NOVEMBER 2020
6 Zelf verf maken met Kees en Kaat
8
9
Op zoek naar waterdieren
Dusty (10) is een turntalent
12 Woningbrand voorkomen
De leerlingen met hun verbodsbord. FOTO: PETER SNATERSE
PRINS ALEXANDER – Kinderen en jongeren gaan eerder roken als ze anderen zien roken. De gemeente Rotterdam vindt het daarom belangrijk dat kinderen rookvrij opgroeien. Alle schoolpleinen moeten sinds dit schooljaar rookvrij zijn. Leerlingen uit groep 8 van de Cornelis Haak School vertellen over hun rookvrije schoolplein. TEKST: SUZANNE HUIG
‘Je rookt mee als je de rook van een sigaret of sigaar van iemand inademt’, zegt Resheeta (11). ‘In rook zitten giftige stoffen. Roken en meeroken zijn daarom slecht voor je lichaam. Op ons schoolplein en voor de school mag daarom niet worden gerookt’, vertelt Tyrell (11).
Verbodsborden
‘Op het hek rondom ons schoolplein zitten stickers waarop staat dat het verboden is om te roken. Ik ben blij met het rookverbod want ik vind sigarettenrook stinken’, vertelt Jaya (11). Stijn (11): ‘Ik zie soms mensen roken op het schoolplein na schooltijd. Ik vind dat er ook na schooltijd niet gerookt mag worden op het plein. Het schoolplein is gemaakt voor kinderen. Ik vind daarom dat het plein altijd een gezonde en fijne plek voor kinderen moet zijn.’ De leerlingen tekenen met elkaar een groot rookverbodsbord. ‘Ik vind dat we meer getekende verbodsborden rondom de school moeten ophangen. Dit grote rookverbodsbord valt mensen gelijk op’, zegt Joyce (10).
Nooit roken in de buurt van kinderen ‘Sommige kinderen worden nieuwsgierig naar sigaretten als ze iemand zien roken. Ik vind dat er daarom nooit gerookt mag worden in de buurt van kinderen. Kinderen komen niet op het idee om te gaan roken als ze niemand zien roken’, zegt Tanisha (12). ‘Ik vind dat er ook niet gerookt mag worden in een huis waarin kinderen wonen’, zegt Joyce. Jaya: ‘Ik vind dat roken ook verboden moet worden op plekken waar veel kinderen komen. Bijvoorbeeld in de buurt van sportverenigingen, winkelstraten en pretparken.’
NOVEMBER 2020
Jantje is thuis met zijn vader. Hij zegt:
‘Papa, er is een man met een snor aan de
deur!’ Vader antwoordt: ‘Zeg maar dat ik al een snor heb!’ Symon (11)
K
L
E
U R
E
N
I
I
R
Z E
E
G R O
J
L
I
C H
T G R
K A D
Een moeder stapt met haar 6 kinderen in de lift van een groot warenhuis. De
liftbediende vraagt: ‘Waar moet u zijn
mevrouw?’ ‘De kinderafdeling’, antwoordt de vrouw. Waarop 1 van haar kinderen
zegt: ‘Nee mam, niet nog eentje. We zijn al met z’n zessen!’ Floortje (10)
Een conducteur zegt tegen een reiziger: ‘Maar meneer, dit is een kinderkaartje.’
De reiziger zegt: ‘Dan kunt u wel nagaan
hoelang ik op de trein heb staan wachten!’ Keyla (12)
B
L
I
N D
E N
E
I
J
S G
V Y G O U D
T
N R
E
E O
E
V O G O A G
N
E
T
A
F
E
L
O A M T
Z N M
E
N A R N G
CYAAN
PAARS
FEL
ROZE
GOUD
TOMAAT
IVOOR
ZALM
KIJKEN
ZILVER
ROOD
L
T
GEEL
TINTEN
I
D B
GROENBLAUW
WIT
KAKI
ZEEGROEN
KLEURENBLIND
ZWART
I
I
L
E
N
O K
T
E Z W O B
V
L
T
A O B
E
O K
E
R
P A
A R S Z W A R
R O G
MINT
DOF
L M
L
MAT BEIGE
E M E
I
B
LILA
OKER
D
A
LICHTGRIJS
BLOND
I
I
LAVENDEL
N L
O N D A
R O Z
E
U
T W
ANTWOORD (1 WOORD):
REGELS: DE WOORDEN VIND JE HORIZONTAAL, VERTICAAL EN DIAGONAAL. JE MAG LETTERS
MEERDERE KEREN GEBRUIKEN. ALS JE DE OVERGEBLEVEN LETTERS IN DE JUISTE VOLGORDE ZET, KRIJG JE HET ANTWOORD. MAIL DIT ANTWOORD SAMEN MET JE VOORNAAM, LEEFTIJD EN HET TELEFOONNUMMER VAN JE OUDER(S) OF VERZORGER(S) (ZODAT WE CONTACT MET JE KUNNEN OPNEMEN ALS JE HEBT GEWONNEN) NAAR ANTWOORD@JONG010.NL. ALLEEN DE
WINNAAR KRIJGT BERICHT.
HET ANTWOORD VAN DE WOORDZOEKER VAN OKTOBER IS: HUISWERK MAKEN. DE WINNAAR IS ARIANNA (7). GEFELICITEERD!
PUZZELCORNER.NL
1 voor 1 stappen er mensen de bus in. Bij de volgende halte komen er nog eens 6 mensen
bij. Bij de daarop volgende halte stappen er weer 2 uit. Hoe laat is de bus vertrokken? 1 voor 1.
Mohammed (9)
Wat heeft 21 ogen
maar kan niks zien? Een dobbelsteen.
muis niet melken?
Er past geen emmer onder.
