NOVEMBER 2023
6
7
8
11
Hoogwater in de stad
Veilig leren vluchten
Pizza uit de schooltuin
Complimentenmol in de klas
De leerlingen leren een wond verzorgen.
Foto’s: Arjen Jan Stada
De leerlingen en EHBO-leraar Safouane. FEIJENOORD – Wat doe je als iemand zich in een kauwgombal verslikt? En hoe maak je een wond schoon? De leerlingen van groep 7 van basisschool De Nieuwe Haven krijgen EHBO-lessen. EHBO staat voor Eerste Hulp Bij Ongevallen. De leerlingen leren hoe ze kunnen helpen als er een ongeluk gebeurt. Tekst: Marloes Brouwer
‘Je krijgt een brandwond als je jouw huid ergens aan brandt. Er zijn 3 verschillende soorten brandwonden. Je huid is rood bij een eerstegraads brandwond. Je kan de wond dan zelf met lauw water afkoelen. Je krijgt een blaar bij een tweedegraads brandwond. Je moet je wond dan laten controleren door een dokter. Je huid wordt zwart bij een derdegraads brandwond. Je moet dan naar het ziekenhuis’, vertelt Jo-Ann (11).
Nep bloed
‘We leren hoe je een wondje verzorgt. De EHBO-leraar Safouane smeert nep bloed op onze armen. Je moet een wondje eerst ontsmetten met alcohol. De wond wordt dan schoon. We leggen daarna een gaasje op de wond. We rollen een verband om de arm zodat er geen bacteriën in de wond kunnen komen. De wond raakt daardoor niet ontstoken’, vertelt Andriëlla (11).
Verslikken
Zümra (12): ‘Je krijgt geen adem als er iets in jouw keel vastzit. Je kan dan stikken. Wij leren hoe je iemand helpt die geen adem kan halen. Je legt jouw armen om de heupen van die persoon. Je legt jouw vuist op de bovenbuik van die persoon. Je legt jouw andere platte hand op jouw vuist. Je drukt dan een paar keer op de buik van de persoon die zich verslikt. Wat er vastzit schiet dan omhoog uit de keel.’
NOVEMBER 2023
De meester vraagt aan de klas: ‘Hebben jullie nog iets leuks meegemaakt dit weekend?’ Jantje zegt: ‘Ja meester, de koning heeft mij gebeld!’ ‘Echt waar? Wat zei hij dan?’, vraagt de meester. Jantje vertelt: ‘Sorry, ik heb een verkeerd nummer gebeld.’ Colin (11)
2 paarden staan te grazen in de wei. Zegt het ene paard: ‘Waf, waf!’ Het andere paard reageert: ‘Wat zeg jij nou?’ Het ene paard legt uit: ‘O, ik studeer vreemde talen!’ Elif (9)
Een vrouw heeft haar been gebroken. Ze krijgt gips om haar been. De zuster vraagt: ‘Welke kleur gips wilt u mevrouw?’ De vrouw antwoordt: ‘Doe maar gebroken wit zuster.’
t
a
b
l
e
t
n
b
s
r
v
i
e
l
s
c
h
i
e
t
e
n
e
n
n
l
e
v
e
l
r
t
l
e
r
t
i
e
w
i
o
a
u
n
a
i
l
e
l
e
r
n
t
p
t
e
a
t
i
r
n
n
i
e
m
n
n
t
i
o
e
n
o
n
g
o
d
n
o
n
c
m
z
e
g
i
c
e
n
n
v
u
o
e
e
t
e
g
n
i
n
n
a
p
s
t
n
o
alleen anderen avonturen beloning computer concentratie creativiteit emotie geluksstofje
e
j
f
o
t
s
s
k
u
l
e
g
Antwoord (1 woord):
c
r
e
a
t
i
v
i
t
e
i
t
c
o
n
c
e
n
t
r
a
t
i
e
internet level online ontspanning punten schieten sociaal strategie tablet verliezen
Het antwoord van de woordzoeker van oktober is:
Regels: de woorden vind je horizontaal, verticaal en diagonaal. Ook achterstevoren. Je mag letters meerdere keren gebruiken. Als je de overgebleven letters in de juiste volgorde
LEZEN.
De winnaar is Dylan (10) Gefeliciteerd!
zet, krijg je het antwoord. Mail dit antwoord samen met je voornaam, leeftijd en het telefoonnummer van je ouder(s) of verzorger(s) (zodat we contact met je kunnen opnemen als je hebt gewonnen) naar ANTWOORD@JONG010.NL. Alleen de winnaar krijgt bericht.
Julia (12)
Je nn y en Jimm y Er waren eens een meisje met een paarse jas en een jongen met een gele jas. Wie zijn dit?
Kijk eens wat ik heb gemaakt.
Wat vrolijk!
Michiel van de Vijver
Ik heb een mooie tekening gemaakt!
Wat triest! ?
Laat zien!
Jenny en Jimmy uit Jong010. Younes (9)
Wat is een vliegend zoogdier dat je bijna niet kunt zien?
Een camoufleermuis. Manuel (11)
Welke salade helpt goed tegen jeuk?
Een krabsalade.
Kenzo (10)
Zoek de paperclips in de kinderkrant!
Heb jij een tip voor Jong010?
redactie@jong010.nl
Kun jij ze allemaal vinden?
