MAART 2021
6 Zelf een auto laten rijden
8
9
Appelmoes en appelsap maken
Conditie en kracht trainen
12 Kunst en kleur in de wijk
De leerlingen en juf Laura laten trots de afspraken zien. FOTO: ARJEN JAN STADA
PRINS ALEXANDER – De leerlingen van groep 6C van basisschool Het Tangram hebben met elkaar Instagrap en Whatshappy gemaakt. ‘Instagrap is een lijst met afspraken die we hebben gemaakt over Instagram’, zegt Frida (10). Djaïrus (9): ‘Whatshappy is een lijst met afspraken die we hebben gemaakt over WhatsApp. We voorkomen met de afspraken dat er online wordt gepest.’ TEKST: SUZANNE HUIG
Emma (10): ‘We hebben iedere maandag een kringgesprek in de klas over hoe we ons voelen.’ ‘Iedereen kan tijdens het gesprek vertellen wat hem of haar dwarszit’, zegt Nikko (9). Amelia (10): ‘We leren elkaar daardoor heel goed kennen.’
Online pesten
Malavella (10): ‘Een kringgesprek ging over online pesten.’ ‘We ontdekten tijdens het gesprek dat bijna alle leerlingen weleens online zijn gepest of iemand kennen die online is gepest’, zegt Alina (9). Fien (9): ‘Klasgenoten zeiden soms bijvoorbeeld gemene dingen tegen elkaar. En sommige leerlingen stuurden vervelende afbeeldingen.’ Sterre (9): ‘We hebben daarom afspraken met elkaar gemaakt over hoe we met elkaar omgaan op sociale media.’
Iedereen is beheerder
Jim (10): ‘Eerst was 1 iemand de beheerder van de klassenapp. Die persoon was een beetje de teamleider. Het voelde niet fijn dat niet iedereen gelijk was.’ ‘We zijn nu allemaal beheerder van de klassenapp. We zijn daardoor allemaal gelijk aan elkaar. Ik vind dat heel fijn’, zegt Angelina (10).
Gezellig gesprek
Dewi (10): ‘We hebben afgesproken dat we in de app alleen positieve dingen zeggen. We geven elkaar bijvoorbeeld complimenten en we kletsen over school. We zorgen er met elkaar voor dat het een gezellig gesprek is en blijft.’ Jaeda (9): ‘Het is gezelliger in de klas doordat er geen ruzies zijn in de app.’
Toestemming vragen
‘We hebben afgesproken dat we toestemming aan elkaar vragen als we een foto of filmpje van elkaar plaatsen op Instagram. We voorkomen daardoor dat er een foto of filmpje van iemand online verschijnt terwijl iemand dat niet fijn vindt’, zegt Gwen (9).
MAART 2021
Pietje: ‘Waarom laten jullie de hele nacht licht branden in huis?’ Vader: ‘Dat is voor de inbrekers.’ Pietje: ‘Dat snap ik niet, die hebben toch een zaklantaarn?’ Greetje (10)
g
Vader: ‘Jantje, laat me je rapport eens zien.’ Jantje: ‘Dat kan niet, ik heb hem aan een vriend geleend. Die wilde zijn ouders eens flink laten schrikken.’ Remy (11)
Jantje zegt tegen zijn moeder: ‘De burgemeester was vandaag op school!’ Moeder: ‘En, had hij zijn ketting om?’ Jantje: ‘Nee, hij liep gewoon los!’
u
i
e
t
n
w
p
l
a
a
i
s
l
c
e
n
o
e
l
a
n
n
a
o
u
o
g
s
g
r
o
e
t
e
n
b
e
m
e
o
l
f
r
u
i
t
r
g
e
t
t
t
e
n
i
e
n
t
u
k
b
w
n
o
e
o
g
e
t
r
c
k
r
u
i
d
e
n
k
i
o
t
o
n
e
s
s
e
b
b
i
e
m
e
m
s
l
e
p
p
a
e
n
n
a
l
p
n
e
k
o
k
e
t
i
r
t
e
o
z
a
a
d
j
e
s
e
e
e
n
s
b
o
n
e
n
p
e
r
e
n
n
t
aardbeien appels bessen bloeien bloemen bonen compost courgette fruit gewas groeien groenten
koken kruiden kweekbak lente oogsten peren planten sla tomaten uien wortelen zaadjes
Antwoord (1 woord):
Het antwoord van de Regels: de woorden vind je horizontaal, verticaal en diagonaal. Ook achterstevoren. Je
woordzoeker van
mag letters meerdere keren gebruiken. Als je de overgebleven letters in de juiste volgorde
februari is: WONING.
zet, krijg je het antwoord. Mail dit antwoord samen met je voornaam, leeftijd en het
De winnaar is groep 6 van
telefoonnummer van je ouder(s) of verzorger(s) (zodat we contact met je kunnen opnemen
basisschool De Sleutel.
als je hebt gewonnen) naar ANTWOORD@JONG010.NL. Alleen de winnaar krijgt bericht.
Gefeliciteerd!
Mert (12)
Je nn y en Jimm y Jenny! Mag ik ook zo’n grijper? Waarom kan een ei niet bevriezen?
Tuurlijk! Fijn dat je helpt onze buurt netjes te houden, Jimmy.
Michiel van de Vijver
Waar ga je aan de slag? De speeltuin? Het pleintje?
Het slootje. Bijna klaar.
Omdat er een dooier in zit. Stevan (9)
Gezocht: een woord van 12 letters, zonder klinkers. Zandweggetje.
Valerie (11)
Zoek de dobbelstenen in de kinderkrant!
Wat is wit en staat in de hoek? Een stoute koelkast Enes (8)
Heb jij een tip voor Jong010?
redactie@jong010.nl
Kun jij ze allemaal vinden? Vul hier het aantal in:
Lees alle kranten op onze website: www.jong010.nl
Wil jij op een sport? Of bijvoorbeeld op dansen, muziek maken of zingen? Kijk dan met je ouder(s), verzorger(s) of leerkracht op
DE NIEUWE JONG010 VERSCHIJNT DONDERDAG
JEUGDFONDSSPORTENCULTUUR.NL/ROTTERDAM
15 APRIL 2021
Of vraag of er bij jou op school een contactpersoon is van het Jeugdfonds Sport & Cultuur Rotterdam.