Stefan (10)
Waarom kun je een
Michael (8)
Zoek de ballonnen in de kinderkrant! Kun jij ze allemaal vinden? Vul hier het aantal in:
OPRICHTER: ANGELIQUE VAN TILBURG
JONG010 - NOVEMBER 2020
HOOFDREDACTEUR: SUZANNE HUIG
JAARGANG 11 - EDITIE 3
FOTOGRAFEN: PETER SNATERSE,
OPLAGE: 38.000 KRANTEN
ARJEN JAN STADA VORMGEVING: MARCEL VAN DEN ASSEM REDACTIEMEDEWERKER: SASJA HOF AAN DEZE EDITIE WERKTEN MEE: PUZZELCORNER, RICHARD VAN DER VEN, MEESTER BAARSSCHOOL, MELINA,
HEB JIJ EEN TIP VOOR JONG010? REDACTIE@JONG010.NL
UNIVERSITEIT VAN NEDERLAND
NOVEMBER 2020
‘In Rotterdam worden steeds meer huizen gebouwd. In de stad verdwijnen daardoor groene speelpleintjes. Ik vind dat jammer. Wilt u kijken of u voor iedere speelplek die verdwijnt een nieuwe speelplek terug kunt laten komen? U kunt bijvoorbeeld groene speelplekken maken op daken van flats.’
ROTTERDAM – Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van de Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Ook naar de mening en ervaring van basisschoolleerlingen is hij benieuwd. Wat vind jij dat ik in mijn derde termijn als burgemeester moet doen? TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
‘Ik ben al 12 jaar burgemeester van Rotterdam. Een burgemeester wordt benoemd voor 6 jaar. Ik ben dus al 2 termijnen burgemeester. De gemeenteraad vindt het goed dat ik nog 6 jaar burgemeester van Rotterdam blijf. Ik ben daar heel blij mee. Ik ga goed nadenken over wat er goed gaat in de stad. Ik ga ook nadenken over wat er nog beter kan in de stad. Wat vind jij dat ik in mijn derde termijn als burgemeester moet doen?’
mohamed (9) Ahmed Aboutaleb. ‘Ik heb thuis vaak geluidsoverlast van jongeren. Die jongeren hangen ’s nachts op straat. Ik kan daardoor niet slapen. Wilt u harde geluiden na 23:00 uur in woonwijken verbieden?’
FOTO: GEMEENTE ROTTERDAM / MARC NOLTE
‘Op scholen ontstaan soms problemen doordat er te weinig leraren zijn. Wilt u een oplossing bedenken voor het lerarentekort in Rotterdam? U kunt leraren bijvoorbeeld een extra beloning geven.’
kuba (13)
‘Ik vind het jammer dat er op zoveel plekken afval ligt op straat. Wilt u een manier bedenken waarop de stad schoner wordt? Ik denk dat mensen hun stad willen helpen schoonmaken als ze daar een beloning voor krijgen.’
lina (11) Wat vind jij dat de burgemeester in zijn derde termijn moet doen?
douae (10) ‘Ik vind dat u er de komende 6 jaar voor moet zorgen dat meer mensen juf of meester willen worden. Er is nu een tekort aan leraren. Dat zorgt soms voor problemen op school. Misschien kunt u het extra leuk maken om leraar te worden. U kunt bijvoorbeeld alle leraren gratis laten reizen met het openbaar vervoer.’
‘Ik hoor steeds vaker op het nieuws dat er in Rotterdam iemand is neergeschoten of neergestoken. Ik voel me daardoor soms niet veilig op straat. Wilt u ervoor zorgen dat het veiliger wordt op straat? En wilt u ervoor zorgen dat mensen een zware straf krijgen als ze geweld gebruiken?’ Naam:
amin (12) ‘Ik vind het jammer dat er zoveel auto’s en vrachtwagens rijden in Rotterdam. De lucht in de stad wordt daardoor steeds viezer. Ik hoop dat u ervoor wilt zorgen dat er in Rotterdam alleen nog elektrische voertuigen mogen rijden. De stad wordt dan een stuk schoner.’
hamza (9)
‘Ik hoop dat u ervoor wilt zorgen dat alle mensen gelijk worden behandeld. Misschien kunt u ervoor zorgen dat mensen meer begrip voor elkaar krijgen doordat ze elkaar beter leren kennen.’
nafaiyo (11)
‘Ik vind dat u de komende 6 jaar meer advies moet vragen aan de bewoners van Rotterdam. Rotterdammers kunnen vertellen wat zij belangrijk vinden voor de stad. Ik denk dat u betere beslissingen kunt nemen als u advies krijgt van bewoners.’
osmankaan (11)
NOVEMBER 2020
ROTTERDAM – Ongeveer 1 op de 6 kinderen heeft gescheiden ouders. Als je ouders gaan scheiden, kan er veel veranderen. Iedereen gaat anders om met die veranderingen. Sommige kinderen kunnen zich bijvoorbeeld alleen, boos of verdrietig voelen. Sommige kinderen hebben het gevoel dat ze tussen hun ouders moeten kiezen. En sommige kinderen denken dat de scheiding hun schuld is.
Dappere dino’s training
‘Dappere dino’s’ is een groepstraining van 12 bijeenkomsten. De deelnemers leren beter omgaan met de scheiding van hun ouders. Ze kunnen vertellen wat voor hen moeilijk is en hun gevoel delen. Cas (6) volgde de training.
De cursus is gratis. Kijk voor meer informatie op WWW.AVANTSANARE.NL
ROZENBURG – Cas: ‘Mijn mama en papa maakten bijna iedere dag ruzie. Mijn ouders zijn daarom afgelopen zomer gescheiden. Ik was heel boos toen mijn ouders aan mij vertelden dat ze gingen scheiden. Ik wilde dat ze samen zouden blijven.’ TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG ‘Mijn moeder en ik zijn sinds de scheiding verhuisd. Ik woon bij mijn moeder. Ik ga 1 keer in de 2 weken een weekend naar mijn vader toe. Mijn moeder en ik wonen heel dicht bij mijn vader. Ik loop in 5 minuten van het huis van mijn moeder naar het huis van mijn vader. Ik vind het fijn dat ik altijd een beetje in de buurt van mijn moeder en mijn vader ben’, zegt Cas.
