bij Van der Veen & Kromhout; sinds 1974! 1972: start

1974 – 2019: 45 jaar

Rudi: “Ik ben er bijna vijftig jaar geleden gewoon ingerold, en dat balletje komt eigenlijk nu pas tot stilstand. Na mijn stage bij een boekhandel in Drachten kon ik er blijven werken. Later hoorde ik van een vacature van bedrijfsleider bij Holtrop in Joure. Ik was de jongste sollicitant en werd aangenomen. Na anderhalf jaar moesten we de zaak overnemen of vertrekken. We hadden geen geld en de bank werkte niet mee.” Grietje vervolgt: “De reis door Nederland op zoek naar werk in een andere boek- en kantoorboekhandel verliep teleurstellend. Thuisgekomen zeiden we tegen elkaar: dit moet anders kunnen. We vertelden het verhaal aan de onderhandelaar van Kluwer (de verkoper van de winkel) en dat bleek onze redding: hij had alle vertrouwen in ons als ondernemers en zorgde ervoor dat Kluwer borg stond. Nou, toen gingen alle deuren van de bank open, een wonderlijke ervaring!”

Rudi: “Wat wel leuk is om te vertellen, is dat wij altijd de eerste waren die het jaar afsloten. Dat komt doordat we heel vroeg waren met computers; we begonnen met van die tapes die je moest inlezen. Dat programma kon maar één jaar tegelijk aan. Dus moesten we snel het voorbije jaar afsluiten om in het nieuwe jaar te kunnen beginnen. Vaste prik: in de derde week van januari kwam onze relatiebeheerder bij Van der Veen & Kromhout, Johan Cnossen, hier en dienden we de boel in bij de Belastingdienst. Hoewel we nu natuurlijk zoals iedereen in de cloud werken, is de prettige traditie gebleven om het jaar snel af te sluiten.”

Grietje moet Rudi er even aan herinneren dat het balletje ook een andere kant op had kunnen rollen. 25 Jaar lang is hij vrijwillig brandweerman geweest. “Eerst spuitgast, later instructeur en examinator. We hebben eens een vacature gezien, en dat salaris was zeer aantrekkelijk vergeleken met wat we met de winkel verdienden. Maar ja, dan het lef hebben, en verhuizen... nee, ik heb het niet gedaan.” Grietje doet haar verhaal: “Ik heb het volgehouden omdat ik binnen ons bedrijf meerdere functies heb. Boekenvoorraad op peil houden; ik vond het heerlijk om als eerste te weten welke nieuwe boeken er uitkwamen. De boekhouding netjes verwerken en onze klanten adviseren bij de aankoop van boeken. Helaas had ik daardoor wel weinig tijd om te lezen. De kinderboekenweek, was voor mij de leukste activiteit, kinderen die met pake en beppe boeken uitzochten of een hele klas die boeken mocht kopen voor de schoolbibliotheek. De omgang met mensen, dat tilde me altijd op. Ook als ik het privé even lastig had, ging werk gewoon door, maar dat vond ik dan een prettige afleiding.”

Rudi en Grietje de Bruin: “We hebben ons in eerste instantie via de Taxman laten voorlichten over het stoppen met je bedrijf, je oudedagsreserve en het pensioen, dat was erg handig.”

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT.

“De boek- en kantoorboekhandel is nooit een vetpot geweest, maar we konden er wel van leven; we klagen niet. De laatste jaren neemt de concurrentie toe: bol.com, luisterboeken, e-reading, de bibliotheek, andere vrijetijdsbesteding. Ook de kantoorspullen lopen minder hard omdat bij het werken met computers nu eenmaal minder spullen nodig zijn. Het vinden van een opvolger was dan ook niet eenvoudig.” De huidige winkel is flink groter dan toen ze in 1972 begonnen en het woonhuis erboven betrokken. Mooi voor de opgroeiende zoons, die in de ruime tuin achter het pand in de schaduw van de fruitbomen in hun zandbak hebben gespeeld en er later voetbalden. Die tuin is helemaal opgeslokt door uitbreidingen, waardoor er nu een fikse winkel in piekfijne staat is ontstaan. Dat is maar goed ook, want zo was het aantrekkelijk voor de opvolger om het te huren. Per begin maart heet de winkel Readshop Holtrop; de opvolger erkent de waarde van de naam. De bestaande bv van Rudi en Grietje verhuurt het pand; het is hun pensioen.


2019: stop Van der Veen & Kromhout heeft het ondernemersechtpaar bijgestaan tijdens de overname. Rudi vertelt: “Eerst praatten we rechtstreeks met onze opvolger. Op een gegeven moment nam hij iemand mee bij een gesprek, en toen hebben wij Johan Cnossen erbij gehaald. Dat pakte goed uit: de twee accountants onderhandelden met elkaar en koppelden telkens aan ons terug. Dat was maar goed ook, want de emotionele waarde van de winkel en de complete inventaris ligt nou eenmaal anders dan de rationele waarde.” Rudi antwoordt nuchter op de vraag hoe het leven na hun pensioendatum eruit ziet. ”We kunnen een keertje uitslapen! Wat we verder gaan doen, dat zien we wel. Toen we begonnen, hadden we ook geen uitgebreid zicht op de toekomst, nu ook niet.” Grietje wijst Rudi erop dat er in ieder geval een solex in de schuur staat. Verder zijn er kinderen en kleinkinderen en misschien nog wat in te halen vakanties. “En ik ben dan verhuurder, een nieuwe functie... eens zien hoe dat uitpakt”, zegt hij grijnzend. Grietje: “Ik wil nog even zeggen dat de loonadministratie ook altijd heel goed verzorgd is door Simon Haringa. Eerst deed ik het zelf, maar ik was blij dat ik er vanaf was. Met op het hoogtepunt vijf mensen in dienst, was ik veel tijd kwijt aan de loonadministratie. Per eind december 2018 hebben we afscheid moeten nemen van de laatste twee dames die twintig en dertien jaar bij ons hebben gewerkt; dat deed pijn. Gelukkig is dat door Van der Veen & Kromhout heel goed begeleid.”

IK WENS ZE HEEL VEEL GELUK EN GEZONDHEID TOE Relatiebeheerder Johan Cnossen heeft diep respect voor het op leeftijd zijnde echtpaar. “Ze lopen richting de zeventig, en ze hebben bijna vijftig jaar keihard gewerkt. Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat, zes dagen per week, veel uren maken, weinig vakantie en altijd hart voor de zaak en de klanten. De laatste jaren waren ook nog eens zwaar. Ik wens ze heel veel geluk en gezondheid toe met hun welverdiende pensioen.”

9


MOOI WERK:

CORNELIA-STICHTING Freule Cornelia van Lynden leefde van 1860 tot 1880. Haar opa liet huize Lyndenstein bouwen; Cornelia en haar ouders woonden deels in Den Haag en deels in Beetsterzwaag. De familie deed veel aan liefdadigheid en ook Cornelia was begaan met de arme en zieke kinderen in de regio. Het lot bepaalde dat zij ook ziek werd en op twintigjarige leeftijd stierf aan tuberculose. Cornelia was enig kind; haar ouders regelden in hun testament dat Lyndenstein na hun dood een kinderziekenhuis moest worden. Daarmee was de Cornelia-Stichting een van de eerste instellingen in Nederland voor kinderen met tuberculose. De inkomsten van de stichting kwamen van de nagelaten bezittingen: onder andere van bossen, natuurterreinen, boerderijen en landerijen in Friesland. Sinds 1958 is kinderrevalidatie de bestemming van Lyndenstein. In 1985 is het gefuseerd met het MCL en werd de kliniek uitgebreid voor volwassenen. Door deze ontwikkelingen waren de giften van de Stichting niet meer nodig voor de exploitatie. Zo werd de Cornelia-Stichting een vermogensfonds dat de opbrengst inzet voor onderzoek en projecten ten behoeve van kinderen en jongeren met een beperking.

Door de sterke historische verwevenheid blijft de Cornelia-Stichting ook nu nog betrokken bij een aantal projecten van Revalidatie Friesland, vooral voor kinderen. Denk aan de aanschaf van zaken die veelal niet op basis van de normale exploitatie kunnen worden bekostigd, bijvoorbeeld de Nebulawand en de Locomat en de aanleg van een rolstoelpad door de bossen van Beetsterzwaag. In de geest van Freule Cornelia is het belangrijkste doel het leveren van een zo groot mogelijke directe bijdrage aan de kwaliteit van leven van kinderen en jongeren met een beperking. Dina Mulder, Douwe Jansma en Romke Noordhuis van Van der Veen & Kromhout spelen een rol bij de verzorging van de boekhouding voor de Cornelia-Stichting.

www.cornelia-stichting.nl.

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT.


KHN WAARSCHUWT: BLIJF VERNIEUWEN JOHAN KARDOL HOUDT HET HOOFD ERBIJ HORECA-PERSONALITY REITSE: ”MAKE IT EASY”

Iets nieuws in de Kromhout: een branchespecial! Deze eerste keer nemen we de horecabranche onder de loep. Er gaat veel in om, neem alleen al het geld: de totale horecaomzet in Friesland bedraagt 542,6 miljoen euro (schatting HorecaDNA, 2017). Van der Veen & Kromhout heeft in en buiten Friesland veel klanten in het horecasegment, en daarom ook veel kennis in huis. Door goed te luisteren naar de ervaringen van klanten, vermeerdert deze kennis iedere dag. In deze special luistert u mee met vijf klanten die een boekje open doen. VHC ActiFood, Horecawerf Noord Nederland, Landgoed Lauswolt, Culivents en Gewoon De Brink vertellen wie ze zijn en wat ze doen. Bovendien geven ze hun visie op thema’s die spelen: personeel, onderscheiden, duurzaamheid. Ook komt Koninklijke Horeca Nederland aan het woord en geeft horeca-personality Reitse Spanninga een welgemeend advies. Ten slotte deelt Johan Kardol, relatiebeheerder en horecaspecialist van Van der Veen & Kromhout, een deel van zijn kennis. Bronnen voor deze branchespecial van Kromhout: Koninklijke Horeca Nederland, Misset Horeca, SRA, Horecaloket, HorecaDNA, Belastingdienst, de geïnterviewden en Van der Veen & Kromhout.


“Lekker ite is meer dan lekker ite” Reitse over focus

Ik was eens in Frankrijk, Nice. Restaurantje met formica tafeltjes. Doekje erover, wijnglazen erop en we kregen ingeschonken; keuze uit twee wijnen uit de regio. Op het menu twee gerechten: jambon persillé, en salade niçoise. Niet meer. En er kwam brood

Als ik nu een snackbar zou beginnen, zou ik drie, vier snacks verkopen, niet meer. En die zou ik perfectioneren, niet te versmaden zo lekker. Klaar! En iedereen zou ze komen halen.

op tafel, zout, olijfolie, water. That’s it. En we genoten. En velen met mij, want die zaak liep als een tierelier!

Reitse over keuzes

In de horeca moet veel goed zijn: het eten, de gastvrijheid, de bediening, ieder detail en de totale beleving. Je kunt het jezelf makkelijk maken door keuzes te maken: waar ben je goed in, waarmee onderscheid je je, waar geloof je in? Kies daarvoor en werk dat uit. En hou vol.

Reitse over beleving

Kijk, je gaat naar een restaurant. Nooit zo lekker gegeten, engeltjes over je tong, enzovoort. Jammer dat de borden min of meer op tafel werden gekwakt en dat je een complete gang moest wachten tot je wijnglas werd bijgeschonken. Een week later, ander restaurant. Eten is oké, niet uitzonderlijk. Bediening is bijzonder vriendelijk en uiterst professioneel. De gastheer maakt een praatje, toont oprechte interesse. Bij ’t afscheid wordt de deur voor je opengehouden. Jaartje later... bij welke van de twee restaurants kom je terug?

