DECEMBER 2023
4
5
9
11
Jamila durft zichzelf te zijn
Mia hoort via apparaatjes
Leren worstelen
Met geld leren omgaan in GeldLab
De leerlingen maken in de schoolkeuken chocoladeletters in braille. Foto’s: Arjen Jan Stada
De leerlingen voelen welke chocoladeletters ze hebben gemaakt. IJSSELMONDE – Leerlingen van basisschool Visio Onderwijs Rotterdam maakten op 28 november zelf chocoladeletters in braille. Benyamin (11): ‘Ik vind het belangrijk dat we chocoladeletters in braille maken. We zorgen ervoor dat kinderen die blind of slechtziend zijn kunnen weten welke chocoladeletter ze krijgen of eten.’ Tekst: Suzanne Huig Basisschool Visio Onderwijs Rotterdam is een basisschool voor slechtziende en blinde kinderen. In Nederland zijn ongeveer 3.000 kinderen slechtziend of blind. Iemand is slechtziend als hij of zij minder dan 30 procent ziet. Benyamin en Alicia (10) zijn slechtziend. Mads (12) is blind.
Een alfabet in bobbeltjescodes
De leerlingen van basisschool Visio Onderwijs Rotterdam leren braille. ‘Braille is een alfabet dat gemaakt is voor slechtzienden en blinden om te kunnen lezen en schrijven. Braille bestaat uit bobbeltjes die in papier zijn gedrukt. De bolletjes zitten bovenop het papier zodat je ze kunt voelen. Iedere letter uit het alfabet heeft een eigen code van bobbeltjes’, vertelt Benyamin. Alicia: ‘Een chocoladeletter in braille is een stuk chocolade met daarop in chocolade de bobbeltjescode van een letter. Je kunt aan de chocolade bobbeltjes voelen welke letter het is als je braille kunt.’
Een lekkere letter
De leerlingen smelten chocolade boven een pannetje kokend water. Ze gieten de gesmolten chocolade in speciale vormen van braillecodes. De gevulde vormen gaan vervolgens 20 minuten de vriezer in. De letters zijn daarna klaar om op te eten. Mads proeft een letter. ‘Ik vind het leuk dat ik nu kan voelen welke letter ik eet. Ik eet de letter p. Ik vind het belangrijk dat een chocoladeletter lekker smaakt. De letters die we hebben gemaakt zijn heel lekker’, zegt hij. ‘Ik hoop dat de chocoladeletters in braille ook in winkels verkocht gaan worden. Iedereen kan dan een letter in braille kopen’, zegt Alicia.
DECEMBER 2023
Als ze thuiskomt uit school zegt Elsje tegen haar moeder: ‘De juf heeft verteld dat er 3 schapen nodig zijn om een trui te breien.’ Zegt haar moeder: ‘Ik wist niet dat schapen konden breien.’ Lucy (8)
Er komt een slimmerik bij de dokter. Hij zegt: ‘Ik heb steeds zo’n pijn in mijn oog als ik koffie drink.’ De dokter zegt: ‘U moet ook het lepeltje uit het kopje halen.’ Amir (11)
Er zitten 2 aardappelen in de pan. Vraagt de ene aan de andere aardappel: ‘Hoe is het eigenlijk met je broer?’ Zegt de andere: ‘Slecht, hij zit in de puree.’
g
y
m
e
s
t
a
f
e
t
t
e
t
o
u
w
e
n
p
e
b
a
l
n
n
o
s
p
e
l
e
v
n
l
z
e
n
e
k
r
e
w
n
e
m
a
s
n
e
f
m
a
b
a
k
n
l
b
s
e
d
e
p
m
s
k
o
w
e
f
a
o
e
n
u
a
i
t
o
i
n
r
l
h
l
i
n
t
r
l
i
c
i
o
t
c
k
n
t
i
f
a
k
h
g
k
o
s
apenkooi bal estafette evenwicht fit frisbee gymkleding gymschoenen handstand kast
m
g
h
a
n
d
s
t
a
n
d
m
Antwoord (1 woord):
o
k
l
e
e
d
k
a
m
e
r
y
l
g
n
i
d
e
l
k
m
y
g
g
kleedkamer klimmen korfbal lenig mat oefening omkleden punt salto samenwerken spel tikken touwen
Het antwoord van de woordzoeker van november is:
Regels: de woorden vind je horizontaal, verticaal en diagonaal. Ook achterstevoren. Je mag letters meerdere keren gebruiken. Als je de overgebleven letters in de juiste volgorde
WINNEN.
De winnaar is Jessica (10) Gefeliciteerd!
zet, krijg je het antwoord. Mail dit antwoord samen met je voornaam, leeftijd en het telefoonnummer van je ouder(s) of verzorger(s) (zodat we contact met je kunnen opnemen als je hebt gewonnen) naar ANTWOORD@JONG010.NL. Alleen de winnaar krijgt bericht.
Soufiane (9)
Je nn y en Jimm y Er stort een vliegtuig neer op de grens van Nederland en België. Waar moeten de overlevenden begraven worden?
Help je me de boodschappen te tillen? Die tas is zwaar. Tillen?
Rollen is veel slimmer!
Michiel van de Vijver
In die tas zit de frisdrank!
Niet doen!
De overlevenden leven nog dus ze hoeven gelukkig niet begraven te worden. Mohamed (9)
Pietje komt bij de dokter en zegt: ‘Dokter, volgens mij ben ik voor de helft doof.’ De dokter zegt: ‘Dan gaan we dat even testen. Zeg eens ‘12’.’ Wat antwoordt Pietje?
Pietje zegt: ‘6.’
Zoek de schelpen in de kinderkrant!
Adam (9)
Wat krijg je als een slang met een kangoeroe kruist?
Heb jij een tip voor Jong010?
redactie@jong010.nl
Kun jij ze allemaal vinden?
