ЏЕС БЕЈЛИ: Активните граѓани се камен темелник на секоја демократија
На 30 септември тргнува возот за Европа ЈАВНО ОБРАЌАЊЕ НА БЛАГОЈ БОЧВАРСКИ, ГРАДОНАЧАЛНИК НА ШТИП И ПОТПРЕТСЕДАТЕЛ НА СДСМ
Да ја вградиме финалната цигла во тврдината на нашата државност
2
М
РЕФЕРЕНДУМ
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
ЈАВНО ОБРАЌАЊЕ НА БЛАГОЈ БОЧВАРСКИ, ГРАДОНАЧАЛНИК НА ШТИП И ПОТПРЕТСЕДАТЕЛ НА СДСМ
Да ја вградиме финалната цигла во тврдината на нашата државност
Почитувани сограѓани,
акедонија помина низ многу премрежја и крстопати. Но, дури и во тие тешки моменти, нашиот народ секогаш избираше иднина. Денес се гордееме на постигнувањата на нашите предци, на Илинден, на АСНОМ, на Референдумот од 1991 година. Нашата независност и државност се изградени во тие најважни историски моменти. Тогаш се избираше самостојност, мир и стабилност. Нашиот народ избра да сме дел од демократскиот свед и да создаваме можност за подобар живот за идните генерации. Нашиот народ ја постави Македонија на вистинскиот пат. На крајот од овој месец, на 30 септември, ние како народ треба да го направиме следниот чекор во правилната насока. Треба да ја вградиме и финалната цигла во тврдината на нашата државност. Во изминативе месеци напорно работевме за од нашиот град и од нашата држава да направиме пристојни места за живеење. Над 2,6 милиони евра се насочени кон инфраструктурни проекти во Штип. На државно ниво, економијата бележи раст од 3,1%, имаме раст на индустриското производство, странските директни инвестиции и платите, а стапката на невработеност е намалена. Тргнавме по патот на вредни заложби и унапредување, со што Штип конечно го доживува развојниот подем кој го заслужува.
Ајде да продолжиме да се движиме во иста насока и со засилен интензитет кон остварување на нашата заедничка цел: повисок животен стандард, подобро секојдневие за нас, уште подобро утре за генерациите кои доаѓаат. Да не запреме овде. Да продолжиме да се движиме во вистинската насока, да го направиме следниот чекор и да зачекориме заедно со нашите пријатели и сојузници во најголемите и најмоќните семејства, НАТО и ЕУ. Ајде конечно да бидеме рамо до рамо со големите светски сили, затоа што само така ќе бидеме свои на своето, горди на минатото, а со оптимизам и одлучност свртени кон иднината. Постарите генерации донеле заедничка одлука да ја изведат Македонија на вистинскиот пат. Време е за нова, правилна одлука. На крајот од овој месец, мојата генерација заедно со поддршката од повозрасните ќе донесеме уште една таква вистинска, правилна одлука којашто ќе го обезбеди напредокот и просперитетот на сите нас, одлука со којашто нашата земја ќе застане рамо до рамо со светските сили. Ајде да се извлечеме од црните сценарија и балканските сокаци во кои некои структури сакаат да нD вовлечат, ајде да се издигнеме над дневните политички расправии и да се издигнеме на нивото на граѓанската одговорност, што секој од нас ја поседува. Зошто младите да се исселуваат таму каде што ние денес како држава одиме? Она што моментално го градиме е нашата иднина. Ги зацврствуваме темелите на нашиот дом. Топлината на семејството, на домот, се мои лични перспективи. Зарем не се и ваши? Зарем сте среќни кога виртуелно комуницираме со саканите? Знам дека не сте среќни кога велите „Абе дома си е дома, но подобро им е таму, имаат перспектива. За ПЕРСПЕКТИВАТА одлучуваме на 30 септември. На 30 септември, ние сме единствените архитекти на иднината на нашите поколенија. Ајде сите заедно, сплотени, да ги исполниме домашните обврски, да се одлучиме за реформи и сите заедно да учествуваме во создавањето функцио-
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
РЕФЕРЕНДУМ
нална држава која на долг рок ќе обезбеди владеење на редот и законот, без разлика на тоа кој е на власт. Време е да се сплотиме и да излеземе заедно за да си ја обезбедиме нашата цврста иднина. Ајде, да одиме напред, да ја оставиме неизвесноста во минатото и да избереме иднина, прогрес и просперитет овде, во нашата земја.
Ова е наша заедничка и историска шанса! Да си подадеме рака, да кренеме глава високо!
Да донесеме правилна одлука!
Сплотени, со здружени сили, заедно да ја обезбедиме иднината на нашата татковина.
Почитувани сограѓани,
Штип покажа дека знае да биде лидер секогаш кога тоа е потребно: И на 8 септември во 1991 година, и денес со видливиот развој, И на крајот од овој месец Штип ќе покаже дека е лидер во носењето на вистинските одлуки. Во недела, на 30 септември, да гласаме ЗА успешна македонска приказна, ЗА вистински патриотизам и прифатена рака од пријателите, ЗА економија и просперитет, ЗА заштитен и признаен македонски идентитет, ЗА зачуван и признаен македонски јазик, ЗА влез во најмоќните сојузи во светов, ЗА светла иднина, сигурност и безбедност, Во недела, да гласаме ЗА Европска Македонија!
ОД МОЈ АГОЛ
Европа во Македонија Македонија во Европа
N
С
3
Иван Бојаџиски
е највредно од политичар во старата, добра Европа деновиве се најде во Македонија. Големите водачи на економски развиените држави кои имаат уредени општества дојдоа со една и единстване порака: на Македонија местото и е во НАТО и во Европската унија. Друга опција, друга можност не постои. Народот го слушна гласот на Европа. Водачите на држави на чии темели се потпира нашиот континент јавно, јасно и гласно ни порачаа дека нашата убава иднина, нашата безбедност, нашата економска развиеност, опстанокот на нашите млади на родната грутка го гарантира само и единствено Европа. Се друго е мит. Утопија. Магла која се пушта од оние кои прво дебело ја злоупотребуваа, а потоа и ја загубија власта од која дебело профитираа во изминатите 11 години. Таквите кои имаа(т) само една цел: да ја зацементираат нашата држава надвор од европските интеграции, надвор од семејството на современиот и цивилизиран свет. Зашто само во такви околности тие можат да си го „товарат магарето“, а народот да си остане насамарен за век и веков. Во недела излегуваме на референдум. Ќе одлучуваме за прифаќање на договорот со Грција, за прием во НАТО и влез во Европската унија. Првиот дел од референдумското прашање е услов за двата други. Владата на храбриот, европски и светски ориентиран премиер Зоран Заев постигна најдобар можен договор со Грција за сите нас. Договор со кој се зачувува се што ни е свето. Јазик, име, писмо, култура, идентитет. Влезот во НАТО, чии порти се отворија со потпишување на договорот, ни овозможува опстанок на нашата држава во сегашните граници и нивна неповредливост. Зашто нападот на членка на НАТО се смета за напад на самата алијанса. Јасно е како бел ден што тоа значи. Во однос на членството во ЕУ би рекол дека секој сам може да провери што направија и каков економски развој остварија државите кои последни станаа нејзини членки. Бугарија например, стана членка на ЕУ во 2007 година, а според извештајот на Светска банка таму платите и пензиите, за само десет години пораснале за 55 проценти а целата држава стана едно големо градилиште. Погледот од мојот агол на ова прашање на опстанокот на нашата држава и европскиот живот кој ни се насмевнува, е прашање на нашиот однос кон референдумот. Нашиот глас ЗА ќе значи дека сме ја фатиле единствената вистинска европска магистрала за просперитет во секоја смисла. Одлуката е наша, како и последиците од неа. Тоа е барем јасно.
4
ЏЕС БЕЈЛИ: Активните граѓани се камен
Џ
ИНТЕРВЈУ
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
темелник на секоја демократија
ес Бејли, амбасадор на Соединетите Американски Држави во нашата земја даде интервју за студентското радио и ТВ при Универзиетот „Гоце Делчев“. Интервјуто го водеше новинарот Игор Стојанов, а Штипски глас и порталот istokpress.mk, поради актуелноста на темите третирани во интервјуто, со дозвола на учесниците во него, истото го објавуваат на своите страници. Амбасадорот Бејли одговара на прашањата на новинарот Стојанов по однос на значењето за Македонија од влезот во НАТО и ЕУ, за одењето на младите од државата и можноста за нивно враќање, за настаните од Крушево и говорот на омраза кон дипломатите, за (не)слободата на медиумите, за можностите за студирање во САД и слично.