Onderscheid je. Heb je een dorpscafé met een eenvoudige lunchkaart, zet er - prominent - een tosti met gorgonzola op. Onderscheid je. Heb je een snackbar, maak dan de beste aardappelsalade en serveer die met een zevenminuteneitje en een geroosterd toastje. En hou vol. Onderscheid je. Kom niet met meer van ’t zelfde, serveer geen eenheidsworst. Focus op jezelf. Onderscheid je door te focussen.

Menu

OVER REITSE Reitse Spanninga, of beter: Reitse, behoeft geen introdu ctie. Deze bezige baas ken nen we in de eerste plaats van het gerenommeerde restaurant ‘t Plein dat hij dertig jaar met zijn vrouw in Joure bestierde. Verd er duikt hij overal op: op tv en social media, bij training en en workshops, bij Poiesz en Web er, bij grote evenementen en in allerhande keukens... Na ‘t Plein heeft hij van zichzelf zijn ond erscheidende product gem aakt; hij noemt zich culinair producent. Reitse doet alle s, als het maar over eten gaa t. Over lekker ite.

REITSE.NL

Het hele jaar door biedt Van der Veen & Kromhout een grote variatie aan diensten. De constante kwaliteit is waar we trots op zijn. Dat bereiken we door de ingrediënten kennis, ervaring, betrokkenheid en kritische instelling continu vers te serveren.

START ERS

HOUSE SPECIAL

DES S ERT S

Boekhout van Kromhout

Belastingadvies

Bedrijfswaardering en overnames

APK van Kromhout

Salarisadministratie en advies

Samenstellen van jaarrapporten

Taxman van Kromhout

Agro bedrijfsadvies

Automatiseringsadvies

MKB bedrijfsadvies

Accountantscontrole

Gerechtelijke deskundige

Uit de bovenstaande ingrediënten kunt u zelf een menu samenstellen. Wij helpen u graag als u vragen heeft.


VHC ACTIFOOD: PARTNER VOOR DE HORECA VHC ActiFood is het in Oosterwolde gevestigde groothandels- en distributiecentrum voor horeca, bedrijfsrestaurants en instellingen. Samen met partners onder de VHC-vlag kan ActiFood landelijke klanten bedienen; het werkgebied van ActiFood strekt zich uit over de drie Noordelijke provincies, inclusief de Waddeneilanden. Het assortiment is zeer compleet met food, dranken, non-food, biologisch/Eko/Fairtrade, private labels en eigen concepten. VHC ziet haar klanten meer als partner; samen werken aan een maximaal resultaat. De ondernemer kan via Horecawerf Noord Nederland, samenwerkingspartner van VHC ActiFood, letterlijk alles krijgen wat hij nodig heeft in zijn of haar bedrijfsvoering: van food tot non-food, van logo tot zonwering, van boekhouding tot personeel, van kassasysteem tot complete franchiseformule. In de gloednieuwe aanbouw zijn de versafdelingen gevestigd die onder eigen merknamen opereren: Dijkstra Groenten en Fruit, Elzinga Visgroothandel en Horecaslagerij De Vries. Service en betrokkenheid staan hoog in het vaandel, gastvrijheid is de leidraad, flexibiliteit en snelheid de werkwijze. Koenraad Winter en Evert Blaauw staan vanaf de oprichting aan het roer. Evert Blaauw van VHC ActiFood en Ellen Postma van Horecawerf Noord Nederland.

HORECAWERF NOORD NEDERLAND:

One-stop shopping Binnen Horecawerf Noord Nederland zijn bijna dertig gespecialiseerde topleveranciers voor de horecabranche verenigd. In Oosterwolde, naast VHC ActiFood, is een tweeduizend vierkante meter tellende showroom ingericht die een inspirerende kijk geeft op het gebied van interieur, keuken-apparatuur, techniek en dienstverlening. Horecawerf Noord Nederland is een krachtige kennis- en expertisebundeling voor de horeca- en hospitalitybranche. De tientallen modelopstellingen geven een beeld van meerdere disciplines die onderdeel uitmaken van Horecawerf Noord Nederland. Alle partners zijn volledig zelfstandig en verplichten niet tot verdere samenwerking. De ware kracht van Horecawerf Noord Nederland is de bundeling van expertise binnen een branche die altijd in beweging is. Een inspiratiebron waar iedere (horeca)ondernemer zijn of haar voordeel mee kan doen.

wel even wennen; food is snelle handel, en dit ging zó langzaam voor mij. Maar ik vond het prachtig om partners enthousiast te maken voor het Horecawerfconcept.” De warme sfeer van saamhorigheid die ze van ActiFood gewend was, wilde ze graag ook creëren in de Horecawerf. Ellen: “Iedere partner beseft dat ze met z’n allen het succes vormen. Dat besef geeft een enorme power. Het geheel staat nu zeer stevig in de steigers en het concept heeft zich al bewezen. We zijn klaar voor een stap naar een 2.0-versie, waar we nóg meer samenwerken, waar het nóg vanzelfsprekender wordt dat we met één mond spreken, waar we allemaal nastreven dat het complete plaatje, de beleving, goed moet zijn.” VHC ActiFood bestaat sinds 2000. De rode draad is nu: veel plezier hebben. Dat was het niet altijd, daar waren diepe dalen voor nodig – in 2014 overleed partner Bert Geuze plotseling – om te beseffen dat het dáár om draait. ActiFood is dé horecagroothandel voor het Noorden van het land. Evert: “Hier zijn we heel groot met een bedrijfsruimte van 15.000 m2. Samen met de collegabedrijven die onder de VHC-vlag werken, hebben we een landelijke dekking. Zo kunnen we grote ketens bedienen die landelijk werken. Het mooie van de VHC-formule is dat we kunnen werken alsof we klein zijn: zeer zelfstandig, eigen koers varen en flexibel in het nemen van beslissingen. Verder zijn we groot genoeg om de nodige investeringen te doen om voorop te blijven lopen.”

Het moet wel leuk blijven

Ook Van der Veen & Kromhout is partner bij Horecawerf Noord Nederland. Vele klanten uit de horecasector maken gebruik van hun kennis en diensten. Wat is de connectie VHC ActiFood en Horecawerf Noord Nederland? De kans dat je het pand van je buurman kunt kopen, komt niet vaak voorbij, dus dat deed ActiFood. Na even puzzelen, ontstond het idee om het concept van de Horecawerf Amsterdam in het Noorden te kopiëren. Horecawerf Noord Nederland startte met zelfstandige ondernemers aan het roer, ActiFood was behalve een van de partners ook huisbaas. Na enkele minder succesvolle beginjaren greep ActiFood in door de Horecawerf te kopen. Commercieel assistent Ellen Postma nam in maart 2016 de dagelijkse leiding en vervolgens begon het volgens plan te draaien. Ellen: “Die overstap was

Het overlijden van partner Bert Geuze is voor zowel Evert als Ellen een wijze les geweest. Ellen: “Voor mij is het belangrijk dat ik het leuk heb in mijn werk. Dat staat bovenaan. Als ik het niet leuk meer vind, stop ik gewoon. Evert vult aan: “Dat geldt ook voor mij. Natuurlijk zitten er minder leuke dagen tussen, maar dat hoort erbij, zo is het leven. Dit bedrijf is ons idee; we hebben het hier mooi met elkaar en dat moet zo blijven.” Evert over de nabije toekomst: “We zijn nog niet klaar. Ik vind het prachtig om als relatief kleine muis tegen de olifanten te racen. We kunnen die uitdaging aan omdat we het leuk hebben met z’n allen, omdat we als team positief in het werk staan.” LEES VERDER OP DE VOLGENDE PAGINA.

13


2019

OPENINGSBEURS 2019

ActiFood en Horecawerf Noord Nederland presenteren zich ieder jaar aan hun klanten en prospects. Dat hebben ze vele jaren op het HorecaEvenTT Assen gedaan; bovendien togen ze jaarlijks naar Vlieland en Terschelling om daar acte de présence te geven. Omdat ze wel eens wat anders wilden én omdat het samenviel met de opening van de uitbreiding van ActiFood, hebben ze begin februari dit jaar de beurs in eigen huis gehouden. Producenten, leveranciers, importeurs en wat dies meer presenteerden zich in de hallen, gangen, kantoren, entree, opslagloodsen en bijgeplaatste tenten van het bedrijf in Oosterwolde. Het was een groot succes; rond de 3500 bezoekers vergaapten zich aan al het lekkers, handigs en moois dat werd gepresenteerd door bijna honderdvijftig standhouders.

“Er is geen personeelslid dat niet meegewerkt heeft; samen, met 200 man personeel, magazijnmedewerkers, chauffeurs, vertegenwoordigers, receptie... allemaal!”, zegt Evert Blaauw trots. “Zo onderscheid je je als groothandel; je doet wat anders dan de anderen. En het is zeer goed bevallen! Het trok wel een wissel, ik was thuis even niet de gezelligste door de stress, maar wat je ervoor terugkrijgt... dat was wel fantastisch! Veel energie, veel positiviteit. Zowel van bezoekers als standhouders als collega’s. En hun familie, mooi om te zien dat onze mensen hun gezin trots rondleidden. Uit de evaluatie bleek behalve dat het succesvol was ook dat we trots mochten zijn op het geweldige bedrijf dat we met z’n allen hebben neergezet.”

PERSONEEL: Investeer in je mensen VHC ActiFood heeft 210 man in dienst en in het hoogseizoen komen daar nog eens vijftig tijdelijke krachten bij. Elk jaar weer blijft er daarvan wat hangen. Evert: “We hebben hier vaders en zoons werken; het praat zich rond in families en in de omgeving dat het fijn werken is hier. Daardoor hebben we genoeg toestroom, dus we kunnen de vacatures hier vooralsnog wel vervullen.” Evert: “Overal is een personeelstekort, niet alleen in de horeca. Als je geen personeel kunt krijgen, ligt het aan de waardering voor je personeel. Zorg voor een goed salaris en voor groeimogelijkheden. Investeer in je mensen. In de horeca is het hard werken, dat weet je. Zowel voor de ondernemer zelf als voor het personeel. Daarom verdient dat werk het om goed betaald te krijgen. Zoals je de klant met respect benadert, zo moet je ook met je personeel omgaan. Dus horecaondernemers: zorg ervoor dat je je mensen goed behandelt en betaalt. Wees niet bang om daarvoor je prijzen iets te verhogen. Gasten geven gerust een paar euro meer uit, zolang jij er maar voor zorgt dat ze zich vermaken, dat ze tevreden huiswaarts gaan. Net zo tevreden als je personeel.”

Innoveer, nu! Ellen is kritisch en ook wat ongeduldig: “Ik wil het soms van de daken schreeuwen, dat in een groot deel van de horeca een inhaalslag te maken is. Als je ziet wat er in het Westen gebeurt... Natuurlijk lopen we hier wat achter, maar die achterstand mag echt niet groter worden! En nee, ik vraag nu niet iedere horecaondernemer die dit leest onmiddellijk met een grote zak geld hierheen te komen. Voor ieder budget is wat mogelijk. En het begint bij advies. Soms zijn enkele kleine ingrepen al voldoende voor een upgrade van je zaak. Overigens merk ik dat de horeca vaak wel wil investeren, maar dat gemeenten niet meewerken met vergunningen. Ambtenaren, geef ondernemers alsjeblieft de ruimte!”

