Issuu

jaargang 70 nummer 5 oktober 2026 Hét vakblad voor de professional in de oppervlaktetechnologie

7 okt ober Dag v Oppe an de rv tech laktenolo g 2026 ie

Water strategische productiefactor voor oppervlaktebehandelaars OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 1

jaargang 70 nummer 5 oktober 2026

ALALMEER MEERDAN DAN55 50JAAR JAAR TOTAALLEVERANCIER TOTAALLEVERANCIER VAN VANOPPERVLAKTETECHNIEKEN OPPERVLAKTETECHNIEKEN

DE PLUG-IN PLUG ONTDEK IN & SPRAY GRACO King E-Max DE NIEUWE NIEUWE GRACO DE GRACO GEEN GELUID. GEEN KING E-SERIE E-XTREME Z-SERIE

BRANDSTOF. GEEN GEDOE! • Schakel de compressor uit en ·• GEEN COMPRESSOR NODIG bespaar tot € 1000 per week DIRECT AAN AAN TE SLUITEN SLUITEN OP OP ·• DIRECT TE • Stille werking - altijd en • HET HET STROOMNET STROOMNET overal werken - zelfs binnen HET STROOMNET •· GEEN GEEN IJSVORMING IJSVORMING • Legendarische prestaties •· MINDER MINDER LAWAAI LAWAAI van de King - nu ook in een •· GESCHIKT GESCHIKT VOOR VOOR BIJNA ALLE ALLE elektrischeBIJNA uitvoering • INDUSTRIËLE INDUSTRIËLE COATINGS COATINGS • Geschikt voor de meest •INDUSTRIËLE ATEX GOEDGEKEURD COATINGS zware coatings, zelfs met VRAAG BIJ ONS DEvaste UITGEBREIDE INFO AAN 100% stofgehalte

straalmiddelen.nl straalinstallaties.nl Zie ook pagina 27

WAAROM HARDER WERKEN?

WERK SLIMMER

VRAAG BIJ ONS DE UITGEBREIDE INFO AAN

VERFSPUITAPPARATUUR

STRAALHALLEN

VERFSPUITAPPARATUUR

STRAALHALLEN VERHUUR

SPUITCABINES

De nieuweSPUITCABINES standaard in spuittechnologie VERHUUR AFZUIGINSTALLATIES REPARATIE Met de Graco E-Max XT ervaart u legendarische KING®-prestaties AFZUIGINSTALLATIES in een elektrische uitvoering. Kies uit completeEN pakketten inclusief REPARATIE STRAALAPPARATUUR NOG VEEL MEER... pistolen, slangen en accessoires, speciaal afgestemd op uw project.

STRAALAPPARATUUR

EN NOG VEEL MEER...

WWW.RASCO-CLEMCO.NL 010 437 01 66

DID -Online Dé bibliotheek voor de industrie www.did-online.nl

VELGENHAAK

DE VOORDELEN Draagvermogen tot 120 kg (veiligheidsfactor twee). Geschikt voor verschillende soorten velgen. Voor poedercoating en natlakken.

VELGEN LAKKEN? WIJ BIEDEN DE OPLOSSING

Onze velghaak zorgt dankzij minimale contactpunten bij de ventielopening voor een gelijkmatige coating en vermindert onvolkomenheden. Zo profiteert u van meer efficiëntie, minder afval en een hoogwaardig coatrésultaat.

INTERESSE?

Wij adviseren u graag JÜRGEN EMPTMEYER GmbH | Senfdamm 28 | D-49152 Bad Essen info@emptmeyer.nl | Tel. +49(0) 5472 / 955 00-0

Protection upgraded

Op maat gemaakte concepten voor industriële onderdelenreiniging

SurTec 411 HP – High-Purity Builder voor multimetalenreiniging Effectieve reiniging van gevoelige materialen, zoals koper, koperlegeringen en chemisch vernikkelde componenten Compatibel met dompel- en sproeitensiden – ideaal voor modulaire precisie-reinigingssystemen Maakt drukwisselreiniging mogelijk – geschikt voor veeleisende high-purity toepassingen

SurTec 041 LT – Lagetemperatuurreiniger Verkleint de ecologische voetafdruk door effectieve reiniging bij temperaturen vanaf 40 °C Minder badonderhoud en een hogere productiviteit dankzij de all-in-one formulering Geen biologische of bacteriële groei – zelfs bij lage temperaturen

SurTec 199 P – Krachtige ontfosfatering Efficiënte verwijdering van fosfaatlagen in een zo kort mogelijke tijd Lange standtijd dankzij uitstekende demulgerende eigenschappen Verlengde levensduur van de oven door minimale uitsleep dankzij verbeterde spoelprestaties

SurTec Benelux B.V. (SurTec Technologies UK)

Cleantech Park Arnhem, Westervoortsedijk 73 KB4 NL-6827 AV Arnhem 2 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Phone: +31 619 581 610 Email: info@SurTec.com Web: www.SurTec.com

Van de hoofdredacteur

Schoenen Na mijn vakantie stonden mijn wandelschoenen er wat

De ION Borghardt Award wordt uitgereikt tijdens de

treurig bij. Vijf jaar oud inmiddels, het leer uitgedroogd

Dag van de Oppervlaktetechnologie op 7 oktober.

en de zolen versleten. Ze hadden deze zomer weer de

Daar praten we over innovatie en over de toekomst

nodige kilometers gemaakt en dat was ze aan te zien.

van ons vak. Grote woorden, waarbij je al snel denkt

Weggooien kwam eigenlijk niet bij me op. Ik heb een

aan compleet nieuwe technieken en installaties. Maar

goede schoenmaker.

misschien zit een belangrijk deel van die toekomst juist in wat vandaag al op de werkvloer staat.

Een paar dagen later kreeg ik ze terug. Het leer was opgelapt en verzorgd, er zaten nieuwe zolen onder en

Dus, alles eindeloos in leven houden? In dit nummer

de schoenen waren grondig schoongemaakt. Toen ik

stellen we ook de vraag wat een oude productielijn

ze weer aantrok, voelde dat heerlijk. Natuurlijk omdat ze

doet met de waarde van een bedrijf. Technisch goed

vertrouwd zaten en al helemaal naar mijn voeten waren

is immers niet automatisch hetzelfde als economisch

gevormd. Maar er was nog iets: ik kon me er weer mee

toekomstbestendig. Energiegebruik, waterverbruik,

vertonen. Ze waren gewoon weer mooi.

automatisering en steeds strengere milieueisen kunnen maken dat een installatie die het nog prima doet, toch

Geen nieuwe schoenen. Dat hoeft ook niet.

aan vernieuwing toe is.