Lees alle kranten op onze website: www.jong010.nl
Vul hier het aantal in:
DE NIEUWE JONG010 VERSCHIJNT DONDERDAG
Jong010 wordt mede mogelijk gemaakt door:
7 DECEMBER 2023
JONG010 - NOVEMBER 2023 JAARGANG 14 - EDITIE 3 OPLAGE: 38.000 KRANTEN Hoofdredacteur: Suzanne Huig Journalisten: Marloes Brouwer, Lot Derks, Amy van Loon, Jesse Wagenvoord Fotografen: Peter Snaterse, Arjen Jan Stada Vormgeving: Marcel van den Assem Redactiemedewerker: Sasja Hof Aan deze editie werkten verder mee: Piet van Es, Nora van der Schoor
NOVEMBER 2023
ROTTERDAM – Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Hij is ook benieuwd naar de meningen en ervaringen van basisschoolleerlingen. Hoe ziet jouw ideale speelplek eruit? Tekst en foto's: Suzanne Huig
‘Je ziet in iedere wijk in Rotterdam speelplekken. Ik vind het belangrijk dat er speelplekken zijn. Het is goed en gezond om veel buiten te spelen. Speeltoestellen zijn soms verouderd. Speelplekken moeten soms worden verplaatst. De gemeente wil graag dat kinderen en hun ouders of verzorgers meedenken over hoe nieuwe speelplekken eruit moeten zien. Hoe ziet jouw ideale speelplek eruit?’
AHMED ABOUTALEB
Foto: Gemeente Rotterdam / Marc Nolte
‘Ik vind het leuk als er op een speelplek genoeg ruimte is om met veel kinderen te spelen. Ik wil daarom graag een groot speelveld in mijn wijk. Kinderen kunnen op dat veld dan verschillende spellen spelen met elkaar.’
‘Ik houd van sporten. Ik vind het leuk als er een speelplek komt met verschillende sporttoestellen. Ik vind het ook leuk als er een grote wip komt waarop je met meerdere kinderen tegelijkertijd kunt wippen.’
QUIMAYAH
AMMARAH
‘Ik vind het leuk om te schommelen. Mijn ideale speelplek heeft daarom een grote schommel. Ik vind het niet fijn als er 1 grote speelplek in een wijk is. Ik vind het fijner als er een paar kleine speelplekken zijn. Het is dan minder druk op de speelplekken.’
‘Ik houd van voetballen en klimmen. Mijn ideale speelplek heeft daarom een voetbalveld en een klimparcours.’
9 JAAR
‘Ik vind het leuk om te fietsen en te skateboarden. Mijn ideale speelplek heeft daarom een parcours voor fietsers en skateboarders.’
EMIN
10 JAAR ‘Ik houd van klimmen. Mijn ideale speelplek heeft daarom een groot klimrek. Het lijkt mij leuk als er door mijn wijk een parcours van klimrekken komt.’
LENA
8 JAAR Hoe ziet jouw ideale speelplek eruit?
8 JAAR
JACE
10 JAAR
JOSEPHINE 8 JAAR
‘Ik wil graag een springkussen in de speeltuin in mijn wijk. Ik vind het leuk om te springen en trucs te oefenen op een springkussen.’
ALDEHIER 11 JAAR
‘Ik vind het belangrijk dat een speelplek een gedeelte voor grote kinderen heeft en een gedeelte voor kleine kinderen heeft. Ik vind dat er voor kleine kinderen een schommel moet zijn. Ik vind dat er voor grote kinderen een voetbalveld moet zijn.’
‘Mijn ideale speelplek heeft een zandbak. Ik vind het leuk om dingen te bouwen van zand. Ik vind het ook belangrijk dat er in iedere speeltuin een picknicktafel staat. Ik vier mijn verjaardagsfeestjes vaak in een speeltuin. Het is fijn als je met elkaar aan een picknicktafel kunt zitten als je een feestje viert.’
ELLA-FAE
VICTOR
7 JAAR
8 JAAR
NOVEMBER 2023
ROTTERDAM – Angry Birds, Hay Day, Clash Royale, Roblox, FIFA22, Minecraft en Fortnite zijn populaire spelletjes. Misschien speel jij ook wel 1 van die spelletjes. Sommige kinderen gamen zoveel dat ze gameverslaafd raken. Leerlingen van basisschool De Hoeksteen kregen een les over gameverslaving van Renate en Lisanne van de organisatie Chris en Voorkom! Tekst en foto’s: Suzanne Huig
Gamen is via een spelcomputer, computer of een telefoon een spel spelen. Je kunt alleen gamen en tegen anderen gamen.
Uren gamen
Zekai (12): ‘Ik game ongeveer 2 uur per dag. Ik game in vakanties ongeveer 5 uur per dag. Ik ontspan als ik game. Ik speel vooral schietspelletjes.’ Abdirahman (11): ‘Ik game in vakanties ongeveer 4 uur per dag. Ik game na een schooldag meestal 3 uur. Ik speel Roblox, Clash Royale en FIFA22. Ik vind het leuk om steeds beter te worden in de spellen.’ Shanty (11): ‘Ik game ongeveer 2 uur per dag. Ik game maar 1 uur als ik huiswerk moet maken. Ik speel Roblox en Fortnite.’ Aya (11): ‘Ik game minder dan 1 uur per dag.’
De leerlingen in gesprek met Lisanne van de organisatie Chris en Voorkom!
Een gamewekker
Arish (11) gamet 2 uur per dag. Hij heeft een speciale gamewekker. ‘Ik vind het lastig om te stoppen met gamen. Ik wil niet stoppen als ik een spel aan het spelen ben. Mijn ouders hebben daarom een gamewekker voor mij gekocht. De wekker is ingesteld op 2 uur. De gamewekker gaat af als er 2 uur voorbij is. Mijn game sluit dan automatisch af’, vertelt Arish.