со цел да се придонесе за заедницата. Но дури и во такви околности да се натераат младите да излезат и да гласаат останува предизвик. Сметам дека ова е предизвик и во Македонија.Мислам дека е важно да ги вклучиме луѓето. Ако ги вклучите додека се млади тие ќе бидат активни граѓани до крајот на нив-
Вие лично сте поддржувач Македонија да биде дел од НАТО и ЕУ. Бидејќи сме на студентско радио и ТВ може ли да ми кажете како студентите ќе имаат бенефит од влезот во НАТО и ЕУ и што можат да загубат ако останеме надвор од ЕУ и НАТО?
Во последно време патувате низ Македонија. Бевте во Прилеп, во Неготино, Кочани и Од интервјуто за универзитетското радио Штип. Посетивте многу луѓе. Постојано се среќавате со политичари со претставници ЗА МЛАДИТЕ на локални власти со млади луѓе. Обрнувате особено внимание на младите. Може ли да Мислам дека е важно да ги вклучите младите луѓе ни кажете зошто? Имате ли во социјалниот и политичкиот живот во Македонија. чувство дека младите не се Ако ги вклучите додека се млади тие ќе бидат акдоволно вклучениво социјалтивни граѓани до крајот на нивните животи. Активни ниот и политичкиот живот граѓани се камен темелник на секоја демократија. во Македонија? Затоа што јас го имам чувството дека тие размислуваат само како да ја ните животи. Активни граѓани се Не би можело да се опишат бененапуштат нашата држава. камен темелник на секоја демокра- фитите за студентите наспроти друтија. Не мислам дека македонските гите граѓани. НАТО е без- бедносен Ова прашање може да се студенти се многу поразлични од сојуз,тоа е сојуз каде вашата безразгледува од повеќе аспекти.Пре- своите колеги насекаде во светот. бедност станува дел од голема дизвикот на речиси секоја демокра- Тие размислуваат за своите карие- група. Мислам дека за Македотија што ја знаеме е да ги вклучи ри, донесуваат големи одлуки за нија,каде понекогаш постои чувство младите во политиката, во политич- нивните животи и некогаш овие на- на несигурност,влезот во НАТО покиот живот и да бидат активни во за- ционални прашања, овие политички мага во адресира- њето на многу едницата.Некои држави го прават прашања, изгледаат малку далеч- прашања. Има луѓе кои се прашутоа подобро некои полошо. Во САД ни, за жал тие мислат дека нивниот ваат дали државата ќе биде подена пример се посветува повеќе вни- глас не е значаен, но тоа не е вис- лена, дали ќе остане безбедно и мание на волонтеризмот и работа тина. Секој глас е важен. така натаму. Со НАТО сите соседи во различни видови на организации стануваат не само твои соседи, кои
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
не можеш да ги бираш,тие стануваат и твои сојузници кои се заколнале дека ќе го чуваат твојот суверенитет и независност. Сметам дека влегувањето во НАТО има и економски ефект, а тоа е дека бизнисите бараат сигурност и стабилност кога сакаат да инвестираат. Tоа важи, како за локални, така и за странски инвеститори.Затоа мислам дека придонесува за подобра стабилност и можност за економски раст. Мора да знаеме дека ништо нема на чудесен начин да создаде вработување за секој човек. Меѓутоа придонесува за постабилна иднина во поголемо семејство на нации.
Еден од нашите најголеми проблеми е иселувањето на младите.Само во овој град оваа година има 200 првооделенчиња помалку од очекуваното.Тоа е речиси една цела генерација. За четири години тоа е едно училиште помалку, а Штип имам само четири основни училишта. Мислите ли дека влезот во НАТО и ЕУ ќе го запре иселувањето или ќе придонесе за дури поголемо иселување од државата? Имаме вакви примери од Хрватска, Бугарија и Романија. Кога тие влегоа во НАТО и ЕУ се соочија со поголема миграција и уште повеќе луѓе ги напуштија тие земји.
Поставивте многу добро прашање и опфативте многу актуелни проблеми. Да, мислам дека одговора некои од прашањата поврзани со тоа. Но вистинскиот предизвик не е дали луѓето ќе продолжат да заминуваат во странство, дали некои ќе одат, дали некои нема да одат. Вистинското прашање е дали луѓето ќе се вратати дали ќе ја видат Македонија како земја на можности. Ова нема да се случи преку ноќ, но сепак мислам дека со постабилна состојба во државата, поголеми инвестиции, со текот на времето ќе почнете да гледате дека луѓето согледале повеќе можности овде отколку ако одат и работат во Германија на пример. Тоа е долгорочен процес, но важно е да запаметиме
ИНТЕРВЈУ
дека миграцијата и барањето на луѓето поголеми можности е нешто што се случува постојано. Ние во САД имаме градови кои ја загубија половина од својата популација, луѓето се преселија во Тексас, Калифорнија или на некое друго место.
5
нефит. Меѓутоа да речеме ако отидете на веб сајтот на НАТО ќе видите цел дел од НАТО кој е вклучен во прашања поврзани со научни истражувања, спонзорирање на проекти и спонзорирање на студии. Јас всушност не го знаев ова како
Амбасадата на САД во Скопје
Ова е предизвик за секое општество, а ако се создаде чувство дека овде има можности луѓето ќе сакаат да бидат со своите семејства. Никој не сака да ја напушти својата родна земја. Со текот на времето можеме да гледаме се поголем број на луѓе кои се враќаат овде. Не можам да кажам дека тоа ќе се случи веднаш
Американец, но има цел сегмент од НАТО кој се занимава со тоа. Не можам да кажам дека има некое огромно влијание за високото образование, ова не е ЕРАЗМУС програмата од која веќе имате голем бенефит, но постои аспект од НАТО кој се занимава со тоа. Секако дека ќе има можности за македонските
ВО ИМЕ НА САД
Ако имав само стотинка од моќта која луѓето ми ја препишуваат мислам дека светот ќе беше многу поразлично место, но очигледно не е така. Јас не зборувам во мое име, јас зборувам во име на мојата држава и на владата во мојата држава...
или пет години откако ќе се влезе во НАТО и ЕУ, но мислам дека влегувањето е чекор напред да се создаде тоа чувство дека овде има можности.
Што влезот во НАТО и ЕУ значи за универзитетите? Можат ли тие да имаат некаков бенефит од евентуалниот влез на Македонија во НАТОи ЕУ? Може да се каже дека има нешто, но тоа не е некој огромен бе-
граѓани кои би можеле да бидат дел од НАТО тимот на вработениили дел од некои придружни организации. Вие сте многу вклучен во политичкиот и социјалниот живот во Македонија. Колку е тешко да се биде амбасадор во Македонијаво споредба со некоја друга држава во Европа? Бидејќи вие се соочувате со многу говор на омраза во Македонија. Можеме да ги спо-
6
менеме и последните настани во Крушево каде некои од дипломатскиот кор беа предмет на говор на омраза.
Знаете, никогаш не сакате луѓето да пишуваат ужасни работи за вас, но факт е дека понекогаш мора да имате дебела кожа. Јас не ги сфаќам овие работи премногу лично. Не можам да кажам дали е полесно, потешко или подобро овде или во некоја друга држава.Јас сум амбасадор во Македонија и она што можам да ви го кажаме дека уживам во времето поминато овде. Ова е предизвикувачка срединаи ова е многу значајна работа. Овде се почувствувам дека помагам на двете држави да се придвижат напред заедно до целта која и двете земји ја имаат. Мислам дека тоа е искуство кое ве исполнува. И луѓето од секаде во Македонија се неверојатно гостопримливи кон мене и кон моето семејство, многу сум благодарен на таа можност.
ИНТЕРВЈУ
Во нашето последно интервју пред две години рековте дека има пад на слободата на медиумите во Македонија. Што мислите сега, две години потоа?
Мислам дека се гледа повеќе отворен простор за медиумите. Мислам дека сепак има многу предизвици со кои се соочуваат медиумите овде. Некои од предизвиците се светски. Медиумите се трудат да најдат соодветен бизнис модел кој е одржлив.Исто така сметам дека има уште многу работа и вие правите добар дел од таа работа во подигањето на стандардите на новинарството овде. Може да се види дека понекогаш недостасува ниво на професионализам во медиумите, а понекогаш мислам дека треба да има повеќе истражувања коеќе одат над тоа што рекле луѓето. Потребно е да се проверат фактите. Да се видат различни погледи на нештата, да се направи нешто посложено од тоа што рекол овој или оној. ГенеНекои луѓе во Македонија мис- рално мислам дека има малку полат дека вие ја имате моќта да донесувате политички одлуки дури некои политичари постојано го велат тоа. Има ли вистина во ова или е само мит?
