JUNI 2020
6 Grootste containerschip van de wereld
8 Elif Tilbe (7) en haar vader verzorgen bijen
9
12
Crossfit: een training voor je hele lichaam
De Hildegaertschool is duurzaam
De leerlingen drummen met hun handen op hun benen. Isaiah trommelt het ritme met stokjes op emmers.
Isaiah: ‘Ik drum iedere dag. Ik voel me fijn als ik drum. Ik vind het heel leuk om andere kinderen ook te leren drummen.’ FOTO’S: PETER SNATERSE IJSSELMONDE – De leerlingen van basisschool voor speciaal onderwijs Van Heuven Goedhart kregen op woensdag 3 juni muziekles op hun schoolplein. Oud-leerling Isaiah (14) leerde de leerlingen drummen zonder drumstel. TEKST: SUZANNE HUIG ‘Ik trommel op alles. Ik trommel bijvoorbeeld op muren, hekken en pannen. Ik trommel vandaag met stokjes op een emmer’, zegt Isaiah. ‘Alles waarop je kunt slaan, is een druminstrument’, zegt Roqaiah (10).
Verschillende ritmes
‘Een ritme is de basis van muziek maken. Een ritme bestaat uit langzame en snelle noten. Ik bedenk in mijn hoofd altijd een ritme van 4 tellen’, vertelt Isaiah. De leerlingen slaan allemaal een ritme met hun handen op hun bovenbenen. Riangelo (11): ‘Ik sla eerst met mijn linkerhand op mijn linkerbeen. Ik sla daarna met mijn rechterhand op mijn rechterbeen. Ik sla daarna 2 keer achterelkaar met allebei mijn handen tegelijkertijd op mijn bovenbenen.’ Sjakira (9): ‘Ik sla met allebei mijn handen tegelijkertijd op mijn bovenbenen. Ik sla eerst 2 keer hard en snel. Ik sla daarna 2 keer zacht en langzaam. Het klinkt als muziek als ik het ritme een paar keer herhaal.’
Samen muziek maken
‘We gaan met elkaar muziek maken. Je slaat met 1 hand 4 keer achterelkaar op 1 been. Je telt in je hoofd mee: 1, 2, 3, 4. Dat zijn 4 slagen. Je slaat met je andere hand alleen op de derde tel op je andere been’, legt Isaiah uit. De leerlingen slaan mee. Isaiah: ‘We herhalen dit ritme steeds sneller.’ ‘Ik vind het mooi klinken’, zegt Ahlam (9). ‘Ik vind het heel leuk om zelf muziek te maken. Ik ontspan door de muziek’, zegt Riangelo. OUD-LEERLING
Iemand die vroeger leerling van een school was.
JUNI 2020
Er zitten 2 onderbroeken op een bankje. Zegt de ene tegen de
andere: ‘Heb je zin om mee te gaan naar het strand?’ Zegt de andere:
K
I
N
D
E
R K
R A N
M
I
N
T
E
R
S
I
E
N
A N D W P
E
T
K
S
A N
T
G
E T
’Nee, ik ben al bruin genoeg.’
O P N
D
T
U S O R
Yana (12)
P
U A
I
E
U D
P Z S
I
N R U
A Z N
K O G
P
E
D
I
I
L
G
E
E
R
I
Jantje komt bij de dokter en vraagt:
‘Kunt u iets doen aan mijn verstopte neus?’ De dokter zegt: ‘Ja hoor, ik help wel zoeken.’ Mehmet (9)
T Er zitten 2 vissen in het aquarium. Vraagt de ene aan de andere:
‘Mag ik nu bij het raam zitten?’
R A R
R H L
E
E M
NIEUWS EDITIE
ONDERWERP
GRATIS
OP PAPIER
INTERVIEW
RAAD
KINDERKRANT
SPORT
MENING
TIPS
T
T
A Z A
FOTO'S
ONLINE
E
R
I
A
E
R
INTERESSANT
PUZZEL
E
N
S D N
F
KINDEREN
REGIO
S O N
L
I
N
E
A O
LEZEN
THEMA
P
N W E
E
T
J
E
S
NATUUR
WEETJES
I
N T
E
R
V
I
E W O
N D
E
R W E
T O
T
I
R
P
T S
ANTWOORD (1 WOORD):
REGELS: DE WOORDEN VIND JE HORIZONTAAL, VERTICAAL EN DIAGONAAL. JE MAG LETTERS
MEERDERE KEREN GEBRUIKEN. ALS JE DE OVERGEBLEVEN LETTERS IN DE JUISTE VOLGORDE ZET, KRIJG JE HET ANTWOORD. MAIL DIT ANTWOORD SAMEN MET JE VOORNAAM, LEEFTIJD EN HET TELEFOONNUMMER VAN JE OUDER(S) OF VERZORGER(S) (ZODAT WE CONTACT MET JE KUNNEN OPNEMEN ALS JE HEBT GEWONNEN) NAAR ANTWOORD@JONG010.NL. ALLEEN DE
WINNAAR KRIJGT BERICHT.
Jean-Paul (11)
HET ANTWOORD VAN DE WOORDZOEKER VAN MEI IS: JE MENING GEVEN. DE WINNAAR IS LARA (8). GEFELICITEERD!
PUZZELCORNER.NL
Wie ligt er ’s avonds eerder in bed; een konijn of een krokodil?
Een konijn, want die hoeft maar 2 tanden te poetsen. Renske (8)
Waarom lacht een smurf als hij door het gras loopt?
Jantje water over zijn computer heen?
Hij wil graag op het internet surfen.