Arish speelt het liefst Fortnite. Voordelen en nadelen van gamen
De leerlingen bespreken de voordelen en nadelen van gamen. ‘Gamen is leerzaam. Je moet in een game vaak snel reageren. Je leert daardoor snel op dingen te reageren’, zegt Isabela (12). Loïs (12): ‘Veel games zijn Engelstalig. Ik leer daardoor veel Engelse woorden via games.’ Marwa (12): ‘Je kunt online met verschillende mensen gamen. Je kunt daardoor nieuwe mensen leren kennen.’ Amber (11): ‘Het is slecht voor je ogen om lang naar een scherm te kijken. Het is daarom ook slecht voor je ogen om te gamen.’ ‘Sommige mensen die veel agressieve games spelen worden agressief. Ze doen het geweld dat ze in games zien in het echt na’, zegt Mayra (10).
Je hersenen werken als een soort spons. Je hersenen nemen op wat je ziet. Je wordt daardoor agressief van agressieve games.
De leerlingen vullen in hoeveel uur zij gamen per dag.
Verslaafd aan gamen
Lisanne: ‘Het is logisch dat je vaak wilt gamen als je een spel leuk vindt. In je hersenen komt een geluksstofje vrij als je gamet. Je voelt je daardoor goed en blij. Bijvoorbeeld omdat je in een nieuw level komt of omdat je een prijs hebt behaald. Het stofje zorgt ervoor dat je vaker wilt gamen. Het spelen van een game wordt een probleem als je er op andere momenten last van krijgt. Bijvoorbeeld als je er ruzie over krijgt met je ouders, je geen tijd meer hebt om met vrienden af te spreken of het niet goed gaat op school. Je bent verslaafd aan iets als je niet zonder kunt. 1 op de 10 jongens is gameverslaafd.’
Afspraken maken
Zekai speelt het liefst FIFA22.
‘Je kunt met je ouders of verzorgers afspraken maken om te voorkomen dat gamen een probleem wordt. Je kunt bijvoorbeeld afspreken hoe lang je mag gamen. Je kunt ook afspreken welke dingen je nog meer kunt doen behalve gamen’, vertelt Renate.
NOVEMBER 2023
ROTTERDAM – Caetano (7) heeft het syndroom van Down. Het syndroom van Down is een aandoening waarmee je wordt geboren. In Nederland worden ieder jaar ongeveer 200 kinderen met het syndroom van Down geboren. Kinderen met het syndroom van Down kost het vaak meer tijd en moeite om dingen te leren. Tekst: Suzanne Huig
Mensen bestaan uit heel veel cellen. In iedere cel zitten chromosomen. In je chromosomen zitten allerlei eigenschappen die je van je ouders hebt gekregen. Bijvoorbeeld welke kleur haar en welke kleur ogen je hebt. Bijna iedereen heeft 46 chromosomen. Mensen met het syndroom van Down hebben 47 chromosomen. Het extra chromosoom zorgt ervoor dat zij zich lichamelijk en verstandelijk anders ontwikkelen.
Het syndroom van Down wordt ook wel trisomie 21 genoemd. Fietsen door de wijk
Caetano zijn spieren zijn door het syndroom slapper dan de spieren van leeftijdsgenootjes. Sommige dingen zijn voor Caetano daardoor lastiger dan voor zijn leeftijdsgenootjes. Het is voor hem bijvoorbeeld lastiger om te fietsen. ‘Ik kan fietsen doordat ik heel veel heb geoefend met fietsen. Ik ben heel trots op mezelf dat ik nu kan fietsen. Ik vind het leuk om samen met mijn ouders en broertje te fietsen door mijn wijk. Ik ben soms een beetje bang dat ik ergens tegenaan bots als ik fiets. Ik draag daarom een speciaal vest als ik fiets. Aan het vest zit een handvat. Mijn vader of moeder kan me aan het handvat vasthouden als dat nodig is.’
Caetano.
Hulp van juffen
‘Ik zit op basisschool speciaal onderwijs De Regenboog’, vertelt Caetano. De school is een school speciaal voor leerlingen met een beperking of probleem. Caetano: ‘Ik zit met 10 leerlingen in een klas. We hebben 2 juffen. De juffen helpen mij graag. Ik krijg iedere week ook extra hulp van een leesjuf. Ik oefen met haar om woorden en zinnen te lezen. Ik heb speciale kaartjes met daarop woorden die ik wil leren lezen. Ik maak van die woorden zinnen. Ik krijg ook iedere week les van juf Cindy. Zij doet met mij oefeningen zodat ik sterker word en beter kan schrijven. Ze helpt mij ook om mijn emoties beter te begrijpen en omrustiger te blijven.’
Caetano doet een oefening om sterker te worden. Sporten en spelen
Caetano vindt het leuk om te sporten en te spelen. ‘Ik zit op zwemles en op scouting. Ik hockey en voetbal soms met mijn vader op straat. Ik vind het leuk om met mijn broertje tikkertje te spelen. Ik vind het ook leuk om met mijn mama, mijn papa en mijn broertje naar een speeltuin of een bos te gaan. Ik word blij als ik beweeg.’
Caetano laat zien dat hij kan fietsen.
Caetano oefent met lezen met zijn moeder.
Foto’s: Arjen Jan Stada
Fonds Kind & Handicap helpt kinderen en jongeren met een handicap of chronische ziekte.
Een handicap is een beperking waardoor je sommige dingen niet zo goed kunt.
Een chronische ziekte is een ziekte die minimaal 3 maanden duurt, steeds terugkomt of niet genezen kan worden.
De organisatie geeft bijvoorbeeld geld om hulpmiddelen te kopen, voorlichting te geven of onderzoek te doen.