Cas.
Mijn moeder of vader missen
‘Ik vind het jammer dat ik niet met mijn moeder en mijn vader in 1 huis woon. Ik mis mijn vader soms als ik bij mijn moeder ben. En ik mis mijn moeder soms als ik bij mijn vader ben. Ik voel me dan verdrietig. Ik heb met mijn ouders afgesproken dat ik de ouder die ik mis kan bellen als ik me zo voel. Dat vind ik heel fijn’, vertelt Cas.
Troosten en steunen
‘Ik heb bij de cursus geleerd dat mensen mij kunnen troosten als ik vertel hoe ik me voel. Ik heb daarom in mijn klas verteld dat mijn ouders zijn gescheiden. Ik voel me opgelucht dat mijn klasgenoten nu weten dat mijn ouders zijn gescheiden. Mijn klasgenoten kunnen mij nu troosten en steunen als ik verdrietig ben. Dat vind ik fijn. Ik voel me ook minder alleen doordat ik nu weet dat ik niet de enige ben met gescheiden ouders’, zegt Cas. OPGELUCHT
Ontspannen doordat je niet meer bezorgd bent of geen spanning of angst meer hebt.
Omgaan met verdriet
Cas: ‘Ik vind het soms lastig om met mijn verdriet om te gaan. Ik krijg dan een woedeaanval. Ik schreeuw, sla of schop dan om me heen. Ik heb bij de cursus geleerd om te kijken wat er aan de hand is als ik een woedeaanval krijg. Ik kan de situatie dan veranderen zodat mijn woedeaanval verdwijnt. Ik krijg meestal een woedeaanval als ik mijn vader mis. Ik weet nu dat ik mijn woedeaanval kan laten verdwijnen door even bij mijn vader langs te gaan.’
Cas: ‘Ik knuffel met mijn knuffels als ik verdrietig ben.’
SITUATIE
Toestand. Wat er aan de hand is of wat er gebeurd is.
NOVEMBER 2020
PRINS ALEXANDER – Jasmijn (11): ‘Ik heb de darmziekte colitis ulcerosa. Een deel van mijn dikke darm is ontstoken. De ontsteking kan ieder moment erger of minder erg worden. Ik heb door de ontsteking veel buikpijn en diarree.’ TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG Jasmijn: ‘Ik had in mei 2018 ineens heel veel buikpijn. Ik moest ook ineens heel vaak op een dag naar het toilet. Ik moest soms wel 10 keer poepen op een dag. Ik voelde me na 4 weken nog niet beter. Ik ben daarom naar het ziekenhuis gegaan. De dokters in het ziekenhuis hebben verschillende onderzoeken gedaan. Ze kwamen er na 2 maanden achter dat ik de darmziekte colitis ulcerosa heb.’
Van eten tot poep
De dingen die je eet gaan via je mond naar je slokdarm en je maag. In je maag wordt het eten vermalen tot een prutje. Het prutje gaat van je maag naar je dunne darm. In je dunne darm worden alle voedingsstoffen uit het prutje gehaald. Die voedingsstoffen heb je nodig om te kunnen groeien. De rest van het prutje gaat naar je dikke darm. De dikke darm haalt het vocht uit het prutje. Je krijgt daardoor dikke poep. ‘In mijn dikke darm zitten allemaal kleine wondjes en ontstekingen. Mijn dikke darm kan daardoor minder goed vocht uit het prutje halen. Ik heb daardoor vaak buikpijn en diarree. Ik moet ongeveer 4 keer per dag naar het toilet om te poepen’, vertelt Jasmijn.
Jasmijn.
9 verschillende medicijnen geprobeerd
‘Dokters kunnen mijn darmziekte nog niet genezen. Ze proberen er wel voor te zorgen dat ik minder last heb van mijn ziekte. Mijn dokters zijn nog op zoek naar een medicijn dat mij goed helpt. Ik heb al 9 verschillende medicijnen geprobeerd, maar de medicijnen werken nog niet heel goed. Ik hoop dat mijn dokters een medicijn vinden waardoor ik minder buikpijn en minder vaak diarree heb’, zegt Jasmijn.
‘Dit zijn mijn medicijnen voor 2 maanden.’
Jasmijn leest een tijdschrift over darmziektes.
Medicijnen via een infuus
‘Ik moet 1 keer per 4 weken naar het ziekenhuis. Ik krijg dan 2 uur lang via een infuus medicijnen. Die medicijnen zorgen ervoor dat de ontsteking even minder wordt. Ik voel me de eerste 2 weken na het infuus goed. Ik heb dan energie en kan de meeste dingen doen. Ik voel me daarna steeds slechter’, vertelt Jasmijn. INFUUS
Een slangetje waardoor medicijnen in je bloed worden gebracht.
Jasmijn knuffelt graag met haar hond Rakker.
Fonds Kind & Handicap helpt kinderen en jongeren met een handicap of chronische ziekte.
ONTSTEKEN
Rood worden, opzwellen en pijn doen van iets in je lichaam.
Een handicap is een beperking waardoor je sommige dingen niet zo goed kunt.
Beperkt door mijn ziekte
Jasmijn: ‘Ik voel me soms beperkt door mijn ziekte. Ik ben door mijn ziekte bijvoorbeeld vaak moe. Ik vind het vervelend dat ik daardoor niet altijd met mijn leeftijdsgenootjes kan meedoen. Ik heb bijvoorbeeld niet genoeg energie om te sporten of ergens naartoe te fietsen. Ik vind het ook vervelend dat ik altijd in de buurt van een toilet moet zijn. Ik kan ineens buikpijn of diarree krijgen. Ik kan het dan niet ophouden. Ik moet dan naar de wc. Ik schaam me daar weleens voor. Maar ik kan er niets aan doen.’