Het gras kietelt onder zijn oksels. Mirjam (11)
Waarom gooit
Branco (9)
Zoek de zonnetjes in de kinderkrant! Kun jij ze allemaal vinden? Vul hier het aantal in:
OPRICHTER: ANGELIQUE VAN TILBURG
JONG010 - JUNI 2020
HOOFDREDACTEUR: SUZANNE HUIG
JAARGANG 10 - EDITIE 10
FOTOGRAFEN: PETER SNATERSE,
OPLAGE: 38.000 KRANTEN
ARJEN JAN STADA VORMGEVING: MARCEL VAN DEN ASSEM REDACTIEMEDEWERKER: SASJA HOF AAN DEZE EDITIE WERKTEN MEE: PUZZELCORNER, RICHARD VAN DER VEN,
HEB JIJ EEN TIP VOOR JONG010? REDACTIE@JONG010.NL
RWG (ROTTERDAM WORLD GATEWAY)
JUNI 2020
‘Ik vind het heel leuk om naar school te gaan. Ik vind het op school gezellig met mijn klasgenoten. Ik merk dat ik slimmer word doordat ik naar school ga. Ik wil graag slimmer worden zodat ik later een goede baan krijg.’
ROTTERDAM – Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van de Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Ook naar de mening en ervaring van basisschoolleerlingen is hij benieuwd. Hoe vind jij het om naar school te gaan en nieuwe dingen te leren? TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
‘In Rotterdam is er heel veel aandacht voor het onderwijs. Ik vind dat alle kinderen de kans moeten krijgen om hun talenten te ontdekken. Ik vind het belangrijk dat het onderwijs kinderen slimmer maakt. Ik vind het ook belangrijk dat het onderwijs kinderen enthousiast maakt om nieuwe dingen te leren en te ontdekken. Hoe vind jij het om naar school te gaan en nieuwe dingen te leren? Is er iets dat je zou willen veranderen op je eigen school?’
bailey (9)
Ahmed Aboutaleb. FOTO: GEMEENTE ROTTERDAM / MARC NOLTE
‘Ik vind het belangrijk om nieuwe dingen te leren. Maar ik vind het niet altijd leuk op school. Ik zou op school meer leuke lessen willen krijgen. Ik zou het bijvoorbeeld leuk vinden om proefjes te doen, bedrijven te bezoeken of rekenspellen te spelen. Ik denk dat ik beter oplet en meer leer als de lessen heel leuk zijn.’
ceylin (12) ‘Ik vind het heel belangrijk dat alle kinderen naar school kunnen. Ik leer op school dingen die ik thuis niet kan leren. Ik heb maar 10 klasgenoten. Ik vind het heel fijn om in een kleine klas te zitten. Mijn juf heeft de tijd om alle kinderen goed te helpen. Ik zou het fijn vinden als we 1 schooldag in de maand geen les krijgen. Ik zou die dag met mijn klasgenoten willen kletsen zodat we elkaar beter leren kennen.’
‘Ik vind het belangrijk om naar school te gaan. Ik wil later graag kapster worden en een eigen kapsalon beginnen. Ik moet slim genoeg worden om een eigen bedrijf te starten. Ik zou op school vaker buiten les willen krijgen. Ik denk dat ik beter zou opletten als ik in een andere omgeving les krijg.’
Hoe vind jij het om naar school te gaan en nieuwe dingen te leren?
‘Ik vind het heel leuk om naar school te gaan. Ik vind het leuk omdat ik op school heel de dag vrienden en vriendinnen om mij heen heb. Ik vind het ook belangrijk om naar school te gaan. Ik word op school uitgedaagd waardoor ik steeds slimmer word. Ik zou de sportlessen op mijn school willen veranderen. We sporten altijd binnen. Het lijkt mij veel fijner om buiten te sporten in de frisse lucht.’
faishali (9)
izumi (11)
rudra (9)
gauri (9)
ZANA (12) ‘Ik vind het heel belangrijk om naar school te gaan. Ik krijg een goede toekomst doordat ik veel leer op school. Ik vind het fijn dat ik op school klasgenoten heb die mij kunnen helpen als ik iets lastig vind. Ik heb op school nooit het gevoel dat ik alleen ben.’
‘Ik vind het fijn om naar school te gaan. Maar ik vind het ook fijn om thuis te zijn bij mijn familie. Ik zou daarom het liefst maar 3 dagen per week naar school gaan. De leraar kan in die 3 dagen alle uitleg geven die ik nodig heb. Ik zou de andere 2 doordeweekse dagen dan thuis aan school werken.’
‘Ik ben heel blij dat ik naar school kan. Ik sprak niet zo goed Nederlands omdat ik ben geboren in Pakistan. Ik heb op school extra hulp gekregen om de Nederlandse taal te leren. Ik versta en begrijp nu alles. Ik kan daardoor nieuwe dingen leren. Ik ben daar heel blij mee.’
muhammed (13)
Naam:
‘Ik vind het heel goed dat alle kinderen in Nederland naar school gaan. Kinderen leren op de basisschool dingen die ze nodig hebben om een vervolgopleiding te kunnen doen en een baan te krijgen. Ik vind het soms lastig om me te concentreren op school als we uren achterelkaar werken. Ik zou daarom op school meer pauzes willen hebben.’
JUNI 2020
ROTTERDAM – Sommige kinderen vinden het lastig om op een goede manier voor zichzelf op te komen. Ze kunnen daardoor soms niet zo goed omgaan met leeftijdsgenoten. Ze hebben bijvoorbeeld vaak ruzie of voelen zich onzeker en eenzaam. ‘Amigo’s’ is een training van 12 tot 16 weken. Deelnemers leren tijdens de training hun emoties onder controle te krijgen. Emily (9) volgde de training. TEKST: SUZANNE HUIG
maken en uitgelachen te worden door klasgenoten. Ik vertelde aan haar hoe ik me voelde. Ik vertelde haar dat ik me vaak voor mezelf schaamde. Het luchtte voor mij op dat ik alles aan juf Petra kon vertellen. Ik vond het fijn om te merken dat zij echt naar mij luisterde.’
