Br62

Проф.д-р ДЕЈАН МИРАКОВСКИ, проректор за инвестиции, развој и одржување на УГД

Науката му помага на општеството во многу важни сегменти Стр.

3

Ален Георгиев, пратеник

Меѓународната заедница нема да дозволи цехот да го платат 4-5 граѓаните Стр.

Ангел Бојаџиев

МПЦ - ОА Брегалничка Епархија ги одликува нашите сограѓани Ване Богдов и Мите Николов со орденот „Свети Никола“

дебело ги излажа штипјани

Говорејќи на ТВ Стар за новата давачка за гробиштата која ги јавна штипјани, Бојаџиев рече дека во Скопје и во Кавадарци таа давачка била многу поголема. Ние го фативме во дебела лага... тр. 2 С

Скандалозно

Чуден синдикализам во ЈП „Исар“

Стр.

Црквата „Цар Константин и царица Елена“ за верниците од четири населби

Синдикат против работниците! Тоа чудо го нема во светот, а го има во нашето јавно претпријатие. Синдикалниот претставник настапува согласно своите социјални приоритети наместо да стане во одбрана на своето членство. Дали во ЈП „Исар“ ќе ни се врати Лудизмот од 19 век? Стр. 6 Дамјан ЧИТКУШЕВ, штипјанец, претставник на младата македонска режисерска гарда

Во театарот има седиште за сечиј вкус Стр.

13

8

И населбата Три Чешми доби убава црква Од мој агол

Доктори ја водат штипската политика

Стр.

Коментар на Кирил Манев:

Штипскиот спорт на најниско ниво Стр.

14

2

2

АНАЛИЗА

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

ОД МОЈ АГОЛ

Доктори ја водат штипската политика

N

Иван Бојаџиски

►Нема точен одговор зашто здравствените работници толку многу се вљубени во политиката ►Читај Ангеле, читај ►Вистинското прашање на „Човекот од Отиња“ ►Форум за текстил во Штип, а без штипјани

1

Со изборот на Дејан Ивановски за претседател на ОК на ВМРО ДПМНЕ сликата за штипската политика се комплетира. Сега политичкиот сегмен на градог целосно е во рацете на луѓето од здравството. Значи, политиката во градот ја водат луѓе предодредени да се грижат за нашето здравје. Владимир Милошев, максифацијален хирург е лидер на Општинската организација на СДСМ, Влатко Миташев, специјалист по уво, нос и грло е претседател на Советот на општината, хирургот Ален Георгиев е пратеник од редовите на СДСМ а актуелниот градоначалник Илчо Захариев е фармацевт. Е, сега, дали е ова добро или лошо тоа прашање останува да го одгатнат нашите политиколози, социолози, филозофи па и новинари. Сепак, толкавата навалица на политиката од луѓе кои десеттина години од животот посветиле на своето високо образование во една толку специфична и посебна област како што е здравството само може да упатува на фактот дека или на здравството кај нас не му цветаат рози или политиката станала најпрофитабилно занимање. Не само поради платата, зашто дел од овие лица се волонтери, туку поради бенефициите кои на политичарите им ги носи една политика која одамна е инсталирана во Македонија.

2

Ангел Бојаџиев ги излажа штипјани. За таа голема лага пишуваме во овој број на весникот. Но, она кое нас како штипјани најмногу треба да не загрижи е тоа што Ангел не чита ништо, а сака да го води најважното јавно претпријатие во градот. Да читаше барем малку немаше да падне во така ступидна замка. Лагата да му бие откриена за мошне кратко време. Да читаше нешто Ангел сигурно ќе знаееше за поговорката која доаѓа од Мадагаскар, а која гласи вака: „Кога лагата е сама таа е дебела крава, кога ќе добие сведок станува мршаво куче“....Лагата на Ангел како дебела крава живееше само еден месец. Кога доби сведок (истражувањето на Штипски глас) таа стана мршаво куче. Но, прашањето ми е: како сега Ангел од „Исар“ ќе им погледне на штипјани во очи? Како одново ќе се појави на ТВ? Ќе смисли ли некоја нова лага? Колку лаги досега има искажано? Тоа за Штип не е невежно прашање со оглед на фактот дека овој човек го води најважното јавно градско претпријатие. Ангел мора да знае дека Штип е град, а не некоја вукоебина....Или можеби јас се лажам.

3

Избори се ближат. Владеачката партија одржа трибина во Штип. Граѓаните, главно членови на ВМРО ДПМНЕ, добија можност да поставуваат прашања. Откако пет-шестмина штипјани му „испеаја“ панигирици на Захариев, еден од присутните дојде до микрофонот и постави едно многу непријатно прашање кое го упати на адреса на градоначалникот Захариев. Граѓанинот јасно праша до кога тие што работат на уредувањето на коритото на реката Отиња ќе бидат плаќани само со по 5.000 денари месечно, и зошто тие пари градоначалникот им ги исплатува на раце, а не преку сметка. На едно такво, како солза чисто прашање, Захариев даде одговор кој не заслужува со него да ве заморуваме вас, драги наши читатели. Сепак, овој граѓанин ги заслужува нашите честитки зашто на јавна сцена го потврди она за кое само се шепоти во градот. Дека „луѓето од Отиња“ работат за мали пари, дека парите им се исплаќаат на незаконски начин, дека работат по голем студ, пеколно сонце, ветер, дожд, по време и невреме за дома да однесат „фрапантни“ 5.000 денари. Некој кој има чувство на срам би поцрвенел после едно вакво шокантно откриетие. Дали така ќе биде и со главниот архитект на оваа морбидна приказна од нашето мизерно секојдневие, тоа останува да го видиме со тек на времето...

4

Текстилниот кластер одржа форум во Штип. Дебатата беше насочена кон состојбите во текстилната индустрија и можноста за создавање на бренд производи на една територија која би ја нарекле „смален Балкан“. Бренд производи кои ќе произлезат од проект кого го спроведуваат текстилни асоцијации од Македонија и Бугарија. Она кое мене лично ме изненади беше фактот дека од околу 80 сопственици на конфекции во Штип на форумот присуствуваше само Венцислав Филипов од „Астибо Фешн Груп“. Негативното изненадување да биде поголемо, на средбата имаше повеќе бизнисмени од Бугарија отколку од Македонија. Ако не беа манекенките кои вечерта ги претставија дел од производите на наши и бугарски конфекции, тешко дека во салата ќе можеше да се изборјат повеќе од дваесеттина присутни. Штипските газди на текстилни претпријатија не беа импресионирани од настанот. А таму се кажаа многу важни нешта поради што од исклучително значење беше потребата да се слушне и нивното мислење. Немаше никој ниту од Текстилното училиште, а ни од Факултетот на кој се учи текстилство, иако како една од најболните теми на текстилната индустрија беше посочен недостигот од млада и стручна работна сила. Во што е проблемот, тоа треба да си го видат луѓето кои го водат Текстилниот кластер.

Ангел Бојаџиев дебело и дрско ги излажа штипјани Прашање до Захариев: ќе го сменете ли конечно Ангел или ќе му доверите уште еден четиригодишен лажачки мандат?

В

о емисијата „Што мисли народот“ на Тони Михаилов, емитирана во живо на ТВ Стар кон средината на месец октомври, в.д директорот на ЈП „Исар“ Ангел Бојаџиев дрско ги излажа штипјани. Во таа пригода Бојаџиев информира дека штипјани плаќаат по 40 денари месечно (480 годишно) за одржување на гробните места на нивните покојници. Тоа е нова давачка, која ги „јавна“ штипјани откако овој вечен в.д. директор е на функција. Тоа е оној „раководител“ кој се прослави со тоа што од осум обиди не успеа да прочита три напишани речени, кој „подвиг“ мал милион интернет портали сеуште го прикажуваат, со што на силен потсмев го стави градот. За да го оправда овој нов удар по семејните буџети на голем број штипјани, Бојаџиев направи споредби со некои други градови. „Во Скопје за гробиштата „Бутел“ граѓаните кои имаат гробници на свои покојни годишно плаќаат по 1.900 денари за нивно оржување. Кавадарчани пак истата обврска ги чини 1.300 денари годишно“, рече в.д. Бојаџиев. Но, ние сме медиум кој ги проверува фактите, па на Бојаџиев можеме само да му порачаме: лажеш Ангеле, лажеш. Дебело и дрско лажеш. Без срам и перде лажеш. Работите воопшто не стојат така. Напротив. „За гробно место на гробиштата „Бутел“ во Скопје семејствата пла-

ќаат старателски надомест од по 320 денари на годишно ниво“, ни рече Милан Ивановски, служебно лице за посредување со информации од јавен карактер во скопски „Бутел“. Тој изјавата на Бојаџиев ја квалификува како „апсолутно невистинита“. Се јавивме и на телефонот во ЈКП „Комуналец“ во Кавадарци. „Во Кавадарци за одржување на гробиштата семејствата кои имаат гробни места на свои покојни месечно плаќаат по 16,67 денари, што на годишно ниво е 200 денари. Апсолутна лага е дека во Кавадарци за оваа намена сме наплатувале по 1.300 денари годишно“, ни рече Јован Ристов, втор човек во претпријатието. Кај скопски „Бутел“ Бојаџиев излажа за шест пати повеќе, кај Кавадарци за 6,5 пати. Најверојатно за да биде што поубедлив во својата голема лага Ангел Бојаџиев ги спомна енормните цени во Скопје и во Квадарци. Кога веќе и тој станал директор, макар и в.д. морал да го знае првото правило: дека кога љуби да се појавува во медиумите, секогаш ќе се најде некој кој ќе ги провери фактите. После една вака дебела лага прашање до градоначалникот Захариев: ќе го смените ли Ангел Бојаџиев од местото в.д. директор или ќе му дадете уште еден четиригодишен лажачки мандат? Ив. Бој.

Еден сади, стотина гледаат И младите штипјани масовно се вклучија во акцијата за засадување дрвца за спас на планетата земја која сé потешко се справува со климатнските промени. Штипските средношколци и млади луѓе од државни институции кај Новакова чешма засадија 160.000 багремови дрвца. Почетокот на акцијата беше означен со засадување дрвца кај новиот ректорат на Универзитетот „Гоце Делчев“, а дрвца се задеа и долж нашите булевари и улици. Старите би рекле: „Детето е родено, сега некој треба и да го лула“ - некој во иднина да се грижи за дрвцата за тие да пораснат во големи стебла кои ќе продуцираат кислород и ќе ни ја разубават глетката.

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

3

РАЗГОВОР СО ПОВОД проректор за инвестиции, развој и одржување на УГД

Проф.д-р ДЕЈАН МИРАКОВСКИ,

Науката му помага на општеството во многу важни сегменти Г-дин Мираковски, би сакал овој разговор да го насочиме кон значењето на Научно-истражувачкиот центар при нашиот универзитет. Сметаме дека самото име го димензионира неговото значење. Секако дека се работи за научен и истражувачки центар кој е од посебно значење за остварување на нашата цел, а таа е да имаме многу подобар развој на УГД преку научно-истражувачката работа. За студентите од втор и трет циклус на студии овој центар овозможува да имаат одлични услови за нивната научно-истражувачка работа која е од посебно значење за секое современо општество. Овој центар е од посебно значење за сите факултети од сферата на природните и техничките науки. Тој е и значаен сервис кој дава неопходни информации за дел од значајните потреби на државата и на стопанството, а преку нив и на граѓаните Со што располага центарот и што во него може да се истражува, а тоа да е од значење за пошироката заедница, за граѓаните? Во центарот се повеќе најсовремени лаборатории, од оние за фундаментални истражувања за хемискиот состав, структурата на материјалите па се до апликативни истражувања како што се истражувањата во однос на квалитетот на воздухот, на водата,

чавата која доаѓа од улиците, таа достигнува ниво од 106 децибали. Тоа е речиси идентично со бучавата која ја остварува авион во моментот на своето полетување а која изнесува 110 децибали! По две децении работа учителките имаат проблем со слухот кој им се намалува. Тоа е така насекаде во светот. Ние резултатите до кои доаѓаме им ги соопштуваме на институциите на кои се однесуваат, а на нив е како ќе одреагираат.