NOVEMBER 2023
ROTTERDAM – Criminelen gebruiken soms bankrekeningen van anderen om slechte dingen mee te doen. De bankrekeningen van de anderen worden dan misbruikt. Je doet iets wat verboden is als je jouw bankrekening laat gebruiken door criminelen. De kans is kleiner dat je slachtoffer wordt van criminelen als je veilig met geld leert omgaan. Tekst en foto: Suzanne Huig
Iemand die zijn betaalrekening, betaalpas of pincode uitleent aan criminelen noemen we een geldezel. Geldezels zorgen ervoor dat illegaal geld via hun bankrekening bij criminelen kan komen.
Geldezels zoeken
Criminelen zoeken bijvoorbeeld op schoolpleinen naar geldezels. Criminelen vragen dan of ze geld op de betaalrekening van de geldezel mogen zetten. De geldezel moet het geld daarna pinnen en aan de crimineel geven of overmaken naar de crimineel. De geldezel mag zelf vaak een deel van het geld houden. De criminelen proberen de geldezels over te halen doordat de geldezels een deel van het geld mogen houden.
Geldezels helpen criminelen
De criminelen misbruiken betaalrekeningen van geldezels. Ze stelen geen geld van de geldezels. Je rekening kan ook worden misbruikt als er geen geld op je rekening staat. Criminelen willen hun eigen rekening niet gebruiken omdat de politie de criminelen dan makkelijker kan vinden. Geldezels helpen criminelen. Een geldezel kan worden opgespoord door de politie. Geldezels kunnen een straf krijgen.
Zou jij je betaalpas of telefoon uitlenen als er toch geen geld op je rekening staat? Leg uit waarom.
Stop criminelen
De kans is kleiner dat je een geldezel wordt als je nooit je rekeningnummer, betaalpas of pincode aan iemand geeft. Leen ook niet zomaar je telefoon aan iemand uit als je via je telefoon bij je betaalrekening kunt komen. Vertel het aan je ouder(s), verzorger(s) en de politie als iemand om jouw rekeningnummer, betaalpas of pincode heeft gevraagd. Je kunt de politie op die manier helpen om criminelen te stoppen.
Naam: Reactie:
Imrane (10)
‘Ik leen mijn betaalpas en telefoon aan niemand uit. Ik leen mijn betaalpas ook niet uit als er geen geld op mijn rekening staat. Een crimineel kan later geld op mijn rekening storten als ik mijn betaalpas uitleen. Ik kan dan in de problemen komen.’
Storm op komst FEIJENOORD – De waterschappen en de gemeente Rotterdam beschermen Rotterdam tegen overstromingen. Het Noordereiland is een eiland in de Nieuwe Maas. Het Noordereiland wordt niet beschermd door een dijk. Het Noordereiland kan daardoor overstromen. Burgemeester Aboutaleb, Guilherme (12), Amaury (12) en Samuel (12) wandelden tijdens het festival ‘Storm op Komst’ over het eiland. Tekst: Jesse Wagenvoord Het stormseizoen is op 1 oktober begonnen. Tijdens het
Samuel, Guilherme en Amaury tillen de zandzakken. De zandzakken worden gebruikt om huizen te beschermen tegen overstromingen.
stormseizoen is er een grotere kans op hoogwater en storm.
‘Het Noordereiland overstroomt vaker tijdens het stormseizoen’, vertelt Samuel. Samuel woont zelf op het Noordereiland.
‘Het Noordereiland ligt in een buitendijks gebied. Een buitendijks gebied is een gebied dat niet door dijken wordt beschermd.
Voorbereiden op overstromingen
woon, komt soms water te staan. De hogere verdiepingen blijven
rekening houden met overstromingen. We
De buurtbewoners kunnen op het
‘Ik leer dat het belangrijk is om bijvoorbeeld
leggen. ‘Je kunt zandzakken tijdens
is een zaklamp zonder batterijen. Het
tegen te houden. Je kunt voor een
van het lampje knijpt. Je kunt een knijpkat
Het water kan door de zandzakken
overstroming’, legt Guilherme uit. Amaury:
gaan’, zegt Samuel. ‘Ik vind de
een slingerradio te hebben. Een slingerradio
zegt Amaury.
Het gebied kan daardoor overstromen. In het gebouw waarin ik
Burgemeester Aboutaleb: ‘We moeten
Zandzakken voor de deur
gelukkig droog’, zegt Samuel.
moeten goed opletten en voorbereid zijn.’
festival oefenen met zandzakken
een knijpkat in huis te hebben. Een knijpkat
een overstroming gebruiken om water
lampje gaat branden als je in het handvat
deur bijvoorbeeld zandzakken leggen.
gebruiken als de stroom uitvalt door een
dan minder makkelijk naar binnen
‘De burgemeester vertelt dat het goed is om
zandzakken best zwaar om te tillen’,
gaat aan als je aan de slinger draait.
De burgemeester kan via een slingerradio informatie en tips geven tijdens een overstroming.’
HOOGWATER
Guilherme en Amaury in gesprek met burgemeester Aboutaleb. Foto’s: Peter Snaterse
Een hoge stand van het water die kan zorgen voor overstromingen.
NOVEMBER 2023
Marley: ‘Ik vind dat ik het te druk heb. Ik vind veel dingen leuk. Ik wil daarom ook graag veel verschillende dingen doen. Ik ben daardoor soms heel moe. Dat vind ik niet fijn.’
Hoi Marley, om het te druk te hebben en Ik snap dat je het niet fijn vindt y’s te hebben. De kans hobb vaak moe te zijn. Het is fijn om hobby’s hebt. Maar je je als klein is dat je je gaat vervelen is niet goed voor je gezondheid gezondheid is ook belangrijk. Het je vaak moe bent. en je concentratie op school als
Uitrusten is belangrijk ROTTERDAM – Marieke van Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Rijnmond reageert iedere maand in Jong010 op een vraag of een probleem van een leerling of klas. Ze beantwoordt deze maand de vraag van Marley (10). Tekst: Suzanne Huig Heb jij een vraag aan Marieke of zit je ergens mee?