FEIJENOORD – Emily: ‘Ik geloofde niet in mezelf. Ik was bang om fouten te maken. Ik maakte me zorgen of ik wel de goede dingen deed en zei. Ik voelde me daardoor bijna iedere dag gefrustreerd.’ TEKST: SUZANNE HUIG ‘Ik durfde op school niet te doen en te zeggen wat ik wilde omdat ik heel verlegen was. Ik was daardoor vaak chagrijnig, boos of verdrietig in de klas. Ik kon mijn emoties soms niet onder controle houden. Ik schreeuwde soms bijvoorbeeld tegen klasgenoten of sloeg tegen spullen aan. Ik ben de training ‘Amigo’s’ gaan volgen omdat ik met mijn emoties wilde leren omgaan’, vertelt Emily.
Juf Petra als amigo
Amigo is het Spaanse woord voor vriend. Emily: ‘Ik kreeg bij de training ‘Amigo’s’ een volwassene als vriend. Juf Petra was mijn amigo. Ik praatte 2 keer per week met haar onder schooltijd. Ik vertelde aan haar hoe het met mij ging. Ik vertelde haar dat ik bang was om fouten te
Praten en mezelf zijn
‘Ik heb van juf Petra geleerd om met iemand te praten als ik ergens mee zit. Ik praat nu met mijn ouders of meester als ik me niet fijn voel. Ik voel me minder vaak chagrijnig, boos of verdrietig doordat ik over mijn angsten praat. Ik heb ook geleerd dat ik mezelf mag zijn. Ik hoef niet bang te zijn om fouten te maken. Ik mag fouten maken. Ik hoef me niet te schamen want iedereen maakt fouten’, zegt Emily.
Iedere dag meer zelfvertrouwen
‘Ik heb van Juf Petra geleerd om mezelf iedere dag een compliment te geven. Ik voel me vrolijk als ik mezelf een compliment heb gegeven. Ik zeg bijvoorbeeld tegen mezelf: ‘Je doet goed je best!’ Ik probeer iedere dag te denken aan de dingen die ik goed doe in plaats van aan de fouten die ik maak. Ik krijg daardoor iedere dag een beetje meer zelfvertrouwen’, vertelt Emily.
Emily laat trots haar diploma van de training zien. FOTO’S: PETER SNATERSE
GEFRUSTREERD
Een vervelend gevoel omdat iets niet lukt of omdat je iets niet krijgt.
Vul in, knip uit en bewaar!
JUNI 2020
ROTTERDAM – Eli (8) heeft ADHD en autisme. ‘Mijn ADHD en autisme zorgen ervoor dat ik anders ben dan de meeste kinderen. Ik vind het niet erg om anders te zijn. Ik geloof in mezelf. Ik gebruik geen medicijnen voor mijn ADHD en autisme. Ik ben blij met hoe ik ben’, zegt Eli. TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG ‘Mijn ADHD zorgt ervoor dat ik heel veel energie heb om na te denken en te bewegen. Mijn hersenen zijn altijd aan het werk. Ik ben daardoor heel druk en voel me vaak onrustig. Ik kan mijn aandacht niet lang op 1 ding richten. Ik hoor soms honderden stemmetjes praten in mijn hoofd. Dat gebeurt automatisch. Ik kan er niets aan doen. Ik vind het niet erg. Het hoort bij mij. Ik ben het gewend. Ik neem ieder uur even een pauze van 1 minuut. Ik maak dan gekke geluiden en schud met mijn armen. Ik schud dan even alle drukte uit mijn lichaam. Ik voel me daarna een stuk rustiger’, vertelt Eli.
Eli speelt graag met zijn vliegtuig.
Storing in hersenen
‘Autisme is een soort storing in je hersenen. Sommige delen van mijn hersenen kunnen niet zo goed met elkaar samenwerken. Ik vind daardoor sommige dingen moeilijk. Ik vind het bijvoorbeeld moeilijk om mij te concentreren als er geluid om mij heen is. Ik word heel gevoelig als ik te veel word afgeleid. Ik wil dan dat alles naar mijn zin gaat. Ik ga schreeuwen of huilen als ik mijn zin niet krijg. Het is voor mij niet fijn om me zo te voelen. En voor de mensen om mij heen is het ook niet fijn als ik zo doe. Ik kan door mijn autisme ook niet goed tegen veranderingen. Het is voor mij heel belangrijk dat ik aan het begin van een dag weet wat ik die dag ga doen’, zegt Eli.
Kleine klas en duidelijke regels
Eli: ‘Ik zit op basisschool het Instituut Meester Schats Noord. Het is een school voor speciaal onderwijs. Ik heb 12 klasgenoten. Ik heb daardoor niet zoveel afleiding als kinderen in grotere klassen. Dat is voor mij heel fijn. Mijn juffen zijn heel duidelijk. Ik weet op school precies wat ik wanneer ga doen. Mijn juffen houden mij en mijn klasgenoten kalm doordat ze duidelijke regels hebben. Ik heb duidelijke regels nodig om te kunnen leren. Ik ga vervelend doen als er geen regels zijn. Ik ben daarom heel blij met mijn juffen.’
Interesse in het heelal en het lichaam
‘Ik ben heel nieuwsgierig naar het heelal en het menselijk lichaam. Ik wil daarover het liefst alles weten. Dat komt door mijn autisme. Ik kijk iedere dag een aantal filmpjes op YouTube over het heelal en het menselijk lichaam. Ik onthoud de informatie uit de filmpjes heel makkelijk. Ik vertel graag aan mijn familie en vrienden wat ik van de filmpjes heb geleerd. Ik ga op woensdag naar de speciale school True Colors Kids. Ik krijg daar extra hulp om meer te leren over de dingen die ik interessant vind. Ik vind dat heel leuk’, vertelt Eli.
Fonds Kind & Handicap helpt kinderen en jongeren met een handicap of chronische ziekte.
Een handicap is een beperking waardoor je sommige dingen niet zo goed kunt.
Een chronische ziekte is een ziekte die minimaal 3 maanden duurt, steeds terugkomt of niet genezen kan worden.
De organisatie geeft bijvoorbeeld geld om hulpmiddelen te kopen, voorlichting te geven of onderzoek te doen.