Lees alle kranten op onze website: www.jong010.nl
Vul hier het aantal in:
Een springtouw. Justin (12)
DE NIEUWE JONG010 VERSCHIJNT DONDERDAG
Jong010 wordt mede mogelijk gemaakt door:
11 JANUARI 2024
JONG010 - DECEMBER 2023 JAARGANG 14 - EDITIE 4 OPLAGE: 38.000 KRANTEN Hoofdredacteur: Suzanne Huig Journalisten: Marloes Brouwer, Lot Derks, Amy van Loon, Jesse Wagenvoord Fotografen: Peter Snaterse, Arjen Jan Stada Vormgeving: Marcel van den Assem Redactiemedewerker: Sasja Hof
DECEMBER 2023
VERDACHT
ROTTERDAM – Burgemeester Ahmed Aboutaleb hoort graag van Rotterdammers wat zij van de stad vinden. Hij is ook benieuwd naar de meningen en ervaringen van basisschoolleerlingen. Zie jij soms verdachte personen in de buurt van jouw school? Tekst en foto's: Suzanne Huig
‘Ik heb een brief ontvangen van leraren die les geven op een school in het stadsdeel Delfshaven. De leraren maken zich zorgen over criminelen die rondhangen bij de scholen in het stadsdeel. De criminelen proberen kinderen te verleiden om klusjes te doen voor geld. Ze vragen de kinderen bijvoorbeeld om een pakketje met drugs weg te brengen. Ik vind het heel erg dat dit gebeurt. Het maakt mij boos. Ik doe mijn best om dit te stoppen. Zie jij soms iets verdachts bij jouw school of in jouw wijk?’
AHMED ABOUTALEB
QUINN
‘Ik heb nooit verdachte personen gezien in mijn wijk. Ik zie in mijn wijk vaak wijkagenten. Ik denk dat de wijkagenten de criminelen goed in de gaten houden.’
VINCENZO
SAMANTHA
JULIUS ‘Ik heb zelf nooit verdachte personen gezien. Ik heb wel gehoord dat criminelen kinderen gebruiken om pakketjes te laten bezorgen. Ik kom daarom niet in de buurt van personen die ik niet vertrouw.’
THIJS 11 JAAR
11 JAAR
12 JAAR
‘Ik zie soms wel mensen die ik niet helemaal vertrouw. Ik weet niet of dat criminelen zijn. Ik blijf voor de zekerheid uit de buurt van die mensen.’
‘Ik heb gezien dat een vreemde man een leerling van onze school achtervolgde. Ik zie in de buurt van het winkelcentrum in mijn wijk soms ook verdachte personen. Ik zorg dat ik niet in de buurt van die mensen kom.’
11 JAAR
Foto: Gemeente Rotterdam / Marc Nolte
‘Ik ken iemand die is aangesproken door criminelen. Ze vroegen hem om een pakketje weg te brengen. Hij heeft dat niet gedaan. Ik zou ook nooit een pakketje voor een vreemde wegbrengen. Je weet nooit wat er in het pakketje zit en of je in de problemen komt.’
Niet helemaal betrouwbaar.
Zie jij soms verdachte personen in de buurt van jouw school? ‘Ik ben in de buurt van mijn school een keer achtervolgd door iemand die ik niet ken. Ik ben toen snel naar mijn juf gelopen.’
JONY 11 JAAR
11 JAAR
‘Ik zie soms verdachte personen in de buurt van mijn school of mijn huis. Die personen kijken bijvoorbeeld bij speelpleintjes. Ik zorg daarom dat ik niet alleen speel op speelpleintjes.’
‘Ik zie in de speeltuin in mijn buurt soms verdachte personen. Die mensen doen bijvoorbeeld geheimzinnig en hebben een grote tas bij zich. Ik zou nooit een pakketje wegbrengen voor iemand die ik niet ken. Het is strafbaar om een crimineel te helpen.’
‘Ik heb nooit iets verdachts gezien in mijn buurt. Ik zou een volwassene om hulp vragen als ik op straat wordt aangesproken door een vreemde.’
FANITY
HIBA
WARSHANA
11 JAAR
11 JAAR
10 JAAR
DECEMBER 2023
ROTTERDAM – Wat doe jij als iemand op het schoolplein de baas over jou speelt? Wat doe je als jij of een ander kind niet mag meespelen? En wat doe je als kinderen ruzie maken op een speelplein? Op schoolpleinen en speelpleinen gebeuren iedere dag leuke, minder leuke en lastige dingen. De training Pleinverhalen gaat over situaties die op pleinen gebeuren. De deelnemers aan de training leren omgaan met situaties op pleinen. Tekst: Suzanne Huig
Pleinverhalen is een groepstraining van 8 bijeenkomsten. De deelnemers leren wat ze kunnen doen in leuke, minder leuke en lastige situaties. De deelnemers leren bijvoorbeeld contact maken, reageren op afwijzingen, sorry zeggen, samenwerken, grenzen aangeven en voor zichzelf opkomen. Ze leren daardoor beter met zichzelf en anderen omgaan. Jamila (10) volgde de training.
De training is gratis. Kijk voor meer informatie op WWW.AVANTSANARE.NL of WWW.INDIGOWEST.NL of mail naar
Jamila.
PREVENTIE@INDIGORIJNMOND.NL
ROTTERDAM – Jamila: ‘Ik was onzeker. Ik durfde niet voor mezelf op te komen. Ik voelde me daardoor niet fijn. Ik heb bij de training geleerd om met mezelf en anderen om te gaan. Ik voel me nu zelfverzekerd. Ik durf voor mezelf op te komen.’ Tekst en foto’s: Suzanne Huig ‘Ik deed veel om ervoor te zorgen dat anderen het naar hun zin hadden. Ik wilde niet dat iemand boos of verdrietig werd’, zegt Jamila.
Ik wilde niet dat iemand boos of verdrietig werd. Jamila ontspant achter haar laptop.
Bang voor de mening van anderen
Jamila: ‘Ik vond het lastig om ‘nee’ te zeggen en mijn grenzen aan te geven. Ik ruimde bijvoorbeeld de spullen van anderen op als kinderen dat aan mij vroegen. Ik deed dat omdat ik bang was dat kinderen anders boos op mij werden. Ik vond het ook lastig om te vragen of ik mee mocht spelen als ik kinderen zag spelen. Ik was dan bang dat ze mij zouden afwijzen. Ik durfde niet te zeggen wat ik leuk vond om te doen als ik met kinderen speelde. Ik deed daarom vaak dingen die ik niet leuk vond om te doen. Ik was bang dat ik alleen moest spelen als ik zou zeggen wat ik leuk vond om te doen.’