на храната и виното, на семенскиот материјал, на бучавата...Од тој аспект, а со оглед на високиот квалитет на нашите лаборатории, ние од ден во ден потпишуваме се поголем број договори за соработка со државни институции, локални власти,стопански организации кои сакаат да знаат како стојат по однос на овие живот важни прашања... Во нашата држава многу често се говори на теми на кои се истражува во овој центар на УГД, во неговите лаборатории. Таканаречени „големи“ теми се состојбата со воздухот кој го дишиме, прекомерната бучава, загадувањето на почвата, водите. Честопати се изнесуваат неточни, лаички проценки на овие теми.. Кој е одговорот на науката на тоа? Се сложувам дека се тоа топ теми кои постојано се вратат во јавноста. Овде можам јавно да говорам за дел од нашите истражувања, за другиот дел можат да говорат оние кои ги нарачуваат нашите услуги, зашто ние работиме за нив, а тие одлучуваат што е за јавност, а што не. За Штип е значајно тоа што градот е мала средина која се одликува со голема раздвиженост и со голема бучава која ја создаваат автомобилите и дел од комерцијалните објекти, а која бучава почесто е над дозволеното. Еве ви еден друг пример во однос на бучавата на кој работевме во нашиот научно-

Штип има чист воздух, градот има добар провев, почвата е незагадена, но со бучавата имаме проблем, за што говори и примерот со учителките од едно наше основно училиште ... истражувачки центар. Истражувавме колку една група учителки од четврто одделение се изложени на бучава, со оглед на тоа дека поголем број од училиштата се во центарот на градот. Кога учениците ќе излезат на одмор, заедно со бу-

Голема галама се крена околу најавената изградба на леарница во Пробиштип, град сосед на Штип. Стручната фела е за тоа таков објект да се гради, екологистите креваат врева дека тоа ќе бил само нов објект кој ќе загадува. Во такви околности граѓанинот најчесто не знае на што е, па точен одговор бара од науката? Како научник тврдам дека леарницата треба да се гради, дека таа нема да го загадува просторот. Еве ви аргумент: леарницата, на годишно ниво ќе испушта по 23 тони честички во воздухот. Тоа е еднакво на загадувањето кое го прават 300 домаќинства кои се греат на дрва под услов преку зима да трошат по само седум кубни метри. Треба да се знае и тоа дека кај дрвата станува збор за органска материја со кацерогени супстанци кој е поопасен од инертниот материјал кој ќе се создава од леарницата. Скопје дневно,

преку оџаците на домовите и другите објекти кои се греат на дрва, исфрла по најмалку 400 тони органски материјал. Да се вратиме на студентите и на тоа што тие, преку работа во лабораториите на НУЦ, можат да дознаат? Нашите студенти имаат можност да истражат многу актуелни проблеми во сферите во кои работат. Да дознаат многу работи од големо значење за граѓаните и квалитетот на животот. Ова е можно бидејќи најголем дел од нашите лаборатории се акредитирани, а нивните услуги се верифицирани. За резултатите кои се добиваат постои гаранција дека се мерливи. Каква е вашата соработка со поголемите наши компании, посебно со оние за кои се цени дека можат да бидат сериозни дестабилизатори на животната средина? Петта година по ред ја мериме бучавата на двата наши аеродрома. Хемиски анализи редовно правиме за потребите на рудникот „Саса“, за цементарницата Усје, за најголемата македонска депонија „Дрисла“ кај Скопје, за „Еуромакс“, вршиме мерење на квалитетот на почвата во земјоделските општини како и на квалитеот на храната која секојдневно ја јадеме. Како што веќе реков од ден во ден нашите услуги се се повеќе барани, а најдобрата работа во тоа е што на анализите работат и нашите студенти.

НЕОЧЕКУВАНО

Две признанија од Захариев за Штипски глас

И

без да сака градоначалникот Захариев му додели две големи признанија на Штипски глас за придонесот кој весникот го има во создавањето на добрата слика за Штип и штипјани и за решавање на горливи проблеми од значење за граѓаните. Првото признание за нашиот весник кое дојде од Захариев е Осмоноемвриската награда на град Штип доделена на Лидија Коцева, според нас првото лице во ЈП „Исар“. Градот се сети на Коцева откако Штипски глас оваа динамична, вредна, посветена и за својата работа многу квалитетна госпоѓа ја прогла-

си за Личност на 2014 година. Признанието на Коцева Штипски глас и го додели на свечена вечера во месец март, 2015 година. Тогаш напишавме дека Коцева не дозволува градот да остане без вода деноноќно грижејќи се за 150 километри водоводна и 100 километри канализациона мрежа. Второто признание кое стигна на адреса на нашиот весник од страна на градоначалникот е неговата одлука (конечно) за ангажман на фирма која хумано ќе ги собере кучињата скитници од нашиот плоштад и од нашите улици, меѓу кои има и две кои со себе ја носат

опасната болест кала-азар. Овој потег на Захариев дојде после објавената сторија (со текст и слика од илјада зборови) на која се гледа поголема група кучиња како безгрижно се играат на плоштадот. Фотографиите од доделувањето на признанието на Штипски глас на Лидија Коцева и од глутницата кучиња на штипскиот плоштадот ги објавуваме и во овој број од весникот како потврда за придонесот на нашиот медиум Штип да биде подобро место за живеење.

4

ИНТЕРВЈУ

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

АЛЕН ГЕОРГИЕВ, ПРАТЕНИК

Меѓународната заедница нема да дозволи цехот да го платат граѓаните С

о договорот помеѓу политичките партии од Пржино опозицијата се врати во Парламентот. Во пратеничките фотељи седна и нашиот сограѓанин Ален Горгиев, пратеник од редовите на СДСМ. Со Георгиев водиме разговор за актуелнната политичка состојба во државата и за неговите заложби во законодавниот дом.

Близу 15 месеци бевте надвор од Собранието на Македонија. За тоа време од владејачката партија стигнуваа критики дека не работите, а редовно си ја примате платата. Кој е вашиот одговор на тоа? Причини за нашата апстиненција главно и се познати на македонската јавност. Тоа беа криминално спроведените парламентарни избори во 2014 година. Но, не е точно дека не работевме ништо. Целиот тој период го поминавме во контакти со граѓаните, со нашите членови и симпатизери на кои им ја објаснивме нашата одлука за непризнавање на изборите. Со објавување на „Вистината за Македонија“, односн на тнр. „бомби“, и на најголемите скептици им стана јасно, како во Македонија се спроведуваат избори и дека нашата одлука била и повеќе од оправдана. Што се однесува до платата, на сите им е познато дека ние имавме поднесено оставки на функцијата пратеник, но власта од за нив познати причини не ги прифати, со што бевме оневозможени да си ја заработиме платата од нашите претходни работни места. Политиката е специфична професија, така да и бојкотот на Собранието и неприсуството во него е сосема легитимен начин на политичка борба. И вие сте еден од плејадата доктори кои посакаа да станат пратеници. Дали партиите ве сакаат зашто докторите секогаш се со контакт со многу народ и се популарни и дали кај оваа фела има некој посебен квалитет за да се бават со политика? Не гледам зошто докторите не би имале квалитети да бидат политичари. Треба да се знае дека

во Собраниските комисии и во Собранието минуваат многу закони од областа на здравството каде е неопходно прусутво на докторите. Се сложувам дека има удел и тоа што докторите, со мали исклучоци, сеуште во очите на граѓаните се чесни, хумани и почитувани луѓе, па како такви сметам дека политичките партии имаат извесни калкулации за бројот на освоени гласови преку личноста и интегритетот на докторот. Но, материјалниот статус и односот на моменталната власт спрема докторите воопшто, сметам дека никогаш не биле на пониски гранки. Седнавте во пратеничките клупи по договорот од Пржино, се јавивте ли некогаш за дискусија и на што беше насочена вашата прва дискусија, ако ја имавте.... За дискусија се имам јавено многу пати. На собраниска говорница го бранев Законот за минимална плата на СДСМ со кој работниците во текстилната ин-

пари од буџетот за Сојузот на борци од НОБ, беше одбиено. Конкретно за Штип имав амандмани на Буџетот, со кои барав да бидат префрлени пари за набавка на автобуси за градски превоз во Штип и изградба на мост помеѓу населба Сењак и индустриската зона во Штип. И ова беше одбиено од пратениците на власта. Имав и амандмани со кои барав пари за изградба на Студентски дом во Штип и гасификација на Штип, но за жал овие не ни дојдоа на дневен ред. Која е целта на опозицијата? Дали е тоа само борба за гола власт, дали е за една подобра, подемократична, поправедна, поперспективна,за една вистински европска Македонија? Целта на секоја опозиција е

Ален Георгиев, 41 година, роден во Штип. Медицински Факултет завршил во Скопје. До 2004 година работи во ПЗУ, а потоа во Општа Болница Штип. Специјализација по општа хиругија завршува во 2010 година. До Април 2014 година работи како хирург во Клиничка Болница Штип. Оттогаш до денес е пратеник во Собранието на РМ. Сопруга-хемиски инженер работи како шпедитер во приватна фирма. Има две деца, ќерка на 14 години и син на 7 години. Живее во стан од родителите а само возилото е во негова сопственост дустрија ке добиеја минимална плата од 11.000 денари веднаш, а не од 2018 година. Го бранев законот за укинување на екстерното оценување во основното и средното образование. Овие закони беа предложени од СДСМ, пратениците од власта ги одбија. На пратенички прашања имав жестока дебата со заменик министерот за здравство и премиерот за катастрофалната состојба во македонското здравство. Во собраниската комисија за Буџет, барав повеќе

да биде коректор на власта, да ги лови сите грешки на позицијата, да укажува на нив, да ја алармира јавноста за тоа. Понатаму е должна да нуди подобри решенија и закони, нешто што често го правиме, но власта нема прифатено ништо од ова. На крајот на краиштата и борбата за власт е цел на опозицијата, затоа што само со освојување на власт ќе може да ги спроведе своите политики, програми и визии. Иако има поединци кои влегуваат во политиката од одре-

дени лукративни причини, сметам дека најголем дел од политичарите, посебно оние кои во политиката ќе влезат како изградени и признати личности, имаат желба за подемократска, поправедна и поперспективна Македонија. Вие сте хирург, ги знаете состојбите во здравството, во Штип одамна се најавува нова Клиничка болница, кој е вашиот став за квалитетот на нашето здравство и за болницата која која секако му е потребна на регионот? За болницата што ќе се гради, веќе е депласирано да се зборува, бидејќи во изминатите 56 години, немаше избори, а нејзината изградба да не биде почнувана. Еве последно беше во Октомври 2016 година почнува со изградба, месецот помина, а од тоа ништо. Што се однесува до квалитетот на здравството, погледнете ја смртноста на новороденчињата, 229 во 2013 година. Рекордери во Европа, а тоа е еден од основните параметри за ефикасноста на здравствениот систем. Погледнете ги условите во нашата Клиничка болница. Недостигаат лекови, пациентите сами ги купуваат, оние лекови што ги има, се набавени по критериум најниска цена, тендерот за лекови не е спроведен скоро цела година. Неретко во зимските месеци, пациентите си носеа греалки од дома, недостигаат хигиеничарки. Вие сте новинар, влезете во болницата, направете анкета. Ниту пациентите ќе бидат задоволни, ниту лекарите и медицинскиот персонал ќе бидат задоволни. Понатамошни објаснувања не се потребни. Факт е дека пред и после бомбите на Заев и на СДСМ во Македонија ништо не е исто... Апослутно. Сите изминати години СДСМ укажуваше на начинот на владеење на ВМРОДПМНЕ и начинот на кој ги добива изборите. Сега конечно со проектот „Вистината за Македонија“ целокупната јавност имаше прилика