JUNI 2020
ROZENBURG – Het containerschip de HMM (Hyundai Merchant Marine) Algeciras kwam op 3 juni aan in de Rotterdamse haven. Het schip is het grootste containerschip van de wereld. Het schip lag aan de kade bij RWG (Rotterdam World Gateway). Thijmen (11) en Jayten (10) bekeken het schip met Niels van RWG. TEKST: SUZANNE HUIG
Het containerschip de HMM (Hyundai Merchant Marine) Algeciras. Niels: ‘Op het schip staat een stuurhut. In die stuurhut zijn slaapruimtes voor bijvoorbeeld de kapitein, stuurmannen en kok.’ FOTO: RWG
Containers automatisch verplaatsen ‘Het schip vaart sinds eind april een vaste route tussen Azië en Europa. Het schip doet ongeveer 12 weken over die route. De haven van Rotterdam is de eerste haven in Europa waar het schip aanmeert. Het schip legt aan bij de terminal van RWG’, vertelt Niels.
24.000 containers met goederen
‘Op dit schip passen 24.000 containers. Het schip heeft nu bijna 20.000 containers bij zich. In de Rotterdamse haven worden ongeveer 5.000 containers van boord gehaald. Er worden ongeveer 2.000 containers op het schip geplaatst’, vertelt Niels. Jayten: ‘De containers die in Rotterdam van boord gaan, komen uit Azië. De containers die hier aan boord gaan, gaan naar Azië toe.’ Thijmen: ‘In de containers zitten allerlei spullen. Bijvoorbeeld auto’s, kleding, schoenen, speelgoed, telefoons en medicijnen. Speciale koelcontainers vervoeren eten zodat het eten niet bederft.’
Jayten en Thijmen voor een container. Thijmen: ‘Op het schip passen 24.000 van deze containers.’ FOTO’S: PETER SNATERSE
‘Langs de kade staan grote kranen. Die kranen halen de containers van het schip af en zetten andere containers op het schip. Dat gebeurt bijna helemaal automatisch. Mensen achter een computer besturen de kranen’, zegt Thijmen. Er worden 150 containers per uur geladen en gelost. Jayten: ‘De containers die van het schip komen, worden automatisch naar een opslag gebracht op de containerterminal. De containers worden vanaf de terminal met een vrachtwagen, trein of binnenvaartschip verder vervoerd naar het achterland.’
ACHTERLAND
Het achterland is het gebied waar goederen vanaf de haven naartoe worden gebracht. Het achterland van de Rotterdamse haven is Europa.
GENERATION
DISCOVER
JUNI 2020
Danillo: ‘Ik zie dat veel klasgenoten een talent hebben. Ze zijn ergens heel erg goed in. Ik weet niet wat mijn talent is. Hoe kom ik dat te weten?’
Hoi Danillo, Iedereen heeft een talent. Jij hebt ook een talent. Je weet alleen nog niet wat jouw talent is. Je kunt bij sommige kinderen hun talent heel goed zien. Bijvoorbeeld bij kinderen die heel goed kunnen sporten of goed kunnen tekenen. Bij andere kinderen is hun talent meer verstopt. Het betekent niet dat je geen talent hebt als je talent verstopt zit. Je talent kan bijvoorbeeld zijn dat je graag de leiding neemt of dat je goed problemen kunt oplossen. Die talenten zijn minder goed te zien.
Talent onderzoeken ILLUSTRATIE: COPAL EN CONSORTEN
ROTTERDAM – Marieke van het Centrum voor Jeugd en Gezin reageert iedere maand in Jong010 op een vraag of probleem van een leerling of klas. Ze beantwoordt deze maand de vraag van Danillo (9). TEKST: SUZANNE HUIG
Marieke beantwoordt ingestuurde brieven. FOTO: PETER SNATERSE Heb jij een vraag aan Marieke of zit je ergens mee? Stuur een mail naar REDACTIE@JONG010.NL of stuur een brief naar Jong010, Overschieseweg 10G, 3044 EE Rotterdam.
FEIJENOORD – Basisschoolleerlingen die eisvrij hebben, bezoeken bedrijven en organisaties. De leerlingen mogen door de coronamaatregelen nu geen bedrijven bezoeken. De leerlingen uit groep 8 van basisschool Sterrenschool de Globetrotter videobelden daarom op 16 juni met eigenaar Cornelis en kok Oet van café Vader Kleinjan in de Oude Haven. TEKST: SUZANNE HUIG
Onderzoek wat jouw talent is. Je kunt jezelf een aantal vragen stellen om te ontdekken wat jouw talent is. Beantwoord de volgende vragen: Waar krijg je vaak complimenten over? Over welke onderwerpen wil je graag meer weten en leren? En waar ben je trots op?
Hulp vragen
De antwoorden op de vragen laten zien wat jouw talent is. Je kunt een vriend, je moeder, je vader, je juf of je meester vragen om de vragen over jou te beantwoorden als je het zelf lastig vindt. Mensen die jou goed kennen, weten vaak waar jij goed in bent. Groetjes, Marieke
Aya, Xinyu, Djayden en Adem videobellen samen met hun klasgenoten met Oet en Cornelis. FOTO: SUZANNE HUIG ‘Ik heet Cornelis Kleinjan. Ik werkte in de horeca toen ik op de middelbare school zat. Ik vond het heel leuk om in de horeca te werken. Ik heb bij verschillende cafés en restaurants gewerkt om ervaring op te doen. Ik heb daarna dit café geopend’, vertelt Cornelis. ‘Café Vader Kleinjan is 2 jaar geleden geopend. Ik werk in het café sinds de opening. Ik heb de koksopleiding gevolgd. Dat is een opleiding van 4 jaar’, vertelt Oet.
Kleinste keuken van de stad
Oet en Cornelis.
FOTO: PETER SNATERSE
ERVARING OPDOEN
Dingen die je leert door het te doen en te oefenen.