Opkomen voor jezelf met SAM
‘Ik heb bij de training geleerd om mijn eigen keuzes te maken op de SAM-manier. De S van SAM staat voor sta stevig. Ik zet mijn benen een beetje uit elkaar als ik stevig sta. De A van SAM staat voor aandacht voor wat je voelt en denkt. Ik denk dan aan wat ik leuk en belangrijk vind. De M staat voor maak de juiste keuze. De SAM-manier helpt mij als ik het spannend vind om een keuze te maken en voor mezelf op te komen’, vertelt Jamila.
Iedereen mag zichzelf zijn
‘Ik heb bij de training geleerd dat niet iedereen altijd hetzelfde leuk hoeft te vinden. Iedereen mag zichzelf zijn. Ik weet nu dat mensen niet boos op mij worden als ik mezelf ben. Ik durf daardoor mijn mening te geven. Ik durf het te zeggen als ik het ergens niet mee eens ben of als ik iets niet leuk vind. Ik ga dan stevig staan en haal diep adem. Ik zeg vervolgens met een rustige stem waar ik het niet mee eens ben of wat ik niet leuk vind’, vertelt Jamila.
Ik heb op mijn kamer teksten hangen die mij zelfvertrouwen geven.
Ik lees die teksten iedere dag.
DECEMBER 2023
ROTTERDAM – Mia (7) is doof. Mia: ‘Ik ben doof geboren. Ik heb 2 apparaatjes die ervoor zorgen dat ik kan horen. Ik hoor niets zonder die apparaatjes. Ik gebruik gebarentaal als ik niets hoor.’ Tekst: Suzanne Huig
Mia: ‘Iedere baby krijgt een gehoortest na zijn of haar geboorte. Ik reageerde niet op geluiden tijdens de gehoortest. Ik ben daarom naar het ziekenhuis gestuurd voor extra onderzoeken. Dokters in het ziekenhuis ontdekten dat ik doof ben.’
Computertjes om te kunnen horen
‘Ik ben geopereerd toen ik 10 maanden oud was. Ik heb tijdens die operatie bij mijn linkeroor en mijn rechteroor een cochleaire implantaat (CI) gekregen. Een CI is een soort computer die ervoor kan zorgen dat dove of slechthorende mensen kunnen horen. Een CI bestaat uit 2 delen. Het ene deel zit onder mijn hoofdhuid. Het andere deel zit op mijn hoofdhuid. Het deel op mijn hoofdhuid is een soort microfoontje. Het vangt geluiden op. Die geluiden worden door het deel onder mijn hoofdhuid doorgegeven aan mijn hersenen. Ik hoor daardoor. Ik vind het heel fijn dat ik door mijn CI’s kan horen’, legt Mia uit.
De juf draagt een microfoon als ze iets uitlegt. De microfoon is verbonden met de CI’s van Mia. Mia hoort daardoor goed wat de juf zegt.
Communiceren met gebaren
Mia.
‘Ik gebruik mijn CI’s niet altijd. Ik draag mijn CI’s bijvoorbeeld niet tijdens zwemles omdat mijn CI’s niet nat mogen worden. Ik draag mijn CI’s ook niet als het heel druk is in de klas omdat ik anders heel veel geluiden door elkaar hoor. Ik doe de buitenste delen van mijn CI’s af als ik mijn CI’s niet gebruik. Ik hoor dan helemaal niets. Ik gebruik dan gebarentaal. Gebarentaal is een taal waarbij je met gebaren en gezichtsuitdrukkingen communiceert’, vertelt Mia.
COMMUNICEREN
Een boodschap overbrengen op iemand anders.
Gebaren voor namen Mia en haar klasgenoten hebben voor iedereen een naamgebaar bedacht. Vier klasgenoten beelden hun naamgebaar uit.
Aymen
Sura
Gebaren voor namen
Mia beeldt haar naamgebaar uit.
‘Mijn klasgenoten en ik hebben voor alle kinderen en leraren in de klas een naamgebaar bedacht. Een naamgebaar is een gebaar dat voor iemand zijn of haar naam staat. We hebben gekozen voor een gebaar van een kenmerk dat bij iemand hoort. Mijn naamgebaar is met een vinger over het puntje van je neus wrijven. Ik heb dat naamgebaar omdat ik veel met mijn neus bewoog en de pink als gebaar de middelste letter van mijn naam is’, legt Mia uit.
Fonds Kind & Handicap helpt kinderen en jongeren met een handicap of chronische ziekte.
Rayan
Elena
Hulp van een tolk
‘Ik krijg op school en tijdens zwemles hulp van een tolk. De tolk gebaart wat er te horen is. Ik kan de tolk op school om hulp vragen als ik iets niet begrijp of niet goed kan verstaan. Ik vind het soms bijvoorbeeld lastig om een woord goed te horen tijdens een dictee. Ik vind het dan fijn als de tolk het woord in gebarentaal uitbeeldt. De tolk die aanwezig is bij zwemles beeldt uit wat de zwemleraar vertelt. Ik weet daardoor wat ik moet doen’, vertelt Mia.
Een handicap is een beperking waardoor je sommige dingen niet zo goed kunt.
Mia en haar tolk Christine.
Foto’s: Arjen Jan Stada
Een chronische ziekte is een ziekte die minimaal 3 maanden duurt, steeds terugkomt of niet genezen kan worden.
De organisatie geeft bijvoorbeeld geld om hulpmiddelen te kopen, voorlichting te geven of onderzoek te doen.
DECEMBER 2023
ROTTERDAM – Sommige kinderen krijgen zakgeld. Sommige kinderen verdienen geld met klusjes die ze doen. Sommige kinderen krijgen geld voor hun verjaardag of hun rapport. Ongeveer de helft van de kinderen krijgt en bewaart zijn of haar geld digitaal op een betaalrekening. De andere helft van de kinderen krijgt en bewaart zijn of haar geld contant. Tekst en foto: Suzanne Huig Je kunt je geld bijvoorbeeld in een portemonnee of spaarpot bewaren als je contant geld krijgt. Je kunt zelf bijhouden hoeveel geld je in je portemonnee of spaarpot hebt. Je kun je geld op je betaalrekening of op je spaarrekening bewaren als je je geld digitaal krijgt. Je kunt via een app zien hoeveel geld je op je rekening hebt.