Wie door dit nummer bladert, komt die ervaring

Wat heeft zijn beste tijd gehad? Wat kan nog jaren

opvallend vaak tegen. Een bestaande gasoven wordt

mee? En wat wordt met een slimme ingreep zelfs beter

niet afgedankt, maar omgebouwd naar elektrische

dan het was? Mijn schoenmaker zou het vermoedelijk

infraroodverwarming. Een installatie die technisch nog

allemaal wat eenvoudiger formuleren. Die keek naar

g prima functioneert, kan met gerichte investeringen

mijn schoenen, zag wat nog goed was en

weer klaar worden gemaakt voor de

verving wat versleten was. Daarna kon ik

eisen van morgen. En water, chemicaliën

er weer jaren mee vooruit.

en straalmiddel die we lange tijd min of meer vanzelfsprekend als afvalstroom

Soms staat de toekomst er

beschouwden, worden steeds vaker

al. Ze heeft alleen een goede

teruggebracht in het proces. Bij de vijf

oppervlaktebehandeling nodig.

genomineerden voor de ION Borghardt Award zien we dat misschien wel het

Henk van Beek

duidelijkst: verduurzaming betekent

Hoofdredacteur OT

daar vooral minder verspillen en slimmer omgaan met wat er al is.

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 3

Agenda

Een activiteit melden? Mail de redactie: oppervlaktetechniek@verbinding.nl

Oktober 25 oktober

Klassikale cursus Chemisch Voorbehandelen www.vereniging-ion.nl/klassikalecursus-chemisch-voorbehandelen-1 5 oktober

Klassikale cursus Poedercoaten niveau 1 - CURSUS GAAT DOOR! www.vereniging-ion.nl/klassikalecursus-poedercoaten-niveau-1cursus-gaat 6-8 oktober

7 Oktober Dag van de Oppervlaktetechnologie tijdens METAVAK

Aluminium

De oppervlaktebehandelende industrie komt samen. Op 7 oktober 2026 vindt tijdens METAVAK in Gorinchem de Dag van de

www.aluminium-exhibition.com/

Oppervlaktetechnologie plaats – dé dag voor iedereen die actief is

germany/en-gb.html#/

in of betrokken is bij oppervlaktetechnologie. Een dag vol inspiratie, innovatie en ontmoeting, met als hoogtepunt de uitreiking van de ION

6-8 oktober

Borghardt Award 2026. De Dag van de Oppervlaktetechnologie biedt

METAVAK 2026

bezoekers een uitgelezen kans om kennis op te doen, vakgenoten

www.vereniging-ion.nl/meta-

te ontmoeten en de laatste ontwikkelingen binnen de sector te

vak-2026

volgen. Nog voor de zomervakantie ontvangen leden en relaties de officiële uitnodiging met meer informatie over het programma en de

8 oktober

aanmeldmogelijkheden. www.vereniging-ion.nl/nieuws/save-date-

Staalbouwdag 2026

moment-oppervlaktebehandelende-industrie-7-oktober-2026

www.vereniging-ion.nl/staalbouwdag-2026

14 oktober

15 oktober

Klassikale cursus Anodiseren deel 1

Centraal (her)examenmoment Nieuwegein

Klassikale cursus Poedercoaten niveau 3

www.vereniging-ion.nl/klassikale-

www.vereniging-ion.nl/centraal-

www.vereniging-ion.nl/klassikale-

cursus-anodiseren-deel-1-1

herexamenmoment-nieuwegein-0

cursus-poedercoaten-niveau-3-5

8 oktober

8-9 november Precisiebeurs Ontmoet en ontdek topspelers en oplossingen op het gebied van high en ultra precisietechnologie Ruim 400 exposanten: internationale bedrijven, organisaties, onderwijs- en kennisinstellingen die zich bezighouden met productie, onderzoek en ontwikkeling in het hoog nauwkeurige bereik. 40 inspiratiesessies: hoor de laatste ontwikkelingen en ontvang praktische insights door vakexperts, exposanten en jonge talenten uit de sector. In twee dagen komt hier de gehele ecosysteem van ultra precisie en de hightech maakindustrie samen. Je ontmoet laagdrempelig hightechbedrijven, branche- en netwerkorganisaties, onderwijs- en wetenschapsinstellingen, studententeams en de Big Science projecten. www.precisiebeurs.nl

4 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Inhoud

Staka: boeien en binden begint bij jezelf Wie de fabriek van Staka binnenloopt, ziet een

Vijf keer minder verspillen

productiebedrijf waarin op relatief weinig vierkante

Water terugbrengen in het proces, straalmiddel

meters opvallend veel gebeurt. Rvs-plaat komt bin-

opnieuw gebruiken, een oude gasoven niet

nen en verlaat het bedrijf als compleet eindproduct.

afdanken maar elektrificeren en kostbare

Lasersnijden, buigen, kanten, lassen, coaten en

chemie binnen de productielijn houden. De vijf

assembleren: Staka heeft het hele proces in eigen

genomineerden voor de ION Borghardt Award 2026

huis. Maar wie directeur Richard van Vorstenbosch

kiezen ieder een andere route naar een duurzamere

spreekt, ontdekt dat de grootste verandering van

oppervlaktebehandeling. Opvallend is vooral dat

de afgelopen jaren niet in machines of productie-

duurzaamheid daarbij bijna steeds samengaat met

technieken zit. Hij zit in de mensen. En misschien

lagere kosten, minder afval of een stabieler proces.

nog wel het meest in Van Vorstenbosch zelf.

Kort nieuws

Programma Dag van de Oppervlaktetechnologie 2026

De Dag van de Oppervlaktetechnologie op 7 oktober is hét evenement

automatisch het pad dat anderen

Duitse familiebedrijf richt zich

voor je uitstippelen, maar ontdek

nadrukkelijk op het hoogwaardige

waar jouw talent ligt.

segment van de coatingmarkt. Daarbij gaat het niet alleen om de

32 Water genoeg, maar niet

lak zelf. Mankiewicz wil het complete

vanzelfsprekend beschikbaar

proces van de klant begrijpen en

waar kennis, innovatie en praktijk

Nederland is een waterland. Toch

verbeteren. “Hoe complexer, hoe

samenkomen. Laat je informeren

krijgen bedrijven steeds vaker te ho-

beter.”

en inspireren door deskundige

ren dat drinkwater schaarser wordt,

sprekers, actuele ontwikkelingen en

dat waterbesparing noodzakelijk is

42 ‘Kwaliteit is goedkoper’

praktijkgerichte presentaties over

en dat lozingen kritischer worden

Een paar goede laarzen kosten

onderwerpen die de oppervlaktebe-

beoordeeld. Voor leden van Ver-

vijftig euro en gaan tien jaar mee.

handelende industrie bezighouden.

eniging ION roept dat begrijpelijke

Een goedkoop paar kost een tientje,

Vereniging ION is ook met een stand

vragen op. Waarom gebruiken we

maar is na een jaar versleten. Wie

aanwezig tijdens de METAVAK, die

niet veel meer oppervlaktewater?

weinig te besteden heeft en telkens

voor, tijdens en na de Dag van de

Waarom houden we water niet lan-

het goedkope paar koopt, is na tien

Oppervlaktetechnologie plaatsvindt

ger vast? En hoe terecht is het beeld

jaar dus honderd euro kwijt. Wie

dat ‘de industrie’ verantwoordelijk is

meteen voor kwaliteit kiest, betaalt

voor de waterkwaliteit?

uiteindelijk maar de helft. Kwaliteit

op dezelfde locatie.