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

да слушне работи за кои ни во најголемиот кошмар не претпоставувала дека се случуваат. Како резултат на тоа се потпиша договорот од Пржино со кој, власта се се согласи на се што е неопходно за да конечно после многу години во Април 2016 година имаме минимум фер и демократски избори. Но надежта и еуфоријата траеја кратко, бидејќи, откога Груевски виде дека овој договор нема да биде уште еден палома договор, а уште повеќе откога специјалната јавна обвинителка најави дека веќе во декември ќе има обвиненија, почнаа опструкциите. Сериозно се доцни со изборот на министри од опозицијата, не е изгласан Изборниот законик итн. Целокупната македонска и меѓународна јавност виде, кој всушност бега од фер и демократски избори. Власта знае дека на такви избори, ќе биде тешко поразена, за се она што им го направи на македонските граѓани сите овие 9 години. Таа презеде стабилна држава, кандидат за членство во ЕУ, а ја направи осиромашена, презадолжена, партизирана и за жал болна од бела чума, бидејќи повеќе од 440.000 граѓани се иселија во странство. Инаку расчистувањето на бомбашката афера е во рацете на специјалната јавна обвинителка, сите материјали ќе и бидат предадени, а таа ќе има макотрпна работа. Ја разбираме вознемиреноста на владеачката гарнитура, но дојде времето секој да си одговара за своите (не)дела. Што СДСМ, ако победи на следните избори, ќе промени во државата? На што може да се надева овој народ, што е тоа што можете да му го ветите но и да му го исполните, што е тоа што му е најпотребно? Според изјавите на нашиот лидер и иден премиер Зоран Заев, најпрвин треба да завладее законот, и секој што се огрешил од него, да си ја добие заслужената казна. Се она што е изнесено од Македонија, да се врати назад. Да се врати мирот, спокојството, слободата на нашите граѓани, бидејќи станавме на еден начин хибриден режим. Власта е безгрешна, никој не смее да каже нешто против неа, а да нема реперкусии за тоа, луѓето не зборуваат преку телефон, шепкаат по кафеани. Се апсат политички опоненти, се рушат објекти, се затвораат телевизии, се затвораат синдикални лидери, земјоделци, новинари. Дојдовме до таму, да пред нашите очи се тепаат новинари, се разбира критички настроени кон власта, и никому ништо. Се однесуваме како тоа да е нормално. Затоа тоа лудило мора да престане. Што се однесува до другиот дел, односно што СДСМ по преземањето на власта ќе направи, знаете дека веќе еден

ПОЛИТИКА месец, ширум Македонија, ние ја промовираме Визијата за Македонија. Со неа се опфатени сите области и сите граѓани, на кои им нудиме многу мерки за подостоинствен и побогат живот. Секогаш може повеќе и подобро,затоа овие трибини се интерактивни, и на нив од граѓаните добивме редица одлични предлози што ќе им го подобрат животот и кои секако ке бидат инкорпорирани во конечната победничка програма за следните парламентарни избори. Македонија е во најголема политичка криза во 24 години од нејзината самостојност, каде таа би не одвела ако не се спроведе договорот од Пржино? Можно ли е Европа да ни удри блокада, пред се економска... Не сакам ни да помислам, што ќе се случува ако Европа не

блокира, бидејќи тогаш Македонија а и Штип како град со економија која е многу зависна од странски компании ќе изгори. Јас немам дилеми дека власта соочена со својот се поизвесен крах, ќе се обиде да ги втурне и граѓаните во некаква криза. Но исто така немам дилеми дека граѓаните веќе ја прочитаа власта, ќе ја сочуваат смиреноста, присебноста и на изборите во април ќе им кажат збогум. Исто така сметам, дека и на меѓународната заедница и е јасно кој е генератор на целата оваа криза, и нема во никој случај да дозволи цехот да го платат македонските граѓани. Има ли нешто што им го признавате како успех на државната и на локалната власт? Како централна власт на ВМРО-ДПМНЕ, им го поздравувам отворањето на Универзитетот Гоце Делчев и ТИР Зона, иако се плашам за нејзината иднина кога ќе престанат субвенциите од државата. Им признавам дека успеаја и да ги превработат буквално

сите јавни установи со кадар исклучиво од членството на ВМРОДПМНЕ, партизација каква Штип не памети. Би ги прашал што се случува со аеродромот, студентскиот дом, затворениот базен, казните во илјадници евра за дуќанџиите, иселувањето на младите и образувани кадри сосе семејствата и уште многу други работи. Што се однесува до градоначалникот, кој што се фалел дека многу направил, сметам дека нема ништо спорно во тоа. Нека си се фали, но ние сме тука да гледаме и да го прашуваме. Ќе прашуваме што е со обвинувањата за незаконско поставување директор, жалбите за мобинг во ЈП Исар? Што е со пензионерскиот дом што се гради на местото на ресторанот кај касарната Јане Сандански и градбата на Трговскиот Центар во Штип? Зошто дозволи да се гра-

дат објекти во паркот во населбата 8 Ноември, омилено катче за рекреација на нас, неколку илјадни граѓани на населбата и нашите најмлади и деца. Каде е фонтаната на реконструираниот плоштад, каде сега градоначалникот засади цвеќе? Каде се платформите за паркирање? Имаше ли злоупотреби таму? Се реши ли проблемот со паркирање иако се воведе платен паркинг? Што е со ископот на песок на река Брегалница, состојбите во ФК Брегалница? Почетокот на реконструкција на Градскиот стадион, а освен што е изорана тревата, нема никакви активности, бидејќи пари нема. Што е со платените, а неиспорачани дрва за огрев? До каде е постапката со минатогодишната злоупотреба на пари од Пастрмалијадата од вработени во општината? Како можеше мирно да спие, после концертот на Цеца и нејзиното инкасирање на илјадници евра, а имаме млади луѓе на кои им беше потребна финансиска помош за лекување во странство?

5 Зошто градоначалникот Захариев не кажа еден збор за затворањето на култното Ангелс кафе и причините за тоа, а сопственикот на истото помагаше болни, донираше возила и опрема за болницата, украсуваше фасади...... Прашања многу, но не верувам дека ќе бидат одговорени. На СДСМ му се импутира дека не е доволно присутна на терен, меѓу народот, дека нејзината Визија за Македонија тешко продира до граѓаните, делумно и поради медиумската блокада, делумно поради тромоста на теренот. Како, до април и наредните избори ќе го убедувате народот дека Вашата политика е подобрата опција за Македонија? За жал, можам да кажам дека во регионот и пошироко нема опозиција што има поголема медиумска блокада од онаа на која што е изложен СДСМ. Имате три национални телевизии, плус националната МТВ, кои се ултравладини. Од 30 минути вести, 25 минути се воспева Груевски и власта, чешмички, игралишта, трета економија во светот, топ реформатор и така натаму. Во преостанатите пет минути, толку напади, навреди и понижувања за опозицијата од типот кодоши, предавници, криминалци, бандити итн. Од скоро 40 објавени бомби од проектот Вистината за Македонија, немаат објавено ниту една секунда од нивните содржини, иако редовно новинари од овие ТВ куќи беа присутни на прес конференциите. Од друга страна имаме 3 телевизии кои се објективни, и верувам дека ако само малку повеќе известуваат против власта, дека ќе ги снајде судбината на А1 Телевизија. Трите најтиражни весници во Македонија се во рацете на луѓе блиски до власта, со иста содржина како и провладините телевизии. Единствениот неделен магазин, критички настроен кон секоја власт, а не само кон оваа, претрупан со пријави за клевета, осиромашен од плаќање казни за навреда. Па како во ваков медиумски амбиент, имате шанси да ја промовирате својата програма или да се чуе вашиот глас? Речиси невозможно. Затоа во наредниот период ќе продолжат трибините ширум Македонија за презентирање на нашата Визија за Македонија, и со ангажман на сите членови и симпатизери на СДСМ, ќе тропнеме на секоја врата и ќе го посетиме секое семејство, затоа што секаде можеме да се појавиме со крената глава и полни со верба дека граѓаните ќе не поддржат на претстојните избори.

6

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

СТОПАНСТВО

Н а т е к с т и л от л о ш о м у с е п и ш у в а ▌За четири години 8.000 работници помалку во текстилната индустрија, време е да се вклучи алармот, посебно во Штип

Ф

орумот за состојбите во текстилната индустрија кој беше во организација на Текстилниот кластер, а во склоп на проектот Македонија-Бугарија, ја изнесе на виделина лошата слика во нашата текстилна индустрија. Повеќе елементи за кои слушнавме на отворената дебата укажуваат на фактот дека наместо да напредува, оваа „индустрија на сиромашните“ оди удолу. Имено, ако пред четири години во текстилната индустрија во државата биле вработени 40.000 лица, денес таа бројка е сведена на само 32.000 работници. Како минуваат годините фирмите од областа на текстилството се потешко ги модернизираат своите капацитети, нова млада работна сила тешко се наоѓа, продуктивноста и квалитетот се под нивото на она кое го нудат нашите соседи, а без брз влез на Македонија во Европската унија проблемите во оваа стопанска гранка ќе стану-

ваат се поголеми. Пред две децении Македонија со својата текстилна индустрија беше многу пред Бугарија и Романија, а сега сериозно каска зад овие две членки на ЕУ. Заостанувањето е пред се во технологијата која нашите фирми тешко ја обновуваат, а тоа предизвикува заостанување и во однос на квалитетот и квантитетот на производите. Според Николина Трајанова од Министерството за економија, текстилниот сектор е од големо значење за нашата економија. –„Оваа индустриска

ниво. Во 2009 година е донесена Програма за поддршка на текстилната индустрија, таа стана дел од програмата за конкурентност, 28 фирми добија финансиска поддршка од Министерството за економија, организирани се повеќе обуки. На ваков начин нашето министерство ја поддржува оваа стопанска гранка“, рече Николина Трајановска од Министерството за економија. За Маријана Перковска, претседател на Текстилниот кластер, голем проблем е како да се предизвикаат сопствениците кои имаат фи-

дека во континуитет создавале негативна слика за сопствениците на текстилни фирми како експлоататори. –„Продуктивноста на нашите фирми е далеку помала од онаа во соседна Бугарија бидејќи таму постојано се вложува во автоматизација и модернизација, што не е случај и кај нас. Оттука, вмрежувањето со фирмите од нашиот сосед и размената на искуство со нивните компании е неопходно“, смета Перковска. Македонскиот текстил има голем проблем во старосната структура на вработените, младите се потешко се одлучуваат за работа во нашите текстилни капаццитети а се повеќе бегаат во странство. За

Недостигот од Откако влезе во ЕУ работна сила во моментов е Романија за својата текстилна најзагрижувачко во текстилната индустрија доби поддршка од индустрија неколку милијарди евра гранка е во групата на големи извозници зашто во вкупниот извоз учествува со 15,6 проценти, односно неговиот извоз тежи 500 милиони евра на годишно

нансиска моќ за повеќе да инвестираат во своите фирми. Една од причините за слабото инвстирање во развојот Перковска го виде во медиумите за кои рече

Венцислав Филипов голем проблем е тоа што нема подмладување на работната сила. „Недостигот од млада работна сила во мо-

ментот е најзагрижувачко во текстилната индустрија. Деновиве посакав да дадам стипендии на деца на наши вработени, а на 2.000 денари месечна стипендија државата ми бара 400 денари за себе. Ние постојано велиме дека на оваа гранка и треба стимул, а каде тука е стимулот за да ја обновиме работната сила. Државата повеќе мисли на тоа како да не казни отколку како да ни помогне“, порача Филипов. Александар Бамбов, сопственик на компанија која се бави со продажба на текстилни машини, проблем е и тоа што сопствениците тешко се одлучуваат на модернизација на својата технологија, но проблем е и што Македонија не е членка на ЕУ. „Нам ни е потребен влез во ЕУ, зашто Романија откако стана членка на унијата за својот тексил доби неколку милјарди евра поддршка, а кај нас поддршка од никаде нема. Нашите фирми тешко се модернизираат, а без модернизација во технолошка смисла тешко може да се држи чекор со оние кои постојано инвестираат во тоа“, рече Бамбов.