‘Café Vader Kleinjan is een café en een restaurant. Mensen kunnen hier iets drinken en bijvoorbeeld een bitterbal bestellen. Maar je kunt hier bijvoorbeeld ook een hamburger of biefstuk eten’, vertelt Oet. Xinyu (12): ‘De keuken van het café is de kleinste keuken van Rotterdan. Ik vind het heel knap dat Oet daarin kan werken.’ Adem (12): ‘Ik vind het leuk dat we via het videobellen met heel de klas de kleine keuken kunnen bekijken.’
DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET
Oet in de keuken van café Vader Kleinjan. FOTO: PETER SNATERSE Een dag van een kok
Oet laat de keuken zien. ‘De keuken gaat iedere dag om 12:00 uur open. Ik zorg dat ik voor die tijd de afzuigkap, de oven, het fornuis en de grill heb aangezet. Ik leg ’s ochtends ook alle snijplanken klaar en bak brood af. Ik maak vanaf 12:00 uur gerechten. Ik maak ongeveer 300 gerechten per dag’, vertelt Oet. Djayden (11): ‘Oet werkt bijna heel de dag en avond. Dat lijkt mij zwaar.’ Aya (12) wil zelf graag kok worden. ‘Het lijkt mij leuk om iedere dag mensen te verwennen met lekkere gerechten’, zegt Aya.
Basisschoolleerlingen kunnen eisvrij krijgen onder en na schooltijd. Eisvrij doet namelijk ook buitenschoolse opvang. Lijkt het jouw school leuk om leerlingen eisvrij te geven? Kijk op WWW.EISVRIJ.NL voor meer informatie. Eisvrij is onderdeel van Humankind.
JUNI 2020
CHARLOIS – Elif Tilbe (7) haar vader is stadsimker. ‘Mijn vader, Nizam, heeft op 3 plekken in de stad bijenkasten staan. Ik help mijn vader met het verzorgen van de bijen. Ik wil ook graag stadsimker worden’, zegt ze. Elif Tilbe en Nizam verzorgen samen de bijen in hun bijenkasten aan de Zuiderparkweg. TEKST: SUZANNE HUIG
Elif Tilbe: ‘Ik draag een imkerkap om mijn gezicht te beschermen. Ik wil niet dat de bijen in de buurt van mijn gezicht komen.’
‘Mijn vader en ik maken iedere 2 weken de bijenkasten schoon. We halen dan bijvoorbeeld mieren uit de bijenkasten. De bijen blijven gezond als hun kast schoon is. De bijen zijn heel vriendelijk. Ze steken alleen als we wild doen. We zijn daarom altijd rustig als we in de buurt van de bijen zijn’, zegt Elif Tilbe.
Een bijenvolk
‘Een bijenvolk bestaat uit ongeveer 30.000 bijen. Een volk leeft samen in een bijenkorf. Een volk bestaat uit een koningin, werkbijen en darren’, zegt Elif Tilbe. Nizam: ‘Werkbijen en darren worden maar 2 of 3 weken oud. De werkbijen zijn vrouwtjes. Ze hebben verschillende taken. Ze maken bijvoorbeeld de cellen schoon, voeden de eitjes en gaan naar buiten om nectar te halen. Darren zijn mannetjes. De enige taak van een dar is om te paren met de koningin. De koningin leeft ongeveer 5 jaar. De koningin legt iedere dag ongeveer 1.000 eitjes zodat er genoeg werkbijen en darren zijn.’
Bloemen, bomen en planten bestuiven
Elif Tilbe: ‘Ik houd dit vast zodat mijn vader de bijenkast schoon kan maken.’
CROOSWIJK – De leerlingen van de Oscar Romeroschool hebben van BuurtLAB een ‘Blikgroentuh-pakket’ gekregen. De leerlingen kunnen met het pakket zelf sterrekers, doperwten, snijbiet, spinazie en rucola kweken. Loreana (9), Xiamara (12) en Layla (11) leggen uit hoe ze de groenten kweken. TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
‘Bijen eten nectar en stuifmeel. Ze halen nectar en stuifmeel uit bloemen. Bijen vliegen van plek naar plek op zoek naar eten. Het stuifmeel van bloemen blijft aan bijen plakken. Het stuifmeel valt op een andere plek weer van bijen af. Bijvoorbeeld in een andere bloem. Een bloem of plant wordt daardoor bevrucht. Bloemen, fruit en planten kunnen daardoor groeien. Bijen zijn daarom heel belangrijk voor de natuur’, legt Elif Tilbe uit.
‘We maken in de bodem van de blikken 5 gaatjes’, zegt Xiamara. Layla: ‘We doen dat met een hamer en een spijker.’
Nizam, de vader van Elif Tilbe. FOTO’S: PETER SNATERSE
BESTUIVEN
Stuifmeel op de stamper van een bloem brengen.
Producten van bijen
‘Bijen verwerken de nectar uit bloemen in hun maag tot honing. Ze spugen het daarna in een cel in hun bijenkast uit. Mijn vader en ik halen 2 keer per jaar de honing uit de bijenkast’, vertelt Elif Tilbe. Nizam: ‘Bijen zorgen voor allerlei producten voor mensen. Bijen maken bijvoorbeeld ook bijenwas. Bijenwas wordt gebruikt om kaarsen te maken.’
‘We zetten de blikken daarna op een schoteltje. We vullen de blikken met aarde’, zegt Loreana.
Layla: ‘We maken in ieder blik een paar gaatjes in de aarde. We doen dat door met 1 vinger ongeveer 1 centimeter in de aarde te duwen.’
Oogsten
Layla ‘We kweken eerst de sterrekers, doperwten, snijbiet en spinazie. We kweken in ieder blik 1 groente. We stoppen de zaadjes in de kuiltjes. We gooien daarna wat van de overgebleven aarde in de kuiltjes zodat de kuiltjes dicht zijn.’
Xiamara: ‘We zetten in ieder blik een houtje met daarop de naam van de groente die we in het blik kweken. We schrijven op het houtje ook de datum waarop we de zaadjes in de aarde stoppen. We weten daardoor precies wanneer we moeten oogsten. De sterrekers is na 5 dagen klaar om te oogsten. We zaaien de rucola in dat blik als de sterrekers is geoogst.’