Знаете, ако имав само стотинка од моќта која луѓето ми ја препишуваат мислам дека светот ќе беше многу поразлично место, но очигледно не е така. Мислам дека тоа повеќе ја покажува почитта која тие ја имаат кон САД и дека САД имаат глас овде кој луѓето го слушаати во некои случаи го веруваат. Јас не зборувам во мое име, јас зборувам во име на мојата држава и на владата во мојата држава.Сето тоа го прифаќам како комплимент затоа што тие го ценат нашето пријателство и гласот на Соединетите Американски Држави во Македонија. Но тврдењата дека сум „Волшебникот од ОЗ“ или „Чадорот“или било кое друго име е само плод на креативна фантазија. Јас зборувам во името на мојата влада и тоа е голема привилегија за мене.
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
разование или обука. Дали има некои важни можности кои им се нудат на студентите од страна на американската амбасада кои би сакале да ги истакнете?
Ќе истакнам две работи. Ја имаме Фулбрајт програмата која има многу компоненти. Можат да студираат од еден семестар во САД до цела мастер или докторска програма. Она што би сакал да ги охрабрам студентитекои се заинтересирани да студираат во САД е да дојдат токму овде во американското катче. Имаме советници за образование кои би можеле да им помогнат на студентите кои бараат додипломски или постдипломски студии во САДи ќе ги водат во тој комплексен систем и многу често средствата за помош се различни, од приватни извори и од универзитетски извори. Програмата Фулбрајт користи финансиски средства не само од американската влада туку придонес има и владата на Македонија. Тоа е заеднички труд и мислам
Стојанов го интервјуира Бејли
веќе простор во медиумите, но некои од суштинските предизвици во бизнисот, како предизвикот со социјалните медиуми останува. Тоа се предизвици со кои се соочуваме во целиот свет.
дека е огромна можност за студентите. Има и други начини да се отиде во САД затоа би сакал да ги охрабрам луѓетода дојдат во американското катче во Штип, да зборуваат со советниците за образование и мислам дека луѓето ќе сфатат Амбасадата на САД е значаен дека има повеќе можности отколку партнер на образованието и што тие мислат. помага во процесот на дооб-
За најмногу еден месец од Скопје за Штип ќе се вози по нов автопат К [tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
АВТОПАТ
7
он крајот на идниот месец ќе биде пуштен во сообраќај автопатот Миладиновци-Штип во должина од 46 километри. Ова го најави министерот за транспорт и врски Горан Сугаревски по денешната посета на трасата на автопатот кој треба да ја прероди Источна Македонија. „Имавме поголем број работи кои во минатиот период мораше да бидат корегирани, односно санирани. Остана уште на само неколку километри од автопатот да се постави завршниот асфалтен слој, а на делови од него е поставено осветлување и коловозните ленти се веќе обележени“, рече Сугаревски. Тој потенцира дека крајниот рок за завршување на автопатот наместо 30 септември се померува за најмногу еден месец. Проблеми засега има само на делницата од Свети Николе до Кадрифаково каде што се појавиле две нови свлечишта кои соодветно не биле третирани. Овие свлечишта ќе бидат заштитени од ерозија со багремови садници за што обврската е на ЈП „Македонски шуми“.
Всушност, изградбата на овој автопат доцни 17 месеци. Него го гради кинеската компанија „Синехидро“ која изградбата ја започна на 2 мај 2013 година, а се обврза автопатот да го предаде на државата на 2 мај 2017 година, но тоа не се случи. Од компанијата изјавуваа дека се соочиле со поголем број проблеми како незавршена експопријација, неотстранети далноводи од проектираната траса, но и со невраќање на данокот на додадена вредност кој во еден период нараснал на 1,6 милиони евра поради што компанијата не можела редовно да ги исплатува подизведувачите.
Автопатот е долг 45,8
километри, на него има 14 мостови, седум
клучки, 25 пропусти за водотеци, широк е 29
метри со по две ленти во двете насоки секоја со широчина од по 3,85 метри, од двете
страни ќе има по една колвозна лента за
застанување од 2,5 метри, двете
еднонасочни ленти се
одделени со заштитен зелен појас од 4 метри...
Пред влезот во Свети Николе „Синехидро“ има поставено табла со сите информации во врска со оваа инвестиција. На неа пишува дека авпатот ќе биде долг 45,8 километри, ќе има 14 мостови, седум клучки, 25 пропусти за водотеци. Јасно е запишан и датумот до кој истиот треба да биде завршен, а тоа е 2 мај 2017 година. Автопатот е широк 29 метри со по две ленти во двете насоки секоја со широчина од по 3,85 метри, меѓу двете ленти ќе има заштитен зелен појас од 4 метри и систем за зафаќање на атмосферските води од коловозите. Од двете страни на автопатот ќе има уште по една лента широка по 2,50 метри за застанување. По овој автопат ќе може да се вози до 120 километри на час. Во однос на двата експресни патишта кои се градат од Штип кон Кочани и кон Радовиш Сугаревски рече дека патот кон Кочани се гради забавено поради недовршената експопријација додека работите на патот кон Радовиш одат според зацртаната динамика.
8
ОБРАЗОВАНИЕ
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
Проф. д-р Зоран ДЕСПОДОВ, декан на Факултетот за природни и технички науки при УГД-Штип
Имаме прекрасна соработка со рудниците во државата
Г-дин Десподов, како декан, неодамна потпишавте договор со рудникоит Саса со кој овој рудник се обврза да стипендира 20 студенти на Вашиот факултет...Од која страна дојде иницијативата... и кое е нејзиното значење како за факултетот исто така и за самиот рудник...Секако и за студентите кои на ваков начин си обезбедуваат работа во еден одличен рудник.
Иницијативата за стипендирање на 20 ново запишани студенти на Факултетот за природни и технички науки дојде од Рудникот Саса, а на наше алармирање дека во најблиска иднина ќе се јави недостаток од млад инженерски кадар од областа на рударството и геологијата пред се поради слабиот интерес завршените средношколци да се запишуваат на техничките факултети.
Директорот на „Саса“ Олег Телној и Зоран Деспотов, декан на ФПТН
Од каква важност е соработката на една високообразовна и научна уста- нова со стопанството.
Можете ли да кажете колкав број од вашите студенти денес се стипендирани од наши руд- Соработката на нашиот Факултет со ници и ако ги има од кои руд- стопанството е од огромно значење и обострана корист, и таа е воспоници се стипендиите? ставена речиси со сите стопански Немам информации дека во момен- субјекти кои вршат: истражување, тот студенти се стипендирани од експлоатација и прера- ботка на мистрана на некои рудници, иако и нерални суровини, било да се тоа компанијата ЕЛЕМ оваа година рас- домашни или странски правни лица. пиша конкурс за стипендирање на Меѓутоа, сепак би издвоил неколку два студенти од студиската про- компании со кои соработката е грама рударство кои ќе запишат поинтензивна, а тоа се: Рудник втора година на студии. Студентите Саса, Рудник Бучим, Булмак 2016, се корисници на студентски кредит ЕЛЕМ, Цементарница Титан, Еурокој го доделува Министерството за макс Ресурсис, Мермерен комбинат образование и наука на Р.М. Исто Прилеп и некои други. така и Универзитетот „Гоце Делчев“ оваа година ќе ги стипендира партиципациите за студирање на 10 прворангирани ново запишани студенти, и тоа по пет студенти од рударство и од геологија.
Дали е точно дека најголем број ваши студнетни се од места во кои им рудници? Каменица, Пробиштип, Паланка, Радовиш, Битола (јаглен)...
Статистиката на досега запишаните и завршени студенти токму тоа го покажува дека најголем број студенти доаѓаат од местата во кои постојат или се планира да се отворат нови рудници, а тоа се градовите: Каменица, Пробиштип, Паланка, Радовиш, Битола, Прилеп, Струмица и др. Навистина младите сакаат да останат во своите родни места доколку имаат можности брзо да се вработат, земаат добра плата и си обезбедат нормален живот односно пристојно живеење. Kолку Вашиот факултет дава значење на практичната работа на студентите?