Jong010 wordt mede mogelijk gemaakt door:
JONG010 - MAART 2021 JAARGANG 11 - EDITIE 7 OPLAGE: 38.000 KRANTEN Oprichter: Angelique van Tilburg Hoofdredacteur: Suzanne Huig Fotografen: Peter Snaterse, Arjen Jan Stada Vormgeving: Marcel van den Assem Redactiemedewerker: Sasja Hof
Donateurs
MAART 2021
POLITICI
ROTTERDAM – Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van de Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Hij is ook benieuwd naar de mening en ervaring van basisschoolleerlingen. Wat vind je belangrijk dat politici doen? TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
‘In maart mag iedereen van 18 jaar en ouder naar de stembus. Mensen mogen dan stemmen op de persoon en partij die zij in de Tweede Kamer willen hebben. De mensen die in de Tweede Kamer komen, nemen besluiten namens het Nederlandse volk. Iedere politieke partij heeft eigen plannen om Nederland beter te maken. Jullie mogen nog niet stemmen. Maar wat vind je belangrijk dat politici doen?’
AHMED ABOUTALEB
De mensen die in de politiek werken.
‘Ik vind het heel belangrijk dat de premier van Nederland ervoor zorgt dat iedereen gelijk wordt behandeld. Ik vind dat iedereen dezelfde kansen en dezelfde straffen verdient. Ik zou stemmen op Rutte als ik mocht stemmen. Ik vind dat hij goed zijn best doet om het voor iedereen zo fijn mogelijk te maken.’
RIDOUANE
FOTO: GEMEENTE ROTTERDAM / MARC NOLTE
11 JAAR
‘Ik vind het belangrijk dat politici kinderen beter informeren over de beslissingen die ze nemen. Ik vind het ook belangrijk dat politici zich aan afspraken houden. Politici beloven soms iets en houden zich er dan niet aan. Ik vind dat slecht.’
‘Ik vind het belangrijk dat in de Tweede Kamer mensen zitten die opkomen voor arme mensen. Steeds meer mensen leven in armoede in Nederland. Ik vind dat die mensen geholpen moeten worden zodat ze uit de problemen komen.’
‘Ik vind het heel belangrijk dat de mensen in de politiek goed met elkaar overleggen. Ik vind dat ze ook kinderen om advies moeten vragen als het gaat om dingen waar kinderen mee te maken hebben.’
SHODYANN
DEVIKA
ECRIN
‘Ik vind het belangrijk dat de mensen in de Tweede Kamer ervoor zorgen dat er nooit meer iemand in Nederland honger heeft of op straat moet leven. Ik zou stemmen op de persoon die ervoor zorgt dat iedereen eten en een huis heeft.’
‘Ik vind het belangrijk dat politici goede regels kunnen maken. Ik zou op iemand stemmen die heel goed voor het milieu zorgt. Ik zou een partij kiezen die bijvoorbeeld ideeën bedenkt om straatafval te voorkomen.’
SIMARO
JESLHINN
‘Ik vind het belangrijk dat politici kijken naar alle dingen die goed gaan in Nederland. Ik vind dat er soms te veel wordt gekeken naar de dingen die niet goed gaan. Ik denk dat mensen het niet leuk vinden om te horen wat er allemaal niet goed gaat. Ik denk dat mensen zich beter gedragen als ze horen wat er goed gaat.’
‘Ik vind het belangrijk dat politici echt luisteren naar de mening van anderen. Ik vind dat de mensen in de Tweede Kamer af en toe moeten overleggen met de mensen die op hen stemmen. De politici kunnen de stemmers bijvoorbeeld om advies vragen bij lastige beslissingen.’
‘Ik vind dat kinderen ook zouden moeten stemmen. Kinderen hebben ook een mening. Ik zou stemmen op Hugo de Jonge. Ik vind dat hij lastige dingen goed kan uitleggen. Ik vind het daarnaast belangrijk dat politici goed nadenken over het vervoer. Ik vind het belangrijk dat je veilig en snel door het land kunt reizen.’
NAOUAR
DAYAN
JIP
12 JAAR
10 JAAR
12 JAAR
12 JAAR
9 JAAR
Wat vind je belangrijk dat politici doen?
12 JAAR
9 JAAR
9 JAAR
MAART 2021
ROTTERDAM – Het kan lastig zijn om op een goede manier voor jezelf op te komen. Sommige kinderen reageren vaak te snel en te heftig. Andere kinderen accepteren juist heel veel.
‘Rots en Water’ is een groepstraining van 8 bijeenkomsten. Rots staat voor een harde houding, je eigen gang gaan en vasthouden aan je eigen mening. Water staat voor vriendschap, respect en openheid naar anderen.
De cursus is gratis. Kijk voor meer informatie op WWW.INDIGOWEST.NL of mail naar PREVENTIE@INDIGORIJNMOND.NL
TEKST: SUZANNE HUIG
De deelnemers van de training leren meer controle over zichzelf te krijgen. Ze leren sterker te staan en hun eigen keuzes te maken. Mink (10) volgde de training.
Mink.
FEIJENOORD – Mink: ‘Ik was onzeker. Ik werd op school soms buitengesloten in de pauze. Kinderen zeiden dan bijvoorbeeld ineens dat ik niet meer mocht meespelen. Ik vond dat vervelend. Het maakte me boos en verdrietig. Ik was te onzeker om voor mezelf op te komen. Ik heb de cursus gevolgd om voor mezelf op te leren komen.’ TEKST: SUZANNE HUIG ‘Ik deed vaak dingen die ik niet leuk vond. Ik deed die dingen omdat anderen het leuk vonden. Ik speelde met mijn broertje of klasgenoten bijvoorbeeld spelletjes die ik niet leuk vond. Ik kon mezelf niet zijn. Ik durfde niet voor mezelf op te komen en te zeggen wat ik leuk vond. Ik werd verdrietig omdat ik niet mijn eigen zin kon doen’, vertelt Mink.
Vertrouwen in anderen en in mezelf
Mink: ‘Ik heb tijdens de groepstraining verschillende oefeningen gedaan. Ik heb bijvoorbeeld geblinddoekt gewandeld terwijl iemand anders uit de groep mij vasthield. Ik heb door de oefeningen meer vertrouwen in mezelf en in anderen gekregen. Ik durf nu mezelf te zijn. En ik durf aan anderen te vragen of ze iets willen doen wat ik leuk vind.’