Loreana: ‘De zaadjes hebben zon en water nodig om te groeien. We controleren iedere dag of de zaadjes water nodig hebben.’ Xiamara: ‘De zaadjes hebben genoeg water als de aarde een beetje aan je vinger blijft plakken.’
‘We moeten nu geduld hebben. Rucola is na ongeveer 5 weken klaar om te oogsten. Spinazie is na 6 weken klaar om te oogsten’, zegt Xiamara. ‘We kunnen onze snijbieten na 8 weken oogsten. En we kunnen de doperwten na 10 weken oogsten. Ik denk dat onze groenten heel lekker smaken omdat ze vers zijn. We voegen geen bestrijdingsmiddelen toe’, zegt Layla.
JUNI 2020
FEIJENOORD – Leerlingen van basisschool Elout van Soeterwoude krijgen iedere week buiten sportles. De leerlingen van groep 7 speelden het spel kingen met sportmeester Devin tijdens hun gymles op 2 juni op het schoolplein. TEKST: SUZANNE HUIG ‘Ik vind het een heel leuk spel omdat het spel geen maximum aantal spelers heeft. Iedereen kan meedoen’, zegt Naouar (11). Alper (11): ‘Ik vind het een heel leuk spel omdat het heel snel gaat. Het is daardoor een spannend spel.’
De leerlingen slaan de bal over. Naomi: ‘Je schuift steeds een vak op als je goed speelt. Je krijgt steeds een groter vak dat je moet verdedigen.’ FOTO’S: ARJEN JAN STADA Bal overspelen
Op het schoolplein is een vierkant met daarin 4 ongelijke vakken getekend. ‘In ieder vak staat 1 leerling. Het grootste vak is het vak van de koning. De koning begint het spel. De koning gooit de eerste bal altijd naar de speler schuin tegenover zich’, zegt Leonildo (11). ‘De bal moet daarna onderhands worden doorgeslagen naar een andere speler. De spelers mogen na de eerste bal zelf bepalen naar welk vak ze de bal slaan. De bal moet 1 keer stuiteren in het vak waar hij naartoe wordt geslagen’, vertelt Rabia (11).
Verschillende tactieken
Leonildo: ‘Mijn tactiek is om de bal heel laag te slaan. Het is daardoor voor mijn tegenstanders lastig om de bal niet te vaak te laten stuiteren.’ Naomi: ‘Ik probeer de bal zo vaak mogelijk naar de koning te slaan. Het spel is voor de koning lastiger als de bal vaak naar de koning wordt geslagen.’ Alper: ‘Ik houd de bal heel goed in de gaten en concentreer me. Ik kan daardoor heel snel reageren als ik de bal krijg.’
Koning worden
‘De leerling die de bal gooit, is af als de bal buiten het vak komt. De leerling die de bal in zijn vak krijgt, is af als de bal vaker dan 1 keer stuitert. Iedere speler die niet af is, mag een vak doorschuiven als er iemand af is. Een nieuwe speler mag het lege vak in. Het doel van het spel is om in het vak van de koning te komen en de koning te blijven’, legt Naomi (11) uit. TACTIEK
‘In het grootste vak staat de K. Dat is het vak van de koning’, zegt Rabia.
HOOGVLIET – Mare (9), Jim (9), Lotte (13), Lisa (11), Mike (9) en Jayvi (10) zitten op crossfit bij CrossFit Hoogvliet. Ze krijgen iedere week les van trainer David. ‘Crossfit is een combinatie van fitness, turnen en atletiek’, zegt Mike. TEKST: SUZANNE HUIG
Mike: ‘Crossfit is een sport die iedereen kan doen. Iedereen kan de oefeningen op zijn eigen tempo doen. Je kunt oefeningen steeds zwaarder maken door ze te versnellen of door meer gewicht te gebruiken.’
Een manier waarop je een doel kan bereiken, bijvoorbeeld winnen.
Mare, Jim, Lotte, Lisa, Mike en Jayvi doen squats. Verschillende oefeningen
Ze rennen een rondje om het sportgebouw met trainer David.
De koning gooit de bal.
‘Een les bestaat uit verschillende oefeningen. We noemen een les een WOD: Workout Of the Day. We doen oefeningen met gewichten en oefeningen zonder gewichten’, zegt Jim. Lisa: ‘We doen bijvoorbeeld burpees, pushups en squats. We doen een oefening meestal 10 of 20 keer achterelkaar.’ Lotte: ‘Ik vind het heel fijn dat we iedere les andere oefeningen doen. We trainen ons hele lichaam omdat we zoveel verschillende oefeningen doen. En de lessen zijn nooit saai omdat iedere training anders is.’
FOTO’S: ARJEN JAN STADA
Fitter, sterker en leniger
Mare: ‘Je wordt fitter, sterker en leniger als je aan crossfit doet.’ ‘Ik ben op crossfit gegaan omdat ik graag sterker wil worden’, zegt Lisa. Jayvi is op crossfit gegaan omdat hij fit wil zijn. ‘Ik wil me niet moe voelen. Ik wil een goede conditie hebben. Ik kan nu oefeningen die ik eerst niet kon. Ik merk daardoor dat ik fitter word. Dat geeft mij een goed gevoel’, vertelt Jayvi.
Jim drukt zich met 1 hand op.
JUNI 2020
Wil jij deze zomer naar een zomerschool? ROTTERDAM – Basisschoolleerlingen konden van 16 maart tot 11 mei niet naar school door het coronavirus. Sommige leerlingen hebben daardoor een leerachterstand opgelopen. De gemeente Rotterdam organiseert daarom voor 4.500 basisschoolleerlingen van 20 juli tot en met 28 augustus zomerschool de Zomercampus010. Wil jij deze zomer naar de Zomercampus010 of naar een andere zomerschool? TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
‘Ik wil niet naar een zomerschool omdat ik geen leerachterstand heb. Ik heb de dagen dat ik niet naar school mocht thuis geoefend met spelling, taal, rekenen en begrijpend lezen.’