Marieke beantwoordt ingestuurde vragen.
te rusten. Je voelt je dan Het is belangrijk om voldoende uit sten als je dagen zijn minder vaak moe. Je kunt niet uitru belangrijk om soms even niets is volgepland met activiteiten. Het er moe en je wordt rustig in je mind dan t te doen. Je lichaam word hoofd.
Lijstje met leuke dingen
aal leuk vindt om te doen. Je kunt opschrijven wat je allem vindt om te doen bovenaan. Zet de dingen die je het leukste vindt onderaan de lijst. Je kunt Zet de dingen die je minder leuk te doet. Doe alleen de dingen liefs daardoor zien wat je het aller iedere dag ook een uurtje waarin waar je echt blij van wordt. Plan je niets hoeft te doen. Groetjes, Marieke
Stuur een mail naar
REDACTIE@JONG010.NL
Of stuur een brief naar
Jong010, Postbus 13037,
Foto: Peter Snaterse
3004 HA Rotterdam.
De leerlingen oefenen om veilig de school uit te komen.
DELFSHAVEN – Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond wil gevaarlijke situaties voorkomen. Brandweervrouw Sheila gaf aan leerlingen van de Valentijnschool een gastles over veilige vluchtroutes. Tekst: Suzanne Huig ‘Een voorwerp dat in brand staat, kan in een paar minuten een grote brand veroorzaken. Het is daarom belangrijk om jezelf snel in veiligheid te brengen bij een brand. Het is verplicht om op iedere etage in een huis een rookmelder te hebben. Je hebt 3 minuten om te vluchten en jezelf in veiligheid te brengen als een rookmelder gaat piepen’, vertelt brandweervrouw Sheila.
Vluchtroutes bedenken
‘De meeste mensen zijn in paniek en kunnen minder goed nadenken als hun huis in brand staat. Je verliest ook tijd als je een vluchtroute moet bedenken als je huis al in brand staat. Het is daarom belangrijk dat je vooraf vluchtroutes bedenkt’, vertelt brandweervrouw Sheila. Resul (11): ‘Het is belangrijk om 2 vluchtroutes te hebben. Je raakt dan minder in paniek als je eerste vluchtroute is geblokkeerd door de brand.’
De leerlingen proberen de deur open te maken. Foto’s: Arjen Jan Stada
Afspraken maken
‘Je kunt met de mensen waarmee je samenwoont afspreken welke vluchtroutes jullie kunnen gebruiken. Je kunt ook afspreken wie op wie let’, legt brandweervrouw Sheila uit. Anissa (12): ‘Ik heb afgesproken dat ik mijn zusje mee naar buiten neem als er thuis brand ontstaat.’ Irene (11): ‘Ik heb afgesproken dat ik via de voordeur probeer te vluchten. Ik vlucht via de tuindeur als ik niet bij de voordeur kan komen.’ Zaynab (11): ‘Ik kan naar het balkon vluchten als ik niet bij de voordeur kan komen. Ik kan op het balkon wachten tot de brandweer er is.’
Een veilige route
Brandweervrouw Sheila: ‘Zorg ervoor dat er op je vluchtroute geen spullen op de grond liggen. Je kunt vallen over spullen die op de grond liggen als je vlucht. Dat is gevaarlijk.’ ‘Zorg dat je deuren makkelijk open kunt maken. Zorg er bijvoorbeeld voor dat iedereen weet waar de sleutel van de voordeur ligt als de deur op slot zit. De sleutel van mijn voordeur ligt naast de voordeur’, zegt Irene. Loay (11): ‘Ik ga de vluchtroutes in mijn huis oefenen.’
NOVEMBER 2023
Jamal.
KRALINGEN – De welpen van Scoutingvereniging Olivier van Noort doen elke zaterdag leuke dingen. Meryem (9): ‘We leren hoe we vuur moeten maken en bedenken spellen. Iedere groep heeft een eigen naam. Wij heten de welpen omdat we tussen de 7 en 11 jaar oud zijn.’ Tekst en foto’s: Lot Derks
De les begint met een opening. De welpen staan in een kring en begroeten elkaar. Meester Hugo houdt de totem omhoog. Erdem (11): ‘We spreken de welpenwet uit. We zeggen met de welpenwet dat we respect hebben voor de natuur en de groep. We sluiten niemand buiten. Ik zou willen dat iedereen in de wereld de welpenwet kende. Er zou dan minder ruzie zijn.’
Meryem en Erdem houden de totem vast. Op kamp
Guus (12): ‘We gaan ieder jaar op kamp. We overleven dan in de natuur zonder elektriciteit of internet. We hebben dan geen koelkast. We moeten zelf een kuil graven om ons eten koel te houden onder de grond.’ ‘Ik vind het kamp spannend omdat we alles zelf moeten doen. Ik denk wel dat het lukt want we hebben veel geleerd en helpen elkaar altijd’, zegt Erdem.
FEIJENOORD – De leerlingen van basisschool De Mare kweken groenten in hun schooltuin bij buurttuin De Enk. De leerlingen leren koken met de producten uit hun eigen tuin. Ze maken samen met meester Sander pizza van de groenten uit hun tuin. Tekst: Lot Derks Mohamed (9): ‘We maken en rollen het deeg voor de bodem van de pizza zelf. Het deeg bestaat uit meel, zout, olijfolie, water en gist.’ Blanca (11) maakt graag pizza: ‘Ik vind het speciaal dat we nu koken met groenten en kruiden uit onze eigen tuin.’