Нашиот Факултет одсекогаш придавал голема важност на практичната работа на студентите и таа е нивна обврска која е пропишана во правилниците за студирање каде по
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
слушањето на предметите предвидени со наставниот план, во летниот период секој студент е обврзан да обави 30 дневна практична работа во некој од рудниците. Освен тоа, во текот на учебната година обично во месец мај ние со студентите изведуваме теренска нагледна настава, каде посетуваме рудници и ги запознаваме студентите со рударските операции и мерките за безбедност и здравје при работа. Нашите рудници отсекогаш се биле отворени за нашите студенти и истите несебично се прифатени од нашите колеги кои исто така некогаш биле студенти на нашиот Факултет. Спојот на теоретската со практичната настава е многу добар и тој овозможува создавање на квалитетен инженер кој ќе биде способен да решава комплексни проблеми во неговата професионална кариера. Дали на факултетот ги имате сите потребни ресурси за квалитетно стручно образование? Мислам на квалитетен професорски кадар, на лаборатории и слично...
ОБРАЗОВАНИЕ
ршат студирњето ако нови капацитети не се отвораат?
Навистина Македонија иако мала земја по површина сепак изобилува со разноврсно рудно богатство кое сеуште не е докрај истражено и потврдено. Оваа политика против отворање на нови рудници според мене е неодржлива и неоснована. Зошто? Затоа што кај рударството имате богатство кое го експлоатирате, преработувате и валоризирате. И оваа индустрија е базна индустрија која може да го потпомогне развој не само на други производни дејности туку и на многу услужни дејности. Се согласувам дека треба да постои своевиден баланс помеѓу одржли- виот развој и економскиот бенефит и поради тоа, рударството во нашата земја мора да ги применува најдобрите светски практики и стандарди во поглед на зачувување на работната и животната средина, а тоа всушност странските инвеститори и го практикуваат затоа што тоа од нив го бараат банките инвеститори и оси- гурителните компании. Не се согласувам со изјавите дека на секои 10 километри во Македонија ќе се отвори рудник, затоа што сите рудни појави и наоѓалишта не се и економски исплатливи за експлоатирање, многу мал дел од истражениот простор се експлоатира, а згора на тоа постојат и плански експлоатациони загуби кои ги диктира самата технологија на откопување.
Факултетот за природни и технички науки кој е наследник на некогашниот Рударско - геолошки факултет има 41-годишна традиција и може слободно да се каже дека има оформено квалитетен професорски кадар кој е познат не само на Балканот туку и во Европа и пошироко. Тоа е така благодарение на остварените научно истражувачки Дали освен доделувањето на резултати публицирани во реномистипендии рудниците се подрани научни списаниа и изработеготвени и на друг начин да го ните апликативни проекти. Исто потпомогнат студирањето на така, Факултетот е опремен со совашиот Факултет? фисти- цирани лаборатории кои добија сертификати за акредитација Освен доделувањето на стипендии од Институтот за акредитација при некои рудници како на пример рудВладата на Р.М. никот Саса најавува дека финансиски ќе го помогне обезбедувањето Македонија е земја која изоби- на Фа- култетот со апликативен рулува со рудно богатство, но дарски софтвер за да можат стуво последниве години се соз- дентите истиот да го изучуваат дава една политика против уште во текот на студирањето и усотворање на нови рудници. пешно да го користат со нивното Кое е Вашето мислење за овој вработување. процес, и каде ќе се вработуваат студентите кога ќе го зав-
НАША РАБОТА
9
И на оглас за креативна работа не се јавил никој
Парадокасот штипски и македонски е тука и си продолжува како таков. При две илјади вработени нема заинтересирани за работа. За било каква работа. Сопственик на печатница во евидентен развој преку Бирото за вработување огласил две работни места за постојана работа. На печатницата и биле потребни двајца информатичари, дизајнери со или без работно искуство. „На Бирото за вработување има 13 лица кои одговараа на нашите потреби. Очекувавме сите да се јават, барем да пројават интерес. Да дојдат кај нас, во печатницата, да видат за што се работи и каде и во какви услови евентуално би работеле. Да ги информираме за нивните работни обврски од една и за платата и работното време од друга страна. Останавме многу разочарани зашто пак излезе на видело народната – бараат работа го молат Господ да не ја најдат“, ни рече сопственикот, кој и самиот е млад човек кој сам тргнал да си се развива во професија која му е при срце. На огласот се јавило само едно лице. Но токму тоа ги немало бараните образовни квалификации, односно било несоодветно за дејноста. „Ние во печатницата немаме никакви предрасуди. Дали е женско или машко, нам ни е сеедно. Само да ги има потребните квалификации и одговорно да си ја врши работата“, додава сопственикот. И така. Приказната продолжува. Невработените не само што не сакаат да работат во конфекција или во некоја од фабриките за чевли, не сакаат дури ниту работа во фотеља, пред најсовремената алатка на денешницата – компјутерот. Па после Цацко ни е крив.
КОЧО АНЃУШЕВ: Текстилната и кожарската индустрија се најзагрозени од светската конкуренција
10
В
ицепремиерот во Владата на Македонија Кочо Анѓев на средба со стопанствениците од источниот регион најави значајни мерки како поддршка на компаниите од текстилната и од кожарската индустрија за кои рече дека се најзагрозени во рамките на светската конкуренција. „Размислуваме за тоа како од една страна да растат нето платите на вработените и да го обезбедиме опстанокот на компаниите, а од друга страна како тие мерки да немаат негативен одраз врз буџетот на државата. Таа мерка треба да се примени од 2019 година кога треба да дојде до „замрзнувањето“ на придонесите за овие гранки, освен придонесите за персонален данок. Тоа би значело дека на компаниите од овој сектор месечно по работник ќе им остануваат во бруто износ по 96 евра по работник, согласно просечната плата во овие индустриски гранки, со што би дошло до покачување на платите и подобрување на стандардот на вработените“, порача Кочо Анѓушев. Регионалната стопанска комора од Источниот регион денеска оствари дебата за клучните прашања во однос на националната економија во која учествуваа вицепремиерот за економски прашања
Кочо Анѓушев и Бранко Азаски, претседател на Стопанската комора на Македонија. Пред околу стотина стопанственици Анѓушев ги изнесе мерките на Владата во однос на подобрувањето на економскиот амби-
СТОПАНСТВО
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
ент во државата. „Многу сум среќен што сите стопанственици се исклучиво поддржувачки настроени во делот на престојниот референдум, а сето тоа поради погледите на прашањето во делот на економијата која успешниот рефенреднум го отвора. Од Азески друга страна ги разгледавме приоритетите на нашето стопанство. Стопанствениците искажаа задоволство во делот на финансиската поддршка која доаѓа од Владата и во делот на изедначување на условите за стопанисување на домашните со странските инвеститори“, рече Анѓушев.
на работниците, за што државата има простор за сериозно подобрување на секое од овие полиња. Сите анализи кои се прават во Македонија, и од МАНУ, од Светска банка, од други меѓународни финансиски институции, од стопанските комори во државата покажуваат дека во овој дел има простор за се-
Тој потенцира дека на денешната средба со стопанствениците во Штип биле отворени значајни прашања кои досега не биле решение, како прашањето на кадарот, на демократијата, на административнобирократските преч- ки кои ги трпи економијата, а за кои, како најголем проблем на нашата економија говореа поголем број стопанственици. „Зацртавме план за наредната година заедно да работиме на решавање на овие прашања, на надминување на бирократските пречки кои за жал сеуште ги има, разговаравме за тоа како до поголем животен стандард
риозно подобрување. Она што секако треба да се подобри е продуктивноста на нашите компании преку инвестиции во нови технологии и знаење, а тука државата и Владата ќе бидат силни партнери на нашата економија“, потенцира вицепремиерот Анѓушев. Според него,Законот за финансиска поддршка на инвестициите е само еден дел од тие мерки. Последниве недели, според вицепремиерот, биле промовирани мерки за практиканство како прв чекор во решавањето на проблемот со кадар. Преку прогарамата „Шанса за сите“ ќе се врши преквалификација на кадарот која ќе биде на сметка на државата, а сите овие мерки произлегувале од разговорите со стопанствениците.
Анѓушев
Мерката за сериозна поддршка на овие стопански гранки треба да се примени од 2019 година кога треба да дојде до „замрзнувањето“ на придонесите за овие гранки, освен придонесите за персонален данок. Тоа би значело дека на компаниите од овој сектор месечно по работник ќе им остануваат во бруто износ по 96 евра по работник...