Mink: ‘Ik heb bij de cursus geleerd dat ik stevig moet staan als ik voor mezelf op wil komen. Ik sta stevig als ik rechtop sta, mijn gezicht naar voren houd, mijn armen over elkaar leg en iemand aankijk. Ik zie er dan sterk uit.’ FOTO’S: PETER SNATERSE
Stop zeggen
‘Ik werd soms ook een beetje geplaagd. Ik heb bij de training geleerd hoe ik tegen kinderen kan zeggen dat ze moeten stoppen met iets dat ik vervelend vind. Ik vraag eerst vriendelijk of het kind wil stoppen met wat ik vervelend vind. Ik praat duidelijker als het kind dan nog niet stopt. Ik zeg dan: ‘Ik wil dat je nu stopt.’ Ik praat dan harder en kijk serieus. Ik span heel mijn lichaam dan aan zodat ik er zelfverzekerd uitzie. Als het kind dan nog niet stopt, vraag ik een juf of meester om hulp’, legt Mink uit.
Mijn eigen zin doen
‘Ik voel me nu beter omdat ik niet steeds doe wat anderen willen. Ik durf nu te doen wat ik leuk en fijn vind. Ik laat me ook niet zomaar wegsturen tijdens het buitenspelen. Ik zeg dat iedereen mag meedoen als iemand mij weg wil sturen. Ik word nu bijna nooit meer weggestuurd omdat kinderen weten dat ik niet wegga. Ik kan nu meer mijn eigen zin doen. Dat vind ik heel fijn’, zegt Mink.
OPDRACHT VERTROUWEN KRIJGEN 1. Vorm een tweetal. 2. Blinddoek 1 van de 2 met een theedoek. 3. Loop samen een rondje over het schoolplein of door de gymzaal. Het kind dat is geblinddoekt wordt door de ander vastgehouden.
MAART 2021
HOOGVLIET – Dion (5) heeft het GRIN2B syndroom. Het syndroom zorgt ervoor dat hij een verstandelijke beperking en een ontwikkelingsachterstand heeft. Barry (10) is de broer van Dion. Hij vertelt over de aandoening van Dion. TEKST: SUZANNE HUIG Barry: ‘De aandoening zorgt ervoor dat Dion zijn spieren slap zijn. Hij kan zich daardoor niet bewegen zoals anderen. Hij kan bijvoorbeeld niet lopen zonder hulp. Hij kan ook niet goed praten en hij begrijpt niet alles. Hij kan en snapt ongeveer hetzelfde als een kind van 2 jaar oud.’
Zeldzame aandoening
‘Ik vind Dion heel speciaal. Hij heeft een heel zeldzame aandoening. Er is in Nederland maar 1 kind met precies dezelfde aandoening als Dion. Dokters weten daardoor ook niet wat Dion ooit gaat leren en hoe hij gaat groeien. Dion gaat 1 keer per jaar naar een dokter. Die dokter kijkt hoe het met Dion gaat. De dokter kan Dion niet beter maken of helpen. Ik vind het heel interessant hoe Dion is omdat maar weinig mensen zo zijn als Dion’, vertelt Barry.
Goed behandelen
‘Ik vind het belangrijk dat mensen begrijpen hoe Dion in elkaar zit. Dion heeft een aandoening, maar hij heeft gewoon gevoel en emoties. Ik wil dat mensen hem begrijpen en rekening met hem houden. Ik vertel aan mensen dat Dion een aandoening heeft als ze Dion voor het eerst zien. Ik vertel dan dat Dion speciaal is en dat hij daar niets aan kan doen. Ik vertel ook dat ze voorzichtig met hem moeten omgaan omdat hij zwakke spieren heeft. Ik vind het belangrijk dat Dion goed wordt behandeld’, zegt Barry.
ZELDZAAM
Als iets weinig voorkomt.
Barry en Dion,
SYNDROOM
Verschillende klachten die samen voorkomen als ziekte.
‘Dion vindt het heel fijn om buiten te zijn. Hij houdt van de frisse lucht.’
Barry knuffelt Dion iedere dag. FOTO’S: ARJEN JAN STADA Samen spelen en knuffelen
Barry: ‘Ik knuffel en speel iedere dag met Dion. Ik wil zoveel mogelijk tijd met Dion doorbrengen. Ik vind het belangrijk dat hij iemand heeft om mee te spelen. Ik wil niet dat hij zich alleen voelt. Dion houdt ervan om buiten te zijn. Ik speel daarom vaak met hem in de tuin. Ik vind het soms jammer dat ik niet met hem kan spelen zoals andere kinderen met hun broertje of zusje spelen. Ik moet tijdens het spelen altijd op Dion letten en voor hem zorgen.’
Meer leren en begrijpen
Dion zit op de Tyltylschool. Barry: ‘De Tyltylschool is een school voor kinderen die meerdere beperkingen hebben. Leerlingen op de Tyltylschool krijgen naast schoolvakken ook bijvoorbeeld fysiotherapie. Dion wordt op school geholpen zodat hij steeds meer leert en begrijpt. Ik vind het heel fijn dat Dion zo goed wordt geholpen.’ FYSIOTHERAPIE
Massages en oefeningen om problemen aan je gewrichten of spieren te genezen of te voorkomen.
Fonds Kind & Handicap helpt kinderen en jongeren met een handicap of chronische ziekte.
Een handicap is een beperking waardoor je sommige dingen niet zo goed kunt.
Een chronische ziekte is een ziekte die minimaal 3 maanden duurt, steeds terugkomt of niet genezen kan worden.
De organisatie geeft bijvoorbeeld geld om hulpmiddelen te kopen, voorlichting te geven of onderzoek te doen.
MAART 2021
ROTTERDAM – De kans is kleiner dat je later in de financiële problemen komt als je al op jonge leeftijd met geld leert omgaan. Je kunt je geld maar 1 keer uitgeven. Je moet daarom goed nadenken wat je ermee doet. Sommige mensen moeten iets betalen of willen iets kopen terwijl ze niet genoeg geld hebben. Ze kunnen dan geld lenen van iemand anders of van de bank. TEKST: SUZANNE HUIG
Laura (12) heeft € 100,00 van haar ouders geleend om nieuwe gympen te kopen. Ze kijkt hoe ze het geld terug kan betalen. Ze krijgt iedere week € 2,00 zakgeld. Ze kan iedere week € 5,00 verdienen door 2 klusjes in huis te doen. Ze kan iedere week € 15,00 verdienen door 5 klusjes in huis te doen. Wat zou jij doen?