Некој чуден синдикализам во ЈП „Исар“

Т

оа што го има во ЈП „Исар“ во светот не постои. Синдикат кој работи против своето членство. Против работниците од кои секој месец наплатува чланарина од по една евро. Што на годишно ниво е близу 4.000 евра. Толку пари зема овој „Синдикат“ за својата „напорна“ работа против работниците! Такво чудо од синдикат нема никаде, пардон, го има само во нашето славно и јавно претпријатие. Управниот одбор на ЈП „Исар“ расправа по жалба на вработен за даден отказ. Вработениот во својство на оштетено лице бара поддршка, бара правда, со право се надева на заштита од својот синдикат. Се надева на заштита зашто смислата на постоењето на синдикатот доминантно е во тој дел од неговата работа. Да ги штити правата на работниците. Дури и кога ќе згреши работникот, синдикатот е на негова страна. Историјата на синдикализмот, од времето на Лудизмот во 19 век па се до денес, не памети ваков случај како во ЈП „Исар“. Но, да продолжам.

На состанокот на Управниот одбор претставникот на синдикатот дава неповолно мислење за вработениот. Таква директива, синдикалниот шеф добил од в.д. директорот. Наместо да постапува по строгите начела на синдикализмот, а според потребите на своето членство, претставникот на синдикатот настапува како заштитник на директорот и неговата манијакална жед за терор врз вработените. Веројатно синдикалецот кој бил на седницата на УО имал некоја корист од тоа. Некое вработување, некоја пара, некое патување...Ќе бидеме упорни, ќе го истражеме тоа, има веќе некои силни индиции за корумпираност... Во мојата новинарска кариера 34 години рабоев во синдикалниот весник „Трудбеник“. Сум бил на стотици синдикални семинари, состаноци, изборни собранија, во Македонија и надвор од неа, сум работел мал милион интервјуа со синдикални водачи...Ама вакво чудо од синдикат во мојата богата пракса не сретнав. И, на кого сега работникот, член на Синдикатот, да се жали? На онаа креатура од „син-

дикален водач“ Живко Митревски ли? Македонија нема многу работи. Една од нив е и вистински синдикат. Во такви околности работниците се оставени сами на себе. Нема да биде никакво чудо ако поединци започнат сами да си ја превземат работата, сами да си ги штитат интересите. На начин како што самите ќе знаат и умеат. Како во времето на движењето наречено Лудизам. На таму, чинам, одат работите. (и.б.)

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

7

ЗДРАВСТВО

И штипските доктори ја потпишаа Повелбата

Докторите бараат да бидат почитувани и заштитени

Д

окторите вработени во Клиничката болница во Штип се придружија кон своите колеги од државата кои ја потпишаа Повелбата со која се обврзуваат дека ќе работат на заштита на унапредување на докторската професија преку донесување на Закон за докторска дејност. Овој закон посебно ги опфаќа сегментите на независно и професионално вршење на докторската дејност, чување и унапредување на слободата и угледот на докторското звање, постојано одржување и унапредување на квалитетот на докторските услуги во интерес на заштита на здравјето на поединецот, семејството и наелението воопшто, како и општествената благосостојба на населението.

Докторите се обврзаа и на унапредување на довербата помеѓу докторот и пациентот, како и членовите на неговото семејство во вршењето на докторската дејност. Взаемното почитување на прават на пациентите и правата на докторите се исто така дел од повелбата зад што застанаа и штипските доктори. Докори како поединец со повелбата го брани правото да биде почитуван од другите доктори, здравствени работници и соработници, почитувајќи ја честа, достоинството и угледот на другиот доктор, здравствениот работник и соработник, како и взаемно почитувајќи ги нивната стручност, интегритет и достоинство.

Опозицијата и Захариев во спор за Домот за стари лица

В

о градот е отворен нов фронт на релација опозиција-градоначалник. Овојпат битката се бие околу законитоста во изградбата на Дом за стари лица. Опозицијата го обвини Захариев дека во овој проект влегол без променет ДУП, што имплицира дека објектот се гради како дивоградба. Оваа критика Захариев ја оцени како „глупост која не може да му се случи баш секому“. „Пензионерите во Штип и Карбинци со години чекаат, но Домот за стари лица во Штип сеуште не е изграден. Незаконското работење на општина Штип сериозно се заканува да ги остави без покрив над главата стотината пензионери на коишто овој дом им е неопходен во моментов. Во 2013 година општината го додели поранешниот ресторант на АРМ, „4-ти Јули“ на Здружението на пензионери на Штип и Карбинци. Објектот требаше целосно да биде преадаптиран и пренаменет во Дом за стари лица. За тоа да може да се реализира се очекуваше општината да започне со постапка за промена на Деталниот урбанистички план. Но, наместо тоа, без соодветен елаборат и без одобрение за градба, кое требаше да содржи одлука за промена на Деталниот урбанистички план, на местото на некогашниот ресторант на АРМ започна изградба на нов, габаритен објект. Без потребите документи овој обејкт е дивоградба“, рече Ленче Рунтева, советничка од СДСМ во Општинскиот совет. За Захариев ставот на опозицијата е „глупост која не може да му се случи секому“ „За такво нешто навистина мора да си талентиран. После 70 години слободен Штип, градот доживеа да посвети внимание на пензионерите и да започне изградба на Дом за стари лица. Точно е дека Владата на ВМРО-ДПМНЕ го додели објектот на ресторанот од некогашната касарна на општина Штип, а локалната самоуправа го додели на Здружението на пензионери бидејќи наш интерес е Штип да има Дом за стари лица.. Сепак ресторанот има имотен лист и тоа е основ да се преземат конкретни чекори за изградба на Дом за стари лица, рече Захариев.. Ние бевме на лице место и дознавме дека подолго време на објектот не се работи. Зошто е тоа така во наредниот број.

Повелбата го допира и правото на докторите на стручно усовршување, вреднување на работата преку Колективен договор но и правото на докторот и на членовите на неговото семејство на заштита ако кон него се упатени закани, напади и слични постапки во врска со давањето на здравствени услуги. Кога докторот врши здравствена дејност и дава здравствени услуги да се смета како службено лице кое врши службена должност врз основа на овлстувањето дадено со овој закон. Тука е и општата обврска за физичкиот и психичкиот интегритет, личноста и достоинството на докторот да се почитуваат, како и правото на докторот на правичен

однос кој се заснова на почит и учитивост од страна на пациентите како и правото на докторот да го предупреди пациентот доколку се однесува несоодветно, како и да побара заштита на соодветен начин. Конечно, со повелбата се зацаментира и правото на утврдување на постоење докторска грешка икслучиво преку соодветни постапки од страна на надлежните органи. Зад оваа повелба стојат Министерството за здравство, Лекарската комора на Македонија и Македонското лекарско друштво.

Maмограф за Клиничката болница од Министерството за здравство Ќе има точни термини за прегледи, првично ќе се опфатат жените над 50 години старост Во рамките на Проектот - Национална скрининг програма за рано откривање на рак на дојка, Министерството за здравство на Република Македонија на Клиничка

Поради дотраеност ,стариот апарат не е веќе во функција поради што и пациентите од источниот регион овие прегледи ги обавуваа во други градови,вклучувајќи го и Скопје.Со добивањето на Мамографот прегледите непречено ќе се извршуваат на Одделението за радиолошки дејности во Клиничка болница Штип. Прегледите ќе се закажуваат во точно определени термини, а првично ќе бидат опфатени жените на возраст над 50 години, кои се асимптоматски (навидум здрави) жени и кои согласно податоците од системот Мој термин , не направиле мамографска контрола последните две години. Со оглед на тоа што карциномот на дојка во последно време бележи тенденција на пораст, во склоп на Програмата ќе бидат направени прегледи на над 14.000 жени во првичната фаза, а планирано е до крајот на 2016 година во целата Република на мамографски Р У Н Т Е ВА : „Самоволното постапување на граддоначалникот е прочитано од граѓаните но тоа не смее да остане преглед да бидат поканети околу неказнето“ болница - Штип донираше нов, сов- 250.000 жени на возраст од 50 до 69 З А Х А Р И Е В : „И касарната е изградена без проектна доку- ремен апарат – Мамограф. години. ментација и без ДУП, а ресторанот има имотен лист“ Марина Шуманска

8

ГРАДОТ

Црквата „Цар Константин и царица Елена“ за верниците од четири населби

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

Ктитор на преубавиот верски храм е стопанственикот Ване Богдов

В

о атарот на населбата „Балканска“ е изградена нова црква која, по желба на ктиторот, штипскиот стопанственик Ване Богдов, го доби името „Цар Константин и царица Елена“ по името на неговата мајка Елена. Новиот, преубав верски храм беше осветен на 22. Ноември 2015 година, а осветувањето во присуство на многу верници, го извршија поглаварот на МПЦ г-дин Стефан и ми-

трополитот на Брегалничката епархија г-дин Иларион. „Одамна имав желба да оставам спомен за идните генерации, а црквата е во чест на моите родители што ме донеле на свет, ме подигнале и ме воспитале на вистински начин. Ова е црква и во спомен на прогонетите македонци од егејскиот дел на Македонија, меѓу кои е и моето семејство. Верскиот храм во кој верни-

ците од населбите Балканска, Чардаклија, Железничка и Македонка ќе можат да си ги обавуваат своите христијански, верски потреби“, вели Богдов. Тој смета дека неговата конфекција ВА БО еден ден може и да ја нема, но црквата „Цар Константин и царица

Еленаа“ секогаш ќе биде на ова свето место за да сведочи за нашето постоење низ вековите. „Почуствував потреба дека нешто треба да оставам на својот град, на македонскиот народ, на верата која не одржала низ вековите, на нашата мајка црква. Гледав други стопанстве-

ници како оставаат траг со свои донации од значење за градот па и јас посакав на времето кое го живеам“, посочува ктиторот Богдов. За ктиторското дело Ване Богдов од Брегалничката епархија е одликуван со орденот „Свети Никола“.

И населбата Три Чешми доби убава црква Ктитор на убавата црква „Свети Илија“ е стопанственикот Мите Николов

Штипските гимназијалци со 700 свеќи за жртвите во Париз Штип – Со палење на свеќи во дворот на гимназијата „Славчо Стојменски“ која е во центарот на градот, штипските гимназијалци им оддадоа почит нажртвите од стравичниот терорисички чин во Париз. Над 700 ученици во најдоброто средно училиште во државата со едноминутно молчење им оддадоа почит на загинатите и изразија сочувство до н вините семејства. „Не смеете да ја изгубите вербата во човештвото. Човештвото е океан, ако неколку капки во океанот се нечисти, океанот нема да стане валкан“ беа цитирани зборовите на Махатма Ганди. –„Сакаме свет без насилство, отворен свет во кој младите ќе се натпреваруваат во науката и во сите други благородни вештини кои се смислата на животот. Терористичкиот чин во Градот на светлината нема да не уплаши туку само ќе не направи посилни“, рекоа гимназијалците. (и.б)

Н

ајголемата штипска приградска населба Три Чешми доби црква. Благодарение на ктиторското дело на стопанственикот Мите Николов, верниците од оваа населба и на неа блиските населени места ќе бидат во можност да ги извршуваат своите верски обреди во верски христијански храм кој е во непосредна близина на нивните домови. Црквата „Свети Илија“ ја осветија поглаварот на МПЦ-ОА г-дин Стефан и митрополитот на Брегалничката епархија, владиката Иларион со свештенослужители. Поглаварот на МПЦОА г-дин Стефан го одликува ктиторот Николов со орденот „Свети Никола“ највисокото одликување кое го доделува Брегалничката епархија (на фотосот). Црквата во Три Чешми се градеше подолго време за на крајот на импозантна локација која се гледа од сите страни, да „никне“ еден многу убав и исклучително потребен верски храм. –„Ваква црква беше наша насушна потреба, одлично е што конечно ја добивме, на ктиторот Николов му ја искажуваме нашата вечна благодарност за неговото големо ктиторско дело“, ни рекоа група жители на Три Чешми.

