Issuu

Верица ТАСЕВА, синдикален лидер

Оценувањето на судските службеници е инструмент за задолжително казнување Стр.

Илчо од Штип направи Северна Кореја

• Церемонијата на свеченото пуштањето на малиот мост кај Народниот театар, таа претстава на штипскиот апсурд во режија на Нарцисот, наиде на силен потсмев во цела Македонија. Веб портали, телевизии со национална концесија се измејуваа со градот и неговиот градоначалник...Некои дури објавија дека не е далеку денот кога во Штип ќе има слет во чест на нешто.... Опширно читајте на стр. 2

ЈП „Исар“ неодговорно извлекува 400.000 евра од џебот на граѓаните

Штип не сака да ја прифати водата од „Злетовица“, за тоа градоначалникот дава неразбирливи оправдувања, а сето тоа штипските домаќинства ги чини 400.000 евра повеќе пари за вода на годишно ниво... р. 5 Ст

Д-р КИРИЛ БАРБАРЕЕВ, ПРОФЕСОР НА ФАКУЛТЕТОТ ЗА ОБРАЗОВНИ НАУКИ ПРИ УНИВЕРЗИТЕТОТ „ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ“

Од Универзитетот зависи во какво општество и заедница ќе живееме 4 Стр. во 21 век

Вредна донација од семејството Караѓозови за универзитетот „Гоце Делчев“

Стр.

2 ОД МОЈ АГОЛ

Убавина која се потешко се поднесува

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

АНАЛИЗА

НАШ ОСВРТ

Иван Бојаџиски

►Според Архимед еден македонски судија, потопен во вода, истиснува 2,5 доктори специјалисти ►Заборавен јубилеј кој само потврдува дека оваа штипска власт нема сенс за важните историски настани ►Макфест – сала полна службеници ►Забизнисменот кој не ги знаше старите умности

Во Берово, Пехчево и Делчево за багатела се продаваат над 200 куќи. Луѓето занимале надвор од родните огништа зашто повеќе не можеле и не можат да ја поднесат оваа наша „убавина“. Заминале и се вдомиле во некоја европска земја која нема толку „развиена економија“ како нашата... А богами, и неправдата боли. И во Штип од едно семејство по пет души сите во фотељи оти биле вмровци (макар што и да значи тој поим), други семејства со по четири души дома, а никој од семејството нема работа. Добар дел од таквите смејства живеат од социјална „помош“ од по 2.500 денари. Во исто време Владата им ги зголемува платите на судиите од 1.000 на 1.350 евра (во основните судови) и од 1.500 на 2.035 евра во Апелација. Да не ни било корумпирано судството! А докторите, специјалистите, оние кои спасуваат животи плата од по 750 евра. Архимед, старогрчкиот математичар, физичар и инженер, кога денес би парафразирал една од своите теории на релативитетот, би објавил дека еден судија во апелација, ставен во када со вода, од кадата истиснува 2,5 доктори специјалисти. А јас само јавно прашувам: значи ли тоа дека докторите, новинарите и некои други професии слободно можат да се корумпираат бидејќи немаат по 2.000 евра плата? Или и тие, како и оние семејства од двестотините беровско-пехчевско-делчевски куќи, да заминат некаде зашто оваа „убавина“ и „праведност“ нема да можат да ја поднесат??

Град кој заборава да ги одбележи своите значајни датуми и не е некој град за почит. Тука некаде, последниве години е и Штип. Минатата година се навршија 90 години од „Маруша“, првата театарска претстава која била забранета во Македонија. А се играла во Штип! Настанот се случил во 1925 година. Во секој град кој се управува на нормален, цивилизиран антинарцисоиден начин, тоа ќе беше повод за културни случувања какви не биле во Македонија. Лани, поради тој и таков јубилеј, беше упатно на сцената на нашиот театар, одново да се постави забранетата „Маруша“. Да се организира тркалезна маса на која ќе се дебатира за историскиот контекст на оваа забрана. Да се отпечати текстот кој го има кај една наша позната театарска критичарка. Но, тоа е денес, сега и тука, овој наш град. Нарцисот, кога е во прашање културата, спортот, издаваштвото секогаш има само еден одговор: „Нема пари“. А ние прашуваме: каде, по ѓаволите, отидоа нашите пари? Посебно ако се знае фактот дека општинскиот буџет е дуплиран во однос на оној од пред осум години!

Го видовме и најновото издание на Макфест. Во време – невреме. На почетокот од месец јуни. Месец во кој, поради сто причини, е повеќе од лудост да се одржува музички фестивал. Посебно фестивал од рангот на Макфест. Но, на оној Макфест од некои претходни години. Штип, кога го промени времето на одржувањето на фестивалот од есен во лето, всушност му се поклони на Скопје. Од главниот град на државата дојде барањето во вид на ултиматум. Макфест да го снема наесен, а да се појави сред лето. И Штип го прифати ултиматумот. Безусловно. Без размислување за последиците. И, ете ти го резултатот. Немаше интерес за фестивалот. Најголема мака на организаторот беше како, бесплатно, да подели влезници за големата сала која има 616 седишта да не изгледа скандалозно празна. А луѓето, младите посебно, не сакаат фестивал сред лето. Не сакаат влезници ниту за ич пари. Владејачката партија и нарцисот лично се послужија со стариот „трик“. Ги активира своите механизми и ја упатија јавната администрација, своите служебниици, да ја пополнат големата сала при Домот на култура „Ацо Шопов“. И на еден така беден начин помислија дека со ставањето под тепих проблемот е решен. Макфест е голема штипска историја и сеуште актуелна потреба, но ако фестивалот не се врати во својот најдобар, есенски термин, ќе бидеме сведоци на неговата конечна пропаст. Ако пропаста е идеја на овој граддоначалник и на оваа локална власт тогаш Штип е на најдобар пат да уништи уште едно од своите златни добра.

Во култната кафана „Пар Поли“ имам убав муабет со група пријатели. Муабетот врти на разни теми. Доаѓаме и до темата за штипскиот бизнисмен кој на Северина и платил 30.000 евра за прослава на својот роденден. Еден од група ме прашува дали за овој настан ќе напишам некој коментар. Па, еве накусо што е мојот став. Во едни многу дамнешни времиња, на вратите од верските храмови во стариот Рим, стоела запишана реќеницата - „Мерка во се“. Истовремено, на вратите од храмовите во стара Атина со испишаната порака „Ништо одвишно“ верниците биле предупредувани да не претеруваат во ништо. Е, сега, прашање е дали нашиот бизнисмен ги знаел овие пораки на мудрите...

Како Трендо во Штип ја виде Северна Кореја „Тоа што новиот мост во Штип е скромен градежен објект не пречело на општината да замисли грандиозна културно- забавна промоција. Да бил мостот пола метар поширок, може и слет ќе направеле! Погледнете ја фоторепортажата од оваа штипска севернокорејштина“. Вака, познатиот Трендо, на својот веб портал Оф Нет го искоментира пуштањето во промет на малиот мост на Отиња кај Народниот театар. Трендо Штип го спореди со Северна Кореја. Ако Штип е Северна Кореја, тогаш што е неговиот градоначалник? Трендо не го кажа тоа, веројатно сметајќи дека такво нешто се подразбира. А да знаеше Трендо дека на патот за Пухче, село во кое живеат двајца без тројца дури трипати се правеа метанија? Еднаш кога започна аслвалтирањето, вторпат кога беа асвалтирани 2/3 од патот и кога „на лице место“ дојде лично министерот за транспорт и врски, и третпат кога патот долг три километри беше завршен. Само на оваа и ваква, нарцисоидна, забегана до коска локална власт може да и се случи таква глупост. Да пушта 2/3 од пат и за тоа да ги ангажираш сите три регионални ТВ! Во Штип и кога се асвалтираа стотина метри квадратни паркинг пред влезот на ЈП „Исар“ се направи церемонија како да е изграден автопат Белград-Скопје. Разглас, говоранции, ножици, сечачи на ленти...И на секои сто метри додаден асфалт на уличка се прави голема церемонија во спектакуларна режија на нашиот Ким... На малото мовче кај театарот, на кое се одигра најголемата претстава на штипскиот апсурд, на местото на кое се направија неверојатни парадни метанија говореа директорката на народната библиотека Милена Ристова Михајловска и нарцисот од Звегор. Актерот Страшко Милошевски, со голем крст на гради и со стап повисок од самиот мост, па петмина сечачи на една лента со пет ножици, меѓу кои и двајца директори на јадни (не јавни) претпријатија, па еден добитник на Нарцисова (Осмоноемвриска) награда, па една дама која е нешто како главна во карикатурата (некој погрешно ја нарекуваат архитектурата) на градот....И една шака народ главно довлечкан на сила да му аплаудира на најголемиот штипски и светски апсурд на кој ни се смее цела Македонија, а верувам и еден добар дел од светот. Сократ на времето има речено: добро е да си добар ама ич не е добро секој ден да се фалиш со тоа. Сигурен сум дека Нарцисот од Звегор не го има читано еден од најголемите филозофи во историјата на цивилизацијата. Да било поинаку можеби нешто и ќе научил за скромноста. Трендо забележа дека ако мостот бил поширок пола метар Нарцисот ќе организирал слет. Не во чест на мостото туку во чест на Нарцисот. На кое ли дереџе спадна Штип!?

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

ВЕРИЦА ТАСЕВА,

ИНТЕРВЈУ ПОТПРЕТСЕДАТЕЛ НА СИНДИКАТОТ НА УПОЗ ЗА ПРАВОСУДСТВО

Оценувањето на судските службеници е инструмент за задолжително казнување

ерица Тасева работи во Основниот суд во Штип како судски соработник.Во оваа институција е од 1998 година, а во Синдикатот е член од почеток на засновањето на работниот однос, каде е активна веќе 17 години, при што последните шест години е член на највисоките органи и тела на Синдикатот на УПОЗ. Од 2010 година е член на Претседателството на Синдикатот како највисок орган, член на Извршниот одбор, Координатор за Апелационо подрачје Штип. Од месец декември минатата година таа е потпретседател на Синдикатот на УПОЗ за Правосудство. Со Тасева разговараме за положбата на судските службеници, за нивниот штрајк кој трае речиси цел месец, за преговорите со надлежното министерство...

штрајк, која во синдик алната борба за остварување на работничките права се покажува како моќна алатка.