Vuur maken
Lotte en Dayenne.
Jamal (14): ‘Ik vind het leuk om buiten te zijn en te leren over de natuur. We leren hoe we hout moeten hakken om vuur te maken. Je legt droog hout in een piramide tegen elkaar. In het midden leg je iets dat snel brandt. We gebruiken bijvoorbeeld dennenappels die we als eerst aansteken. Je kunt ook 2 stokjes hout tegen elkaar aanwrijven zodat er een vlam ontstaat. Het is belangrijk om veilig te werken. We hebben altijd een emmer water in de buurt.’
De leerlingen maken pizza met groenten uit hun eigen tuin. Foto’s: Peter Snaterse
Verser dan in de supermarkt
Azzeurra (10): ‘Ik heb in onze buurttuin ontdekt hoe verschillende groenten groeien. Ik wist niet dat knoflook en ui onder de grond groeien. We gebruiken de knoflook, ui en tomaten uit onze tuin voor de saus van onze pizza.’ Jaela (9): ‘Ik vind het leuk om zelf groenten uit de grond te halen en daarna op te eten. De groenten uit onze tuin zijn verser dan de groenten die je in de supermarkt koopt.’
Beestjes hebben nut
Noëll (10): ‘Ik vond een slak tussen de bladeren van een prei uit de schooltuin. Ik wist niet dat er beestjes tussen de groenten zaten.’ De verschillende beestjes zijn nodig om de zaden te kunnen laten groeien. Ayesha Nour (11): ‘Bijen bevruchten bijvoorbeeld planten. Daardoor kunnen groenten en fruit aan planten groeien.’
NOVEMBER 2023
Lucia schaatst een kür.
ROTTERDAM – Lucia (12) is een kunstschaatstalent. ‘Kunstschaatsen is een sport waarbij je danst op het ijs. Kunstschaatsers schaatsen figuren, maken pirouettes en doen sprongen op muziek’, vertelt Lucia. Tekst: Suzanne Huig
‘Ik heb in Rusland gewoond. Kunstschaatsen is in Rusland een populaire sport. Ik ben in 2017 in Rusland lessen kunstschaatsen gaan volgen. Ik ben in 2018 naar Nederland verhuisd. Ik volg nu lessen kunstschaatsen bij vereniging Magic Skates Breda’, vertelt Lucia.
Trainen op de schaatsbaan, de kant en thuis
Lucia: ‘Kunstrijders schaatsen tijdens een wedstrijd een kür op muziek. Een kür is een soort dans van verschillende figuren en sprongen achterelkaar. Ik train 4 dagen per week op het ijs. Ik oefen dan bijvoorbeeld figuren en sprongen op de schaatsbaan. Ik train ongeveer 4 uur per week op de kant. We noemen dat een droogtraining. Ik ren en spring dan bijvoorbeeld. Ik heb daardoor een goede conditie. Ik train ook ongeveer 4 uur per week thuis. Ik doe dan bijvoorbeeld buikspieroefeningen.’
Lucia met 1 van haar gewonnen prijzen. Foto’s: Piet van Es
Wedstrijden schaatsen
‘Het wedstrijdseizoen is van oktober tot april. Mijn coach heeft de kür bedacht die ik dit wedstrijdseizoen schaats. Ik schaats die kür tijdens alle wedstrijden dit wedstrijdseizoen. Een jury beoordeelt tijdens een wedstrijd hoe ik mijn kür schaats. Ik krijg voor ieder figuur en voor iedere sprong die ik maak een punt. Ik krijg een strafpunt voor iedere fout die ik maak. Ik win een wedstrijd als ik de meeste punten heb van alle schaatsers in mijn categorie’, vertelt Lucia.
Blijven oefenen
‘Ik wil graag nog beter worden in kunstschaatsen. Ik wil heel moeilijke sprongen leren. Ik word steeds beter als ik veel oefen. Ik oefen nieuwe sprongen als het wedstrijdseizoen is afgelopen. Ik geef niet op. Ik blijf doorgaan totdat oefeningen lukken’, zegt Lucia.
PRINS ALEXANDER – Gwen (10) doet aan afro dance bij DPFC Health Fit & Dance. ‘Afro dance is een dansstijl uit Afrika. Er zijn verschillende soorten afro dance. Ik vind de afro dance uit Ghana het leukste’, vertelt Gwen. Tekst: Amy van Loon
Gwen: ‘Afrika is heel groot. Er zijn daardoor verschillende soorten afro dance. In de Afrikaanse landen Ghana, Angola en Zimbabwe heb je bijvoorbeeld verschillende soorten afro dance. Je danst bij afro dance heel los op de beat van Afrikaanse muziek. Tijdens afro dance beweeg je veel met je armen en heupen.’
Je steunt elkaar
‘Ik vind de afro dance uit Ghana het leukste omdat ik over die dans het meeste weet. Ik weet meer van de afro dance uit Ghana omdat ik uit Ghana kom. Ik vind afro dance bijzonder omdat veel dakloze kinderen in Afrika aan afro dance doen. Ze leren de Afrikaanse dans van elkaar. Dakloze kinderen kunnen met afro dance hun gevoelens laten zien. Ze steunen elkaar als ze met elkaar dansen’, zegt Gwen.
De leukste dans
Gwen vind de afro dance uit Ghana het leukste. Foto’s: Arjen Jan Stada
‘Azunto is een dans binnen afro dance uit Ghana. Ik vind dat de leukste dans. Je tikt met je ene voet achter je andere voet bij de dans. Je herhaalt dit steeds. Je zwaait tegelijkertijd met je armen van links naar rechts’, legt Gwen uit.