28 “Laat je niet wijsmaken dat er

maar één route naar succes is”

is gewoon goedkoper, volgens

38 Hoe complexer, hoe beter

Mustafa Cinar van Europe Coating

Emile Rutten is slechts 28, maar

Een coating die bestand moet

Company (ECC) ook uitstekend op

geeft leiding aan een team van

zijn tegen enorme mechanische

voor conservering.

zeven medewerkers, is onderdeel

krachten. Een laksysteem voor

van het managementteam

vliegtuigen. Of een coating die niet

en verantwoordelijk voor de

alleen tegen vuur, rook en toxiciteit,

verkoop van straalinstallaties en

maar zelfs tegen mosterdgas moet

oppervlaktevoorbehandelings

kunnen. Voor Mankiewicz begint

oplossingen. Voor Rutten is de

het interessant te worden wanneer

boodschap duidelijk: volg niet

de eisen ingewikkeld worden. Het

Buitenlandse media

Onder de oppervlakte

Brancheregister

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 5

Kort nieuws Water wordt strategische productiefactor voor oppervlaktebehandelaars Water was voor veel industriële

tegen de grenzen van hun vergunde

blijven. Een integrale benadering is

bedrijven lange tijd vooral een

winning aan. Nieuwe of grotere

daarom nodig: waar ontstaat een

praktische randvoorwaarde:

aansluitingen kunnen daardoor

waterstroom, welke kwaliteit is voor

de kraan ging open, het proces

moeilijker worden.

dat proces werkelijk noodzakelijk en welke stoffen komen na gebruik

draaide en voor het afvalwater golden vastgelegde lozingseisen.

Daarmee verandert ook de econo-

in het water terecht? Op basis

Die vanzelfsprekendheid verdwijnt.

mische afweging voor oppervlakte-

daarvan kan worden bepaald welke

Klimaatverandering, de groeiende

behandelaars. Drinkwater is relatief

deelstromen geschikt zijn voor be-

vraag naar drinkwater, beperkin-

goedkoop en investeringen in wa-

handeling en hergebruik.

gen aan waterwinning en strengere

terbesparing konden daardoor op

eisen aan de waterkwaliteit zorgen

basis van de waterrekening alleen

Daarmee wordt watermanagement steeds meer onderdeel van pro-

ervoor dat bedrijven nadrukkelij-

een lange terugverdientijd hebben.

ker naar hun waterhuishouding

Maar de werkelijke waarde van

moeten kijken. Voor oppervlakte-

water is groter. Ook de kosten van

behandelaars is dat extra relevant.

waterbehandeling, afvalwaterzuive-

In veel processen is water immers

ring, lozing en energie spelen mee.

onmisbaar.

Nog belangrijker is het risico dat onvoldoende water beschikbaar is

Spoelen, reinigen, koelen, badop-

om de productie voort te zetten.

bouw en chemische voorbehande-

De Rijksoverheid streeft naar een

ling vragen allemaal om water.

vermindering van het drinkwater-

Tegelijkertijd ontstaan daarbij

gebruik met 20 procent in 2035 ten

afvalwaterstromen waarin onder

opzichte van de referentieperiode

meer metalen, metaalverbindingen,

2016-2019. Voor industriële bedrijven

proceschemicaliën en stoffen uit

is het daarom verstandig om niet

reinigings- en voorbehandelings-

te wachten tot water daadwerkelijk

processen terecht kunnen komen.

een beperkende factor wordt.

Oppervlaktebehandelaars krijgen daardoor met twee ontwikkelingen

KANSEN IN DE PROCESLIJN

tegelijk te maken: de beschikbaar-

Juist bij oppervlaktebehandeling

heid van voldoende water is minder

liggen mogelijkheden om het wa-

vanzelfsprekend, terwijl ook de eisen

tergebruik verder terug te dringen.

aan wat het bedrijf weer verlaat

Cascadespoelen, gesloten spoel-

toenemen.

systemen en een betere regeling van spoelprocessen kunnen het ver-

BESCHIKBAARHEID WORDT

bruik verminderen. Ook hergebruik

BELANGRIJKER DAN PRIJS

van proceswater, verlenging van

Nederland heeft op het eerste

de levensduur van procesbaden en

gezicht water genoeg. Toch bete-

terugwinning van stoffen kunnen

kent de aanwezigheid van rivieren,

bijdragen.

kanalen en grondwater niet automatisch dat voldoende schoon zoet

Daarbij is simpelweg minder water

water beschikbaar is op de juiste

gebruiken niet altijd de beste oplos-

plaats en het juiste moment. Vooral

sing. Wanneer dezelfde hoeveelheid

tijdens droge perioden kan de

verontreiniging in een kleinere hoe-

beschikbaarheid onder druk komen

veelheid afvalwater terechtkomt,

te staan. Drinkwaterbedrijven lopen

stijgt de concentratie terwijl de

bovendien bij sommige bronnen

totale vervuilingsvracht gelijk kan

6 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

cesoptimalisatie. Een liter water die

richtlijn niet alleen relevant is voor

steeds beter weten welke stoffen zij

niet hoeft te worden ingenomen,

bedrijven die rechtstreeks op opper-

gebruiken, waar die in het proces

verwarmd, behandeld en vervol-

vlaktewater lozen. Ook bedrijven die

terechtkomen en langs welke route

gens gezuiverd en geloosd, kan op

hun afvalwater via het riool afvoe-

ze het bedrijf eventueel verlaten.

verschillende plaatsen in het pro-

ren, blijven verantwoordelijk voor de

Dat vraagt om meer dan alleen

ductieproces kosten besparen.

samenstelling daarvan.

een actuele lozingsvergunning. Een oppervlaktebehandelaar zal

KADERRICHTLIJN WATER RAAKT OOK

Dat is voor de sector van belang

zijn grondstoffen, veiligheidsinfor-

INDIRECTE LOZERS

omdat rioolwaterzuiveringsinstal-

matiebladen, procesbaden, spoel-

Naast beschikbaarheid speelt

laties niet automatisch alle schade-

waterstromen, interne zuivering en

waterkwaliteit een steeds grotere

lijke stoffen verwijderen. Metalen en

uiteindelijke lozing als één systeem

rol. De Europese Kaderrichtlijn Water

metaalverbindingen, reinigings- en

moeten bekijken. Metingen en

(KRW) moet de kwaliteit van opper-

ontvettingsmiddelen en chemi-

bemonsteringen kunnen nodig zijn

vlakte- en grondwater beschermen

caliën uit voorbehandelings- en

om niet alleen aannames te doen,

en verbeteren. Voor oppervlakte-

coatingprocessen kunnen daarom

maar daadwerkelijk aan te tonen

behandelaars is belangrijk dat de

aandacht vragen. Bedrijven moeten

wat er wordt geloosd. VAN VOLDOEN NAAR VOORUITKIJKEN Daarmee komen de drie ontwikkelingen samen. Waterbesparing verlaagt de afhankelijkheid van externe watervoorziening, procesoptimalisatie kan kosten en risico’s beperken, en beter inzicht in afvalwaterstromen helpt om te zijn voorbereid op strengere milieueisen. Voor oppervlaktebehandelaars betekent dit dat water niet langer uitsluitend een onderwerp voor de milieucoördinator of de technische dienst is. Het raakt investeringsbeslissingen, productiecapaciteit en uiteindelijk de continuïteit van het bedrijf. De eerste stap hoeft daarbij niet direct een grote investering in een gesloten watersysteem te zijn. Belangrijker is om precies in kaart te brengen hoeveel water het bedrijf gebruikt, waar het wordt gebruikt, welke kwaliteit daar noodzakelijk is, welke stoffen worden toegevoegd en wat uiteindelijk wordt geloosd. Pas daarna kan worden bepaald waar besparing, hergebruik of aanvullende zuivering technisch en economisch zinvol is.