Што е тоа што ги иритира судските службеници во спомнатиот закон? Пред се тоа што во него нејасно е дефиниран статусот на судските службеници. Имено, во еден член од законот стои дека судските службеници се лица со статус на административен службеник, но пред еден друг член е наведено дека се работи за должности на јавнообвинителските службеници! Од тоа не е јасно дали судските службеници се судски, адГ-ѓа Тасева, суд- министративни или јавноските службеници во Ма- обвинителски службеници, кедонија, а со тоа и во што секако е проблем. Штип град во чии судови работат околу стотина Колку што нам ни службеници, штрајкуваат е познато судската адмиподолго време, Вие, сте нистрација не е задоволна првата синдикална на ниту од некои финанпозиција и сте нивна ле- сиски бенефиции кои погитимација пред оние со рано ги имаше, а и начикои преговарате, па от- нот на кој се врши оцентука и нашето прво пра- ка за работата на секој шање за причината за службеник Синдикаот го вашиот протест. оцени како иритантен? Кон крајот од месец Точно е тоа. Меѓу февруари 2014 година, во останатото на службенискратена постапка, без јав- ците во судството им е укина расправа, без претход- нат додатокот на плата за но законскиот текст да би- степен на кариера, кој беде даден на мислење во ше утврден како право на Врховниот суд на РМ, без исплата на додаток на плавклучени и консултирани та со Законот за судска експерти од областа на ра- служба од 2008 годиботните односи е донесен на. Јавноста можеби веќе Законот за судска служба, знае дека судските служкој потоа ургентно беше беници добиваат оценки објавен во Службен весник за својата работа. Но, во со што стапи на сила. Овој еден член од овој иритиЗакон содржи голем број рачки закон за судска на нејасни одредби, демо- служба стои дека со тивирачки е и е мошне ре- оценка 5 можат да бидат пресивен. Ние како Син- оценети најмногу пет продикат, а во име на нашето центи од вработените. бројно членство, баравме Според друг член, ако таа состојба да се проме- еден службеник еднаш е ни, но бидејќи од другата оценет со оцена не задострана не добивме позити- волува или два пати повен одговор својот револт следователно со оцена го искажуваме преку делумно задоволува на

судскиот службеник ќе му престане работниот однос. Во истиот член е наведено дека ќе им биде намалена платата на судските службеници во износ од 20% во период од шест месеци доколку се оценети со оцена делумно задоволува. Потоа, во истиот член стои и тоа дека на судските службеници ќе им биде намалена платата во износ од 10 проценти во период од шест месеци доколку спаѓаат во последните 5 % од ранг листата, а да притоа не добиле слаби оценки за својата работа, односно не се оценети со оцена не задоволува или делумно задоволува. Тоа навистина е проблем. Кои се критериумите за оценување на службениците? Ова е добро прашање бидејќи никаде, ниту со еден законски или друг правен акт, не се предвидени мерливи критериуми според кои ќе биде оценуван судскиот службеник. Наш став е дека оценувањето на судските службеници е инструмент за задолжително казнување а не за задолжително наградување, како што е пракса во целиот развиен свет. И ова е само дел од законските одредби за кои ние како Синдикат, а и целото наше членство, сметаме дека имаат демотивирачки, репресивен и ограничувачки карактер .

Што направивте како Синдикат, како комунициравте со вашето членство, понудивте ли исправи на оваа „Крива Дрина“ која тангира илјадници службеници без кои нашето судство не може да опстои? Ваквиот Закон беше причина за бројни поединечни активности од страна на Синдикатот на УПОЗ и заеднички со Здружението на судската администрација (ЗСА), за негова измена. Одржани се состаноци, семинари, работилници, синдикални школи на кои се расправше за овој Закон и се нудени решенија. Синдикатот се има обраќано до Министерот за правда, при тоа свое обраќање укажа на потребата од измена на Законот за судска служба. Нашите бројни активности можат да се видат и на веб страницата на Синдикатот, но жалосно е тоа што тие не дадоа никаков позитивен резултат. Имавте предупредувачки штрајк, не ве сватија сериозно па подолго време штрајкувате... На трети декември минатата година, откако нашиот глас не беше слушнат, одржавме двочасовен предупредувачки штрајк. Бидејќи и овој штрајк не даде резултат, во периодот од 23 до 25 март, годинава се одржа тридневен целодневен штрајк во целата држава. Последниот ден, на 25 март сите бевме на протест во Скопје,на кој се придружија и колегите од администрацијата - членови на УПОЗ. Но и овој штрајк помина без очекуваните резултати како резултат на актуелната политичка состојба во државата. Но, ние сме упорни па на 18 мај, во организација на УПОЗ и Здружението на судска администрација (ЗСА ) го продолживме штрајкот. Тој трае во текот на полното работно време, а ќе трае се до исполнување на барањето за добивање на 35 про-

центи додатоци на плата. Причина за ова се ниските плати на вработените во судската служба. Ако според податоците на државниот завод за статистика, просечната плата во државата исплатена во месец март 2016 година изнесува 22.053 ден. тогаш треба да се знае дека над 70% од вработените во судовите земаат плата под просечната. Нешто малку повеќе од просечната плата земаат судските соработници, кои се дипломирани правници со положен правосуден испит, а најголем број од нив се со над 10 15 годишно работно искуство. Затоа истакнуваме дека овој штрајк пред се е испровоциран од ниските плати на вработените и лошиот Закон за судска служба. Како ќе продолжите понатаму? Ова прашање е важно зашто судството е значајна институција во која граѓаните секојдневно остваруваат некои свои права. Во договор помеѓу УПОЗ и ЗСА одлучено е да се понуди предлог - спогодба до Министерството за правда и Судскиот буџетски совет со кој бараме најдоцна до 2 јуни, годинава, да се донесат измени на Законот за судска служба во делот за додатоците на плата, по примерот на Законот за јавнообвинителските службеници. Бараме до 35 проценти додаток на плата за посебни услови за работа, додаток на плата за постоење на висок ризик и додаток на плата за доверливост. Тоа се наши темелни барања од кои нема отстапување. Имаме и други барања но овие за судската администрација во државата се од пресудно значење во однос на тоа дали ќе продолжиме со штрајкот или ќе се вратиме на работните места.

ИНТЕРВЈУ

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

Д-р КИРИЛ БАРБАРЕЕВ, ПРОФЕСОР НА ФАКУЛТЕТОТ ЗА ОБРАЗОВНИ НАУКИ ПРИ УНИВЕРЗИТЕТОТ „ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ“

Од Универзитетот зависи во какво општество и во каква заедница ќе живееме во 21 век

ред десеттина дена Цела Хрватска се крена на нозе поради одолговлекување во најавените курикуларни реформи во образованието. На протестите беше речено дека образованието е огледало и императив на една успешна држава. Како кај нас стојат работите на тоа поле? Педагогијата се темели на културата, а и самиот процес е создавање на култура. Високото образование е главен фактор во дефинирањето на глобалните цели на општествениот развој. Глобализацијата како еден динамичен економски, политички и културен процес, носи со себе целосно нови парадигми во сите општествени процеси, менување на навики, обичаи, култури, нови вредности и правила. Најголемата задача во овој процес ја има образованието. Сакам да кажам дека живееме во време во кое образованието станува глобален и цивилизациски стандард. На УГД се работи според Болоњскиот процес, разбраа ли студентите, родителите, јавноста што всушност значи тоа и кои квалитативни промени овој процес ги носи во високото образование? Повеќе од очигледно е дека болоњскиот процес е нешто важно, не допира сите во овие десет години, и тие на универзитетот но и носителите на образовните политики. Во тој контекст да ги поставимек лучните прашања: „Разбравме ли што е суштината на болоњскиот процес“? „Кои се целите на Болоњската декларација“? „Како тоа влијае на сите нас во Универзитетот во овие десетина години“? „Дали е Болоња процес за нас во Македонија“? „Каква е економската моќ за спроведување на болоњскиот процес во земјите на ЕУ а каква е кај нас“? На овие но и на неколку други прашања, поврзани со спроведувањето на Болоња, во Република Македонија се чини дека немаме одговори, или тие се половични. Едно од прашањата (а се смета за клучно) на кое нема задоволителен одговор, а кое сè почесто се поставува последните неколку години, се однесува на стандардите на студирање. Имено, дали со воведувањето на новиот систем на високо образование, Македонија навистина воведе задоволителни стандарди на студирање, кои се приближно еднакви (или се стремат да бидат поблиску) со стандардите кои се својствени на поголем број на Универзитети во Европа? Преовладува мислење, особено на оние кои се дел од системот, дека нешто не е во ред, дека стандардите ги нема, а тоа со себе повлекува низа негативни асоцијации за тоа во која мера системот го оправдува очекувањето дека станува збор за нешто квалитативно ново и подобро. Но, што и да зборуваме за Болоњскиот процес, колку и да го критикуваме и обвинуваме, а можеби со тоа само бараме добар изговор за сопствената слабост, едно е сигурно. А тоа е фактот дека нашето високо образование се соочува со најсериозните предизвици од неговото постоење за неговата реална функционалност во времето и просторот. Подолго

време македонското образование има проблем со самото себе, со поимањето за себе и патиштата на својата афирмација и самоактуелизација. Се уште носиме комплекс на национална образовна неизграденост и неосвестеност, и затоа сме се уште на раскрсница помеѓу руско-југословенската школа и англосаксонската глобална инвазија. Правиме ли наивен превид дека Болоњскиот процес како синтагма за современо студирање, за хармонизирање и признавање на дипломите на европскиот пазар, за мобилноста на студентите и професорите е во суштина т.н. претприемачки универзитет, за кој ние всушност и многу малку знаеме но и малку се трудиме да научиме. Можеби и затоа несоодветната и недоволната операционализација на болоњскиот процес е всушност неснаоѓање, наметнатост и неприродност. Континентална или аглосаксонска традиција? Каде денес припаѓа нашето образование? Неспорен е фактот дека Македонскиот универзитет има корени во континенталната традиција на која припаѓавме скоро пет децении (СФРЈ, Русија, Франција, Германија)наспрема англосаксонската традиција на која припаѓаат Универзитети во западна Европа и САД од каде и всушност е произлезен Болоњскиот процес. Еден од превидите кои го правиме е тоа што Болоњскиот процес се гледа само како реформа на високото образование. Во суштина тој е многу тесно поврзан со промените во економијата, политиката и културата, а кои доведуваат до светски економски пазарни стандарди Харвард не е најголем универзитет ама годишниот буџет му е 20 милијарди долари, што е повеќе од целиот буџет на Франција за средно и високо образование.САД имаат 11 милијарди долари профит од странски студенти наспрема севкупните 30 милијарди во светскиот пазар. кои вмрежуваат повеќе економии: појава на нови професии и занимања, интелектуализација на работната сила и потребата за се повисоки степени на образование, развивање на отворени општества, меѓународна соработка, новите средства за комуникации и т.н. На сите овие промени голем дел земји се подготвуваа и развиваа континуирано, градеа инфраструктура и човечки ресурси, наспрема нас кои минувавме други трнливи патишта. Голем број современи теории ја застапуваат тезата дека високото образование е најважниот фактор за економскиот развој. Да, тоа е точно. Посебно е интересен извештајот на УНЕСКО за развојот на образованието, после Втората светска војна, во сите земји во светот, преку средствата кои се вложуваат во образованието. Заклучокот е повеќе од јасен, а тоа е, дека развојот на образованието е клучниот параметар за развојот на Европа. Но и еден друг пример: група истражувачи сметаат дека од сите современи системи, најголемата одговорност за мо-