Een bankrekening
Je kunt een bankrekening openen bij de Rabobank. Je krijgt bij een bankrekening een pasje en een pincode. Je kunt met je pasje en pincode geld pinnen en betalen in een winkel. Je kunt met je pasje en pincode ook contant geld op je rekening zetten. Je stort je geld dan bij de bank in een stortautomaat. De automaat telt de munten en biljetten die je in de automaat stopt. De automaat zet het getelde geldbedrag op jouw bankrekening. Anderen kunnen ook geld naar jouw bankrekeningnummer storten. Je ouders of verzorgers kunnen bijvoorbeeld je zakgeld op je bankrekening storten. De bank onthoudt hoeveel geld er op je rekening wordt gezet en hoeveel geld je eraf haalt.
Waar bewaar jij je geld? Leg uit waarom.
Asher (11)
‘Ik krijg contant geld als ik een klusje doe. Ik bewaar bijna al mijn geld thuis in mijn spaarpot. Ik bewaar een paar euro in mijn portemonnee. Ik neem alleen mijn portemonnee mee als ik ergens naartoe ga en iets wil kopen. Ik kan daardoor nooit veel geld kwijtraken.’
Een veilige plek
Je kunt je geld veilig op een rekening bewaren. Slimme computers houden jouw bankrekening altijd in de gaten. Je kunt geld dat je op je bankrekening hebt daardoor niet kwijtraken. Je kunt je geld op je bankrekening alleen gebruiken met je pasje en pincode. Het is daarom belangrijk dat je je pasje en pincode aan niemand anders geeft. Je geld op je bankrekening kan dan niet worden gestolen.
CONTANT GELD
Bankbiljetten en munten.
Naam: Reactie:
Van vies naar schoon water CHARLOIS – De waterschappen zorgen voor het water in sloten, vaarten en meren in Nederland. Waterschap Hollandse Delta zorgt voor het water in Charlois, Feijenoord, IJsselmonde, Rozenburg, Hoogvliet en Pernis. Sjoerd en Fanny werken bij waterschap Hollandse Delta. De leerlingen van groep 6/7/8A van basisschool Wereldwijs kregen van Sjoerd en Fanny een gastles over rioolwater. Tekst: Suzanne Huig
‘Ieder mens zorgt voor afvalwater door bijvoorbeeld
te douchen, de wc door te trekken of af te wassen. Al het afvalwater komt in een riool terecht’, legt
Sjoerd uit. Osman (10): ‘Regenwater komt via putten ook in een riool terecht.’ Sjoerd: ‘Een riool bestaat uit allemaal buizen. Rioolwater wordt via een riool naar een waterzuiveringsinstallatie gebracht.
Een waterzuiveringsinstallatie is een soort fabriek waar rioolwater wordt schoongemaakt.’
Een fabriek onder de grond
Rioolwaterzuivering Dokhaven maakt het rioolwater
van een groot deel van het zuiden en het centrum van
Rotterdam schoon. De leerlingen wandelen met Sjoerd en Fanny naar het park dat op rioolwaterzuivering
Foto’s: Peter Snaterse
Dokhaven ligt. ‘De waterzuivering heeft de grootte
van 7 voetbalvelden bij elkaar. De fabriek zit verstopt onder dit park’, vertelt Sjoerd. Mehmetakif (12): ‘De
rioolbuizen van verschillende wijken komen hier onder de grond bij elkaar.’
Afval uit het water halen
‘Het rioolwater gaat in de fabriek eerst door een grote zeef heen. Die zeef haalt de grote stukken afval uit het water. Het water gaat daarna door
nog een zeef heen. Die zeef haalt zand en kleine stukjes afval uit het water’, vertelt Sjoerd.
‘De eerste zeef haalt bijvoorbeeld steentjes en takjes uit het water’, zegt Emirhan (12).
Fanny: ‘Die zeef haalt ook bijvoorbeeld etensresten
en luiers uit het water.’ ‘Afval van mensen mag niet in het riool terechtkomen’, zegt Seniha (9).
Jaeda (9): ‘Afvalwater, wc-papier, plas en poep mogen in het riool terechtkomen. Alle anderen
dingen zijn slecht voor de schoonmaakinstallatie.’
De leerlingen staan met Sjoerd en Fanny op de plek waar het schone water de Nieuwe Maas in stroomt.
Sjoerd laat zien hoe vies het rioolwater binnenkomt en hoe schoon het weggaat.
Frituurvet beschadigt het riool en mag dus niet in het riool terechtkomen.
Bacteriën eten afval
‘Het water komt na de tweede zeef in een speciale bak. In die bak komt er lucht bij het water. Lucht zorgt
ervoor dat er bacteriën in het water groeien. De bacteriën eten het afval
dat nog in het water zit op. We doen als laatste nog een keer lucht bij
het water zodat de bacteriën weer
groeien. Die bacteriën eten de laatste restjes afval op. Het water stroomt
daarna via een grote buis de Nieuwe Maas in’, legt Sjoerd uit.
DECEMBER 2023
Ismail: ‘Hoe kan ik voorkomen dat anderen zien wat ik op mijn telefoon doe?’
Hoi Ismail, is privé. Jij bepaalt wat anderen Je telefoon en wat hierop staat verschillende dingen doen om te mogen zien en wat niet. Je kunt jij op je telefoon doet. wat voorkomen dat anderen zien
herkenning Een code, vingerafdruk of gezichts
te beveiligen. Je kunt je telefoon Het is belangrijk om je telefoon . Je kunt bijvoorbeeld een code, iligen beve op verschillende manieren gebruiken. Anderen kunnen jouw vingerafdruk of gezichtsherkenning n. hem per ongeluk ergens laat ligge telefoon dan niet openen als je
ROTTERDAM – Marieke van Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Rijnmond reageert iedere maand in Jong010 op een vraag of een probleem van een leerling of klas. Ze beantwoordt deze maand de vraag van Ismail (10). Tekst: Suzanne Huig Heb jij een vraag aan Marieke of zit je ergens mee?