YUSRA (9): ‘Ik vind dat je alleen geld moet lenen
als je iets echt nodig hebt. Ik zou daarom alleen geld lenen om gympen te kopen als ik geen schoenen meer had. Ik zou het geleende geld terugbetalen door iedere week 2 klusjes te doen en mijn zakgeld te sparen. Ik heb dan na 15 weken € 100,00 om het geleende geld terug te betalen. Ik wil genoeg tijd hebben om leuke dingen te doen. Ik wil daarom geen 5 klusjes per week doen.’
REKENBOEKJE Wat zou jij doen?
Hoe zorg je ervoor dat ons leven slimmer, schoner en zuiniger is? Tijdens de bright ideas challenge bedenken leerlingen van groep 7 en 8 oplossingen voor grote uitdagingen. Lijkt het jou leuk om met je klas mee te doen? Kijk voor meer informatie op www.brightideas.generationdiscover.nl
ROTTERDAM – Shell vindt het belangrijk dat kinderen meer leren over wetenschap en techniek. Lijkt het jou leuk om zelf te experimenteren? Una (11), Rafael (11) en Boris (11) doen het proefje ‘Laat een auto rijden’. TEKST: SUZANNE HUIG
STAP 1.
‘Knip uit het karton een stuk van 8 centimeter lang en 15 centimeter breed. Zorg ervoor dat de satéprikkers 15 centimeter lang zijn. Knip van een rietje een stuk van 6 centimeter af’, zegt Boris.
WAT HEB JE NODIG? Stevig karton 2 rietjes Tape Lijm 2 satéprikkers
STAP 2.
Una: ‘Plak het rietje met tape of lijm op ongeveer 1 centimeter van de rand van de korte kant van het karton. Steek een satéprikker door het rietje. Prik aan allebei de kanten van de satéprikker een wiel. Maak de wielen stevig vast met lijm of tape.’
1 punaise Elastiekje 4 doppen, deksels of bekertjes voor wielen
STAP 3.
Boris: ‘Knip van een rietje 2 stukjes van 3 centimeter af. Plak deze 2 rietjes op 1 centimeter van de rand aan de andere korte kant van het karton. Plak de rietjes naast elkaar. Zorg dat er tussen de 2 stukjes in wat ruimte is. Steek een satéprikker door de rietjes heen. Prik aan allebei de kanten van de satéprikker een wiel. Dit is de vooras.’
Proefje in samenwerking met Maakkunde van NEMO.
Bright ideas challenge is een initiatief van Shell.
WAT WEET JE NU?
Je brengt je elastiek in een andere vorm als je aan de vooras draait. Je windt het elastiek daardoor op. Het elastiek gaat weer terug naar de normale stand als je de vooras loslaat. De wielen gaan daardoor bewegen. De auto gaat daardoor rijden.
STAP 4.
‘Knip een elastiekje door. Maak het elastiekje met een knoop in het midden aan de vooras vast. Knoop het andere eind van het elastiekje om een punaise. Prik de punaise op 4 centimeter van de achterkant in het karton’, zegt Una.
Foto’s: Arjen Jan Stada
STAP 5.
Rafael: ‘Mijn auto is klaar. Houd het karton vast en draai aan de vooras. Het elastiekje wikkelt zich dan om de satéprikker heen. Zet de auto daarna op de grond. De auto rijdt als je de vooras loslaat.’
MAART 2021
Alessio: ‘Mijn ouders zijn afgelopen zomer gescheiden. Ze willen elkaar niet zien. Ze maken ruzie met elkaar als ze elkaar zien. Wat kan ik het beste doen?’
Hoi Alessio, Wat een vervelende situatie. 1 op de 5 kinderen heeft gescheiden ouders. Als je ouders scheiden, kan er veel veranderen. Iedereen gaat anders om met die veranderingen. Het is voor jou extra vervelend omdat je ouders ruziemaken met elkaar.
Wennen aan de situatie
Je ouders hebben het waarschijnlijk ook moeilijk met de scheiding. Zij moeten ook wennen aan de nieuwe situatie. Het kost tijd om aan een nieuwe situatie te wennen. Het zou kunnen dat het over een tijdje beter gaat tussen je ouders als ze allebei aan de situatie zijn gewend.
Praat met je ouders
ILLUSTRATIE: COPAL EN CONSORTEN
ROTTERDAM – Marieke van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) reageert iedere maand in Jong010 op een vraag of probleem van een leerling of klas. Ze beantwoordt deze maand de vraag van Alessio (10). TEKST: SUZANNE HUIG
Marieke beantwoordt ingestuurde brieven. FOTO: PETER SNATERSE Heb jij een vraag aan Marieke of zit je ergens mee? Stuur een mail naar REDACTIE@JONG010.NL of stuur een brief naar Jong010, Postbus 13037, 3004 HA Rotterdam.
Het is goed als je ouders weten dat jij last hebt van de manier waarop ze met elkaar omgaan. Probeer met je ouders te praten over de scheiding. Lukt het niet om met hen samen te praten? Praat dan apart met je moeder en apart met je vader. Vertel hoe jij je voelt als je ouders ruziemaken met elkaar.
Praat met kinderen
Het is belangrijk dat je weet dat je niet tussen je ouders hoeft te kiezen. Het kan helpen als je met andere kinderen praat die ook een scheiding hebben meegemaakt. Je kunt via www.villapinedo.nl met kinderen praten die een scheiding hebben meegemaakt. Je kunt je ervaring op de website delen met leeftijdsgenootjes. Groetjes, Marieke
DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET
CHARLOIS – De waterschappen zorgen voor het water in sloten, vaarten en meren in Nederland. Ze zorgen ervoor dat er genoeg en schoon water is. De waterschappen zorgen ook voor sterke en veilige dijken om Nederland te beschermen tegen overstromingen. Waterschap Hollandse Delta zorgt voor het water in Charlois, Feijenoord, IJsselmonde, Rozenburg, Hoogvliet en Pernis. Marco werkt bij waterschap Hollandse Delta. Rhodé (11), Maria (11) en Doortje (11) bekeken op 3 maart met Marco een dijk langs de Doklaan. TEKST: SUZANNE HUIG ‘Het wordt op aarde steeds warmer. Het ijs op de Noordpool en Zuidpool smelt daardoor. Dat smeltwater komt in de zee terecht. Het water uit de zee komt via rivieren het land in. De kans op overstromingen stijgt daardoor als de hoogte van het water in de zee stijgt. Het is daarom belangrijk dat het land wordt beschermd tegen het water’, legt Marco uit.