менталниот застој во развојот има образованието. Сите реформи во образованието во Европа се движат кон достигнување на моделот на образование во САД. А тој модел продуцира висок степен на конкуренција меѓу училиштата, универзитетите; привлекување на приватен капитал и добротворни организации и има прецизно изградени степени за контрола и споредливост. Меѓутоа видете ја сега разликата: Харвард не е најголем универзитет ама годишниот буџет му е 20 милијарди долари, што е повеќе од целиот буџет на Франција за средно и високо образование.САД имаат 11 милијарди долари профит од странски студенти наспрема севкупните 30 милијарди во светскиот пазар. Тие имаат 600.000 студенти, странски државјани. Има едно врежано мислење дека образовните реформи во Македонија се неуспешни. Дали е тоа така и ако е така зошто реформите во оваа важна област не ни успеваат? Основниот проблем е недоразбирањата и недовербата помеѓу законодавецот и образовната пракса.

Нашето општество има сериозна потреба од интензивен развој на науката и технологијата. Високото образование, моделот и концептот мора да стане сериозен предмет на преиспитување. Развојот на универзитетското образование е клучен услов за општествениот развој или стагнација во сите области на општествениот живот. Образованието отсекогаш ја делело судбината со општеството (кризата, падови и развој), универзитетот е тој од кого во многу зависи во какво општество и заедница ќе живееме во 21 век.Ние имаме проблем со оптеретеноста и противречностите во разликите со развојот од развиените земји, во поглед на културата на квалитет во економијата, политиката, културата и технологијата. Оттука многу бавно се движиме во градење на сериозно современо образование. Универзитетот е место каде се воспитува општествената интелигенција, тој мора да стане сериозен коректор и креатор на општествените промени во општеството. Која е темелната определба во промената на образовната парадигма за која вие почесто говорите? Таа определба треба да биде во целосната професионализација на професијата наставник во сите фази од развојот на наставникот. Суштината

Основниот проблем е недоразбирањата и недовербата помеѓу законодавецот и образовната пракса. Законодавецот нема јасни и транспарентни намери, а струката и фелата се инфериорни и немаат јасни ставови.

Законодавецот нема јасни и транспарентни намери, а струката и фелата се инфериорни и немаат јасни ставови. Постои огромното искуство. Две прашања се отворени: Прво, ја имаме ли визијата за образованието во 21 век? Второ, знаеме ли од каде треба да почнеме? Од друга страна, пристапот на реформите скоро секогаш се движел на принципите на политичкиот прагматизам и ефемерно поставените цели. Последицата од тие образовни политики се: пренесување и копирање од други образовни системи различни програми, прописи и рангирања. Прашањето за развојот на образованието веќе секаде е приоритетно државно прашање, затоа што е неодвоиво од културниот, економскиот, политичкиот и севкупен развој на секоја земја. Тоа прашање ги допира темите и проблемите во планирањето, вработувањето и техничко-технолошкиот развој. Кои се стратешките потреби на нашето општество кога е во прашање образованието?

на реформите треба да се состои, преку воспитно образовниот систем генерациите да се оспособуваат за усвојување на функционални знаења, радозналост, креативност, за смели подвизи, за ризик, за висок професионализам и одговорно однесување, за толеранција и интеркултурализам меѓу луѓето, за индивидуален продор, но и за тимска работа. Нам ни се потребни наставници кои ќе ги развиваат овие особини кај новите генерации кои ќе можат да прават пробив во глобалниот свет. Македонската педагогија треба да ја подобри сликата за себе. Таа мора да го пронајде патот на својата афирмација и самоактуелизација. Никој не треба да ја оспорува потребата од подготовка и оспособување на младите луѓе за работа, претприемништво и професионална продуктивност која е една од основните задачи на образованието, но при тоа не смее да се загуби емоционалната, духовната и социјалната димензија како квалитет и суштина на живеењето.

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

ИНТЕРВЈУ

ЈП „Исар“ неодговорно извлекува 400.000 евра

од џебот на граѓаните

ешто над 400.000 евра на годишно ниво ги чиниграѓаните на Штип неспосбното раководство на ЈП „Исар“. Наспротите скојдневните фалби за „успешноста“, ние нудиме аргументи за – неспособноста на оние кои менаџираат со најважното јавно претпријатие во градот, а со тоа и за неспособноста нас оние кои раководат со граадот. Работата е во следново. И по време од речиси три години ЈП „Исар“ никако да ја стави во функција водата од регионалниот хидросистем „Злетовица“. Која во конечниот збир на финансиските издатоци за домаќинствата би чинела за 7 денари поефтино по метар кубен од сегашната цена на водата. Ако се земе во предвид дека Штип има околу 14.000 домакинства, а дека едно домакинство просечно месечно троши по 15 кубни метри вода, ќе се дојде до поразителен податок дека годишно штипјани го преплатуваат јавното претпријатие со 400.000 евра!

Како е можно тоа? Водата од „Злетовица“ им се нуди на јавните претпријатија во општините по цена од 4 денари за метар кубен. Таа се добива по

ДВОЈНА ЗАГУБА Штипските домаќинства губат 400.000 евра, а државата мора да враќа кредит на јапонците од 82,5 милиони евра, па се поставува прашање од кои пари ќе се враќа кредитот ако сите ја одбијат водата од „Злетовица“? природен пат и за неа не се троши струја. Во моментов 72 пумпи на јавното претпријатие „лапаат“ енормни количини струја која, во вкупната цена на кубен метар

вода учествува со 11 денари, или близу 30 проценти! Струја се троши како вода, а „најуспешниот менаџер“ на јавно претпријатие на Балканот – спие!? На тоа нема никаква реакција ниту од градоначалникот, кој опиен од својата самобендисаност е на иста линија со „најдобриот менаџер“, односно на линија што повеќе пари да се земат од штипските домакинства. И затоа нема негова реакција. Иако нашиот весник во неколку наврати го потенцира ова прашање. Оваа состојба има своја тешка импликација и на државно ниво. Штип е град за кого е предвидена половина од расположивата вода за снабдување на шест општини во регионот. А тоа е количина од 500 литри вода во секунда. Тоа значи дека од над 100 милиони евра, колку што чинеше изград-

Владимир Милошев, претседател на ОО на СДСМ

Јавното здравство го допре дното

а прес конференција одржана пред влезот на Клиничката болница, Владимир Милошев, претседател на Општинската организација на СДСМ зборуваше за, според него „катастрофалната положба“ во која се наоѓа најголемата регионална здравствена установа. „Лошата состојба во којашто се наоѓа Клиничката болница во Штип е уште една потврда дека јавното здравство го допре дното. Со крајот на 2015 година вкупниот долг во јавното здравство достигна 120 милиони евра. Граѓаните не добиваат квалитетни здравствени услуги, лекарите немаат основни услови за работа, дополнително, изложени се под постојани притисоци и закани“, посочи првиот штипски социјалемократ. Милошев уште рече дека додека Груевски и фамилијата се богателе, во изминатите 10 години здрвството тонело. На сите им било јасно дека најголемите проекти на Никола Груевски и Никола Тодоров се нивните лични богатења. „Голем дел од медицинска опрема во Клиничката болница во Штип е надвор од употреба. Веќе неколку месеци не работат апаратот за лапароскопска хирургија, апаратот за колоноскопија, апаратот за рентгенски снимања во болницата. Неколку недели не работи ниту апаратот за Комјутеризирана томографија. Пациентите наместо да се лечат во Клиничката болница во Штип, се препраќаат во други градови. Од неодамна во болницата нема ниту инсулин, со што на болните животот им е доведен во ризик“, потенцира Милошев.. Тој како залуднии и исценирани ги нарече дуелите помеѓу Груевски и Тодоров за нивна наводна посветеност за доброто на пациентите и лекарите. –„Лажното лице на Никола Груевски сите го препознаваат. Се е параван за неговите криминални активности, па дури и најскапоценото нешто за граѓаните“, констатира тој. Милошев уште појасни дека криминалните политики на Никола Груевски го уништиле јавното здравство. „Затоа Никола Груевски бега од слободни фер и демократски избори, се надева дека ќе избега од одговорноста. Но нема спас ниту за Груевски ниту за неговото корумпирано друштво. Правдата се враќа, секој што го прекршил законот ќе одговара. А по демократските промени Македонија ја чекаат вистински реформи вистинско, достапно и квалитетно јавно здравство за сите“, поентираше челникот на штипските социјалемократи.

бата на „Злетовица“, половина од парите се потрошени за Штип. За оваа потреба државата зеде кредит од Јапонија од 82,5 милиони евра. И тој кредит стасува за враќање. Ако Штип одбива да ја користи водата од регионалниот систем, како тогаш ќе се враќа кредитот? Од кои пари? Од овие причини односот на градското раководство и на „најдобриот менаџер“ е запрепастувачки лош на два начина: прво, лош е по буџетот на секое наше семејство и, второ, лош е по буџетот на државата. Има ли тука елементи и за кривична одговорност? На тоа прашање чекаме на одговор од релевантни субјекти во градот на кои со задоволство би им отстапиле простор во весникот. Истото важи и за прозваните во текстот.

Локалниот лидер на ВМРО ДПМНЕ нема време за интервју!

типски глас пред еден месец го замоли претседателот на Општинскиот комитет на ВМРО ДПМНЕ Дејан Ивановски за интервју... Од него добивме одговор дека имал многу работа и не можел да удоволи на нашето барање. Ивановски е новиот претседател на Општинскиот комитет на владејачката партија кој и по 7-8 месеци од изборот нема дадено интервју за ниту еден медиум. Ова колку да се знае дека Штипски глас им дава еднаква можност на сите политички репрезенти во градот јавно да ги изнесат своите ставови. Во таа смисла остануваме отворени за поголемо интервју со локалниот лидер на ВМРО ДПМНЕ кога тој на тоа ќе биде подготвен, но и за сите други првенци на релевантните политички партии.