Ellen Postma: “Kwaliteit van het eten is de basis. Maar met stip volgt daarna de beleving, die móét goed zijn.” AUTHENTICITEIT: Toekomstvisie Ellen en Evert geloven dat er vast wel weer een crisis gaat komen, maar ze blijven daar rustig onder. Evert: “Een of andere bel zal wel weer uit elkaar spatten, kijk bijvoorbeeld naar de huizenprijzen. Maar als je ervoor kunt zorgen dat je een goede financiële basis hebt en flexibel kunt inspelen op veranderingen, dan overleef je een dip wel. Wees er vooral niet bang voor, maar wees realistisch.” Voor zijn horecagroothandel ziet hij dat de bezorging naar de 100% gaat. Evert: “Er zijn ondernemers die hierheen komen met hun bestelling en dan even koffie drinken terwijl een medewerker de order bij elkaar pakt, maar dat wordt steeds minder. We gaan naar een 24-uurseconomie; ook dit bedrijf zal over een aantal jaren 24/7 draaien. We zijn er klaar voor om op die manier klanten

Evert Blaauw: “De horecagelegenheden die goed draaien, zijn niet per definitie de goedkope restaurants.” volledig te ontzorgen. Zodat die zich kunnen concentreren op waar het om draait: hún klanten. Een zelfde trend zie ik bij consumenten: die gaan in de komende jaren meer boodschappen laten thuisbezorgen. En als die auto’s dan toch rijden, kunnen ze ook kant-en-klare maaltijden meenemen. Ja, dat gaat zich in de toekomst ontwikkelen.”

TIPS Evert: “Bezoekers in de horeca willen verrast worden. Qua gerechten, qua inrichting, qua bediening. Ze staan open voor nieuwe concepten, denk aan Loetje in Leeuwarden. Ook denk ik dat het gedaan is met de wok- en wereldrestaurants, die hausse is op z’n retour. Mensen willen verrast worden. Horecaondernemers, speel daarop in!”

DUURZAAM: Deel van je verhaal Evert kan niet om duurzaamheid heen. “Iedereen is duurzaam bezig, de horeca vormt daarop geen uitzondering. In de nieuwe hal hebben we een hypermoderne CO2-koelinstallatie. Die koelt de hal én verwarmt de kantoren. Bovendien zijn we bezig met zo veel zonnepanelen hier op het dak dat we volledig zelfvoorzienend worden! Verder hebben we vrachtwagens met koeling die werkt op zonnecollectoren en de buitendienst rijdt binnenkort allemaal in elektrische auto’s.”

Duurzame ingrediënten Ook in de keukens speelt duurzaamheid een rol. Uiteraard bij de aanschaf van apparaten, maar vooral ook op het bordje van de kok. Bij ActiFood en via de Horecawerf is van bijna alles wel een duurzame variant te krijgen. Ellen: “Ik ben er eerlijk in: járen geleden hadden we af en toe een klant die wou dan per se biologisch en Fairtrade enzo, dat vond ik maar lastig. Ik zag toen nog niet in dat biologisch, en ook streekproducten en vegetarisch en zelfs veganistisch, nu een belangrijke tak is. Op een beetje menukaart moet je wel iets van die gading terugvinden. We adviseren klanten het verhaal ook erbij te vertellen, ook al is dat slechts via een logootje op de kaart. Want eten is ook een belevenis, storytelling speelt een rol in je zaak.”

BOEKHOUDING: Partner Evert: “Over Van der Veen & Kromhout wil ik per se iets gezegd hebben. Toen Bert overleed, onze financieel directeur, was alle boekhoudkundige kennis ineens weg. Met vereende krachten hebben Patrick en Kerst van Van der Veen & Kromhout ervoor gezorgd dat het leed, dat persoonlijk erg groot was, zakelijk gezien beperkt werd. Ze zijn met recht partner, niet alleen bij de Horecawerf, maar ook in onze accountancy. Het onderlinge vertrouwen is zeer groot en je kunt altijd bij ze terecht. Je kunt ze bij wijze van spreken bellen als de kachel kapot is, ze ondernemen met je mee. Je bedrijf staat of valt bij een goede boekhouder. Nou, ons bedrijf staat, fier rechtop!”


Chris Fokkema:

”Advies houdt

me scherp.”

In de zomer is het grote terras in de zon een belangrijke trekker. Verder is het een horecagelegenheid voor alle doelgroepen: campinggasten, wandelaars en wielrenners, dorpelingen, de biljartclub en ga zo maar door. Van het eerste bakje ’s ochtends tot de laatste ronde in de nachtelijke uren; Gewoon De Brink is – in het hoogseizoen – altijd open. Lunch, borrelhapjes en diner worden vers bereid in de eigen keuken. Wat gebeurt er allemaal in Gewoon De Brink? We vragen het Chris Fokkema, net terug van een stedentrip waar hij ’s winters tijd voor vrijmaakt. “Aan de ene kant hebben we de toeristen van de campings, die ’s zomers hier het terras bevolken. Afgelopen zomer zat het vaak vol, met zeventig zitplaatsen was het soms vechten om de stoelen. Mijn terras ligt bijna de hele dag in de zon, dat is een groot voordeel. Hoewel het deze zomer soms wat veel van het goede was, maar daar hebben we grote parasols voor. Verder heb je hier met name in de weekenden de wandelaars en wielrenners die koffie drinken, maar ook lunchen en borrelen. Voor die borrel en het avondeten komen de campinggasten weer, en de dorpsbewoners. Buiten het seizoen is dit echt een dorpscafé, zeg maar de huiskamer van Bakkeveen. Vanochtend hadden we nog een bijeenkomst van de huisarts (waarover later meer), er is een biljartclub, iedere donderdag hebben we de daghap waar ook de mensen uit de nabije omgeving op af komen en in de weekenden is er geregeld livemuziek voor alle leeftijden.”

Passie voor horeca “Lach niet: mijn vooropleiding is administratief! Maar tijdens stages bleek al dat ik niet stil kan zitten, ik wil bezig zijn. Mijn broer was een horecaman, en zo ben ik erin gerold. Bij hem in de zaak gewerkt, op Vlieland vijf jaar lang bedrijfsleider van grand café en bar-dancing De Stoep geweest en voordat ik dit overnam was ik dat ook zes jaar hier van De Brink. Horeca is mijn ding, ik zie mij niet snel wat anders doen. Ik ben hier in het hoogseizoen zeven dagen per week, en geen dag verveelt het me.”

GEWOON DE BRINK, BAKKEVEEN: GEWOON EEN DORPSCAFÉ Gewoon De Brink is een café zoals een café in een toeristisch dorp moet zijn: toegankelijk voor alle groepen uit de lokale bevolking en hotspot voor toeristen, van dagjesmensen tot campinggasten. Met een eigenaar uit (en van) het dorp; Chris Fokkema is geboren en getogen in Bakkeveen.

AUTHENTICITEIT: Trends volgen Chris Fokkema is sinds een jaar eigenaar van Gewoon De Brink; sinds zijn komst heeft het café een nieuw logo en dito naam. “Iemand kwam ermee om ‘Gewoon’ ervoor te zetten, dat was dan trendy. Ach, en soms moet je gewoon luisteren naar anderen”, zegt Chris lachend. Zo’n nieuwere naam spreekt een breder publiek aan, is de gedachte. Chris vervolgt: “En dat past bij mijn gasten, want iedereen is hier welkom. Verder heb ik niet zo veel veranderd, op de verfbeurt na. En de eigenaar – ik huur het pand – heeft het dak gerenoveerd. Ik houd de trends wel bij, maar in een dorp als dit moet je niet te hard lopen, anders ben je je gasten voor en volgen ze je niet. Daarom rustig aan met de tijd meegaan, dat is mijn devies. Ik vernieuw wel, op het gebied van drank en gerechten bijvoorbeeld door meer speciale bieren en wijnen op de kaart zetten en door de voorgesneden sneetjes brood langzaamaan te veranderen door van die lekkere ambachtelijke brokken zelf gesneden boerenbrood ofzo. Ook merk ik dat de gasten het waarderen dat ze meer kunnen krijgen dan een eenvoudig huiswijntje; mijn wijnen zijn kwalitatief goed en ik serveer ze in het juiste glas.” DUURZAAM: Kleine stapjes “Duurzaam ondernemen? Tja, ik let erop dat zaken die ik koop energiezuinig zijn; mijn nieuwe glazenspoelmachine heeft zo’n energielabel. Johan Kardol heeft EIA (energie investeringsaftrek) voor mij aangevraagd. Ook heb ik de verlichting door led vervangen. Verder kan ik niet zoveel doen. Ik let wel op wat ik inkoop, zo is de koffie en thee fair trade gecertificeerd, maar niet alles is biologisch en fair trade. De huisarts in het dorp kwam kort geleden met een initiatief: ‘Blue Zone Bakkeveen’. Om met name de horeca in Bakkeveen wat gezonder te krijgen. Een mooi idee, wat door meerdere ondernemers enthousiast werd begroet, hoewel we ook hier realistisch moeten blijven: kleine stapjes dus. Sowieso is de samenwerking tussen de horecaondernemers hier in het dorp goed. We doen met elkaar ons best om Bakkeveen op de kaart te zetten en houden. Met bijvoorbeeld de vlooienmarkt, de kerstwandeling, de Crea Smulmarkt en het Dodo festival is dit een actief dorp zoals een toeristisch dorp hoort te zijn.”

Bedrijfsblindheid “De enige valkuil die ik me kan bedenken, is bedrijfsblindheid. Dus ik moet ervoor zorgen dat ik ook buiten kom en trends volg. Ik ben me daarvan bewust tijdens stedentrips, als ik zelf uitga en als ik de vakbladen lees. Zo houd ik het wel bij. Via de Horecawerf Noord Nederland kan ik me ook eens laten adviseren, dat houdt me scherp.” Chris vervolgt: “Die vakbladen en ook KHN houden me overigens ook scherp waar het gaat om de vele en regelmatig veranderende regels op het gebied van hygiëne. Ik heb er niet zo’n moeite mee. Wat scheelt is dat ik al een aantal jaartjes meeloop, dus ik heb de basis hier goed op orde en ik draai op ervaring.”

BOEKHOUDING: Gewoon goed Chris is uitgesproken over zijn keuze voor een boekhouder: “Via Koenraad Winter van VHC Actifood, maar ook door Beijk Catering waar mijn broer nu werkt, kwam ik bij Van der Veen & Kromhout terecht. Ik wou gewoon een goede boekhouder. Je betaalt wat, maar je krijgt er kwaliteit voor terug. En bij een horecaonderneming komt heel wat kijken, dus ik moet een goeie hebben. Johan Kardol adviseert mij. We zijn begonnen met een eenmanszaak, dat is het voordeligst op dit moment. Maar we praten er nu al over om de boel misschien om te zetten naar een BV. Ik heb administratie wel als achtergrond, en dat helpt me bij de wekelijkse boekhouding. Maar voor dat soort grote lijnen als fiscale adviezen en de rechtsvorm, daarvoor ben ik blij dat ik een adviseur heb. Ook ben ik blij dat ik mijn personeel via MF horeca personeelsdiensten in dienst heb, want de regels daarvoor veranderen voortdurend en die hoef ik zo niet bij te houden. Ieder z’n vak.” “Via V&K Online maak ik gebruik van het boekhoudsysteem Twinfield. Ook boek ik facturen heel gemakkelijk in via ScanSys. Verder verzorgt de accountant uit Gorredijk mijn aangiftes en de jaarrapporten. Allemaal belangrijk natuurlijk, maar verreweg het belangrijkste wat ze doen, is mij adviseren en scherp houden.”

PERSONEEL: Voorbeeldfunctie “Het valt me erg mee hoe eenvoudig ik personeel kan krijgen. Op het moment dat ik begon lagen er al vier sollicitaties op de mat. Deze heb ik via MF Horeca personeelsdiensten op de payroll. Ik straal plezier uit naar mijn personeel, en naar de gasten. Wat ik uitstraal, vormt ook de uitstraling van de zaak, dus dat is belangrijk. De medewerkers waarderen dat. Kort geleden hebben we met z’n allen nog een wijncursus gevolgd via VHC Actifood. Behalve dat dat leerzaam is, schept het ook een band. Ideaal.”