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

РЕКЛАМА

9

10

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

КОЛУМНА

ПРИСЕБНОСТ

З

а австрискиот писател Томас Бернхард, познат во светски рамки како најголемиот критичар на австриската држава воедно и носителот на сите награди за книжевност што се доделувааат на територијата на критикуваната држава, освен Големата национална награда, нобеловката Елфриде Јелинек ќе напише: „Мораше да го прибележи здивот кој постојано му недостасуваше...Порада тоа неговата книжевност е книжевност на говорот...Значи додека говорам, постојам...“ Ете тој Бернхард кој имал секогаш краток здив, продорен поглед и говор долг, сосем долг, колку што и вечноста, во краткиот расказ „Присебност„ напишал: „ Во Руценмос на закопот на ѕидарот присуствувале стотици негови колеги и, како и секогаш во вакви случаеви, комплетната дирекција на фирмата „Хачек“. Тука било и останатото население кое редовно присуствувало на закопите бидејќи тие биле замена за театарот и неговите редовни премиери кои толку многу недостасувале во тој крај. “Ако внимателно се насочиме кон изјавата на Јелинек и на фрагментот од расказот на Бернхард, ќе забележиме дека сентенцата „Додека говорам постојам“ и праксисот,

одењето на гробишта како замена за одењето на театар, имаат иста основа. А тоа е потребата на човекот од самоизразување. Ако едно од овие две нешта му е скратено, тогаш доаѓа во прашање неговото постоење, односно можноста за идентификација. Зошто го велам ова? Зашто во социјалната средина човекот се идентификува единсвено преку примената на културниот праксис. Во дадениот случај праксисот се огледа во говорот и одењето на

"

Во минатото погребите биле замена за театарските премиери, за претставите...

гробишта, закопи, во замена за одење на театар. Мислам, како што насекаде во светот така и кај нас, овој праксис е воочен и се

применува. Разликата може да произлезе од социјалниот статус на оние кои го применуваат. За нашите писатели можеме да кажеме дека молкот значи постоење. Тие гордо и смело можат на сет глас да ја извикаат девизата: „Молчиме значи постоиме и тоа долго доста долго!“ За сметка на нив, оние што се бават со политика, јасно сосем јасно, насекаде, објавуваат дека нивното постоење зависи од нивниот говор. Тие можат на сет глас, да ги слушнат и глувите, да извикаат: „Колку повеќе говориме, толку повеќе ќе имаме здив за нови успеси, нови победи, за долг живот!“ Ниту една нација не опстанала преку сите свои преставници. Секогаш и секаде има репрезентативни одреди кои ги носат нејзините највитални карактеристики. Некои треба да имаат долг здив и долг говор, т.е. долг живот. Што се однесува до одењето на закопи како замена за одење на театар, тоа кај нас е дамнешна пракса. Можеби од животните услови кои постојано ни ги диктирале, т.е. наметнувале туѓите војски, кај нас од дамнина, многу повеќе се одело на закопи отколку на театар. Брехт би рекол, луѓето одат таму оти знаат каде одат. Но, ако се приклонуваме кон она Шекспи-

Пишува: Трајче Кацаров, писател

ровото, дека целиот свет е сцена, односно се‘ што работиме е театар, можеме да кажеме дека некои се длабоко убедени дека не одат никаде другаде освен на театар. Поповите, политичарите, универзитетските професори, па и оние од понизок ранг, никогаш не би рекле дека одат на закоп, а не на театар. Затоа на крајот од оваа моја пишана артикулација ќе кажам: Не треба да се грижиме ако молчиме, зашто не еднаш се е покажало дека молчењето е злато, како што и не треба да се грижиме ако имаме малку премиери во театарот зашто светот е наш, а светот не е мал театар. Преполн е со премиери, да не кажам закопи... (Текстот го насловив ПРИСЕБНОСТ, според расказот од книгата ИМИТАТОР НА ГЛАСОВИ од Т. Бернхард)

Таму, ваму-ништо ново

ПИШУВА: Стојче Самарџиев економски аналитичар

Е

иселениците (преку дознките на роднините), децата од нивните гевречиња, кифлички, учебници, облека, обувки (во цената на сите има данок) и децата кои во иднина ќе се родат и ќе бидат вработени, „арбајтери“, па и пензионери. Во домашната економија, монетарната и фискална политика се добри ако нема инфлација и девалвација, а буџетската политика е добра ако нема буџетски дефицит или суфицит и ако буџетот е до 20 насто од БДП. Што ние имаме, сите што саакат и сите што треба да знаат-знаат многу добро.

нергија. Во просторот помеѓу Црвеното и Црното море, Персискиот залив и Каспиското есеро имало многу многу енергија. Во тој централен дел на трите континента Европа, Азија и Африка има зачудувачка енергија. Од овој просор се Гилгамеш, Аврам и Сара, Исус Хрисос, Мохамед. Овде, денес, има над 70 проценти на светските резерви на нафта, има и... Од овде се последојни арсенали. САД, Русија ните гонети бегалци и преселници. и Кина најмногу се натпреОвде е последната-сегашната говаруваат во науружувањето. лема војна меѓу Русија и Америка. САД ја науружува Хрватска, Русија Србија, а нас ќе не разоружуваат олгови. Петте најразвиени „домашните федералци“ со помош земји: САД, Јапонија, Герма- на некакви бегалци, наши и туѓи, нија, Англија и Франција бомбички, пучисти и други парично имаат над 52 насто од вкупниот возљубени. светски долг. Тие за враќањето на долгот ќе наплатат од земјите каде етре белгианецот. Тој Пеги извезуваат своите производи, од тар Ванхаути да ти бил мајдомашните даночни обврзници и тапчија. Ја мајтапи и држаод разновидните временски одла- вата и народот. Толку можел човегања. кот за дневница од 900 евра и со Нашиот државен долг, спо- четирите домашни Великани. Колреден со големината и структурата ку силно и државнички би било нана нашето производство и извоз, е шите челници меѓу себе да се многу, многу голем. Нашиот долг ќе договорат, а Хауте-бегај бре... Бегај го отплатуваат даночните обврзни- во обратен правец од Персијанцици: вработените, пензионерите, те и нивните соседи (написот е од

В

Д

П

Петковден, а до Митровден има гоВодите од Кежовица и лема неизвесност). Л’џите, според досегашните наоди може да се уптребуваат за лечење ежовица. Кежовица е пос- на следните болести: дијабет, ледната народна сопственост алергични заболувања на дишните - општо добро за здравјето на патишта, кожни заболувања, ендосите луѓе. За Кежовица и Л’џите крини заболувања, стерилитет, крима повеќе истражувања во изми- вен притисок и други крвни болеснатите 65 години. Досега нема се- ти. Овие води (посебно како радоопфатна, научна студија за издаш- нови) во лекувањето може да се носта, топлината, структурата на применуваат на повеќе начини: касоставот и лековитоста на водите ко вода за пиење, инхалација, баод Кежовица и Л’џите, како и за оп- њање, чистење, (перење) на обравданоста на користењето на во- лека, постелнина и друго. Оградата по намен. Здравствено - тера- низирано и рационално користење певтското значење, по многу авто- на поединечните извори, мешањери е примарно. Во досегашните ис- то на поедини и заедно на сите изпитувања изнесени се и вакви по- вори може да создаде услови за датоци за водата од Кежовица и истовремено користење на водите Л’џите: издашност од 6 до 22 литри во повеќе намени на повеќе места во секунда и температури од 42 до и од многу луѓе. 64 °C Во сегашните услови, најОвие јувенилни води (води добро е во Кежовица-Л’џите да кои настануваат од водена пареа вложуваат клиничката болница, во внатрешноста на земјата), не се Исар и Општинскиот буџет. Овде менуваат во текот на годишните има доволни количини на термовремиња туку нејзиниот состав е минерални води за здравството постојан. Според повеќето анализи (терапиите), народната бања, новодата содржи: натриум, калциум, воселските перачки и за хотелите калиум, магнезиум, хлор, сулфати, во кои ќе се рекреираат и ќе се хидрокарбонати и оксиди (силици- лекуваат богатите од: Јапонија, Хоум, алуминиум и железен).Водите ландија, Германија, Русија, Кина, од Кежовица и Л’џите се групирани Емиратите, Србија, Грција и по нево термоминерални води со нор- кои домашен. Инвестирањето во мална минерализација, високо ра- Кежовица-Л’џите е инвестирање во диоактивни и се со разно (многу здравјето (медицинско-економско) корисно) биолошко дејство врз на идните генерации. човечкиот организам.

К

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

Т

КОЛУМНА

ЗА (НЕ)ОДГОВОРНОСТА

оа е негова одговорност. Таа ја призна одговорноста за стореното дело. Тој ја префрли одговорноста на друг. Кој е одговорен тука? Која е нашата граѓанска должност?... Кога некоја група луѓе нешто работи и кога некој ќе им пријде, и праша некој од нив:„ Кој е овде одговорен?“. Тој всушност ги прашува – со кого може да разговара, кој е нивниот водач, шеф, односно кој одлучува во името на групата. Одговорноста се дефинира како совесно, доблесно извршување на должноста. Должноста се смета за должност кон себе, кон другите, кон работата, кон татковината, кон сопствениот град, образованието, семејството, планетата ... Ако само малку размислиме кои се најстабилни општества тогаш за кратко ќе заклучиме дека тоа се оние опшества во кои концептот на одговорноста и должноста е јасно одреден и дефиниран. Таму каде што секој ја прифаќа својата должност кон другите и кон себе. Општество со проблеми е она во кое должностите не се распределени, а доколку се, тогаш не се прифаќаат, се одбиваат, се бојкотираат. Во концептот на одговорноста постои еден социјален момент. Тој социјален момент укажува на тоа дека доколку некој прашува или повикува, другиот треба и мора да одговори. Затоа и во коренот на зборот одговорност е одговор. Тоа само докажува дека постои општествен договор за улогите кои ги имаме во општеството и дека сме одговорни за она што го работиме.Затоа можеби треба да зборуваме за дол-

У

жноста во смисла на операционална одговорност. Неодамнешните смртни случаи во Гевгелија, низата сообраќајни несреќи предизвикани од пијани и дрогирани возачи, учителката со 20 годишно искуство која се сликала гола и се рекламира. Дадилка која малтретира деца. Кафе-барови со гласна музика која те подига од креветот и ти ги тресе сите прозори и врати во домот. За несовесните и неодговорните во политиката, економијата, образованието, културата и нема место во овој текст бидејќи долга е листата за овие 25 години и уште стотици такви случаи секојдневно од најразличен карактер, најдиректно ја опишуваат (не)одговорноста и должноста како социјален принцип во општеството. Ваквите случаи секако дека нема да исчезнат целосно, сепак запрепастувачки оставаат неколку прашања на кои треба да се одговори. На пример: зошто докторите немале чувство на одговорност и си земале за слобода на работа да бидат пијани со1,5-2% алкохол во крвта? И колку тоа често го правеле? Дали тоа шишето ракија ги „натера“ добрите доктори на тоа дело и е помоќно од концептот на одговорноста во себе? Зошто пијан или дрогиран човек нема чувство на одговорност да вози и да биде потенцијален загрозувач на животот на другите учесници во сообраќајот? Парадоксалноста на ваквите случаи ќе се појави и кога ќе се бранат на суд и ќе даваат причини за нивната неодговорност дека биле „непресметливи“, „пијани“, „неисправни возила“, дека друг ги натерал на тоа итн. Пијанството и нарко-

11

тиците како планирана олеснителна околност. Одговорите на овие прашања кои всушност се последици треба да се побараат во причините кои за жал ќе не одведат во социјалните норми и Пишува: вредности. Структурата на одговорноста, на Д-р Кирил Барбареев, професор на УГД должноста, на чувството за вина и грижа, настануваат во текот на процесот на социјализација, во текот на воспитанието и образованието, тие тогаш се формираат или не се формираат. Личност која нема одговорност пред други луѓе, пред кои не покажува елементарно човечко сочувствување, за тој човек се вели дека не е во состојба да чувствува вина. Оттука, чувството за одговорност и должност се еден вид социјални и културни чувства преку кои се гради културниот вредносен систем на една заедница, и само тогаш вие станувате социјализиран член на заедницата, кога ќе бидете одговорен и ќе ги штитите нормите на заедницата на која и припаѓате. Кога ќе ја знаете својата должност. Македонија мора да го прекрати излитениот модел кој ги промовира неодговорните и недозреаните. Тоа е моделот на паразитите и превилегираните. Во природата, паразитите најмногу ги напаѓаат слабите организми. И во општеството е така, паразитите го распаѓаат. Здраво општество не трпи паразити. Ги чисти!