Marieke beantwoordt ingestuurde vragen. Foto: Peter Snaterse
Stuur een mail naar
Verschillende wachtwoorden
unt aanmaken. Je moet dan een Je moet voor veel apps een acco Het is belangrijk om niet voor ieder inlognaam en wachtwoord kiezen. je kiezen. Het is ook verstandig om account hetzelfde wachtwoord te dat er nderen. De kans is dan klein wachtwoorden regelmatig te vera misbruiken. en n wete rden anderen je wachtwoo
Speciaal schermpje
privacy glas op je telefoon Je kunt ook nog een schermpje van or dat je alleen kunt zien wat plakken. Het schermpje zorgt ervo recht naar je scherm kijkt. er op je telefoon verschijnt als je zelf en dan dus niet meekijken als je Mensen die naast je zitten kunn . op je telefoon aan het kijken bent Groetjes, Marieke
REDACTIE@JONG010.NL
Of stuur een brief naar
Jong010, Postbus 13037, 3004 HA Rotterdam.
ROTTERDAM – In 2022 werden in Nederland 1.253 mensen slachtoffer van vuurwerk. Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond wil dat mensen veilig met vuurwerk omgaan. Brandweervrouw Amanda gaf daarom aan de leerlingen van groep 6/7 van speciaal basisonderwijs Kindcentrum IJsselmonde een les over veilig omgaan met vuurwerk. Tekst: Suzanne Huig
‘Iedereen van 12 jaar of ouder mag in Rotterdam op 31 december van 18:00 uur tot 02:00 uur vuurwerk afsteken. Je mag dan alleen categorie 1 vuurwerk afsteken. Categorie 1 vuurwerk is kindervuurwerk. Sterretjes en trektouwtjes zijn bijvoorbeeld categorie 1 vuurwerk. In Rotterdam is het verboden om ander vuurwerk af te steken’, vertelt brandweervrouw Amanda.
Slachtoffers van vuurwerk
‘Jijzelf of de mensen om je heen kunnen gewond raken als je niet veilig met vuurwerk omgaat’, zegt brandweervrouw Amanda. De leerlingen bekijken een filmpje over Rik (13). Rik is vuurwerkslachtoffer. Hij pakte een stuk vuurwerk op omdat het niet was afgegaan. Het vuurwerk ging in zijn hand alsnog af. Hij mist daardoor 3 vingers. Vanessa (11): ‘Vuurwerk kan heel gevaarlijk zijn. Je moet vuurwerk dat niet afgaat niet oprapen. Rik kan sommige dingen nooit meer omdat hij onveilig met vuurwerk omging.’
Brandweervrouw Amanda: ‘Op legaal vuurwerk staat een Nederlandse gebruiksaanwijzing.’ Foto’s: Arjen Jan Stada
Een veilige jas
Brandweervrouw Amanda: ‘Denk goed na over welke kleding je draagt als je in de buurt van vuurwerk komt. Nylon is bijvoorbeeld een stof die snel in brand vliegt. Wol, katoen en spijker branden minder snel. Je kunt daarom beter een jas van wol, katoen of spijker dragen dan een nylon jas als je in de buurt van vuurwerk komt.’ Jen-Ai (12): ‘Je kunt het best een jas zonder capuchon dragen. Vuurwerk kan per ongeluk in een capuchon terechtkomen. Dat is gevaarlijk.’
Een leerling bekijkt een jas van nylon die in brand is gevlogen door vuurwerk.
Veilige hulpmiddelen
‘Je kunt vuurwerk veilig aansteken met een aansteeklont. Een aansteeklont brandt langzaam en geeft geen vlam’, legt brandweervrouw Amanda uit. Jen-Ai: ‘Je kunt vuurwerk het best met een gestrekte arm aansteken. Je houdt dan meer afstand van het vuurwerk. Dat is veilig.’ Amadou (10): ‘Ik draag een vuurwerkbril als ik in de buurt van vuurwerk kom. Een vuurwerkbril beschermt je ogen tegen rondvliegend vuurwerk.’ ‘Het is het veiligst om vuurwerk af te steken als er een volwassene in de buurt is’, zegt Ashley-Ann (10).
DECEMBER 2023
ROTTERDAM – Dick komt met zijn Afrikaanse reuzenslakken naar de Centrale Bibliotheek. Dick heeft veel kennis over de reuzenslakken. Hij noemt zichzelf daarom Dick de Slakkenman. Hij komt langs om kinderen te vertellen over de reuzenslak. Hij neemt slakken mee die bijna 1 kilo wegen. De Afrikaanse reuzenslak komt oorspronkelijk uit Afrika. Tekst en foto’s: Marloes Brouwer
Een reuzenslak van Dick.
Slijmerig
‘Afrikaanse reuzenslakken slapen overdag. De reuzenslakken zijn wakker in de nacht. De reuzenslakken gaan dan op zoek naar voedsel. De reuzenslakken houden van groenten en fruit’, vertelt Fayènne (8). Déjan (8): ‘De reuzenslak wordt 5 tot 7 jaar oud. De reuzenslak kan soms zelfs 10 jaar worden.’ Charlie (8): ‘De reuzenslak heeft vocht nodig om te kunnen leven. De reuzenslak is dol op regen. De reuzenslak heeft een groot slakkenhuis. Het slakkenhuis is wel 15 tot 20 centimeter.’
Dick en de leerlingen houden een reuzenslak vast.
‘Ik houd een reuzenslak vast. Hij voelt heel glibberig. De reuzenslak is een weekdier. Weekdieren hebben geen wervelkolom. Weekdieren voelen daarom zacht en glibberig aan. Je noemt dat week. De reuzenslak is erg slijmerig. Mijn handen zitten onder het slijm’, vertelt Charlie. Fayènne: ‘Het voelt alsof de reuzenslak aan je handen zuigt. De reuzenslak loopt dan over je handen heen.’
Reuzenslak als huisdier
Dick de Slakkenman heeft de Afrikaanse reuzenslakken als huisdier. ‘Ik zou geen reuzenslak als huisdier willen. Ik wil geen dier dat slijm achterlaat’, vertelt Déjan. Charlie: ‘Ik zou alleen een kleine slak willen. De reuzenslakken geven meer slijm af.’ SLAKKENHUIS
Een schelp die onderdeel is van het lichaam van een slak.