De dijk langs de Doklaan
Marco: ‘Hoofdkeringen beschermen het land tegen water. Hoofdkeringen zijn de dijken langs de rivieren en de duinen langs de kust.’ De meiden lopen met Marco over de Doklaan. ‘Dit is een dijk. Deze dijk is een hoofdkering. Op deze dijk ligt een grasveld, voetpad en fietspad. Je ziet daardoor haast niet dat het een dijk is’, zegt Maria. Doortje: ‘Deze dijk zorgt ervoor dat het water uit de Maas de stad niet in kan stromen.’ Rhodé: ‘Ik vind het bijzonder dat een dijk die je haast niet ziet zoveel water kan tegenhouden.’
Marco laat op een kaart zien dat de dijk langs heel de Maas loopt.
De meiden zitten op de kade langs de Maas.
FOTO’S: ARJEN JAN STADA
300 kilometer dijk
‘Waterschap Hollandse Delta zorgt voor 300 kilometer aan dijken. We controleren 1 keer per 12 jaar of een dijk nog hoog en sterk genoeg is’, vertelt Marco. ‘Het is belangrijk dat het waterschap de dijken controleert. Het waterschap zorgt er daardoor voor dat huizen niet onder water komen te staan’, zegt Rhodé.
Waterschap Hollandse Delta is één van de 21 waterschappen in Nederland. Kijk voor meer informatie en opdrachten op
De meiden staan op de dijk langs de Doklaan.
WWW.WSHD.NL/EDUCATIE.
Ook voor ouders en leerkrachten!
MAART 2021
FEIJENOORD – De leerlingen van school voor speciaal basisonderwijs Laurens-Cupertino willen graag een schooltuin. De leerlingen verbouwen daarom met meester Doron hun schoolplein tot schooltuin. TEKST: SUZANNE HUIG ‘Ons schoolplein lag vol met grijze tegels. Wij vonden het plein er daardoor heel saai uitzien. We wilden het plein kleurrijker maken’, zegt Djemainy (12). Tarik (12): ‘We hebben daarom bedacht om een moestuin op het plein te maken.’ Inaya (12): ‘Een moestuin is een tuin waarin je groente, kruiden en fruit kweekt.’
Regenwater in de tuin
De leerlingen halen de stenen weg. Tarik: ‘We zorgen ervoor dat er goede aarde op het plein ligt. In goede aarde zitten veel voedingsstoffen voor de zaadjes, planten en bomen.’ FOTO’S: PETER SNATERSE
De leerlingen, meester Doron en schooldirecteur Wouter halen samen een gedeelte van de tegels van het plein af. ‘Het is zwaar werk, maar het lukt. Onze moestuintjes komen op de plek waar de tegels lagen’, vertelt Djemainy. ‘Op ons schoolplein lagen vaak grote plassen als het regende. Het regenwater kon niet wegstromen door de tegels op het plein. We vonden de grote plassen heel vervelend. Het regenwater kan nu wegzakken in de aarde van de tuin. Planten, bomen en zaadjes hebben water nodig om te kunnen groeien. Het regenwater is daarom heel goed voor de tuin’, vertelt Tarik.
De tuin verzorgen
Tarik: ‘Alle leerlingen samen gaan de tuin verzorgen. We leren daardoor hoe we groente, fruit en kruiden moeten laten groeien en verzorgen.’ ‘We halen bijvoorbeeld het onkruid in de tuin weg. Onkruid is ook een plant. Het onkruid eet anders de voeding voor onze zaadjes, bomen en planten op. Dat willen we niet’, vertelt Inaya. Djemainy: ‘We sproeien water en snoeien als dat nodig is. Meester Doron helpt ons.’
ROTTERDAM – Kinderen uit Overschie gingen op 25 februari met De Stad Uit op natuurexcursie naar boerderij De Buytenhof. Ze leerden appelmoes en appelsap maken op de boerderij. TEKST: SUZANNE HUIG ‘We maken appelmoes en appelsap van valappels. Valappels zijn appels die zelf van de appelbomen zijn gevallen. Ze hebben daardoor een beschadiging of bruine plekjes. We verkopen die appels niet meer aan mensen. Je kunt van 1 emmer appels ongeveer 10 potjes appelmoes maken. Je kunt van 1 emmer appels ongeveer 2 liter appelsap maken’, vertelt Marlot van boerderij Buytenhof.
De meiden malen de appels voor de appelsap. Appelmoes maken
De meiden verdelen de appelmoes over potjes.
Tara (12), Kyra (12) en Julia (11) schillen de appels voor de appelmoes. ‘We snijden ook alle bruine plekjes uit de appels’, zegt Tara. Julia: ‘We halen daarna de klokhuizen uit de appels. We snijden de appels vervolgens in kleine stukjes.’ Kyra: ‘We doen de kleine stukjes appel in een pan die boven een vuurtje staat. We doen 2 glazen water bij de appelstukjes. We laten de stukjes ongeveer 30 minuten koken. We roeren af en toe in de pan. De appelmoes is klaar als het een lekker prutje is.’
Appelsap maken
Maarten draait aan de pers. FOTO’S: ARJEN JAN STADA
Genevive: ‘Alles wat wij van de appels afsnijden, is voer voor de varkens.’
Angelica (9) en Genevive (12) maken appelsap. ‘We wassen de appels eerst in een emmer met water. We snijden de appels daarna in 4 stukken. We halen daarna het klokhuis en de bruine stukken uit de appels’, zegt Angelica. Genevive: ‘We doen de stukken appel in een speciale molen. Die molen maalt de stukjes appel. We vangen de gemalen appel op in een emmer. De gemalen appel gaat een pers in.’ Maarten (7) draait aan de pers. ‘De pers drukt op de gemalen appel als ik draai. Het sap wordt daardoor uit de appels gedrukt. We vangen het sap op. Dat is appelsap’, zegt Maarten.