ЖИВОТ
ШТИП: Општината со 9.700 пензионери и еден голем проблем
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
З
дружението на пензионери за општините Штип и Карбинци денес го одбележа Денот на пензионерите. Во Домот на пензионери, пред преполна сала, за улогата на пензионерите во изградбата на државата и за квалитетот на нивниот живот зборуваа претседателот на Здружението Ристе Нетков и градоначалникот на Штип Благој Бочварски.
изградба од поодамна е стопирана. Имаме проблем и со навременото снабдување со огревно дрво на нашите членови, но добивме гаранција дека до крајот на месецов сите нарачки ќе бидат подмирени“, рече Нетков.
11
оваа важна за сите нас тема, и сум многу задоволен од нивниот искажан патриотизам. Сигурен сум дека на 30 овој месец ќе го направат единствениот исправен избор“, рече Бочварски.
Во однос на Домот за стари лица чија изградба е стоГрадоначалникот Бочвар- пирана подолго време и истиот ски ги поздрави присутните пен- започна да се руинира, Бочварзионери и им посака долг живот ски даде надежно ветување.
Според Нетков здруже- во добро здравје и исполнети нието на чие чело од неодамна е пензионерски денови. тој има 8.300 членови. „Се наоѓаме во исклучите„Нашите членови се дру- лен момент кога како држава сме жат и имаат низа активности. исправени пред едно крупно праНаш најголем проблеме е како шање, а тоа е прашањето за идда го решиме прашањето со нината на нашите млади Домот за стари лица во кој на- генерации. Да бидам искрен, шата организација има вложено имав многу средби со наши пенголеми парични средства и чија зионери, многу разговори на
„Јас и локалната самоуправа секогаш сме овде да работиме во интерес на нашите пензионери. Како градоначалник активно работам на решавање на овој проблем за кој е запознаен премиерот Зоран Заев лично како и други членови од владиниот кабинет кои можат да го забрзат процесот. Се работи за едно многу заплеткано прашање кое не може да се среди само со една одлука, но јас ви гарантирам дека овој проблем набргу ќе биде симнат од дневен ред“, рече Бочварски.
Инаку, Штип има вкупно 9.700 пензионери, од кои околу 1.400 се во двете здруженија на инвалидски пезнионери. Во Фондот за ПИОМ се регистрирани близу 18.000 пензионерски осигуреници, што значи дека на двајца вработени доаѓа по еден пензионер.
12
КУЛТУРА
Штипска пастрмајлијада 2018
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
Од Кристина, преку Влатко до Северина
Три дена илјадници штипјани и драги гости од Македонија и од некои соседни држави се гоштеваа, забавуваа, пееја и играа под ритамот на музиката и песните на Кристина Арнаудова, Влатко Стефановски, Дани Димитриевска, рок групата „Ван Гог“, пејачите Зоран Илиев, Јоце Панов, Северина, музичките групи „Либеро Бенд“, „Амадеус Бенд“ и пејачот Мирза Селимовиќ... Радмила Шекеринска, министерка за одбрана, Самуел Жбогар, амбасадор на ЕУ во Македонија и градоначалникот Благој Бочварски ја пресекоа џиновската пастрмајлија, а потоа народот навали на вкусниот специјалитет. Имавме три весели денови во распон од Кристина (Арнаудова), преку Влатко (Стефановски) до Северина. Фотографиите зборуваат за тие денови во кои луѓето се чувствуваа среќни и расположени.
Северина кај Бочварски
Арнаудова, Шеќеринска, Бочварски, Жбогар и џиновската пастрмајлија
Прекрасна сцена, убава музика, весел народ
КУЛТУРА
13
Штип постави спомен плоча во чест на првата опера во Македонија [tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
Ш
тип на 29 август годинава ја одбележа годишнината од поставувањето на првата опера во градот, што беше и прва опера изведена во Македонија. По тој повод во Домот на млади беше поставена спомен плоча која говори за овој настан и беше одржан концерт на класична музика. Настанот беше во организација на Домот на млади и на ДМУЦ „Сергеј Михајлов“ под чија диригентска палка беше изведена операта „Палјачи“.
Според сега покојниот културен деец Кирил Петров, кој им напишано книга за првата опреа во Македонија и за Сергеј Михајлов, премиерата на операта ‘Палјачи’ од Руџеро Леонкавало била изведена на 29 гимназија останала без професор по музика, се барало од Министерството за образование тој да биде префрлен во Штип, па така Михајлов се преселил во овој град. Според сега покојниот културен деец Кирил Петров, кој им напишано книга за првата опреа во Македонија и за Михајлов, премиерата на операта ‘Палјачи’ од Руџеро Леонкавало била изведена на 29 август, 1925 во тогашниот Офицерски дом во Штип. Михајлов ја избрал Паљачи зашто за неа биле потребни помал број на оперски пејачи кои тој ги нашол меѓу надарените за оперско пеење штипјани. На инсистирање на Друштвото за македонскоруско пријателство и соработка, во 2005 Советот на опавгуст, 1925 во тогашниот Офицерски дом во Штип. Михајлов ја избрал оваа опера поради тоа што за неа биле потребни помал број на оперски пејачи кои тој ги нашол меѓу надарените за оперско пеење штипјани.
Во музичката чпрограма на убавата отворена сцена на Домот на млади со оперски арии од разни композитори настапија ученичките од од Државниот музички училишен центар „Сергеј Михајлов“: Марија Ѓорѓиевска, Сања Димова и Сара Јанева од класата на проф. Катерина Станчева Јованова и м-р проф. Виолета Арсовска. Тие на пијано беа придружувани од мр проф. Трајче Роглев. На програмата беа застапени дела од Бах, Прокопиев, Ардити, Пучини, Бизе, Моцарт“... Сергеј Михајлов, руски емигран во Македонија, е роден на 31 август, 1885 во градот Харков во Русија,. Во сите свои интервјуа и во својата биографија тој потенцира дека потекнувал од богато семејство што му дало можност уште како дете да посетува трговско, но паралелно и музичко училиште. Меѓутоа, кога останал без родителите, заминал на Кавказ, а потоа како војник преку Цариград дошол до Солун од каде се преселил во Гевгелија и работел како музички педагог во гевгелиското училиште. Наредната година, кога штипската
штината донесе одлука ова училиште да го носи неговото име. Михајлов во Македонија дојде сам и сам го помина целиот свој живот, а се што спечалил во животот и целиот музички материјал, ноти и слично, ги остави на Музичкото училиште. Живееше 90 години и се до својата смрт беше меѓу најпочитуваните граѓани на Штип. Неговите останки почиваат на Градските гробишта во градот за кој даде толку многу.
14
КОЛУМНА
[tipski Glas, Avgust, 2018 br. 85
Ѕвона ѕвонат
В
Пишува:
М-р Трајче КАЦАРОВ, писател
о еден од најубавите романи од современата македонска книжевност „Манастирски ѕвона„ на Киро Донев, објавен во 2004 година од Издавачката куќа „Детска радост“, на 106 страна, се води разговор помеѓу штотуку приклучениот на комитската чета Димитрије и Доријата-војводата на четата: Димитрие - Војводо кого и зошто одмаздуваш кога си сам и кога никого не ти убиле? Доријата-Јас не се одмаздувам, синко, туку се оддолжувам Димитрие - А на кого, војводо?