NOVEMBER 2023 ‘Ik vind het belangrijk dat alle volwassenen respect hebben voor kinderen. Volwassenen moeten naar kinderen luisteren als kinderen hun grens aangeven. Volwassenen mogen niet tegen kinderen schreeuwen als kinderen hun grens aangeven.’
De rechten van kinderen ROTTERDAM – Alle kinderen hebben dezelfde rechten. Deze kinderrechten zijn opgeschreven in het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind. Een verdrag is een afspraak tussen landen. De landen die het verdrag hebben getekend, geven aan dat ze de rechten respecteren en zich eraan houden. De kinderrechten gaan over alles waar een kind mee te maken kan hebben. Op 20 november is het de Internationale Dag van de Rechten van het Kind. We vieren die dag dat er rechten voor kinderen zijn. Wat vind jij een belangrijk kinderrecht? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘Ik vind het belangrijk dat alle kinderen aandacht krijgen. Ik vind het bijvoorbeeld belangrijk dat ouders niet met hun telefoon bezig zijn als ze met hun kinderen praten.’
Keishly (11)
‘Ik vind het belangrijk dat alle kinderen zelf mogen kiezen wat ze later willen worden. Ik vind dat kinderen zelf mogen kiezen of ze willen studeren.’
Raquel (10)
‘Ik vind het belangrijk dat kinderen veilig zijn op straat. Ik vind dat volwassenen extra moeten uitkijken op straat voor kinderen. Ik vind bijvoorbeeld dat volwassenen voorrang moeten geven aan kinderen op straat.’
Elif (10)
Gizem (10) ‘Ik vind het belangrijk dat alle kinderen het recht hebben om te sporten. Kinderen kunnen zich ontspannen als ze sporten. Ik vind het belangrijk om te bewegen en te ontspannen.’
Wat vind jij een belangrijk kinderrecht?
Oussama (11)
BOEKENBON TER WAARDE VAN
15 EURO
Het antwoord van de puzzel van oktober is: BASISSCHOOL.
De winnaar is Romaisa (8). Gefeliciteerd!
Waarmee moet je een wondje ontsmetten? PAGINA 1
Welk speeltoestel heeft Josephine in haar ideale speelplek? PAGINA 3 Hoe heet het ding dat je game automatisch afsluit na een bepaalde tijd? PAGINA 4
Wat leert Caetano beter begrijpen door de hulp van juf Cindy? PAGINA 5 Wat is op 1 oktober begonnen? PAGINA 6 Waar wordt het rustig als je even niets doet? PAGINA 7
Welk apparaat hebben de welpen niet als ze op kamp gaan? PAGINA 8
Wat moet de mol stiekem zoveel mogelijk uitdelen?
Een kür bestaat uit verschillende figuren en ……..?
Wat maken de leerlingen bij juf Iris? PAGINA 12
PAGINA 11
PAGINA 9
Op de 20e van welke maand is het de Internationale Dag van de Rechten van het Kind? PAGINA 10
De antwoorden op de vragen vind je in deze krant!
NOVEMBER 2023
Yassin (9) was de complimentenmol. Hij heeft 7 complimenten gegeven aan zijn klasgenoten.
FEIJENOORD – De leerlingen van groep 5B van basisschool De Globetrotter hebben een complimentenmol in de klas. ‘De juf verstopt ‘s ochtends een poppetje in het kluisje van een leerlingen. Die leerling is die dag de complimentenmol. De mol moet stiekem zoveel mogelijk complimenten uitdelen’, legt Maite (9) uit. Tekst en foto’s: Nora van der Schoor
Sfeer in de klas
De leerlingen raden aan het einde van een dag wie de mol is. Ze letten op wie lieve dingen tegen andere leerlingen zegt. Maite: ‘Je leert complimenten geven door veel te oefenen. Dat is heel leuk.’ Lou (9): ‘Het voelt fijn als je een compliment krijgt. Het maakt je trots.’
Soorten complimenten
Juf Georgina verstopt 's ochtends een klein poppetje in het kluisje van een leerling.
Je kunt complimenten geven over wat iemand heeft. Je kunt complimenten geven over wat iemand kan. En je kunt complimenten geven over wat iemand doet. Lasse: (9) ‘We geven nu complimenten over wat iemand kan. We zeggen bijvoorbeeld dat iemand goed kan rekenen of goed kan voetballen.’
Lou: ‘We hebben minder ruzies en geven complimenten in de klas door de complimentenmol.’ Lasse: ‘De leerlingen uit onze klas spelen door de complimentenmol veel vaker samen. Ik meldde me soms ziek. Ik wilde niet naar school omdat ik werd gepest. Ik vind het weer leuk om naar school te gaan door de complimentenmol.’
COMPLIMENT
Iets liefs tegen iemand zeggen.
DELFSHAVEN – De leerlingen van de Nicolaasschool hadden een breindag. De leerlingen leerden op de breindag hoe het brein werkt. Tekst en foto’s: Marloes Brouwer
‘Je brein is een orgaan in je hoofd. Je brein bestaat uit 86 miljard hersencellen. Wij kunnen praten en bewegen door al die hersencellen’, vertelt Kenan (10). Enzo (11): ‘Je brein krijgt een signaaltje als je wilt lopen of praten. De signalen gaan 630 kilometer per uur. Die enorme snelheid is belangrijk. We kunnen daardoor rennen zonder na te denken.’
Opblaasbaar nep brein en breinhappertje
‘In de gymzaal van de school staat een opblaasbaar nep brein. Aan het nep brein hangen plaatjes met informatie over het brein. Wij krijgen een briefje met vragen over het brein. Wij moeten de antwoorden vinden’, vertelt Yasirah (10). Orlyne (11): ‘We maken een breinhappertje in de klas. We schrijven in het happertje dingen die we leuk vinden en complimenten. Het breinhappertje traint ons brein om positiever te denken.’