MAART 2021
De deelnemers planken. Om de beurt springt een deelnemer over de anderen heen.
DELFSHAVEN – Rennen, gewichtheffen en zwaaien met touwen. Bootcamptrainers Amilcar en Cheila organiseerden een bootcamp voor kinderen op de parkeerplaats bij de Roel Langerakweg. TEKST: SUZANNE HUIG ‘Bootcamp is een training waarbij je conditieoefeningen en krachtoefeningen doet’, zegt trainer Amilcar. Raeenjo (7): ‘Bootcamp zorgt ervoor dat je sterke spieren en een beter uithoudingsvermogen krijgt.’
Parcours met 15 oefeningen
Op de parkeerplaats ligt een parcours van 15 oefeningen. Ieder kind start bij een oefening. ‘Je doet iedere oefening 30 seconden. Je neemt na een oefening 15 seconden rust. Je gaat daarna door naar de volgende oefening’, legt trainer Amilcar uit. ‘Ik doe voor het eerst een bootcamp. Ik vind het heel leuk om allemaal verschillende oefeningen te doen. Sommige oefeningen kan ik heel goed. Andere oefeningen vind ik lastig’, zegt Giany (11). Jerry (10): ‘Ik vind de oefening waarbij ik met touwen mag zwaaien het leukst.’
TEGELIJKERTIJD
Op hetzelfde moment.
Samen planken
De deelnemers gaan na het parcours in de plank naast elkaar liggen. ‘De plank is een oefening waarbij je met je onderarmen en je tenen op de grond leunt. Je spant je buikspieren en je bilspieren goed aan’, legt Eljayro (10) uit. ‘De persoon die achteraan ligt, staat zo als eerste op. Die persoon springt over de anderen heen. Hij gaat aan het eind weer in de plankhouding liggen. De persoon die dan achteraan ligt, springt vervolgens over iedereen heen. Herhaal deze oefening totdat iedereen heeft gesprongen’, zegt trainer Amilcar. Anthony (10) vindt het een leuke oefening. ‘Ik vind het leuk om samen te werken. We hebben plezier en trainen tegelijkertijd.’
Zo hard mogelijk rennen
Silvanna en Noéhly. FOTO’S: PETER SNATERSE
De leerlingen vormen tweetallen. Silvanna (9) en Noéhly (10) vormen een tweetal. ‘Ga achter elkaar staan. De achterste houdt de voorste vast. De voorste moet proberen om zo hard mogelijk naar voren te rennen. De achterste probeert de voorste tegen te houden. Wissel na 50 meter om’, zegt trainer Amilcar. ‘Ik vind dit een leuke en een zware oefening’, zegt Noéhly. Brian (12): ‘Dit is veel zwaarder dan normaal hardlopen.’
CHARLOIS – Leerlingen van groep 5, 6, 7 en 8 van basisschool Christophoor krijgen dansles van meester Etiënne. De leerlingen oefenen verschillende danspasjes. Ze laten de op TikTok populaire ‘neckless’ zien. TEKST: SUZANNE HUIG
‘We krijgen 1 keer per week dansles. Ik vind het heel leuk dat we dansles krijgen op school. De danslessen zorgen ervoor dat we even onze energie kwijt kunnen. We kunnen ons daardoor beter concentreren tijdens andere lessen’, zegt Jeada (10). Amoz (12): ‘De danslessen houden ons fit.’
De leerlingen met dansmeester Etiënne.
POPULAIR
Veel mensen vinden het leuk.
Concentreren en luisteren
Tyra en Lorin laten het plankje zien waar ze op moeten staan. FOTO’S: PETER SNATERSE
Meester Etiënne geeft de leerlingen een klein plankje. ‘Ga op het plankje staan. Draai een rondje op 1 been terwijl je op het plankje staat’, zegt meester Etiënne. ‘Dit is een balans en concentratieoefeningen. Iets lukt alleen als je je concentreert. We leren door de oefening dat we ons ook bij andere dingen goed moeten concentreren’, zegt Mirsad (10). ‘We leren door de dansles ook te luisteren, samen te werken en zelfstandig te werken’, zegt Fabrice (12).
Tyra doet de ‘neckless’ voor.
De ‘neckless’
Lorin (11): ‘De ‘neckless’ is een dansbeweging die populair is op TikTok. Veel kinderen plaatsen een filmpje waarop ze de dansbeweging maken.’ Tyra (10) doet de ‘neckless’ voor. ‘Je buigt je borst naar voren. Je doet alsof je een buiging maakt. Je trekt daarna je buik en je borst naar binnen toe. Je houdt je hoofd naar beneden. Je duwt daarna je buik en je borst weer naar buiten toe. Je herhaalt deze beweging 4 keer achter elkaar’, zegt Tyra.
MAART 2021
Wat doe jij als je ziet dat iemand online wordt gepest? ROTTERDAM – Online pesten is pesten via digitale media. Je noemt dat cyberpesten. Cyberpesten kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door de gegevens van iemand te misbruiken, iemand buiten te sluiten in een app, filmpjes of foto’s van iemand te verspreiden of gemene berichten te versturen. Wat doe jij als je ziet dat iemand online wordt gepest?
‘Kinderen kunnen bang en verdrietig worden als ze worden gepest. Ik vind daarom dat pesters heel hard moeten worden gestraft. Ik vind dat de politie je telefoon een maand in beslag moet nemen als je online pest. Ik vind dat kinderen hun telefoon een jaar moeten inleveren bij de politie als ze voor een tweede keer online pesten.’
Suwena (11)
‘Ik ken kinderen die online worden gepest. Die kinderen voelen zich heel verdrietig. Sommige kinderen willen niet meer naar buiten of naar school. Ik vind dat pesters moeten weten wat het effect van pesten is. Ik vind daarom dat pesters zelf geblokkeerd moeten worden in een klassenapp. Ze voelen dan hoe het is om buitengesloten te worden.’
TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
‘Ik ben zelf weleens op Instagram uitgescholden. Dat maakte mij verdrietig. Ik heb die persoon geblokkeerd en een nieuw account aangemaakt. Ik vind dat Instagram en andere apps in de gaten moeten houden of mensen pesten. Ik vind dat de apps alle pesters moeten blokkeren.’