раат лошите мисли и омразата кај геnерациите што доаѓаат после нас. Времето не се враќа назад, но се повторува. Сега како повторно да е дојдено времето во кое можеме да се прашаме едни со други: Што е тоа што не тера да припаѓаме на одредна партија: а) одмазда б)егзистенција в)хармонија во интелектуализмот г) одолжување кон родината д)страв од нечесна умирачка Исправени сме пред голема одлука. Водачите на двете најголеми партии и на некои од ситнишот, го повикуваат Mакедонскиот народ да излезе на Рефердумот и да глас ЗА влез во ЕУ и НАТО, односно да се бојкотира референдумот, но не и влезот во ЕУ и НАТО. Го повикуваат Mакедонскиот народ, без срам и перде. Немањето срам,
лата од калта, а потоа во неа, за пат кон Европа, да има место само за оние со партиска книшки кои пак ја гарантираат слепата приврзаност кон оние кои се закануваат дека живи луѓе ќе јадат, или дека ќе нарачуваат убиства, ќе делат на шлаканици, ќе удираат по честа на чесните, ќе рушат „дивоградби“ и слично. Е, малку утре, како што им рече Васил Тупурковски на оние од претседателството кои бога молеа да се растури СФРЈ, а некои републики да зграбат најмногу од колачот за делење. Не сметајте дека разумот сосем го има напуштено нашиот со векови напатен народ. Треба да се излезе на реферндумот и да се гласа ЗА , ама за Македонија и нејзиниот влез во ЕУ и НАТО, а не за СДСМ и ВМРО ДПМНЕ и било која од ситнишот партии, т..е. да се гласа за подобро утре, за држава која ќе почива врз правото и законите и
Доријата - Еве (земајќи грутка земја) на оваа мајка што ме родила и одгледала. Секој што го родила таа и што живее од нејзиТреба да се излезе на реферндумот и да се гласа ниот леб, должен е да се бори за нејзината слобода. Ми се чини ако ЗА , ама за Македонија и нејзиниот влез во ЕУ и умрам пред да биде ослободена од тешкиот јарем, не ќе ме прими во НАТО, а не за СДСМ и ВМРО ДПМНЕ или било која себе, дека ќе ми го исфрли мртвото тело да го исколваат гавраните...За од ситнишот партии, односно да се гласа за неа синко...и за сите оние несреќници што со солзи и пот ја топат од подобро утре утро до мрак, треба да се бориме! После разгооворот со Доријата, Димитрјие, барем така стои во романот, скокнал и извикал: „Па, ајде да ги нападниме и уништиме војводо! Јас воопшто не се плашам од ни- и перде што би рекол нашиот наро- еднаковста на граѓаните пред ден гениј, според Фројд е првиот нив, не врз добрата и лоша воља кого!“ знак за глупостa. Ајнштајн пак ре- на оние што немаат ниту срам, ниту Настанот во романот датира кол: И вселената може да се из- перде, а и што, одвреме-навреме, од пред двестa-триста години. Сега мери, но не и глупоста на човекот. манифестираат канибалски особее друго време. Јас, а се надевам и Повикот на партиските водачи оди ности. Среќниот крај во романот на многумина што и’ мислат добро на на сметка на колективната мемо- Киро Донев, го огласија црковните Македонија, ги поздравуваат дого- рија, односно на кусата памет. Сме- ѕвона, оние чие ѕвонење го разбира ворите за добрососедство, прија- таат дека е лесен за манипулација само народот, оној кој долго го чека телство и интервенцијата врз исто- т.е. лесно ќе може да се натера да задоволството од животот, да не риските факти колку да се стопи- помогне при извлекувањето на ко- речам живеачката.
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
Пишува:
Сите „ЗА“ зашто друга ваква шанса нема да имаме
Илија Николовски, пратеник, Претседател на Партијата на пензионери
З
а секој што во последниот век и половина ја познава историјата на областа Македонија мора да знае дека шансите за излез од спорот со Грција без било каква додавка на името Македонија беа еднакви на чудо, А чуда во светот веќе не постојат. Оттука, моите очекувања во однос на договорот помеѓу нашата држава и Република Грција се надминати. Ова го пишувам како личност зад која стои голема биографија, како генерал кој три години работел во Грција, а 2,5 години во Бугарија како воено аташе, како прв офицер кој стапил во штабот на НАТО во Брисел и подоцна, како прв воен претставник во ВК на НАТО, за од тоа место да ги почуствувам сите благодети од членството во најголемата воено - политичка организација на светот но и Европската унија и нејзините цивилизациски вредности. Оттука, треба да се знае дека потпишувањето на договорот за стратегиско партнерство помеѓу Македонија и Грција е најпозитивниот преседан што се има случено помеѓу две соседни балкански држави. Тоа значи стоп на национализмот и популизмот и градење на добрососедски односи со почитување на европските и евроатлантските вредности. За жал многу граѓани на нашата држава не се ни свесни за големината и значењето на овој чин. Со договорот премиерите Заев и Ципрас покажаа зрелост и капацитет што ниту еден политичар досега не покажал. Успеаја да ја задржат именката Македонија и јазикот македонски. Договоро е влог во македонската иднина како историски најдобар и фер шанса за граѓаните на Македонија. Тоа е влог во нашата
КОЛУМНА
15
иднина со кој го расчистуваме патот на нашата земја за влез во НАТО и почетоко на преговорите за наше членство во ЕУ. Понатаму: стануваме членка на семејството на НАТО и на ЕУ нациите кои остваруваат силен економски развој и на секаков начин уживаат во него. Договорот го гарантира правото да се определуваме како македонци. Нема повеќе оспорувања. Според член 7 од Договорот, македонскиот идентитет ги отсликува нашата територија, јазик,народ со сите атрибути, со војна историја, култура и културно наследство. Македонскиот јазик е заштитен. Според член 1 (3) од Договорот официјален јазик на нашата држава е „македонски јазик“, кој е преведлив на сите јазици (на пример, на англиски јазик „Macedonian language“) без никаква фуснота на дообјаснување. Македонскиот јазик е потврден, идентитетот е зачуван. Државјанството е македонско, сега и во иднина. Химната, грбот и знамето не се менуваат.
земја во Обединетите нации ќе биде заведена под името Република Северна Македонија, преведено на сите јазици. Со членството во НАТО еднаш и засекогаш се гарантира безбедноста на нашите граници,а ова членство носиси и многу странски инвестиции. Нашите соседи со членството во овој воен сојуз неколкукратно ги зголемија странските инвестици, значително ја подобрија својата национална инфраструктура, се зголемија платите но и пензиите. Естонија например ги триплираше директните странски инвестиции благодарение на позитивниот ефект кој врз економијата го има членството на земјата во НАТО. Во оваа земја странските инвестиции од 968,5 милиони евра пред членството во НАТО се зголемија на 3,1 билиони евра по зачленувањето. Македонија ќе биде рамо до рамо со 30 најмоќни држави во светот! Со членството во ЕУ добиваме пазар од 500 милиони потрошувачи, што е 7,5 проценти од светската популација. Тоа е за 25
МК – МКД остануваат меѓународно прифатени и препознатливи кодови. Договорот предвидува македонско-грчко пријателство и соработка. Тој ја зголемува соработката помеѓу двете држави во борбата против ореганизираниот и прекуграничен криминал, како и тероризмот и економскиот криминал. Нема повеќе ФИРОМ! Со исполнувањето на Договорот престанува да важи оваа референца (ФИРОМ, односно ПЈРМ) и нашата
пати поголем пазар од домашниот, пазар на европското семејство кое има пет пати повисок животен стандард како и значително пониска стапка на вработеност. ЗАТОА. Ги повикувам граѓаните на Македонија, пензионерите посебно, на 30 септември да излезат на гласачките места и да го дадат својот глас „ЗА“ европската иднина своја и пред се на своите деца и внуци, зашто друга ваква шанса нема да имаме,
Договорот е влог во македонската иднина како историски најдобар и фер шанса за граѓаните на Македонија. Тоа е договор со кој го расчистуваме патот на нашата земја за влез во НАТО и почетоко на преговорите за наше членство во ЕУ. Друга ваква шанса нема да имаме!
Археолозите го „ослободија“ патот Штип – Радовиш
16
Ш
КУЛТУРА
[tipski Glas, Avgust-Septemvri, 2018 br. 85
типските археолози се пред крај со археолошките ископувања на трасата од експресниот пат Штип-Радовиш кои ги започнаа во месец мај, оваа година. Стручна екипа од 20 лица и од 80-100 работници неполни четири месеци работеа на три локации за кои беше познато дека можат да имаат вреден археолошки материјал кој квалитетно треба да се пронајде, адекватно да се собере и да се конзервира. Две од локациите се во атарот на општина Штип, една во општина Радовиш. „Главниот акцент на заштит- од коњ кој потекнува од IV век пред репот кој лежи на темето, како и на ните археолошки истражувања го нашата ера, а кој бил жртвуван. Но- извртениот врат укажува на тоа ставивме на локалитетот Пилав Те- зете на коњот биле врзани во делот дека тој бил заклан и оставен да искрвави. Покрај черепот на коњот е пронајдена и неговата узда.