Een chronische ziekte is een ziekte die minimaal 3 maanden duurt, steeds terugkomt of niet genezen kan worden.
De organisatie geeft bijvoorbeeld geld om hulpmiddelen te kopen, voorlichting te geven of onderzoek te doen.
NOVEMBER 2020
ROTTERDAM – De kans is kleiner dat je later in de financiële problemen komt als je al op jonge leeftijd met geld leert omgaan. Reclames proberen je over te halen om een bepaald product of een bepaalde dienst te kopen of te gebruiken. Je ziet bijvoorbeeld reclames op televisie, op internet of in tijdschriften. Je kunt je geld maar 1 keer uitgeven. Je moet daarom goed nadenken wat je ermee doet. TEKST: SUZANNE HUIG
Finn (11) heeft € 160,00 in zijn spaarpot. Hij ziet een reclame op televisie over een hoverboard. Hij vindt het hoverboard er leuk uitzien. Het hoverboard is vandaag in de aanbieding. Het kost € 120,00 in plaats van € 145,00 als hij het direct online bestelt. Hij heeft het hoverboard dan morgen in huis.
In de winkel kost het hoverboard € 145,00. Hij krijgt er dan een helm en kniebeschermers bij. Finn kan volgende week met zijn ouders naar de winkel toe. Finn twijfelt of hij het hoverboard wil hebben. Wat vind jij dat Finn moet doen?
MELINA (9): ‘Ik vind dat Finn het hoverboard niet moet kopen. Hij is bijna al zijn spaargeld in 1 keer kwijt als hij het hoverboard koopt. Finn wilde het hoverboard niet hebben voordat hij de reclame had gezien. Hij weet helemaal niet of hij het hoverboard wel leuk vindt. Ik vind dat hij het hoverboard eerst moet uitproberen in de winkel of bij een vriend. Hij kan het hoverboard later alsnog kopen als hij het echt wil hebben.’ FOTO: MELINA
REKENBOEKJE Wat zou jij doen?
GENERATION
DISCOVER
Proefje in samenwerking met Centrum JongerenCommunicatie Chemie.
Foto’s: Peter Snaterse
NOVEMBER 2020
Yelena: ‘Ik ben nooit echt trots op mezelf. Ik vind eigenlijk altijd dat ik iets beter had kunnen doen. Ik vind dat jammer. Wat kan ik doen?’
Hoi Yelena, Heb je er weleens over nagedacht hoe het komt dat je nooit trots bent op jezelf? Het kan zijn dat je alles heel goed wilt doen. Zelfs dingen die je helemaal nog niet goed kunt. Misschien verwacht je daardoor teveel van jezelf. Zorg dat je niet te streng bent voor jezelf.
Kijk naar wat goed gaat
ILLUSTRATIE: COPAL EN CONSORTEN
ROTTERDAM – Marieke van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) reageert iedere maand in Jong010 op een vraag of probleem van een leerling of klas. Ze beantwoordt deze maand de vraag van Yelena (10). TEKST: SUZANNE HUIG
Marieke beantwoordt ingestuurde brieven. FOTO: PETER SNATERSE Heb jij een vraag aan Marieke of zit je ergens mee? Stuur een mail naar REDACTIE@JONG010.NL of stuur een brief naar Jong010, Postbus 13037, 3004 HA Rotterdam.
Probeer bij alles wat je doet te kijken naar wat goed gaat. Er is altijd iets waar je trots op kunt zijn. Je mag ook trots op jezelf zijn als iets niet is gelukt. Je kunt dan bijvoorbeeld trots op jezelf zijn dat je het hebt geprobeerd. Je zelfvertrouwen groeit als je kijkt naar de dingen waar je wel trots op bent. Je zult vaker trots op jezelf zijn als je meer zelfvertrouwen hebt.
Positieve dingen opschrijven
Schrijf iedere dag op een blaadje 2 positieve dingen over jezelf. Schrijf op waar je trots op bent. Bewaar de blaadjes met complimenten. Lees aan het eind van een week alle blaadjes hardop aan jezelf voor. Je ziet dan welke goede dingen je allemaal hebt gedaan die week. Groetjes, Marieke
DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET
‘Ik moet altijd mijn computertje, insulinespuit en snoepjes bij me hebben voor als ik een hypo of een hyper krijg.’ ROTTERDAM – Ly-Ann (11) heeft sinds 2 jaar diabetes type 1. ‘Mensen met diabetes hebben een verkeerde hoeveelheid suiker in hun bloed doordat hun lichaam niet goed werkt. Diabetes wordt daarom ook suikerziekte genoemd’, vertelt Ly-Ann. TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG ‘In eten en drinken zitten koolhydraten. De koolhydraten komen als suikers in je bloed terecht. Insuline is een stofje dat ervoor zorgt dat je lichaam de suikers kan gebruiken als energie om dingen te doen. Insuline wordt gemaakt in je alvleesklier. Je alvleesklier is een orgaan in je buik. Als je suikerziekte hebt, maakt je alvleesklier geen insuline. Ik moet daarom zelf insuline in mijn lichaam spuiten’, legt Ly-Ann uit.
Suikerwaarde meten
‘Ik moet goed in de gaten houden hoeveel suiker er in mijn bloed zit. Ik meet daarom ongeveer 8 keer per dag mijn suikerwaarde. Ik heb een sensor in mijn arm. Ik kan mijn suikerwaarde meten door een computertje tegen de sensor aan te houden. Mijn waarde moet tussen de 4 en de 8 zijn’, vertelt Ly-Ann.
Insuline spuiten
‘Mijn waarde is nu 23,6. Dat is te hoog. Ik moet extra insuline spuiten’, zegt Ly-Ann.
Ly-Ann spuit insuline in haar been.