Karolina (11)
‘Ik heb weleens in een app gezeten waarin lelijk werd gepraat over andere kinderen. Ik ben uit die app gegaan. Ik vind dat kinderen die online pesten in geen enkele app en op geen enkele website meer een account mogen aanmaken. Ze kunnen dan niet meer pesten.’
Brent (10)
Yenna (10)
Wat doe jij als je ziet dat iemand online wordt gepest?
Mick (9)
‘Ik denk dat veel pesters pesten omdat ze denken dat dat stoer is. Ik denk daarom dat pesters stoppen als ze merken dat anderen hun pestgedrag afkeuren. Ik keur pestgedrag af door pesters online niet te volgen en niet op pesters te reageren.’
BOEKENBON TER WAARDE VAN
15 EURO
Het antwoord van de puzzel van februari is: DIERENTUIN.
De winnaar is Melis (10).
Hoe heet de lijst met afspraken die leerlingen van basisschool Het Tangram hebben gemaakt over Instagram? PAGINA 1 Welke groepstraining volgde Mink? Rots en …. PAGINA 4 Wat zijn Dion en Barry van elkaar? PAGINA 5
Sommige mensen moeten iets betalen of willen iets kopen terwijl ze niet genoeg geld hebben. Ze kunnen dan geld ….. van iemand anders of van de bank. PAGINA 6
Hoe noem je een tuin waarin je groente, kruiden en fruit kweekt? PAGINA 8
Wat is een andere naam voor de dijken en duinen die het land beschermen tegen water? PAGINA 7
Hoe noem je een training waarbij je buiten conditieoefeningen en krachtoefeningen doet? PAGINA 9
Wat moet je uit de appels halen voordat je er appelmoes of appelsap van kunt maken? PAGINA 8
Online pesten is pesten via digitale ….. PAGINA 10 Wat betekent de naam Khavi in het Thais? PAGINA 11 Waarmee versierden leerlingen van basisschool ’t Prisma de stoep voor hun school? PAGINA 12
De antwoorden op de vragen vind je in deze krant!
MAART 2021
ROTTERDAM – Khavi (11) is in Thailand geboren. Thailand is een land in Azië. Khavi is door zijn Nederlandse ouders geadopteerd toen hij 2 jaar oud was. Khavi: ‘Ik ben blij dat ik geadopteerd ben. Ik heb het heel fijn in Nederland.’ TEKST: SUZANNE HUIG
‘Mijn biologische ouders hadden niet genoeg geld om voor mij te zorgen. Ze hebben mij daarom 10 dagen na mijn geboorte naar een kindertehuis gebracht. Ik heb 2 jaar en 1 maand in het kindertehuis gewoond. Ik ben daarna geadopteerd’, vertelt Khavi.
Khavi: ‘Dit is een foto van mij in het kindertehuis.’ Mijn Thailandbroer
Khavi: ‘In het kindertehuis woonden ongeveer 500 kinderen. We sliepen met zijn allen in een slaapzaal. Timo lag altijd naast mij. Ik ken hem dus bijna vanaf mijn geboorte. Ik noem hem daarom mijn Thailandbroer. Hij is 2 maanden eerder geadopteerd dan ik. Hij woont nu in Brabant.’
Wijze man
Khavi laat het koffertje met zijn herinneringen zien.
‘Mijn adoptieouders hebben mij opgehaald in Thailand. Ik kwam op 13 april 2012 met hen aan in Nederland. Zij hebben mij Khavi genoemd. Khavi betekent in het Thais wijze man. Ik moest in Nederland erg wennen aan het
Khavi: ‘Ik hang op mijn verjaardag en op 13 april de vlag van Thailand uit.’ FOTO’S: ARJEN JAN STADA Mijn ouders
weer. Het is hier veel kouder dan in Thailand. Ik ben nu gewend aan Nederland’, zegt Khavi.
Koffer met herinneringen
‘Ik heb een koffertje met spullen uit Thailand. In het koffertje zitten kleding en schoenen die ik in Thailand droeg. Ik vind het belangrijk om de spullen uit Thailand te bewaren. Het herinnert mij aan waar ik vandaan kom’, vertelt Khavi.
Khavi: ‘Het weeshuis weet wie mijn biologische ouders zijn. Ik kan met mijn biologische ouders in contact komen als ik 18 jaar ben. Ik ben benieuwd of ik op hen lijk. Ik ben maar 10 dagen bij mijn biologische ouders geweest. Ik weet niet eens hoe zij heten. Het voelt voor mij daarom alsof mijn adoptieouders mijn biologische ouders zijn. Mijn adoptiemoeder is overleden. Ik voel me heel fijn bij mijn adoptievader. Ik ben al zo lang bij hem. Ik hoor echt bij hem. Hij is voor mij mijn vader.’
LOCKDOWN Wat is lockdown? Dat is binnen zitten als een clown. Anderhalve meter afstand, dat gebeurt er nu in dit land. Handen wassen elke keer, daardoor doen mijn handen nu zeer. Alle winkels zijn nu dicht, van Meneer Rutte is dat verplicht. Scholen mogen niet open, en dan moeten we nu meer blokjes lopen. FEIJENOORD – De leerlingen uit groep 7 van basisschool Blijvliet kregen van hun juf de opdracht om een gedicht te maken. Medina (10) maakte een gedicht over de lockdown. TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG ‘Ik vind het niet fijn dat Nederland in een lockdown is. Ik ben heel blij dat ik nu weer naar school kan en mijn vriendinnen kan zien. Maar ik vind het jammer dat ik nog niet kan sporten. Ik zit op taekwondo. Ik trainde voor de coronamaatregelen 3 keer per week. Dat kan nu niet omdat de sportzalen dicht zijn’, zegt Medina.
En nu nog de avondklok erbij, zijn wij in de avond ook niet vrij. Hoop dat dit snel voorbij is, anders loopt het hier helemaal mis.