NOORD – De vrienden Mees (12), Lucas (14) en Noah (14) houden van vissen. Ze vissen langs de sloten in het Vroesenpark. De vrienden vissen op karpers. ‘Er zijn verschillende soorten vissen. Wij vissen op karpers’, zegt Mees.
Tekst en foto’s: Lot Derks
De vrienden hebben brood mee om de vissen mee te lokken. Als iemand beet heeft, halen ze de vis samen uit het water en maken het haakje los. ‘We gooien de vis zo snel mogelijk terug’, zegt Mees.
Mees loopt langs de sloot.
Een vispas
Lucas: ‘Je hebt een pas nodig om te mogen vissen. Je kunt met een vispas vissen op plekken waar dat mag.’ Je mag namelijk niet overal vissen. ‘De sloten kunnen leeg raken als mensen overal mogen vissen. Dat is niet goed voor de natuur’, vertelt Mees.
Filmpjes kijken
Lucas: ‘Ik zoek veel op over vissen. Ik vind het ook leuk om filmpjes te kijken van bekende vissers. In de filmpjes leggen de vissers uit welke hengel of dobber je het best kunt gebruiken. Wij vissen nu met een hengel op karpers.’
Een droom
De vrienden hebben sommige vissen nog nooit gevangen. ‘Mijn droom is om ooit een steur te vangen. Een steur lijkt door zijn vinnen een beetje op een haai’, vertelt Mees. DOBBER
Lucas wacht tot de vissen happen.
Drijvend staafje bij een hengel dat onder water gaat als een vis in het aas bijt.
De vrienden vangen een vis.
DECEMBER 2023
DELFSHAVEN – De vrienden Musab (11), Enes (9) en Lucas (11) worstelen bij vereniging EN Sport Rotterdam. Musab: ‘Je moet bij worstelen je tegenstander op de grond krijgen. Je mag niet slaan of schoppen. We oefenen grepen om de tegenstander met zijn schouders op de grond te krijgen. Je hebt verloren als je langer dan 5 seconden met je rug op de mat ligt.’ Tekst: Lot Derks Worstelen lijkt soms op dansen. ‘Je moet snel bewegen, in balans blijven en al je spieren gebruiken’, zegt meester Ulvi. ‘Ik oefen thuis vaak met mijn vader. Hij is misschien sterker, maar ik win omdat ik de trucs ken. Ik weet bijvoorbeeld op welk moment ik zijn been moet pakken om hem te verrassen’, vertelt Musab.
Techniek is belangrijk
Musab: ‘Techniek is heel belangrijk. Je moet goed weten welke spieren je gebruikt voor welke greep. Je kunt snel moe worden als je grepen verkeerd doet. Mijn lievelingsgreep is de heupworp. Je klemt de tegenstander met het hoofd onder je oksel en gooit hem over je heup op de mat.’ Er zijn ook grepen die de vrienden graag zouden willen kunnen. Lucas: ‘Ik vind de souplesse nog moeilijk. Je probeert iemand dan over je schouder op de vloer te werpen.’
De jongens worstelen met elkaar tijdens een training. Foto’s: Peter Snaterse
Soepele spieren
Meester Ulvi: ‘Vallen kan extra pijn doen als je spieren gespannen zijn. Het is daarom belangrijk om voor de training een warming-up te doen. Je maakt je lichaam en spieren met een warming-up los.’ Enes: ‘We draaien onze nek, polsen en benen los door ze te draaien en te rekken.’ Enes vindt het leuk om sterker en sneller te worden door het trainen. ‘We zijn even sterk dus je moet hard werken om elkaar op de vloer te krijgen’, zegt Enes.
FEIJENOORD — De leerlingen van groep 6 van basisschool De Nieuwe Haven krijgen iedere dinsdag een bootcamples. De organisatie YOU Talent organiseert de lessen. De leerlingen ontdekken tijdens de lessen hun sporttalenten. Tekst en foto’s: Jesse Wagenvoord
‘Onze bootcamples is een soort militaire training’, zegt Şaziye (10). ‘We doen oefeningen om sterker en sneller te worden’, zegt Mohammed (10). ‘Ik vind bootcamp een goede manier om fit te blijven’, zegt Yosmery (10). Tunahan (10): ‘Ik wil later het leger in. Ik vind het leuk om nu al te oefenen voor het leger tijdens de bootcamplessen.’
De leerlingen rennen op de plaats. Echte bootcampoefeningen
‘We beginnen met een spel om op te warmen’, zegt Raymely (11). ‘We doen daarna echte bootcampoefeningen op een matje. Je traint met de bootcampoefeningen je spieren. We doen bijvoorbeeld jumping jacks’, vertelt Şaziye. ‘Je springt tijdens de jumping jacks op en neer. Je zwaait ondertussen met je handen’, legt Tunahan uit. ‘Ik vind het springen tijdens de oefeningen soms best moeilijk’, zegt Yosmery. Raymely: ‘We doen ook burpees. Je springt dan eerst omhoog. Je drukt je daarna op.’
Parcours zoals in het leger
Tunahan: ‘We maken aan het eind van een les altijd een parcours van trampolines, kasten en andere dingen. We moeten dan over de obstakels springen of door iets heen kruipen.’ ‘Je moet dat in het leger ook kunnen’, zegt Mohammed. ‘We moeten ook onder een touw door tijgeren zonder het touw te raken’, zegt Şaziye.
Talenten ontdekken
De bootcampgroep.
De leerlingen ontdekken tijdens de lessen hun sporttalenten. ‘Ik weet door bootcamp dat ik sterk ben’, zegt Mohammed. Raymely: ‘Ik leer tijdens bootcamp dat ik goed ben in ballen ontwijken.’ ‘Ik heb vooral talent voor balspellen. Ik vind het leuk dat ik vaak win met balsporten’, zegt Tunahan.
DECEMBER 2023
De stem van Rotterdamse kinderen
‘Ik kom uit Angola. Ik heb 2 jaar in een schakelklas gezeten om de Nederlandse taal te leren. Ik hoop dat de kinderburgemeester ervoor kan zorgen dat er meer schakelklassen komen voor kinderen die niet in Nederland zijn geboren. Kinderen die vanuit een ander land naar Nederland verhuizen, kunnen dan langzaam wennen aan Nederland.’