‘De hoeveelheid suiker in mijn bloed verandert als ik iets eet of drink met daarin meer dan 15 koolhydraten. Ik reken bij alles wat ik eet en drink daarom uit hoeveel koolhydraten erin zitten. Ik weet dan precies hoeveel insuline ik moet inspuiten om de
hoeveelheid suiker in mijn bloed goed te houden. De hoeveelheid suiker in mijn bloed verandert ook als ik sport. Ik eet daarom altijd iets voordat ik sport’, legt Ly-Ann uit.
Te laag of te hoog
Ly-Ann: ‘Ik kan een hypo krijgen als mijn waarde onder de 4 komt. Ik ga dan trillen, krijg hoofdpijn en zie vlekken. Ik moet dan direct iets eten of drinken met veel suiker. Ik kan een hyper krijgen als mijn waarde boven de 8 komt. Ik ben dan heel druk en onrustig. Ik moet dan insuline inspuiten.’ ORGAAN
Onderdeel van je lichaam met een bepaalde functie.
NOVEMBER 2020
DELFSHAVEN – De leerlingen uit groep 5b van de Mariaschool kregen op 1 oktober les in de natuur. Ze onderzochten welke waterdieren er in de Heemraadssingel leven met de les Slootonderzoek van De Stad Uit. TEKST: SUZANNE HUIG De leerlingen krijgen een schepnet, plastic bak en loeppotje. Ze vullen de plastic bak met slootwater. ‘We zetten de dieren die we vangen in de plastic bak zodat we ze kunnen bekijken’, vertelt Alara (8). ‘We doen de dieren die we extra goed willen bekijken in het loeppotje’, zegt Aras (8).
Waterdieren vangen
‘Draai met je schepnet steeds het cijfer 8 in het water. De kans is dan het grootst dat je waterdiertjes vangt’, zegt juf Gonny van De Stad Uit. Semih (8): ‘We moeten de bodem niet raken met ons schepnet. We hebben dan allemaal blubber in ons net. Waterdieren zitten vaak in de buurt van waterplanten. Ik zoek daarom vooral naar diertjes tussen de planten.’
Een vlokreeft
De leerlingen gaan met schepnetten op zoek naar waterdieren. FOTO’S: ARJEN JAN STADA
Aras: ‘We kunnen de dieren heel goed bekijken als ze in het loeppotje zitten.’
De leerlingen hebben een kaart met daarop informatie over verschillende waterdieren. Ze zoeken op de kaart op welke dieren ze vangen. ‘Ik heb een vlokreeftje gevangen. Een vlokreeft is een kleine zoetwatergarnaal. Hij is ongeveer 1 centimeter groot. Hij heeft op zijn kop lange sprieten en donkere ogen. Hij heeft 13 paar poten’, zegt Milad (9). LOEPPOTJE
Potje met een vergrootglas.
Verschillende kleine dieren
Nyah (8): ‘Ik heb heel veel slakken en zoetwaterpissebedden gevangen.’ ‘Ik denk dat dit een schijfslak is. Een schijfslak heeft een plat en rond huisje’, zegt Faithlynn (8). Ali (8) vangt een kleine bloedzuiger. ‘Hij ziet eruit als een glibberige kleine slang’, zegt Ali. Imayra (8): ‘Ik heb bootsmannetjes gevangen. Bootsmannetjes zwemmen op hun rug. Ze lijken daardoor op een bootje. Ze zijn bruin.’ Aryan (9): ‘Ik wist niet dat er zoveel verschillende kleine dieren leven in sloten en singels.’
Zeynep (9) legt een garnaal op haar mouw. FOTO’S: PETER SNATERSE HOEK VAN HOLLAND – De leerlingen uit groep 6 van basisschool Wereldwijs bezochten op 5 oktober het strand van Hoek van Holland. De leerlingen zochten met een schepnet naar kleine zeedieren tijdens een excursie van De Stad Uit. TEKST: SUZANNE HUIG ‘In de zee leven verschillende kleine zeedieren. Garnalen, kreeften en krabben leven een beetje onder het zand. Je vangt die diertjes daarom het makkelijkst als je met je schepnet over de grond schuift’, vertelt meester Harmen van De Stad Uit. WEEKDIEREN
Kleine dieren zonder een skelet. Bijvoorbeeld mosselen en slakken.
Garnalen vangen
Meryem (9) vangt als eerst 2 garnalen. ‘Garnalen zijn doorzichtig. Je moet daarom je visnet heel goed bekijken om te zien of je iets hebt gevangen’, zegt Meryem. Kajol (9): ‘Garnalen springen vooruit en opzij als je ze probeert te vangen. Je moet met je visnet heel snel over de grond schuiven zodat ze niet weg kunnen springen.’
Alperen heeft een heremietkreeft gevangen.
Lege schelpen
Reshat (10): ‘Ik heb in mijn net heel veel schelpen. Schelpen zijn de huizen van weekdieren. Weekdieren worden beschermd door de schelpen waarin ze zitten.’ ‘Een mossel is een weekdier. Ik heb een mosselschelp gevonden. De schelp is leeg. Het diertje zit er niet meer in’, zegt Elif (9).
Heremietkreeft
Alperen (9) vangt een heremietkreeft. ‘Een heremietkreeft heeft een zacht lijf. Een heremietkreeft zoekt een schelp om in te wonen’, zegt Alperen. ‘De schelp beschermt het dier. Het dier sleept de schelp overal mee naartoe. Het dier zoekt een grotere schelp als hij is gegroeid en zijn schelp te klein is geworden’, zegt meester Harmen.
NOVEMBER 2020
‘Zet allebei je handen naast je hoofd op de grond.’
‘Ga languit op de mat liggen. Houd je benen gestrekt. Houd je armen langs je lichaam.’