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 7

Kort nieuws

Een oude lijn draait nog prima, maar wat doet hij met de waarde van je bedrijf? Een lakstraat of galvanische lijn die

Juist voor oppervlaktebehande-

nemingen met dezelfde omzet en

twintig of dertig jaar oud is, hoeft

lingsbedrijven kan die vraag zwaar

dezelfde Ebitda kunnen op papier

technisch helemaal niet versleten

wegen. De sector is kapitaalinten-

sterk op elkaar lijken, maar voor

te zijn. Met goed onderhoud kan

sief. Een nieuwe voorbehandelings-

een koper toch een heel verschil-

zo’n installatie nog jarenlang pro-

lijn, lakinstallatie, oven, galvanische

lende waarde hebben. Het ene

duceren. Maar wie zijn oppervlakte-

lijn of waterzuivering vraagt al snel

bedrijf heeft zijn machinepark net

behandelingsbedrijf wil verkopen,

een forse investering. Bovendien

vernieuwd, terwijl bij het andere be-

kan ineens met een andere werke-

gaat het tegenwoordig niet alleen

drijf binnen enkele jaren miljoenen

lijkheid worden geconfronteerd.

om vervanging van machines. Ook

moeten worden geïnvesteerd.

Een koper kijkt niet alleen naar

automatisering, energiegebruik,

omzet, marge en Ebitda, maar ook

emissies, waterbesparing en ver-

TECHNISCH GOED IS NIET HETZELFDE

naar de installaties waarmee die

anderende weten regelgeving

ALS ECONOMISCH JONG

resultaten worden verdiend. Hoe

kunnen investeringen noodzakelijk

Dat levert juist bij oppervlaktebe-

oud zijn ze? Welke investeringen

maken.

handeling een interessante para-

zijn de komende jaren nodig? En

dox op. Installaties worden vaak

hoeveel geld moet een nieuwe ei-

Overnameadviseur Aeternus wijst

lang gebruikt. Een ondernemer die

genaar kort na de overname nog in

daarom op het belang van de

zijn lijn uitstekend heeft onderhou-

het bedrijf steken?

investeringscyclus bij de waardering

den, kan met recht zeggen dat deze

van maakbedrijven. Twee onder-

nog tien jaar mee kan. Voor een

8 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

lijken. Maar wanneer een koper con-

ring eerder een voorwaarde om

stateert dat na de overname een

de bestaande waarde in stand te

grote moderniseringsslag nodig

houden. Precies daarin zit voor op-

is, zal hij die toekomstige uitgaven

pervlaktebehandelingsbedrijven het

meenemen in zijn berekeningen.

belang van de investeringscyclus. Een ondernemer moet niet alleen

Andersom is een recent gemoder-

weten wat zijn installaties vandaag

niseerd oppervlaktebehandelings-

technisch kunnen, maar ook welke

bedrijf aantrekkelijker wanneer die

investeringen een toekomstige

investeringen ervoor zorgen dat de

eigenaar morgen moet doen.

onderneming de komende jaren zonder grote kapitaaluitgaven ver-

KIJK VIJF JAAR VOORUIT

der kan groeien.

Voor ondernemers die op termijn aan verkoop denken, betekent dit

WAT IS EEN INVESTERING

dat de technische investeringsplan-

WERKELIJK WAARD?

ning onderdeel zou moeten zijn

Daarmee ontstaat voor onderne-

van de verkoopvoorbereiding. Niet

mers die aan verkoop denken een

pas een jaar voordat het bedrijf de

lastige vraag. Stel dat een nieuwe

markt op gaat, maar enkele jaren

oppervlaktebehandelingslijn twee

eerder.

miljoen euro kost. Moet je die investering nog doen voordat je

Welke installaties naderen het einde

verkoopt?

van hun economische levensduur? Waar is modernisering noodzake-

Het voor de hand liggende

lijk? Welke investeringen leveren

antwoord – een bedrijf met een

daadwerkelijk een hogere producti-

nieuwe lijn is meer waard – is te

viteit of lagere kosten op? En welke

eenvoudig. Een investering van

grote uitgaven kan een toekomstige

potentiële koper is dat echter niet

twee miljoen euro betekent niet

koper verwachten?

de enige vraag. Die kijkt ook naar

automatisch dat de onderneming

wat in die tien jaar moet gebeuren

twee miljoen euro meer waard

Daarbij verdient ook onderhoud

om concurrerend te blijven. Hoe

wordt. De koper kijkt vooral naar

aandacht. Een twintig jaar oude

energie-efficiënt is de installatie?

wat de investering economisch

installatie met een aantoonbare

Hoeveel handwerk zit nog in het

oplevert. Kan met minder mensen

onderhoudshistorie en recente

proces? Hoe efficiënt wordt met

dezelfde productie worden

moderniseringen vertelt een ander

water en chemicaliën omgegaan?

gerealiseerd? Daalt het energie- of

verhaal dan een even oude instal-

Kunnen productiegegevens auto-

waterverbruik? Wordt de capaciteit

latie waaraan jarenlang alleen het

matisch worden vastgelegd? En kan

groter? Kunnen nieuwe producten

strikt noodzakelijke is gedaan.

de installatie blijven voldoen aan

worden behandeld? Neemt de

toekomstige milieu- en emissie-

leverbetrouwbaarheid toe? Of

Voor oppervlaktebehandelaars

eisen? Een lijn kan technisch dus

verdwijnen risico’s rond onderhoud

komt daar nog iets bij. De komende

nog uitstekend functioneren, terwijl

en stilstand?

jaren zullen investeringen waarschijnlijk steeds minder uitsluitend

er economisch toch een investeWanneer een investering aantoon-

worden bepaald door slijtage. Wa-

baar leidt tot structureel hogere

terbeschikbaarheid, energieprijzen,

Dat maakt de investeringscyclus

resultaten of lagere risico’s, kan zij

emissie-eisen, automatisering en

belangrijk voor de ondernemings-

de bedrijfswaarde verhogen. Maar

personeelsschaarste kunnen ervoor

waarde. Wie jarenlang weinig inves-

wanneer een nieuwe installatie

zorgen dat een technisch nog bruik-

teert, houdt op korte termijn meer

vooral noodzakelijk is om dezelfde

bare installatie economisch sneller

kasstroom over. Dat kan de finan-

productie te kunnen blijven draaien,

veroudert.

ciële resultaten aantrekkelijk laten

ligt dat anders. Dan is de investe-

ringsachterstand ontstaat.

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 9

Kort nieuws Cr(VI) onder druk Voor bedrijven die werken met

WELKE CR(VI)-STOFFEN

chroom(VI) zijn momenteel twee

VALLEN ONDER DE SCOPE?