пе кај селото Брест. Kaко што и очекувавме тука ги пронајдовме и највредните и најзначајни материјални и културни остатоци од минатото. Овој локалитет зафаќа и најголем простор на трасата која ние моравме во најкус временски рок да ја „ослободиме“ за на неа да можат да се посветат градителите на патот. Успеавме во тоа и наскоро ќе го напуштиме овој терен зашто пред нас се нови предизвици“, вели Мите Штерјов, директор на Заводот за заштита на спомениците на култура и музеј Штип. Присобраниот движен археолошки материјал е прилично скромен. Најчесто се тоа садови од керамика, скифоси, кантароси, ехинос паници, ихтии...Но, посебен куриозитет е пронаоѓањето на скелет
„За неколку дена го напуштаме овој терен и од идниот месец се посветуваме на Хусамедин Пашината џамија кја народот ја знае како црквата „Свети Илија“. Таму прво ќе вршиме археолошки истражувања а објектот ќе го претвориме во уметничка галерија. Планираме оваа работа да ја завршиме до крајот на годината. Потоа ќе продолжиме со археолошки истражувања во општина Конче па на новиот експресен пат Штип-Кочани каде ќе
на потколениците за да не може да работиме на локалитетот „Манарита, а преку муцката имал бронзен стирче“ кај селото Чардаклија“, пообрач со кој се оневозможувало да тенцира директоррот Штерјов. вриска и да каса. Положбата на че-
[tipski Glas, Avgust-Septemvri, 2018 br. 85
КУЛТУРА
17
ЛЕНА ЃУРИЌ со изложба во македонскиот рај АУРОРА ресорт & спа на Беровско езеро
Ш
типската уметница Лена Ѓуриќ ги изложи своите 24 ликовни дела во преубавиот амбиент на Аурора ресорт & спа на Беровско езеро каде изложби од ваков вид се вистинска реткост. За ликовниот опус на Лена горовореше новинарот Тони Михаилов. „Уметниците во своето сликарство главно се определуваат за еден од двата вида на сликарство – реалистичното и натуралистичкото. Ние, во овој миг, стоиме пред уметничката визија на уметницата Лена Ѓуриќ која преку реалистиното сликарство, користејќи ги маслените бои и сликарски алатки, ни го доловува својот уметнички поглед на светот околу нас и во нас“, рече Михаилов. Според Михаилов, сликите на Лена се исполнети со наративни содржини, тие се колоритни, живи и живописни, полни со лесно воочлива симболика, блиски до секого. - „Сега, од овој убав културен настан, можеме да испратиме порака дека денес, на овој преубав простор кој самиот по себе е уметничко дело на природата, се споиле две енергии во една прекрасна синергија: онаа на природата чиј репрезент е неверојатната Аурора ресорт & спа на Беровско езеро и енеријата на уметницата Лена чии слики носат хармонија и спокој во сечија душа“, посочи Михаилов. Ѕвонко Пеќевски, беровски градоначалник, пред свечено да ја прогласи изложбата за отворена, рече дека Берово е почестено што уметница од рангот на Лена Ѓуриќ се решила да изложува во нивното место и најави многу вакви нови случувања во кои општината ќе биде посветен партнер.
Меѓу бројните посетители на отворањето беше и Небојша – Неша Сеитовиќ, шеф на познатата музичка група „Црне Мамбе“ од Ниш. Оваа група има свирено на концерт во Манчестер како предгрупа на прочуениот гитарист Карлос Сантана, на покана на Кока Кола свирела на светското првенство во фудбал
во Бразил, настапувала во прочуената сала Олимпија во Париз, ги придружувала познатите ЈУ пејачи Лепа Брена, Нина Бадриќ, Оливер Драгоевиќ... „Лена е наша семејна пријателка, јас и сопругата ја следиме секоја нејзина нова изложба. Имаме огромна желба еден убав ден да настапиме и во Штип“, ни рече Неша“. Уметницата Лена се заблагодари на семеството Сирачевски што и ја укажале честа да може да излага во еден рај на земјината топка, како што ја окарактеризира Аурора ресорт & спа во кој овоземски рај сопственикот Сирачевски ја има една од најголемите галерии во Македонија од преку 700 уметнички слики.
18
ЛИЧНОСТИ
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
Танцувањето е одличен начин за фичичка активност на секое дете
ЕВА ПЕЈОВА, Инструктор и кореограф во Танцовото студио „Брејк Д Флор“
Е
ва Пејова е инструктор по танц и ги води часовите по модерни танци во „Брејк Д Флор“. Таа е и кореограф и ги подготвува кореографиите кои дечињата треба да ги совладаат. Вели дека современиот танц е само еден од танцовите стилови чии основи се изучуваат во „Брејк Д Флор“, други стилови
Таа работи со силен ентусијазам и посветеност на дечињата кои во просек имаат по 20 настапи годишно. – „Секој настап е различен од претходниот. Речиси
Ева Пејова со својата екипа
кои се учат се Хип Хоп, Џез Фанк, Денсхол, Регетон, Воуг, Хаус. – „Мојата цел е децата да добијат и теориска и практична основа од што повеќе танцови стилови со посетувањето на моите часови. Инаку, јас мојата работа би ја сврстила и во спорт и во култура, а ние сме навлезени до десеттата година од постоењето“, вели Пејова, чии часови просечно годишно ги посетуваат 50 деца.
одржувам страни, групи, профили, канали на сите социјални мрежи од фб, преку инстаграм, до ју тјуб, за дечињата да имаат еден спомен за цел живот од своите години поминати кај мене“, појаснува Ева. Таа додава дека ниту една ноќ не си легнува пред три часот зашто спрема кореографии, планира настапи, пишува сценарија, прави планови, осмислувам гардероба, се секира дали на Глори ќе и поминат крајниците на време за да ја сподготви за натпревар... Ева тврди дека танцувањето е одличен начин за едно дете да биде физички активно, да ги развива своите моторички способности, да ја развие и зајакне мускулатурата, да си ја по-
ЕВА во тајните на танцувањето упатува 50 деца годишно, и тоа е еден од неколкуте начини децата да се отргнат од мобилните и својата енергија да ја посветат на танцувањето како значајна физичка и емотивна активност... по цел ден миксам музика, снимам и едитирам видеа и слики, добри координацијата и држе-
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
њето на телото. Танцувањето ја зголемува кондицијата, го јакне иму- нитетот и е начин за канализирање на енергијата која дечињата ја имаат во изобилсво. Но покрај физичките придобивки, танцот им помага на дечињата да се изразат и емотивно, тие со танцот учат да разменуваат идеи преку движења и ја развиваат својата креативна страна. „За мене е од исклучително значењње тоа што родителите на децата се составен и наразделив дел од „Брејк Д Флор“. Фамилијата и ние се трудиме да се координираме меѓусебно, да се сослушуваме и да имаме трпение едни за други. Заемната почит, довербата и тимската работа се услови за позитивни резултати. Успехот на секое дете зависи од поддршката што му ја даваат родителите, но и од посветеноста на родите-
лите на процесот. Затоа ги охрабрувам родителите да бидат дел од едукацијата на нивното дете и да се чувствуваат слободни да ми го постават било
ЛИЧНОСТИ
кое прашање“, вели Ева Пејова.
Студиото за танци работи со дечиња и млади на возраст од 4 до 18 години, поделени во групи според возраста и нивото на спремност. Па така има почетна Бејби група за дечиња на возраст од 4 и 5 години и почетна мини кидс група на возраст од 5 до 7 години, додека дечињата од 8 годишна возраст па нагоре веќе покрај по возраст (деца, јуниори и возрасни), ги делам и на почетни и напредни според нивото на спремност.Интересот искрено не само што може туку и треба да биде поголем, посебно кај најмалите. –„Верувале или не, дечињата од најрана возраст имаат чувство за ритам и танцување и сигурно сте забележале како децата спонтано почнуваат да потскокнуваат и да се нишаат по ритамот на некоја мелодија што им се допаѓа. Доколку редовно се посетуваат часовите од рана возраст, до завршување на деветолетката,децата добиваат познавање на минимум 10 танцови стилови, што им овозможува солидна основа доколку сакаат да продолжат да се едуцираат во областа на танцот“, децидна е Пејова.
Студиото за танци Break The Floor секоја година продуцира два до четири целовечерни концерти за штипската публика, како големиот Новогодишен Концерт. Бидејќи Студиото и членовите се раководат според мотото дека танцот е љубов што треба
19
да се шири и споделува, се одржуваат работилници за танц во различни градови во државава, а на сите основни училишта во општина Штип, доколку тоа го побараат од Ева таа им помага при завршните приредби и патронатите. „Во април оваа година го отворивме реномираниот Танц Фест во Скопје, а на 3 јуни „Брејк Д Флор“ учествуваше на Националното првенство во модерни танци, во организација на Танцовата Спортска Федерација на Македонија и Сојузот на Спортски Федерации на Македонија, а под покровителство на Агенција за млади и спорт, каде се здоби со титулите Државни прваци вонеколку категории. Децата од „Брејк Д Флор“ имаат освоено над 30 златни пехари кои гордо ги красат ѕидовите на нивното танцово студио.