15


Marc van Gulick:

”Geef personeel de ruimte om zich te ontwikkelen.”

Landgoed Lauswolt is een vijfsterrenhotel gevestigd op een historisch landgoed in Beetsterzwaag. Het hotel telt 65 hotelkamers, 6 vergaderruimten, restaurant de Heeren van Harinxma (Michelinster), Bistro Nijeholt (Bib Gourmand) en Wellness & Spa The art of beauty. Het hotel ligt direct aan de Golf & Countryclub Lauswolt. Gasten kunnen ontspannen wandelen door de statige bossen op het landgoed, fietsen in de prachtige natuur bij Beetsterzwaag en uiteraard golfen op de achttien holes tellende golfbaan. De Welness & Spa in het hotel biedt een zwembad, sauna, fitnessruimte en allerhande beauty-behandelingen. De combinatie van sterrenhotel en sterrestaurant is uniek in Noord-Nederland. Lauswolt is sinds een jaar door Stichting FB Oranjewoud losgeweekt van de Bilderberggroep, wat directeur Marc van Gulick veel vrijheid geeft zelf beleid te bepalen.

“We zijn als horecaondernemers in Friesland gezamenlijk verantwoordelijk voor het imago van onze branche, van de ijscokar tot Lauswolt.”

Alles ademt grandeur: de rode loper, het knarsen van het grind, de hoge beuken op de oprijlaan, pluchen kussens, de indrukwekkende bloemstukken, zelfs de glimlach van de gastvrouw. Landgoed Lauswolt heeft een reputatie hoog te houden en directeur Marc van Gulick doet dit al bijna dertien jaar naar eer en geweten. Hij vertelt: “28 Jaar lang was dit hotel onderdeel van de Bilderberg-groep. Vorig jaar heeft Stichting FB Oranjewoud de bv Lauswolt overgenomen. Het bedrijf is 64 jaar oud, maar door deze overstap moest ik de organisatie vanaf de grond opnieuw opbouwen. ICT-systemen, de boekhouding, personeelsadministratie, de website, inkoop; alles was aan Bilderberg gekoppeld. Dat bood leuke kansen, ik kon lokale ondernemers inschakelen en zo ben ik bij Van der Veen & Kromhout uitgekomen. Het regionaal werken geeft veel voldoening. Er ontstaan ook mooie wisselwerkingen, lokale bedrijven gunnen wat terug.”


MARC VAN GULICK, LANDGOED LAUSWOLT:

Van chef-kok tot ondernemer Meer en meer een eetcultuur

Ajax

“In Friesland heerste niet echt een eetcultuur, maar dat begint beter te worden. We lopen – natuurlijk zou ik bijna zeggen – achter op het Brabant waar ik ben geboren; dat is van nature veel bourgondischer. Friezen moesten echt een reden hebben om uit eten te gaan, iets te vieren. Dat verandert langzaam, en ik zie ook jongere mensen meer in onze restaurants verschijnen. Wat ook scheelt, is dat het aanbod in deze provincie verbetert. Er zijn steeds meer goede restaurants. Dat is weliswaar concurrentie, maar het trekt ook eters naar deze provincie, en de eters die er al zijn, gaan door het grotere aanbod alleen maar vaker uit eten.” Marc is een enthousiaste prater, hij vervolgt: “We werken met plezier samen met bijvoorbeeld Tjaarda in Oranjewoud en hotels in Leeuwarden. Het heeft geen zin om onderling vliegen af te vangen; we vormen samen het visitekaartje voor de hotels met vier en vijf sterren in deze mooie provincie.”

“Ik heb wel wat met de metafoor van het voetballen. Als werkgever zijn wij het Ajax van het Noorden. Bij clubs als SC Cambuur en de voetbalvereniging van Beetsterzwaag komen voetballers ook aan hun trekken. Ontwikkelen ze zich, dan kunnen ze een stap omhoog zetten. En zo komen ze uiteindelijk bij ons terecht; eerst in het tweede en als de ontwikkeling goed verloopt, dan in het eerste.”

Populair “Het vertrouwen in de toekomst is groot. Het imago van Friesland heeft door de culturele hoofdstad een boost gekregen, daar plukken we de komende jaren de vruchten van. Verder waren stedentrips onze grote concurrent, maar dat neemt wat af; even weg in eigen land wordt weer populairder. Bovendien zit het mee met de economie; vooral de zakelijke markt beweegt mee met die tendens.”

AUTHENTICITEIT: Creatief in evenementen “Ik kijk terug op het eerste drie kwart jaar op eigen benen, en samen met de boekhouder kan ik tevreden zijn. We hadden natuurlijk een zomer die zo’n vijf maanden voortduurde, en Friesland was het middelpunt van grote events rond de culturele hoofdstad. De gasten wisten ons wel te vinden, en ik verwacht dat die positieve vibes in 2019 nog wel na-echoën. Daarnaast gebruik ik mijn creativiteit om evenementen te organiseren die gasten trekken. Denk aan het Pasta e Basta evenement begin februari en de zomerconcerten. Daar krijgen we energie van, de passie, de beleving, hoge kwaliteit, bezieling... Dat serveren we allemaal uit, en dat wordt beloond. Wat ik vroeger aan creativiteit op het bord legde, kan ik nu kwijt in evenementen.”

DUURZAAM: Van cv tot vega Uniek “Ik zit hier al twintig jaar!”, roept Marc blij uit. “Eerst was ik meer oppasser, nu ben ik ondernemer.” Hij kijkt om zich heen, vanuit zijn kantoor op de hoek van het landhuis heeft hij een welhaast panoramische kijk op de majestueuze oprijlaan waarover gasten en leveranciers komen en gaan. “Het is mooi dat dit bedrijf weer in Friese handen is gekomen. Lauswolt is uniek voor deze provincie. Iedere dag is anders, er gebeurt nog weleens wat met ‘hoge’ (inter)nationale gasten, we hebben een prachtig team, we maken mensen blij... wat wil je nog meer? Lauswolt voelt als een tweede huis, zowel voor onze gasten als voor mij.”

PERSONEEL: Het jaar rond “Met in totaal honderd man personeel runnen we hier een serieuze winkel, 365 dagen per jaar, 24 uur per dag. Vaste werknemers en vele parttimers en oproepkrachten die in de weekenden draaien en in de vakanties de nodige extra handen zijn. De kachel brandt hier voortdurend! Ik mag me gelukkig prijzen dat er goede, gemotiveerde mensen rondlopen: bediening, housekeeping, f&b, receptie, sales, techneuten, mensen in de beautysalon, koks enzovoort. Stuk voor stuk kwaliteit. Dat selecteert zich vanzelf uit; je past hier of je past hier niet, geen middenweg. Niet voor niets fungeren we als opleidingsinstituut voor verschillende onderwijsinstellingen, waar docenten werken die hier hun roots hebben.” “De horeca is bij uitstek gebaat bij goed personeel, met je personeel staat of valt de kwaliteit van je dienstverlening. Goed werkgeverschap betekent voor mij dat ik goed op mijn mensen pas door ze de ruimte te geven om zich te ontwikkelen. Dat we hier kortgeleden een 45-jarig dienstverband hebben gevierd, wil wel wat zeggen. Ook zijn er heel wat 25-jarige en 10-jarige jubilarissen.”

“De komende tijd komen er renovaties aan, dat zal gefinancierd moeten worden, waarbij de expertise van Van der Veen & Kromhout van pas zal komen. Hoewel we dit monumentale gebouw nooit volledig energiezuinig zouden kunnen maken, doen we er alles aan. Zo gaan we cv’s vervangen en misschien warmtepompen installeren. Dat doen we allemaal zo duurzaam mogelijk; dat is niet alleen onze maatschappelijke verantwoording, maar het levert op termijn ook nog wat op.” “Voor de keuken werd altijd al veel lokaal ingekocht. Streekproducten horen anno nu op de menukaart; daar was ik lang geleden in mijn tijd als chef-kok als een van de eersten al mee bezig. Het maakt onderdeel uit van de reden waarom je ergens bent. Nu we het toch over de menukaart hebben: vlees staat minder centraal, maar verdwijnt nooit. Wat niet inhoudt dat je ook zonder vlees heerlijk kunt eten; gasten komen speciaal hierheen voor ons achtgangen vegetarisch menu. Net als vlees, vis en gevogelte mag vegetarisch niet ontbreken. Overigens: we hebben hier een uitstekende chef de cuisine: Arjan Bisschop; ik bemoei me niet meer met de inhoud van het menu.”

BOEKHOUDING: Mierennest “Van der Veen & Kromhout heeft een geheel nieuw financieel huis gebouwd, dat was een enorme kluif. Tot grote tevredenheid hebben ze hun werk gedaan, ik vind ze vooral zeer betrokken. De overstap vond midden in het hoogseizoen plaats; oproepkrachten lopen dan af en aan. Dat leidde tot ongeloof van de kant van Van der Veen & Kromhout; de term mierennest viel. Tja, misschien is dat wel de beste vergelijking, want zo’n mierennest loopt organisatorisch gesmeerd!”

17


Ruben Visser en Imke Gerritsen zijn aanstekelijk enthousiast.

CULIVENTS CATERING

Culivents is een kleinschalig werkende cateraar die pure, ambachtelijk bereide gerechten levert en daarmee klanten telkens weer aangenaam weet te verrassen. Ruben Visser en Imke Gerritsen vormen het koppel dat aan de leiding staat, zowel van het bedrijf als van hun jonge gezin. Een belangrijk ingrediënt voor Culivents

AUTHENTICITEIT: Hoge

ambitie

Kernwoorden bij Culivents: ambachtelijk, vers, eerlijk en heerlijk, puur, seizoengerechten, creatief, biologisch, regionaal, less food miles, aandacht, liefde. Imke legt uit: “Ja, dat is een hele hand vol ambities, maar daar voelen wij ons het beste bij. Altijd al; we werken bijvoorbeeld niet regionaal omdat het moet. Als we vijftien jaar geleden hier waren begonnen, hadden we het net zo gedaan. Maar nu is de markt er rijp voor, gelukkig!”

vormt hun enorme passie voor duurzaam, gezond én lekker eten. Het tweede onmisbare ingrediënt is de grote dosis kennis die ze beiden hebben op het gebied van bereidingswijzen, kruiden, historie enzovoort; bij tijd en wijle geven ze dan ook lezingen. Last but not least: de twee vullen elkaar aan en inspireren elkaar, waardoor nieuwe ideeën ontstaan en tot wasdom komen.

Ruben vult aan: “We willen groeien, over vijf jaar zitten we in een groter pand en hebben we meer handen. Maar niet teveel, we willen zelf blijven koken, zelf contacten met de klanten houden. Het voordeel van groei is onder andere dat je efficiënter kunt gaan werken, dus die slag gaan we ook maken. Bovendien maak ik er een sport van om de kosten te roamen. Veel zelf doen en geen investeringen doen die als een molensteen om je nek hangen. We zijn met niets begonnen, alles hebben we zelf verdiend en opgebouwd. Tijdens de groei willen we wel de balans bewaken en controle houden.”

Culivents, dat vanuit Gorredijk werkt en heel het Noorden bestrijkt, levert zo’n zestig procent aan bedrijven en veertig procent aan particulieren. Bruiloften, personeelsfeesten, barbecues, congressen, lunches, jubilea... noem maar op. Van eenvoudig tot luxe, van een hapje/sapje tot acht gangen. Bovendien organiseren ze theaterdiners in samenwerking met van Ravesteijn Theater & Events. Culivents heeft zich aangesloten bij Dutch Cuisine en Euro Toques omdat dit naadloos bij hen past.