NOORD – Audeangely (12) zit op turnen bij gymnastiekvereniging Kracht & Vlugheid Rotterdam. Haar favoriete turnonderdeel is de lange mat. Ze laat zien hoe je op de lange mat de brug uitvoert. TEKST: ANGELIQUE VAN TILBURG FOTO’S: PETER SNATERSE
‘Trek je knieën op. Zet je voeten op de grond terwijl je knieën omhoog zijn.’
‘Duw jezelf vanuit je handen en je voeten omhoog. Je moet kracht zetten om omhoog te komen. Je staat nu in een brug met je benen gebogen.’
‘Strek je benen. Je staat nu in een brug met je benen recht.’
‘Blijf even in de brug staan. Laat jezelf daarna weer zachtjes naar de grond zakken. Sta rustig op.’
Wil jij ook op turnen of een andere sport? Kijk dan met je ouder(s), verzorger(s) of leerkracht op HTTPS://JEUGDFONDSSPORTENCULTUUR.NL/FONDSEN/ROTTERDAM
Of vraag of er bij jou op school een contactpersoon is van het Jeugdfonds Sport & Cultuur Rotterdam.
Dusty flankt. Dit is een oefening bij het onderdeel voltige.
ROTTERDAM – Dusty (10) turnt bij gymnastiekvereniging KDO (Kracht door Oefening). ‘Turnen is een sport waarbij je oefeningen doet op verschillende toestellen. Ik zit in de selectie. In de selectie zitten talenten. Ik train 2 keer per week. Ik train voor landelijke wedstrijden’, vertelt Dusty.
Voltige.
TEKST: SUZANNE HUIG
Dusty: ‘Turnen bestaat uit verschillende onderdelen. De onderdelen voor jongens van mijn leeftijd zijn vloer, voltige, ringen, sprong, brug en rekstok. Ik vind het leuk dat turnen uit verschillende onderdelen bestaat. Ik heb voor sommige onderdelen veel kracht nodig. Bijvoorbeeld om me op te trekken aan de rekstok of ringen. Ik heb voor andere oefeningen veel balans nodig. Bijvoorbeeld bij voltige.’
Brug.
De rekstok
‘Ik vind de rekstok het leukste onderdeel. De rekstok is een horizontale stok waaraan ik oefeningen doe. Ik kan niet met mijn voeten bij de grond als ik aan de stok hang. Ik leer draaien en zwaaien rond de rekstok. Ik leer steeds moeilijkere trucjes zoals een buikzwaai of salto. Ik heb soms het gevoel dat ik vlieg als ik een oefening aan de rekstok doe. Dat vind ik heel leuk’, vertelt Dusty.
Ringen.
Rekstok.
Wedstrijden
‘Ik was vorig seizoen nummer 1 van Zuid-Holland in mijn categorie. Ik vind het heel leuk om tijdens wedstrijden aan de jury te laten zien wat ik kan. De jury geeft voor iedere oefening punten. De jury geeft extra punten als je netjes turnt. Ik probeer daarom heel netjes te turnen. Je turnt netjes als je bijvoorbeeld je benen gestrekt houdt tijdens een oefening en je recht landt na een oefening. Ik train nu om mee te mogen doen aan het Nederlands kampioenschap. Het is mijn droom om ooit Europees kampioen te worden. Het lijkt mij heel bijzonder om aan heel Europa te laten zien wat ik kan’, zegt Dusty.
VOLTIGE
Dusty: ‘Ik vind turnen een leuke sport omdat ik veel verschillende trucjes leer.’ FOTO’S: PETER SNATERSE
Een evenwichtsonderdeel voor jongens. De turner cirkelt bijvoorbeeld met zijn benen over het turntoestel en steunt daarbij op zijn handen.
NOVEMBER 2020
Hoe maak jij Rotterdam rookvrij? ROTTERDAM – Roken en meeroken is slecht voor je gezondheid. Je rookt mee als je de rook van rokers inademt. De gemeente Rotterdam probeert een rookvrije generatie te krijgen. Dat betekent dat de gemeente probeert te zorgen dat kinderen rookvrij opgroeien en niet gaan roken. Hoe zou jij ervoor zorgen dat Rotterdam rookvrij wordt? TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
‘Wij hebben op en rondom ons schoolplein borden staan en stoeptegels liggen met daarop de tekst ‘Rookvrije Generatie’. Alle ouders die op het schoolplein komen, zien daardoor dat ze niet mogen roken in de buurt van kinderen.’
‘Ik vind dat mensen alleen mogen roken in hun eigen tuin of op hun balkon. Ik vind dat mensen een boete moeten krijgen als ze op een andere plek roken. Ik denk dat mensen stoppen met roken als ze een hoge bekeuring krijgen.’
‘Ik stop pas met iets als ik weet dat het niet goed is voor me. Ik denk daarom dat mensen stoppen met roken als ze weten hoe slecht roken is. De gemeente kan mensen vertellen hoe slecht roken is door naar alle Rotterdammers een brief te sturen.’
Zien (11) Danyk (12)
‘Ik vraag mensen op straat waarom ze roken. De meeste mensen hebben geen antwoord op die vraag. Roken is vaak een verslaving. Ik vind dat meer mensen aan rokers moeten vragen waarom ze roken. Ik denk dat rokers stoppen met roken als ze beseffen dat het een verslaving is.’
‘Ik denk dat mensen stoppen met roken als ze daarvoor een beloning krijgen. De gemeente kan mensen bijvoorbeeld een diploma als beloning geven.’
‘Ik denk dat mensen alleen stoppen met roken als ze niet meer kunnen roken. Ik vind daarom dat het verboden moet worden om sigaretten te verkopen. Mensen kunnen niet meer roken als er geen sigaretten te koop zijn.’
Shalom (12)
Shaila (12)
Yenthl (10), Jayden (10) en Anir (10)
‘Wij vinden dat in de stad meer van zulke tegels en borden moeten worden geplaatst. Mensen zien dan steeds dat ze moeten stoppen met roken.’