го чисти Штип од боите на слободата

окрај метли и половни, истрошени возила за собирање ѓубре, кои доживуваат и ТВ промоции, Ангел, „менаџерот број еден на Балканот“ последниот месец се повеќе набавува и четки. Што им се поостри влакната – тоа за Ангел подобро. Оти ако не се исчисти тоа што граѓаните во рамките на „Шарената револуција“ ќе го бојадисаат во боите на нашата посакувана иднина, може да добие „шамари“ од својот ментор и заштитник. Во таа смисла во ЈП „Исар“ е воспоставен таен систем под шифра „Операција чисто“. Четките се на готовс 24/7.

Штом граѓаните од Шарената револуција ќе го обојат градот во боите на сонцето на слободата, Ангел ургентно ги праќа вработените во фирмата кои се членови на опозицијата или непартиски

ЈП „Исар“ наголемо купува четки. Што поостри им се влакната тоа подобро. Со нив Ангел ги чисти боите на слободата!

луѓе, да ја исчистат слободата! И тоа од плоштадот чие име е – Слобода. Така луѓето кои имаат морал, кои над се сé имаат себе себе си

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

СТОПАНСТВО

како личности кои знаат независно да мислат, го чистеа асфалтот кај раскрсницата која води покрај црквата „Свети Никола“. Личности кои за

Ангел се Ајнштајн, со четки купени од наши пари и со детергент купен без тендер, беа присилени да го чистат најслободниот народен проект во самостојна Македонија. Проектот „Шарена револуција“. Потоа по истито принцип, Ангел ги силуваше своите политички противници да ја чистат и најскапата жардињера на светот, онаа на градскиот плоштад.

Како што минува времето Ангел ќе има се повеќе проблеми со четките бидејќи од протест во протест се поголем станува број на вработени во „Исар“ кои се приклучуваат на „Шарената револуција“.

Македонски и албански деца се дружеа во Штип

еца од основните училишта „Башкими“ (Единство) од Гостивар и „Ванчо Прќе“ од Штип, кон крајот на месец април се дружеа во нашиот град. Како и секои деца на таа возраст беа весели, разиграни, радосни...Дружбата беше во рамките на проектот „Градиме мостови“ чија цел е подобро запознавање на децата од различни етнички групи во Македонија. Весна Ничева, директорка на ОУ „Ванчо Прќе“ и Мерсел Садику, директор на ОУ „Башкими“ ни рекоа дека двете училишта се пријавиле на јавниот повик на Министерството за образование во однос на проектот „Градиме мостови“, а министерството го прифатило нивниот заеднички проект „Целта е да се надминат некои меѓуетнички бариери кои постојат во нашето општество, децата од различни етнички групи да добијат повеќе сознанија едни за други. И во овој случај се покажа дека јазикот на децата македончиња и на децата од албанската националност не беше пречка за нивно убаво дружење, меѓусебно запознавање и зближување“, ни изјави Ничева. За Мерсел Садику, ова е една од најдобрите форми за зближување и запознавање на децата од разни националности кои живеат во нашата држава. –„На

СУМЕЈА: Ни се бендиса ТИЈАНА: Убаво е што се Штип. Видовме многу убави и интересни места како Исарот, Саат кулата, џамијата, Л џите...

еден месец пред средбата во Штип имавме спортски игри и форум театар. Заедно изработивме информатор за културноисториското наследство на двата града – Гостивар и Штип. Имавме

запознавме со другарчиња од албанска националност, сега едни за други знаеме повеќе...

и караоке шоу под наслов „Музи-

ката нема граници“. Децата се дружеа, си разговараа, создаваа пријателства. Тоа е прекрасно“, ни рече Садику. Во Штип учениците од двете училишта ги посетија „Исарот“, Лџите, Саат кулата, џамијата, зоолошката градина и Музејот на ВМРО. На 13 мај децата од ОУ „Ванчо Прќе“ ќе заминат за Гостивар каде домаќини ќе им бидат нивните другарчиња од ОУ „Башкими“. За Тијана Кочева и Сумеја Џелили, и двете шестооделенки, ова дружење многу им се бендисало. –„Се дружевме, си разговаравме, се запознававме. На нашите другарчиња од Гостивар им ги покажавме убавините на нашиот Штип. Сега едни за други знаеме повеќе“, вели Тијана. Нејзиниот став го дели и нејзината врсничка од Гостивар Сумеја Џелили. –„Штип ми е убав град, видов многу интересни работи, саат кулата, џамијата, зоолошката градина. Бевме одлично пречекани, ќе вратиме со иста мерка кога нашите другарчиња од Штип ќе ни дојдат во Гостивар“ , посочи Сумеја.

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

ГРАДОТ

„Вековни ноти“ на ТВ Ирис за незаборав на нашето народно музичко творештво

егионалната ТВ Ирис направи одличен потег со најновиот проект именуван како „Вековни ноти“ чиј архитект е професорот Димитар Митевски. „Вековни ноти“ е емисија со која се прави важен чекор во насока да не се заборави нашата изворна, фолклорна музика и песна, за што посебно придонесува музичкиот состав „Штипјани“ но и бројната ТВ екипа која, од технички аспект, го реализира сето тоа. „Вековни ноти се резултат на моите два тома објавени книги во 2011 година посветени на нашето изворно фолклорно музичко богатство. Со емисијата, како нејзин уредник и водител, само сакав да придонесам кон потребата уште да истражуваме во таа област која, според мое мислење, дава уште многу простор за истражување“, вели Митевски. ТВ Ирис веќе емитуваше над дваесет емисии кои наидоа на голем, позитивен одзив кај јавноста која секога е „гладна“ за ваков вид емисии кои на нашите телевизии малку ги има. Емисиите просечно се во времетраење на околу 50 минути. Некои

ВОТ

ЖИ

Ќемал секој ден седи на она што требаше да биде фонтана на плоштадот. Потечен е во лицето, нема пари за лекови. Чека на милоста на некој граѓанин да му купи бурек....Што социјална држава е Македонија во која можете да си умрете сред плоштад, а никој од надлежните глава да не го заболи?

емал Јашаров не е непознат за постарите штипјани. На времето беше спортист, голман во ФК „Младост“. Ситен во градбата, со тажен поглед, изгубен во просторот на ова временевреме, овој 73 годишен штипјанец чека на некоја милозлива рака да му купи барем четвртинка бурек. Да може во денот да има барем еден оброк. Поло-

Целта на емисијата е и гледачите да добијат можност за попладневно расположение. Митевски вели дека со емисијата се враќа и на период кога познатиот патеписец Евлија Челебија престојувал во Штип, добро го проучил нашиот град, и во своите патеписни записи, меѓу другото забележал: „Овде има убав градски живот со убави староградски песни“.

помалку, некои повеќе, се во зависност од гостинот. „Во емисијата, на убав муабет за нашето народно музичко творештво канам луѓе за кои сметам дека се компетентни да говорат на оваа тема. Луѓе кои имаат свој став по однос на оваа тематика. Тоа се музички работ-

ници, работници во културата, новинари... Лично сум задоволен од квалитетот на разговорите а за музичката презентација на „Штипјани“ и да не говорам. Ценам дека и од технички аспект екипата на ТВ Ирис совршено го прави сето тоа и на јавноста и нуди преубав музичко-разговорен производ“, посочува Димитар Митевски.

Митевски појаснува дека по турскиот период се појавува Кузман Шапкарев, силно посветен истражувач на фолклорното богатство на Македонија кој меѓу двете корици на своите книги поместил и многу песни од источниот регион. –„Во поново време, во 1986 година, нашиот сограѓанин историчарот Александар Донски издава книга текстуално сведоштво за едно богато музичко време. Таа книга многу ми помогна при дефинирањето на концептот на емисијата“, вели професорт пензионер кој никогаш не е во состојба на мирување.

Животната драма на Кемал Јашаров

вина од четвртинката бурек го јаде на лице место, другата половина ја носи дома на својата болна сопруга. Го познавам Кемал од дамнина. Заедно игравме фудбал. Јас за некои други клуб, тој за противничкиот. Го знам како мирен, скромен и културен човек, И затоа неговата животна приказна ме трогна па решив да ја споделам со нашата јавност. „Живеам од постојана парична помош од 4.000 денари. Тоа се пари за мене и за жена ми која е многу болна. Живеам под

кирија за што плаќам по 1.500 денари месечно. Ми остануваат 2.500 денари, што побргу со нив да покријам. Ми потече лицето во пределот под левото око, докторот ми препиша лекови, ама не ги купив. Не дека не сакам, дека не ми требаат, туку дека немам пари за нив. Оставив времето да ме лекува. Ако тоа е можно, ако не што господ Бог ќе ми даде“, ми зборува Јашаров. Седи така Ќемал секое утро на фонтаната која не е тоа, а ќе побара ситни пари за бурек или за лекови само од оние кои ги познава.-„Има двајцатројца кои не ја одбиваат мојата оружена рака, ми помагаат колку што можат,

нови кога и тоа го немам“, вели Јашаров. Тој никогаш не бил мрзелив човек. Би работел и би печалел по некој денар и на овие негови постари години, но телото не му дава. Одвај оди, болести многу, гладта која му стана верен придружник си го прави своето. „Работев како келнер на времето, не успеав да соберам стаж за пензија. Како млад бев на 13 доброволни младински работни акции, ја градев татковината, имавме тогаш убав живот за сите....Мислев дека така ќе биде до крајот на мојот живот, ама не испадна како што се надевав. Денес нема луѓе, нема пријатели, а најмногу

Кемал не ја имаше заборавено државата, учествувал на 13 доброволни младински работни акции, ја градел татковината, не се стекнал со право за пензија, за сега државата на него да заборавија.... и јас сум им многу благодарен за тоа. Благодарејќи на нив речиси секој ден можам да купам четвртинка бурек, иако има де-

нема држава која ќе се грижи за своите луѓе. Барем јас тоа така го чувствувам“, ја продолжува Кемал Јашаров својата

приказна.

Кај „надлежните“ во општината не одел. Не сакал да бара милост. Цени дека тоа е работа на државата. Дека државата е таа која треба да се грижи за својот народ. –„Јас во мојот случај не ја гледам државата. Сметам дека таа кренала раце од мене. Ви го раскажувам ова за мојата приказна да излезе во весник, можеби некој ќе се најде да ми помогне. Барем на овие стари години да имам за лекови и за барем два оброка дневно“, не замолува Јашаров. Ние таа наша света обврска како медиум ја исполнуваме. На одговорните во Советот на општината, на градоначалникот чија прва изјава беше дека ќе им ја врати насмевката на штипјани, на државата е да видат што ќе направат за Кемал и сличните како него да имат живот достоен на човек во овој век. А такви како човекот од нашата тажна приказна со секој нов ден ги има се повеќе.