Europese regelgevingsdossiers in

De voorgestelde restrictie omvat

beweging: een mogelijke overgang

onder meer chroomtrioxide,

van autorisatie naar restrictie

chroomzuur, dichroomzuur, natri-

onder REACH en nieuwe BAT-AEL’s

umdichromaat, kaliumdichromaat,

onder de IED/STM BREF. Beide

ammoniumdichromaat, natrium-

trajecten kunnen grote gevolgen

chromaat, kaliumchromaat, stronti-

hebben voor arbeidsblootstelling,

umchromaat, bariumchromaat en

luchtemissies, wateremissies en

diverse andere chromaatverbindin-

de aantoonbaarheid van beheers-

gen (tabel 1). Drie restrictie-opties

maatregelen.

liggen op tafel (tabel 2)

ECHA onderzoekt of Cr(VI)-stoffen

MAXIMUM RELEASE FACTORS

niet langer via het autorisatiere-

VOOR EMISSIES NAAR LUCHT

gime van REACH Annex XIV, maar via

Voor installaties die niet aan de

een restrictie in REACH Annex XVII

absolute emissiegrenswaarden zou-

moeten worden gereguleerd. Dit

den kunnen voldoen, is ook gekeken

Ook bij de NS is verf gebruikt met chroom-6

zou de eerste keer zijn dat stoffen

naar Maximum Release Factors

van het autorisatie- naar het restric-

(MRF’s). Daarbij zou de maximaal

tieproces worden overgezet.

toegestane emissie worden gere-

OPENBARE CONSULTATIE GESLOTEN

lateerd aan de totale hoeveelheid

De publieke consultatie van SEAC

Als deze wijziging doorgaat, hoeven

Cr(VI) die wordt gebruikt of verwerkt.

is op 17 augustus 2026 gesloten.

bedrijven in beginsel geen individu-

• RO1: MRF van 0,1% als alternatief

Tijdens de consultatie kon onder

ele autorisatieaanvragen meer in te dienen, mits hun toepassing binnen een aangewezen gebruikscategorie

voor 2,5 kg Cr(VI)/jaar. • RO2: MRF van 0,01% als alternatief voor 0,25 kg Cr(VI)/jaar.

meer praktijkinformatie worden ingebracht over: • Beschikbaarheid en technische haalbaarheid van alternatieven;

valt en zij voldoen aan de voorgestelde grenswaarden voor blootstel-

RAC ondersteunt deze benadering

• Kosten, baten en proportionaliteit;

ling van werknemers en emissies

in zijn definitieve opinie niet. Binnen

• Praktische uitvoerbaarheid,

naar lucht en water. De nadruk

SEAC ligt de vraag echter nog open

handhaafbaarheid en

verschuift daarmee van individuele

en maakt hij expliciet onderdeel uit

monitorbaarheid;

toestemming naar aantoonbare

van de consultatie.

naleving van concrete grenswaar-

• Onzekerheden of onvoorziene industriële knelpunten.

den en beheersmaatregelen. ECHA betrekt de ontvangen reacties

Tabel 1, relevante gebruikscategorieën

bij de verdere beoordeling. Het is daarom belangrijk de vervolgstappen te blijven volgen en relevante praktijkgegevens beschikbaar te houden voor eventuele aanvullende informatieverzoeken en de verdere besluitvorming. WAT BETEKENT DIT PER BRANCHE? A. Anodiseurs die Cr(VI) gebruiken Voor anodiseurs is vooral UC 5 relevant. Hieronder vallen onder meer anodiseren, conversielagen, passiveren, etsen, reinigen en

10 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

OOK RELEVANT: INDUSTRIAL EMISSIONS DIRECTIVE EN STM BREF Naast REACH loopt een tweede belangrijk traject. In het kader van de Industrial Emissions Directive is een nieuwe versie van de BAT Conclusions voor de STM BREF gepubliceerd. Daarin zijn nieuwe en herziene BAT-AEL’s opgenomen voor Cr(VI)-emissies naar lucht en water (beeld 3c). Onder de herziene IED vormt in beginsel de onderkant van een

foto: Bas Meijer

BAT-AEL-range het startpunt voor het gesprek met het bevoegd gezag.

Tabel 2, drie restricties liggen op tafel

Daardoor kunnen deze waarden in de praktijk extra zwaar gaan wegen.

sealen. Bedrijven die in hun proces

meetbaarheid van de

Waarom dit belangrijk is: minder

nog Cr(VI)-houdende chemie ge-

afvalwaterbehandeling.

ruimte voor emissies naar lucht en

bruiken, moeten rekening houden

• Bereken de technische en

water, lagere grenswaarden voor

met strengere eisen voor werkne-

economische gevolgen van

arbeidsblootstelling, meer nadruk

mersblootstelling, luchtemissies,

de drie restrictie-opties.

op metingen, registratie en aantoonbaarheid, mogelijk aanzienlijke

wateremissies en de registratie van beheersmaatregelen.

C. Poedercoaters die chromateren

investeringen in procesbeheersing,

• Breng in kaart waar Cr(VI) in het

Poedercoaters die in de chemische

afzuiging en afvalwaterbehande-

proces wordt gebruikt.

voorbehandeling nog Cr(VI)-

ling, en toenemende druk om tech-

• Controleer de actuele

houdende chromateringen of

nisch haalbare alternatieven toe te passen.

blootstelling van medewerkers.

conversielagen toepassen, vallen

• Beoordeel afzuiging, luchtbehan-

eveneens onder UC 5. Hoewel de

deling en afvalwaterzuivering.

aandacht vaak uitgaat naar ver-

OPROEP AAN LEDEN

• Leg vast welke alternatieven

chromen, kunnen ook deze bedrij-

Leden die nog met Cr(VI) werken,

technisch haalbaar zijn en

ven rechtstreeks door de restrictie

wordt geadviseerd om hun praktijk-

welke gevolgen deze hebben voor

worden geraakt.

ervaringen en beschikbare meet-

kwaliteit en kosten.

• Controleer of gebruikte voorbe-

gegevens te blijven verzamelen. Re-

B. Galvaniseurs en verchromers Voor bedrijven die decoratief of technisch verchromen is vooral UC 3 relevant. Deze groep behoort tot de meest direct geraakte sectoren, omdat zowel arbeidsblootstelling als bronafzuiging, luchtemissies,

handelingsmiddelen Cr(VI)

levant zijn onder andere gegevens

bevatten.

over blootstelling, emissies, proce-

• Beoordeel blootstelling,

salternatieven, investeringskosten,

spoelwaterstromen en

gevolgen voor productkwaliteit en

emissiepunten.

knelpunten bij monitoring of hand-

• Inventariseer beschikbare

having.

chromaatvrije alternatieven. • Breng de gevolgen voor

wateremissies en monitoring

processtabiliteit, corrosiewering,

centraal staan.

keurmerken en kosten in beeld.

• Toets de huidige werkplekblootstelling aan de voorgestelde waarden.

Tabel 3

• Onderzoek de prestaties van badafzuiging, ventilatie en druppel- of nevelbeperking. • Controleer de werking en

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 11

Kort nieuws

Breng de risico’s binnen je bedrijf eenvoudig in kaart met de branche-RI&E Veilig en gezond werken begint

eenvoudig bijwerken en afronden.