Hoe zou jij ervoor zorgen dat Rotterdam rookvrij wordt?
FOTO: MEESTER BAARSSCHOOL
Hoeveel jaar is Ahmed Aboutaleb al burgemeester van Rotterdam? PAGINA 3
Hoe noem je kleine dieren zonder een skelet, zoals mosselen en slakken? PAGINA 8
Hoe heet de training waarin deelnemers beter leren om te gaan met de scheiding van hun ouders? PAGINA 4
Wat vindt Dusty het leukste onderdeel van turnen? PAGINA 9
Welke darmziekte heeft Jasmijn? PAGINA 5
PAGINA 11
Verf bestaat uit …, een binder en een verdunner. PAGINA 6
Hoe wordt diabetes ook wel genoemd?
HET ANTWOORD VAN DE PUZZEL VAN OKTOBER IS: VERREKIJKER. DE WINNAAR IS RILEY (10). GEFELICITEERD! Wil je nog meer puzzelen? Kijk dan eens op PUZZELCORNER.NL voor meer leuke puzzels!
‘Ik vind dat door heel de stad verbodsborden moeten staan. Ik denk dat mensen niet durven te roken als er borden staan waarop staat dat roken is verboden.’
PAGINA 7
Welk diertje heeft Ali gevangen? PAGINA 8
Wat wil Kalil graag worden?
Wat moeten de deelnemers in hun tekening tekenen? PAGINA 11
Welk soort woning bezochten Faye, Milo en brandweerman Hans? PAGINA 12
NOVEMBER 2020
Kalil oefent de presentatie van het weerbericht. SCREENSHOT: UNIVERSITEIT VAN NEDERLAND
CHARLOIS – Kalil (12) heeft sinds een half jaar een YouTubekanaal. Hij plaatst op zijn kanaal MaffieMoppie filmpjes over onderwerpen die hij interessant vindt. Kalil: ‘Ik vind het leuk om mensen met mijn filmpjes te informeren.’ TEKST: SUZANNE HUIG Kalil: ‘Mijn spreekbeurt kon niet doorgaan door de coronamaatregelen. Ik heb mijn spreekbeurt daarom thuis gefilmd. Ik heb het filmpje op YouTube geplaatst zodat iedereen het kon zien. Ik kreeg heel veel positieve reacties op mijn filmpje. Ik ben vanaf dat moment meer filmpjes gaan maken.’
Weerman en nieuwslezer
Kalil zoekt informatie op voor in zijn weerbericht.
‘Ik wil graag weerman en nieuwslezer worden. Ik vind het heel leuk om te presenteren. Ik vind het leuk om mensen dingen uit te leggen. Ik vind het ook leuk om bekend te worden. Ik heb thuis een groen scherm. Ik sta voor het scherm als ik een filmpje opneem. Mijn moeder kan in een computerprogramma het groene scherm vervangen door plaatjes of animaties’, vertelt Kalil.
FOTO: SUZANNE HUIG
Je kunt Kalil zijn filmpjes bekijken op zijn YouTubekanaal MaffieMoppie.
YouTube-kanaal
‘Ik plaats op mijn YouTube-kanaal filmpjes waarin ik iets uitleg of iemand interview. Ik kies voor mijn filmpjes onderwerpen die op dat moment interessant zijn. Ik heb bijvoorbeeld een filmpje gemaakt over het coronavirus en over een hittegolf. Mijn zusjes Inaya (10) en Amanah (6) helpen mij soms met interviews of onderzoeken. We maken de filmpjes voor iedereen die ze maar wil zien. We hebben nu 246 volgers. Ik maak sinds een jaar ook 3 keer per dag een filmpje met een weerbericht voor mijn familie. Ik ga mijn weerberichten ook op het YouTube-kanaal plaatsen. We hopen dat we daardoor meer volgers krijgen’, zegt Kalil.
Wessel leest het verhaal voor. Yara tekent de illustratie.
Ezra.
CENTRUM – Kunsthal Rotterdam organiseerde op vrijdag 23 oktober ‘See you later, Illustrator!’. Dichter en verhalenschrijver Wessel las een verhaal voor. Illustrator Yara maakte daar een tekening bij. Deelnemers maakten in de Kunsthal of live vanuit huis ook een tekening bij het verhaal. TEKST: SUZANNE HUIG Wessel: ‘Mees is in het bos. Ze houdt ervan om in bomen te klimmen. Ze komt in het bos verschillende dieren tegen. De stier is aan het dansen bij de vijver. Hij staat per ongeluk op een teen van de wolf. De stier wil sorry zeggen tegen de wolf. Maar de stier en de wolf spreken niet dezelfde taal. Mees bedenkt daarom om sorry te zeggen in de taal van de muziek. Volgens Mees spreekt iedereen de taal van de muziek. Mees en de stier gaan op zoek naar muziek in het bos.’ Yara en de deelnemers tekenen het verhaal.
ILLUSTRATOR
Iemand die tekeningen maakt bij teksten.
De hoofdpersonen en plek tekenen
Sunny (7): ‘Ik teken eerst de personen die in het verhaal voorkomen. Ik teken Mees in een boom omdat ze van klimmen houdt. Ik teken een huilende weerwolf. En ik teken een stier en gans die dansen rondom een vijver.’ Neva (7): ‘Ik houd van katten. Ik heb Mees daarom getekend met kattenoren en een kattenstaart.’ Felix (6) tekent de plek waar het verhaal zich afspeelt. ‘Ik teken bomen en bergen’, zegt Felix. Rifka (6): ‘Ik teken een bos vol met dieren.’
Muziek tekenen
De deelnemers krijgen de opdracht om in hun tekening muziek te tekenen. ‘Ik vind het leuk om al mijn fantasie te gebruiken. Ik teken midden in het bos een platenspeler. Die platenspeler is gemaakt van hout en steentjes uit het bos’, zegt Alt (9). Ezra (7): ‘Ik teken Mees terwijl hij drumt op de schild van een schildpad.’ Neva: ‘Ik teken paddenstoelen waarop Mees en de dieren kunnen trommelen.’