Medina haar tekening. Rustig worden en ontspannen
Medina: ‘De lockdown heeft een grote invloed op ons leven. We moeten ons allemaal een beetje aanpassen. Ik voel me soms verdrietig en gefrustreerd omdat ik niet kan doen wat ik wil. Ik heb daarom gekozen om er een gedicht over te schrijven. Ik vind het fijn om te schrijven of te tekenen als ik me niet fijn voel. Ik vergeet mijn frustraties of verdriet even als ik schrijf of teken. Ik word daardoor rustig en kan ontspannen.’ FRUSTRATIES
Ontevredenheid en ergernis omdat het niet gaat zoals je wilt.
MAART 2021
Lessen burgerschap ROTTERDAM – De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat leerlingen lessen burgerschap krijgen. Burgerschap is een schoolvak waarbij je leert over je rol in de samenleving. De leerlingen van de Emmausschool en de leerlingen van basisschool ’t Prisma besteden aandacht aan burgerschap met het programma ‘Stel je voor’ van Villa Zebra en Maas theater en dans. Kijk voor meer informatie over het programma op www.steljevoor010.nl Tekst: Suzanne Huig
SAMENLEVING
Alle mensen samen en hoe ze met elkaar omgaan. Bijvoorbeeld in een stad of een land.
Hoogvliet De leerlingen van groep 8 van basisschool ’t Prisma willen hun buurt kleurrijk maken. Ze gingen daarom de wijk in voor hun lessen cultuur en burgerschap. Ze versierden de stoep voor hun school met stoepkrijt. Tekst: Suzanne Huig
‘Bijna alles in onze wijk is van steen. De stenen zijn allemaal grijs of bruin. De wijk ziet er daardoor saai en ongezellig uit’, zegt Luca (11). Julia (11): ‘In onze wijk spelen bijna geen kinderen. Wij denken dat dat komt omdat de wijk er saai en ongezellig uitziet. We willen de wijk er graag gezelliger uit laten zien.’ Meer kleur, minder gezeur De leerlingen schrijven met stoepkrijt op de stoep. Meer kleur, geen gezeur. Minder beton, dat is stom. Dylana (11): ‘We schrijven korte, grappige en duidelijke teksten op straat. Wij laten met de zinnen zien dat de wijk er gezelliger uitziet als er meer kleur is op straat.’ Gaby (11): ‘Wij denken dat alle buurtbewoners vrolijker worden en minder zeuren als ze meer kleur zien. Onze slagzin is daarom: Meer kleur, minder gezeur.’ Tips voor buurtbewoners ‘Ik denk dat meer mensen de buurt kleurrijker gaan maken als ze onze teksten zien’, zegt Selin (11). ‘Buurtbewoners kunnen de buurt opvrolijken door bijvoorbeeld bloemen te planten of containers te verven’, vertelt Isha (12). Mats (11): ‘Buurtbewoners kunnen ook gekleurde bloempotten op straat plaatsen.’
De leerlingen schrijven slagzinnen op de stoep. Foto’s: Arjen Jan Stada
SLAGZIN
Een zin die in het kort zegt wat je graag wilt. Een reclamezin.
Belangrijke lessen Solane (11): ‘Ik vind het belangrijk om lessen burgerschap te krijgen. We hebben allemaal rechten en mogen onze mening geven. Wij delen onze mening over onze wijk. De wijk kan daardoor veranderen.’ ‘Ik leer door de lessen naar mijn buurt te kijken en positief te denken. Dat vind ik belangrijk’, zegt Jay (11).
Delfshaven De leerlingen van groep 7/8 van de Emmausschool leerden debatteren tijdens hun lessen burgerschap. Adam (10): ‘Een debat is een discussie die je voert over een stelling. Je bent voor of tegen de stelling.’ Tekst: Suzanne Huig Angie (12): ‘Je moet in een debat met argumenten uitleggen waarom je voor of tegen iets bent. Een argument is een reden waarom je iets vindt. Je kunt mensen overhalen om het met jou eens te zijn als je sterke argumenten hebt.’ In debat Juf Margriet geeft de debatles. Ze schrijft de stelling op het schoolbord: Een vuurwerkverbod is hard nodig. Ze verdeelt de leerlingen in 2 groepen. Mohamed (12), Adam, Raihana (13) en Angie zijn tegen de stelling. Jesmir (12), Adasudem (10), Djoëli (12) en Wilencio (12) zijn voor de stelling.
Wil jij lessen burgerschap krijgen op school? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
De leerlingen gaan met elkaar in debat. De leerlingen links zijn tegen het verbod. De leerlingen rechts zijn voor het verbod. Foto’s: Arjen Jan Stada
Argumenten voor Jesmir (12): ‘Wij zijn voor een vuurwerkverbod. Ons eerste argument is dat er te veel mensen bij elkaar op straat komen als je vuurwerk afsteekt. Dat is niet goed voor de verspreiding van het coronavirus. Ons tweede argument is dat er ieder jaar mensen gewond raken door vuurwerk. Er zijn geen vuurwerkslachtoffers als vuurwerk verboden is.’ Argumenten tegen Mohamed: ‘Wij zijn tegen een vuurwerkverbod. Ons eerste argument is dat vuurwerkverkopers hun inkomsten verliezen als vuurwerk wordt verboden. Ons tweede argument is dat het een traditie is
FALAAH (10): ‘Ik wil graag lessen burgerschap krijgen op school. Ik vind het belangrijk om te leren hoe ik met anderen moet omgaan. Ik vind dat iedere school een leerlingenraad moet hebben. Kinderen leren dan hoe ze met elkaar beslissingen kunnen nemen.’
om vuurwerk af te steken. Wij vinden dat je een traditie niet moet verbieden. Ons derde argument is dat mensen stiekem vuurwerk gaan afsteken als het verboden is. Daardoor ontstaan juist meer ongelukken.’ Leerzame les Mohamed: ‘Ik denk door de debatles beter na voordat ik mijn mening over iets geef. Ik denk nu eerst na over mijn argumenten.’ Raihana: ‘We leren om goed onze mening uit te leggen. Ik vind dat belangrijk. Ik denk dat mensen meer begrip voor elkaar krijgen als ze elkaars mening beter begrijpen.’ Wilencio: ‘Ik ben zelfverzekerder door de debatles.’
MARJAM (8): ‘Ik vind het belangrijk om goed met anderen om te leren gaan. We moeten heel ons leven met anderen mensen omgaan. Ik denk dat iedereen een fijner leven heeft als we als kind leren hoe we het best met anderen omgaan.’
Wil jij lessen burgerschap krijgen op school?