ROTTERDAM – Dominique (11) is sinds september de kinderburgemeester van Rotterdam. Anuska (11), Mehdi (11), Alissia (11) en Yara (11) zijn sinds september de kinderraadsleden van Rotterdam. Zij zijn dit schooljaar de stem van alle 120.000 kinderen in de stad. Wat wil jij dat de kinderburgemeester en de kinderraad voor de kinderen in Rotterdam doen? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
‘Ik vind het belangrijk dat de kinderburgemeester en de kinderraad ervoor zorgen dat Rotterdam schoner wordt. Ze kunnen alle leerlingen vragen om de gebieden rondom hun eigen school op te ruimen.’
‘Ik wil dat de kinderburgemeester en de kinderraad kijken of er openbare toiletten kunnen komen bij speeltuinen. Ik vind het vervelend dat je niet gratis naar het toilet kunt als je aan het spelen bent.’
Shanaya (11)
‘Ik voel me soms niet veilig op straat. Ik wil daarom dat de kinderburgemeester en kinderraad zorgen voor meer wijkagenten op straat.’
Umut (9)
Daniela (11)
Selen (11) ‘Ik vind het zielig dat er mensen zijn die geen fijn huis hebben in Rotterdam. Ik vind het daarom belangrijk dat de kinderraad en kinderburgemeester kijken waar meer fijne huizen gebouwd kunnen worden in Rotterdam.’
Ecrin (9)
Wat wil jij dat de kinderburgemeester en de kinderraad voor de kinderen in Rotterdam doen?
BOEKENBON TER WAARDE VAN
15 EURO
Het antwoord van de puzzel van november is: CHROMOSOMEN.
De winnaar is Erdem. Gefeliciteerd!
Ze …… de gesmolten chocolade in speciale vormen. PAGINA 1 Over wat voor soort personen gaat de vraag van de burgemeester? PAGINA 3 Bij gebarentaal communiceer je met gezichtsuitdrukkingen en …… PAGINA 5
De eerste zeef haalt steentjes uit het water. Wat haalt die nog meer uit het water? PAGINA 6
Een schermpje van wat voor soort glas kun je op je telefoon plakken? PAGINA 7
Met wat voor arm kun je vuurwerk het beste aansteken? PAGINA 7
Wat doen Afrikaanse reuzenslakken overdag? PAGINA 8 Wat voor soort training is de bootcamples? PAGINA 9 Wat voor soort monsters tekent Kaan graag? PAGINA 11
Hoe heet het spel in GeldLab? PAGINA 11 Hoe worden de landen genoemd die Nederland vroeger veroverde? PAGINA 12
De antwoorden op de vragen vind je in deze krant!
DECEMBER 2023
ROTTERDAM – Hoe ga jij met geld om als je ouders of verzorgers voor jou niets betalen en niets bepalen? In GeldLab van het Belasting & Douane Museum kun je via spellen ontdekken hoe je geld kunt verdienen, uitgeven, sparen en lenen. De leerlingen van groep 7 van de Emmaschool bezochten GeldLab. Vivienne (10), Isik Dora (10), Annys (10), Elodie (10), Lois (10) en Carmen (10) vertellen hoe zij met aanbiedingen omgaan. Tekst: Suzanne Huig
Let jij zelf op aanbiedingen als je iets koopt?
De leerlingen krijgen in GeldLab bij het spel ‘Boodschappen’ de opdracht om digitaal boodschappen te doen. Ze krijgen een boodschappenlijstje. Ze kunnen verschillende producten en aanbiedingen kiezen.
De leerlingen bezoeken GeldLab.
Goedkoopste product
Vivienne: ‘Je kunt geld besparen door producten te kopen die in de aanbieding zijn. Ik kies in het spel daarom steeds voor het product dat in de aanbieding is.’ Elodie: ‘Het is belangrijk om goed te kijken of een aanbieding ook echt goedkoop is. Soms zijn producten die niet in de aanbieding zijn goedkoper dan producten die in de aanbieding zijn.’
Kies een merk
Carmen: ‘Op het boodschappenlijstje staat dat ik 6 blikjes cola moet kopen. Ik kan kiezen tussen cola van een huismerk en Coca-Cola. Cola van een huismerk is goedkoper. Ik kies daarom voor de cola van het huismerk.’ Isik Dora: ‘Ik ga alleen voor een goedkope variant van een product als ik de goedkope variant lekker vind.’
Foto’s: Arjen Jan Stada
WIL JIJ MET GELD LEREN OMGAAN?
De leerlingen spelen het spel ‘Boodschappen’.
Bezoek met je klas of met je ouders of verzorgers GeldLab. Kijk voor meer informatie op WWW.BDMUSEUM.NL/GELDLAB
Keuzes maken
Loïs: ‘Het is belangrijk om goed op je geld te letten. Ik kijk eerst of ik voldoende geld heb om te kopen wat op het boodschappenlijstje staat. Ik kies voor een duurder product dat ik lekkerder vind als ik zeker weet dat ik voldoende geld heb.’ ‘Je kunt geld besparen als je goede keuzes maakt. Het geld dat je bespaart kun je sparen of gebruiken om andere producten te kopen’, zegt Annys.
KRALINGEN-CROOSWIJK – Kaan (10) tekent graag. Kaan: ‘Ik teken graag monsters. Ik probeer mijn monsters altijd heel grappig te maken. Ik maak grappige monsters met veel kleuren en haren.’ Tekst en foto’s: Amy van Loon ‘Tekenen is echt mijn hobby. Ik word rustig als ik teken. Ik teken het liefst heel de dag. Ik neem altijd uitgebreid de tijd om veel details te tekenen. Ik teken vaak ogen, een tong of tenen bij de monsters’, zegt Kaan.