GRATIS VOOR AANGESLOTEN

met inzicht in de risico’s binnen

Ook afgeronde maatregelen

BEDRIJVEN

je bedrijf. Een actuele Risico-

blijven bewaard. Zo ontstaat een

Het gebruik van de branche RI&E

Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E)

compleet en actueel overzicht van

van Vereniging ION is gratis voor

is bovendien wettelijk verplicht.

de risico’s, de geplande acties en

aangesloten bedrijven. Je hoeft

Om je hierbij te ondersteunen, stelt

de verbeteringen die binnen jouw

alleen een bedrijfslicentie aan te

Vereniging ION een praktische

bedrijf zijn doorgevoerd.

vragen. Daarna kun je inloggen, de vragenlijst doorlopen en meteen

branche-RI&E beschikbaar waarmee je direct zelf aan de slag

Heeft jouw bedrijf meerdere

werken aan een nog veiligere en

kunt. Met de branche-RI&E breng

vestigingen, afdelingen of

gezondere werkomgeving.

je stap voor stap de arbeidsrisico’s

locaties? Ook daar is rekening mee

binnen jouw bedrijf in kaart. Je

gehouden. Je kunt verschillende

Wil je weten hoe het precies werkt?

doorloopt een duidelijke vragenlijst

locaties en sublocaties toevoegen,

Op de nieuwe informatiepagina

die je helpt om knelpunten

meerdere gebruikers toegang

van Vereniging ION vind je alle

te herkennen en mogelijke

geven en vragenlijsten per locatie

informatie over de branche RI&E, het

maatregelen vast te stellen. Zo krijg

aan de juiste persoon koppelen.

aanvragen van een licentie en het gebruik van het platform. Ook kun je

je snel een helder beeld van wat al goed geregeld is én waar nog

ALLES OVERZICHTELIJK OP ÉÉN PLEK

daar de verkorte gebruikershandlei-

verbeteringen mogelijk zijn.

Tijdens het invullen wordt je voort-

ding bekijken.

gang automatisch opgeslagen. Heb je de vragenlijst volledig

Daarnaast kun je documenten

ingevuld? Dan kun je meteen een

uploaden om antwoorden of geno-

plan van aanpak aanmaken. De

men maatregelen te onderbouwen.

benodigde maatregelen worden

Zo heb je jouw RI&E altijd over-

hierin overzichtelijk vastgelegd,

zichtelijk bij de hand, bijvoorbeeld

inclusief de verantwoordelijke

wanneer de Nederlandse Arbeidsin-

personen en bijbehorende

spectie hierom vraagt.

termijnen. Je kunt de maatregelen

12 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Heb je hulp nodig bij het starten met de RI&E of het inrichten van jouw bedrijfsomgeving? Neem dan contact op met de helpdesk van EHS Services via info@ehs-services.nl of bel 0852006159.

NEXT GENERATION OF POWDER COATING

improves your perfomance

Specialist in PVD / DLC coatings

MEGAPOL® F N-CURE EFFICIENCY, SUSTAINABILITY AND THE HIGHEST QUALITY OF COATING – COMBINED IN ONE INNOVATIVE POWDER COATING TECHNOLOGY.

COLOUR IS OUR NATURE

Dekracoat De Maas 22G 5684 PL Best T +31(0)88 023 5 320 E info@dekracoat.nl

WWW.CENARIS.COM/EN

Gra

tis

MM31®

sam

ple

Reinigen, ontvetten, corrosiebescherming en lakhechting in 1 stap en

ls e

a aar

S b hik TBU esc SPUI b Nu ige nd ha

Bruikbaar in IEDERE POSITIE ook

$,5%/$67 6WUDDONHWHOV HQ 6WUDDOV\VWHPHQ 6WUDDOFDELQHV HQ 9HUIVSXLWLQVWDOODWLHV %ODVWPDQ 5RERWLFV Ȋ 5RERWVWUDOHQ :HUSVWUDDOPDFKLQHV 6WUDDOPLGGHOHQ *UDFR 9HUIVSXLWDSSDUDWXXU (OFRPHWHU ,QVSHFWLHDSSDUDWXXU

Ondersteboven!

✓ Luchtdruk

Multi - metal

zonder drijfgas

Contact

_ ZZZ DLUEODVW FRP _ LQIR#DLUEODVW FRP

AD Chemicals is onderdeel van AD International +31 (0) 167 526 900 adchemicals.com

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 13

Just

DID

it!

www.did-online.nl Dé bibliotheek inzake productietechnologie en oppervlaktebehandeling Open 24/7

Meer informatie? Bel of mail Jetvertising T +31(0)70 399 00 00 E sales@jetvertising.nl 14 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Kort nieuws

Overzicht geslaagden 2e kwartaal 2026 Vereniging ION cursussen INSPECTIE STAALCONSERVERING

IN-HOUSE CONTROL MEDEWERKER

• dhr. R.J.B. Stevens (Brand Energy

• mevr. A. Golatka

& Infrastructure Services B.V.) • dhr. A.G. van Aalst (Gemeente Zwolle)

(Jonkman Coating B.V.) • dhr. E. Kersten (Kamp Coating B.V.) • dhr. E.T.M. Jolink (Dijkman Oppervlaktebehandeling B.V.)

ANODISEREN DEEL 1

• dhr. W.V. Putman (Ulamo Groep)

• mevr. N. Bosman

• mevr. N. Barendregt

(Hegin Metalfinishing B.V.)

(Ulamo Groep)

• mevr. K.I. Komitova (Possehl Electronics Nederland B.V.) • dhr. M.W. van der Pol (Possehl Electronics Nederland B.V.) • dhr. E.P.M. van Esch (Possehl Electronics Nederland B.V.) GALVANISEREN DEEL 1 • dhr. G. Yenjay (Galvano Hengelo B.V.)

POEDERCOATEN NIVEAU 2

POEDERCOATEN NIVEAU 1

• dhr. H.W. Kats

• dhr. M.A.W.B. Smeets

(Dienst Justitiële Inrichtingen) • dhr. S. Radstok (Dienst Justitiële Inrichtingen) • dhr. E.S. Koopman (Rotocoat) • dhr. J.V. van Passel (HD

(Bruynzeel Storage Systems B.V.) • dhr. P. Strauch (Bruynzeel Storage Systems B.V.) • dhr. E. Toprak (Bruynzeel Storage Systems B.V.)

• dhr. T. Giljam (Geuze Metaalconserveren B.V.)

(Galvano Hengelo B.V.) • dhr. M. Rexwinkel (Galvano Hengelo B.V.) • dhr. R.J. Apeldoorn (Galvano Hengelo B.V.) • dhr. D.J. van Kernebeek (Galvano Hengelo B.V.)

Poedercoating BV) • dhr. W. Hop (HD Poedercoating BV)

• dhr. R. Kiers

GALVANISEREN DEEL 2 • dhr. G.J. Bertens (CZL Tilburg B.V.) • dhr. M.A. Woszczyk (CZL Tilburg B.V.) • dhr. J.A.M. Meijers (CZL Tilburg B.V.)

• mevr. S. Odaci (Galvano Hengelo B.V.) • mevr. G. Galda (Galvano Hengelo B.V.)

• dhr. B. van Hoof (Possehl Electronics Nederland B.V.)