‘Ik wil niet naar een zomerschool. Ik vind het belangrijk dat kinderen zomervakantie hebben. Kinderen hebben de zomervakantie nodig om uit te rusten.’
Ruby (12)
‘Ik wil niet naar een zomerschool. Ik heb heel het schooljaar mijn best gedaan. Ik vind dat ik recht heb op zomervakantie. Ik vind het wel goed dat er een zomerschool wordt georganiseerd voor kinderen die een leerachterstand hebben. Ik vind dat de zomerschool voor die kinderen leuke lessen moet organiseren zodat de kinderen toch een beetje vakantie hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld rekenspelletjes doen.’
Izzi (12)
‘Ik heb in de weken dat ik niet naar school mocht minder geleerd dan dat ik normaal op school leer. Ik wil daarom graag naar een zomerschool. Ik wil niet heel mijn zomervakantie naar school. Ik zou 2 weken in de vakantie naar school willen. Ik zou in die weken extra rekenlessen en taallessen willen krijgen omdat ik dat de belangrijkste lessen vind.’
Ilja (12)
Sven (12) Kevin (12)
Daniël (12)
‘Ik vond het heel lastig om thuis mijn schoolwerk te maken toen ik niet naar school mocht. Ik heb daardoor denk ik niet zoveel geleerd in die weken. Ik zou de helft van mijn zomervakantie naar een zomerschool willen zodat ik volgend jaar geen achterstand heb.’
Wil jij deze zomer naar een zomerschool?
‘Ik wil niet naar een zomerschool. Ik kijk uit naar de zomervakantie van 6 weken. Het zou voor mij een teleurstelling zijn als ik in de vakantie naar school moet. Ik zou me daardoor niet goed kunnen concentreren. Ik wil in de vakantie alleen maar leuke dingen doen.’
Ceylin zou het leuk vinden om proefjes te doen en … te bezoeken. PAGINA 3
Een bijenvolk bestaat uit een koningin, werkbijen en … PAGINA 8
Hoe heet de training waarin deelnemers leren hun emoties onder controle te krijgen? PAGINA 4
Van wie hebben de leerlingen van de Oscar Romeroschool een ‘Blikgroentuhpakket’ gekregen?
Hoe noem je dat vervelende gevoel als iets niet lukt of als je iets niet krijgt? PAGINA 4 Eli is heel nieuwsgierig naar het menselijk lichaam. Waar heeft hij nog meer interesse in? PAGINA 5
HET ANTWOORD VAN DE PUZZEL VAN MEI IS: SAMENWERKEN. DE WINNAAR IS DEMIAN (11). GEFELICITEERD! Wil je nog meer puzzelen? Kijk dan eens op PUZZELCORNER.NL voor meer leuke puzzels!
In welke Europese haven meert het containerschip als eerste aan? PAGINA 6 In Café Vader Kleinjan kunnen mensen iets drinken en bijvoorbeeld ook een bitterbal of een hamburger bestellen. Wat kun je er nog meer eten? PAGINA 7
PAGINA 8
Wie gebruikt bij kingen de tactiek om de bal heel laag te slaan? PAGINA 9
Waardoor vul je het vocht aan dat je verliest door te plassen en te zweten? PAGINA 11 Wat ligt er op het dak van de Hildegaertschool? PAGINA 12
JUNI 2020
‘Teken met rode viltstift halve golvende hartjes rondom de vlek. Teken 4 of 5 lagen. Dat zijn de blaadjes van de roos.’
‘Gebruik voor het tekenen van de roos een rode en een groene viltstift. Teken eerst een vlek. Dat is het hart van de roos.’
NOORD – Johara (10) zit op tekenles bij Stella Elhorst in de Nieuwe Gaffel. Ze laat zien hoe je in 5 stappen een roos tekent. TEKST: ANGELIQUE VAN TILBURG FOTO’S: PETER SNATERSE
‘Teken met groene viltstift 2 rechte lijnen. Dat is de steel van de roos.’
‘Teken aan beide kanten van de steel een halve traan. Teken in de halve tranen streepjes. Dat zijn de blaadjes met nerven van de roos.’
Wil jij op tekenles of ballet of wil je muziek maken, toneelspelen of bijvoorbeeld zingen? Kijk dan met je ouder(s), verzorger(s) of leerkracht op HTTPS://JEUGDFONDSSPORTENCULTUUR.NL/FONDSEN/ROTTERDAM
Of vraag of er bij jou op school een contactpersoon is van het Jeugdfonds Sport & Cultuur Rotterdam.
‘Gebruik voor het inkleuren van de roos een rood en een groen potlood. Kleur de bloem van de roos in met rood potlood. Kleur de steel van de roos in met groen potlood. Je roos is klaar!’
ROTTERDAM – In eten en drinken zitten verschillende stoffen die goed voor je zijn. Deze stoffen helpen je om te groeien, om gezond te blijven of om energie te krijgen. Mensen bestaan voor ongeveer 60 procent uit water. Je verliest bijvoorbeeld water door te plassen en te zweten. Je vult het vocht dat je verliest aan door te drinken. Kinderen tussen de 6 en 12 jaar moeten ongeveer 1,5 liter vocht per dag drinken. Dat zijn 7 tot 8 glazen drinken. Sap, limonade en frisdrank kun je beter niet vaker dan 1 keer per dag drinken. In die drankjes zitten veel calorieën en veel suiker. Fabian (12) maakt 2 gezonde drankjes. TEKST EN FOTO’S: SUZANNE HUIG
Fabian: ‘Ik maak een milkshake van 200 milliliter halfvolle melk, 100 gram aardbeien en 100 gram frambozen. Ik was als eerst de aardbeien en snijd de kroontjes van de aardbeien af.’