Универзитетот и моќта

ниверзитетите по својата дефиниција се топоси на концентрирано знаење и епитомизација на Пишува: умот во заедницата. Тие Трајче Стојанов, воедно се и темелот на професор по филозофија на УГД кој се гради и врвот кон кој општеството стреми. Во таа институција би требало да се собрани најумните од умните, артистократијата на духот и наукот. Да, обвинете ме за елитизам, но верувам дека таму се најдобрите синови и ќерки на нацијата. Ако е така, а така е, тогаш разбирливо е дека заедницата се надева и верува дека токму универзитетот е најповикан да го обезбедува и опстојот и просперитетот на истата. Ако е така, а така е, тоа значи дека универзитетот ја поседува единствено суштинската моќ – моќта на знаењето. Но, од друга страна, многу често моќта на знаењето, не значи и реална, делотворна моќ. Најчесто е спротивното-оние без знаење, всушност, ја поседуваат делотворната, политичка моќ. Политичарите, за да ја отелотворат својата формална, политичка моќ, мора да ја наполнат со содржина од моќта на знаењето. Затоа, од секогаш, политичката моќ барала да го монополизира, придобие и контролира универзитетот. Оваа констатација – дека политичката моќ од секогаш сакала да го приграби под свое универзитетот – не е нешто ново и тоа не е случај само кај нас. Нам само можеби ни изгледаше несфатливо, затоа што никогаш до сега веројатно немало повулгарен обид да се превземе таа контрола. Но, верувајте, се разликуваат само методите, суштината е иста – политичката моќ, сака да ја контролира моќта на знаењето. Политиката од секогаш и секаде го сакала универзитетот под своја контрола. Тоа е аксиома! Тоа лесно може да се потврди во историјата. И тоа од „првиот“ до „последниот“ член на академската заедница. Така, првиот, основачот на првиот „универзитет“ во Европа - Платон (424 – 348 п.н.е), бил заробен и понуден на продажба како роб на пазар! И да не го препознал еден негов ученик на тој пазар, да не го откупил и да го

mослободил, историјата на мислата денеска ќе беше лишена од еден од најгенијалните нејзини умови. Основачот на првата „Академија“, бил продаден како роб само затоа што бил противник на демократијата и оти сакал да устрои „идеално“ општество според сопствените замисли. И ако повлечеме историска линија цели 2200 години подоцна, сè до условно „последниот“ пример во академската заедница - Б. Расел (1872–1970), ќе видиме идентичен пример. Овој добитник на Нобелова награда (1950), бил бркан од универзитетот, не бил приман да предава на Сити колеџот во САД, бил парично казнуван, дури бил и осуден и одлежал 6 месеци во затвор! Нобеловецот Расел го преживеал сето ова заради неговите пацифистички ставови и противење на бесмислените војни што ги предводеле САД и Британија. Значи, драги мои, ништо ново под сонцето! Универзитетите и универзитетските професори од секогаш и секаде биле на удар на празната политичка, но делотворна моќ. На политиката од секогаш насушно им требала суштинската

во погрешна насока. Зошто го тврдам ова? Да бидам изненадувачки искрен до крај - јас не сум затечен од притисокот на политичката моќ врз универзитетот. Можеби сум изненаден од вулгарноста и методологијата на таа моќ, но не сум изненаден од амбицијата на таа моќ. Она што ме изненадува и впрочем ме плаши е самиот универзитет. Затоа велам дека дебатата ја водевме и на погрешно поле и во погрешна насока. Затоа што прашањето не е дали ќе има притисоци и обиди за контрола на политичката моќ врз универзитетот. Видовме, тоа било од секогаш и ќе биде. Таа желба за доминација и супримација има и општествена, социолошка димензија, но и психолошка, да не кажам и патолошка. Оти секој го посакува она што му недостасува – на политичката моќ, веројатно ум. Она што мене ме изненадува и ме плаши е одговорот на таа моќ. Впрочем, Фуко прецизно го лоцира овој однос: „отпорот“ – вели тој – „секогаш се јавува наспроти некоја моќ“. Моќ има, дали има отпор? Или уште подиректно би сакал да прашам – имаат ли нашите универзитети свои „Платони“ и свои „Расели“? Значи, конечно – несомнена е амбицијата на политиката да го контролира универзитетот (тоа, видовме се случува од кога постојат универзитетите), проблем е капацитетот на универзитетот да се спротивстави на таа моќ. Има ли глас-горостас во нашата академска заедница кој ќе згрми, подготвен да биде Таа желба за доминација и продаден како роб, казнет со „сто фунти“ (како супримација има и Расел), или не дај Бог и затворен 6 месеци!? Има општествена, социолошка ли витез помеѓу нашите редови кој со сечилото не димензија, но и психолошка, да перото ќе ја брани честа и достоинството на својот витешки ред!? не кажам и патолошка. Оти Затоа, дебатата за универзитетот, треба секој го посакува она што му да си ја префрлиме ВО универзитетот токму и заради ова и особено заради ова – да се прашаме недостасува – на политичката меѓусебе, да се преброиме и премериме! Оти помоќ, веројатно ум. литиката го освојува само она што сме го отстапиле и предале без бој. Има ли горостаси меѓу моќ на знаењето. Таа интенција на притисок на нас кои постојано ќе ја држат жива таа тензија политичката моќ врз универзитетите била присут- помеѓу политичката моќ и моќта на вистината? Оти само низ таа тензија се случува дијалектина помалку или повеќе секогаш. И мислам дека дебатата која ја водевме во ката на развојот. изминатиот период, иницирана од притисокот врз универзитетите, ја водевме и на погрешно поле и

"

12

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

ЖИВОТ

Ана ЃОРЃЕВА, студентка по текстилен дизајн и менаџмент на УГД

АНА: ќе работам на подобрување на модата во Македонија ва и на практичната настава. „Нам праксата ни беше како предмет. Во еден семестар имавме по 25 дена практична работа. На пракса бев во конфекцијата „Албатрос“, таму со мои колеги бев ангажирана на уредување на излозите на бутиците во Скопје, а тоа мене лично ми причинуваше големо задоволство зашто се работи за креативен чин. Во исто време можам да потврдам дека за цело време додека

Ја продолжува семејната традиција испишана низ историјата на „Ана стил“, најпознатата шивачка работилница во градот

А

на Ѓорѓева ја запознавме во најпознатата шивачка работилница во градот „Ана стил“. Вредно работеше нешто на шивачката машина покрај нејзиниот татко Тони. Во прв момент помисливме дека е тоа нова работничка, но Ана не било тоа, туку била студентка на четврта година на Техничко-технолошкиот факултет при УГД. Во шивачката работилница на нејзинот татко Aна била на практична работа, работела на модели според некоја своја креативна визија. „Се запишав на овој факултет бидејќи тоа е еден вид семејна традица во која јас, уште како мала, ја препознав својата иднина.

Мојот дедо Трајче беше шивач, него го наследи татко ми Тони, а јас сакам да одам неколку скалила погоре, да бидам дизајнерка“, ни рече Ана која го завршила студирањето и сега само чека да дипломира.

На факултетот е остварена потребната симбиоза помеѓу теоретската и практичната настава. Она кое го учиме како теорија веднаш го проверуваме низ пракса... Таа е од редот на одличните студентки, на оние млади личности кои мошне одговорно си го имаат сватено студирањето. Вели дека нејзиниот факултет посебна важност покрај на теоретската прида-

ми траеше студирањето имавме одлична настава од нашите професори кои знаеја како да ни всадат дополнителен мотив за учење“, посочува идната дизајнерка.

За Ана практичната работа е од исклучително значење. Вели дека она што во теоретската настава го учеле практично го проверувале во фирмите за текстилно производство. „Доаѓа нова, млада, свежа генерација дизајнери и модни креатори. Знам дека на многу млади сон им е по дипломирањето да заминат на работа во странство, но мојот сон не е таков, јас ќе си останам во мојата татковина за да работам на подобрување на модата според светските трендови на моментот. Мислам дека и тука, во нашата земја, може да се живее добро од својата работа, а јас посветено се насочувам кон таквата моја цел“, вели Ана. Шивачката работилница „Ана стил“ го добила името според оваа млада, инспиративна и вредна девојка. Така сакале нејзиниот дедо и нејзиниот татко. А тоа дали еден ден „Ана стил“ од најпозната шивачка работилница во Штип ќе прерасне во место од кое Ана ќе ја диктира модата, за тоа ќе почекаме да покаже времето.

Зошто се препотува гувернерот Богов

Пишува:

Борче Василевски, дипл. економист

М

ојата желба е со серија написи за моменталната монетарната и финансиска политика во Македонија да дадам реална слика за можните искушенија во кои би се нашла Народната Банка на Македонија и гувернерот Богов. Нестабилната политичка ситуација во земјата како и неодговорната финансиска политика водена од премиерот и неговиот министер за финансии се можните ризици кои можат да ја дестабилизираат македонската економија во целина. Поради сето тоа со чиатетлите на Штипски глас сакам да споредам некои искуства од светот во однос на монетарната политика и нејзините последици. Затоа во натамошниот текст следува кратка анализа на финансиските кризи во Мексико, Русија и Аргентина. Мојата цел е читателите да из-

влечат одредени поуки и да се подигне будноста во насока на заштита на македонските граѓани и економијата во целост. ПРВО: Кризата наречена „Текила“ во Мексико 1994/1995 год. Финансиска криза која го зафаќа Мексико, започна како резултат на политичка нестабилност и нагло одлевање на капиталот поради зголемените камати во САД . Без разлика на добрата ситуација со јавните финансии Мексико имаше структурен дефицит на тековната сметка па поради тоа државата беше зависна од надворешен капитал. Поради овие проблеми дојде до финански колапс при што следеше пад на курсот на домашната валута.После секоја кратка анализа,од наведените, ке ги потенцираме битните фактори кои ги предизвикале кризите. Како прв фактор е политичка нестабилност, втор е одливот на капитал, трет фактор е дебалансот на тековната сметка (поголем увоз од извоз). ВТОРО: Финансиска криза во Русија 1998 год. Руската финансиска криза доаѓа како резултат на одсуство на ре-

ално ускладен буџет, зголемување на надворешно и внатрешно задолжување, зголемување на државната администрација. Врв на кризата е август 1998 год. Следува девалвација на рубљата, пораст на цените и колапс на систем. Забелешки: Прво лошо концепиран буџет. Второзголемена внатрешна и надворешна задолженост. Трето:големување на државната администрација. ТРЕТО: Финансиска криза во Аргентина 2001 год. Специфично за кризата во Аргентина е што постои фискална разузданост, а во државата постои цврсто врзување на домашната валута за доларот.Ова е интересна ситуација за подетална анализа која следи:Имено, Владата на Де Ла Руа ги зголемуваше платите на вработените во административниот апарат со цел да направи обид да го поттикне развојот на домашната економија. Ваквата политика доведе до зголемена потреба на владата кон нови задолжувања и продлабочување на дефицитот на буџетот. Владата немаше можноса да

се задолжува на страна и почна да ги присилува домашните банки да и одобруваат креди. За таа цел беа користени најразлични методи на уцени и закани. Банките под притисок беа изложени на лоши заеми кон државата, а истите поттикна сомнеж кај граѓаните за солвентноста на бакарскиот систем. Населението ја препозна лошата деловна политика на банките и настана банкарска паника, масовно повлекување на депозитите од страна на штедачите. Следеше финансиски колапс и за три недели падна владата. Забелешка:Прво-контуинирана раст на долгот на владата како кон домашните и кон надворешните кредитори. Второ-преценет курс на пезосот кон доларот. Третоконтуиниран дефицит на тековната сметка. Овие забелешки се едни од главните причини кои довеле до финансискиот колапс.Ние ги погледнавме внатрешните чинители, но економиите се зависни и од надворешни фактори бидејки државите во голема мера се вклучени во глобалниот економски си-

стем. Сигурно читателите на овај текст ке ги препознаат наведените аномалии и во Македонија. Со оваа анализа само сакам да предупредам на сите можни ризици кои би предизвикале сериозна финансиска криза во Македонија. Превентивно ќе информираме со нашите анализи. Се надеваме дека анализите ќе допрат до главните носители на финансиската и монетарна политика и до обичниот граѓанин на Македонија. Ќе предупредуваме за можните лоши пласмани на банките и ќе ги информираме штедачите за мож-ните последици од истите.Следете не и понатаму, ќе направиме конкретни анализи за пооделни проблеми и можните ризици кои би можеле да доведат до дестабилизација на македонскиот финансиски систем. Оваа колумна е предупредување за сите можни ризици кои би можеле да предизвикаат сериозна финансиска криза во Македонија

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

КУЛТУРА

РАЗГОВОР СО ДАМЈАН ЧИТКУШЕВ, ШТИПЈАНЕЦ, ПРЕТСТАВНИК НА МЛАДАТА МАКЕДОНСКА РЕЖИСЕРСКА ГАРДА

Во театарот има седиште за сечиј вкус М

акедонската јавност со голем интерес ја проследи премиерата на претставата „Чернодрински се враќа дома“ од Горан Стефановски изведена во тетовскиот театар. Интересот беше предизвикан од две посебности: прво, што во Тетово се играше театар на македонски јазик по пауза од 56 години, второт што претставата беше во режија на претставник на младата македонска режисерска гарда, односно ваша. Прашањето ни е кога и како решивте да студирате токму режија Тоа дојде некако одненадеж. Во 2011 година требаше да појдам

Драмски театар , а играа мои колеги од класата по актерска игра. Не знаев точно што правам, ,идејата беше само стартна точка на нештото додека останатиот пат го движеше интуицијата.Од тогаш се трудам да го освестам мојот однос со неа како важна основа на мојот заклучок. Добивте шанса да режирате во Тетово, каде со децении немало претстава на на македонски јазик? Добивме шанса со нашата претстава да се отвори овој нов циклус од културниот живот во Тетово, но тоа за сите нас беше и една голема обврска зашто требаше да создадеме доследен креативен простор кој мора да се оддржува. Со рестав-

За Дамјан Роден е на 23 септември 1993 година во Штип. Во 2011 година запишува режија на факултетот за аудио – визуелни уметности ЕСРА. По завршувањето на факултетот се вработува во Македонскиот Народен Театар. Во копродукцијата на Македонскиот Народен Театар и театар “Фабрика” ја режира претставата “Столови” по текст на Ежен Јонеско за која и освојува награда за иновативност на концептот на интернационалниот театарски фестивал ФИАТ во Подгорица.Во тек е со постдипломските студии по театарска режија.Во ноември 2015 година ја режира претставата “Чернодрински се враќа дома ” од Горан Стефановски со која што се отвори новата организациска единица чија функција создавање на претстави од македонско говорно подрачје. четврта година во штипската гимназија, а јас решив неа да ја завршам вонредно запишувајќи се како редовен студент на факултетот ЕСРА во класата на Дејан Пројковски и Андреј Цветановски како асистент. Немаше нешто посебно што ме насочи кон режијата, јаа би рекол дека таа определба си дојде сама од себе, „од никаде“. Сега сум на постдипломски студии по сценска уметност (тетатарска режија) Кога на Дамјан Читкушев му се случи првото практично искуство, првата режија...Која беше претставата, каде се изведуваше, чиј проект беше таа, имаше ли познати актери кои играа во неа

рацијата на едно многу важно прашање кое било поставувано во педесетите години на минатиот век, за жал на многу кратко се формира нова организациска единица која ќе функционира во рамките на Тетовскиот театар. Професионален театар на Македонски јазик во Тетово немало 56 години.Со формирањето на новата организациска единица на Македонски јазик се создава еден нов креативен простор за создавање и обликување на карактерот на македонската култура, а со тоа давање шанса за докажување на креативниот потенцијал на младите уметници. Како помина премиерата: колку време работевте на претставата, имаше ли публика, интерес, имаше ли аплаузи по претставата, колкупати актерите се поклонија пред публиката, дали ти лично си задоволен од уметничкиот производ? Центарот за култура “Иљо Антевски – Смок ” е постојано ангажиран, па ние моравме да најдеме начин како да го освоиме Од претставата „Столови“ на Е. Јонеско нашиот простор и да биПрвото практично искуство деме сконцентрирани на создавабеше мојот прв испит по режија. Ра- њето.Имавме периодични но, ботев сцени од Галеб на Чехов. Ис- интензивни проби, лично многу сум питот го игравме на малата сцена во задоволен од целиот труд и умет-

13 Гојко Ефтоски, дописник на Утрински весник од Тетово, прв опширно пишуваше за случувањето во тамошниот театар каде главна личност беше нашиот Дамјан Читкушев.

„Театарската претстава „Чернодрински се нички ангажман на враќа дома“ по текст на Горан Стефановски целата екипа. Во во режија на Дамјан Читкушев, која беше изтекот на процесот ведена завчеравечер во Тетово, претставува видовме дека Тесвоевиден никулец на професионалниот театово има автентична желба за тар на македонски јазик во градот. Веќе осум театар и умет- години во овој град функционира професионост.Потребата за нален театар но неговите изведби се на алтеатар во Тетово го бански јазик. „Театарот на македонски јазик создаде нашиот ре- започна и официјално да функционира како зултат, а тоа се до- единица во рамки на националната установа кажа и на Тетовски театар. Драго ми е што оваа едипремиерата за која ница започнува со реализација на претстави, се бараше карта што ќе придонесе за збогатување на културповеќе, бевме на- ната понуда во градот. Постојниот театар градени со силни веќе функционира одлично и е во постојана аплаузи, а сигурен копродукција со други театри“, изјави минисум дека тоа акте- стерката за култура Елизабета Канческа-Мирите ќе го доживеат леска која вечерта присуствуваше на и на секоја следна премиерната изведба на претставата што претставата. беше одиграна на сцената на Центарот за Вие сте штип- култура „Иљо Антевски - Смок“, запиша коско дете, па отлегата Ефтоски. тука се наметнува логичното таргет е некаде во странство прашање дали некој од штипили саакаш да си останеш скиот Народен театар ве покадоам, тука да создаваш уметнил веќе да режирате „дома“? ност? Во театарот во Штип досега Имам стремеж да создавам сум немал прилика да работам иако театар кој ќе има универзална поимав неколку предлог текстови кои рака,театар кој ќе говори за комсакав да ги поставам таму.Сигурен плексните проблеми на човековата сум дека еден ден и тоа ќе се случи душа,кој ќе говори и комуницира со зашто нема уметник кој не сака секој човек денеска,театар што ќе ги својата визија за уметноста која му освести сите сетила на гледачот и ќе станала животна определба да не му создаде реална одговорност на сака да ја претстави пред „својата активен учесник во чинот бидејќи публика“.. претставата без него не постои.Се Постои мислење дека театарот надевам дека бариери меѓу таа кое уметност на умирање, дека муникација нема да имам ни надвор има се помалку публика, дека ни овде, но ќе видиме. театарските куќи во македонија не продуцираат интересни и привлечни претстави, дека народот е уморен од немаштија, лоша политика, неизвесна иднина и не сака да оди никаде па не сака ниту во театар? Со тоа мислење воопшто не се согласувам и немам такво чувство, билетите за театар воопшто Сцена од претставата „Чернодрински се враќа дома“ од Г. Стефановски не се скапи,студентите имаат можност бесплатно да одат во Од 2014 година сум дел од Макетеатар,а политичките и општествени донскиот Народен Театар каде што состојби не треба да бидат причина сум вработен како режисер и тоа ме и изговор за да не се посети и виде прави многу среќен.Имам шанса да театарска претстава, напротив токму работам во најголемиот театар во тие треба да вродат чуство на љу- Македонија истовремено и да учам бопитност кое ќе ги натера луѓето да и да го градам сопствениот режиго слушнат и видат неговиот став.Во серски израз работејки и следејки ја последните години театарската про- работата на големи театарски дукција е во континуиран прогрес имиња кои се почесто се гости таму. како на техничко така и на естетско Исто така од огромно значење ми се ниво, репертоарот е широк и шарен искуствата што ги имам апсолвипа ако стигнеме дури и до баналното рано како асистент по режија на непрашање за вкусот на публиката – колку претстави на професорот има седиште за секого. Пројковски како што се Вечната куќа Каде Дамјан се гледа себеси во во МНТ, Прометеј во Турскиот теаиднина? Во државата само два тар, Многу врева за ништо во Кометеатари се „големите“, МНТ и дија итн.. Драмски, малку и театарот Комедија, другите, во внатрешноста работат по најмногу две премиери годишно, дали твојот

14

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

СПОРТ

Каде се движи штипскиот спорт?

Проф.д-р Кирил Барбареев, проректор на УГД:

Наша цел е да обезбедиме подобри услови за спортистите

Д Година на најлоши резултати!

Ш

типскиот спорт годинава доживува - фијаско! Резултатите се под сите очекувања. Особено кај екипните спортови. Наместо Штип да биде спортски центар на Истокот, станува „паланка“. Вакви резултати не очекуваа ни најголемите песимисти. Некогаш со фудбалот се гордеевме. Сега две години по ред, штип- ска Брегалница се бори за опстанок во лигата. Лани, со помош на тренерот Влатко Костов, Брегалница се спаси од најлошото. Годинава ќе биде уште потешко-да се задржи

стредби беа легендите Стојан Арсов, Мирко Наџаков, Стојан Икономов, Ристо Божинов, Борис Цеков, Атнас Костов, Стево Илиев... Но, откако замина Влатко Костов од клубот и асовите беа заборавени, останаа надвор од Брегалница. И не само Брегалница. Штип остана без прволигашки кошаркарски клуб, без женски ракометен клуб, нема шаховски клуб... Двете одбојкарски екипи продолжуваат со слаби резултати. Нешто подобри резултати постигнува Мал Ајакс во Првата футсал лига, како

ржавниот универзитет „Гоце Делчев“ во Штип води грижа за спортот и физичката култура. За таа цел, се обезбедуваат и потребните предуслови. Спортската сала „Јордан Мијалков“ се одржува на највисоко ниво. Дека е тоа така беше потврдено и на Балканското првенство во пинг понг, кое деновиве се одржа во Штип.Сите гости ги истакнуваа одличните услови за игра што ги имаа во Штип. Но, Универитетот во Штип не мирува. Во состав на спортската сала, во завршна фаза на изградба, се два повеќенаменски спортски објекти на отворено, кои ќе бидат од отворен тип и за граѓаните и за спортистите. На овие игралишта, со високи стандарди, ќе можат да се играат натпревари во кошарка, ракомет, одбојка, мал фудбал, тенис, и друго. Спортските терени се асфалтирани, имаат трибини, а ќе се постават и рефлектори за да може на

„Не сум се откажал од фудбалот. Еден ден ќе се вратам. Не сакам да бидам дел од фудбалот за сликање и да глумам кралица. Во Македонија политиката го води фудбалот...“ - изјави Дарко Панчев. Педагогот Влатко Костов скаше во Брегалница да ги вклучи сите поранешни фудбалски асови. И така беше. Официјални претставници на Брегалница на првенствените

и пингпонгарските клубови. Од поединечните спортови, треба да ги истакнеме како позитивни примери каратето и борењето... Преку викендите Штип остануа речиси без спорт... Но, затоа пак кафулињата и рестораните ги „преземаат“ спортистите и фановите. Кој е виновен за ваквата состојба во Штип? Само кратко ќе одговориме-вистинските луѓе не се на вистинските места! Не само во спортот, туку и во политиката, каде поставените луѓе на функции се самобендисани, со чесни ис- клучоци. Само сакаат да се „сликаат“, „парадираат“, а спортот за нив е мислена именка. До кога вака?

услови за нив, а ние тоа го правиме“, вели Кирил Барбареев, проректор на Универзитетот Гоце Делчев, поранешен пингпонгарски ас.

Отворени терени за сите кои ќе сакаат да спортуваат, ќе има и рефлектори Штип станува регионален спортски центар. Водиме и база на податоци за спортистите кои студираат на нашиот Универзитет. Само ќе споменам дека каратистот Емил Павлов е наш студент, но има и други спортисти кои настапуваат за прволигашки екипи. За да имаме добри резултати во спортот, мора да обезбедиме и адекватни

Инаку, Универзитетот во Штип е спонзор на прволигашките екипи во пинг понг и одбојка, жени. За овие екипи универзитеттот обезбедува превоз, исхрана и користење на спортската сала. Од друга страна, спортските екипи се силен афирматор на УГД но и на градот и општината.

ТРОФЕЈ „ШТИПСКИ БОРЕЧКИ АСОВИ“

Многу погрешни луѓе има во спортот, како и во политиката, тие се таму за да парадираат, а не за нешто добро да направат сегашниот статус, што ќе биде поразително и трагично за штипскиот спорт. Така е кога во Македонија, а и во Штип, политиката го води фудбалот, како што изјави најдобриот фудбалер на сите времиња на Македонија, Дарко Панчев за еден црногорски весник.

нив да се играт и ноќни натпревари. Исто така, во непосредна близина на нив ќе бидат поставени и справи за вежбање на отворено, како и атлетска патека. „Наша цел е спортот да го доближиме до секој граѓанин, не само до студентите. Спортските терени и спортската сала ќе можат да се користат и за училишни натпревари.

Балканец најуспешен, трофејот за Серхан Шакиров

Д

еновиве во Штип се одржа трофејот „Штипски боречки асови“ во знак на сеќавање на поранешните борачи и раководители на овој клуб. Учествуваа на 40 борачи од Македонија , Бугарија и Грција. Најуспешни беа борачите на Балканец, кои освоија четири први места. За најдобар борач беше прогласен, борачот на Балканец Серхан Шаќиров, а неговиот клупски другар Трајче Нацев го доби пехарот за најдобар техничар. За најдобар странски борач беше прогласен Мартин Димчев од Бугарија, а за најдобар техничар Јанис Марангопулос од Грција. Во екипна конкуренција најдобри резултати по-

стигнаа борачите на Балканец. Тие освоија четири први места. Во категоријата до 42 кг најдобри беа – Мартин Стојанов и Бобан Мијалев, двајцата од Балканец. Во категоријата до 46 кг- Емре Бекиров од Балканец, пред Мартин Костадинов од Бучим. Најдобар во категоријата до 52 кг беше Џан Демиров од Балканец. Во категоријата до 54 кг Амер Бурат од Тефејуз, пред Пенчо Темелковски од 7Мај - Прилеп. Трајче Нацев од Балканец беше најдобар во категоријата до 58 кгр. пред бугарите Андон Горгиев и Ангел Шапков, Горче Димов од Бучим, Марјан Мамичковски од 7 мај-Прилеп. Во категорија до 63 кгр. Редоследот е: Мартин Димчов - Бугарија, Христијан Панков, 7мај (Леов),

Андон Марковски , Неготино, Горги Топалов, Балканец. 69 кг: Серхан Шакиров Балканец, Радослав Дојрланриев Бугарија, Јане Буревски, Неготино, Јанис Илијадис- Грција, Илиас Мартидинез- Грција, Милко Тренчев и Штерјо ГоргиевБугарија, Иле БуревскиНеготино. До 76 кг: Таснтикиис Александрос, Грција, Рамадан Мустафовски, Тефејуз), Стефан Тодоров, Бугарија, Капоглу Павлос, Грција, Џан Назифов, Балканец, 85 кг Марангопулас Јанис, Грција, Патрис Христос, Грција, Димитар Вандов, Неготино, Петар Тодев Балканец, Дарко Иванов, Балканец, до 100 кгр: Велко Тодоров, Бугарија, Пазидис Теодорос, Грција, Дарио Величковски- Балканец. К.Манев

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

TR-MR

ov -Mi Re k e ~e R i T

15

RAZONODA Лажење Со лажење никаде не се стасува Единствено може да се стаса до пратеник. Верност На жената не е неопходно ама на партија безусловно мора да и бидеш верен. ако сакаш да те биде. Свемир Научниците откриле живот во свемирот. Вистински научник ќе биде оној кој ќе открие живот во Македонија. Качени Некои сакаат пак Да ми се качат на глава. Нема да може зашто Таму повеќе нема Слободно место

Razmisluva: Iv. BOJ

Црнило Владата купи уште Неколку црни лимузини Дали тоа се спрема Погреб на државата?

Броевите од 1 до 9 впишете ги во блоковите со големина 3 x 3 полиња (врамени со здебелени линии), така да секој број може да се најде само еднаш во водоравната или хоризонталната насока

С У Д О К У

СКРИВАЛКА треба да пронајдете два скриени предмети

ВИЦОТЕКА Ване го прашува Павле: Зошто павушите имаат убави нозе? -Па зато што оној кој нема во главата има во нозете! – одговора Павле. Мобилниот телефон е единственото нешто околу која мажите се расправаат чиј бил помал! Модерна женска секирација: -Не е онлајн – значи пак е со онаа кучка. -Цел ден е онлајн – сигурно постојано се допишува со онаа кучка. Кочанчанец на вечерна средба со девојката: -Многу си убава, леле маче ама многу убави нозе имаш, маче бре ама убаво газе имаш, маче ти си најубавата на светот. После половина час „мачето“ му вели на дечкото: -Ти да беше штипјанец до сега трипати ќе ме обрнеше.

ШТИПСКИ ГЛАС Основач, главен и одговорен уредник: Иван Бојаџиски 072/214-159 Компјтерска подготовка: Јорданчо Бојаџиски

Печатено во печатница „Европа 92’-Кочани Дистрибуција: „Басе прес“ -Штип

Кај остарениот министер влегува секретарката: -Господине министре , ви стигна меил. -Нека влезе, рекол минитерот Што значи ДДВ? Дополнителен данок за Владата!

16

[tipski Glas, Dekemvri, 2015 br. 62

ПЕРИСКОП ШТО ПРАВАТ Људмила МУТЕВА АРСОВСКА, тех.секретарка на МСУ Свети Николе

Ј

ас сум родена штипјанка и како таква Штип е град кој секогаш силно ме привлекувал. Ме импресионира месоположбата на градот, архитектонскиот спој на старата архитек- тура во Ново село и новите решенија во новите делови на градот, гостоприемливоста на штип-јани секогаш кога ќе дојдам во родното место...А што права сега? Правам планови (уште од сега) за Четрсе да дојдам во Штип, да се качам на Исарот, да го видам обичајот и да фрлам поглед кон градот.

Трајче СТРОЈМАНОВСКИ, новинар од Пробиштип

В

о рамките на регионалниот актив на новинари Исток во месец февруари ќе го имаме традиционалниот избор на најдоброто од регионот. Во моментов размислувам за најдоброто од Пробиштип кое би го предложил на колегите на состанокот кој ќе го имаме во втората половина од месецов во Штип. Задачата не е едноставна, но сигурен сум дека целиот настан ќе биде на ниво од минатата годдина. Во меѓувреме работам на информации на Радио Пробиштип.

Мара СТОИЛОВА, новинар

И

ма некои шанси да и се вратам на професијата новинар па во таа смисла деновиве силно сум посветена на разгледувањето на некои понуди кои дојдоа од новоотворени медиуми но и од медиуми кои се во фаза на отворање. Ќе ја видам најдобрата можност, а не кријам дека со радост го чекам денот кога повторно ќе можам да известувам од мојата источна Македонија. Во меѓувреме сум посветена на некои мои домашни и бизнис обврски

Новинарски интерес за Новинарските искуства на Бојаџиски

К

ако да се информира во изборно време? На оваа тема група од 25 новинари од Македонија, кои во своите медиуми се бават со политиката, имаа работилница во Крушево во организација на ЗНМ, на која предавачи беа Драган Секуловски, извршен директор на ЗНМ, Јасмина Миронски,

уредник Иван Бојаџиски. Седмата сила пројави голем интерес за оваа книга од богатото новинарско искуство на Бојаџиски, посебно и поради фактот дека во нашата држава речиси и не постои книга од практичното новинарство. „Ми даде инспирација и јас да се зафатам со пишување на ваква

Макфест со нов уметнички директор Љупчо Мирковски: идејата ми е да му го вратам интернационалниот карактер на фестивалот

Г

На фотографијата: Зоран Андонов, новинар од Тетово, Иван Бојаџиски и Никола Талевски (од лево кон десно)

новинар и новинарски педагог, Дејан Донев, доктор по филозофија и Зоран Димитровски, уредник во неделникот „Фокус“. Работилницата финансиски беше поддржана од фондацијата „Кондрад Аденауер“ во Македонија. На маргните на работилницата на новинарите им беше поделена книгата „Новинарски искуства“ од нашиот

книга. Мислам дека е тоа мој долг кон идните новинарски генерации“, рече Никола Талевски, пензиониран новинар од Битола, кој работел за речиси сите македонски медиуми, а денес упорно опстојува на својата професионална опсесија - издавање на свој двонеделник во родниот град.

рижата за уметничкиот профил на фестивалот на забавна музика „Макфест“ од сега ќе ја има Љупчо Мирковски, личност на која це живот му е музиката. Мирковски е познато лице во светот на македонската забавна музика, тој е автор и на мелодијата „Свирете ја зајди, зајди“ која токму на „Макфест 1992“ стана победник. Зад него е музички опус од преку 200 композиции кои се изведуваат на сите наши електронски медиуми. Мирковски беше прeтставен пред новинарите кога

рече дека со „Макфест“ е од 1986 година .-„Длабоко и мошне емотивно сум поврзан со овој фестивал, ќе го дадам најдоброто од себе за неговиот натамошен просперитет. Во тоа светло ја гледам и потребата од враќање на интернационалниот карактер на фестивалот“, изјави Мирковски пред новинарите. Инаку, конкурсот за композициите за „Макфест 2016“ истекува на 15 јануари идната година,а фестивалот ќе се реализира во јуни идната година. Тоа ќе биде неговото 31 издание.

Зарински и Атанасова со сертификати за следење избори Зоран Зарински, нашиот познат новинар од ТВ Ирис и Николина Атанасова, од Виница, студентка по новинарство на УГД, добија сертификати за етичко известува од избори. Заедно со Трајче Строимановски од Радио Пробиштип и Иван Бојаџиски од Штип тие беа претставници на регионалниот центар „Исток“ на работилницата за етичко известување од изборите. Ваквите работилници во организација на Здружението на новинари на Македонија, најсилното национално цеховско здружение на седмата сила, се исклучително добри, посебно за младите новинари, зашто новинарите се здобиваат со драгоце ни искуства од светските практики за етичкото известување во изборно време. На фотографиите: Зоран Зарински и Николина Атанасова со сертификатите кои им ги враќија Драган Секуловски, извршен директор во ЗНМ и Давор Пашовски, од фондацијата „Конрад Аденауер“.