Imke: “We zijn in de loop der jaren vervreemd van ons eten. Het is druk druk druk, we nemen maar twintig minuten om onze warme maaltijd te bereiden. Daar speelt de voedingsindustrie op in met kant-en-klare pakketten en zakjes. Als het maar snel en makkelijk is. En gezond is niet zo belangrijk. Dom, want het kan bijna net zo snel en gemakkelijk met verse producten! De mensen hebben dit alleen niet meer geleerd, zoals wij dit wel van huis uit hebben meegekregen. Dat is jammer.”

Het enthousiasme spat er vanaf bij dit jonge, ambitieuze horecastel. Al jarenlang hebben ze een droom die ze nu langzaamaan verwezenlijken. De droom is: heerlijk en eerlijk koken en zoveel mogelijk mensen daarmee verrassen. Ruben: “We kunnen er eigenlijk nog steeds niet over uit: we doen gewoon eigenwijs ons ding, en mensen waarderen dat! Ze worden er blij van en zijn bereid ervoor te betalen. Dat is toch fantastisch!”

DUURZAAM:

Droom wordt werkelijk

BOEKHOUDING:

Ruben en Imke hebben een horeca-achtergrond. Ze konden beiden in hun werkomgeving hun creatieve ei niet meer kwijt, en zo ontstond het idee om met Culivents te starten. Om het een en ander te financieren, hebben ze eerst nog ernaast gewerkt, hij in de keuken en zij in de groothandel. Zo kreeg hun droom ruimte om te groeien en bloeien, en werd Culivents tot wat het nu is: een vof waar ze samen voor gaan en waar ze samen van kunnen leven.

Synergetisch duo

Alles aan Culivents is self-made. Het echtpaar werkt vanuit hun huis met kruidentuin in Gorredijk, de extra keuken is eigenhandig aangebouwd. Ook heel veel gerechten zijn zelf bedacht en ingrediënten zelf gemaakt; de zolder staat vol met fermentatie- en weckpotten. Imke: “Ik kom thuis na een wandeling met de kinderen met bakjes vol dennentopjes. Daar wil ik dan azijn van maken, we maken al onze azijnen zelf. Samen hebben we het erover, en dan komt hij met het idee voor een gerecht waarbij mosterd van dennentopjes perfect past.” Ruben vervolgt: “Zo vullen we elkaar mooi aan: Imke heeft meer verstand van planten, wilde bloemen en kruiden en allerlei natuurlijke ingrediënten en ik denk meer in smaken. Zij laat mij nadenken over dingen waarover ik anders nooit zou nadenken. Dat is onze mooie en waardevolle chemie.” Op de website van Culivents zijn de verhalen onder het kopje ‘Over ons’ zeer de moeite van het lezen waard. Als je dat leest, snap je hoe Ruben en Imke werken en kun je haast niet wachten om het resultaat van die twee uitgesproken persoonlijkheden te proeven.

Zoveel mogelijk

Ruben: “De manier waarop we werken is duurzaam: biologisch, regionaal en we gebruiken – áls we disposables moeten gebruiken, dat vermijden we zoveel mogelijk – biologisch afbreekbaar materiaal zoals rietsuikervezels. Verder letten we erop dat apparatuur energiezuinig is en we hebben zonnepanelen op het dak. Wat je als kleine onderneming kunt doen, dat doen we.”

Sparringpartner

“In het begin hebben we wel even georiënteerd op een boekhouder, maar ons online boekhoudprogrammaatje voldeed. Wel kwamen we toen Van der Veen & Kromhout al tegen. Nu we, na drie jaar, de stap hebben gezet om fulltime met Culivents bezig te gaan en de ambitie hebben om door te groeien, werd het tijd voor een accountant die ook als sparringpartner kan dienen. Dat achter de hand geeft de rust om ons volledig op de kern van ons werk te concentreren. Het kennismakingsgesprek met Durk Jan Zantema leverde al direct werkbare adviezen op. Bovendien hoeven we nu door de koppeling met Boekhout van Kromhout en Twinfield veel minder tijdrovende handelingen te doen.”


JOHAN K ARDOL, EEN VAN DE HORECASPECIALISTEN: , uitgegroeid Johan Kardol ecialist. tot horecasp

“Volg je hart, maar vergeet je hoofd niet.” Een aanzienlijk deel van de klanten van Van der Veen & Kromhout rolt uit de computer

Hart én hoofd

als je selecteert op ‘horeca’. Cateringbedrijven, cafés, restaurants, hotels, cafetaria,

“Investeer in financiële rapportages, op zo’n manier dat je met de spreekwoordelijke druk op de knop ieder moment inzicht hebt in de cijfers. Ik heb klanten gehad die moe maar voldaan na een druk seizoen de spullen kwamen inleveren, om er vervolgens achter te komen dat de cijfers tegenvielen. Met continu inzicht kun je direct inspelen op ontwikkelingen, sturen op de cijfers. Je hart klopt voor de zaak? Goed, volg je hart, maar vergeet het hoofd niet mee te nemen; hart en hoofd samen zijn een gouden combinatie.”

ijssalons en ga zo maar door. Bovendien zijn er veel klanten die naast hun hoofddoel ook horeca in huis hebben. Denk aan de modezaken van Rinsma met bar en lunchroom, campings met horeca en de bakker met een koffie- en gebakcorner. Een deel van die klanten komt terecht bij Johan Kardol, relatiebeheerder met de horecasector als specialisatie. Johan: “Ik ben erin gerold doordat ik een aantal Chinese restaurants in mijn portefeuille kreeg. Andere horeca kwam erbij, en zo werd ik intern de specialist. Maar ik kan ze lang niet allemaal hebben, dus inmiddels bezoeken vele andere collega’s ook beroepsmatig de nodige horeca-etablissementen. In alle jaren heb ik veel kennis opgedaan en die blijf ik verdiepen en delen met collega’s. Het leuke van deze portefeuille

DUURZAAM: Duurzaam? Wees behoedzaam! In de horeca is duurzaam ondernemen een issue, niet anders dan in andere sectoren. Tegenwoordig maken duurzaamheidsplannen onderdeel uit van je ondernemingsplan. Met name in de keuken en de koeling van horecabedrijven wordt veel energie gebruikt. Johan waarschuwt: “Ik heb kleine, beginnende ondernemers enthousiast zien vertellen dat een leverancier van energiezuinige keukenapparatuur had voorberekend dat de ondernemer via de milieu-investeringsaftrek (MIA) of de energie-investeringsaftrek (EIA) een aanzienlijk teruggaaf van de belastingdienst zou kunnen verwachten. De EIA en de MIA leidt echter alleen maar tot een belastingteruggaaf als de winst zodanig hoog is dat er eerst inkomstenbelasting moet worden betaald. Bij een startende ondernemer is dit niet altijd het geval.”

op dit moment is dat er de laatste tijd een stijgende lijn in de omzetten te zien is.

BOEKHOUDING: Goede kasadministratie geeft zekerheid

Blije klanten dus.“

Johan wijst op het grote belang van een goede kasadministratie: “De inkomsten gaan voor een zeer groot deel over de toonbank in de vorm van contant geld of pinbetalingen. De kasadministratie is van veel horecabedrijven de basis van de administratie. Een goed kassasysteem is daarom zeer belangrijk; het best ben je af met een systeem met het Keurmerk Betrouwbaar Afrekensysteem (keurmerkafrekensystemen.nl). Een dergelijk kassasysteem geeft beter inzicht in uw bedrijf en de bedrijfsvoering.

Ondernemingsvorm “Eenmanszaak, vof, bv; de keuze van de rechtsvorm in de horeca hangt af van vele aspecten. Hoe groot is je omzet, waar komt de financiering vandaan, werk je samen met een partner... deze vragen en nog veel meer moet je jezelf stellen om een rechtsvorm te kiezen. In de loop der jaren kan het bovendien raadzaam zijn van rechtsvorm te veranderen. Velen beginnen als eenmanszaak, bij groei is een BV te overwegen. Dit is het geval bij Gewoon De Brink. Als bijvoorbeeld een partner mee gaat werken, dan komt de vof om de hoek kijken; veel toegepast in de horeca, zo ook bij Culivents. Is die partner je echtgenoot of echtgenote of je kind, dan zijn er vormen als de man-vrouw- of ouder-kindfirma te overwegen. De eenmanszaak biedt fiscale voordelen, zoals de starters- en de zelfstandigenaftrek, de willekeurige afschrijving, een mkb-winstvrijstelling en de FOR. De keuze voor een bv wordt nog weleens gemaakt, omdat je dan niet privé aansprakelijk bent. Dat is deels theoretisch; aan de DGA van een bv eist de bank meestal dat je in privé borg staat.”

Een goed kassasysteem is van belang voor: • de horecaondernemer (alle transacties op het afrekensysteem worden foutloos en compleet geboekt en voldoen aan gestelde richtlijnen) • de bank die kredieten verstrekt (betrouwbare administratieve cijfers) • de gemeente (in verband met heffingen en vergunningen) • de accountant van de eigenaar (die op de compleetheid en juistheid van de registraties kan vertrouwen) • de Belastingdienst Dat kassaverschillen ontstaan, dat is een gegeven en dat is voor zover deze niet te omvangrijk zijn geen probleem. Wél dienen de verschillen regelmatig en goed worden verwerkt. Elk detail, elke verwerking, moet blijken uit de boekhouding. Heb je de boekhouding op deze manier op orde, dan sta je 1-0 voor bij een controle. Helaas vergt de aanschaf van een nieuw kassasysteem ook een flinke investering; voor starters vaak lastig op te brengen. Soms maak ik afspraken met de fiscus als we weten dat een ondernemer met een verouderd kassasysteem werkt. De fiscus geeft dan aan op welke manier een administratie zowel aan de – enigszins bijgestelde – eisen van de Belastingdienst voldoet als aan de mogelijkheden van het betreffende kassasysteem. Bij een controle gaat deze klant dan niet onderuit.”

LEES VERDER OP DE VOLGENDE PAGINA.

19


Boekhout van Kromhout

Loonwijziging per 1 juli 2019

Een modern kassasysteem kan veelal goed gekoppeld worden aan de software via Boekhout van Kromhout. Dat brengt besparingen met zich mee: gegevens hoeven niet door de ondernemer of door ons worden overgetypt in Twinfield. De kassa wordt online of via een export-bestand gekoppeld met Boekhout van Kromhout.

Per 1 januari 2019 zijn de minimumlonen gewijzigd, wat invloed had op het loon van nietvakkrachten. Ook het loon van vakkrachten is gestegen per die datum. De minimumloonregels veranderen stapsgewijs: per 1 juli 2017 ging de leeftijd waarop iemand het volwassen wettelijk minimumloon krijgt van 23 naar 22 jaar. Binnenkort, 1 juli 2019, wordt de volgende stap gezet naar 21 jaar. Ook zijn de percentages voor het minimumloon voor 18, 19, 20 en 21 jaar per 1 juli 2017 omhoog gegaan. Per 1 juli 2019 gaan die minimumlonen nog verder omhoog. Vanaf dat moment krijgt uw werknemer van 21 jaar dus een volwassen minimumloon.

Maaltijd voor je personeel Is de maaltijd voor personeel loon in natura of niet? Meestal niet: als uw werknemer niet tijdens etenstijd (tussen 5 en 8 uur) thuis kan eten vanwege zijn of haar shift, kan deze gewoon onbelast bij de baas aanschuiven. Let op: het ligt anders als een personeelslid dat overdag werkt na de dienst een hapje mee eet. Die maaltijd valt wel onder loon in natura of in de vrije ruimte.

All-in, inclusief btw Wat doet u als u voor feesten of diners een all-in prijs berekent? In dergelijke arrangementen zitten producten met verschillende btw-tarieven; zo is bijvoorbeeld het bier met 21% belast en de bitterballen met 9%. Het is verstandig om óf de kassa zo in te richten dat de prijzen en bijbehorende btw-tarieven apart worden aangeslagen, óf tevoren afspraken te maken met de fiscus hoe dit berekend wordt. Van der Veen & Kromhout helpt u bij dat overleg.