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 15

ION Borghardt Award 2026

Vijf keer minder verspillen Water terugbrengen in het proces, straalmiddel opnieuw gebruiken, een oude gasoven niet afdanken maar elektrificeren en kostbare chemie binnen de productielijn houden. De vijf genomineerden voor de ION Borghardt Award 2026 kiezen ieder een andere route naar een duurzamere oppervlaktebehandeling. Opvallend is vooral dat duurzaamheid daarbij bijna steeds samengaat met lagere kosten, minder afval of een stabieler proces. Wie de vijf nominaties voor de ION

ATOTECH WIL ZINK-

Daarbij staat het bad niet recht-

Borghardt Award naast elkaar legt,

NIKKELKRINGLOOP SLUITEN

streeks in contact met de anode.

ziet nauwelijks één overheersende

Misschien de meest letterlijke

De elektrolyt wordt door een mem-

technologie. De ene inzending

invulling van circulariteit komt

braan van de anodische reactie

draait om straaltechniek, de andere

van Atotech. Het bedrijf is

gescheiden, waardoor de vorming

om waterbehandeling, voorbehan-

genomineerd met het CMA Closed

van afbraakproducten sterk wordt

deling van aluminium, elektrolytisch

Loop System voor alkalische

beperkt. Volgens Atotech blijft daar-

zink-nikkel of het drogen van

zink-nikkelprocessen. Het doel

door de stroomopbrengst hoger,

coatings. Toch hebben ze veel met

is ambitieus: water, metalen en

blijft het elektrolyt langer stabiel

elkaar gemeen. In vrijwel iedere in-

chemicaliën zo veel mogelijk binnen

en is verdunning van het bad niet

zending wordt geprobeerd iets wat

dezelfde productielijn houden.

nu verloren gaat, voortaan binnen het proces te houden.

Dat is juist bij alkalisch zinknikkel geen eenvoudige opgave.

Dat past bij het thema van de Borg-

Bij traditionele processen ontstaan

hardt Award 2026: duurzaamheid

tijdens het galvaniseren onder

en circulariteit. De tweejaarlijkse

meer carbonaat, organische

prijs van Vereniging ION richt zich

afbraakproducten en cyanide. Die

dit jaar nadrukkelijk op innovaties

vervuilen het elektrolyt, waardoor de

die water-, energie- of materiaal-

stroomopbrengst en uiteindelijk ook

verbruik verminderen. De genomi-

de productiviteit afnemen. Op enig

neerden zijn Atotech, Gibac Chemie,

moment is verdunnen of verversen

Perspect Industrial Products, SHS

noodzakelijk. Daardoor verdwijnen

Europa en CoatR, dat samen met

niet alleen water, maar ook chemi-

AD Chemicals de innovatie PreDura

caliën, zink en nikkel richting afval-

ontwikkelde. Op 7 oktober wordt

waterbehandeling.

tijdens de Dag van de Oppervlaktetechnologie in Gorinchem bekend-

Atotech pakt dat probleem al-

gemaakt wie de prijs wint.

lereerst aan met zogenoemde Compact Membrane Anodes, CMA’s.

16 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Atotech

langer noodzakelijk. De gesloten kringloop ontstaat echter pas door er een vacuümverdamper en andere ondersteunende techniek aan toe te voegen. Spoelwater en vloeistof uit het proces worden opgevangen. De verdamper scheidt daaruit schoon water en een zinknikkelhoudende oplossing. Het water gaat terug naar de spoelbaden, terwijl zink, nikkel en chemicaliën opnieuw in het galvaniseerbad terechtkomen. De praktijkcijfers maken duidelijk waarom Atotech het systeem voor de Award heeft ingezonden. Bij een

E-MVR technologie

klant daalde het jaarlijkse zink-nikkelhoudende afvalwater in enkele

ontstaan twee nieuwe stromen:

Daarmee ontstaat een interessante

jaren van 2.137 naar circa 95 kubieke

schoon gedestilleerd water en een

verschuiving in denken. Afvalwater is niet meer uitsluitend een probleem

meter. De hoeveelheid slib daalde

veel kleiner concentraat waarin de

tegelijkertijd van 52 naar 5,5 ton.

verontreinigingen achterblijven.

dat aan het einde van het proces

Een onafhankelijke TÜV-evaluatie

Met Envotherm kan kan 90 tot 98

moet worden opgelost, maar

kwam uit op meer dan 95 procent

procent van het behandelde water

wordt een grondstoffenstroom

besparing op spoelwater en afval-

opnieuw worden gebruikt. Slechts 2

waarvan het grootste deel opnieuw

water, meer dan 95 procent minder

tot 10 procent blijft als concentraat

inzetbaar is.

slib en meer dan 75 procent minder

over. PERSPECT HOUDT STRAALMIDDEL

chemicaliën. Dat scheelt aan twee kanten. Er

ÉN STOF BIJ ZICH

Ook energie speelt mee. TÜV Rhein-

hoeft minder vers water te worden

Perspect Industrial Products is geno-

land bevestigde bij een bestaande

ingenomen en aanzienlijk minder

mineerd met de vacuümstraaltech-

installatie een energiebesparing

afvalwater extern te worden ver-

nologie van Pinovo. Vacuümstralen

van 32 procent na toepassing van

werkt. Voor oppervlaktebehande-

is op zichzelf niet nieuw. Het onder-

de CMA-technologie. Daarmee

laars is juist die combinatie interes-

scheid zit vooral in de toepassing

is het gesloten systeem niet al-

sant. Water is noodzakelijk voor veel

voor het gecontroleerd en in situ

leen een manier om lozingen te

processen en spoelstappen, terwijl

verwijderen van schadelijke coa-

voorkomen, maar ook om een gal-

de beschikbaarheid ervan en de

tings, waaronder chroom-6. Samen

vaniseerproces efficiënter te laten

mogelijkheden om afvalwater te

met SEEF BV onderzocht Perspect

draaien.

lozen steeds kritischer worden.

hoe de techniek hiervoor veilig kon

GIBAC MAAKT VAN AFVALWATER

Een indampingsproces kost

configuraties en werkwijzen werden

WEER PROCESWATER

vanzelfsprekend energie. Envotherm

getest, waarna het systeem onder

Water staat eveneens centraal bij

probeert die zwakke plek op te

zware omstandigheden is beproefd.

de nominatie van Gibac Chemie.

lossen met Enhanced Mechanical

De technologie is vervolgens on-

Het bedrijf brengt de E-MVR-techno-

Vapour Recompression, E-MVR.

afhankelijk gevalideerd voor het ver-

logie van het Deense Envotherm in.