20
Ш
СПОРТ
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
БК „Олимпија“ нова надеж за штипското и македонско борење
тип веќе три месеци има нов боречки клуб. Тоа е БК „Олимпија“ чиј претседател е Марјан Атанасов. Во клубот се пријавија 40-на деца и младинци од 7 до 19 годишна возраст кои вредно тренираат во салата на ОУ „Славејко Арсов“ во населбата Баби.
„Токму од причина што Штип е град на борењето се одлучивме да го формираме клубот за поголем број деца и младинци да добијат шанса да се бават со овој благороден спорт. Имаме одличен стручен потенцијал кој може многу да им даде на децата. БК „Олимпија“ со ништо нема да му посмета на БК „Балканец“. Конечно, конкуренцијата носи и подобри резултати за сите“, вели претседателот Атанасов. Стручниот штаб го чинат Гордан Николов, Кире Нисев и Здравко Коцев.
нема ниту еден натпревар зад себе и не учествува во дејноста спорт“, укажува Атанасов.
Клубот се финансира од сопствени средства а главни спонзори се членовите на управата.Посебна благодарност искажуваат на градоначалникот Благој Бочварски и на Советот на општината.
Борачите на „Олимпија“ секој ден имаат по два тренинга. Тие изразуваат голема благодарност до стручниот штаб за неговата работа. Атанасов вели дека за толку кратко време била создадена една преубава атмосфера во клубот, имало позитивни вибрации кои доаѓале од сите страни. Во клубот се надеваат дека еден убав ден ќе станат и шампиони на Македонија. „Наша цел е во догледно време клубот да даде најмалку еден олимпиец од нашиот град. Затоа и го Но, уште на почетокот клубот наиде на про- крстивме со името Олимпија. блеми во однос на својата регистрација. Проблемите Сега главен акцент е ставен на добивањето лидојдоа од УО на Боречката федерација која, според Атанасов, не сакала нови клубови, па Агенцијата за ценца. Атанасов укажува дека ти само сакаат да дадат млади и спорт не го го регистрира клубот. –„Во месец свој удел во развојот на боречкиот спорт во државата, јануари поднесовме барање до Агенцијата за млади и нешто за кое челните луѓе во федерациите спортски спорт, одтаму ни рекоа дека требало една година да постојано укажуваат. учествуваме во годишниот календар, но кога ние го „На тој начин ќе победи спортот, борењето“, поднесовме барањето таков закон не постоеше. Во ме(Ив.Бој) ѓувреме Агенцијата регистрира клуб од Карбинци кој констатира Марјан Атанасов.
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
Стефан Штерјов балкански шампион
СПОРТ
Деновиве во Сараево, БИХ, се одржа Балканското првенство во борење за деца и кадети. На првенството учествуваше и пионерот на Балканец, Стефан Штерјов . Тој во конкуренција на 12 борачи во категоријата до 44 килограми, дојде до титулата. Ги победи сите свои противници, меѓу нив и борачи од светските велесили, Бугарија и Турција. Филип Тасев го освои 5 место, додека Давид Мишев остана без пласман. По големиот успех на Балканското првенство, градоначалникот на Штип, Благој Бочварски организираше прием за Стефан Штерјов и првите луѓе на БАЛКАНЕЦ.Во тие, рамки, градоночалникот Бочварски вети дека и натаму ќе го помага спортот и борењето.
Две први места за штипјани на Велешкиот пливачки маратон
Пливачите на „Челични“ од Штип деновиве го одбележаа 65 годишниот јубилеј кога пливањето се појави во градот под Исарот, 1953 година, кога се изгради и базенот. По тој повод, во Штип се собраа десетина пливачки клубови во Македонија. Мотото на пливачките митинг, кој го отвори градоначалникот Благоја Бочварски, беше изградба на покриени базени во Македонија . Деновиве штипските пливачи учествуваа и на маратонот на 2,5 километри на езерото Младост кај Велес. Двајца пливачи на „Челични“ ги освоија првите места во машка и женска конкуренција. Тоа се Христијан Јанков и Верионика Зашевска. Меѓу 5- 9 место се пласираа Смиљан Нашков, Кире Глаев и Методи Георгиев.
Вo чест на првиот натпревар во кошарка во Македонија
Штип на достоинствен начин ја одбележа 85 годишнината од првата кошаркарска средба, која се одигра на 27 август 1933 година.во сегашниот двор на ОУ „Ванчо Прќе“. На свеченоста по повод на јубилејот присуствуваа градоначалникот Благоја Бочварски и претседателот на Советот, Јане Миланов. Беа присутни и познати кошаркари, како Ристо Јакимов, Стојан Герасимов, Сашко Караколев. На настанот беа Стојан и Тото Кошевалиски, синовите на Трајко Кошевалиски , кој во Македонија ја донесе првата кошаркарска топка во 1932 година. Прв шампион на Македонија 1945 година е екипата на „Ванчо Прќе“, први македонски репрезентативци се исклучиво штипјани – Ацо Денков, Ристо Џидров, Тодор Барбарејски, Владо Џидров, Благој Чипев, Благој Бадиев, Мирко Настов ...По повод јубилејот , пријателска средба одиграа прволигашите Работнички и Куманово. Беше покренато и прашањето за изградба на спомен обележје на местото каде се одигра првата кошаркарска средба, но и да се обнови кошаркарскиот клуб во Штип . На свеченоста во Штип, градоначалникот Бочварски на екипите на Работнички и Куманово им врачи плакети, а тие го наградија со кошаркарска топка. Кирил Манев
21
РАЗОНОДА
22
TR-MR ov -Mi Re k e ~e R Ti
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
Иванов
Претседателот Иванов на денот На референдумот немало да биде Во Македонија. Не ме изненадува. Тој секогаш во најважните Моменти за државата се прави како Да не е е од – тука!
Клекнат
Цел свет дојде кај нас И се поклони на тоа што го правиме За нашата иднина. Само Мицковски клекна на колена. Белким тоа не е неговиот став за Тоа како треба да изгледа Македонија?
Пратеници
Razmisluva: Iv. BOJ
ИМПРЕСУМ
Издавач: Ив Ан Принт 16 – Штип Седиште на фирмата и адреса на редакцијта: „Страшо Пинџур“ – 2, 2000-Штип Одговорно лице: Иван Бојаџиски Излегува еднаш месечно Првиот број излезе во месец април, 2009 година Главен и одговорен уредник: Иван Бојаџиски Графички уредник: Јорданчо Бојаџиски,
Овој број е отпечатен на 25.09.2018 година Тираж: 1.000 примероци Денарска сметка: 290000001875546 Даночен број: 4029016517952 Годишна претплата: 180 денари. Печати печатница Генекс-Кочани Ул. „Тодосија Паунов“ б.б.
За Штипски глас се плаќа повластена даночна стапка од 5% ISSN 2545-4498
Пратениците од ВМРО ДПМНЕ На фб пишуваат дека не можеле Да го „предадат“ Уставот оти се Заколниле да го почитуваат. Уставот не дозволува крадење ама Тие си го почитуваат Грујо & компани Наместо да го почитуваат Уставот.
ВИЦОТЕКА
Момче доаѓа во државна институција и од раководителот бара работа. -А зошто баш кај нас сакаш да работи?-прашува раководителот. -Дај тате не ме заебавај, рекло момчето.
Мадона има 57 години а нејзиното момче има 24. Тина Тарнер е на 77 години, момчето нејзно само 42. Џенифер Лопез брои 44 години, а нејзиниот дечко има само 28. Ако вие сте и понатаму сами и имате 30 години а не сте во брак, не се секирајте вашето момче можеби сеуште не е родено!
Мујо, па ти повеќе не ме сакаш. Порано секој ден ми донесуваше цвеќе! -Да мила, ама јас од неделава повеќе не работам на гробишта. Решиле црногорците да го променат работното време. Во една фирма директорот ги информира работниците: -Од утре ќе работиме со скратена работна недела, работен ден ќе биде само среда. -А дали баш секоја среда ќе биде работна, не треба ли и ние барем последната во месецот да одмориме, прашале работливите црногорци. Како македонец раскинува со девојка? -Убав е твојот бивши, и вели тој на девојката. -Кој бивши? -Па јас, кој друг....
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85
С У Д О К У
Броевите од 1 до 9 впишете ги во блоковите со големина 3 x 3 полиња (врамени со здебелени линии), така да секој број може да се најде само еднаш во водоравната или хоризонталната насока
СКРИВАЛКА треба да пронајдете два скриени предмети
РАЗОНОДА
23
24
РЕКЛАМА
[tipski Glas, Avgust - Septemvri, 2018 br. 85