1976 uur Is uw werknemer vakkracht of niet? Het antwoord is van belang voor de hoogte van het loon. Een vakkracht heeft aantoonbaar meer ervaring en heeft daarom een hogere economische waarde in uw bedrijf. Op het moment dat uw werknemer bij de eigen werkgever meer dan 1976 ervaringsuren in dezelfde functie heeft opgebouwd, is hij of zij een vakkracht. Deze uren worden pas opgebouwd vanaf het moment dat de medewerker 18 jaar is. Een vakkracht heeft recht op het basisloon van de loonschaal. Een niet-vakkracht krijgt minimaal het wettelijk minimumloon. Ook heeft deze laatste geen recht op de feestdagencompensatie. Het staat u vrij deze wel uit te betalen.

Tips voor starters PERSONEEL: Personeel en cao In een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) staan afspraken tussen werkgevers en werknemers over zaken als lonen, vakantiedagen, feestdagen en opleidingsmogelijkheden. Bedrijven die bij KHN zijn aangesloten, zijn verplicht tenminste deze horeca cao te volgen. De tekst en loontabellen zijn via de site van KHN te downloaden. Ook modelcontracten zijn daar te vinden.

De meest voorkomende groepen met bijbehorende btw-tarieven: Koffie/ thee Frisdranken Keukengerechten Snoepgoed & Kauwgom Bieren Alcoholvrije bieren (< 0,5% alcohol)

9% 9% 9% 9% 21%

Wijnen Gedistilleerd Logies/ overnachtingen Zaalhuur Non-Food Gokkasten

Bij het starten van een onderneming komen zaken kijken als een ondernemingsplan, de financiële onderbouwing, vergunningen en in geval van een overname: de lopende contracten, inventaris en eigendomsverhoudingen. In de horeca gelden nog veel meer regels. Johan: “Als er een nieuwe klant bij me aanklopt die een horecazaak wil beginnen waar ook alcohol wordt geschonken, vraag ik altijd eerst naar zijn of haar leeftijd. Ooit wilde een 18-jarige zoon deelnemen in de horecazaak van zijn vader, maar die kreeg het deksel op de neus: je krijgt geen Drank- en Horecawetvergunning als je nog geen 21 bent. Bovendien moet je een SVH-diploma hebben. Sociale Hygiëne is een belangrijk diploma in de horeca in met name drankverstrekkende bedrijven omdat de Verklaring kennis en inzicht Sociale Hygiëne verplicht is voor bedrijven die alcohol schenken. Ze moeten aan wettelijke eisen voldoen die zijn vastgelegd in de Drank- en Horecawet.“

Bibob

21% 21% 9% 21% 21% Onbelast

Daarnaast krijg je als startende ondernemer te maken met de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob). Het doel van de Wet Bibob is dat gemeenten de integriteit van houders en/of aanvragers van vergunningen toetsen bij het Landelijk Bureau Bibob. De gemeente past de Wet Bibob toe op de aanvraag van de exploitatievergunning. Dit betekent dat er bij de vergunningaanvraag inzicht moet worden gegeven in de financiële administratie, de eigendomsverhoudingen in het bedrijf, het personeelsbeleid en de herkomst van het vermogen.

9%

Papierwerk Oftewel: bij de start van een horecaonderneming komt, meer dan in vele andere branches, zeer veel papierwerk kijken. Het invullen van allerlei formulieren vraagt een zekere discipline en vaardigheid. Starters schakelen Van der Veen & Kromhout dikwijls in om te helpen bij het invullen. Foutief ingevulde formulieren kunnen maanden vertraging opleveren, en daar is niemand bij gebaat.

Boekhout van Kromhout voor de horeca biedt het gemak van een grotendeels geautomatiseerde administratie; de tijdrovende administratie behoort tot het verleden. U heeft altijd en overal inzicht in actuele cijfers en het advies van uw accountant bij de hand. Door systemen slim te koppelen, houdt u tijd over voor uw horecagelegenheid.

Inkoopfacturen en kasbonnetjes

Bank/kas

Scan-en-herken

Branchespecifiek programma

Online boekhouden

Verkoopfacturen

Planning en urenregistratie

Boekhout van Kromhout Online totaaloplossingen Digitaal dossier Salaris online

Dashboard - Managementinformatie

(bijv. statuten en overeenkomsten)

Jaarrekeningen Belastingaangiften

Salarisportaal Medewerkers

Belastingdienst

SBR-rapportages • Banken •KvK


ALY MEINDERTSMA, REGIOMANAGER VAN KHN:

“Zorg dat je een verhaal hebt dat je onderscheidt van de rest.” Koninklijke Horeca Nederland (KHN) is dé branchevereniging voor de horeca. KHN vertegenwoordigt 20.000 horecaondernemers met ruim een kwart miljoen medewerkers. Samen met 233 afdelingsbesturen maakt de vereniging zich sterk voor een professionele en vooral toekomstbestendige horeca. Regiomanagers

Aly Meindertsma van KHN:

”Storytelling is belangrijk!” (Foto: KHN)

zoals Aly Meindertsma in Friesland helpen ondernemers op een persoonlijke en relevante wijze, aan de hand van vijf basics: service, lobby, advies, informatie en voordeel. Naast KHN bestaan er nog andere organisaties, bijvoorbeeld ONCE, VCHO, Gastvrijheidsgilde en Horeca Gilde. Aly: “Het is zo fantastisch om enthousiaste ondernemers te zien, bruisend van ideeën, vol geestdrift over hun eigen specifieke concept of gerecht. Dat maakt het werk van mij interessant. Plus de zeer uiteenlopende vragen die mij gesteld worden.” Want dat KHN als vraagbaak dient, blijkt wel uit de duizenden telefonische vragen die jaarlijks aan de adviseurs van KHN worden gesteld. Volgens Aly verdienen leden hun lidmaatschap ruim terug door de diensten en kennis die zij ervoor terugkrijgen.

1 2 3 4 5

Service KHN is de vraagbaak voor de horeca via het telefonische serviceteam.

Lobby KHN streeft ernaar dat horecaondernemers vrij kunnen ondernemen.

Advies KHN biedt persoonlijk advies, bij KHN op kantoor of bij u in de zaak.

Informatie KHN weet wat er speelt in de branche en deelt die kennis en inspiratie.

Voordelen De zorgvuldig geselecteerde partners van KHN bieden de leden vele voordelen.

Positief over toekomst

Uit een recent landelijk onderzoek van KHN blijkt dat bijna driekwart van de horecaondernemers de toekomst positief tegemoet zien. Dat uit zich in plannen voor groei en op z’n minst consolidatie. Hoewel er bedreigingen zijn, voeren de kansen de boventoon. Aly: “We hebben een geweldig jaar achter de rug: culturele hoofdstad 2018 met veel evenementen in de hele provincie, Friesland in de top 3 in de Lonely Planet, Friese bedrijven in de top van lijstjes van Beste Terras/Koffie/Cafetaria en niet te vergeten: een heerlijke zomer. Het Noorden doet lekker mee, en dit succes ebt na in 2019, dat is zeker. Tel de economische groei erbij op, jongeren die meer buitenshuis eten en verder van huis uitgaan de verwachting is goed.”

Personeelstekort dreigt

Waar kansen vooral per ondernemer verschillen, heeft de hele sector te maken met dezelfde bedreigingen. Een ervan is groot: personeelstekort. De horeca zal rigoureus het roer om moeten gooien om ten eerste personeel te werven en het ten tweede te behouden. Aly: “In de beloning – met name voor koks – zie je al verschuivingen. Ook horecaondernemers worden flexibeler; als een kok bijvoorbeeld 4 dagen van 10 uur wil werken en daarna 3 dagen vrij wil, wordt daarnaar gekeken. Ook kiezen ondernemers ervoor een dag (extra) dicht te zijn, om personeel niet teveel te belasten. Dat kan goed uitpakken, gasten accepteren het als je een dag gesloten bent. Tip: stem dit af op de openingstijden van de horeca in de buurt.” “De cao die sinds begin 2018 geldt, is goed voor werkgevers en werknemers. Beloning is niet de enige manier om werknemers tevreden te stellen. Vooral met de vele jonge werknemers in de horeca is het belangrijk dat je het goede voorbeeld geeft; als werkgever ben je een rolmodel. Wat je ervoor terugkrijgt is respect en trouw.” KHN organiseert regelmatig bijeenkomsten over goed werkgeverschap, de website biedt een inspiratiebox.

Zo werkt het niet

Lekker eigenwijs

KHN doet regelmatig onderzoek, en daaruit blijkt dat tegen de veertig procent van de horecaondernemers zegt goed te luisteren naar economische voorspellingen en daar hun conclusies uit te trekken. Maar een even zo grote hoeveelheid zegt zich daar niks van aan te trekken en hun eigen koers te varen. Zo druppelen nieuwe concepten als bijvoorbeeld Loetje langzaam door in het Noorden. Aly: “Jonge ondernemers die durven met iets innovatiefs te komen, blijken succesvol. Gasten willen steeds meer – naast goed eten – iets beleven. Storytelling wordt belangrijk, zorg dat je een onderscheidend verhaal hebt. Over je eten, je pand, je historie, je aankleding; zorg dat je uniek bent.”

Veelheid aan regels Aly Meindertsma, KHN: “In de petrochemie heb je te maken met gigantisch veel wetten en regels, dat kun je je voorstellen: gevaarlijke stoffen, grote hoeveelheden; risico op grote (milieu)rampen. Op nummer 2 in het lijstje met de meeste wetten en regels staat – je raadt het al – de horeca! Dat is ongelofelijk. Natuurlijk moet er hygiënisch gewerkt worden, draag je als horecaondernemer verantwoordelijkheid voor je, soms honderden tegelijk, gasten, maar de hoeveelheid regels is absurd groot. Om in te stappen als beginnende ondernemer moet je een hoge drempel over, en bestaande ondernemers moeten zich op dat gebied continu bijscholen, terwijl ze hun scholingstijd ook anders kunnen gebruiken, voor innovaties en dergelijke.”

Er is een wet in de maak, de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB). Het doel ervan is het aantal vaste banen te vergroten. Aly daarover: “Een nobel streven, maar de horeca heeft te maken met pieken en dalen. Vanwege dat tijdelijk werk én werk dat niet elke maand hetzelfde aantal uren bedraagt, is flexibiliteit ontzettend belangrijk. En niet te vergeten: een heel groot deel van de werknemers is daar ook bij gebaat, denk aan jongeren en studenten die een baantje in de horeca hebben. Die willen elke week kunnen bepalen hoeveel uren en op welke dagen ze werken; die wíllen niet eens een vaste aanstelling. Het is vervelend dat de sector met deze WAB wordt geconfronteerd, terwijl er al zoveel personeelsperikelen zijn! KHN lobbyt in Den Haag tegen deze wet.” Meer informatie: zowerkthetniet.nl.

Blurring, zegen of vloek?

Een bruisende binnenstad bestaat uit een goede afwisseling tussen verschillende soorten winkels en dito horecazaken. De bezoekers willen winkelen, koffie drinken, weer winkelen, dan lunchen, dan een bezienswaardigheid bezoeken en dan dineren. Aly: “Dat je koffie drinkt bij de boekhandel, luncht bij een kledingzaak en dineert bij een museum, vinden we geen goede ontwikkeling. Tenzij deze zaken alle benodigde horecapapieren en -vergunningen hebben. KHN is er duidelijk in: gelijke monniken, gelijke kappen. Mijns inziens smaakt de koffie het best in een koffiehuis. Maar blurring (mengen van functies zoals horeca en retail) is niet te stoppen en het biedt horecaondernemers ook kansen. If you can’t beat it, join it. Houd het in de gaten!”