Neva laat haar tekening zien.
Sunny: ‘Ik vind het leuk dat ik mijn fantasie kwijt kan als ik teken.’ FOTO’S: PETER SNATERSE
Lijkt het jou leuk om een illustratie te maken vanuit Kunsthal Rotterdam of vanuit huis? Op woensdag 30 december kun je meedoen met een nieuwe ‘See you later, Illustrator!’.
NOVEMBER 2020
ROTTERDAM – De brandweer van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond wordt ongeveer 650 keer per jaar opgeroepen voor een woningbrand. Rotterdammers kunnen met de reizende tentoonstelling ‘Het brand komt bij je thuis huis’ ontdekken hoe ze brand kunnen voorkomen. Kijk op www.rijnmondveilig.nl/belevingswoning-vrr wanneer de woning bij jou in de buurt komt. Tekst: Suzanne Huig
NOORD – De brandweer wil woningbranden voorkomen. De belevingswoning ‘Het brand komt bij je thuis huis’ reist daarom door de stad. Rotterdammers kunnen in het huis ontdekken hoe ze brand kunnen voorkomen. Faye (10) en Milo (12) bezochten met brandweerman Hans de belevingswoning in de Sourystraat. Tekst: Suzanne Huig Faye, Milo en Hans bekijken als eerst de keuken van de woning. ‘In de keuken kan op verschillende manieren brand ontstaan. Bijvoorbeeld door vlam in de pan. Of door een keukenrol die tegen de kookplaat komt’, vertelt brandweerman Hans. ‘Je moet daarom alles goed in de gaten houden als je in de keuken aan het koken of bakken bent. Loop nooit weg’, zegt Faye. Milo: ‘Je kunt snel reageren als je in de buurt bent. Je kunt bijvoorbeeld de deksel op een pan leggen als er vlam in de pan ontstaat. De brand gaat daardoor uit.’
Brandweerman Hans slaat een blusdeken om Faye heen. Het deken kan een brand doven. Foto’s: Arjen Jan Stada
Brandweerman Hans staat in de woonkamer van de belevingswoning. Hij laat de brandgevaarlijke verlengsnoeren zien.
Milo: ‘Keukenapparaten kunnen in brand vliegen. Blijf daarom in de buurt als je een apparaat aanzet.’
Stekkerdozen en opladers Faye, Milo en Hans lopen naar de woonkamer. In de woonkamer liggen verschillende stekkerdozen en opladers. ‘Je mag nooit meerdere verlengsnoeren op elkaar aansluiten. De bedrading van de verlengsnoeren kan oververhit raken waardoor er brand kan ontstaan’, vertelt brandweerman Hans. ‘En je moet je oplader uit het stopcontact halen als je hem niet gebruikt. Opladers kunnen oververhit raken als ze in het stopcontact zitten terwijl ze niet worden gebruikt. Die hitte kan brand veroorzaken’, zegt Faye.
Milo en Faye proberen de voordeur van de belevingswoning binnen 3 minuten te openen. In de ruimte wordt rook geblazen zodat het lijkt alsof er echt brand is.
Kaarsen in huis Brandweerman Hans: ‘Veel mensen hebben kaarsen in huis staan. Een brandende kaars kan brand veroorzaken als hij ergens tegenaan komt of omvalt. Het is daarom belangrijk om kaarsen altijd in een stevige houder te zetten. Zorg dat de houder in het midden van een tafel staat.’ Faye: ‘Je moet kaarsen goed in de gaten houden als ze branden. En je moet ze uitblazen als je weggaat.’
Veilig naar buiten ‘Je moet zo snel mogelijk naar buiten als er brand is. Je hebt ongeveer 3 minuten om veilig weg te komen zodra een brandalarm gaat. Je hebt geen tijd om je sleutels te zoeken. Zorg er daarom voor dat je sleutels altijd op dezelfde plek liggen’, vertelt Hans. Faye: ‘Leg de sleutels op een plek waarvan iedereen in huis weet dat ze daar liggen. Wij hebben thuis een sleutelkastje naast de voordeur. Ik weet dat daar de sleutel van de voordeur ligt.’
Ben jij goed voorbereid?
Kun jij alle vragen met JA beantwoorden? Dan ben je goed voorbereid als er brand uitbreekt. Beantwoord je 1 van de vragen met NEE? Kijk dan samen met je ouder(s) of verzorger(s) hoe je jullie huis veiliger kunt maken. Is er altijd iemand in de keuken als het fornuis of de oven aanstaat?
JA
Hoe ben je voorbereid op brand in huis? Tekst en foto's: Suzanne Huig
NEE
Staan bij jou thuis alle kaarsen veilig in een houder?
JA
NEE
ESTEFANO (11): ‘Ik heb met de mensen waarmee ik samenwoon afgesproken dat we nooit de voordeur blokkeren met spullen. Onze vluchtroute is altijd vrij zodat we snel naar buiten kunnen in een noodsituatie.’
Ik heb met de mensen waarmee ik samenwoon een vluchtplan gemaakt.
JA
NEE
Weet jij waar je huissleutels liggen voor als er een noodgeval is?
JA
NEE
RAFAEL (12): ‘We hebben in huis rookmelders hangen. De rookmelders waarschuwen ons als er een gevaarlijke situatie ontstaat. Ik heb met mijn ouders afgesproken dat we onszelf zo snel mogelijk in veiligheid brengen in een noodsituatie. We bellen het alarmnummer 112 als we buiten zijn.’
Haal jij alle stekkers van opladers uit het stopcontact als je ze niet gebruikt? En zit er maximaal 1 verlengsnoer in een stopcontact?
JA
NEE
Hoe ben je voorbereid op brand in huis?