ГРАДОТ

Вредна донација од семејството Караѓозови за универзитетот „Гоце Делчев“ Ш типското семејство Караѓозови донираше свој имот – куќа во штипско Ново Село на Универзитетот „Гоце Делчев“. Договорот за подарување на куќата го потпишаа ректорот на УГД, проф. д-р Блажо Боев, и сопственичката на куќата, Катерина Караѓозова. Ректорот Боев изјави дека универзитетот „Гоце Делчев“ со големо задоволство го прима драгоцениот подарок од семејството Караѓозови. –„Познатата штипска фамилија Караѓозови му подари имот на Универзитетот. Тоа е нивната семејна куќа, која е наоѓа во Ново Село. За потребите на Универзитетот куќата ќе биде преадаптирана и приспособена за студиската програма Историја и археологија, а на влезната врата ќе биде поставена спомен-плоча за познатиот лекар Панче Караѓозов. Ова е исклучителен потег на семејството Караѓозови, се надевам дека нема да биде и последен, а ценма дека и други ценети фамилии ќе тргнат по овој пример. Треба да направиме проектна документација, да ги добиеме потребните дозволи, со оглед на тоа

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

Куќата на семејството Караѓозви е во непосредна близина на ректоратот. –„Таа куќа потекнува од 19 век. Поттикот да го направиме ова беше воден од идејата на некој начин да заокружиме една целина – градот Штип именува медицински центар, улица, населба, а во Скопје постои и училиште со името на Панче Караѓозов. Ние цениме дека овој објект само уште повеќе ќе придонесе за угледот на Ново Село, кое е со богата традиција и историја. Неверојатно е колку постојат видни и еминентни личности кои ја задолжиле Македонија, а кои потекнуваат од Ново Село кое може да стане голема туристичка атракција со која сите ќе се горедееме, посочи Александар Панче Караѓозов.

„Гоце Делчев“: „Посебно ми е драго тоа што куќата ќе остане во спомен, затоа што градот Штип даде многу медицинари, лекари, а д-р Панче Караѓозов го нарекуваат неимар на македонската хирургија.Традицијата треба да се подСемејството Караѓозови на дело покажа како се сака држува. Сметаме родниот град: од потпишувањето на договорот дека ќе задржиме една убава традидека Ново Село е под заштита на ција со тоа што куќата му ја дониспомениците на културата, да раме на Универобезбедиме финансиска конструк- зитетот „Гоце Делција и, се надевам, дека во поче- чев“, а адаптиратокот на наредната година ќе ната куќа одлично започнеме со работа“, изјави ќе се вклопи во Боев.. Ново Село, кое поКатерина Караѓозова е по- ради посебноста на ранешна медицинска сестра и до- својата архитектура битник на највисоката награда за како значајно кулсестринство, а тоа е наградата турно наследство е „Флоренс Најтингел“. Таа изрази заштитено со задоволство што куќата ќе добие закон“, изјави Каранов облик, ќе биде реновирана и ѓозова.. Куќата на Караѓозови која ќе биде ставена во ќе биде во функција на високото функција на потребиде на УГД образование преку Универзитетот

КЛИНИЧКА БОЛНИЦА

Биолошката терапија се аплицира на Одделението за внатрешни болести. Се аплицира лекот Rituximab и тоа кај болни со тешки форми на активен ревматоиден артритис.

Нови можности за лекување на ревматоиден артритис

о рамките на Клиник а болница Штип започна да се применува современа биолошка терапија за лекување на ревматоиден д-р Моника Нашкова, артритис, која до неодамна пациентите имаа можност да ја примаат само на Клиниката за ревматологија во Скопје .

„Ревматските и мускулоскелетните болести претставуваат група од околу 150 болести кои во најголем дел, околу 70 проценти, претставуваат болести на локомоторниот апарат од локален или сегментен карактер. Тие непосредно не го загрозуваат животот, но го менуваат неговиот квалитетот и водат кон функционален хендикеп и инвалидност“. Вели д-р Моника Нашкова, спец.интернист при Клиничката болница.

„Биолошката терапија значително ја подобрува клиничката состојба на болниот, болката наутро е намалена, се намалува утринската вкочанетост, заморот исчезнува“, појаснува доктор Нашкова. Таа додава дека биолошката терапија ги подобрува лабараториските индикатори на воспаление, ги забавува, запира, а во некои случаи и подобрува структурните промени на зглобовите, што може да се види и на рендгенски снимки. Преку ваквата терапија се подобрува квалитетот на животот на болните преку намалување на нивната неспособност и зголемување на шансите за вклучу-

вање во активен живот. Покрај тоа се превенира инвалидетот на пациентите , едноставно тие можат да си ги обавуваат своите секојдневни обврски . Инаку, ревматските болести се причина за огромни здравствени трошоци и губиток на работна способност. Предностите за пациентите од апликацијата на биолошката терапија во Клиничка болница Штип се позитивни како од здравствен исто така и од економски аспект. Болните со тешки инвалидизирачки фор-

ми на ревматоиден атритис и членовите на нивните семејства се поштедени од дополнителни патувања до установа од терциерно здравство. Марина Шуманска

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

КОЛУМНА

Приказна за двајцата болесници

ПИШУВА: Стојче Самарџиев економски аналитичар

екој, сериозно болен, го однеле во болничка соба во која имало и друг пациент што лежел на креветот крај прозорецот. Сами биле подолго време, а оној до прозорецот погледнувал низ него и потоа неколку часови го гостел својот пријател (прикован за постелата) со живописни описи на надворешниот свет. Некој ден му ја опишувал убавината на дрвјата во паркот спроти болницата, опишувал како ливчињата танцувале на ветерот. Друг ден тој го забавувал со повторливи описи на она што луѓето го правеле додека поминувале покрај болницата, му раска-

жувал за убавите дечиња кои си играле во паркот. Поминувало времето, а пациентот што бил прикован за креветот почнал да се разочарува што не можел да ги види убавините што му ги опишувал цимерот. На крајот тој почнал да не го поднесува својот цимер, а потоа и да го мрази од дното на душата. Една вечер, пациентот кој лежел до прозорецот добил напад. Наместо да го притисне копчето за помош другиот пациент одлучил да не стори ништо. Случајно наминала сестрата. па пациентот до прозорецот го однеле во одделението за интензивна нега. Следното утро другиот пациент веднаш побарал неговиот кревет да биде поставен до прозорецот. Желбата му била исполнета, но кога поглед-

нал низ прозорецот открил нешто од што силно се стресол: прозорецот гледал само кон еден груб ѕид од тули. Неговиот поранешен цимер како волшебник ги измислувал прекрасните глетки што ги опишувал за да му го направи малку подобар светот на својот цимер за време на неговиот тежок период. Приказната е со две продолженија: песимистичко и оптимистичко. Песимизмот вели и двајцата починале. Оптимизмот вели дека станале пријатели и долго, имале долг живот и долго пријателство. Да се најдеме (сите) во текот на мислата од најголемиот физичар Стивен Хокинг: „Живееме во мала државичка на малата планета во системот на една многу просечна ѕвезда, сместена во една

од стотиците милиони галаксии“. И, сега колку се големи нашите проблеми!? Дали проблемите и предизвиците се навистина толку и така сериозни колку што, некои, ги направија да бидат“? Живееме, какви и да се животот и живеачката овде, со живот како точка, миг во вечноста или вечната илузија. Затоа радувајте се во патувањето и осетете го животот, а дајте и на другите да го осетат и вкусат“. Постојаната тема на времето останува-инвестиции, инвестиции... Во мигот во македонската економија без странски директни инвестиции можат да растат само кактуси, глогови и валавци, а штипската економија без инвестиции во клиничкиот центар ќе заостанува и заостанува.

Болно куче на плоштад, опасност за граѓаните К

уче тешко заболено, најверојатно од опасната болеста калаазар, подолго време лежи на плоштадот и на улиците во негова близина. Болеста која ја има ова куче е пренослива и на луѓето па лесно може некој да си го загрози здравјето ако дојде во допир со кучето. Кај вакви кучиња, вообичаено, лекот е во нивно хумано усмртување. Но, дека во Штип, во најстрогиот центар на градот, има многу кучиња тоа може да се види секој ден од постирањето слики на социјалните мрежи. Локалната власта не го реши (решава) овој голем штипски проблем кој воедно е и голема градска срамота. И со овој текст и фотографија која ја снимивме на плоштадот, само сакаме да го потсетиме Нарцисот и другите од локалната власт дека треба да си ја вршат работата за која се дебело платени од нашите, граѓански пари.

НАСКОРО Нов Веб портал ИСТОК ПРЕС 24/7 Вести, информации, интервјуа, репортажи, колумни, економија, образование, култура, спорт, екологија, невладин сектор, писма, ставови, мислења, политички и граѓански активизам... Тотално информирање за и од животот во Источниот регион...