21


SCHENKVRIJSTELLING, OOK ALS KOSTEN AL BETAALD ZIJN De schenkbelasting kent een vrijstelling voor schenkingen ten behoeve van de eigen woning. Deze bedraagt in 2019 € 102.010. De rechter heeft onlangs bepaald dat niet vereist is dat de schenking vooraf moet gaan aan de kosten.

Schenkvrijstelling eigen woning De schenkvrijstelling is van toepassing bij het schenken van een eigen woning of bij het schenken van geld waarmee een woning gekocht wordt. Het geld mag ook gebruikt worden om een eigen woning te verbouwen of onder voorwaarden om een hypothecaire lening mee af te lossen.

Moeten kosten aan schenking vooraf gaan? Onlangs kwam een zaak voor de rechter waarbij het de vraag was of een schenking alleen belastingvrij is als de kosten na ontvangst van de schenking gemaakt worden. De rechter besliste dat dit niet het geval is. De ontvanger van de schenking had in het jaar van schenking de kosten van een verbouwing voorafgaand aan de schenking eerst zelf betaald. Volgens de inspecteur was dit niet toegestaan, maar de rechter vond van wel.

Preventie Voor een aantal preventieve maatregelen geldt hetzelfde. Voor werknemers zijn ze belastingvrij, dus ook voor de medicus in dienst van een bv, maar niet voor de collega van wie de winst belast is in de inkomstenbelasting. Dit geldt voor de volgende vergoedingen of verstrekkingen, op voorwaarde dat ze samenhangen met de verplichtingen op grond van de Arbowet en de werknemer of dga in dienst van de bv geen eigen bijdrage betaalt: • een verplichte medische keuring • een aanstellingskeuring • een geneeskundig of arbeidsgezondheidskundig onderzoek of een second opinion • een griepprik in het kader van preventie- en verzuimbeleid • een door de werkgever geïnitieerd preventie- en gezondheidsprogramma • een EHBO-cursus die in redelijkheid deel uitmaakt van uw arboplan, inclusief herhalingscursussen en bijscholing in verband met het EHBO-diploma.

Stoel- of reflexzonemassage Ook stoel- of reflexzonemassage zijn voor de werknemer en de medicus in dienst van de bv belastingvrij, mits ze in redelijkheid deel uitmaken van een arboplan, onder werktijd plaatsvinden en er geen eigen bijdrage betaald hoeft te worden.

Roken

Let op! De schenkvrijstelling is eenmalig tussen schenker en verkrijger.

Voorwaarde inzake leeftijd Niet vereist is dat het een schenking tussen ouder en kind betreft. Als aanvullende voorwaarde geldt dat de verkrijger of zijn partner minstens 18 jaar oud is en niet ouder dan 39 jaar. Onlangs is goedgekeurd dat ook de dag van de 40ste verjaardag nog meetelt voor de vrijstelling.

REËLE RENTE BIJ HYPOTHECAIRE LENING AAN UW KIND Als u uw kind geld leent voor de aanschaf van een woning, is de hypotheekrente voor uw kind in beginsel gewoon aftrekbaar. Bij u is het forfaitaire rendement van box 3 belast, dat veel lager kan liggen. Wel is vereist dat de rente die u bij uw kind in rekening brengt reëel is, anders kan de inspecteur navorderen.

Hoeveel rente? Hoeveel rente bij het verstrekken van een lening aan uw kind berekend kan worden, is afhankelijk van de looptijd en omstandigheden; bijvoorbeeld hoe groot het risico is dat de lening niet wordt terugbetaald? Ook moet de rente reëel zijn, dus niet te veel afwijken van wat een kredietverstrekker in rekening zou brengen.

Tip: Vraag bij een of meerdere kredietverstrekkers na welke rente in uw situatie berekend zou worden.

Hoge rente voordelig Een hoge rente is fiscaal meestal voordelig. De rente is namelijk aftrekbaar bij uw kind, terwijl bij u het forfaitaire rendement van box 3 belast wordt. De rente moet voor uw kind natuurlijk wel zijn op te brengen. Daarom wordt vaak een deel van de rente teruggeschonken als deze te hoog is.

Hoge rente aanvaardbaar? Onlangs kwam een zaak voor de rechter in Den Haag, waarbij ouders aan hun kind een lening voor een woning hadden verstrekt tegen een rente van 9% met een looptijd van 15 jaar. Dit terwijl een rente van 3% in deze periode gangbaar was, als er een grote mate van zekerheid zou zijn dat de lening zou worden terugbetaald. Dit was hier niet het geval. De rechter vond een hogere rente vanwege het ontbreken van zekerheid aanvaardbaar, maar geen 9%. Van belang was dat het risico dat de lening niet zou worden terugbetaald, klein werd geacht. Een rente van 4,5% was wel aanvaardbaar, zodat het deel boven de 4,5% als schenking werd aangemerkt en niet aftrekbaar was voor het kind.

Dat roken slecht is voor de gezondheid, is bekend. Een cursus stoppen met roken is voor werknemers en dga’s die in dienst zijn van de bv, onbelast, waarbij ook nu de voorwaarde geldt dat deze deel uitmaakt van een arboplan.

Niet voor ondernemer Ondernemers in de inkomstenbelasting genieten deze onbelaste voordelen dus niet. Dergelijke kosten kunt u voor uzelf dus niet ten laste van de winst brengen. Een totaalfactuur inzake bijvoorbeeld stoelmassages voor uzelf en uw werknemer, zult u dus moeten splitsen.

SUBSIDIE AARDGASVRIJE WONINGEN VOOR BOUWSECTOR Heeft u een onderneming of een instelling in de bouwsector die werkt aan aardgasvrije woningen? Dan kunt u in aanmerking komen voor de subsidie Meerjarige Missiegedreven Innovatie Programma’s (MMIP). Een van de voorwaarden is dat u binnen een consortium van minimaal vier ondernemingen moet werken De subsidie wordt opengesteld van 15 april tot en met 10 september 2019 en is straks onderdeel van de regeling Topsector energieprojecten. Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) zijn er twee programma’s voor deze subsidie: 1. Voor de versnelling van energierenovaties in de gebouwde omgeving. (budget: € 7,2 miljoen) 2. Voor duurzame warmte en koude in de gebouwde omgeving. (budget: € 10,4 miljoen)

Voorwaarden subsidie U moet in ieder geval binnen een consortium van minimaal vier ondernemingen werken aan de realisatie van aardgasvrije woningen. Tevens moet het consortium minimaal € 2 miljoen subsidie aanvragen en het project binnen vijf jaar uitvoeren.

Vooraanmelding: tot en met 15 april Wilt u voor deze subsidie in aanmerking komen? Dan moet u eerst een vooraanmelding doen. Dit kan tot en met 15 april 2019. Uw aanvraag wordt beoordeeld door RVO.nl. De rijksdienst geeft daarbij advies voor de verdere uitwerking.

WAT BETEKENT DE BREXIT VOOR UW BTW? De uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie heeft btw-gevolgen als u zakendoet met Britse afnemers of leveranciers. Deze gevolgen zijn het grootst als het VK op 29 maart uittreedt zonder verdere afspraken met de EU (‘no deal’). Wat zijn dan de belangrijkste veranderingen en hoe kunt u zich daarop voorbereiden?

U verkoopt goederen aan het VK

FIT BLIJVEN IN DE ZORG, WAT IS FISCAAL MOGELIJK? Als ondernemer of dga in de zorg doet u er natuurlijk alles aan om zelf zo fit en gezond mogelijk te blijven. De fiscus draagt hier soms ook een steentje aan bij.

Fitness Fitness is een van de manieren om een goede conditie te behouden. Voor werknemers is fitness op de werkplek belastingvrij. Dat wil zeggen dat dit ook voor u zelf geldt als u als medicus in dienst bent van uw eigen bv, maar niet als u ondernemer in de inkomstenbelasting bent. Medici met een eenmanszaak, vof of maatschap genieten deze vrijstelling dus niet.

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT.

Bij een no deal bent u over een levering aan een zakelijke afnemer in het VK geen btw in Nederland verschuldigd. In plaats van een ‘intracommunautaire levering’ (wanneer u vanuit Nederland goederen naar ondernemers in andere EU-landen exporteert) heeft u dan met export naar een niet-EU-land te maken. Afhankelijk van de leveringscondities geeft u of uw afnemer de btw aan in het VK. Als u direct aan consumenten verkoopt, mag u nu tot de drempel van € 80.197 in Nederland btw afdragen. Na een no deal wordt de btw altijd in het VK geheven. Ook hierbij bepalen de leveringscondities wie de btw verschuldigd is. Houd hiermee rekening met uw verkoopvoorwaarden!

U koopt goederen uit het VK Als u goederen uit het VK importeert, geeft u nu in Nederland een intracommunautaire verwerving aan. Na de Brexit moet u de btw bij de douane aangeven en betalen.. U kunt dit voorkomen door een zogenaamde artikel 23-vergunning aan te vragen. U hoeft de btw dan niet bij de grens te betalen, maar u kunt deze dan verleggen naar uw btw-aangifte.


Let op! Bedenk bij goederenleveringen van of naar het VK dat er douanerechten verschuldigd kunnen zijn, en dat douaneformaliteiten nodig zullen zijn!

Regels voor dienstverlening Diensten zijn in de regel belast in het land van de afnemer. Als u een dienst uit het VK afneemt, moet u dit dus aangeven in uw btw-aangifte. Verricht u diensten in het VK dan zal de dienst aldaar belast zijn. Afhankelijk van de toekomstige regels in het VK zult u zich daar mogelijk moeten registreren voor de btw.

RAPPORTAGEPLICHT ENERGIEBESPARING OOK VOOR UW BEDRIJF? Bedrijven en instellingen die meer dan 50.000 kWh elektra of meer dan 25.000 m3 aardgas verbruiken, zijn verplicht energiebesparende maatregelen te treffen. Daarnaast moeten ze vanaf dit jaar deze maatregelen ook rapporteren bij de RVO. De rapportage moet uiterlijk 1 juli binnen zijn.

Energiebesparende maatregelen Besparende maatregelen die getroffen kunnen worden, zijn opgenomen in de Erkende Maatregelenlijst voor energiebesparing (EML). Deze maatregelen kennen een terugverdientermijn van maximaal vijf jaar.

Per bedrijfstak Tip: U hebt vaak een EORI-nummer nodig om zaken te doen met ondernemers buiten de EU. Heeft u al een EORI-nummer aangevraagd? Ga ook na of u in staat bent om douanezaken af te (laten) wikkelen.

De maatregelen zijn per bedrijfstak gerubriceerd. Er zijn 19 verschillende bedrijfstakken. Een voorbeeld van een maatregel voor de hotel- en restaurantbranche is het aanbrengen van ledverlichting.

EML in 2019 vernieuwd De Erkende Maatregelenlijst is dit jaar vernieuwd. Dit betekent echter niet dat u, indien u reeds met de uitvoering van maatregelen begonnen was, de maatregelen direct weer moet vervangen.

VOF VEREIST REDELIJKE GELIJKWAARDIGHEID PARTNERS Een vof biedt een aantal interessante fiscale voordelen. Maar dan moet de vof wel fiscaal worden geaccepteerd en mag er geen sprake zijn van een schijnconstructie.

Fiscale voordelen In een vof is in beginsel ieder der vennoten ondernemer. Iedere vennoot krijgt dus zelf een aantal ondernemersfaciliteiten, zoals de zelfstandigenaftrek. Uiteraard moet men wel aan de fiscale voorwaarden voldoen. Zo moet voor de zelfstandigenaftrek minstens 1.225 uur per jaar in het bedrijf worden gewerkt.