‘Ik spoel de druiven en appel af onder de kraan. Ik snijd de appel daarna in dunne plakjes’, zegt Fabian.
‘Ik schenk 200 milliliter halfvolle melk in de blender. Ik doe daarna de aarbeien en frambozen in de blender’, zegt Fabian.
Fabian: ‘Ik doe de druiven en plakjes appel in een glas. Ik schenk er daarna koud water bij.’
Gezonde drankjes Fabian: ‘Ik laat de blender 2 minuten draaien. De milkshake is klaar.’
‘Ik heb een gezonde milkshake en water met fruitsmaak gemaakt’, zegt Fabian.
JUNI 2020
ROTTERDAM – De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat de stad schoner en duurzamer wordt. De gemeente wil meer schone energie in de stad opwekken met bijvoorbeeld zonnepanelen. Tekst: Suzanne Huig
HILLEGERSBERG – De Hildegaertschool is 1 van de meest duurzame basisscholen van Nederland. Giulia (11), Julianne (11), Emilija (11), Kees (10), Emilie (10), Wies (12) en Anna (11) geven een rondleiding door hun school. Tekst: Suzanne Huig
‘Onze school is duurzaam omdat we energie gebruiken die wordt opgewekt door duurzame energiebronnen’, zegt Emilie. ‘Een duurzame energiebron is een bron die nooit opraakt en niet slecht is voor de aarde. Zonlicht en water zijn bijvoorbeeld duurzame energiebronnen’, vertelt Anna.
Wies: ‘De zonne-energie wordt hier verdeeld over de verschillende klassen.’
Kees (links): ‘We laden onze laptops op met zonne-energie.’ Foto’s: Arjen Jan Stada
DELFSHAVEN – Gemeente Rotterdam gaat op de daken van basisschool De Margriet, basisschool De Boog en basisschool Dakpark zonnepanelen plaatsen. Yvette (12), Amir (12), Oumaima (11), Ruth (12) en Flavia (13) van basisschool Dakpark zijn blij dat hun school zonnepanelen krijgt. Yvette: ‘Met de zonnepanelen wordt schone en duurzame energie opgewekt. We vervuilen het milieu dan niet meer.’ Tekst: Suzanne Huig
Flavia (gele trui): ‘Op het platte dak dat je ziet, kunnen makkelijk zonnepanelen liggen.’ Foto's: Peter Snaterse
Zou jij jouw school duurzamer willen maken? Zo ja, hoe? Tekst en foto's: Suzanne Huig
Zonnepanelen op het dak ‘Op het dak van onze school liggen zonnepanelen. Zonnepanelen zetten het licht van de zon om in zonneenergie’, vertelt Giulia. Kees: ‘Die zonne-energie wordt in een speciale kast omgezet naar elektriciteit. Die elektriciteit gebruiken we bijvoorbeeld om de lampen in school te laten branden en om onze laptops op te laden.’
Warmtepomp en speciale stenen ‘Onze school wordt verwarmd met een warmtepomp. De warmtepomp haalt warmte uit de lucht en bodem. Die warmte wordt omgezet in energie om de school op te warmen’, vertelt Wies. Emilija: ‘Onze school is van speciale stenen gebouwd. De stenen zorgen ervoor dat de temperatuur van buiten geen invloed heeft op de temperatuur binnen. In de winter wordt de kou buiten gehouden.
In de zomer wordt de warmte buiten gehouden.’ Zuinig omgaan met energie Julianne: ‘We gaan op school zuinig om met energie. We laten bijvoorbeeld nooit onnodig een lamp branden. Speciale sensors in het plafond zorgen ervoor dat lampen in een ruimte alleen branden als er mensen in de ruimte zijn. De lampen gaan automatisch uit als er niemand in de ruimte is.’
‘Energie kan worden gemaakt van fossiele brandstoffen. Aardolie, aardgas en steenkool zijn bijvoorbeeld fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen worden verbrand om energie op te wekken. Er komt CO2 vrij bij die verbranding’, zegt Ruth. Oumaima: ‘CO2 vervuilt en verwarmt de aarde. Zonnepanelen wekken zonne-energie op zonder de aarde te vervuilen. Ik vind het daarom heel goed dat wij zonnepanelen op het schoolgebouw krijgen.’ Energie voor de school en gezinnen ‘Onze school heeft een plat dak. Er passen daardoor veel zonnepanelen op het dak. De energie de we met de zonnepanelen opwekken, gebruiken we op school. We gebruiken de energie bijvoorbeeld om lichten te laten branden en om met het digiboard te werken’, vertelt Amir. Flavia: ‘We wekken meer energie op dan dat we op school nodig hebben. De energie die we niet gebruiken, gaat naar gezinnen die in de buurt van onze school wonen.’ Zonnepanelen op alle schooldaken ‘Op de 3 scholen samen kunnen ongeveer 900 tot 1.000 zonnepanelen worden geplaatst. Die zonnepanelen wekken per jaar genoeg energie op voor ongeveer 135 gezinnen’, zegt Yvette. Amir: ‘Ik vind dat alle scholen in Rotterdam zonnepanelen op hun dak moeten plaatsen. Ik denk dat er dan genoeg energie wordt opgewekt voor bijna alle gezinnen in de stad.’
BLANCHETT (12): ‘Ik zou op school meer met gerecyclede spullen willen werken. We kunnen bijvoorbeeld schriften van gerecycled papier gebruiken.’
Amir, Flavia, Oumaima, Ruth en Yvette: ‘We zijn heel blij dat de gemeente zonnepanelen op het dak van onze school legt. We hebben de gemeente bedankt door een toneelstuk voor de medewerkers van de gemeente te spelen.’
YARO (11): ‘Ik zie op mijn school vaak lampen in een klaslokaal branden terwijl er niemand in dat lokaal is. Ik wil daarom dat alle lampen in klaslokalen vervangen worden door lampen die automatisch uitgaan als het klaslokaal leeg is.’
Zou jij jouw school duurzamer willen maken? Zo ja, hoe?