Teken hier jouw eigen grappige monster. Begin net als Kaan met een streep en bedenk dan de rest van het monster erbij. Tekenen met stiften
‘Ik teken liever met stiften dan met potloden. Ik vind de kleuren van stiften mooier. Ik vind verven op canvas ook heel leuk. Ik ben altijd lang bezig om een mooi schilderij te maken. Ik verf heel de middag aan een schilderij. Het schilderij heeft dan heel veel details. Een detail is een klein ding dat je ziet als je heel goed kijkt. Een detail is bijvoorbeeld een haartje op een monster’, vertelt Kaan.
Een streep
Kaan tekent zijn nieuwe monster.
Kaan: ‘Ik zet altijd eerst een streep op papier. Ik bedenk wat ik daarna verder wil tekenen. Ik teken altijd uit mijn hoofd. Ik begin gewoon met tekenen. Ik bedenk steeds iets nieuws bij de tekening. Ik maak dat er dan weer bij. Ik bedenk en teken net zo lang dingen bij de tekening totdat ik tevreden ben.’
Het monster van Kaan.
DECEMBER 2023
Koloniaal en slavernijverleden ROTTERDAM – De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat Rotterdammers meer weten over het koloniaal en slavernijverleden van Rotterdam. De gemeente zorgt daarom bijvoorbeeld voor lessen en theatervoorstellingen over de geschiedenis. Tekst: Suzanne Huig
Rotterdam Het is dit jaar 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft. De leerlingen van basisschool Tarcisius bezochten daarom het stadsarchief. Ze leerden daar over het slavernijverleden van Nederland. Tekst en foto’s: Suzanne Huig
De leerlingen bekijken de theatervoorstelling Peter Peper. In het toneelstuk wordt het slavernijverleden van Nederland uitgelegd. Nederland had vroeger koloniën. Een kolonie is een gebied buiten het eigen land waar een land de baas is. Nederland was bijvoorbeeld de baas over Indonesië en Suriname. Nederland haalde mensen uit Afrika en Azië om te werken op de plantages in de koloniën. De mensen werden slaven. Ze werden gedwongen om op de plantages te werken. Ze werden slecht behandeld. Nederland verdiende veel geld met de verkoop van de producten van de plantages. De leerlingen op het toneel van de voorstelling.
Wil jouw klas ook meer leren over de slavernij? Mail voor meer informatie naar educatiestadsarchiefdv@rotterdam.nl
Slaven van Nederland ‘Nederland werd rijk door de verkoop van specerijen uit andere landen. Die tijd wordt daarom de Gouden Eeuw genoemd’, vertelt Mees (10). Giovanni (11): ‘Ik vind het erg dat Nederland slaven op de plantages liet werken. De slaven verdienden niets.’ Berra (11): ‘De slaven moesten dingen tegen hun wil doen. Ze werden gevangen gehouden op de plantages.’
De leerlingen bekijken in het stadsarchief voorwerpen uit de slavernijtijd.
‘Ze werden mishandeld als ze wilden rusten’, zegt Eva (11). Hugo (11): ‘Ik vind het niet eerlijk dat Nederlanders geld verdienden terwijl de slaven hard moesten werken. Ik vind dat landen nooit meer mensen als slaven mogen gebruiken.’ Een standbeeld en spreuk bedenken De leerlingen krijgen de opdracht om een standbeeld uit te beelden en een spreuk te bedenken passend bij het slavernijverleden. Loïs (11) werkt samen met Berra, Mees en Giovanni. Loïs: ‘Onze spreuk is: ‘Macht is nooit een superkracht.’ We vinden het niet goed als iemand de macht heeft over anderen.’ De leerlingen beelden 2 sterke mannen en knielende slaven uit. Hugo: ‘De spreuk van mijn groepje is: ‘Kom in opstand als je iets wilt veranderen.’’ Eva: ‘De spreuk van mijn groepje is: ‘Je kunt alles worden als je erin gelooft.’’
Hoek van Holland De leerlingen van de Jozefschool krijgen les over het koloniaal verleden van Nederland. Tekst: Marloes Brouwer
‘Nederland voer vroeger met schepen naar de andere kant van de wereld. Nederland veroverde andere landen. We noemen deze landen koloniën. Nederland was bijvoorbeeld de baas in Nederlands-Indië. Nederlands-Indië heet nu Indonesië. Nederland was ook de baas in Suriname. Nederland dreef handel over zee. Handel drijven werd gedaan door de VOC en de WIC. Dit waren grote bedrijven met schepen. Nederland verhandelde koffie en specerijen’, vertelt Gianno (12). Slavernij ‘Nederland verhandelde ook mensen. De mensen met een gekleurde huid werden door de mensen met een witte huidskleur gediscrimineerd. De mensen moesten heel hard op plantages werken. De mensen werden slecht behandeld. De mensen kregen bijna geen eten. De mensen kregen ook niks betaald.
Wil jij les krijgen over slavernij? Tekst en foto’s: Suzanne Huig
De leerlingen leren over specerijen en het koloniaal verleden. Foto’s: Arjen Jan Stada
We noemen dit slavernij’, vertelt Jazz-Lynn (11). Thijsje (11): ‘De mensen moesten elke dag hard werken. De mensen werden gestraft als ze niet hard genoeg werkten.’ Gianno: ‘Ik krijg een verdrietig gevoel van de slavernij. De slavernij is onrechtvaardig. Alle mensen zijn evenveel waard.’ Miela (13): ‘Ik vind het belangrijk om meer te leren over de slavernij van vroeger. Ik denk dat er nooit meer slavernij zal zijn als iedereen leert hoe erg slavernij is.’
Specerijen ruiken ‘De schepen van de VOC handelden vroeger in specerijen. Wij ruiken in de klas aan deze specerijen. We ruiken aan peper. We ruiken aan kruidnagel. We ruiken aan kaneel’, vertelt Gianno. Jazz-Lynn: ‘We moeten raden wat we ruiken. Ik vind de specerijen niet zo lekker ruiken. Ik vind alleen kaneel lekker ruiken.’
Eleanor (12): ‘Ik vind het belangrijk om over de slavernij te leren. Sommige mensen hebben heel erge dingen meegemaakt tijdens de slavernij. Ik vind dat die mensen het verdienen dat iedereen weet wat er vroeger is gebeurd.’
INZETTEN ONRECHTVAARDIG Je best doen de voor iets. Wat volgens wet of je gevoel niet eerlijk is.
Wil jij les krijgen over slavernij?