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

МИСЛЕЊЕ

ЗАБОРАВЕНА ИСТОРИЈА ЗА НЕЗАБОРАВ

ДОНЕ ШТИПЈАНЧЕТО ОПЕАН ОД БИТОЛЧАНИ, А ЗАБОРАВЕН ОД ШТИПЈАНИ

ваа година ( 15 април 2016) кога беше нормално во Штип да се одбележи 85 годишнината од смртта на Андон –Донче Стојанов, од битолчани наречен Доне Штипјанчето, никој не се најде во градот ни името да му го спомене. Тоа не зборува за за Доне, тоа зборува за нас како штипјани, ние сме тие кои своите заслужни граѓани низ историјата не ги почитуваме а наводно се гордееме со нив. Доне беше и остана синоним за храброст и издржливост, тој и во најголемите мачења не ја предаде ТМОРО. Изложен на страшни мачења не ја предаде револуционерната тајна. Неговата саможртва ја спаси од голем удар штотуку родената Македонска револуционерна организација. Доне беше инспирација битолчани да го опеат во народната песна, Јаворов и Талев да пишуваат за неговата издржливост и цврстина. Ѓорче Петров во своите Спомени, за него напишал: „Доне си создаде име во организацијата како прататко на тврдоста при најголемите страдања. Така се создаде традиција, еден дух во организацијата, да не се искажува, да не се издава ништо“. Прилепчанецот Тодор Станков, некогашен штипски учител и соработник на Гоце Делчев а во време на Првата светска војна, 1916-1918, и градоначалник на Штип, на 16 април 1931 година, како последен жив другар од првите денови на организацијата на погребот на Доне му донесол венец со натпис „ На Гај Муције Сцевола“. Споредувајќи го Доне со храброста и издржливоста на римскиот благородник Гај Муције Сцевола, познат како „леворакиот“ му оддал највисоко признание за храброст. Доне првиот курир на Организацијата и најповерливата личност на Гоце во Брегалничкиот регион доживеал и преживеал најтешки маки за кои многу малку сакал да зборува во текот на својот живот. Од стенографските белешки на Доне дознаваме точно што се случило во тие судбоносни моменти. Покрај кираџиската работа за пренос на различна стока помеѓу градовите и селата, во 1895 година

Пишува: Елена Јосимовска, историчар

сти Доне да биде убиен. Таа задача паднала на браќата Пешкови: Ѓорѓи, Никола и Харалампи од Прилеп. Исто така и Гавазов договорил со некој арнаутин да го убијат но откако виделе кој е Доне Стојанов сето тоа било откаОсогово 1905 , учесниците на Вториот конгрес на Скопскиот режано. волуционерен округ. Поради грчко-турската Седат од лево Доне Штипјанчето, Мише Развигоров, Даме Груев, Ефрем Чучков, Атанас Бабата. Во вториот ред втор од војна се нашол во амнестираните и на 20 октомври 1897 годесно - Марко Секулички и четврт Славчо Абазов. дина Доне излегол од затвор. Но набргу потоа се дознало дека во затворот имало и друго по налог на организацијата, во стопати и по неколку дена не му лице со истото име и презиме, повеќе наврати одел од Виница кое всушност требало да биде за Велес и на учителот Чокрев амнестирано, и дека е напраму носел пушки, весници и ревена грешка, веднаш почнала волуционерна литература. Исто потера по Доне. За среќа Доне така одел за Битола, Прилеп и бил навреме известен за тоа и Крушево носејќи писма и весзаедно со семејството го напушници. Почесто одел кај Пере тил Штип и заминал за ЌустенТошев кој бил директор во шкодил спомен плоча на неговата лото во Битола..Од 1896 година куќа во Ќустендил каде ги остадобил од организацијата должвил и своите коски. ност да оди на секои 15 дена за Битола, прво во селото КукуриСе чини дека ова е единчино а потоа му било наредено Спомен плоча на неговата ственото нешто што останало куќа во Ќустендил директно да оди во Битола. од Доне Стојанов, ако не беше песната од благодарните БитолКога го фатиле, во не- носеле ни леб ни вода. Во ме- чани во Штип денес немаше да дела на 6 април 1896 според ѓувреме, пред да го осудат на се знае и неговото име. Редно е стариот стил, Доне носел стока 101 година затвор, бил испра- Штипјани, ако не спомен обенатоварена на три коња. Во двата товара со ориз се наоѓале десет бомби, десет мали револвери, динамитни патрони и весници. Покрај тоа носел уште 50 ока восок и 50 ока миндали (бадеми) и писмо шифрирано без печат и датум за битолскиот Евреин Аврам Моис, половина од тоа писмо успеал да проголта но името сепак паднало во нивни раце. Тука започнале страшните маки на Доне да признае кој Остатоци од темелите на куќата на Доне во маалото Тузлија во го испратил и кај кого тре- Штип бало да ги носи бомбите и писмото. Го држеле 6 месеци во долап, тоа било темна просторија која со- шуван, претежно ноќе и лежје, тогаш за неговото дело бира само еден човек со висина крвнички тепан до губење на што сите не прави горди, барем од 1,50 со кал и вода до коле- свест. Уште при самото апсење една улица да го добие негоната и не можело ниту да се Организацијата од страв да не вото име . седне ниту да се легне а и че- ги предаде започнала активно-

ТРАДИЦИЈА

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

По 91 година забранетата „Маруша“ повторно се враќа во штипскиот театар?

остои ли можност штипската културна јавност да барем за миг да се вратио речиси еден век нананазад? И на сцената на Народниот театар одново да ја види „Маруша“, првата забранета театарска претстава во театарскиот живот на градот и воопшто во Македонија. Ова прашање, на некој посебен начин, го отвори познатата театарска критичарка Лилјана Мазова. Таа, во интервју за Утрински весник, потсети на „Маруша“, како на прва забранета театарска претстава во Македонија, настан кој се случил во 1925 година. „Маруша“ доживеала премиера во штипското Повластено позориште, за ден потоа властите да ја забранат за натамошно прикажување. Во интервјуто, во однос на „Маруша“, Мазова го рече следново:

Сад и работел како професор во гимназијата, а во слободно време пишувал драмски текстови, да го имаат во своите витрини, меѓу останатото пишано културно штипско наследство. ЧИТКУШЕВ: „Во музејот ги имаме изложено партитурите на Славко Нетков, делата на Серѓеј Михајлов, песните на Ацо Шопов. Имаме многу пишани документи кои се однесуваат на културата во Штип помеѓу двете светски војни. Во таа насока е и нашето барање до Министерството за култура за финансиска под-

и одново поставена на сцената на штипскиот Народен театар. Можеби требаше да се направи напор „Маруша“ да ја имавме на репертоарот на ШНТ минатата година, по повод 90 години од нејзината премиера, но ако тоа е пропуштено убаво би било во текот на оваа календарска година да ја имаме пред нас, без оглед на нејзината уметничка вредност. Во контекст на оваа нова идеја во штипските културни кругови, сакам да појаснам дека по премиерната изведба „Маруша“ била забранета од тогашната локална власт, а по ургенција на црквата која тогаш имала големо влијание на вкупниот живот во гра-

МАЗОВА: „Среќна сум што ќе се појави пред јавноста драмата „Маруша“ од 1925 година, која е и првата забранета претстава во Македонија. Ќе биде сосема различно издание за кое слух имаше само Музејот во Штип. За неа со децении разни скрибомани тврдат дека драмата ја нема, а јас ја добив пред деценија и повеќе, во ракопис, затоа што друго издание и нема“. Штип важи за град во кој се случиле многу „први“ rаботи во областа на културата. Штип (Модната конфекција „Астибо) прв ја воведе манифестацијата „Културата на трудот“, кога театарски претстави, коцерти на сериозна музика, литературни читања, средби со културни работници се одржуваа во големата сала на фабричкиот ресторан. Во овој град за првпат се крена голема културна прашина и околу театарската претстава „Здраво седма сило“ од Душко Родев, за која прво се пишуваше дека власта ја забраниле но таа подоцна имаше неколку репризи. Но, да видиме што е со „Маруша“ и зошто културната јавност во Штип одново се возбуди околу нешто кое се случило пред 91 година. Зоран Чиктушев, директор на штипскиот музеј вели дека тие би сакале текстот на „Маруша“ напишан од штипјанецот Васил Хаџикимов и Душан Будимировиќ, кој бил и режисер, кој дошол од Нови

осумдесеттите години на минатито век е во тоа што таа предизвика многу повеќе полемика отколку што успеа да опстане на репертоарот.Имаше обиди за нејзина забрана, во Штип на тркалезна маса дојдоа голем број театарски работници од Македонија и тогашна Југославија, а на крајот излезе дека во право беше Милутин Мишиќ, уредник на културната рубрика во тогашна „Борба“ кој посочи дека претставата не треба да биде забранета, дека се работи за слабо драмско дело кое бргу и само ќе си се симне од сцената. Тогаш се говореше дека зад обидот да се забрани „Здраво седма сило“ стоел висок партиски функционер од Штип, кој бил во лоши односи со авторот Родев...Но, претставата не беше забранета, а по само мал број репризи си замина од репертоарот на штипскиот Народен театар. КАЦАРОВ:

Драмaтургот и уметнички директор на дршка во однос на НУКЦ „Ацо Шопов“ објавувањето на биТрајче Кацаров смета товата драма „Мадека поради историХаџикимов Будимировиќ руша“. Прво, тоа е скиот контекст на „Мамногу значајно за дот. Црквата во тоа време била одруша“ истата треба да се најде на еден важен период од културното говорна за „духовната состојба“ на театарската сцена во Штип, но...живеење на Штип и на Македонија, народот. Владиката ја предупре„Такви претстави се прават по а второ, со објавувањето и ставањето на текстот во музејските ви- дил власта дека во претставата по- повод значајни годишнини. Минатрини ќе го подигнеме и нивото на ловина од актерите говорат и пеат тата година беше најпогодно време презентативност и ексклузивност на несрпски (македонски) јазик, на за такво нешто бидејќи ја белена тој дел од поставка“, вели Чит- новоселски дијалект и дека како жевме 90 годишнината од органитаква не е погодна за јавно прика- зирано тетараско живеење и 60 кушев. жување. „Маруша“ е најстариот години од формирањето на штипПЕТРОВ: драмски текст на македонски јазик, скиот Народен театар. Но, таа За Кирил Петров, активен просле- постара од „Печалбари“ и од „Бе- можност се испушти, а мојот став е дувач на култуниот живот на Штип, галка“, и затоа заслужува нов дека треба да се чека на друга кој има напишани неколку драго- живот во куќата наречена театар“, јубилејна година, најдобро би било вели Петров. претставата да се постави во 2020

цени книги за театарскиот живот на градот под Исарот, убаво би било кога оваа битова драма, за која песните ги напишал штипјанецот Ристо Ѓорѓичков, оперски пејач, актер и диригент, би била објавена

Според овој посветен истражувач на театарскиот живот на Штип, овој град една година пред Бугарија имал театарска академија. –„Хаџикимов и Будимировиќ се запознале во 1923 година кога во Штип се формира Повластено позориште кое работело во денешниот Дом на млади. Таму формирале и театарска школа од каде црпеле кадри за актерство, дикција, сценско движење, играње и пеење на сцена“, посочува Петров. Штип имаше уште една голема драма околу друг драмски текст. Се работи за претставата „Здраво седма сило“ по текст од Душко Родев. Посебноста кај оваа претстава која се играше околу

година, на 95 годишнината од нејзината премира и на 65 годишнината од формирањето на ШНТ“, смета Кацаров.

