Stipski Glas 102 br

Во Македонија постои стигма за менталните болести

Проф. Д-р Ленче МИЛОШЕВА:

Иле НИКОЛОВ, сопственик на Актива ДОО

По крајот на пандемијата економијата во светот ќе доживее сериозен раст, Актива е подготвена за новото време Ката МИШЕВА, в.д. директор на центарот за култура „Ацо Шопов“

Врачени признанијата на најдобрите од регионот Михаилов:

Проектите од 2020 ги „селиме“ во 2021

И за Курто и за Мурто треба да те бидува

2

N

Од мој агол

Дали пратениците можат да бидат наш значаен ресурс? Иван Бојаџиски

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Анатемите фрлени преку социјалните мрежи врз на- често се маваше со непристојни збошите бизнисмени се покажаа неточни, злонамерни и рови, се покажа дека не се баш точни констатациите дека најголемиот дел бизнисмени кај нас се во конфликт со безвредни. своите вработени. Еве ви два аргумента. Кога државата го Штип станува Град со приказна, како што пишуваше објави списокот на фирми чии сопственици на работниците не им ги исплатиле парите со кои биле поддржани нивните професор Стојанов. бизниси, а кои пари биле наменети за надомест на платите Сместувачкиот комплекс на ФК Брегалница, знак дека на вработените, се покажа дека во Штип таква фирма и постои долгорочна стратегија за фудбалот во Штип. таков менаџер/сопственик на фирма не постои. А колку ли само анатеми се фрлија главно врз нашите конфекции преку социјалните мрежи!? Добро е што се покажа дека „аналитичарите“ пак ја утнале работата. Предвремените парламентарни избори поминаа во најдобар ред. СДСМ и политичката групација околу „МоПолека но сигурно нашиот град напредува во секоја жеме“ освои 46, а ВМРО ДПМНЕ располага со 44 смисла. Дамнешната желба да се има пристоен базен пратенички места. Медиумите пишуваат, аналитичарите е мултиплицирана. Базен од затворен тип се гради на анализираат дека составувањето на новата влада ќе биде Суитлакот но она што е во фаза на забрзана, динамична сложен процес, иако најголем дел можности да формира градба е аква паркот кој се гради на местото на поранешнова влада се даваат на Социјалдемократите. ниот Градски базен. Аква паркот ќе биде еден од најубавите Штип на овие избори доби четири пратеника. Нови на Балканот, а водата во него на ниво на водата која ја пратеници се: д-р Сашко Николов од СДСМ и Иван Јорданов пиеме од градскиот водовод. Се работи за стопроцентно од ВМРО ДПМНЕ како и Борислав Крмов од Левица, а со приватна инвестиција. нив е и Никола Мицевски од партијата на Јорданов, но тој Зошто го споменувам ова? Затоа што не така не е нов пратеник туку ќе биде староседелец во Парламен- одамна почитуваниот професор по философија на УГД тот. Овие избори покажаа и една нова состојба: источниот Трајче Стојанов токму во овој наш весник напиша пекрасна регион повеќе не е вмровска енклава, а зошто тоа е така по- статија под наслов-„Младите бараат град со приказна“. Во требна е нова анализа. тој антологиски текст професорот порача дека не е во ред Некаде прочитав интересна мисла за тоа дали и штипјани на базен да одат во Неготино, на аквапарк во Пропратениците можат да бидат значаен и квалитетен поли- биштип, на шопинг во Струмица и Кочани, на кино во Свети тички ресурс кој ќе придонесе за напредокот на државата. Николе. –„Град без приказна и не е град“, коментираше Нашиот народ, во принцип, има негативно мислење за најго- Стојанов. лем дел политичари, а посебно за пратениците. Наместо да Со изградбата на аква паркот пополнуваме еден дел бидат почитувани како избраници на народот, по нив се од таа сложувалка која Штип како регионален центар му пофрлаат мал милион анатеми. Се зборува и пишува дека се магаат да биде „Град со приказна“. Изградбата на покриеалчни за пари, дека личниот им е пред општествениот инте- ниот базен само се придодава кон создавањето на рес, дека откако ќе станат пратеници никој жив во нивниот приказната. Овој наш Штип, посебно во последните три городен крај повеќе не може да ги види. дини, со свои пари, со пари од државата и со влог на наши, Но, дали овој пратенички состав, со учество на че- штипски инвеститори квалитетно го менува својот лик. Но, творица штипјани во него, може квалитетно да ги промени за сите промени во некоја друга прилика. работите? Може ли баш овој состав во Собранието на наНа Градскиот стадион нешто ново. Изграден е сместушата држава да биде тој драгоцен ресурс на татковината кој вачки комплекс во кој можат да борават поголем број со своето знаење, со својата посветеност и рештелност ќе фудбалери кои дојдени од страна ќе играат за нашата придонесе за подобрување на севкупната состојба, ќе ги исправи ако не сите тоа барем поголем дел од „Кривите Дри- ФК Брегалница. Убаво опремени соби, сали за состаноци и ни“, ќе мисли на народот и на државата, а не само на своите дебати, кујни... Ова ново штипско спортско искуство има посебно егоистични цели? Бидејќи надежта секогаш умира последна, за поче- значење од еден друг агол. Тоа покажува дека доминантниот ток лично останувам во уверување дека овој собраниски со- сопственик, компанијата Кит Го, а со неа и Општина Штип, став ќе одработи за народот и за државата посветувајќи се имаат далекусежни планови и проекти за клубот, а со тоа и пред се и над се на европските интеграции, квалитетните за развојот на фудбалот во Штип. Фактот дека се инвестира промени во судството, слободата на медиумите, а преку тоа во инфраструктурата на стадионот, е сам по себе јасен говор дека пред Штип стојат убави фудбалски денови. Се надеи на поквалитетниот живот на граѓаните. ваме дека тие најсилно ќе бидат најавени на крајот од преИ во услови на пандемија добар дел од штипските сто- стојната фудбалска сезона кога очекуваме ФК Брегалница пански фирми успеаја да се одржат на нозе, да ги спа- да ја видиме во елитното фудбалско друштво на Македонија, сат своите бизниси, а со тоа и не така малиот број а потоа и во Европските купови. работни места од што зависи социјалната благосостојба на илјадници семејства. Иако по нашето стопанство многу

1

3

4

2

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

РАЗГОВОР

Д-р Ленче МИЛОШЕВА, професор на Медицинскиот факултет

3

Во Македонија постои стигма за менталните болести

при Универзитетот „Гоце Делчев“-Штип

Г

-ѓа Милошева, весниците опфаќат пристојно широка јавност поради што сметаме дека јавноста заслужува малку повеќе информации за нашиот соговорник. Оттука, кажете ни нешто за Вас... Мојот професионален развој е поврзан со клиничка и истражувачка работа и добивањето на ова диплома претставува круна на макотрпна долгогодишна работа. Работев десет години како клинички психолог во Воена болница, Скопје на одделот за психијатрија и неврологија, а истовремено бев и избран асистент, а подоцна и доцент на УКИМ, Скопје. По отварањето на Универзитетот „Гоце Делчев“Штип, преминав и до денес работам на Факултетот за медицински науки. Во меѓувреме продолжив со усовршувањата и клиничката и научно истражувачката работа на Државниот универзитет во Батон Руж, Луизијана, САД, како и на Универзитетската клиника за психијатрија и психотерапија во Нирнберг, Германија. Вторите докторски студии, како и вториот докторат, кои ги завршив на Универзитетот во Белград, се исто така тесно поврзани со клиничка и научно истражувачка работа од областите психопатологија и психотерапија. Гледано од ова перспектива, придружен член на Алберт Елис Институтот во Њујорк и добиена диплома и лиценца за РЕБТ и КБТ терапија значи гаранција за квалитет и отворени врати секаде во светот за работа. Исто така, значи можност за научна соработка со УГД, што за мене е многу важно. Јас сум исто така и претставник на нашата земја и член на уредувачкиот одбор на научното списание кое го издава овој институт, кое е со импакт фактор и едно од најпознатите во овие области. Со појавата на Ковид 19, со неопходноста од социјална дистанца на луѓето, психотерапијата како да доби ново значење, како да излезе од сенката на други научни oбласти, бидејќи за неа започна многу повеќе да се говори во јавноста. Го имате ли и Вие тоа чувство и ако го имате што тоа практично значи? Терминот „социјална дистанца“ е всушност несреќен превод, кој применет во македонскиот јазик има друго значење. Суштината на препораките се однесува на „физичка дистанца“, а фокус кон поголемо социјално зближување и солидарност. Точно е дека психотерапијата е наука која многу мачно го пробива својот пат, а мотивите за ова се различни. Во овој период, како член на Националната комисија за ментално здравје, во која работам волонтерски заедно со колеги од Медицинскиот факултет, Скопје, инициравме телепсихотерапијата (бесплатна онлајн психолошка помош) да го добие местото кое го заслужува, пред с;, во интерес на луѓето на кои им е неопходна во овој тежок период. Евидентен е порастот на осаменоста, анксиозните и депресивни состојби, влошување на менталните состојби, број на суициди итн. и ова е прва психолошка помош која можеме да ја понудиме. Досега зборувавме за негативните страни и отуѓувањето со користењето на социјалните мрежи. Но, во овој пе-

риод сведоци сме дека разумното и наменското користење на социјалните мрежи и платформи, може многу да помогне во надминување на осаменоста, давање на поддршка, па и психолошка помош. Овој предмет им го предавате на студентите, но пошироката јавност сака да знае кога на една личност и е потребен псохотерапевт, односна дали самата личност може кај себе да ја препознае таа потреба? Прв чекор за некој да добие психотерапевтска помош е да ја препознае потребата за тоа и да биде спремен за промени. Ние се разликуваме во однос на нашата писменост за ментално здравје, како и во однос на себеспознавањето и спознавањето на нашите психолошки потреби. За жал во светот, а посебно во Македонија сеуште постои стигма за менталните болести како и во однос на спремноста да се побара стручна помош. Ова се надминува со јавно здравствени политики и програми за писменост за ментално здравје. Психотерапијата се смета и за наука која има методи да го поттикне понатамошниот развој на потенцијалите на поединецот, поединецот подобро да се запознае себеси. Им предавате на млади луѓе, како тие ја прифаќаат оваа можност ? На личен план, по сите усовршувања, најголем бенефит кој го добив е не само остварување на професионалните амбиции, туку и работата на себе и менување на личноста. Смиреноста, внатрешниот мир, поголема фру-

Во овој период, како член на Националната комисија за ментално здравје, во која работам волонтерски заедно со колеги од Медицинскиот факултет, Скопје, инициравме телепсихотерапијата (бесплатна онлајн психолошка помош) да го добие местото кое го заслужува, пред с:, во интерес на луѓето на кои им е неопходна во овој тежок период.

страциона толерантност, безусловно прифаќање на себе и другите луѓе, прифаќање и рационално носење со тешки животни ситуации, флексибилност во однос на сопствените барања кон себе, другите и животот, се само неколку бенефити кои ми овозможуваат поисполнето, поспокојно и порационално живеење. На ова ги учам идните лекари и сметам дека развивањето на овие вештини и знаења и личниот развој се исто толку важни колку и нивните медицински знаења. Развивањето на психотерапијата на академско ниво, како научна област на психологијата и психијатријата, заедно со моите студенти е вистински предизвик за мене.

4

ИНТЕРВЈУ

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

По крајот на пандемијата економијата во светот ќе доживее сериозен раст, Актива е подготвена за тоа време

Ш

Иле НИКОЛОВ, сопственик на Актива ДОО

типска Актива прераснува во голем индустриски гигант на македонскиот исток и веќе станува препознатлив бренд за многу европски и светски компании со кои се воспоставени деловни комуникации за соработка. Во Актива се работи по високи европски и светски стандарди, се користи висока технологија, а тоа странските партнери го имаат препознаено поради што оваа наша компанија е се повеќе извозно ориентирана. Со проширувањето на капацитетите со изградбата на новата фабрика, Актива веќе располага со oколу 35.000 метри квадратни производен капацитет, а се планира оваа година да се изградат уште 5.000 метри квадратни. Сето ова ќе биде димензионирано дел за досегашните, а дел за идните производни капацитети. Ветените 500 вработувања кои беа дадени пред пет години се реализирани, а се планираат и нови вработувања. Единствено состоjбaта со Ковид-19 малку ја успорува планираната динамика во планираниот развој, но во Актива се гледа со оптимизам дека оваа состојба мора да заврши и да се продолжи по патот на зацртаната динамика и планираниот развој на компанијата. Сето ова е и повеќе од доволен повод за интервју со Иле Николов, првиот човек на Актива ДОО. Г-дин Николов, како се справивте со корона кризата која покрај на здравјето на луѓето има свој негативен одраз и врз стопанските субјекти во светот но и во нашата држава? Генерално кризата не ги одмина ниту нашата држава, нашиот град и нашата компанија. Во Актива максимално ги почитувавме мерките пропишани од здравствените власти, како фирма навреме и во повеќе од доволен број обезбедивме маски и дезинфекциони средства за вработените кои се во доменот на превентивна заштита. Сепак, најголем наш проблем е тоа што добар број од нашите вработени имаат сопруги и други членови на семејствата

кои работат во конфекциите, а познато е дека во дел од нив имаше жаришта на овој вирус. Сепак, благодарејќи на високата свест на вработените чии сопруги се вработени во конфекции во кои има корона вирус, тие се јавуваат во фирмата останувајќи дома во доброволна самоизолација, а најчесто и ние како компанија помагаме финансиски за тестирање на нашите вработени и нивните семејства. Тестирањата се вршат во Жан Митрев клиниката, а се со цел вработените да бидат што побргу информирани за својата здравствената состојба и за состојбата на членовите на нивните семејства за тоа дали тие имаат вирус. Тоа е од посебно значење зашто целата таа ситуација влијае и на психолошкиот момент кај луѓето, а ако се покаже дека нивното дравје е во ред тие побргу да бидат вклучени во производството.

должи на направената диверзификација на тековните дејности, која што опфаќа: преработка на метални заварени компоненти и конструкции , изградба на индустриски капацитети, градба на станови за продажба (се работи за комплексот Грин Гарден, чија изградба се одвива според планираната динамика). Притоа државна помош немаме кори-

Со оглед на целокупната здравствена и економска ситуација која ја имаме од март месец наваму, која е вашата прогноза во однос на тоа како Актива ќе ја заврши деловната 2020 година? -Очекувањата ни се дека крајот на годината ќе го дочекаме со 30-40 проценти послаби производни и финансиски резултати како состојба предизвикана од здравствената криза. Загрижени сме од сознанијата дека оваа економска криза ќе потрае и во наредната 2021 година, на тоа укажуваат и нашите странски деловни партнери. Меѓутоа, стабилноста на компанијата Актива се

стено, а користиме некои минимални кредити од комерцијалните банки и од Европската банка каде сме клиенти, па со поволни кредити се обидуваме да го премостиме овој тежок период за компанијата и да ја одржиме во добра кондиција. Во постојана комуникација сте со странските партнери за кои работите, што ви велат тие во однос на тоа како ќе се движат работите во економијата по завршетокот на кризата? -Нивен став е дека по крајот на кризата ќе се случи сериозен раст на економијата во Европа и во светот и

ПРВ ПРИНЦИП: Два принципа ќе ја определат економијата на идното време. Првиот принцип е дека оваа криза дел од светските но и од домашните компании нема да можат да ја издржат, поради што оние кои ќе успеат да опстанат ќе се соочат со намалена конкурентност што, од друга страна, ќе им донесе зголемен обем на нарачки, а со тоа и зголемено производство.

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

дека тој раст ќе се базира на два основни принципа. Првиот принцип е дека оваа криза која долго трае и уште ќе потрае, дел од светските но и од домашните компании нема да можат да ја издржат, поради што оние кои ќе успеат да опстанат ќе се соочат со намалена конкурентност што, од друга страна, ќе им донесе зголемен обем на нарачки, а со тоа и зголемено производство. Вториот принцип е содржан во се погласните најави на голем дел од европските компании дека голем дел од кооперантските услуги од фабриките инсталирани во Кина ќе бидат пренесени на тлото на Европа при што ќе се бараат земји каде ќе можат да ја развиваат таа индустрија која сега е концентрирана во Кина. Ние ова веќе го имаме како информација од наши партнери при што одредени нарачки веќе се зголемени, а се зголемува и потребата за барање нови нарачки. Исто така дел од странските компании најавуваат инвестиции во изградба на нови производни капацитети во нашата држава и на Балканот, во Србија, БИХ и Бугарија. За нас е посебно значајно што во таа приказна е и Актива. Кога веќе ги имате овие информации што прави Актива за подготвено да го дочека новиот инвестициски цикслус на странските компании кај нас? -И покрај здравствената и економската криза која не погоди и нас како држава, освен што ние се трудиме да го одржиме колективот во кондиција со производството, ние максимално сме посветени и ангажирани и на развојот.Во моментов заради потребата

5

ИНТЕРВЈУ

простор, инвестираме во уредување на на автомобилската индустрија во делот инфраструктурата во кругот на фабри- на антикорозивната заштита. ката, асфалтирање и пристапни патишта со уредување на отворени складишта за материјали. Уредуваме сообраќајници и површини за непречена ма-

ВТОРИОТ ПРИНЦИП е содржан во се погласните најави на голем дел од европските компании дека значителен дел од кооперантските услуги од фабриките инсталирани во Кина ќе бидат пренесени на тлото на Европа при што ќе се бараат земји каде ќе можат да ја развиваат таа индустрија која сега е концентрирана во Кина. За нас е посебно значајно што во таа приказна е и Актива... нипулација на возила за испорака на готови производи. Се надеваме дека новите производни погони ќе бидат ста-

Како ќе изгледа Актива до крајот на годинава во поглед на деловниот простор? -Крајот на оваа календарска и деловна година ќе го дочекаме со 40.000 метри квадратни покриен производен простор, а во меѓувреме имаме обезбедено дополнителни површини за градба од 35.000 метри квадратни при што сме во фаза на уредување на овој простор за изградба на нови производни капацитети ако до таква потреба евентуално дојде, а тоа ќе зависи од нашите странски деловни партнери. -Како овие нови инвестиции ќе се одразат на евентуално нови вработувања?

од проширување на производството изградивме нов производен погон од 12.000 метри квадратни со што се заокружи производен простор од 35 000 м2, инвестираме во најсовремен машински парк кој ќе биде сместен во тој

вени во функција во септември или октомври месец годинава. Но, веднаш пота ние ќе започнеме со изградба на уште еден нов сериозен капацитет од 5.000 метри квадратни наменети за производство на делови за потребите

-Кога новите производни погони ќе станата целосно активни и кога ќе се заврши оваа здравствена и економска криза во новите погони ќе има од 50 до 100 нови вработени, но во моментов имајки ја во предвид кризата со која живееме, наша примарна цел е да ги задржиме и одржиме работните места на сегашните вработени.

6

М

Штипјани ја преплавија Малешевијата

алешевијата годинава го доживува туристичкиот процут. Река од луѓе, како на корзо шетаат по патеката покрај Беровското езеро. Меѓу нив, за првпат во историјата на туризмот во овој преубав планински крај, доминираат штипјани. Отседнуваат во волшебната Аурора лоцирана на брегот од езерото, на вилите покрај „големата Малешевска вода“, во преубавиот хотел „Манастир“, во убаво уредени а прилично ефтини по цена соби во приватни куќи во Берово, на Рамна река кај Пехчево... -Нашата анализа покажува дека овој процут на туризмот во нашиот крај е резултат на мерките на Владата која ги осмисли ваучерите за да му помогне на домашното хотелиерство и на туризмот кои посебно беа тешко ранети со појавата на Ковид 19. Долги години сум во туризмот како важна стопанска гранка за секоја држава која има капа-

цитети за тоа, и затоа слободно можам да кажам дека со оваа мерка на Владата туризмот дефинитивно е спасен. И тоа езерскиот, планинскиот и другите рекреативни места кои ги имаме во нашата убава држава, вели Славчо Сирачевски, сопственик на туристичката агенција Аурора турс и на прекрасниот Аурора ресорт и спа центар на Беровско езеро кој е исполнет до последниот кревет. Во Малешевијата, годинава за разлика од порано има и бројни штипјани што порано небеше случај, иако туристичката населба Абланица ја нарекуваат и „штипска“ бидејќи поголем дел од вилите на тоа место се на штипјани. -Со пријатели бевме на Аурора три дена за викенд. Присуствувавме на доделувањето на признанијата на „Најдоброто од истокот“ во организација на новинарите од регионот. Малешевијата е едно волшебно место, Аурора е рај во срцето на рајот, ранобудник сум и кога по пет часот наутро

TУРИЗАМ

почнав да го шетам крајот се чувствував исполнет во сите свои сетила. Двете вечери морав да облечам нешто потопло зашто кога во Штип беше близу 30 степени тука беа околу петнаесет. Воздухот овде е прекрасен, не џабе е констатирано дека кислородот е четврти по квалитет во светот. Мислам дека Малешевијата допрва ќе биде откривана и дека пред неа е една неверојатна туристичка перспектива, ни рече Зоран Џидров, познат штипски стоматолог и алпинист. И за Цветанка Павлова Малешевијата е ново откривање на убавините на животот. -Овде дојдовме за викенд зашто во Штип беше пеколно жешко. На неполни сто километри од мојот град една сосема подруга, попријатна атмосфера. Отседнавме во хотелот Манастир, ни беше препорачана кафеаната Мрс, и на двете места поминавме прекрасно. Бевме на патеката покрај езерото, таму вриеше од туристи, густи шуми, езерски води, пространи ливади и уредени туристички локации, сето тоа на мене и пријателите остави голем впечаток. Мислам дека државата уште повеќе треба да помогне на овој крај зашто тој си ги има сите предуслови за многу поквалитетен развој на туризмот, вели Павловска. Според Сирачевски, до почетокот на месец септември тука речиси и нема слободен кревет. -Само на брегот од езерото има од 80 до сто вили кои сопствениците ги ставија во туристичката понуда. И во градот Берово, на Абланица исто така има голем интерес. Пехчево и овој крај можат да бидат горди на хотелот „Го-

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Сирачевски

гов во Пехчево, со близу стотината викендици покрај езерото, на Рамна Река, на Абланица овој крај има капацитет на понуда од 1.000 легла. Сирачевски вели дека до септември сите места се зафатени, но дека и потоа ќе има голема навалица и во октомври и ноември тука климата знае да биде многу благопријатна. Цените по легло преку лето се движат од 500 до 700 денари, во зависност од викендицата и нејзината уреденост и локација. -Од посебно значење е фактот дека постои голем интерес за градби на нови викендици на брегот од езерото. Притоа, оние кои сакаат да градат своите нови објекти ги прилагодуваат на новите услови на категоризација при што секоја соба е со купатило, вели Сирачевски.СИРАЧЕВСКИ: Нашата анализа покажува дека овој процут на туризмот во нашиот крај е резултат на мерките на Владата која го осмисли ваучерот за да му помогне на домашното хотелиерство и на туризмот кои посебно беа тешко ранети со појавата на Ковид 19. Според нашиот соговорник Агенцијата за тазвој и промоција на ту-

СИРАЧЕВСКИ: Нашата анализа покажува дека овој процут на туризмот во нашиот крај е резултат на мерките на Владата која го осмисли ваучерот за да му помогне на домашното хотелиерство и на туризмот кои посебно беа тешко ранети со појавата на Ковид 19.

гов“ кој редовно има свои гости како и на Рамна река, а тука се и Суви Лаки на патот спрема Струмица. Кога се ќе се собере на едно место ќе се согледаат во вистинското светло туристичките капацитети на Малешевијата кои не се мали и се на ниво на многу познати светски туристички зимски и летни центри, посочува Славчо Сирачевски. Во Берово се регистрирани над 600 кревети во приватното сместување. Со Аурора, Манастир, Вип, Го-

ризмот помогнала со кампањата за одмор во домашните туристички капацитети. Со слоганот „Дома си е дома“ направени се спотови и за Малешвијата при што се прикажани најубавите предели, сместувачките капацитети, велосипедските планински патеки, фармите на коњи и на срни каде луѓето имаат интеракција со овие благородни животни...

Градот добива аква парк од европски формат Ш {tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

УБАВИНА

тип го добива еден од најпосакуваните и најдолго очекувани проекти, а тоа е аква паркот кој со забрзана динамика се гради на местото на некогашниот Градски базен. Стопроцентен инвеститор е познатата штипска компанија „Оаза екстра скопско“ која проектот го реализира со свои пари и без комерцијални кредити, целиот комплекс зафаќа површина од 15.000 метри квадратни, а очекувањата дека аква паркот ќе биде пуштен во пробна работа во месец септември, годинава. -Комплексот ќе содржи аква парк, катна гаража , ресторан и тениски игралишта. Опремата во аква паркот е најквалитетна и разновидна, посакувана од деца, млади и повозрасни лица, а е набавена од Турска компанија која е специјализирана за вакви проекти. Имаме силна динамика на изградба зашто ја чувствуваме огромната желба на штипјани за еден ваков објект. Ова е скапа инвстиција, ние планираме цени кои ќе овозможат на поголем број наши сограѓани и на гости од други градови да го користат аква пар-

7

Во состав на аква паркот ќе биде и голем базен под кого е инсталирана комплетна филтер станица со најнова технологија која е набавена од Шпанија, во комплексот се гради и убав ресторан каде посетителите ќе можат да набават храна и пијалоци, а од ресторанот ќе се пружа преубав поглед на аква паркот.

-Исклучително сме задоволни од начинот на кој општина Штип на најбрз можен начин ни издаде градежна дозвола, благодарни сме на градоначалникот Благој Бочварски за односот и посветеноста кон целата оваа идеја што побргу да се реализира. Манџуков вели дека квалитетот на водата ќе биде кот. Во план ни е сезонава да направиме макар пробно како и онаа која штипјани ја пијат од градскиот водовод. отворање, да видиме како тоа ќе функционира, а од идната -Исклучително сме задоволни од начинот на кој опгодина целиот комплекс да функционира како што е замис- штина Штип на најбрз можен начин ни издаде градежна долено, ни рече Манџуков. звола, благодарни сме на градоначалникот Благој Бочварски за односот и посветеноста кон целата оваа идеја што побргу да се реализира. На проектот работи и домашната фирма, Актива инженеринг за која можам да кажам дека имаме одлична соработка, појаснува Љупчо Маџунков. Со работа на изградбата на аква паркот и останатите содржини во него се започна токму во време кога и на нашите простори се појави корона вирусот што на некој начин ги успори работите. Во втората фаза која ќе се реализира идната година ќе се уредуваат тениски терени, а ќе се гради и катната гаража која ќе може да прифати 124 возила. Со ова Штип ќе може да се пофали дека е меѓу ретките градови во државата кој има и аква парк како голема градска и регионална потреба и како убавец кој му дава нов имиџ на градот кој е и регионален центар во скоја смисла во Источниот плански регион.

8

Малото стопанство ќе ја преживее кризата од Ковид 19 MAЛО СТОПАНСТВО

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

За тоа во кои услови работи малото стопанство, како тоа ќе ја преброди кризата од Ковид 19, како кон него се постави државата, за Штипски Глас говори Владимир Хилјадников, сопственик на Штампа Хил.

С

емејните бизниси во нашата држава, а со тоа и во нашата општина, не се малубројни. Во најголем дел се работи за фирми од мал и од среден формат. Меѓу таквите е и Штампа Хил која наскоро ќе направи девет години од почетокот на работата. Основната дејност и е печатарската, а фирмата е членка на Занаетчиската и на Стопанска Комора на РСМ. Прв човек на Штампа Хил е Владимир Хилјадников кој вели дека идејата за печатница претходела од неговиот родител Бранко Хилјадников кој повеќе не е меѓу нас, а кој овој бизнис го има основано уште во осумдесеттите години како една од првите печатници во Р.Македонија во тоа време. Одтаму потекнува и името на компанијата денес. -Наша основна дејност е дигиталното печатење, односно брендирање на дуќани, возила, и се што е во доменот на дигиталното печатење. Од неодамна, поточно од пред две години ја проширивме дејноста и со изработка на светлечки реклами и најважно, како занает кој го наследив од мојот родител е сито печатот на текстил-печатење на маици. Денес нашата фирма брои пет редовно вработени лица и двајца на испомош со што можеме да се пофалиме

ги спроведува нашата држава. Сепак и ние треба да бидеме свесни дека криза е за сите, како за стопанството така и за државата, појаснува соговорникот. Во однос на наплатата Хилјадников цени дека малото стопнаство не е доволно заштитено од државата во однос на наплатата. Затоа пак, смета Владимир, кога ќе дојде ред за туваките кон државата таа безусловно си ги наплатува. Јавноста знае дека државната каса најголем приход остварува од малите и средните претпријатија, а токму тој дел од стопанството е најнезаштитено. За успешен бизнис, или за успех во бизнисот, најнепходна е организацијата, односно тимот со кој ќе се работи. Тоа да е тим и да има лидер кој ќе ја организира работата. За младиот бизнисмен најважно е секој кој работи, самиот да прифаќа одговорност за последиците, зашто само така може да биде успешен и како работник а со тоа да донесе успехи за самата компанија во која работи. -Менаџерот, односно сопственикот треба да се грижи за своите работници, за секој успех да ги наградува и да ги почитува работничките права, бидејки ниеден бизнис не станал успе-

дека сме конкурентни на секоја поголема комапнија, а секако и не застануваме тука, вели Хилјадников. Но, како работи Штампа Хил во време на корона кризата? -Малото стопанство одсекогаш е колатерална штета во Македонија. па затоа кризата со Ковид 19 и можеби ќе ја преживееме. Но ние како да имавме среќа со работата во споредба со некои други сектори кои беа драстично погодени од оваа криза. Имаше некој обид на државата за помош на стопанството, но според мене оваа криза ќе трае многу подолго па да оставиме времето да покаже колку се добри мерките кои

шен без работници. Ние мора да знаеме дека работникот е моторот на секој бизнис, а почитувањето на работникот е со бонуси и награди, бидејки во бизнисот сите сме за пари, појаснува Владимир Тој смета дека е важно постојано да се следи технологијата, да се набавуваат машини од најновите генерации за да се остане конкурентен на пазарот. Во тој поглед овие две години Штампа Хил има направено драстичен чекор во инвестициите во машини со што фирмата се катапултира напред на пазарот во печатарската индустрија. –„Да имаш цел, да веруваш во себе, во својата идеја и за ништо на светот да не се от-

-Во овие триесеттина години првпат државата беше држава каде реално во обид да се спаси приватниот сектор од економска криза на секој можен начин направи се што е во нејзин домен

кажуваш од сонот односно идејата за бизнис, тоа е епицентарот на успехот“, смета Хилјадников.. Штампа Хил работни нарачки добива од цела Македонија, но најмалку од сопствениот град, од Штип, град кои тие најмногу си го сакаат. Тие во секој град низ Македонија имаат барем по два дуќани брендирано и поставено светлечки реклами. Работат и за извоз, најмногу за Германија, Швајцарија, Србија и Англија, а во иднина се стремат да освојат дел од европскиот пазар со што нареден чекор е излегување на компанијата на некој европски саем. -Според мене во овие триесеттина години прв пат државата беше држава каде реално во обид да се спаси приватниот сектор од економска криза на секој можен начин направи се што е во нејзин домен. Но нашата култура, односно менталниот склоп и транзицијата која трае повеќе од 30 години и ќе трае, луѓето ги научи на лакомост па помошта некои компании си ја искористија за личен профит, вели Хилјадников. Соговорникот потенцира дека нивната компанија е прва која по објавата на вонредната состојба наредниот ден своите вработени ги ослободила од работните обврски, се со цел сите во Штампа Хил да се заштитат од Корона пандемијата. За тие два месеци сите работеле од дома, за што биле што и беа во целост исплатени полни плати за тие месеци. А помош од државата побаравме само за тие два месеци преку субвенции на платите, каде брзо ги добивме средствата и веднаш и беа исплатени на нашите работници.

Aгрометеоролошки станици ќе ги штита земјоделските култури и ќе даваат прогнози значајни за здравјето на луѓето

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Ц

ЗАШТИТА

ентарот за развој на Источниот плански регион работи турбо, а факт е дека е тоа една квалитетна инвентивна работилница. Последно од овој центар е идејата Источниот плански регион да добие најсовремени агрометеоролошки станици за заштита на земјоделски култури и животна средина. За тоа се обезбедени финансиски средства во вредност од 2.169.000 евра кои во поголем дел се донација на Швајцарска агенција за развој и соработка, а со помал удел учествува и Министерство за локална самоуправа.

Александар Николов

9

Информирањето ќе се врши и преку спонзорирани реклами на социјалните мрежи, мобилна апликација на македонски јазик, и веб платформа достапна за сите земјоделци. -Земјоделството претставува еден од доминантните сектори на локалната економија и игра важна улога во остварувањето приходи на домаќинствата во рамки на Источниот плански регион. Во последните години се забележуваат зачестени временски непогоди кои предизвикуваат огромни штети во земјоделството. Голем ризик од климатските промени е и појавата на болести врз градинарските и овоштарските култури во регионот. Сето тоа може да предизвика неефективно еколошко управување. Потребни се нови методи со цел превземање на соодветни мерки во соодветно време, појаснува Александар Николов. Проблемот што го опфаќа овој проект е тоа што земјоделците во Источниот регион се соочуват со тешкотии и застарени методи при управувањето, одгледувањето и третирањето на посадените земјоделски култури. Застaреното управување со земјоделските култури, поради недостиг на информации во вистинско време, може да предизвика одредени последици врз животната средина. Степенот и динамиката на притисокот врз екологијата на земјоделското стопанство може да се остварува, ако

-Овој проект е планирано да биде завршен за шест месеци, одАгрометеоролошките станици покрај тоа што ќе ги носно до месец ноември годинава. Корисната површина на проектот е мерат температурата и влажноста на возухот како илјада хектари, а крајни корисници ќе и брзината и насоката на ветерот но и количината бидат 181.858 жители во регионот, ин- на дождот, соларната радијација, влажноста на лиформира координаторот Александар стот, температурата и влажноста на почвата, ќе Николов од ИПР. Според Николов главните ак- даваат и прогнози за појава и интензитет на полен, тивности се насочени кон поставување мигрена и реума. на агрометеоролошките стани- ци за заштита на земјоделски култури и животна средина. Тука е и стручниот надзор над агрометеоро- се користат показателите за начинот на користење на лошките станици, информативна кампања за употреба на земјата, вид и број на животни на единица земјоделска поистите ( изработка на лифлети и одржување на информа- вршина, интензивност во користење на водата, количини и тивни средби) биланс на хемиски ѓубриња, производство и добивки од -Ќе се одвива информативната кампања за употреба земјоделските култури, интензивност на користење на тешка на агрометеоролошките станици и ќе има константно ин- механизација, вид и обем на отпадоци од земјоделството и формирање на земјоделците кое ќе се реализира преку ин- друго. формативни презентации- во секоја општина откако ќе се Овие станици ќе ги мерат емпература и влажност на постават станиците при што номинирианите лица од секоја воздух; брзина и правецот на ветерот; количина на дождод, општина ќе поканат земјоделци кои ќе присуствуваат на ин- соларната радијација, влажност на листот, температура и формативната презентација, укажува Николов. влажноста на почвата, а ќе се дава прогноза и за појава и интензитет на полен, мигрена и реума.

10

БОЧВАРСКИ: Штип отсекогаш бил водечки во хуманоста и во солидарноста, овде секој секому му подава рака ОБРАЌАЊЕ

♦ Го донесуваме обраќањето на градоначалникот Благој Бочварски на доделувањето на наградите „Најдоброто од истокот“ во организација на Регионалниот центар на новинари „исток“ при ЗНМ.

О

пштина Штип од новинарите во регионот, го доби признанието „Град на хуманоста во регионот за 2019 година“. На свеченото доделување на високата награда одржано во комплексот Аурора спа и ресорт на Беровско езеро, признанито го прими и пред присутните се обрати градоначалникот Благој Бочварски. Неговото обраќање беше и во функција на претседател на Советот на Источниот плански регион. Подолу во целост го донесуваме обраќањето на првиот граѓанин на Штип. -Најпрвин сакам да ја искористам приликата и да се заблагодарам на сите Вас, на новинарите и вашите соработници за беспоштедната битка во овие четири месеци со Ковид 19, битка во која бевте до мене и до здравствените работници, во секој момент во првите борбени редови ставајќи го под ризик и вашето здравје со цел правилно и навремено информирање на граѓаните. Денес се собравме овде, во Берово, на едно место во ова невообичаено време кое продолжува, целосно почитувајќи ги мерките за борба против коронавирусот, а со цел на еден симболичен начин да оддадеме признание на сите општествени чинители и ентитети кои на свој начин придонесуваат за унапредување на заедницата и регионот.

Во последните неколку години, источниот регион од земјава расте и се развива соодветно и правилно. Затоа и сите заеднички покажуваме способност и капацитет да се справиме со секакви предизвици, особено со предизвикот пред кој е исправено целото човештво, а тоа е пандемијата од вирусот COVID-19. Важни се капацитетите и подготвеноста за брз и ефективен институционален одговор. Но, во екот на оваа пандемија се покажа дека особено важна е онаа човечка димензија на справување со предизвиците, односно солидарноста во постапките на секого. Солидарноста треба да ја негуваме на индивидуално ниво, така даваме свој личен придонес за заедницата.

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Но, промовирањето на солидарноста како главен елемент во работата на институциите е уште поважна, затоа што така се поставуваат позитивни примери, но и се извишуваат стандардите за меѓусебна, меѓучовечка соработка. Институциите постојат за луѓето, па оттаму водењето по принципите на солидарноста и емпатијата се подразбира во функционирањето на овие правно регулирани колективи. Затоа особено ми е драго што токму Општината на чие чело сум, што токму градот којшто го водам, што токму Штип го носи епитети најсолидарен, најхуман град во регионот. Штип отсекогаш бил колевка на солидарноста, отсекогаш бил место во кое се подава рака секому кому му е потребно. Така и ќе продолжиме, затоа што знаеме дека тоа е правилно, дека на тој начин сме сигурни дека чекориме по прав пат.Солидарноста е фундаментална човечка потреба. Таа е здраворазумен одговор на секоја криза. Општина Штип секојдневно ја покажува солидарноста кон секој еден граѓанин. Тоа го правиме преку масовните акции за дезинфекција на јавните простори, одржување на јавните добра, преку цврстата соработка со сите надлежни институции, како ЦЈЗ, Клиничка болница и Здравствен дом, преку цврстата соработка со сите други централни и локални институции, но и ревносно следење на мерките, испраќање апели до сите граѓани и настојување да се одржува ред и дисциплина во оваа работа. Се разбира, Штип со право го носи предзнакот најсолидарен затоа што на дело својата солидарност ја покажуваат сите, токму онака како што налага етимолошкото потекло на зборот „солидарност“ - кој доаѓа од латинската фраза “in solidum,” што значи една група луѓе кои се цврсто врзани и обврзани од обврската да исплатат некој долг. Нашиот долг е долг кон заедницата, но долг и кон секоја индивидуа. Тоа е долг за кој сме свесни дека или сите заедно ќе го исплатиме, или воопшто нема да го направиме тоа. Тоа е долг кон колективното здравје, долг кон колективната безбедност, конечно-долг кон колективната сигурност. Сите заедно одговараме на овој предизвик, затоа што сме свесни дека никој од нас поединечно го нема луксузот да се опушти; секоја слаба алка во синџирот може да предизвика тешки последици. Затоа сме одлучни - заеднички и со огромен степен на солидарност одговараме на секој предизвик со кој се соочуваме. Само така можеме да успееме во оваа и во секоја друга борба. За крај би сакал да се заблагодарам за ова признание бидејќи доаѓа во исклучително важен момент, кога мојот град заедно со здравствените работници и граѓаните се борат со оваа опасна болест.И секако, посебно сум благодарен затоа што оваа награда доаѓа од новинарите, токму од Вас. А вие сте едни од најдобрите познавачи на политичките, општествените, здравствените, образовните и сите останати состојби во градовте ширум државата. Вашиот глас е многу важен коректор на мојата работа, на работата на Општина Штип и целиот Источен плански регион. Убеден сум дека соработката која ја поставивме на едно високо ниво кое се базира на принципиелни основи, ќе продолжи и во иднина со цел заедно да изградиме поубаво општество и силен Источен регион.

Најуспешните на истокот промовирани во најубавиот туристички центар Аурора на Беровско езеро

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

М

ПРИЗНАНИЈА

анифестацијата „Најдоброто од истокот за 2019 година“ која е во организација на Регионалниот центар на новинари „Исток“ во состав на ЗНМ го имаше своето финале во величествениот амбиент на најдобриот планински туристички центар во Југоисточна Европа– Аурора на Беровско езеро. На отворено, под ведрото ѕвездено небо, на науспешните од регионот во повеќе категории свечено им беа врачени признанијата. На настанот присуствуваа и пред присутните се обратија Младен Чадиковски, претседател на ЗНМ и градоначалникот на Штип и претседател на Советот на ИПР-Благој Бочварски, а присутни беа и градоначалниците на Виница – Ивица Димитров, на Берово Ѕвонко Пеќевски и на Пехчево – Драган Танчовски.

Признанијата за најдобри резултати остварени во 2019 година им беа додели на: -Едукативен центар Негрево – за најдобра невладина организација: -Женски фудбалски клуб САСА, Македонска Каменица, првак на Македонија, најдоброто во спортот: -Горан Огнановски, в.д.директор на КИЦ Романса, Македонска Каменица, за најдоброто во културата: -Фабрика Антура, Кочани – најдоброто во стопанството: -ПЗУ „Златко Стојменов“ – Штип, најдобро во здравството: -Хотел Сан Рајс – Делчево, најдоброто во хотелиерството, -Горан Ивановски, директор на ООУ „Славчо Стојменски“-Виница, најдоброто во образованието: -Амбасада на Јапонија во Македонија-докажан пријател кој го поддржува регионот: -Трајан Анѓелов, генерален менаџер на Квенбергер Логистик Македонија-менаџер на годината:

рата:

11

-Општина Виница е прогласена за Град на култу-

-Општина Штип го доби признанието за Град на хуманоста: -Проф.д-р Трајче Стојанов е првото лице во науката во регионот: -Проф.д-р Ванчо Чифлиганец, за афирмација на регионот во државата: -Зорица Нушева, актерка, признание за улогата на Петрунија во филмот „Господ постои, името и е Петрунија“: -Благој Веселинов, актер од Кочани, за главната улога во филмот Исцелителот: -Киноверзум, Свети Николе, за придонес кон создавање услови за афирмација на филмската уметност:

-Чедо Петров, Пробиштип, за општествено најодговорна личност. -Драги Миланов, постхумно, новинар од Свети Николе. Настанот се одржа на отворено, на преубава ливада, при што беа спазени сите протоколи во однос на пандемијата од Ковид 19. Наградените со бирани зборови се заблагодарија за добиените признанија и укажаа дека и во иднина ќе го дават најдоброто од себе за просперитет на своите градови и општини, регионот и нашата држава. Ова беше шеста по ред ваква манифестација при што досега се поделини 90 признанија. Според Тони Михаилов, претседател на Регионалниот актив на новинари „Исток“, манифестацијата има за цел да им се оддаде признание на компаниите, институциите и личностите кои даваат значаен придонес за успехот на регионалната заедни, а со тоа и за добробит на нашата татковина. (На следната, колорна страница сите наградени)

ПРИЗНАНИЈА

12

Ведран Миланов

Проф. д-р Т. Стојанов

Горан Иванов

Трајан Ангелов

Верица, ЕЦ Негрево

Бочварски, Штип, хуманост

Д-р З. Стојменов

Проф. д-р В. Чифлиганец

Гогушовски-Антура

Амбасада Јапонија

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Горан Огнановски

ЖФК „Саса“

Димитров, Виница, култура

Киноверзум

Чедо Петров

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

РЕКЛАМИ

13

И

И за Курто и за Мурто треба да те бидува СТАВ

14

Пишува: Тони Михаилов

зборот е важна работа во животот. Го правиме често... во најразлични ситуации, и од него зависат многу нешта во нашите животи, но и самиот избор кој го правиме многу кажува за нас. Така, има луѓе кои се одлучуваат да направат избор и да стојат зад него, а има и луѓе кои избираат да зборуваат за изборот на другите. Разлика – има, нели. Да се одлучиш да направиш избор, треба да бидеш подготвен да оцениш, процениш, провериш – одлучиш, и стоиш зад одлуката. За да критикуваш, оспоруваш нечија одлука, нечиј избор, не мора да проверуваш, едноставно, може да не ти се допаѓа ( одлуката, изборот, а може и личностите кои ја донеле), и толку. Новинарите – членови на Регионалниот центар на ЗНМ – Исток, веќе шест години се обидуваат во напливот на претежно негативни информации да најдат нешто позитивно и да го одбележат, доделувајќи му признание, издвојувајќи го од сивилото, како позитивен пример и мотив. Над 100 институции, поединци, компании, спортисти, уметници, менаџери...го добија во изминатите 6 години признанието „Најдоброто од истокот“, изгласано од страна на новинарите – членови на РЦ на ЗНМ – Исток. За оние кои не знаат – од 30-тина членови на Регионалниот центар, најмалку 20 активно учествуваат во изборот – предлагаат, гласаат, надгласуваат, аргументираат, се трудат на листата на лауреатите да се најдат оние кои навистина во претходната година дале позитивен белег на животот. И истовремено настојуваат да го најдат позитивното насекаде во регионот – и во Пехчево, и во Каменица, и во Виница и во Пробиштип, Свети Николе, Кочани, Штип... Да се мотивираат луѓето насекаде, и во помалите средини, да знаат дека некој забележува кога нешто добро се работи. И како по правило, како и за секој избор, има реакции – дали се тие најдобрите, дали некој заслужувал повеќе, дали некој незаслужено добил признание... Има реакции и за овој избор, но,

интересно, секоја година доаѓа од неколку личности (неколку...? всушност три-четворица), дел медиумски работници, дел личности заглавени во свое (не)време. Човек да добие впечаток дека едвај чекаат да се одржи манифестацијата „Најдоброто од истокот“, па да имаат уште една можност за демонстрација на своите фрустрации и задоволување на потребата да се плука по нешто. Тоа се личности кои најчесто избегнуваат да кажат свој став, но со леснотија оспоруваат и критикуваат туѓи ставови (овде веројатно стручни лица подобро би објасниле зошто е тоа така, истражувачка сторија нема да заврши работа). Вториот момент е што истите тие медиумски работници имаат можност да влијаат на изборот, едноставно

{tipski Glas, Juni, 2020 br. 101

ТЕН, НАЈ....). Тешко е да се излезе од сопствените стеги, и да се направи нешто , а не само да се зборува за она што другите го прават. Кога ќе подразмисли малку човек, лесно е за оние кои нападите ги базираат на точно лоцирани мотиви, тие едноставно имаат некоја своја битка која ете, на одреден начин се нашла во фокусот и преку еден ваков избор. Тажно е за оние кои немаат конкретен мотив, туку едноставно не знаат поинаку, освен да плукаат, фрлаат отровни стрели, и се најдобри. Барем во своите очи. Во очите на оние кои ги бараат добрите и им оддаваат признанија, ќе останат токму тие – најдобрите, за да се мотивираат и поттикнуваат да бидат уште подобри. Во вакви времиња, за-

...Човек да добие впечаток дека едвај чекаат да се одржи манифестацијата „Најдоброто од истокот“, па да имаат уште една можност за демонстрација на своите фрустрации и задоволување на потребата да се плука по нешто. ако се членови на ЗНМ и учествуваат во самиот процес на изборот на најдобрите, па предлагаат, гласаат, па уште во процесот на избор да имаат можност да спречат некој што не заслужува да добие признание... Но не, „ние“ не признаваме такво здружение, ама „ние“ знаеме како не треба да работи! Е да, полесно е така, од страна, оти ако се влезе внатре, ќе треба да се поработи малку, да се избориш за нешто на поинаков начин, не само со плукање и лечење фрустрации. Плус, треба и да се стои зад донесената одлука, да се чувствува и одговорност за неа. Нејсе, и тоа е избор – и секој си живее со својот избор. И лесно му е , посебно на тој што живее во свој свет, затворен во сопственото мислење за себе (секако, НАЈДОБАР, НАЈПАМЕ-

служуваат да бидат издвоени од сивилото. П.С. Некои милуваат да кажат дека работата во Регионалниот центар на ЗНМ – Исток била Курто – Мурто. Ама, и за тоа треба да го бидува човек...подобро Курто и Мурто, отколку никој и ништо. (Авторот е новинар и претседател на Регионалниот центар на новинари „Исток“ во состав на ЗНМ)

Пишува: Проф.др Трајче Стојанов

КОЛУМНА

Признанијата ја обезбедуваат општествената кохезија

Н

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

ема да кажам ништо ново, ако констатирам дека ни недостасува општествена кохезија. Според мене, има неколку индикатори по кои можете да ја оцените кохезијата на една заедница, на едно општество, ако сакате. Чинам дека два се есенцијални: паметниците и наградите, т.е. признанијата. Овие индикатори, ако размислиме, се сведуваат на едно: оддавање почит и признание на поединците кои дале некаков придонес за заедницата. Не толку одамна, непосредно после моето враќање од постдокторскиот престој во САД, имав еден текст каде со воодушевување говорев за нивната убава „навика“ да одбележуваат обични луѓе, катадневни настани и собитија кои дале некаков придонес за заедницата. Па така, немаше просторија, предавална или амфитеатар на универзитетот која не носеше име на некој професор кој предавал таму во одреден период. Врв беше спомен плочата на градинарот кој целиот свој живот го одржувал паркот на универзитетскиот кампус. Можете да замислите, универзитетот подигнал спомен-плоча на градинарот!? И тоа каква: „на градинарот, тој и тој, кој отсекогаш велеше – ќе го направам паркот во универзитетскиот кампус место со кое ќе се гордеете! – епа градинару, тој и тој.., се гордеееме!“ Сетете се на некое вакво признание во последните 30-тина години компанијата или претпријатието каде работите, доделено за некој ваш колега, пријател, познаник? Ваквото оддавање признание на нечија работа веќе се реткост. Чинам дека дури и оние скромни признанија по повод пензионирањето престанаа да се даваат. Замислете, некој целиот свој животен век го потрошил за доброто на организацијата, а на крајот од работниот век никакво одбележување, никаков спомен за неговата посветеност! Ако се обидете да ме демантирате споменувајќи го фактот дека споменици сепак се поставуваат, а тоа сепак значи некакво одбележување и паметење, бидете претпазливи, затоа што не говорам за паметници на личности од историјата. Да, ние сме полни споменици од големи историски личности, особено после СК2014, но ретко, скоро никогаш немаме паметници на секојдневни луѓе, настани, собитија. А не бадијала американците имаат такви паметници, затоа што токму таквите паметници, таквите, да ги наречеме битови, секојдневни паметници, многу посилно ја обезбедуваат кохезијата на заедницата на микро ниво. Затоа што тешко дека било кој од нас може да се поистовети со Александар Македонски, или дури и со Гоце Делчев, или со Ченто, затоа што тоа се навистина историски величини кои многукратно ја надминуваат нашата маленкост. Тие можат само да бидат извор на патриотизам и национализам (во вредносно позитивна смисла), но тешко дека на микро ниво можат да обезбедат чувство на заедништво. Секој од нас полесно ќе се поистовети и ќе се препознае во локално име, во локално презиме, во лик чии деца, внуци сè уште шетаат по улиците на градот, чија куќа сè уште стои, низ чие маало сè уште поминуваме... А ние такви паметници, чествувања на такви ликови скоро и да немаме. Нашите локални, секојдневни „херои“ како да ги немаме, а ги имаме! Токму оваа функција на обезбедување микро кохезија, како и паметниците, ја имаат и признанијата и наградите. Ние во последните 30 години не само што не ги зголемивме бројот на наградите и признанијата, како што беше ред после осамостојувањето, туку и ги намаливме. Особено е трагично, што многу ретки се признанијата што ги доделу-

15

ваат еснафските, професионалните здруженија (не државата). А тие се клучни, токму за она што го говорев: обезбедување на кохезијата на микро ниво, во случајов - обезбедување на чувство на припадност кон заедницата, кон професијата на која припаѓате. Проверете се самите во вашата професија: кои награди ги доделува докторската фела, правничката, професорската, новинарската, научната..? Замислете, цел работен век сте доктор и локалната еснафска организација не направила ништо да ви оддаде некакво признание за вашата работа? Па веројатно со нешто сте ја заслужиле? Уште еднаш ќе се повикам на моето искуство од САД. Тамошното философско друштво (APA), има можеби десетина награди кои ги доделува на фелата: за најмлад философ, за најдобра книга, за најдобар есеј, за најдобар текст, за најдобро истражување, за најголемо влијание, за животно дело...така што, многу е веројатно секој во фелата барем еднаш во животот да добие некаква награда, барем еднаш во животот фелата да му оддаде признание за тоа што го работи! Тоа не само што ја препознава квалитетната работа, не само што го мотивира членот на еснафот, туку ја обезбедува и таа спомената кохезија на микро-ниво. Секој во фелата чувствува дека неговата работа се следи и се вреднува! А ние престанавме да се наградуваме, престанавме да си оддаваме признанија, престанавме да се пофалуваме и да си покажуваме дека си значиме. Па кој треба да нè пофали, да нè награди, ако не заедницата? Кој ако не колегите, кој ако не фелата, кој ако не локалните заедници? Па илјадници, милиони доктори се по белиот свет, по што се тие подобри, за таму да се наградени, од овдешните, за тука да се заборавени? Кој треба да чекаме да нè пофали? Богот на докторите! Не постои таков! Ние сме тие што си оддаваме признанија еден на друг. Ние луѓето ги востановуваме, на луѓе ги доделуваме. И зошто, по ѓаволите, кога веќе некој пофалува, наградува, доделува признанија, сметаме дека тоа е недостојно, дека не е вредно!? Со ова се отвора и прашањето, навистина, кој ги востановува наградите? И како една награда, едно признание станува вредно? Како некое признание воопшто добива легитимитет, воопшто? Нема посебна формула, драги мои: секоја награда, секое признание својот легитимитет го црпи од самиот факт на неговото востановување. Неговиот легитимитет не паѓа од небо, не го назначува Бог како награда или признание! Секоја награда, секое признание својот легитимитет го црпи од самата суверена волја на тој што го доделува: едноставно, некој, некоја организација, тело, орган, институција... донесува суверена одлука дека ќе наградува. И со тоа легитимитетот на наградата, т.е. признанието е востановена! И толку! Со самиот факт што некое тело донело суверена одлука дека ќе доделува признание, тоа признание станува легитимно! Нема друго место од кое некое признание го црпи својот легитимитет освен од суверената волја на оној што ја востановил наградата! Друго е прашањето колку тоа признание е вредно. Неговата вредност, пак подоцна се пресметува според истрајноста на суверенот што доделува, да продолжи да го доделува и тоа да стане традиционално. И секако, според имињата, луѓето, институциите на кои тоа признанание им е доделено. Ако опстои суверенот што наградува во своите намери и наградувањето не згасне после првата манифестација, тоа веќе станува вредно. Колку подолго опстојува, толку повредно станува. И конечно, најсигурен знак дека тоа признание станало вредно е бројот на неговите оспорувачи! Колку повеќе луѓе негодуваат, галамат, мрчат, не се согласуваат, се исмеваат.. толку тоа признание станува повеќе вредно! Тоа значи дека суверениот доделувач е на вистински пат.

„Макфест“ од Домот на култу ра т а се сели на плоштадот „Слобода“ 16

КУЛТУРА

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Ф

естивалот на забавна музика „Макфест“ кој годинава ќе се одржи по 35 пат, наместо во големата сала на Домот на културата „Ацо Шопов“ ќе се одржи на плоштадот „Слобода“. Поместувањето е по „заслуга“ на корона вирусот зашто е повеќе од сигурно дека вирусот нема да си замине до идниот месец за кога е закажано одржувањето на фестивалот, а здравствените власти нема да дозволат фестивал во затворен простор и со присуство на многу посетители.

Годинава каде ќе се одржат само две фестивалски вечери. Првата вечер ќе се слушнаат најпознатите стари хитови од „Макфест“ од наши познати изведувачи, а втората вечер ќе биде директно финална вечер на која ќе настапат сите оние кои се пријавиле за фестивалот. На плоштадот „Слобода“ ќе има место за околу 400 гледачи, а фестивалот „Макфест“ се планира да се одржи

Штип годинава ја откажува традиционалната гастрономска манифестација „Штипска пастрмајлијада“ поради Ковид 19. -Нашиот фестивал годинава слави јубилеј, 35 години од постоењето, а поради пандемијата одлучивме тој да се одржи кон крајот на септември. на нашиот плоштад со почитување на посебни протоколи за Штип годинава ја откажува традиционалната гаорганизирање на ваков вид на настани. Штип како град дострономска манифестација „Штипска пастрмајлијада“ помаќин на најдобриот фестивал на забавна музика во нашата ради Ковид 19 и пандемијата. држава ќе направи се и годинава „Макфест“ да има одлично издание од организациски и секаков дреуг карактер, вели Бочварски.

МИШЕВА: Короната ни ја спречи прославата на 70 годишнината од постоењето на театарот

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Ц

КУЛТУРА

17

ентарот за култура „Ацо Шопов“ која е установа од национален карактер, имаше доста потешкотии да ги оствари своите планирани проекти за тековната година. Проблемите во реализацијата на проектите настанаа со појавата на Ковид 19 кога здравствените власти презедоа низа мерки за справување со заразата, во кои мерки беше и неможноста да се организираат настани кои привлекуваат многу публика, а што посебно се однесува на институциите од областа на културата. За овие работи и за програмата за наредната 2021 година, разговараме со Ката Мишева, в.д. директор на Центарот за култура „Ацо Шопов“.

Во месец март група актери имале вкупно десет проби, а тие требало да играат во претставата „Ова дете“ во режија на Александар Ивановски. Тоа се актерите Пеце Ристески, Марија Минчева, Елена Шорова, Владимир Тулиев и Кристина Атанасова. -Нашите актери мошне посветено и пријдоа на претставата, имаа десет проби и кога наближи денот за премиерата се појави короната и ние моравме да ги запреме сите активности. Од тогаш до денес немавме никакви активности, зашто тоа не го дозволуваат здравствените протоколи. Ако денес ги следиме протоколите, во театарската сала може да има само 35 посетители, а прашање е дали и толкав

-Навремено, до Министерството за култура ја испративме програмата за работа на нашиот центар за 2021 година. Она што сакам посебно да го појаснам е фактот дека во таа програма се и дел од културните содржини кои како установа ги бевме планирани за годинава, но поради проблемите настанати со корона вирусот не успеавме да ги реализираме. Се надеваме дека идната година нема да имаме вакви проблеми и дека на штипјани ќе можеме да им понудиме богатство од културни настани кои ќе им го облагордат моментот, вели Мишева за Штипски Глас. На почетокот од годината театарот пред публиката се појавил со две претстави „ЈЗУ Европа“ и „На отворено море“ од кои биле дадени вкупно единаесет репризи од кои една во Кочани.

број би дошле поради присутниот страв од короната. Покрај ова тука се и сите здравствени ритуали кои мора да се спроведуваат, а тоа се мерење на температурата на секој посетител и дру-

Според првата личност на штипската култура, актерите гореле од желба пред публиката да се појават со нова претстава, но ситуацијата си го направила своето. Актерите редовно си доаѓаат во театарот, се интересираат за работата но се додека здравствениот аспект не дозволи нема да има претстави. -Најмногу ни тежи тоа што годинава требаше да одбележиме 70 години од постоењето на Народниот театар. Се работи за значаен јубилеј, планиравме претстава која сами сакавме да ја финансираме, и со идеја од Министерството за култура да добиеме средства за уште три претстави, за фестивалот „Малиот принц“ и за две претстави за деца. Сепак, најважната состојка во свеченоста требаше да биде новото поставување на претставата „Маруша“ која во нашиот театар е играна пред 70 години, но сето тоа годинава отпаѓа, вели Мишева.

гите мерки кои согласно протоколите мора да ги превземеме. Во целата оваа состојба е и третиот елемент, а тоа е финансискиот момент зашто целата оваа ситуација ни покажува и докажува дека отворањето на вратите на театарот би било апсолутно неисплатливо, појаснува Ката Мишева.

Ако се создаде можност веќе од месец септември ќе се работи на две премиери – „На отворено море“ и „Пасивно пушење“. А од март месец наваму, во Домот на културата, од ликовни, музички, литературни, фолклорни настани, поради протоколите, немало ништо.

70 ГОДИНИ Поради настанатата ситуација со пандемијата, годинава не е можно да се одбележи еден убав јубилеј-70 години од првата театарска изведба. Таа работа останува за некое друго време.

18

MAЛО СТОПАНСТВО

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Најскапиот часовник кој сум го поправал чини 15.000 евра

Сашо МИЛЕВ – Манци, последниот часовникар во градот

Мобилните телефони не ги елиминираа часовниците, работа за мајстор Сашо има, само нема млади заинтересирани за овој занает, а тоа е проблем за во иднина...

В

о старата штипска чаршија, во единствениот часовникарски дуќан во градот, Сашо Милев-Манци им дава нов живот на рачните и секаков вид други часовници. Како најпрецизен хирург тој ги отстранува болните места (расипаните делови), вградува нови и им дава нов живот на едни од најстарите познати мерачи на време. Ако со појавата на мобилните телефони се говореше дека времето на часовниците е поминато, искуството на Сашо го кажува спротивното. По краткото затишје дојде новата ера на масовно купување часовници, рачни пред се, што посебно го израдува единствениот мајстор во градот. -Она што сакам да го потенцирам тоа е фактот дека занаетот го учев од прекрасниот мајстор и голем човек Стојан Савев кај кого бев чирак шест години. Во 1991 година решив да отворам свој дуќан во Стара чаршија и одтогаш до денес сум во него. Дуќанот е познат

ници кои последниве години одново се во мода, будилниците како да заминале во заборав. Нашиот соговорник вели дека само еден процент од работата кај него отпаѓа на будилници.-„Едно време немаше семејство без будилник зашто тој им служеше да ги пробуди на време за да не задоцнат за работа, а денес за таа потреба си ги користат мобилните“, коментира Сашо. Тој вели дека од оваа работа богат не се станува, но за еден спокоен живот има. Проблем, според него, е тоа што нема млади луѓе кои би сакале да се посветат на занаетите, согласно тоа и на часовникарството. Се плаши дека кога еден ден ќе замине во пензија ќе нема кој на штипјани но и на луѓето од регионот да им ги поправа часовниците кои, според него, никогаш нема да изумрат без оглед на тоа какви нови технологии и во оваа област ќе има. -Мојата мајка потекнува од Берово, детството го поминав во Мале-

под името „Манци“ што е мој прекар од раната младост, вели Сашо Милев. Часовниците денес, според Манци, не се купуваат само поради контрола на времето. Предимство на нив им се дава како на моден детал. Тука најмногу предничат девојчињата. Сашо вели дека сé поголем е бројот на девојки кои купуваат по повеќе рачни часовници, а се во согласност со гардеробата која ја имаат. И младите момчиња го прават тој ритуал, купуваат часовници, а се што работи еден ден и се расипува, па така има работа и за мајстор Сашо. За разлика од рачните часов-

шевијата и некако тој крај, заедно со Штип, ми е при срце.Затоа имам муштерии и од Берово и Пехчево но и од другите места во регионот зашто, барем мене така ми се чини, други часовникари во регионот нема. Она што сакакам да го потенцирам е фактот дека мојот дуќан е и место за муабети, за отворање на душата, за животот воопшто. На муштериите кои ќе сакат да наметнат политика им велам може да се разговара за се само за политика-не. И тие тоа го почитуваат. Затоа муабетите најмногу се вртат околу градот, неговата уреденост, спортот...Муштерии кои доаѓаат од други места му завидуваат

Девојчињата денес купуваат по повеќе часовници, ги носат согласно гардеробата која ја имаат, и момчињата сé повеќе ги сакаат рачните часовниии како украс, најскапиот часовник што сум го поправал вреди 15.000 евра, но доминираат оние поефтините...

на Штип, велат дека само нашиот град во регионот функционира како град, урбано, културно, образовно но и стопански...Дали тоа е баш така, тие тоа си го знаат, појаснува Сашо Милев. Интересен е податоко кој Милев ни го изнесе во однос на вредноста на чсовниците кои тој ги поправа(л). -Најскапиот часовник кој сум го држел в раце и сум го поравил беше часовник на бизнисмен кој чинеше 15.000 евра. Имало поголем број часовници на кои сум им давал нов живот а вределе од 500 до илјада евра, а најмногу се оние поефтините. Имам проблем што тешко се наоѓаат делови за часовниците, но некако се снаоѓам, информира соговорникот на Штипски Глас. Сашо со посебен пиетет говори за Стојан Савев, човекот од кого го научи занаетот. -Кај овој прекрасен човек го учев занаетот на најдобар можен начин. Тој својата работа ја работеше со многу љубов, елан, желба и воља ме воведуваше во тајните на занаетот. Од него научив и како да се однесувам со муштериите. Тоа е едно големо, драгоцено искуство, тоа е една академија која нема цена и поради сето тоа јас сум му крајно благодарен, порачува Сашо Милев-Манци. А и односот на Сашо кон муштериите е на ниво. Културен, учтив, коректен поради што тој е омилен како во Старата штипска чаршија исто така и кај сите кои имале потреба од негова интервенција.

ЏИДРОВ: Алпинизмот е повеќе од љубов, тоа е стил на живот З {tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

ЖИВОТ

оран Џидров е познат штипски стоматолог кој 30 години е во оваа дејност. Но, покрај стоматологијата, негова втора љубов е планинарството. И тоа она планинарство кое бара најмногу напор и посветеност, а истовремено носи и најмногу ризици по здравјето и животот. Вели дека со вистинското планинарство започнал пред 7-8 години. -За мене планинарството денес е мој начин на живот, моја моја животна агенда која не може и нема да ме напушти до крајот на животот. Тоа е страст која тешко може да се опише, вели доктор Џидров. Во бројни предели и држави од светот Зоран Џидров има искачено 22 планински врвови. Од најнискиот – Пруташ (2393) метри на Дурмитор, до највисокиот Ленин Пик 7134 метри на Памирската висорамнина.

19

О в а што го работи нашиот доктор воопшто не е ефтина работа. Се работи за прилично скап спорт. – „Што се однесува на цената на чинење на добра опрема без која нема качување по највисоките врвови на светот можам да кажам дека тоа чини многу пари. Треба да се има на ум дека за секој врв си е потребна посебна опрема. Се во зависност од неговата висина и сложеност на освојувањ. Не можеш да речеш дека ќе купиш посебна опрема. Не можеш да речеш дека ке купиш една опрема и ќе ја користиш на сите различни висини. Секоја опрема си има свои каректеристики и своја намена за одредени висини и и за одредени врвови“, информира Џидров.

-Ги имам искачено сите домашни планински врвови, од Титов Врв до Солункс аглава на Јакупица и највисокиот домашен врв Голем Кораб на планината Бистра. Бев и на највисокиот балкански врв на планината Рила во Бугарија, а тоа е Мусала и нејзините 2925 метри надморска височина. Освојував врвови во Австрија, Италија, Франција, Швајцарија, Иран се до врвовите на најпознатата планина на светот Хималаите. Највисокиот врв кој го имам искачено е Ленин Пик (7134 метри) на Памирската висорамнина, појасЗа овој спорт во државата сеуште има заиннува Џидров. тересирани, но многуе мал бројот на помагатели.-„Нема многу спремни да помогна на овие наши авантуристички поНо, што е она што еден човек кој има убава профе- тфати на било кој начин, финансиски, морално логистички“, сија, убав семеен живот, безброј пријатели, да се качува по коментира доктор Зоран. Вели дека на ретките помагатели заледените снежни планини, со „сто кила опрема на себе“ им се оддолжуваат така што на освоените врвови ќе го покако што умеат да кажат овие авантуристи? стават знамето на државата и знамето со логото на фирмата доколку се работи за приватни помагатели. -На ова прашање никој го нема точниот одговор. Едноставно, се работи за љубов, страст, соочување со непо-Највисокиот врв кој сум го искачил е врвот знатото, истражување на сопствените психофизички Ленин Пик во Киргистан (7134 метри), во една мешовита можности. За неупатените сакам да појаснам дека искачу- балканска експедиција – Македонци,Срби, Босанци и вањето на планински врв на една експедиција трае во за- Хрвати.Експедицијата броеше 14 членови, а сите ние дивисност од планината, кој пристап на врвот го одбирате, шевме како еден. Четворица од експедицијата успеаја да се технички каректеристики на врвот-алпинизам или планина- качат на врвот, а јас бев еден од нивпа на врвот гордо го рство снеговите, ветровите,ледниците низ кои треба да по- развив македонското знаме На тоа сум посебно горд, вели минете.Времето никогаш не е потрошено ако успеете да докторо по стоматологија и планинарство Зоран Џидров. дојдете до врвот и безбедно да се симнете од него, вели на- Тој вели дека без силната поддршка на семејството, на сошиот соговорник. пругата посебно која исто така е одличен планинар, ќерката и синот кои се технички качувачи, а кои му го даваат неопМалку повеке време, организација,планирање ходнито душевен мир, тој е подготвен за екстремно опаслогистика треба за алпинистичките-вертикални врвови и ните предизвици со кои мора да се носи во еден така особено за врвовите повисоки од шест до 8.000 метри. За екстремен спорт. нив понекогаш целиот процес трае и до два месеци. Што се однесува на кондицијата, ваквите искачувања бараат и сеОвој спорт (алпинизмот) носи и многу животни којдневен тренинг. Доктор Џидров појаснува дека и психич- опасности. Во животна опасност доктор Џидров бил на киот тренинг е од посебно значење зошто секогаш качувачот Жорас, на Матерхорн, бил сведок на смрт на планина, бил мора да знае што прави и зошто тоа го прави и да биде на- на Ленин Пик 7.134м кога пред неговата група, на околу 100 чисто во и со својата глава. Тој тренираречиси секој ден по метри загинал алпинист од Русија, инаку најголемиот подва часа, најчесто се искачува на нашиот Исар, а за викенд знавач на тој терен, како што подоцна дознале. знае да замине и на некои од врвовите во нашата држава.

ФК Брегалница доби сместувачки комплекс Н 20

СПОРТ

ов, убав и удобен сместувачки комплекс изграден над старите соблекувални доби ФК Брегалница пред почетокот на новата фудбалска сезона. Брегалница и како второлигаш, и со овој потег, ги најавува своите амбиции да стане голем клуб во секоја смисла кој по завршетокот на претстојната нова фудбалска сезона ќе се натпреварува во Првата фудбалска лига на нашата држава. Комплексот, како што погоре напишавме, е во состав на Градскиот стадион. Се работи за модено опремени шеснаесет апартмани кои се ставени на располагање на фудбалерите на клубот, пред се на оние кои не се од Штип и на кои им е неопходно адекватно сместување. Овој комплекс има и сала за релаксација на фудбалерите и просторија за состаноци на сите нивоа. Може да се нотира дека ретко кој клуб во државата има ваков комплекс, што говори дека инвеститорите и раководството се цврсто решени ФК Брегалница наскоро не само да биде дел од фудбалската елита на Македонија туку и да се бори за освојување на место кое води во некој од европските фудбалски купови.

А тоа на Штип, како голем фудбалски центар во државата секако му личи. Инаку, фудбалерите на Брегалница кон средината на месец јули ги започнаа подготовките за новата натпреварувачка сезона. Штипските „Сини“ во спортскиот комплекс „Гогов“ во Пехчево имаат идеални услови за подготовки каде е реализирана првата фаза пред стартот на новата сезона во Втората лига - Исток. „Имаме одлични услови за работа во почетната фаза од подготовките. Секако веруваме дека максимално подготвени ќе ја дочекаме новата сезона. Наредниот период ќе следи комплетирањето на тимот со засилувања на сите неопходни позиции“, истакна на стартот од подготовките шефот на стручниот штаб Добринко Илиевски.

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Пишува: М-р Трајче КАЦАРОВ, писател

P

otanot vo koj `iveelo magareto Sivko, imal zaedni~ki yid so sobata na [ap{al. Koga Sivko }e mavnel so zadnata noga, t.e. koga }e frlel so kopitoto po yidot [ap{al, skokal na noze i treperel od strav se dodeka ne sfatel deka mava Сивко, a ne Цrniot arap. Na Sivko, najmnogu mu se raduvaл Cvik, tatkoto na [ap{al. Se faleл kaj }e stigne. Se faleл kako Sivko da biл avion, a ne obi~no i ve}e odrtaveno magare. Sivko, pak, {tom }e slu{neл kako Cvik go fali, silno }e ja naduvaл zurlata pa magare{koto rikawe letало niz selata, planinite, kotlinite, niz gradovite i dr`avite kakо со krilja na sokol. Sekoga{ odeле zaedno. Sivko napred, a Cvik po nego. Taka odeле и koga Cvik odel na niva, na pazar, koga se razdol`uvaл so dr`avata pla}aл danok. Vo denot koga Cvik trgnaл da go ostvari pravoto na glas, se izbiraле narodni pratenici, so nego trgnal i Sivko. Na glasa~koto mesto izeл nekolku moliv~iwa, stotici glasa~ki liv~iwa, a na krajot se razlutiл oti na listite za glasawe не можел да го прочита и своето име-Сивко. Nasekade go sledel Cvik, duri se obidел da legne so nego vo bra~niot krevet. Duwa go sakaла Cvik kako magare vo krevetot, no dve magariwa i za nea bile mnogu. Sivko prisustvuval i na site proslavi i familijarni veselbi. Koga [ap{al,sinot na Cvik, go slaveл pettiot rodenden Sivko, zaedno so ostantite deca stoeл пред rodendenskata torta. Se podgotvuvaл, kako i decata okolu nego, da duvne vo pette sve}i~ki. Кoga duvnaл ne samo {to se izgasiле sve}i~kite,

Mагарето сивко

КОЛУМНА

tuku i tortata letnaла od masata. Letnaла niz otvoreniot prozorec i se rasposlaла po liceto na po{tarot Пакос, koj {totuku vleguvaл vo dvorot i noseл telegrama so koja sestrata na Cvik mu go ~istitaла rodendenot na своето внуче. Poradi tortata {to se razma~kaла po facata na po{tarot, po што поштрот plesnaл na zadnicata vo tenxereto kade sviwata Mica ja daveла svojata mucka od rano nautro do docna nave~wer, Sivko od op{tinskiot sud, bил osuden za napad na slu`beno lice. Ne pomognaле molbite napi{ani i potpi{ani od Cvik, [ap{al, мајката Деса i dedoto Trajko. Re{enieto na sudot bило neotpoviklivo. Za da ne odi vo zatvor za magariwa Sivko trebaло javno da mu se izvini na po{tarot nare~en od kolegite i site onie {to go poznavaaт Pakos.

21

kako i vo onie na vesnicite. Sudot vo asistencija na policijata zemaj}i ja vo predvid goleminata na Sivko, doneл re{enie: Javnoto izvinuvawe da se slu~i vo centarot na gradot , poto~no na plo{tadot ,,Sloboda,, Na denot na izvinuvaweto Sivko, doшол ~ekorej}i so krenata glava . U{ite mu bиле pogolemi od {apkata. Можелo оддалеку да се забележи kako {tr~at nadvor od капата. Okolu vratot imaл oglav spleten od crveni ko`i~ki. Zastanaл na sredinata na plo{tadot. [tom videl kako po{tarot Pakos mu se pribli`uva ја надигна зурлатa. Rikнал na set glas. Rikaweto traeло so saati pa gra|anite, od najmalite do najstarite, moraле da si стават бубаќ во u{ite. Од силното izvinuvawe se tresel gradot заедно со околните села. Сudijata zastanaт поme|u Sivko i poшtarot Pakos, objaviл: Se

Na denot na izvinuvaweto Sivko, doшол ~ekorej}i so krenata glava . U{ite mu bиле pogolemi od {apkata. Можелo оддалеку да се забележи kako {tr~at nadvor od капата. Okolu vratot imaл oglav spleten od crveni ko`i~ki. Zastanaл na sredinata na plo{tadot So no}i Sivko ne mo`eл oko da sklopi. Vo svojata magare{ka glava smisluvaл zborovi so koi }e mu se izvini na po{tarot Pakos. Na den-dva, pred da dojde policijata da go odvede vo zatvor za magariwa, Sivko se setiл. Pobaraл da go dovedat poшtarot Pakos vo potanot vo koj Sivko prestojuvaл u{te od ra|awe и javno da mu se izvini. Policijata го потсетила deka za javno izviniuvawe treba da gi koristi mediumite: elketronskite- telivizijata и radioto и пишanite vesnicite. Sivko bил krupno magare pa ne moжeл da vleze vo редакциите na nitu edna od televiziite и radijata

uva`uva izvinuvawето! Magareto Sivko, e oslobodeno od obvinenieto - napad na slu`beno lice!“ Po zavr{enata ceremonija vo gradot se пуштил муабет deka na narednite izbori za pratenici vo parlamentot na Рepublikata, kandidat od nivniot grad }e bide Sivko, i toa poradi emotivniot govor преку што дал на знаење deka e ~esno i odgovorno magare. Na izborite Sivko, bил edinsven kandidat na op{tinskiot spisok za pratenici vo parlamentot. Dodeka gra|anite kako hipnotizirani glasaле za nego, Цвик negoviot stopan girickaл moliv~iwa i glasa~ki liv~iwa.

РАЗОНОДА

22

TR-MR ov -Mi Re k e ~e R Ti

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

Само во Пехчево немало заболени од корона вирус. Сите двајца жители биле негативни на Ковид 19. Добри луѓе се оние кои можат да го поднесат вашиот успех. Лошите не се поднесуваат ни самите себе. Скромен човек е оној кој зборува дека не го бидува за ништо, а всушност има способност за многу нешта... Ваучерите ги наполнија нашите одморалишта, Неносењето маски – нашите болници. Ако сите ве сакаат тоа значи дека правилно не сте го живееле животот. Ако пак сите ве мразат, тој факт станува многукратно посилен.

Razmisluva: Iv. BOJ

Кога наутро ќе се пробудиш, прво што треба да си речеш – „Фала ти Боже што ми овозможи да го живеам и ова преубаво утро“.

ВИЦОТЕКА

Доаѓа Мујо дома од работа. Фата го гледа и започнува да му приоѓа глумејќи секси поза. Го фаќа за вратоврска и го привлекува кон себе. -Се сеќаваш ли мил мој на онаа сцена од филмот Ниски страсти? -Да бе жено, се сеќавам. -На тоа се секаваш, а леб да купиш си заборавил...

Момче и девојче, власи, разговараат: -Каде е мојот подарок за 8 март?-прашува девојката. -Погледни преку прозорецот, го гледаш ли оној црвен Ферари пред зградата?-и вели момчето. -Е, навистина си фраер, му вели девојката, мислејќи дека тоа и е подарокот. -Да, фраер сум, сакам да ти кажам дека ти купив лак за нокти во истата боја, рекло момчето. Во остарени години Мујо отишол кај докторот поради бoлки. Добро бре ќерко кај го најде оној коњ за дечко? -Докторе, левата нога ме боли секој ден. – Тато бе, не го викај така. – Добро добро, а каде живее? -Е, мој Мујо, тоа е поради годините. -Како поради годините, па и десната е исто годиште па не – Во Хиподром… ме боли!

ИМПРЕСУМ

Издавач: Медиум Боја 43 – Штип Седиште на фирмата и адреса на редакцијата: Ул. „Тошо Арсов“ бр. 23 – 2000 Штип Одговорно лице: Иван Бојаџиски

Излегува еднаш месечно Првиот број излезе во месец април, 2009 година Главен и одговорен уредник: Иван Бојаџиски 078/375582 Графички уредник: Јорданчо Бојаџиски, 078/473094

Овој број е отпечатен на 12.08.2020 година Тираж: 1.000 примероци

Ж-ка: 290000002136767 Едб:4029019522191 Т.Т.К. банка А.Д. Скопје Годишна претплата: 180 денари.

Печати печатница Генекс-Кочани Ул. „Тодосија Паунов“ б.б.

За Штипски глас се плаќа повластена даночна стапка од 5% ISSN 2545-4498

Непотпишаните текстови се на Иван Бојаџиски

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102

С У Д О К У

Броевите од 1 до 9 впишете ги во блоковите со големина 3 x 3 полиња (врамени со здебелени линии), така да секој број може да се најде само еднаш во водоравната или хоризонталната насока

СКРИВАЛКА треба да пронајдете два скриени предмети

РАЗОНОДА

23

24

РЕКЛАМА

{tipski Glas, Juli-Avgust, 2020 br. 102