Ons brein is de baas
De leerlingen doen opdrachten bij het brein in de gymzaal.
‘Ik heb geleerd dat het brein geuren kan waarnemen. Je brein en neus werken samen. Je ruikt het als er brand is. Je brein weet dan gelijk dat er brand is’, vertelt Enzo. Kenan: ‘Je brein is eigenlijk de baas van jouw lichaam. Je eet bijvoorbeeld een appel. De appel is zuur. Je brein vindt de appel niet lekker. Je eet de appel dan niet meer op.’
NOVEMBER 2023
Kooklessen en gezonde maaltijden ROTTERDAM – De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat leerlingen gezonde keuzes leren maken. Je kunt je bijvoorbeeld beter concentreren op school als je gezonde dingen eet en drinkt. De gemeente Rotterdam zorgt daarom bijvoorbeeld voor kooklessen en gezonde maaltijden op scholen. Tekst: Suzanne Huig
Hoogvliet De leerlingen van groep 6, 7 en 8 van de Jacobusschool krijgen kooklessen en smaaklessen van juf Iris. ‘We leren tijdens de lessen lekkere dingen maken van groenten en fruit’, zegt Omar (12). Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘We maken een Mexicaanse bonenschotel. We vullen tortilla’s met een soort sausje van verschillende groenten’, vertelt juf Iris. Julia (13): ‘Het gerecht is vegetarisch.’ Vjano (12) smeert de tortilla’s in met olijfolie. ‘De tortilla’s gaan even in de oven. Ze worden daardoor knapperig.’
De leerlingen maken een Mexicaanse bonenschotel.
Veilig groenten snijden De leerlingen snijden uien, paprika’s, tomaten en een knoflook in kleine stukjes. Tayssa (12): ‘We leren voorzichtig snijden. Ik maak een soort bruggetje van mijn hand. Ik vouw mijn vingertoppen naar binnen. Als je rechts bent, maak je een bruggetje van je linkerhand. Als je links bent, maak je een bruggetje van je rechterhand. Je bruggetje gaat steeds een stukje naar achteren tijdens het snijden. Je snijdt op die manier niet snel in je hand.’ INZETTEN INGREDIËNTEN Je doen iets. Debest dingen dievoor je bij elkaar doet om iets te maken.
De leerlingen genieten van het gerecht.
INZETTEN SMEUÏG Je best doen voor iets. Vloeibaar.
Ingrediënten mengen De leerlingen hebben per tweetal een pannetje. Ze verdelen de gesneden groenten over de pannetjes. Julia: ‘We doen allemaal 3 schepjes paprikapoeder, een schepje cacao, een lepeltje peperpasta en een bokje bouillon in ieder pannetje.’ Elisjah (12): ‘Ik roer alles goed door elkaar. De ingrediënten en smaken mengen daardoor met elkaar.’ Juf Iris giet in ieder pannetje een beetje water. ‘Het water zorgt ervoor dat het een beetje smeuïg wordt’, zegt juf Iris. Samen eten Omar haalt de tortilla’s uit de oven. De leerlingen vullen allemaal een tortilla met groenten en saus. Ze eten met elkaar hun zelfgemaakte Mexicaanse bonenschotel. Shadeley (12): ‘Ik vind het gezellig om met mijn vrienden te eten.’ Julia: ‘Dit is het lekkerste dat ik ooit heb gemaakt.’ Tayssa: ‘Ik vind het heerlijk.’
Noord Alle leerlingen van basisschool De Klimop volgen ieder jaar een kookproject. De leerlingen leren tijdens het kookproject hoe ze gezond kunnen koken. De leerlingen van groep 8 maakten een gezonde lunch. Ze nodigden hun ouders, broers en zussen uit om te komen eten op school. Tekst: Suzanne Huig ‘We maken couscous met aubergine en courgette’, vertelt kookjuf Laurine. ‘We maken ook een salade’, zegt Zacharia (12). Gezond eten Zacharia: ‘Het gerecht dat wij maken is gezond omdat er groenten in het gerecht zitten.’ Ceylin (12): ‘Gezond eten is eten met daarin weinig vetten en suikers. Ik vind het belangrijk om gezond te eten. Je wordt minder snel ziek als je gezond eet. Je kunt je ook beter concentreren op school als je gezond eet.’ Zacharia: ‘Je mag ook ongezonde dingen eten. Maar het is niet goed om iedere dag ongezonde dingen te eten.’
Wil jij kookles op school? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
Zacharia en Ceylin delen de lunch uit.
De leerlingen koken met kookjuf Laurine. Foto’s: Arjen Jan Stada
Keilin (12): ‘Ik wil graag leren koken op school. Het lijkt mij fijn als ik zelf lekkere gerechten kan maken. Ik hoef dan niet meer te wachten totdat iemand anders iets lekkers voor mij maakt.’
Eten met familie Ceylin: ‘We koken voor onze familieleden. Ik vind het leuk dat onze familieleden proeven wat wij hebben gemaakt.’ Moeders Souad en Hayat zijn trots op de leerlingen. ‘Ik vind het gerecht lekker’, zegt Souad. Hayat: ‘De leerlingen laten zien dat ze voor zichzelf kunnen zorgen. Het smaakt lekker. Ik vind dat ze het goed hebben gedaan.’
Asli (10): ‘Ik wil geen kookles op school. Ik vind het leuker om thuis te koken en te eten met mijn familie. Ik kan dan zelf beslissen wat ik kook en eet.’
Wil jij kookles op school?