Geen schijnconstructie De vof mag geen schijnconstructie zijn die alleen maar ten doel heeft deze fiscale voordelen binnen te halen. In dat geval kan de fiscus deze voordelen ontzeggen, zoals onlangs gebeurde bij een koeriersbedrijf.

Vennoten in dienstbetrekking Genoemde vof bestond uit 16 vennoten. Uit de feiten bleek dat een van hen de baas was, waardoor er geen sprake was van gelijkwaardigheid. Er hoeft voor het bestaan van een vof geen volstrekte gelijkwaardigheid tussen de vennoten te bestaan, maar wel een zekere mate. De ondergeschiktheid binnen de betreffende vof was hiermee in strijd.

Ondergeschiktheid De ondergeschiktheid bleek onder meer uit het feit dat slechts de leidinggevende vennoot bepaalde wie er tot de vof mocht toetreden en alle vervoerscontracten afsloot. Bovendien gaf hij de overige 15 vennoten aanwijzingen en instructies. Bovendien kreeg hij als enige de cijfers van de accountant en verhinderde hij dat de andere vennoten hierover ook de beschikking kregen.

Waar rapporteert u? Vanaf dit jaar bent u, als grootverbruiker, verplicht uw maatregelen kenbaar te maken. Rapporteren doet u via het eLoket van de RVO. Uw rapportage moet uiterlijk 1 juli 2019 binnen zijn.

Let op! U moet vóór 1 juli 2019 uw energiebesparende maatregelen hebben gerapporteerd bij de RVO.

Toezicht en handhaving Het toezicht en de handhaving van de energiebesparingsplicht en de rapportageplicht ligt meestal in handen van de gemeente waarin uw bedrijf gevestigd is. Alleen bij grotere complexe bedrijven is het de provincie die deze taak uitoefent.

RVO.nl Meer informatie vindt u op de site van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland, www.rvo.nl.

VIER JAAR OUDE AUTO IS ‘NIEUW’ VOOR BPM Bij invoer van een personenauto is BPM verschuldigd. Daarbij is het van belang of de auto nieuw is of gebruikt. Of een auto nieuw is, hangt niet altijd af van het eerste moment van toelating. Soms kan zelfs een vier jaar oude auto als nieuw worden bestempeld, zo besliste het gerechtshof Amsterdam eerder.

Hoeveel BPM?

Dienstbetrekking

Als een personenauto vanuit het buitenland wordt ingevoerd, is BPM verschuldigd. Voor gebruikte auto’s hoeft niet de gehele BPM betaald te worden, maar slechts een deel. Voor de berekening van deze rest-BPM bestaan verschillende methodes.

De rechter oordeelde dat er sprake was van een dienstbetrekking. De navorderingsaanslagen bleven dan ook in stand.

Weinig kilometers

Vanwege de verhoging van het lage btw-tarief van 6% naar 9% per 1 januari 2019, is ook het kantineforfait voor sportclubs per dezelfde datum gewijzigd. Het forfait wordt verhoogd van 11,5% naar 13%.

Eerder kwam voor het gerechtshof in Amsterdam de vraag aan de orde wanneer een auto als nieuw kan worden bestempeld. In deze zaak ging het om een auto die al vier jaar oud was, maar pas slechts 195 km op de teller had staan. Volgens het gerechtshof was van belang dat de auto nauwelijks gebruikt was. Het feit dat er een periode van vier jaar was gelegen tussen het moment van eerste toelating in het buitenland en de registratie in Nederland, deed daar niet aan af. Het relevante criterium is namelijk de registratie en tenaamstelling in Nederland. Het productiejaar van de auto speelt daarbij geen rol. Het hof vond dat de BPM daarom bepaald moest worden op basis van een nieuwe auto.

Kantineforfait

Vierde eigenaar

Sportverenigingen waarvan de primaire activiteiten zijn vrijgesteld van btw-heffing, hoeven over hun kantineontvangsten geen btw af te dragen. Ze kunnen dan ook geen btw aftrekken over de inkoop. Voorwaarde is dat de kantineontvangsten in 2019 niet meer dan € 68.067 bedragen. Gaan de ontvangsten over deze grens heen, dan mag voor de btw-afdracht een forfaitair percentage worden toegepast. Dit percentage is verhoogd van 11,5% naar 13%.

Ook het feit dat de auto inmiddels in het bezit was van zijn vierde eigenaar, deed aan dit oordeel niet af. De auto was nauwelijks gebruikt en alle eigenaren waren autohandelaren.

WIJZIGING KANTINEFORFAIT SPORTCLUBS

Normale nevenactiviteit De goedkeuring is alleen van toepassing als de kantine als normale nevenactiviteit van de sportclub kan worden beschouwd. Dit betekent dat de activiteiten van de kantine moeten samenhangen met de primaire activiteiten van de betreffende sportclub.

Grondslag berekening btw Deze goedkeuring heeft tot gevolg dat de totale kantineontvangsten de grondslag vormen van de heffing. Dat geldt dus niet alleen voor de opbrengst voor het verstrekken van voedsel en drank, maar ook de opbrengst uit de exploitatie van speelautomaten en dergelijke.

Afschrijvingstabel niet toepasbaar De afschrijvingstabel die kan worden toegepast op gebruikte auto’s, was dan ook niet toepasbaar. Dit kwam de betreffende autohandelaar duur te staan, want de naheffing BPM bedroeg maar liefst zo’n € 46.000.

Nog meer tips vindt u op onze website: www.kromhout.com onder Nieuws

Voor onze aangepaste algemene voorwaarden en privacyvoorwaarden verwijzen we naar www.kromhout.com/algemene-voorwaarden

23


AR MA HT ? D, OC BTW ER K E R D ILD TVE ET CH UI M ES ET AT TG NI N UI G OT NO N P ÉÉ Henk heeft een goedlopend schildersbedrijf met 5 man personeel. Met name in restauratie van mooie, monumentale panden ligt hun specialiteit. Hoewel hij al jarenlang met veel plezier met Cor op de steiger staat en vele mooie klussen heeft gedaan, is Henk zeker met zijn tijd meegegaan. Met name in de particuliere markt zag hij een dalende vraag naar schilderwerk. Om toch een deel van deze omzet te behouden, is hij een jaar of zes geleden gestart met een webshop. En omdat het in zijn aard ligt om kwaliteit te leveren, wordt enkel verf en schildersmaterialen geleverd uit het topsegment van de markt. Via een slimme deal met een Nederlandse fabrikant op wereldniveau tegen zeer concurrerende prijzen.

Mede door de aantrekkende economie is de webshop de laatste twee jaar enorm gegroeid. Inmiddels heeft hij twee man fulltime aan het werk om ervoor te zorgen dat de dagelijkse bestellingen op tijd de deur uitgaan. Deze groei is mede te danken geweest aan de deal die hij heeft gesloten met Bol.com als verkoopplatform. Wordt op de site van Bol.com gezocht naar de betere verfmaterialen, dan is de kans groot dat dit geleverd wordt via Henk zijn webshop. Inmiddels hebben ook de zuiderburen Henk zijn verf ontdekt. Van de grote wereldspelers op verf- en coatinggebied zijn met name de Vlamingen zeer gecharmeerd van verf van Nederlands fabricaat en laat dit nu net het materiaal zijn dat Henk tegen zeer gunstige, concurrerende prijzen in België kan aanbieden. In 2018 had Henk met behulp van Bol.com een omzet in België van ruim € 40.000 en de verwachting is dat dit voor het komend jaar zeker niet minder zal zijn. Nu kwam Cor twee week geleden met een brief aanzetten uit België. Cor, die minstens zo handig is met mobieltjes en smartphones als met de kwast, regelt inmiddels de

administratieve afhandeling van de webshop. De brief is van een zekere Dieter Desloover, medewerker van de Federale Overheidsdienst Financiën. In deze brief schrijft Dieter dat uit informatie in hun bezit, blijkt dat de Henk zijn webshop de drempel voor afstandsverkopen naar België heeft overschreden. Volgens zijn informatie heeft hij zich echter tot op heden nog niet in België laten registreren voor btw-doeleinden. Hij vraagt om informatie over alle afstandsverkopen naar België over 2018, zowel via de eigen website als via externe verkoopplatforms. Heeft Henk, zo vervolgt hij zijn brief, zich intussen in België geregistreerd voor btw-doeleinden en de Belgische btw op deze afstandsverkopen geregulariseerd, dan dient hij daarvan een gedetailleerd bewijs toe te voegen. “Wat moeten we precies aanleveren?”, vraagt Henk aan Cor. “En waarom moeten we ons in België registreren? We hebben toch keurig de btw over de verkoop afgedragen. Hoezo Belgische btw – hoe noemen ze dat Cor? – op deze afstandsverkopen regulariseren?”

Omdat Cor noch Henk een idee heeft van wat de brief van Desloover precies inhoudt, hebben ze contact opgenomen met hun Taxman. Deze legt het volgende uit.

Om tot slot de btw in België af te kunnen dragen, moet er een Belgisch btw-nummer komen, moet er daar aangifte worden gedaan en moet de btw aldaar worden afdragen.

Als er goederen worden geleverd buiten Nederland, maar binnen de EU, zoals in België, en de goederen worden geleverd aan een particulier, of iemand die in het betreffende land niet belastingplichtig is voor de btw, dan kan er Nederlandse btw worden berekend. De voorwaarde die hieraan verbonden is, is wel dat het totaal aan leveringen beneden een bepaald bedrag blijft. Dit is het zogenoemde drempelbedrag. Dit drempelbedrag kan per land verschillen. Voor België bedraagt de drempel € 35.000 per jaar. Komt de omzet in België op een gegeven moment boven de € 35.000 uit, dan moet vanaf de eerstvolgende verkoop Belgische btw in rekening gebracht gaan worden. Deze regeling noemt men de afstandsverkopen.

Henk blijft zich verbazen over de digitale wereld. Hoe kunnen de Belgen zonder ons te kennen nu weten dat wij voor meer dan € 35.000 aan verf hebben verkocht, vraagt hij zich af. Zou Bol.com informatie verstrekt hebben aan de Belgische fiscus? Of zou de Belgische fiscus informatie bij Bol.com hebben opgevraagd? Hoe het ook zij, Henk vraagt zijn Taxman om het btw-hobbeltje in België voor hem te nemen, zijn webshop te laten registreren, een btw-nummer aan te vragen en aangifte te gaan doen. En nu hij de grens van € 35.000 in 2018 heeft overschreden, betekent dit dat hij in 2019 vanaf de eerste levering Belgische btw moet afdragen. Daar geldt overigens hetzelfde tarief van 21%.

Er moet dus gedurende het jaar worden bijgehouden hoe de omzet in België zich ontwikkelt en wanneer de grens wordt overschreden. Om dit bijhouden te voorkomen, bestaat er ook een keuzeregeling. Die houdt in dat direct vanaf de eerste verkoop in België Belgische btw wordt berekend. De Nederlandse btw blijft dan uiteraard buiten beeld. De keuze voor dit alternatief is aantrekkelijk als het btw-tarief in het betreffende land lager ligt dan de 21% in Nederland of als bijna zeker is dat de verkoop de drempel in het land wordt gehaald. Om deze regeling moet bij de Belastingdienst worden verzocht, en de keuze geldt voor twee jaar.

Jules W ilming

Eruit halen wat erin zit! Uw ambities voor de volle 100% waarmaken. Door 24/7 met u mee te denken op het gebied van accountancy en fiscaal advies. Meer dan 100 betrokken topprofessionals die nooit concessies zullen doen aan uw doelen en uw plannen om ze te bereiken. In voor- en tegenspoed. Uw zaken raken ons immers net zo goed.

VOOR ONDERNEMERS DIE ERUIT HALEN WAT ERIN ZIT.


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook