Д-р Александар СТОЈАНОВСКИ, в.д. директор на Клиничката болница
Ургентно ги решаваме проблемите создавани со години Иницијатива на Здружението на пензионери
Млади а успешни Евица ДИМИТРИЕВА, магистрант по информатика, добитник на признанието за нова бизнис идеја
Фарма на село за активен живот во третото доба Дејан МИТРОВ, најдобриот спортист на Штип и трет спортист во Македонија
Борењето е уметност
Дом за стари лица во „Дузлак“ Еден поглед Маре СТОИЛОВА
За Моне и за македонските модернистички фраери Симончо ПРОТОГЕРОВ, координатор на советничката група на СДСМ
Што може Економскиот совет?
Не подржуваме одлуки кои се против интересите на Штип Илиевски нов тренер на Брегалница
ТРАЈАН АНГЕЛОВ
ИЛЕ НИКОЛОВ
ЗОРАН МИТРЕВСКИ
РУДИ ЈОРДЕВ
ДУШКО ЗЕНДЕЛОВ
ЗОРАН АЛЕКСОВ
2 ОД МОЈ АГОЛ
Иницијатива на Здружението на пензионери
Првиот ден
N
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
NASTANI
Дом за стари лица во „Дузлак“
Иван Бојаџиски
► Домот ќе има корисна површина од 1.754 метри квадратни и ќе може да прими 70 стари лица
►Каква беше сликата во градот на првиот ден од Новата година ►Економскиот совет задоцнета творба но ги дава првите резултатите ►ЕАМ започна да го руши лошиот традиционализам во земјоделието
почва, пред многу децении, успевал памукот, индустриска ►Што ни порачува писателот од светски култура кој четириесетина формат години беше заштитен знак на штипската економија преку текстилниот комбинат „Македонка“. ЕАМ, за свои Прв ден од 2013 година. секогаш велиме дека никогаш потреби, направи преседан, Нешто после десет не е доцна. А дека постоење го надмина традиционализмот и на часот излегувам низ на вакво тело е наша неколку десетици хектари градот. Сакам да ја ослушнам неопходност говорат првите тишината настаната по резултати. Економскиот совет засеа памук кој, во своите погони, ќе го претвора во новогодишното лудување. даде иницијатива до готов производ. Градот – пустелија. Жива локалната власт за итна За разлика од оваа душа нема по улиците. Сите гасификација и за измени на фирма, вистинските спијат. Продавниците генералниот урбанистички земјоделци и понатаму затворени. план. Тоа е тоа! остануваат на традицијата. Минувам покрај една од Гасификација под итно Произведуваат нешто што бројните спортски бидејќи само евтината тешко наоѓа пласман. обложувалници. Слушам енергија дава шанси за џагор. Не сум по спортската. натпревар со конкуренцијата Можеби новото искуство на ЕАМ ќе им биде предизвик и Ама сакам да видам кој тоа, од дома и од странство. Без тие да видат како својот рано наутро, кога сите спијат тоа нашата, локална производ да го доведат до а јас осамен шетам по економија е осудена на финален а со тоа и да штипските празни улици, во просечност. првите часови од Новата, Измената на ГУП пак остваруваат поголем профит. дошол да си ја бара среќата. е прашање на новиот „Треба да гледаме право А внатре? Внатре нема место идентитет на Штип. Во однос зашто да се сакало да каде да се седне. Преполно. на локалното стопанство тој гледаме назад ние би Загушливо. Речиси не се процес треба да овозможи диши. определување нови локации имале очи и на тилот. Треба да се сака земјата на Излегувам и одам кон друга за нашата индустрија. Ако децата свои а не на блиска обложувалница. Владата со многу големи дедовците свои. Зашто само во поволности привлекува Зашто честа нема да зависи обложувалниците тоа прво странски инвеститори, не од тоа од каде доаѓаме туку овогодишно утро имаше гледам причина зошто такво од тоа каде одиме“. живот и живост. Ја нешто не би се случувало и Ова е мисла запишана од подотворам вратата. Внатре во однос на домашните иста слика! инвеститори. Конечно, секоја перото на српскиот но и светски познат писател Некој мудар одамна рече пара вложена во стопанска Борислав Пеќиќ. дека по утрото денот се градба има подеднаква познава. Јас би додал дека и тежина, секое работно место A да прифатиме нешто од мудрите? Да видиме каде тоа годината по првиот ден се е празник за сите, без оглед ние денес одиме. Патуваме препознава. кој во тоа работно место ли во минатото или во Ако овие мудрости се точни инвестирал. Конечно, дали иднината? Ја сакаме ли тогаш навистина сме инвестицијата е од надвор навлегле во една неизвесна или од дома, на луѓето кои ќе земјата на децата свои или на дедовците наши? Дали не година за каква што 2013 ја стекнат работно место а со титулираа бројни економски, тоа и социјална сигурност им е крајно време да го ставиме политички, социолошки и е сеедно, но треба да се знае прстот на чело и да размислиме дали ние тоа не други експерти. дека одамна е речено дека се исцрпуваме во постојаната ниту една пара, макар од непродуктивна и недогледна Една од подобрите каде да доаѓа не смрди. дебата ставајќи ја постојано работи кои ни се случија Нашето земјоделие пати на маса и пред јавноста лани е формирањето на темата за тоа од каде од традиционализмот. Економскиот совет на градот. доаѓаме (потекнуваме) Земјоделците Ова тело функционира околу наместо да и дадеме одгледуваат култури какви четири месеци, го формира апсолутен приоритет на што на овие простори се градоначалникот, во него дебата од типот каде тоа одгледувале пред стотици членуваат успешни одиме? години. Нема нова идеја, бизнисмени кои социјално Мислам дека вреди барем да нема нов поглед, нема ново ситуираат 70 проценти од истражување во однос на тоа се размисли во однос на оваа граѓаните на Штип. мудра мисла на писателот кој како до аграрно Формирањето на и со ваквата своја мудрост ни производство кое ќе биде Економскиот совет го ценам го осветлува вистинскиот пат прифатено дома и во светот за задоцнето бидејќи тој чин по кој мора да се движи а со тоа и ќе носи поголем требаше да се случи на секое општество кое сака да финансиски бенефит. почетокот од мандатот на оди напред. Во таа смисла актуелниот градоначалник а честитки заслужуваа не при крајот на истиот.. штипската фирма ЕАМ која Но, нејсе. Ние во функција на вечни оптимисти се сети дека на оваа наша
1
Штип има потреба од изградба на дом за стари лица а Здружението на пензионери од нашиот град е подготвено да вложи 70 проценти од потребните еден милион евра во неговата изградба. Другите 30 проценти, како што сега стојат работите, ќе ги вложи општината. Ако двете страни не можат во целост да ги обезбедат потребните средства тогаш ќе се бара вклучување и на трет партнер во проектот. -Во општината имаме
4
2
3
урбанистичко – архитектонски проект. Домот ќе биде лоциран во населбата „Дузлак“, ќе има 1.754 метри квадратни корисна површина и во него ќе можат да се сместат 70 станари. Ако се биде во најдобар ред неговата изградба ќе започне оваа пролет. -Голем проблем на градот е тоа што просечната пензија во Штип е 10.000 денари. Тоа наведува на потребата од изградба на дом кој ќе понуди услуги
Василев: на ова место ќе никне домот за стари лица
9.700 пензионери од кои 7.700 се членови на нашето здружение а околу 2.000 се членови на две други здруженија на пензионери трудови инвалиди. Имаме чести посети од пензионери, што значи лица во трето доба, кои од нас бараат да го решиме проблемот со нивно сместување во соодветен
согласно финансиските можности на поголемиот дел од старите лица кои за тие услуги ќе можат да платат. Идејата е поголем дел од собите да се за лица со поскромни примања но и да има простор со повисок стандард за стари лица кои тоа можат да го платат. Во секој случај ќе одиме на
ПРОСЕК: просечната пензија во Штип е 10.000 денари поради што најголем дел од собите ќе бидат согласно финансиските можности на старите лица кит о ќе можат да го платат.. дом за стари лица. Таа потреба ја сметаме за своја обврска поради што и ги започнавме подготовките за изградба на еден толку потребен објект за општините Штип и Карбинци, вели Миле Василев, претседател на Здружението на пензионери за Штип и Карбинци. Јавното претпријатие „Стипион“ има изработено
опцијата која најмногу одговара на старите лица од двете општини, појаснува Василев. Локацијата на домот е во населба која нуди спокоен живот. Домот ќе има своја кујна, лекар, сала за рекреативни активности и повеќе други содржини. Предвидено е изградбата да трае една година.
3
РАЗГОВОР
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
Д-р Александар СТОЈАНОВСКИ, в.д. директор на Клиничката болница
Ургентно ги решаваме проблемите создавани со години
б
Александар Стојановски, 36 години, од неодамна е назначен за в.д. стручен директор на Клиничката болница, најголемата регионална здравствена институција од значење за 200.000 жители. Стојановски завршил гимназија во Штип, дипломирал на Медицинскиот факултет во Скопје и е при крај на специјализацијата по гинекологија.
работиме на проектот на новата Клиничка болница, ги разгледуваме сите технички аспекти на проектот. Во меѓувреме се подготвуваме да инсталираме ангеограф, еден исклучително важен -Со парите со кои медицински апарат кој ќе располагаме, колку се толку биде сместен на одделението се, ние ќе направиме сé за да за радиологија а за работа со го подигнеме нивото на него на обука испративме Клиничката болница во наш доктор во Скопје. Ја секоја смисла. Нашиот буџет скениравме состојбата на е лимитиран но ние активно сите одделенија. И набргу ќе работиме не само на започнеме со набавка на решавање на старите нова опрема за нив. Сето тоа Г-дин Стојановски, се проблеми. Набавивме ќе биде во координација со нафативте да раководите доволно нафта за да немаме Министерството за здравство со една здравствена студени простории во од каде добиваме насоки за институција која има море болницата. Обезбедивме брз работа. проблеми. Оттука, какви тендер за лекови, нова се вашите први опрема за повеќе одделенија Вашата институција има впечатоци за состојбата? и сето тоа во нужна хроничен недостиг од координација со кадар. Фалат -Клиничката болница Министерството за специјалисти но и сестри, не е во добра состојба а за здравство. Во таа смисла ја болничари, хигиеничари... такво нешто имало повеќе реконструиравме главната причини. Но, моја задача и операциона сала, го решивме -Тоа е факт. Се задача на м-р Елизабета проблемот со смените на обидуваме да ги подобриме Папарова, економски сите одделенија, состојба работите и на ова поле. директор, не е да бараме која порано не беше добра и Примивме три нови доктори, виновници туку работите во беше причина за нарушени на специјализација наскоро Клиничката болница, од секој меѓучовечки односи. ќе заминат 12 доктори аспект, да ги промениме на одбрани на последните два подобро. Ценам дека тоа од Подолго време се говори конкурса. Договори за нас го очекуваат и граѓаните за потребата од изградба работен ангажман бидејќи ние постоиме поради на нова Клиничка болница. потпишавме со 25 волонтери нив и во интерес на нивното Министерот Тодоров даде од кои двајца доктори, добро здравје. Сакам да изјава дека помалку неколку медицински сестри и потенцирам дека овде финансиски средства ќе болничари – хигиеничари. проблеми се создавани со требаат за нова болница Волонтерите не се крајно години но тие навремено не отколку за реновирање и решение но барем се решавани. Сепак, да не надградба на постојната. привремено решаваат еден верував дека многу работи До каде се работите на голем проблем. можат да се подобрат овој план? немаше да се нафаќам на Ваша конечна цел? оваа должност која е пред се -Тоа е наш приоритет. голема обврска. Во моментот активно Како ќе го постигнете тоа ако се знае дека оваа здравствена институција има хронични финансиски проблеми?
-Да станеме вистинска регионална Клиничка болница по сите светски стандарди. Нашата иднина ја гледаме во спојување со Универзитетот „Гоце Делчев“ со што ќе прераснеме во Универзитетска клиничка болница. Крајниот резултат мора да биде повисок степен на здравствена услуга во
значително подобри услови од сегашните.
ПРОБЛЕМИ ВО БОЛНИЦАТА СЕ СОЗДАВАНИ СО ГОДИНИ А НЕ СЕ РЕШАВАНИ ИЗГРАДБАТА НА НОВА КЛИНИЧКА БОЛНИЦА НИ Е ВРВЕН ПРИОРИТЕТ, ПРОЕКТОТ СЕ РАБОТИ НАША КРАЈНА ЦЕЛ Е ДА СЕ СПОИМЕ СО УГД И ДА СТАНЕМЕ УНИВЕРЗИТЕТСКА КЛИНИЧКА БОЛНИЦА
ИСТРАЖУВАЊЕ
Општината ни е се повеќе транспарента
О
пштина Штип ја има подобрено својата транспарентност во работењето за 21 индексен поен. Ова го покажува истражувањето кое како проект на УСАИД за транспарентно локално владеење е спроведено минатата година по што е издадена брошура под наслов „Состојба, препораки и предизвици“. Според истражувањата направени во периодот од 2009 до 2012 година, во сите елементи кои се содржина на едно транспарентно владеење на една локална власт бележи квалитетен раст. Во нашата општина учеството на граѓаните во јавните расправи од значење за животот на заедницата е подобрено од 24 на 50 проценти. Во дебатите за буџетот тој процент е зголемен од 13
на 32 проценти а во делот на следењето на седниците на Советот на општината од страна на граѓаните тоа подобрување е од 12 на 25 проценти. Во клучниот елемент а тоа се граѓанските иницијативи во општината имаме подобрување од 29 на 37 проценти. Ова се надежните елементи кои упатуваат на фактот дека од година во година имаме се потранспарентно владеење на локалната власт но има позиции на кои општинската самоуправа мора да работи на нивно подобрување. Така, според ова истражување во кое свој прилог имаше и штипската
Едукативно – хуманитарна организација ЕХО, загрижувачко е тоа што 5 проценти од испитаниците рекле дека биле предмет на барање поткуп а проблеми имало и во нееднаквиот третман, во судирот на интереси и поднесување поплаки што се заедно е поле на кое работите мора да бидат поправени. Најголемиот напредок во однос на транспарентното владеење на штипската локална власт има во
делот на информирањето на граѓаните за што најмногу придонесува електронскиот билтен на општината и весникот Мозаик кој излегува како прилог на Штипски Глас, од каде граѓаните црпат многу важни информации. Информираноста за тоа што работи локалната власт е подобрена од 66 на 72 проценти а е подобрена и соработката на општината со НВО секторот за 11 индексни поени.
4
INTERVJU
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
Евица ДИМИТРИЕВА, магистрант по информатика, добитник на признанието за нова бизнис идеја
Фарма на село за активен живот во третото доба ► Во суштината на проектот на Димитриева е мотото „Ајде сите на село“
Е
вица Димитриевска е магистрант по информатика. Младата штипјанка дипломирала на Факултетот за природни и технички науки при Универзитетот „Гоце Делчев“.На овој факултет Евица е прогласена за најдобар студент. Таа е добитник на наградат на градот „19 Декември“ и е меѓу шесте наградени во државата на натпреварот за нова бизнис идеја. Ако на младите останува светот, станува сосема јасно дека Евица
Од рацете на премиерот Никола Груевски го добивте признанието за најдобра бизнис идеја во рамките на владината кампања „Осмели се“. Вие се најдовте меѓу добитниците на големото признание што е и повод за ова интервју за Штипски Глас. Како дојдовте до еден така значаен статус – толку млада а веќе со најдобра бизнис идеја?
Она што сакам да го кажам е фактот дека јас бев една од вкупно 104 кандидати од 23 градови кои конкурираа за нови бизнис идеи а на повик на Владата во рамките на споменатата кампања. Јас бев најмладиот учесник и бев во друштво на менаџери, професори, доктори на науки. Ограничување на возраста на учесниците во конкурсот немаше. Бев сигурна во себе, знаев дека имам добар проект, добра бизнис идеја за каква што досега не бев слушнала кај нас. Дека мојот проектот бил добар се покажа кога премиерот Никола Груевски во Владата на Република Македонија ми го врачи признанието. Тоа што само шест лица од Македонија станаа добитници на вакво признание ценам дека доволно говори за квалитетот на мојата бизнис идеја. Како дојдов до идејата? Па со многу работа, со логика во разНаградата „19 Декември“ од мислувањето, со самосрацете на градоначалникот веста дека ќе понудам Алексов нешто ново и атрактивно е поубавата страна на тој нов на лицата од третото доба, односно на пензионерите дојсвет. дов до идејата која ги освои и Евица, така млада а оние кои одлучуваа за награтолку признанија. Може дите. ли тоа да биде мотив Не само што сте многу плус за секој млад човек млада, туку сте и од кој сака да гради кариера женски пол, што во мазаснована на лични заскедонски услови вбашилуги? от успех го прави уште позначаен. Ретко кај -Јас сум многу млада нас, во Македонија, моа веќе имам добиено повеќе же да се види успешна награди, признанија, пофалжена, па кога е и толку ници, сертификати. Сепак, намлада, тоа му доаѓа каградата која ми е дадена во ко некое чудо. Вашиот името на мојот град од страна став за жените во нана градоначалникот Зоран шето општество? Алексов ми е најдрага. За мене наградите се само стимул -Јас можам со задоповеќе за напредок на полето на науката и во животот во- волство да кажам дека сум општо. Тоа значи дека мојот изненадена а во исто време и одговор на вашето прашање е восхитена од фактот дека во потврден Да, наградите можат вкупниот број апликанти за да бидат стимул плус за секоја најдобра бизнис идеја 35 промлада личност која со силата центи беа жени! Тоа мене ми на својата одговорност, упор- говори дека нашата жена се ност и посветеност сака да на- повеќе се ослободува од своправи кариера која ќе биде јот стереотип дека треба да резултат на сопствените зас- биде само сопруга и мајка. Тоа луги а не на тоа што имало не- е добро бидејќи македонската жена има капацитет и ослобокој да го поддржи. дувањето од сопствените стеги и предрасуди кои владеат
во општеството во однос на жената е добра вест и за самата жена и за државата во целина. Да резимирам: нашата жена, и со толку големото учество во рамките на владината кампања „Осмели се“ покажа дека може значително повеќе да придонесе во остварување на подобрата иднина на нашето општество.
-Се работи за следново. На фарма на село, целна група од пензионери, покрај за рекреација и одмор, на до броволна основа, секој според свои-
Евица со признанието на градот
Големото признание за најдобра бизнис идеа дојде лично од премиерот Никола Груевски Пред да ве прашаме за поентата на вашата наградена бизнис идеја би сакале да ни кажете во кои тоа стопански дејности беа насочени најголемиот дел од бизнис идеите кои беа во конкуренција за награда? -Најголем дел од учесниците во проектот имаа идеи за бизниси во услужните дејности, прехранбената индустрија, информатичката технологија, туризмот.Најважни критериуми беа потенцијалот за комерцијализација односно реализација на идејата, неза-
"
те можности, времето би го поминувале во ангажман околу производството на храна. На фармата луѓето од третото доба би приготвувале стари, традиционални национални јадења, со користење на сопственото производство а зготвени на обновливи извори на енергија. На фармата би се работело на обнова на старите занаети и обичаи, би биле изработувани разни ракотворби, би се одржувале трибини и свечености за одредени празници, како на пример за Денот на пензионерите. Овде ќе се ангажираат пензионери без разлика на нивната верската и националната припадност а за нивното здравје ќе се грижи медицински тим. Во што е поентата на проектот?
-Во доброволното ангажирање, во исполнетиот ден, во чувството дека пензионерите работат општествено полезна работа. Во нивната секојдневна активност што е од значење за нивната здравствена состојба. Со седумдневно присуство на фармата тие ќе се потсетат на своите млади денови, на традицијата, обичаите и културата и сето тоа можат да го пренесуваат на помладата генерација. Во висно од големината на пот- блиска иднина би можеле да ребните средства за нејзина се воведат и повеќе нови сореализација, потоа оригинал- држини. носта и иновативноста на идејата, на трето место беше јасОд кои и какви истражуноста на нејзината презентавања се водевте кога го ција а на четврто свесноста за осмислувавте проекризиците и мерките за нивно тот? надминување.Мојата идеја беше нешто сосема трето. -Извршив бројни анкети, имав разговори во пензиоПојаснети им на чита- нерските здруженија. Насетелите. каде мојата идеја беше подр-
Поентата е дека ќе живнат пензионерите, ќе живне нашето село!
жана и поздравена. Пензионерите сметаат дека е тоа одлична идеја која ќе им го всади чувството дека и во третото доба тие се општествено корисни и активни. Нивна оценка е дека еден таков нивен активен ангажман може да биде и во функција на нивното општо здравје. Сакам да укажам на фактот дека кога размислував за мојата бизнис идеја се водев и од сознанијата за тоа како, по ова прашање, стојат некои други земји. Во Турција например половина од девизниот прилив доаѓа од селскиот туризам, 25 проценти од истиот го остваруваат лица постари од 65 години. Секоја идеја мора да има своја цел. Која е целта на вашата идеја? -Секако дека мојата идеја има цел. Таа е преку овие фарми да се ангажираат повеќе земјоделски стопанства кои можат да остваруваат профит. Нашите села имаат вишок на производи, би имале каде да ги продаваат тие производи а со тоа би се подобрила и економската состојба на селаните. Очекувам Владата да го прифати овој вид туризам и да им овозможи на пензионерите да одберат каде би поминале седум дена, во бањски одморалишта или на нашите фарми во општествено полезна работа, па кој каде ќе посака. Се надевам дека Владата ќе има слух за оваа идеја, посебно што таа е наградена а со тоа и прифатена, и дека во својата програма ќе издвои мал дел на финансиски средства преку субвенционирање на пензионерите за ваков вид продуктивен ангажман. Мотото на мојот проект е АЈДЕ СИТЕ НА СЕЛО! Одвај чекам да ја видам неговата реализација.
█
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
5
POLITIKA
Симончо ПРОТОГЕРОВ, координатор на советничката група на СДСМ
koi bea preostapeni na UGD bea ruиnirani, nekoi ru{evini sega izgledaat mnogu ubavo posle renoviraweto.Гraѓanite na [tip sakaat moderni и чisti ulici bez dupki smetot da se sobira na vreme da ima poveќe parkovi и zelenilo . Seto toa ќe go napravime ние koga na{ata partija, zaedno so kolicijata ќe dojde na vlast.
Не подржуваме одлуки кои се против интересите на Штип ► Со Симончо ПРОТОГЕРОВ, координатор на пратеничката група на опозицијата во Општинскиот совет разговараме за работата на овој орган, за добрите и лоши негови решенија, за одлуката да не одат на вечера со градоначалникот
Г
-дин Протогеров, колку сте задоволни од она што го сработи овој состав на Општинскиот совет? Оd rabotata na sovetot sum само delumno zadovolen. Moжevme pove}e и podobro da gi izrabotime ovie четири godini. Кvantitativno sovetot donese mnogu odluki, re{eniјa и predlozi, no mnogu od toa ne se ostvari. Тоа значи дека vo kvalitativna smisla sovetot ne si ja izvr{i svojata zadaчa а najbitnite odluki se u{te ne se realizirani.
На кои точки Советот постигнуваше конзензус а кои точки беа камен на сопнување помеѓу советниците од владејачкото мнозинство и од опозицијата? Site toчki koi bea vo interes na graѓanite gi donesuvavme so konsenzus od strana na site partii koi participiraat vo sovetot, dodeka za odlukite koi ne bea prиoritetni a se tro{ea pari od graѓanite ние glasavme protiv. Dali e dobro da се ru{i eden za da gradi drug objekt, zarем [tip e tolku bogat grad? Svedoci sme na ru{eweto na SRC Xekson , на ideja za dislocirawe na peчurkite, за premestuvawe na gradskiot stadion, izgradbata na polo{tadot и platformitе , zgolemuvawe na danokot za imot,
зголемување na цената на vodata. Тука nema{e pardon ние sekoga{ glasavme protiv. Какво е вашето толкување за Штип. Напредуваше ли градот во изминатите четири години или... [tip e regionalen centar na Istoчna Makedonija, ili барем treba{e da bide тоа, no svedoci sme deka Koчani a osobeno Strumica go prezemaat toj primat. [tip ostana so ulici полни so dupki, има многу nere{eni pra{awa od infrastrukturata и sobrakajot, нема parkinzi, нема kino ги нема и {tedlivi svetilki. Од seto ovaa se gleda deka ovie четири godини [tip nazaduva{e vo toj pogled. [tip be{e Makedonski Manчester no za жal ovaa vlast go uni{ti дури и tekstilnoto uчili{te. Од ваша перцепција - можеше ли градот подобро, ако можеше која била причината што тоа не е направено? [tip moжe и mora podobro da se razviva и seto toa moжe da se napravi so mnogu razum и izvr{uvawe na postavenite celi. Зarem ne e podobro izgradenoto da se renovira za да izgлeda podobro a ne da se ru{i, ние toa go vidovme od nekolku primeri vo gradot, objektite
Советниците од опозицијата ја бојкотираа традиционалнатата Новогодишна вечера чиј домаќин беше градоначалникот. Зошто го направивте тоа? Na ovaa pra{awe ima само еден logiчen odgovor: na kogo mu be{e do veselba po nastanite {to se sluчija во crnioт пonedelnik vo Skopje na 24 dekemvri? Dali toa nema{e da bide devalvirawe na tie lu|e koi ginea za Makedonija и dali treba{e da odime na sredba so gradonaчalnikot koga toj za ovie четири godини одвaj desetina pati prisustuva{e na sednicite. Оставаме граѓаните да донесат свој суд во однос на ова прашање. Dali seto ova {to se sluчuva и e potrebno na Makedonija?
ВЕСЕЛБА: На кого му беше до веселба после 24 декември и македонскиот црн понеделник? Makedonija e mala и ubava zemjа и, na{iot narod ne saka nasilstvo. No donesuvawe buxet so prekra{uvawe na ustavot, tepawe novinari и pratenici со филозофијата демек nie sme posilni и ќе pravime {to sakame, ne e dobro za Makedonija. Zatoa narodot reчe NE. Vo [tip ima{e protesten mar{, ima{e iljadnici lu|e a pozicijata izleze и reчe 400 lu|e se sobraa vo [tip. Sami se laжat ама narodot ke им presudi.
Осврт
Две во едно, или само едно...
В
ладејачката партија вели дека избори ќе има и дека на тој процес ништо не може да му застане на патот на неговата реализација. Опозицијата тврди дека нема да учествува на изборите ако не се спојат двете во едно: редовните локални со предвремените парламентарни. Пинг – понгот на релација власт опозиција трае и го зафаќа целиот општествен организам. Тоа, како што сега стојат работите, ќе биде така се до последниот можен ден опозицијата да се премисли. Или, можеби власта? Ако се навратиме на историјата на првиот македонски плуралистички опстој ќе видиме дека од 1994 година наваму ниту едни избори не ни поминале мазно. Секогаш опозицијата била таа која барала нешто повеќе. Така било, така а така ќе биде и во иднина. Во едно такво милје сме имале и избори со апстиненција на опозицијата. Мирни избори во Република Македонија може да биде нешто кое само ќе го сонуваме. Благодарение на фактот што имаме две големи партии кои носат одлуки за тоа што е исправно а што не во државата Македонија ние секогаш ќе имаме изборни циклуси кои ќе го обременуваат целото општество,
секој мислечки човек кој живее на овој наш простор. И додека власта и опозицијата си испраќаат ултимативни пораки во однос на мартовските избори кои, со или без опозицијата сигурно ќе ги има бидејќи клучот секогаш е во рацете на оној кој доминантно ја има власта, ние во Штип се изначекавме на името на човекот кој ќе ја трча градоначалничката трка. Владејачката партија до моментот додека овој број влегува во печат (5 февруари 2013 година, вторник) се изјасни за шест од вкупно 11 општини во регионот: Меѓу нив не е и нашиот Штип. Што тоа чека владејачката партија кога е во прашање регионалниот центар на истокот од државата? Има многу шпекулации а малку точни информации зошто Штип ќе биде последниот град од регионот чиј кандидат за градоначалник ќе биде објавен од партиската централа во Скопје. А за тоа време низ градот многу шпекулации. Едната вели дека партијата размислувала и за непартиски кандидат, стопанственик. Други тврдат дека за секој од кандидатите од Штип до Извршниот комитет на ВМРО ДПМНЕ биле испраќани писма со непристојна содржина се со цел да се оцрни
ликот на конкуренцијата. Трети ценат дека е во ред тоа што штипјани последни во регионот ќе го дознаат кандидатот за градоначалник од владејачката партија бидејќи нашиот град бил важен политички центар. Во минатото но и сега. Сепак, прашање за милион евра е дали навистина Штип последен ќе го дознае кандидатот за градоначалник од владејачката партија и ако е тоа така зошто градот има една таква позиција во семејството на ВМРО ДПМНЕ. Како и да е и тоа еднаш мора да се случи. Ќе го дознаеме кандидатот а потоа на избори. Дали ќе има и противкандидати, е тоа засега е голема мистерија. А Македонија без мистерии не може. И. Бојаџиски
"
Прашање за милион евра: дали е точно тоа дека Штип последен ќе го дознае кандидатот за градоначалник од владејачката партија?
ЕКОНОМИЈА 6 Што може Економскиот совет на Штип?
[tipski Glas, Fevruari 2013 br. 40
► Гасификација под итно и измени во генералниот урбанистички план на градот се првите приоритети детектирани од Економскиот совет
П
ред околу четири месеци градоначалникот Зоран Алексов го формира Економскиот совет на општина Штип. Во ова тело со кое раководи градоначалникот, членуваат штипски бизнисмени кои во минатото ја испишале успешната штипска економска приказна во повеќе стопански гранки. Но, што воопшто може ова економско тело? На ова прашање, кое Штипски Глас го смета за исклучително значајно за иднината на општината, одговор побаравме од дел од неговите членови. ТРАЈАН АНГЕЛОВ: КОРИСНА РАЗМЕНА НА МИСЛЕЊА „Ценам дека е ова одлична работа и дека едно такво тело само може да биде од корист за развојот општината. На трите седници имавме размена мислења и идеи на луѓе од бизнис сферата кои работат во разни стопански дејности. Тоа се луѓе кои патуваат по светот и кои можат да дадат идеи за натамошен развој на општината, пред се во економска смисла а потоа и во урбаното уредување на градот, да излобираат за отворање нови бизниси во нашата општина. Ние мора да се водиме од фактот дека сме универзитетски град кој ни нуди голем избор на кадри од секаков профил на кои треба да им се даде можност своето знаење да го стават во функција на општите интереси. На нив мора да ја градиме иднината а за такво нешто искусните бизнисмени треба да обезбедат реални претпоставки. Тука го гледам најважниот дел од нашето делување како Економски совет“, вели Трајан Ангелов, од Логвин Солушнс Македонија која дава логистички услуги за повеќе сфери од нашето стопанство. Според Ангелов, убаво е и тоа што на седниците на овој совет се покренати идеи за донации како што е донација на возило за чистење снег за потребите на градот.-„Со тоа ние како фирми ја покажуваме општествената одговорност спрема градот. Покрај нашиот главен фокус за развој на фирмите, ние, на еден ваков начин, дава придонес кон потребите на градот и граѓаните. Економскиот совет е одлична работа и тој дава можност кон идеите кои произлегуваат од него да се приклучат и други стопански субјекти, посебно во областа на донирање во областа на медицината, урбанизацијата и друго“, укажува Ангелов. ИЛЕ НИКОЛОВ: ПОЗИТИВЕН ПОТЕГ За Иле Николов, директор на „Актива“, фирма од металната индустрија, формирањето на Економскиот совет е корисен потег на локалната самоуправа. – „На ваков начин се отвора можноста за поблизок контакт на бизнис заедницата од една и претставниците на локалната самоуправа на чело со градоначалникот од друга страна. Мислам дека овој совет требаше да се конституира многу порано, бидејќи тој може да биде од корист за сите
Гасификацијата ќе биде од големо значање за конкурентноста на штипското стопанство: фабриката на Џонсон Контролс во индустриската зона
Ангелов:
бизнисмените од градот патуваат по светот од каде црпат добри бизнис идеи кои можат да му помогнат на Штип
Николов:
добро е што во измените на ГУП е вклучена и бизнис заедницата преку Економскиот совет
Јордев:
гасификацијата мора да ни биде приоритет и да видиме какво е искуството на градовите кој се гасифицирани
субјекти и за граѓаните на општината“, вели Николов. Тој е на мислење дека е добро што во измените на генералниот урбанистички план се вклучува и Економскиот совет кој може да даде корисни сугестии. –„Мој став е дека без моќно стопанство како материјална база на секоја заедница ние не можеме да имаме силна надградба. Мислам дека со наши идеи кои се со цел да се помогне во развојот на производните капацитети преку соодветна инфраструктура и отворање нови локации за нови производни објекти. Паралелно со технолошката индустриска развојна зона која е наменета само за странски инвеститори, ние би можеле да направиме силно стопанство кое ќе отвори нови работни места и ќе генерира поголем прилив на средства во буџетот на општината“, оценува Иле Николов. За овој стопанственик идејата за гасификација покрената од Економскиот совет е исклучително значајна работа бидејќи енергијата го движи светот а гасот е најефтина енергија која можеме да ја имаме. Покрај ова Советот даде свои предлози за урбанистичко и сообраќајно решение во центарот на градот, за платени паркинг места во близина на банките за потребите на бизнисмените... -Со вакви директни контакти и непосредни средби би можеле да се отворат многу важни прашања од економската и урбанистичката сфера на градот а ако за една половина од нив се дојде до решение сите би имале корист“, појаснува Николов. Тој цени дека вистински и голем ефект целиот овој процес може да има само ако на истиот не му се дава политичка конотација односно Економскиот совет да функционира како тело кое е независно од било какви политички интереси и влијанија. РУДИ ЈОРДЕВ: ДА СЕ БИДЕ КОНКУРЕНТЕН Сопственикот на „Стел Импекс“ го покрена прашањето во однос на потребата општинската власт ургентно да се посвети и да работи на гасификацијата на Штип. Јордев оценува дека Економскиот совет, во оваа насока може да даде добри, корисни и конструктивни предлози. „Мој став е дека во однос на ова битно економско прашање ние мора да го видиме искуството на градовите кои го започнаа процесот на гасификација, пред се искуството на Струмица. Идниот месец ќе ја добиеме новата локална власт а главна цел на идниот градоначалник и Советот на општината треба да биде најголемиот дел од енергијата да ја насочат кон процесот на гасификација. Овој процес може да биде реализиран по пат на јавно приватно партнерство или по принципот на акционерство. Заинтересирани да ја користат
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
најевтината енергија ќе има многу а токму енергијата е најбитното прашање за секоја економија. Ако ние продолжиме да се потпираме на скапи енергенси, нема да можеме да бидеме конкурентни на пазарот во однос на земјите кои за своето производство користат евтина енергија. Да се биде конкурентен значи да се има развој, да се отвори процес за нови работни места а со тоа во општинската каса и во државниот буџет каса да се слеваат повеќе пари од даноците“, вели Јордев. На иницијатива на овој стопанственик е формиран екипа од општината која ја посети Струмица каде се увери во големото значење на гасот за
7
ЕКОНОМИЈА упатуваат и на развој на земјоделието за што, на ова тело, ќе стане збор, вели Душко Зенделов од конфекцијата „Штиптекс“. Зенделов укажува дека формирањето на овој совет е од големо значење бидејќи има потреба од чести контакти на луѓето кои ги водат најголемите фирми со локалната власт. Зенделов оценува дека темите кои досега биле поставени на Економскиот совет биле од приоритетно значење за градот. – „Гасификацијата што побргу да стигне и во Штип, сообраќајниот режим во централното градско подрачје, уредување на фасадите по улицата „Ванчо Прке“, покрај кејот на Отиња и
види структурата на членовите во Економскиот совет ќе се осознае дека во него се претставени 70 проценти од вработените во градот. И тоа е еден значаен момент кој на ова тело му дава голема и специфична тежина“, смета Митревски.
Зенделов:
од Економскиот совет произлегоаа многу добри идеи
Членови на Економскиот совет 1.Зоран АЛЕКСОВ, градоначалник кој е и претседател на Советот 2.Зоран МИТРЕВСКИ, винарија Езимит 3.Сашо МИЛАДИНОВ, конфекција Албатрос 4.Љупчо МАЏУНКОВ, хотел Оаза
Митревски:
Економскиот совет веќе ги дава првите резултати
5.Ангел ДОНЧЕВСКИ, конфекција Мавис 6.Костадин БАРЗОВ, фабрика за чевли Баргала 7.Трајан АНГЕЛОВ, Биркарт 8.Иле НИКОЛОВ, Актива 9.Мите НИКОЛОВ, фабрика за масло Брилијант 10.Душко ЗЕНДЕЛОВ, конфекција Штиптекс 11.Руди ЈОРДЕВ, Стел Импекс 12.Никола МИЦЕВСКИ, ЈП Исар 13. Тони ЈОВЕВ, ЈП Стипион.
Алексов:
во советот се личности кои се докажале со своите бизниси
вкупниот економски живот на локалната заедница а сознанијата во вид на информација ги достави до Економскиот совет. ДУШКО ЗЕНДЕЛОВ: ИСКУСТВОТО НА ПОМОШ Многу добри идеи се дадени на првите три седници на Економскиот совет што во старт целосно го оправдува неговото формирање. Фактот дека никој не отсуствуваше од досега одржаните седници говори за сериозниот пристап на бизнис заедницата кон можностите на ова тело. Ние како стопанственици кои сме си го сврзале животот со овој наш град сметаме на фактот дека од нашиот универзитет излегуваат нови, млади кадри со нови идеи кои можат да дадат нов импулс на локалната економија. Тоа е посебно важно за младите од техничките науки што значи дека Економскиот совет наскоро ќе се позанимава со прашањето на преструктуирање на нашето трудоинтензивно стопанство за што во Штип се говори над три децении. Нашите ресурси
поштата, тоа се работи кои му се потребни на градот но и нови индустриски заони да домашните инвеститори кои имаат идеи за нови проекти“, вели Зенделов. ЗОРАН МИТРЕВСКИ: ГАСИФИКАЦИЈАТА ПРИОРИТЕТНА Економскиот совет уште на својот старт дава надеж дека ќе биде тело кое на еден конструктивен начин ќе работи на прогресот на Штип, пред се во економската а потоа и во сите други сфери од животот. Ставовите кои се донесуваат на овој совет градоначалникот ги пренесува на Советот на општината и тие таму сега многу полесно поминуваат од порано. Тоа е добро бидејќи се создава консензус по битни праша во рамките на тријадата Економски совет – Градоначалник – Совет на општина“, вели Зоран Митревски, од винаријата „Езимит“. Митревски смета дека гасификацијата на градот и на индустријата во него е прашање од највисок приоритет. –„Токму поради тој факт на седниците на
Советот ова прашање е доминантно. Од Ново Село до управата на ЈП „Исар“ само институциите сместени на левата страна од коритото на реката Отиња за нафта трошат до 300.000 евра на годишно ниво што со гасот ќе се симне на не повеќе од 100.000 евра. А каде тука се институциите од десната страна, домакинствата, индустриската зона Три Чешми, комплексот Македонка? Најефтината енергија Штип мора да си ја обезбеди а на тој план Економскиот совет упорно ќе работи за џабе, како град и општина, да не загубиме драгоцено време“, потенцира Митревски, додавајќи дека Штип мора да биде град во кој на сите ќе им биде топло со евтина енергија. Членовите на Економскиот совет донесоа одлука да донираат средства во фонд за набавка на возило за чистење на снег, на нивно барање ќе се носи нов генерален урбанистички план на градот што не е направено подолго од три децении.-„Ако се
АЛЕКСОВ: ПРИДОНЕС КОН РАЗВОЈ НА ЕКОНОМИЈАТА Градоначалникот Зоран Алексов е иницијатор за формирање на ова тело и е негов претседател. Вели дека на ваков чекор се одлучил бидејќи бизнис заедницата покажувала многу мала иницијативност за контакти со локалната власт.- „Тие кај мене како институција градоначалник доаѓаа само кога ќе им се јавеше проблем. На тие индивидуални средби и самите покренуваа иницијативи за формирање Економски совет. Поради структурата на штипското стопанство во Економскиот совет избрав претставници од повеќе стопански дејности и од јавните претпријатија. Тоа се луѓе за кои мислам дека имаат визија и можат да му помогнат на градот и општината во идниот развој, вели Алексов. Во Советот се вклучени десет бизнисмени. Алексов смета дека поголемо тело би било гломазно но за определени ситуации на седниците ќе бидат повикувани и претставници на фирми кои не се застапени во Економскиот совет. На прашањето зошто дури при крајот на мандатот го формира Советот а не на самиот почеток, Алексов вели дека прво се обидувале да направат нешто со локалниот економско – социјален совет но се покажало дека неговите надлежности биле од друг карактер. -За мене е значајно тоа што Советот е составен од личности кои се докажале со своите бизниси, имаат резултати зад себе, кои сакаат да ги прошират своите капацитети и на тој начин да придонесат за развој на економијата. Првите состаноци покажаа дека најдобрите предлози се за подобро услови за работа во Штип. Првите одлуки се за решавање на сообраќајот во центарот на градот, а како најкрупно прашање за итно решавање се поставено активностите околу гасификацијата. Членовите на Советот го покренаа прашањето и за измени во генералниот урбанистички план, но ние веќе ја имаме започната постапката во оваа насока. Од бизнисмените локалната власт побара сугестии за определени зони за ниви нови бизнис потреби. Секоја нивна сугестија ќе биде вклопена во ГУП, вели Алексов.
8
УНИВЕРЗИТЕТ
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
Студенти од УГД заминуваат на Еразмус размена
С
туденти од речиси сите факултети на УГД заминуваат на програма за размена во земјите од Европската унија. Естонија, Романија, Словенија и многу други држави ќе бидат домаќини на 29 студенти од Универзитетот „Гоце Делчев“. Студентите минатата седмица ги потпишаа договорите за поминување на еден семестар во некој од европските универзитети со коишто УГД има склучено договор за Еразмус размена. - Јас заминувам на Универзитет во Романија, а од целата студентска размена, пред сé, очекувам да ја запознаам тамошната култура, да запознаам многу луѓе, се надевам дека ќе има луѓе и од други држави во Европа. Очекувам да го научам и романскиот јазик, затоа што сметам дека секој јазик е предност понатаму - изјави студентот Ангел Николов од Филолошкиот факултет. Сите студенти беа
Сло венија б е а пратени н е к о и д р у г и с ту д е т и , бидејќи таму било п о а д е кватно за сту ден ти
среќни што ќе бидат дел од оваа Еразмус програма. Одлука за тоа во која држава ќе престојува студентот донесуваат луѓето од Еразмус во соработка со студентите и во сооднос на нивните програми. - Во текот на апликацијата за програмата првично мислев да студирам во Словенија, меѓутоа во процесот на селекција на сите студенти беше одлучено јас и еден колега од Штип да заминеме за Естонија. Во
Претходно студентите се информирале за Еразмус програмата, затоа што огромен број од нив сакаат да поминат одреден период од своето студирање на европските универзитети. - Јас имав желба одамна да направам некоја ваква размена. Бев дел од АИСЕК, тоа е невладина ор-
Имав информации дека Еразмус нуди многу погодности за студентите, немав точни информации за тоа што како ќе изгледа. Откако видов во што се состои програмата ми се виде како добра шанса и затоа ја прифатив, изјави Катија Посохин студент на Факултетот за туризам и бизнис логистика при УГД.
Ова е првпат да се отвори Еразмус програмата за размена на студенти на Уникои учат верзитетот „Гоце Делчев“. б и з н и с Имаше огромен интерес и л о г и с завршен е процесот на селектика. Ние ција со што првите студенти ќе одиме заминуваат кон средината на на Акадефевруари. Во овој циклус од мијата за Еразмус размената заминубезбедносваат и двајца вработени од ни науки во УГД, како дел од програмата Талин и за размена на наставници и треба да вработени во високообразаминеме наредниот месец - ганизација за престој во дру- зовните установи. Вработениизјави Кире Трајков, студент га држава. Не успеав преку те заминуваат во Словенија и на Економскиот факултет таа програма. Сега ми се во Бугарија. при УГД. пружи можност и аплицирав.
Mакедонскиот фолклор во Јапонија ► Гостувањето во земјата на изгрејсонцето е на барање на јапонскиот менаџер Макунада
Д
одека ги читате овие редови студенти и професори од факултетот за музичка уметност при Универзитетот „Гоце Делчев“ во Јапонија ја реализираат својата голема турнеја која
трае од 4 февруари до 21 март и ќе се реализира во повеќе градови во земјата на изгрејсонцето. Со нив се и група средношколци од ДМБУЦ „Илија Николовски – Луј“ од Скопје. Пред да отпатуваат во оваа далечна и мистична земја, тие одржаа концерт на македонска музика и фолклор. На ова претставување на нашето фолклорно богатство е исклулчена секаква стилизирана форма. Поставени се колажи кои се извадени од контекстот на
традиционалната култура, како на Македонците така и на Власите, Албанците, Ромите, и Турците - Јуруци. Покрај соборски ора, прикажани се и обредните игри од кои посебно се истакнуваат Лазарице од с. Луке, како и Џамаларите од Скопска Блатија. Посебно внимание од репертоарската застапеност привлекуваат и песните на Mакедонците муслимани од етничките предели струшки Дримкол и Гора. Сегмент од севкупниот мозаик претставуваат и оригиналните облековни елементи носиите, кои датираат од крајот на XIX и почетокот на XX век. “Целата оваа турнејата е по барање на познатиот јапонски менаџер Масунада кој подолг временски период работи на Балканот и кој досега во својата земја ги претставил најголемите професионални ансамбли од земјите во регионов како што се „Коло“, „Ладо“, голем дел од бугарските професионални ансамбли. Кога дојде во Македонија Масунада не избра нас со идеја да ја претстави Маке-
донија со сите нејзини етнографски и етнокореолошки карактеристики“, истакнува доц. м-р. Владимир Јаневски, професор и продекан за настава на Универзитетот „Гоце Делчев“. На пригоден концерт во мултимедијалниот центар на УГД бројната публика имаше можност да ги слушнат одличните изведби и да ги види прекрасните носии кои се дел од македонската традиција. „Се работи за носии кои се претставени во нивната автентичност и кои се носеле кон
вање“, вели професорот Јаневски. Концертите во Јапонија ќе се одвиваат од 4 февруари до 21 март во неколку градови. Студентите и учениците од класите на професор Владимир Јаневски, по прес-
ОРИГИНАЛНОСТ: На концертите можат да се видат оригинални носи без никаква нивна стилизација
крајот на 19 и почетокот на 20 век. Со нив на одржаните концерти побудивме огромен интерес заради тоа што посетителите можеа да видат носии во нивната оригинална смисла, а не, пак ќе речам, во стилизираната форма на облеку-
тојот во Јапонија, ќе ја продолжат работата и врз својот најнов проект со музички карактер кој треба да се случува секој петок во Музејот на македонската борба. Подготвил: Игор Стојанов
10
KOLUMNA
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
Болеста и политиката
С
о него и со неколкумина други пред петнаесетина години ја обновивме Лигата за демократија. Тој професорот по кривично право д-р Ѓорѓи Марјановиќ остана нејзин претседател. Лигата доби основни организации ширум целата држава. Учествувавме на тогашните локални избори. Лигата доби советници во неколку општински совети. Го покренавме и весникот Демократски форум. Излегуваше како подлисток на „Утрински весник“. Бевме активни и горди на егзистенцијата и постоењето во тогашното политичко миље. По неколку години постоење Лигата згасна. Како што ја обновивме, како што ја добивме така ја изгубовме. Јас преминав во Либерално демократската партија, премина и тој. Од истата партија професорот Марјановиќ стана советник во Собранието на град Скопје. Остана активен учесник во политичките превирања во Македонија. Бунтовен и целосно посветен на правото и како наука и како пракса беше сериозно загрижен за неговата примена и за почитувањето на неговите начела. Мислеше дека преку правните инструменти може да се изведе, што би рекле Србите и „мак на концу“. Го оптужи Милошевиќ за кршење на човековите права. Се спротивставуваше на сите кршења на законите и не еднаквиот тертман на истите врз прекршителите. Беше чесен политичар и правдољубив. Но, во меѓусебните разговори не
зборувавме само за политика туку и за книжевноста. Професорот Марјановиќ и ден денес е адорант на пишаниот збор. Така што во вистинска смисла на зборот може да се атрибуира со врвен интелектуалец. За таков го промовираа и колумните што ги објавуваше во најтиражните дневни весници. Тоа ме наведе деновиве кога разбрав дека е објавен разговор со него во еден ревијален весник, без размислување да го набавам весникот и да дознаам како ги минува пензионерските денови. Интервјуто најпрво ме разочара со бројот на страниците. За таков интелект и говорник каков што е професор Марјановиќ беше прекратко. Она што предизвика поголемо разочарување кај мене беше констатацијата дека тој е болен човек, односно дека болеста поодамна присутна кај него не го напуштила. Така на прашањето на новинарката кое се допира до неговата присутност на политичката сцена, професорот одговара дека се повлекол поради болеста. Еве ги последните стихови од песната за болеста од поемата АКО : ...Болката боли, болката мори Но само таа за човекот Вистинито збори Но мојата намера со текстот не беше да ја истакнам здраствената состојба на професорот Марјановиќ, туку да предочам дека за влез и излез од политиката клучна улога игра болеста. Многу политичари поради болест ја напуштиле, но
многу поради болест и влегле во политиката. Во наведената песна за болката постојат и вакви стихпови: Светот е болка Корен е таа Што не може да се сече Овде ќе го иземиме од понатамошна опсервација професорот Марјановиќ и неговата здраствена состојба зашто нас повеќе не интересира болеста поради која се влегува во политиката отколку поради која се излегува. Она што може да биде мета на болеста кај човекот е и амбицијата. Така таа надвасана од болеста се атрибуира како болна. Ќе се задржиме малку кај болната амбиција па ќе кажеме: Си игра таа со човекот како што ветерот си игра со змејот од хартија штом овој ќе се откине од конецот држан од нејаките детски раце. На моменти го крева високо во облаците и изгледа како маслиново гранче во клунот на гулаб, на моменти го спушта во правта на земјата и изгледа како писмо на кое магарешките копита му ги одредуваат интерпункциските знаци. Но, и во двата случаја станува збор за истиот змеј кој секогаш завршува во пламен поради лошата проценка за матаријалот од кој е направен. Најважно е што болната амбиција никој не ја третира како болест и никој не бара медицински тертман за неа. За една таква амбиција зборува Бранко Ќопиќ во расказот „Градина со боја на слез“ . Дедо му Раде знаел само за четири
Пишува: Трајче КАЦАРОВ бои, па сепак сакал да ги одредува боите како на растенијата така и на животните во природата. За слезот велел дека има темно сина боја, а за волкот зелена. Не ги сакал тие што му се спротивставувале. Така учителаката која се спротивставила на неговата изјава дека волкот е зелен барал да се ишиба по задницата со прачка. Таквата болна амбиција го одвела дури и во затвор. Но, затворот не го опаметил, па се до својата смрт ги одрдувал боите на се она што го гледал пред себе. Авторот на расказот вели дека толку многу потпаднал под влијанието на дедо му што после неговата смрт и тој почнал за слезот да вели дека има темно сина боја, а за волкот дека е зелен. Така многу политичари кои се далтонисти или имаат амузија, само поради болеста јасно и гласно изјавуваат дека светот има само една боја, црвена, или жолта, или зелена, односно дека тонското задоволство треба да го бараме само во националните химни и воените маршови.
На почетокот на тринаесеттата видовите и големините за купувањето на парите кои ќе недостасуваат и за плаќањето на обврските. Тоа значи дека овие два сегмента ПИШУВА: на економската политика се Стојче Самарџиев познати и реалниот сектор може да ги вргадува како економски аналитичар познати големини во неговите 1.Политика цени. Популарната „13„ ќе Банкарскиот сектор, ни биде таква каква што ќе ја за каматите и другите услови одредат домашните партиски за продажба на својата стокаполитики. Тие политики, парите, е во своето одложено посебно од крајот на тримесечно анализирање минатата и почетокот на оваа (исчекување). Досега година, многу не ожалостија преовладуваше ставот дека и не обесхрабрија во и така посигурен, а со тоа и поголем малата перспективност. профит има во хартиите на Грчките со бугарските, државата и централната а со нив и некои други црни и банка во однос на друг вид линии се полуправи продажбата преку кредити на со почеток... и крајност во реалниот сектор или преку веков. намалување на пасивните Европејците, меѓу кои камати за заштедите кои по сакаме и мораме да се големина и рочност се со приклучиме и годинава ќе се голема сигурност. занимаваат сами со себе, а Почетна финансиска по некогаш и со нас во сигурност се наоѓа и во цврстите рамки за Западен депозитите кај банките од балкан. 3,972 милијарди евра од кои 2.Парите, даноците 71,8 насто се штедни влогови и депозитите на домаќинствата. Вкупните Монетарната и депозити на почетокот биле фискалната власт навреме ги за 11,8 насто поголеми од утврдија и ги соопштија вкупните кредити на банките своите овогодишни политики, и штедилниците. Кредитите мерки и инструменти. на домаќинствата биле 49,5 Централната банка ја насто од нивните штедни намали каматната стапка и ги влогови. Девизните резерви кажа плановите за продажба на централната банка се над на своите производи-парите. 2 милијарди евра и Буџетот се донесе, даноците обезбедуваат сигурност на по видови и висина на курсот на денарот, а стапките останаа како и во обезбедуваат и досегашните, а се кажаа и повеќемесечна покриеност на плановите за времето, увозот.
3.Ликвидност Макроекономските рамки се притиснати со големи и силни стегачи на стопанската структура и нејзината неконкурентност на меѓународниот пазар. Секој реален пораст на инвестициите (странски и домашни), индустриското производство, извозот и вкупниот домашен производ од над 2 проценти во споредба со 2011 година (минатата година немаше раст), ќе биде задоволителен и охрабрувачки за оваа година. Банкарскиот сектор со својата претпазливост кон реалниот сектор, старите и новонаправените долгови на „големите„ должници и малите сопствени обновувачки можности на реалниот сектор се меѓу основните чинители кои ќе влијаат неликвидноста да не се подобрува во тековната година. Неликвидноста ќе биде нагласена во првото полугодие, а посебно во месеците март, април и мај. Даночните обврзници тешко ќе можат да ги остваруваат даночните основи за даноците утврдени во буџетските приходи. Помалку наплатените даноци ќе ја влошуваат буџетската ликвидност која понатаму ќе влијае врз влошување на вкупната внатрешна неликвидност. 4.Капитални расходи Буџетските расходи
(без 85 локални буџети) се утврдени во износ од 165,652 милијарди денари од кои 75,8 проценти ќе се покриваат од даноците и придонесите и 2,7 проценти од капиталните приходи (дивиденди и наеми) како најсигурни и најиздашни извори на државното финансирање (секој е должен да плаќа данок... член 33 од уставот). Капиталните расходи меѓу другото планирани се за: доизградба на автопатот, осовременување на железницата и железничкиот транспорт, хидросистемот, системите за наводнување и индустриските зони. Во буџетот за 2013 година планирани се 18,7 милијарди, што е помалку од планираните за 2012 година за околу 2,7 милијарди денари. Поддршката со заеми за инфраструктурните објекти се посебни програми кои ќе се дефинираат во текот на годината. Вклучувањето на домашните претпријатија во изградбата на проектите од инфраструктурата ќе значат истовремено подобрување и зголемување на ликвидноста и сите економски големини кои се изразуваат во вредноста на бруто производот на Македонија. 5,Локални инвестиции и стандард Смирувачки ќе влијае завршувањето на „проектот Отиња„. Во оваа година, можните инвестиции во инфраструктурата би биле:
во Кежовица со јавно приватно партнерство, проектите за обновливите енергетски извори-ветерници и фотоволтаици и еден до два странски или домашни почетни проекти во Индустриската зона. Прагот на обновување на штипското стопанство, односно одржување на неговата проста репродукција е годишно инвестирање во износ од околу 11,5 милиони евра. Штипското стопанство е со учество од околу 2,1 проценти во вкупните материјални (основни) средства во Републиката. Според овој показател македонскиот праг за годишна обнова (проста репродукција) на материјалната основа на стопанството е околу 550 милиони евра. Просечниот стандард на граѓаните ќе биде зависен од платите на конфекционерите и чевларите. Минималната плата на овие наши главни семејни издржувачи месечно ќе изнесува 85,2 проценти од општиот „ минималец„ утврден за 2013 (до пишувањето на овој текст не е објавена минималната плата за оваа година). Смиреноста и желбата за подобрување постојано ни се потребни.
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
11
КОЛУМНИ
Развигорови - семејство на учители и револуционери
М
алкумина денес во Штип знаат дека илинденецот Мише Развигора ( кој трагично заврши 1907 година, горејќи во исарското маало, во куќата што ја запалил турскиот аскер), потекнува од семејство на учители и револуционери. Браќата Развигорови: Михаил (Мише), Александар, Емануил (Мане) и Томе, поради гордиот дух и чувство за правда и борбеност биле погодени од судбината на бројните учесници во националноослободителното движење во Македонија. Поради тоа што на Мише Развигора, во еден од претходните броеви на „Штипски глас“ му посветивме напис со наслов „Кој беше Мише Развигора“, овојпат тоа го правиме за неговото семејство. Александар Спиров Развигоров , една година помалиот брат на Мише, се родил во Штип, во 1874 година. Во 1892 година завршил педагошко училиште во Ќустендил и работел како учител во Кратово, Крива Паланка, Куманово, Штип, Кочани и други места. Бил раководител на Кочанскиот околиски револуционерен комитет на ВМОРО (Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација ) во 1898 година. Пред Балканските војни бил окружен училиштен инспектор во Битола. По Балканските војни, 1913 година бил уапсен од српските власти и одлежал неколку месеци во затворот во Куршумли ан во Скопје од каде бил екстрадиран во Бугарија каде останал до крајот на својот живот, 9 ноември
1946 година. Тој е еден од издавачите на „ Албумот – алманах Македонија“,1933 година во Софија. Емануил (Мане) Развигоров , учител и револуционер, деец на ВМОРО се родил 1886 година во Штип. Во 1907 година завршил педагошко училиште во Скопје. Уште како ученикстанал член на ВМОРО. Во 1910 година бил учител во Штип и едновремено бил и раководител на околискиот комитет на ВМОРО. Починал на 17 септември 1919 година во Софија. Хипократ Томе Развигоров, син на долгогодишниот учител и револуционер Томе, се родил во Штип 1900 година. Во 1927 година тој е еден од тројцата атентатори на генерал Ковачевиќ , на 5 октомври, во Штип, поради што тој и Илија Лилинков, опколени пред пештерата на планината Плачковица, за да не паднат живи во рацете на српската војска, на 10 октомври се самоубиле. Тоа било повод за репресии и одмазда. Непосредно по атентатот бил убиен братот на Хипократ Развигоров, таткото на Илија Лилинков и таткото и братот на Иван Михајлов Гаврилски. Страхил Михаилов Развигоров, познат под псевдонимот Младен, син на Мише Развигоров, се родил во Штип 1897 година. По смртта на татко му со семејството се преселил во Бугарија. Завршил Гимназија во Ќустендил а потоа работел во воената школа во Софија. Во 1922 година дипломирал право на Софискиот универзитет. Бил член на Македонското студентско друштво „Вардар“ и активно се вклучил
во дејностите на ВМРО извршувајќи бројни задачи. Работел како адвокат во Софија и Ќустендил. По 19-то мајскиот државен удар во 1943 година и забраната на ВМРО е интерниран во град Елена. Таму во 1939 година се оженил со Пенка Халваџиева со која има ќерка Савка, родена 1940 год. и син Михаил роден 1942 год. Во 1941 година тој се враќа во Македонија и работи како адвокат во Скопје. По 1944 година го снаоѓа трагичната судбина на семејството Развигорови. Во 1946 година бил уапсен од комунистичката власт на Бугарија и однесен во затворот во Пазарџик каде 1948 година починал. Денес презимето Развигорови е само дел од историјата на овој град.Во Штип повеќе не постои ниту еден потомок со такво презиме, дури и гробовите им се срушени. Но, во Велико Трново во Бугарија, живеат две внуки на легендарниот војвода Мише. И покрај животносудбинските перипетии тие добро ја зачувале својата родословна меморија. Тоа се Савка Развигорова Копринкова, ќерка на Страхил синот на македонскиот војвода Мише Развигоров и нејзината прва братучетка Бистра Коларова, на која мајката е ќерка на Мише Развигоров. Тие единствено го чуваат споменот за судбината на нивното семејство, за која може да се каже дека е трагична приказна за една историска драма. Се друго е одамна заморавено, за жал. Елена Јосимовска
Александа Развигоров со семејството 1920 г.
Емануил Развигоров
Хипократ Развигоров
ФУДБАЛ
Брегалница го претстави новиот стручен штаб
Ш
Штипскиот прволигаш е клуб со богата фудбалска традиција, во него продефилирале многу звучни фудбалски но и тренерски имиња, клубот отсекогаш играл значајна улога во македонскиот фудбал. Се надевам дека ќе ја оправдам довербата на управата но пред се на штипската фудбалска јавност“, рече Илиевски на средбата со новинарите. За себе Илиевски информира дека десет години играл во Првата македонска фудбалска лига, во Ѓорче Петров, Балкан Стокомкомерц, Цементарница, Тиквеш и Осогово. Ги тренирал кадетите и Илиевски: младинците на Ѓорче Петров а „Со големо задоволст- за потоа, заедно во го прифаќам предизвикот, со Илчо ценам дека Брегалница има Горгиевски да одличен играчки кадар и спо- замине во Вардар каде му собна управа“! бил помошник. Горан стабилно финансирање и Даскалов, претседател на управа која знае што сака. ФК Брегалница вели дека типските сини добија нов стручен штаб. Управата на клубот ја прифати програмата на Добринко Илиевски, кој на оваа позиција доаѓа од местото помошник тренер на шефот на стручниот штаб на ФК Вардар од Скопје Илчо Горгиевски. Новиот стручен штаб деновиве им беше претставен на новинарите а преку нив и на штипската јавност. „Со големо задоволство го прифаќам предизвикот бидејќи ценам дека Брегалница има одличен играчки кадар,
►Нов шеф на стручниот штаб е Добринко Илиевски, прв помошник му е Никола Кузманов а втор помошник Димитар Маџунаров
и за оваа сезона клубот ќе има стабилно финансирање а целта им била да не паднат подолу од сегашното шесто место,
односно од златната средина. „Финансиски сме обезбедени од страна на локалната самоуправа но и од бизнис заедницата која се повеќе финансиски се приклучува кон проектот Брегалница – стабилен прволигаш.
враќаме во Дојран каде ќе ги продолжиме подготовките за генералната контролна средба да ја имаме на 24 овој месец со екипата на Силекс од Кратово“, вели Даскалов. Цел на клубот е оваа сезона да се биде
Идната недела одиме на подготовки во Бугарија каде ќе одиграме и неколку контролни натпревари по што се
најмалку на шестото место а екипта за во иднина да се подготвува и за место кое води во Европа.
12
EDEN POGLED
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
За Моне и за македонските модернистички фраери Од неодамна сум импресионирана од импресионизмот како феномен, духовен стадиум или можеби моментална состојба на умот. Личната фасцинација од уметничкиот период од пред еден и половина век можеби се случи поради сознанието дека големиот Моне и неговите прекрасни дела уште долго ќе поттикнуваат интроспективни моменти кај мене како еден од бројните обожаватели и покрај личната сензибилност која неретко ми е товар. Освен ефектот што кај мене го предизвикуваат старите добри класици од неодамна без збор ме остави т.н. македонски модернизам, процес кој се дефинира како ИН современ и КУЛ. Во социолошка конотација секоја деценија си носи свој белег создаден од доминантен настан деклариран како поволен или неповолен за севкупниот развој на една поширока општествена заедница. Актуелната семакедонска па и локална модернистичка претензија со факти дефинитивно успеа да ме импресионира и мене. Чинам дека нашиот, македонски модернизам ги импресионира и упатените од нашето поблиско и подалечно опкружување па ние Македонците, како што не дал Господ Бог, конечно можеме да се пофалиме дека талентот ни исплива на површина и откривме уште еден правец на светскиот импресионизам но, за жал, не во културолошка, односно уметничка конотација туку во политичка додуша од малкумина прецизно препознаена како општествено збиднување кое припаѓа во сферата на политиканството. За жал, Македонскиот импресионизам и во оваа деценија ја маргинализира светлината на уметноста, но затоа пак ја фаворизира политиканската темнина. Оние што се играат политика не ги респектираат фраерите како Моне кој своевремено бил беден секако, но не по дух бидејќи по дух бил раскошен, но по материјални средства кои ги немал за да слика живи модели. Моне сликал реки и друга мртва природа и ете ти импресија за сите времиња. Македонските модернистички фраери полни со контрадикторности, не успеваат да ја препознаат суштината на еквилибриумот. Постојано некои безгласни шепотат дека кај нас, освен рамнотежата, се изгуби и чувството за мерка. Замолчените тврдат дека во време на економски ќорсокак и морална лабилност некој упорно не враќа кон нерасветлени почетоци кога помеѓу луѓето во заедницата владеел разум, слога и разбирање. Од тие времиња датира изреката дека договорот, слогата, разбирањето и упорноста и планини поместуваат. Големиот Моне насликал една од нив, истата се поместува во секоја лична визуелизација. Доколку авторот на оваа мудрост е од нашиот род тогаш бил вистински визионер бидејќи денешните претставници на македонскиот модернистички политикантски импресионизам далеку ја дотуркаа работата па во нивните дебати и планини на
огромни далечини им се цел на тектонски поместувања. Намерата нивна е навистина импресивна. Целта им била преку декларативна слога и упорност да се спојат далечниот Урал за некоја позната левичарска планина со топлиот десничарски Олимп. Имајќи ги предвид климатските промени, благодарение на науката, можеби и постои веројатност од таква планинска коалиција. Но, што е со нашите локални и државни политички фасцинации и дали такви тектонски пореметувања за евентуални спојувања можат да се случат тоа прашање засега останува само предизвик на ниво на енигма. И јас самата, во една ретка пригода, го надлетував далечниот Урал. Студенилото на Карпатите го насетив единствено преку прозорецот на авионот во кој летав. Тоа беше момент кога се обидував да ја сфатам суштината на еден дел од големата преселба на народите. За разлика од Урал, фасцинантниот Олимп беше уште една моја лична импресија. Неколкумесечниот престој под Олимп ми овозможи
барем да насетам што тоа можеби се случувало во митолошка, софистичка и егзодусна смисла. Умот ми го фаворизираше Платон и неговото прашање ЗОШТО, поради кое прашање е создадена светската филозофија. И така во стилот на неприкосновениот мислител, јас почетнички се прашував кои сме, од каде доаѓаме, кави сме суштински и каде сме кинисале. При една случајна средба дознав дека и дел од повеќето дојденци – туристи си ги поставуваат истите или слични прашања. Разговорот со самонаречен солдат од Сирија кај мене предизвика низа сомнежи. Претставувајќи се како заколнат муслиман кој отслужил три години како солдат кој не е подготвен да загине за саканата земја, овде под Олимп, се чувствуваше среќно. Неговата субјективна перцепција на личното его и стремеж кон возвишеното се манифестираше при претставувањето. „Ме викаат
Сандер, таму во мајка Сирија, овде во Грција ме бараат како Алексиј а јас се викам Александар“, рече тој. Необично име за необичен Сириец, си помислив. Тој физички повеќе наликуваше како да е од Финска. Алексиј настапи мегаломански претставувајќи се како веродостоен наследник на големиот Александар Втори освојувачот. Алексиј се декларираше како генетски наследник на кралот Александар и му се заблагодаруваше на неговиот Алах што успеал да влезе во неговата Елиника, според него родна грутка на големиот војсководец. Алексиј од Сирија никогаш не беше слушнал за Македонија, онаа нашата, и ме запраша дали кај нас доминантно население е муслиманското. О господе, си реков, не сакам да слушам вакви ставови. Исусе Боже помагај. Зарем Сириец се нашол да ми приповеда за Александар Велики и да ми тврди дека токму Александар е дел од неговата крвна сириска лоза. И овој Сириец зборува што ќе му текне. Бунтовно му реков: „Господине, вам очигледно не ви е јасно зашто истокот е на исток а запад му доаѓа од спротива“! Во обид да го разберам овој субјективен сириски логички след, веројатно поради своевиден личен шок од слушнатото, како еден вид одбранбен механизам, за миг се вратив во детството. Причина за таквата
трансформација можеби беше уште едно провокативно прашање на
"
Денешните претставници на македонскиот модернистички политикантски импресионизам далеку ја дотуркаа работата...
Сириецот кој тврдеше дека доколку Александар Втори Велики е од нашата Македонија, да потврдам со
Пишува: Маре Стоилова, дипломиран социолог факт дека мојата држава е кралство до ден денешен. Па ова навистина нема смисла! Јасно и гласно му реков дека Македонија не е кралство, дека во неа немало и нема кралеви. Еден бил Александар, ама тоа било и поминало. Денес Македонија е демократска земја со парламентарна демократија. Алексиј се посомнева и рече: „Доколку не сте кралство тогаш и големиот Александар не е од кај вас! Мене повторно, како асоцијација на крал во умот ми западна уникатниот Зигмунд Фројд и неговото тврдење дека детето е татко на човекот. Во мојот случај, поради стресот од полемиката со Сириецот, се разбуди детето во мене отпејувајќи ја песната за еден крал од нашето кралство од бајките. Песната (од прилика) гласи вака: „Си бил еден крал си бил еден крал гооооолем а мал, ќе пукнел од мака да порасне сакал, па нашиот крал од инает на природата наредба дал: сонцето дури трипати да зајде за растење лек да се најде.... Потоа се вратив назад и го резимирав ставот на Алексиј. Еј, Алексиј, замини си ти во Сирија, остани си жив и здрав солдат, како што самиот се нарекуваш, а јас нема да се нервирам...напротив ќе инвестирам и ќе потрошам некој денар или евро во име на вистината. Ќе побарам генетско научно декодирање на мојата дезокси рибонуклеинска киселина или ДНК колку да си бидам на чисто дали мојот прадедо, за кого ми кажуваа дека бил висок и рус човек ми дал во гените наследство од околината на Урал или, можеби, живеел во близина на боговскиот Олимп. И така импресионизмот во мојот случај, наместо еволуција доживеа вистински регрес. Најверојатно на мене имало влијание благата траума од катадневната македонска политичка визуелизација и во исчекување на чудо и некаква нормализација ...замислениот престој наместо за кралство на импресионизмот јас и го преотстапувам на нејзиното височество хаотизмот. П.С. Колку за утеха и хаосот е еден вид импресија, но за жал сосема спротивна од онаа на Моне.
13
PRENESENO
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
Интервју на штипскиот историчар Александар Донски за бугарскиот весник „Б’лгарија Днес“
Во Бугарија постојат стереотипи во врска со македонското прашање
Н
еодамна бугарскиот весник „Б’лгариа днес“ објави интервју во два дела со македонскиот историчар м-р Александар Донски. Иако насловите и поднасловите во интервјуто, како и фотомонтажата во вториот дел (на која божем Донски му доделува македонски пасош на Божидар Димитров - фотомонтажа која одамна кружи низ Интернет), се дело на редакцијата на весникот (а не на авторот Донски), ова интервју претставуваше ретка можност за автентично претставување на македонската историска аргументација пред пошироката бугарска јавност. И не само тоа. Ова можеби е прво интервју во кое еден македoнски историчар пред пошироката бугарска јавност, не само што ги објаснува основните етногенетски разлики помеѓу Македонците и Бугарите, туку и поставува прашања во врска со некои основни тези за потеклото на самата бугарска нација. Интервјуто предизвика голем интерес кај бугарската јавност и политичари, иако истото е предадено во својата скратена форма. Александар Донски се надева дека ова интервју ќе придонесе кон поголемо разбирање помеѓу нашите два народи и држави затоа што само преку отворен дијалог со аргументи можат да се надминат одделни недоразбирања. Истовремено тој упатува јавна благодарност до редакцијата на бугарскиот весник „Б’лгариа днес“ за храброста што ја покажаа преку објавувањето на ова интервју кое го објавуваме и во „Штипски Глас“. Колку длабоко и го заби Бугарија ножот на Македонија со поставувањето вето за започнување преговори за членство во ЕУ? Поголем дел од народот овде очекуваше таков исход затоа што Бугарија и Грција уште од пред тоа ги најавија своите намери. Но, Македонија ќе
продолжи да опстојува преку продлабочување на билатералните односи со клучните држави во ЕУ и НАТО и ќе го чека погодниот момент за влегување во евро-атланските институции. Колку е смртоносна раната од ова прободување за иднината на Македонија? Нашата држава може да исчезне само преку брутална воена окупација, а такво нешто не може да се случи без фатални последици по агресорот што би се обидел да го направи тоа. Кој е виновен за заладувањето на односите помеѓу Скопје и Софија? Хронична причина е тоа што бугарските влади не го признаваат постоњето на македонската нација, јазик и култура. Тоа предизвикува одбивност кај Македонците. Замислете си како ќе се чувствувате вие ако некој не ви ја признава бугарската нација? Во периодот на Георги Димитров односите помеѓу Македонците и Бугарите биле братски. И за време на мандатот на претседателот Жељу Желев исто така имаше затоплување на односите. Како вистински демократ тој секогаш ја поддржувал и се уште ја поддржува Македонија и затоа Желев денес е најпопуларниот современ бугарски политичар кај нас. За жал, над некои други бугарски политичари се уште како да е надвисната сенката на Тодор Живков. Бугарија не треба да биде заложник на поедини македонофоби кои егзистираат само преку сеење омраза кон Македонија. Ним им е јасно дека ако македонско-бугарските односи се подобрат, тие ќе останат како риби на суво. Оттаму доаѓа нивната параноја кон се што е македонско. Кај нас исто така има луѓе кои ја мразат Бугарија и ја критикуваат и кога треба и кога не треба. Тие исто така претставуваат пречка за надминување на недоразбирањата помеѓу нашите две држави и народи. Сепак, за поздравување е тоа што обичните луѓе
не се оптоварени со политика и историја и тие се повеќе ги развиваат и продлабочуваат меѓусебните односи. Тоа треба да се поддржи. Каде е излезот на Македонија од овој ќорсокак? Ние сме поминале многу потешки периоди во нашата историја, па сепак сме опстанале. Излезот е во чекањето. Времето е на страната на Македонија. Замислете си кога еден ден сите држави во Европа ќе станат членки на ЕУ со исклучок на Македонија поради ветото на Грција и евентуално на Бугарија. Брисел секако дека ќе реагира и нема да го дозволи тоа. Не ми е јасно зошто Грција и Бугарија толку се плашат од нашата евро-атланска интеграција? Владата во Софија треба да знае дека постојат партии во блокирањето на МакедониСкопје кои би прифаја може да и создаде голетиле една таква позими непријатности затоа што ција па повторно да ги ќе биде доведен во прашапочнат односите со ње угледот на Бугарија Софија со расчистени пред западните земји. ставови? Дали за Скопје се прифатливи условите на Нема. Ние поседуБугарија за нормализирање на односите ваме многу историски докапомеѓу двете држави? зи за посебноста на Македонците уште од антиката, Сите три предлози па се до денес и никој норна Бугарија беа прифатени мален не може да ја прифаод македонскиот министер ти лагата дека сме создаза надворешни работи Ни- дени во 1944 година. Во кола Попоски и тие се Бугарија постојат стереотипи во врска со македонскососема во ред. Одредени кругови во то прашање. Така, на приСофија сакаат заедно мер, се тврди дека Србите да ги прославуваме ја „измислиле“ македонскапразниците кои не та нација за да и наштетат зближуваат.Постојат на Бугарија. Но, за време ли такви празници во на српското вкладеење во македонската исто- Македонија помеѓу двете светски војни, официјален рија? Белград ја обвинувал БугаНамерата на тој рија дека „измислува“ мапредлог е да се покаже де- кедонска нација. Во 1929 ка Македонците и Бугарите година српскиот историчар имаат заедничка историја, Милан Јовановиќ објавил т.е. дека се еден народ. Не книга во која се обидува да сметам дека оваа иниција- докаже дека населението тива треба да се прифати и во Вардарската Бановина сé треба да си остане како (како што тогаш Србите ја досега – секоја држава не- нарекувале Македонија) ка си ги празнува кои сака било српско. Тој остро ја критикува Софија тврдејќи празници. Во Бугарија превла- дека се обидува да „создадува тезата дека до де“ македонска нација за 1944 не постоеле ма- да им наштети на српските кедонска држава, маке- интереси. И други Срби од донски јазик и маке- почетокот на ХХ век пишудонска нација. Дали вале дека Бугарите „измис-
луваат“ македонска нација. Оваа теорија ја застапувале и некои грчки историчари како, на пример, Теофилос Папаконстантину, кој тврдел дека Бугарите ја „измислиле“ македонската нација и јазик, но овие податоци денес се кријат во Бугарија. Во македонските учебници по историја пишува дека Бугарија е најголемиот непријател на Македонија. Дали тие треба одново да се напишат и каква треба да им биде содржината? Вашето тврдење не е точно. Фактот што така размислувате претставува посреден доказ дека поедини кругови во Бугарија намерно шират дезинформации за Македонија. Кај нас владее мислење дека во историските книги во Бугарија се премолчува вистината и се кријат доказите за постоењето на македонската национална посебност. Целта е јасна – Бугарите треба да се убедуваат и држат во заблуда дека Македонци не постојат.
(Продолжува во идниот број)
14
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
СПОРТ
Разговор со Дејан МИТРОВ, најдобриот спортист на Штип и трет спортист во Македонија
Борењето е уметност моменти.
Израснат во семејството на родители работници, мајката Стојка и таткото Никола, заедно со постариот брат Александар, Дејан Митров не сонувал дека во некое време ќе се искачи на спортскиот Олимп. Но, како што денес, во интервју за нашиот весник вели, љубовта кон спортот, поддршката на семејството, силна волја за успех, вербата во себе и добрите учители – тренери, му гои овозможиле успехот. Со Митров, кој денес, иако има високо образование како дипломиран физиотерапевт се уште е невработен и е на постдипломски студии по детективи и безбедност, разговараме за патот до успехот, состојбите во боречкиот спорт, влијанието на семејството во градењето на кариерата и многу други нешта. Повод за разговорот е неговото прогласување за Спортист на Штип за 2012 година и трето место меѓу најуспешните спортисти во Македонија. Митров, како се најде во борењето? -Јас би рекол дека е тоа една атипична приказна за која е заслужен мојот прв спортски учител, покојниот Раде Илиевски – Шанса кој во основното училиште во кое учев не навлече на овој спорт. На деветгодишна возраст почнав со борењето за денес, во скромниот стан на моите родители во кој живеам, да имам еден куп трофеи од многу престижни светски и домашни првенства и турнири. Подоцна, препознавајќи го талентот за овој спорт кај мене, работев со тренерите Трајче Китанов и Трајче Димков кои ми го покажаа патот кон успехот. Се разбира дека сето тоа немаше да го постигнам ако не беше безусловната поддршка на моето семејство кое ми даваше сила да истраам и во најтешките
престижниот турнир „Македонски бисер“ на кој За борењето најголем доаѓаат и борачи од многу дел од луѓето сметаат земји. Имам два бронзени дека е груб спорт, дека медали од турнирот „Дан е поважна снагата од Колов“ во Софија, Бугарија, техниката. Каква кој се смета за најсилен порака во однос на турнир во борење на светот. ваквото мислење би Во Париз освоив Гран При на испратиле вие? турнир пред две години а лани бев прв на турнир во -Тоа е една многу Кипар. На Светското погрешна перцепција во првенство во Кина го освоив однос на овој спорт. седмото место. Имам и Борењето е пред се уметност. медали од други Најважно од се е да го натпреварувања но овие ми надмудриш противникот се најважните. користејќи ја неговата сила на која и се спротивставуваш Има ли нешто, од со техника, брзина во спортски аспект, за реакцијата, нејзина што денес жалите. правовременост, со добар Нешто во кое сте рефлекс...Тоа значи дека во вложиле голем труд, миг, додека си на душекот, сте биле пред портите мора да донесуваш на голем успех ама не рационални решенија што сте го направиле значи дека тука повеќе се завршниот чекор? работи за главата отколку за силата. Тоа на луѓето кои ги -И денес срцето ме гледаат нашите борби добро боли што за влакно не успеав им е познато. Конечно, на да отидам на Олимписките крајот од секоја борба, без игри во Лондон. На разлика дали ќе победиш или квалификациониот турнир ќе претрпиш пораз, ти со бев трет а првите двајца беа прегратка се поздравуваш со на олимпијадата. Мене за противникот и на тој начин ја секунда ми избега ретката покажуваш својата спортска и можност да бидам дел од тоа воопшто човечка култура. големо спортско друштво на најпрестижната и најценета спортска манифестација на човештвото. Од сите македонски спортисти јас бев најблиску до Олимписките игри. Но, се случи да дојдам Најмногу жалам до изворот а вода да не се што за влакно ми напијам, за што и денес избега учеството многу размислувам.
“
на Олимписките игри во Лондон
Остваривте многу големи успеси на спортската сцена. За нашите читатели да спомнете некои до најважните?
месец. Колку одрекувања од „нормалниот“ живот мора да има еден млад човек за да биде успешен и да освојува толку значајни трофеи во спортот?
-Потребни се големи самоодрекувања. Нема излегувања навечер пред силни турнири. Иако сите млади се по кафулињата ти се подготвуваш во сала. И годинава ве Режимот на исхрана не е ист очекуваат повеќе силни како и кај оние кои не турнири? стремат кон високи спортски вредности. Постојано си на -Годината ќе ми биде пат, одиш од една на другата исполнета во спортска страна од Европа, смисла. Во турскиот град настапуваш, спиеш по Каран Мараш настапив на хотели, и секогаш те води турнир кој е дел од серијалот мислата да го дадеш на Гран При турнирите. Од 15 најдоброто од себе. Но, до 17 овој месец ќе задоволството од победите и учествувам на турнирот „Дан трофеите го компензира се Колов“ во Софија, Бугарија а она кое мене, како на млад човек, му недостига поради спортските обврски.
потоа ме очекуваат завршните подготовки за Европското првенство кое ќе се одржи во грузискиот град Тбилиси кон крајот на идниот
Сте имале ли понуди за настапи во странски екипи? -Имав. Понудата дојде од клубот Левски од Софија. Тогаш имав 16 години, бев кадет и важев за голем европски талент па од Левски многу сакаа да ме земат кај себе. Но, се случи една работа за која не сакам да зборувам и тој можен транфер пропадна. Но, јас сум задоволен од мојот Балканец кој ми овозможи да ги постигнам сите мои спортски успеси.
Добро, ама вие се уште сте многу млад, имате само 25 години, пред вас ќе има уште многу спортски искушенија. Оттука, до која возраст се може во борењето?
-Двапати се закитив со бронзен медал на Европско првенство, во 2004 и во 2007 година. Четири пати го освојував
олимпијада а во меѓувреме да освојувам уште трофеи. Ценам дека на еден таков начин ја промовирам мојата татковина но и мојот роден град Штип.
-Со здрав спортски живот, со силна посветеност на тренинзите и вербата во себе во овој спорт може да се остане до 35 годишна возраст. Имам намера толку да траам во најтрофејниот македонски спорт. Сигурно е дека ќе дадам се од себе да заминам на идната
Можете ли да направите споредба меѓу борењето некогаш и денес, од аспект на состојбите во овој спорт? -Мене ми е многу жал што борењето како спорт денес е прилично анонимен во однос на минатите времиња. Денес нема спонзори, нема поддршка и помош од бизнис заедницата. Треба да се знае дека борењето прави успеси со скромни средства кои на државно ниво не се ниту о,1 процент од средствата кои се трошат за фудбалот или ракометот. А борачите се тие кои носат медали и од тој аспект на најдобар можен начин ја репрезентираат државата.
“
Борењето денес за разлика од порано е анонимен спорт, во него нема спонзори, а тоа не е добро
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
TR-MR
ov -Mi Re k e ~e R i T
15
RAZONODA
Креативни Нашата креативност е безгранична Никој не може да смисли толку глупости за така кратко време! Тоа е тоа Нова македонска поезија: Избори се ближат газови ќе се лижат! Будали Само будалите не го менуваат своето мислење. Станавме ли земја Будалија? Совет Формиравме социјално економски совет. Економија немаме, социјалци еден куп. Па сега: кој кого ќе советува?
Razmisluva: Iv. BOJ
Идиотизам Да се биде идиот денес е многу тешко Конкуренцијата е неверојатно голема
Броевите од 1 до 9 впишете ги во блоковите со големина 3 x 3 полиња (врамени со здебелени линии), така да секој број може да се најде само еднаш во водоравната или хоризонталната насока
С У Д О К У
СКРИВАЛКА треба да пронајдете два скриени предмети
МУДРИ МИСЛИ Проверете дали сте добри. Помогнете му на оној за кој знаете дека не може да ви возврати. Каде љубовта ќе се всели таму паметта се иселува. Не е точно дека се е лесно кога си млад Се е лесно кога си – здрав. Најмногу се сака она кое најтешко се добива. Понекогаш нема наредниот пат. Понекогаш животот ти дава опција: СЕГА или НИКОГАШ !
ШТИПСКИ ГЛАС Основач, главен и одговорен уредник: Иван Бојаџиски 072/214-159 Компјтерска подготовка: Јорданчо Бојаџиски
Печатено во печатница „Европа 92’-Кочани Дистрибуција: „Басе прес“ -Штип
Луѓето се како часовници: Некои брзаат, други доцнат, трети се расипани. Човекот простува ако сака заборава ако може!.
16
[tipski Glas, Fevruari, 2013 br. 40
PERISKOP НА ШТО СТЕ ФОКУСИРАНИ
Павле Митов
Раководител на Сектор за финансиски прашања во Општина Штип
П
очетокот на 2013 година вообичаено е приод кога поинтензивно работиме на буџетот на општината. Секојдневните обврски подразбираат контрола на фактури, приходи и расходи на општината, наплата на побарувања, финансиски обврски кон граѓани и институции и други активности. Финансискиот дел е најважниот сегмент на секоја институција а Општина Штип во изминатиот период се покажа како стабилна, одговорна и домаќинска локална самоуправа кога е во поглед финансискиот сектор.Попладнето е резервиран за семејството, посебно за внуците кои живеат во Скопје. Редовните контакти со нив, телефонски или посебно преку видео врска се вистинска радост за мене и сопругата во вечерните часови.
Елена Кофчегарска Студент од Берово
В
ториот семестар значи нови обврски. Бидејќи сум апсолвентка на факултетот по Информатика на УГД, денот ми е концентриран на испитите и учењето. Во слободно време сум еден од наставниците (кореографи) во КУД „Ристо Донев-Учителот“. Тоа значи и дружење со млади и талентирани дечиња. Како и секој студент, се обидувам правилно да го распоредам времето, со оглед на тоа што и работам, па не е лесно да се комбинираат овие три клучни активности. Штип е едно огромно искуство за мене, најмногу заради големиот број на пријатели кои ги стекнав тука.
Кире Горгиев – Пивце водоинсталатер
Р
аботам во Бобо Комерц. Прва задача секое утро ми е да си го проверам водоинсталатерскиот алат бидејќи без него нема добар занает. Потоа со лицата кај кои треба да интервенирам разговарам за карактерот на работата за да знам на што да се насочам. Интересна е мојата работа бидејќи постојано сум во контакт со различни личности. Доцна се враќам дома па со сопругата Билјана седнуваме пред ТВ а како бивш фудбалер и фудбалски судија најмногу гледам фудбал на што низ заедничките години на живот се навикна и мојата сопруга.
Стефанија Саздова надежна етнопејачка поп фестивал настапува со песната „Симпатија“ ► Започна како поп рок пејачка која е убаво прифатена од но се врати на етно музиката. публиката. Настапува и на Ја освои публиката на „Охрид фест 2009“ со Новогодишниот концерт во песната „Она знае“. Домот на култура „Ацо Шопов“ Интересно е што музиката и покажа зашто е наша голема за оваа песна е на пејачка надеж нејзината мајка Адријана. На фолк фестивалот Музиката и е се. Сегашност и „Валандово 2012“ ја плени иднина. Иако многу млади љубат публиката со песната „Сто да се пробаат во популарната бакнежи“. Вели дека е забавна музика, Стефанија презадоволна од своите настапи, Саздова „побегна“ од поп рокот и посебно од настапот на се посвети на националниот „Валандово 2012“ бидејќи на овој фолклор. За девојче со неполни 19 години, студентка на прва година на Факултетот за музичка уметност при штипскиот универзитет, повеќе од храбра и , во исто време, промислена одлука. „Учев во нижото музичко училиште во Штип, продолжив на средното музичко училиште во Скопје а сега продолжувам на факултет со намера и цел целосно да навлезам во тајните на музиката. Моја насока е традициски играч – пејач а во центарот на мојот интерес е народниот фолклор. Кога ми се оформи гласот оценив дека музиката и песната која извира од македонската народна ризница е она со кое ќе се бавам до крајот на животот“, вели ова музички надарено девојче. Стефанија со музиката живее од мали нозе. На петгодишна возраст настапува на фестивалот „Распеани срца“ во родниот Штип. Пее на хуманитарен концерт, потоа на
“ Цел ми е да
организирам голем хуманитарен концерт за деца без родители. Белким толку љубов можеме да им даруваме!
фестивал пеела во конкуренција на познати големи имиња од професионалната сцена на државите од поранешна Југославија. „Музиката ќе ми биде пријателка и со неа ќе се дружам цел живот. Во иднина себеси се гледам како професорка по музика. Во меѓувреме, додека студирам, ќе настапувам на сите концерти на кои пред публиката ќе ја претставувам етно музиката од нашето, македонско поднебје“, укажува Стефанија. Во душата е голема хуманистка. Најмногу од се сака да организира еден голем хуманитарен концерт за децата без родители. –„Има луѓе, има деца, на кои им е потребна нашата љубов и нашата помош. На пролет ќе се обидам, со група пријатели на кои хуманост и музиката им се при срце, да организирам мега хуманитарна забава – концерт од кој целиот приход би одел за децата чија судбина им била да живеат без родителска љубов. Ќе посетиме и фирми и институции и ќе бараме и тие да дадат свој прилог за овие деца. Ќе пробам па ќе видиме што од сето тоа ќе излезе ама јас сум упорна во своите намери“, вели Стефанија Саздова, девојче кое колку до вчера на познати поп фестивали можеше да се види во современа гардероба и кое реши дека етно музиката ќе и биде иднина и на сцената ќе можеме да ја видиме само во прекрасните македонски народни носии.