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

КУЛТУРА

Штипскиот музеј кандидат за најдобар музеј од словенските држави

еда Кнежевиќ, директорка на Југоловенскиот историски музеј од Белград, кон крајот на минатиот месец беше во еден вид „инспекција“ на Заводот за заштита на спомениците на културата и музеј Штип. Во градот под Исарот таа допатува од позиција на личност која штипскиот музеј ќе го застапува пред меѓународно жири кое ќе го избере

најдобриот музеј од словенските држави, а во која конкуренција музејот од Штип е единствениот од нашата држава. „Без било каква демагогија ќе речам дека ме фасцинира се

она кое го видов како богатство од културни вредности во штипскиот музеј. Од археологија, историја, етнологија, вредности настанатите низ вековите, а за кое со исклучителна посветеност се грижи овој музеј. Со задоволство сакам да кажам дека се работи за одличен музеј кој има добар и квалитетен стручен тим кој се грижи сé во музејот да биде (по)ставено, сочувано и изложено како што тоа го предвидуваат прописите за заштита на едно така големо и толку значајно културно богатство. Ги посетив а р х е ол о ш к и от локалитет „Баргала“, црквата „Свети Спас“ галеријата на икони во црквата „Свети Никола“, Еврејските гробишта каде во тек се конзерваторски активности, ги видов етнолошката, историската, археолошката постановка...Со најголемо задоволство пред интернационалното жири ќе го претставам штипскиот музеј, а

се надевам дека ќе придонесам токму оваа институција да го добие големото меѓународно признание биејќи тоа и го заслужува“, ни изјави Кнежевиќ. Кндидати за наградата се музеи од Полска, Русија, Чешка, Словачка, Бугарија, Македонија, Србија, Црна Гора, Хрватска, Словенија, Белорусија...Точно 19 музеи конкурираат за признанието

нас не држат заедно“, вели директорката Кнежевиќ. Таа додава дека Југословенскиот историски музеј а комплексот на Дедиње во кој се наоѓа и гробото на Ј.Б.Тито. – о најголемо задоволство „Минатата година пред интернационалното комплексот го посежири ќе го претставам тија над 120.000 граштипскиот музеј, а се надевам ѓани, најмногу од дека ќе придонесам токму оваа поранешните ЈУ реинституција да го добие публики. Меѓу посетителите исклучително големото меѓународно голем е бројот на грапризнание биејќи тоа и го ѓани од Македонија“, заслужува посочува Кнежевиќ. Резултатите од из„Најдобар музеј од словенските борот на најдобар музеј од слоземји“. венските земји ќе бидат познати „Идејата е да се потенци- во месец септември, годинава, раат словенските корени и вред- кога жирито на состанок во Портоности, преку нив да препознаеме рож треба да си ја заврши одгодури и некои емотивни врски кои ворната задача.

СТАВ

Миле ВРАТЕОВСКИ, директор на Центарот за култура „Ацо Шопов“

Насочени сме кон квалитетни културни случувања

ентарот за култура „ А ц о Шопов“ прави сериозни раздвижувања во сферата на културата. Во првите шест месеци од тековната година, оваа институција од областа на културата реализираше повеќе културни настани кои до последното место ја исполнуваа големата сала во штипскиот културен храм. Од тука најавуваат уште многу нови и квалитетни содржини во вториот дел од тековната година.

„Наша стратегија е граѓаните да знаат дека ние сме тука за да им обезбедиме едно повисоко и поквалитетно ниво на културни настани и на тој начин да создаваме нови навики во однос на квалитетната култура. Работите кои ги направивме во првите шест месеци од годинава ни укажуваат дека сме на добар пат, а на нас е само обврската уште повеќе да се посветиме на овој сегмент од културното пул-

сирање на Штип“, вели директорот Миле Вратеовски.

Во големата сала при Центарот за култура се вратија филмовите, музичките настани со познати и признати изведувачи, а Народниот театар ќе го враќа квалитетот на претставите. Вратеовски укажува дека нивна цел е самото одење во театар да биде на ниво на свечен чин за секој граѓанин. „Нам ни гостуваа Влатко Стефановски и Мирослав Тадиќ, а нивните имиња беа доволен предизвик за преполна сала. Исто беше и при гостувањето на „Танец“, па со концертот на виолинистката Пламенка Трајковска, кога преку интеракција во настанот се вклучи и публиката, концертот на „Љубојна“ исто така предизвика голем интерес...Наша идеја е да ни гостува Македонската филхармонија, а за 8 Номеври, Денот на ослободувањето на градот, ќе донесеме големо музичко име чиј идентитет засега не сакаме да го откриваме“, вели директорот Вратеовски. Театарот ќе има мала летна пауза, а за ШКЛ ќе се подготвува комедија по текст на Нил Сајмон. На почетокот од месец август една

претстава за деца ќе работат режисерите Никола Ристов и Драгана Милошевска Попов. Театарот мора да го крева својот квалитет и за таа цел ќе гостуваат многу познати театарски режисери не само од нашата држава туку и од странство.

Во првото полугодие од тековната година оваа културна институција организира и џез фестивал по повод Светскиот ден на УНЕСКО што во иднина ќе биде традиција.

На рати се реконструира Градскиот стадион

СЕГА И ГЛУВЦИТЕ –ПРОБЛЕМ!

а Градскиот стадион повторно почна да се работи на теренот. Се донесува песок, се расфрла на местата кои не се покриени. Песокот се поставува на 30 сантиметри од подлогата. На теренот што се подготвува се сретнавма со изведувачот од бугарската фирма. Го прашавме- која е причината што се оддолжува изградбата? „Тоа не можам да го кажам, инвеститорот , Израелската фирма, е одговорна за тоа. Сметам дека за 15 дена ќе го покриеме теренот со песок, а потоа ќе го посееме семето за тревата...“- ни рече претставникот на бугарската фирма, изведувач на работите. Го прашавме дали песокоот е по стандардите на УЕФА? „ И јас слушнав дека вашиот градоначалник кажал дека песокот не е по стандардите. Тоа е најголемата лага што сум ја слушнал. Со истиот песок ги градевме и терените во Тетово и Битола.

По се изгледа вашиот градоначалник сака да биде и архитект и сезнајко...“- изјави претставникот на бугарската фирма, кој ја надгледува изградбата на теренот. Тој предупреди дека локалната власт има обврска да ги реализира договорените услови, да донесе струја, трафостаница на Стадионот. Да ги уреди трибините и соблекувалните според договорот. „Жално е тоа што го гледам на теренот. Тревата околу теренот е висока. Забележав на сите страни глувци и тоа големи. Тие можат, кога ќе го посееме семето да донесат и проблеми по тревата. Гледам дека не се води сметка за водата од шахтите, тече вода покрај теренот.Мора уште сега да има човек кој ќе се грижи за теренот...“ Откако ќе биде фрлено семето, ќе бидат поставени и 48 комјутерски прскалици на теренот. Се размислува и за уништување на рачките кои евен-

ПОВЕЌЕ НЕ ДРЖАТ ОПРАВДУВАЊАТА ЗА „ДЕЖУРНИ ВИНОВНИЦИ“

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

СПОРТ

УГД И ОФИЦИЈАЛНО ШАМПИОН НА МАКЕДОНИЈА ВО ПИНГ-ПОНГ

Во Европа или...

удно, но вистинито- Брегалница во самостојна Македонија не ја почувствувала слас- та да игра во европските купови. Се знае дека никогаш не била шампион, па ниту Куп победник, освен еднаш кога во потранешна СФРЈ дојде до Куп победата. И сега кога наближува новата сезона, штипјани се во исчекување. Се прашуваат-дали оваа година нивните миленици ќе го постигнат најголемиот успех-да играат во Европа.? Раководстото на Брегалница секогаш најавува големи амбиции, но ништо не остварува. Секогаш, по завршувањето на сезоните, наоѓа оправдување за неуспесите во „дежурните виновници“. Никогаш нема смокритика и за менеџирањето на клубот, иако тој е градски, во него најмногу инвестираат граѓаните.По Вардар, Шкендија и Работнички, Брегалница, се чини, во овие години има и најстабилно финансирање, барем засега.. Дали лошото менаџирање со парите е главниот проблем? „ Веќе нема иправдувања за лошите резултати.. Секоја година иста „песна“. Не можеме повеќе да молчиме. Мора да се има отчет и одговорност за резултатите. Во нашиот клуб секогаш се бараат „дежурни виновници“ за резултатите.Се знае чија е одговорноста на тие што го водат клубот, тренерот и на крајот- на фудбалерите. Годинава мора да се размислува за излез во Европа...“- вели легендата на штипскиот фудбал, Никола Штериев, додавајќи дека во

тулно ќе се појават на тревнатиот терен.. Кога се ќе биде готово, локалната власт треба да обезбеди трактор, за косење на тревата и фрлање ѓубре , а и да набави машина за цртање линиите на теренот. Исто така, локалната власт треба да ја уреди атлетската патека, таа да се израмни до висината на теренот. Ако се биде во најдобар ред, посебно тоа го дозволат временските услови, можно е теренот да биде даден во употреба во почетокот на октомври годинава.

Колку натпреваритолку победи!

В последната година фудбалските асови никој за ништо не ги прашува.. Состојбата била подобрена кога екипата пред една година ја водел Влатко Костов, кој ги вклучил асовите во активностите на клубот, но сега се е по старо,истакнува Штериев. Меѓу фановите на Брегалница има незадоволство. Во Штип се намалува интересот за фудбалот, откако почна реконструкцијата на Градскиот стадион. Фудбaалот повеќе не е интересен за штипјани. Сигурно за тоа влијаат и резултатите. На штипјани им е досадно Брегалница само да ја гледаат во МФЛ. Од Брегалница нема нови информации. Засега, нема најава дека некој фудбалер потпишал договор со клубот. Единствено се знае дека само Стојанче Велинов мора да остане, оти има договор до јануари 2017година. Сите други се слободни. Од водените разговори со фудбалерите, нема епилог. Ќе има ли до 15 јуни, кога почнуваат подготовките? Нема уште многу време. Ристе Наумов најави заминување во странство, а другите се „мета“ на разни менаџери...

икендов во спортската сала „Јордан Мијалков“ заврши екипното првенство во пинг-понг. Се одржа плеј офот .во Супер лигата. Учествуваа 4 -те најдобри екипи во овааа лига. Двете штипски екипи УГД и Шампиони ФА доминираа. УГД без пораз го освои првото место и титулата, а второто Шампиони ФА. Пехарот на најдобрата екипа во Македонија и го врачи Кире Барбареев, претставник на ПФМ, проректор на Државниот универзитет „Гоце Делчев“ и поранешен пингпонгарски ас. „Среќен сум што пехарот остана во Штип. Лани го освои Шампиони Фа, а годинава ние. Во првенството немавме ниту еден пораз. Постигнавме максимален учинок и во Супер лигата и во плеј офот“- изјави тренерот на УГД, Ване Барбареев. Штипската екипа играше во состав Кристијан Станојковски,Петар Костовски,Филип Костадиновски и Игор Саздов, кој во финалната средба го совлада искусниот Саше

Богатинов од Шампиони Фа со 3-2. Честитки за сите пингпонгари на УГД и за покровителот Државниот универзитет „Гоце Делчев“.Со овој најнов успех на двете штипски екипи, Штип станува пингпонгарски центар во Македонија. Сега се очекуваат и добри резултати на УГД и во меѓународни рамки. Резултати УГД- ШАМПИОНИ ФА 5-2 , Работнички-Вардар 5-2, УГД- Работнички 5-2,Шампиони ФА вАРДАР 5-2, Шампиони фа-Работнички 5-2. Табела во плеј офот УГД 18, Шампиони Фа 8, Работнички 6 и Вардар 4 БОДА.

Македонските каратисти ги почнуваат подготовките за ЛОИ во Токио 2020

Емил Павлов сонува олимписки медал!

аратистите ги зафати еуфорија откако Извршиот одбор на Меѓународниот олимписки комитет во Лозана предложи неколку нови спортски дисциплини за ЛОИ во Токио 2020 година. Тоа се безбол, софтболот, скејтбордингот, спортското качување и каратето да бидат дел од олимписката програма во Токио 2020. Останува само формалната страна, Генералното собрание на Меѓуна-

родниот олимписки комитет на ЛОИ во Рио да ја потврди оваа одлука- каратето да биде олимписки спорт. Планирано е на ЛОИ во Токио да учествуваат 60 каратисти во кумите, 3-3, мажи и жени ,и 2 во кати. „Нормално, радосен сум по оваа препорака на МОК. Уште сега ќе ги почнам подготовките за ЛОИ во Токио. Сон на секој спортист е да учествува на ЛОИ. И да освои медал. Јас

сум оптимист. Сега имам две цели- да освојам медал од СП и ЛОИ во Токио. Сонот станува стварност.Во Македонија добро се работи со каратето, систематски и верувам дека конкуренцијата за ЛОИ ќе биде голема...“- ни изјави најдобриот македонски каратист, Емил Павлов.

Страницата ја подготви: Кирил Манев

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

TR-MR

ov -Mi Re k e ~e R i T

RAZONODA Кој кого... Кога го вози премиерот Полицијата го чува од народот. Со оглед на нашата ситуација мислам дека Полицијата треба да го чува народот Од неговиот премиер! Шарено... Шарената револуција не и се Бендиса на власта. Таа претпочита само Еднобојна, портокалова револуција. Просек... Просечната македонска плата Е како и менструцијата. Доага еднаш месечно, трае седум дена А и во двата случаи После тоа можеш да се ебеш! Поезија Утре не чека поубав ден Утре не чекаат победи нови Со такви ветувања власта оди напред А ние? Ние сме сосема – готови!

Razmisluva: Iv. BOJ

Звегор Нашиот Нарцис ја направи Отиња За да може да си го виде одразот во Водата на реката. За потоа како и вистинскиот Нарцис, Фасциниран од видената убавина Да заврши како својот идол. Да се удави во неа!

Броевите од 1 до 9 впишете ги во блоковите со големина 3 x 3 полиња (врамени со здебелени линии), така да секој број може да се најде само еднаш во водоравната или хоризонталната насока

С У Д О К У

СКРИВАЛКА треба да пронајдете два скриени предмети

ВИЦОТЕКА Евреин влегува кај Хитлер и прашува: -Хитлер, каде е брат ми? -Еве го во купатило, вториот сапун од десно... рекол Хитлер. Бабата слави 115 роденден. Дошле новинари и ја прашуваат нешто, а бабават наглува. Внуката и вели: Бабо, новинарите прашуваат која ти е најголемата желаба. -Да умрам што побргу, рекла бабата. Човекојадци минуваат покрај старски дом. Едниот предлага: -Другар, ајде да влеземе и да јадеме суви смокви!

ШТИПСКИ ГЛАС Основач, главен и одговорен уредник: Иван Бојаџиски 072/214-159 Компјтерска подготовка: Јорданчо Бојаџиски

Печатено во печатница „Европа 92’-Кочани Дистрибуција: „Басе прес“ -Штип

Постар човек води девојче низ мрачна шума. А во шумата језиво мрачно и страшно. -Леле чичко многу ми е страв низ оваа мрачна шума... -Молчи бре девојче, а како ли ќе ми биде мене кога ќе се враќам сам дома! Малиот Кире го прашува татка си: -Тато, можат ли црните маслинки да лазат? -Не бе сине, како тоа ти падна на ум! -Е, тато, изгледа дека сум изел бубашваба!

[tipski Glas, Juni, 2016 br. 65

ПЕРИСКОП

М-р Горан АНГЕЛОВ - Гајда, ПРОФЕСОР ПО ТРАДИЦИОНАЛНИ ИНСТРУМЕНТИ НА МУЗИЧКАТА АКАДЕМИЈА ПРИ УГД

Надежно е што кај младите постои интерес за традиционалните инструменти

еодамна приредивте концерт на традиционални инструменти. Вие сте магистер по етномузикологија, вашиот концепт беше интересен, па оттука и прашањето кој Ви беше мотивот да ги изнесете студентите и инструмените пред публика? Секоја година нашата Музичка академија при УГД прави по најмалку два концерти,

Поголем број граѓани дојдоа да го проследат концертот на традиционални инструменти

на крајот од семестрите. Тука има два мотива. Првиот е секој од студентите да почувствува одговорност за тоа што се бара од него, да развива чувство за колективно музицирање и презентирање на стекнатото знаење пред публика и на еден таков, посебен начин, да ја почув-

ствува повратната рефлексија. Вториот мотив е публиката, онаа која ја сака овој вид музика, да види и слушне што тоа ние работиме на нашата Музичка академија.

инструменти можат да се слушнат и во помодифицирана форма, а тоа влијае на интересот да се студира на нашата академија.

Постои ли интерес кај младите за спомнатите традиционални инструменти? Генерално мојот одговор е – да. Интересот на нашите студенти главно се должи на местото и околината во која растеле. Тоа, во принцип се млади луѓе чии родители, дедовци, баби свиреле на вакви инструмени па им се фатиле за срце. Но, постои и еден друг фактор. А тоа е сознанието дека звуците на овие

Постои таа разлика. Гајдата или кавалот самостојно имаат една форма на звук, но ако се во друштво со класични, современи и електронски инструменти тој звук е поразличен, иако автентичниот звук на традиционалните инструменти генерално е задржан и при вакви изведби.

Има ли разлика во звукот кога се Вие сте упорен борец за поголема за- свири традиционална музика во однос на стапеност на традиционалните иснтру- свирењето на современата, електронска менти (гајда, кавал, тапан, тамбура) во музика? севкупноста на нашиот музички живот. Колку сте задоволни од односто на електорнските медиуми кон овој вид музика? Не сум воопшто задоволен од односот на спомнатите медиуми кон музиката која како народ и нација не има обележено низ вековите. На нашите национална медиуми ретко се гледаат овие инструменти и ретко се слуша пекрасниот звук кои тие го произведуваат. Ја нема таа наша, автентична музичка форма. А треба да се има на ум дека се Покрај музиката од традиционалните инструменти работи за инструменти на нашите се слушна и преубавата, стара македонска предци, за еден значаен белег и симбол народна песна на нашето постоење.

Изборот на Николина, на радост на децата Николина Атанасова деновиве на УГД дипломира новинарство и односи со јавноста на еден сосема специфичен, досега непознат начин, а на радост на најмалите... „Бесконечно царство“, радио и ТВ емисија изработена од Николина Атанасова како дипломска работа на УГД, која ја одбрани со чиста десетка, е нешто што досега не се има случено кога младите избираат професија. Николина се одлучи да работи нешто што ќе ги развесели и разгали децата, ќе им го промени животот на подобро, а нивните родители ќе ги врати во младоста кога како деца, на ТВ ги гледаа култните „Коцка, коцка коцкичка“ и „На буква, на буква“... . „Секогаш сакам да работам нешто од срце и да бидам целосно задоволна, наместо да го изработам колку да биде завршено. Изработив своја радио и телевизиска емисија „Бесконечно царство“, ра-

ботена целосно по моја иницијатива. Сепак без огромната поддршка од мојот ментор, Проф. Д-р Кирил Барбареев и техничката поддршка од Александар Максимов мислам дека би било невозможно сето ова да се оствари“, вели младата новинарка, член на ЗНМ.. Таа смета дека новинарството денес, како професија е сфатено на еден сосема погрешен начин. – „Го замислуваат како трчање со микрофон и бркање луѓе или како место за истакнување на убавина. Немам ништо против сето тоа, но едноставно треба да имаш визија за она што сакаш да го работиш. Мојата дипломска работа ја имав замислено уште од како започнав

со студирањето, но голем дел од луѓето сметаа дека тресам глупости, дека тоа не е новинарство и дека мечтаам за невозможна мисија. Но јас бев сигурна дека мојот избор е добар и си останав доследна на себе“, појаснува Атанасова. Целта на емисијата „Бесконечно цаарство“ е да им овозможи на најмалите да Први честитки од професорите учат преку медиумите, но Кирил Барбареев и истовремено и да им поСтрашко Стојановски могне на наставниците во предавањето на наставниот ниот. –„Живеам во време во кое материјал. –„За почеток започнав децата од медиумите добиваат со обработка на македонската аз- шанса да научат за турски серии, бука, но не застанувам овде. Со емисии за возрасни или небитни ова завршив само една должност. информации за нивната возраст. Планирам да го обработам целиот Ја одбрав оваа тема со цел да се едукативен материјал предвиден надминат сите овие недостатоци во наставата. Ќе се борам „Беско- кои се појавуваат. Бев мотивирана нечно царство“ да стане дел од да придонесам за решавање на секој дом и секое училиште. Тоа е еден голем општествен проблем,а моја животна цел, желба, визија“, тоа за мене сеуште е голем преукажува младата новинарка... дизвик“, вели Николина. Николина смета дека од недоСега на телевизиите, на МРТВ статокот на едукативни содржини како јавен сервис посебно, оставеќе се чувствуваат последиците. нува да ја откупат и прикажуваат Таа посочува дека децата се по- одличната и мошне инспиративна доцна прозборуваат, дека се по- за децата емисија „Бесконечно веќе и подобро ги владеат царство“ и да ја стават на своите странските јазици од колку мајчи- програми.