Warmte uit het proces wordt

wijderen van chroom-6-houdende

Die is bedoeld om industrieel afval-

opnieuw gebruikt in plaats

coatings.

water niet alleen te zuiveren, maar

van steeds opnieuw te worden

voor een groot deel weer bruikbaar

opgewekt. Volgens de inzending

Daarmee raakt de toepassing ook

te maken als proceswater. De instal-

levert dat ten opzichte van

aan circulariteit. Bestaande leidin-

latie werkt op basis van indamping.

conventionele verdamping tot 66

gen, tanks en andere zware staal-

Uit een vervuilde waterstroom

procent energiebesparing op.

constructies kunnen ter plaatse

worden ingezet. Verschillende filters,

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 17

lucht, waarna die warmte aan product en coating wordt overgedragen. Infrarood brengt energie veel gerichter naar het product. Daardoor hoeft aanzienlijk minder massa te worden opgewarmd. De nominatie raakt daarmee ook aan een actueel obstakel voor verduurzaming: netcongestie. Elektrificatie wordt vaak geassocieerd met een fors hoger gevraagd elektrisch vermogen. SHS laat met deze toepassing zien dat een elektrische oplossing niet automatisch een zware nieuwe aansluiting vraagt. Juist door de manier van verwarmen

Pinovo

te veranderen, kan het benodigde vermogen sterk omlaag.

worden gereinigd en opnieuw

uit Oosterwolde bouwde bij Elzinga

geconserveerd. Dankzij verschil-

een bestaande gasgestookte

De arbeidsomstandigheden ver-

lende gepatenteerde straalkoppen

dekseloven om naar elektrische

beteren. De warmtebelasting in de

kan het systeem bovendien op

infraroodverwarming. De cijfers

productiehal neemt af en het geluid

uiteenlopende geometrieën worden

springen onmiddellijk in het oog.

van de gasbranders verdwijnt.

ingezet, waardoor ook complexe

Een gasgestookt verwarmings-

Daarnaast resulteert de nieuwe ma-

constructies veelal in situ kunnen

systeem met een vermogen van 90

nier van verwarmen volgens SHS in

worden behandeld. Dat onder-

kW maakte plaats voor 21 kW elek-

een betere productkwaliteit en een krasvaste laklaag.

steunt levensduurverlenging en kan

trisch vermogen. De oven zelf bleef

voorkomen dat constructiedelen

behouden, evenals de bestaande

voor behandeling moeten worden

productiecapaciteit van 7.000 verf-

Ook de kwaliteit en arbeidsomstan-

gedemonteerd en getransporteerd.

blikdeksels per uur.

digheden zouden profiteren. SHS stelt dat er sprake is van gelijkmati-

Ook het straalproces zelf verbruikt

Dat grote verschil in vermogen

gere uitharding en hogere krasvast-

minder grondstoffen. Straalmid-

hangt samen met de manier van

heid van de lak. Tegelijkertijd komt

del, stof en coatingresten worden

verwarmen. Een traditionele oven

minder warmte in de productiehal

direct afgezogen, waarna bruikbaar

verwarmt in belangrijke mate de

terecht en verdwijnt een groot deel van het ventilatorgeluid.

straalmiddel wordt gescheiden en opnieuw ingezet. Hierdoor kan tot 75 procent minder nieuw straalmiddel nodig zijn. Het proces gebruikt bovendien geen water, waardoor geen vervuild proceswater ontstaat. Zo combineert de techniek veiliger onderhoud met materiaalbesparing, minder logistieke belasting en levensduurverlenging van bestaande stalen infrastructuur. SHS HOUDT DE OVEN, MAAR GOOIT HET GAS ERUIT Bij SHS Europa zit circulariteit juist in het níét vervangen van een bestaande installatie. Het bedrijf

18 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

SHS

CoatR en AD Chemicals minder spoelwaterverbruik. Dat COATR EN AD CHEMICALS:

mag niet ten koste gaan van de

Zelfs de technische routes begin-

MINDER BEITSEN

reden waarom er überhaupt wordt

nen daardoor op elkaar te lijken.

De vijfde nominatie komt van CoatR

voorbehandeld: corrosiebescher-

Atotech houdt water, metalen en

en AD Chemicals. Hun PreDura-

ming. CoatR rapporteert met Pre-

chemie binnen de galvaniseerlijn.

proces grijpt aan vóór het eigenlijke

Dura resultaten van meer dan 3.000

Gibac brengt proceswater terug.

poedercoaten: bij de chemische

uur in de azijnzure zoutsproeitest.

Perspect recirculeert straalmiddel. SHS hergebruikt de ovenconstructie

voorbehandeling van aluminium. De ontwikkeling is mede ingegeven

Daarmee zit juist in deze nominatie

en brengt energie efficiënter bij het

door het toenemende gebruik van

een interessant circulair dilemma.

product. CoatR en AD Chemicals

gerecycled aluminium. Aluminium

Méér gerecycled aluminium ge-

proberen de hoeveelheid materiaal

uit secundaire grondstoffen kan qua

bruiken is op zichzelf duurzamer,

die tijdens het voorbehandelen

samenstelling sterker variëren dan

maar alleen wanneer het materiaal

überhaupt moet worden verwijderd

primair materiaal. Toch moet de

vervolgens ook betrouwbaar kan

drastisch te beperken.

voorbehandeling uiteindelijk steeds

worden afgewerkt. Een voorbehan-

een betrouwbare basis voor een

deling die variërende aluminium-

Dat maakt de keuze voor de jury

corrosiewerende coating opleveren.

legeringen aankan zonder weer

er niet per se eenvoudiger op. De

Bij traditionele processen wordt

extra chemie, water en energie te

innovaties zijn technisch nauwe-

aluminium relatief sterk gebeitst.

gebruiken, kan zo helpen om circu-

lijks één op één te vergelijken. De

PreDura kiest voor een veel mildere

lariteit verderop in de keten mogelijk

overeenkomst is vooral dat ze

behandeling. Na neutraal reinigen

te maken.

duurzaamheid koppelen aan de dagelijkse praktijk van oppervlak-

en ontvetten volgt slechts een beperkte zure beits, waarna een

DUURZAAMHEID WORDT

tebehandelaars: kwaliteit moet

chroomvrije conversielaag wordt

PROCESVERBETERING

overeind blijven, het proces moet

aangebracht. Het systeem is ge-

De vijf inzendingen laten vooral zien

betrouwbaar zijn en productie mag

schikt voor zowel primair als gerecy-

dat verduurzaming in de oppervlak-

niet stilvallen.

cled aluminium.

tebehandeling steeds minder een los milieuproject is. Minder waterver-

Juist doordat minder materiaal

bruik betekent vaak ook minder af-

van het aluminiumoppervlak hoeft

valwaterkosten. Minder slib betekent

te worden verwijderd, neemt ook

minder onderhoud. Het terugwinnen

de milieubelasting af. Volgens de

van chemicaliën spaart niet alleen

nominatie resulteert PreDura in 10

grondstoffen, maar houdt een pro-

procent lager energiegebruik, 20

ces ook stabieler. Elektrificatie kan

procent minder chemieverbruik en

tegelijk het werkklimaat verbeteren,

75 procent minder belasting door

en hergebruik van een bestaande

slib en afvalwater. CoatR meldt

machine voorkomt nieuwe materi-

daarnaast ongeveer 25 procent

aalconsumptie.

Op 7 oktober maakt de jury tijdens de Dag van de Oppervlaktetechnologie eerst de drie finalisten bekend. Daarna volgt de winnaar van de ION Borghardt Award 2026. De jury beoordeelt onder meer het onderscheidende karakter, de aantoonbare besparingen op water, energie en materialen, en de betekenis van de innovatie voor de branche.

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 19

Programma Dag van de Oppervlaktetechnologie 2026 Woensdag 7 oktober De Dag van de Oppervlaktetechnologie is hét evenement waar kennis, innovatie en praktijk samenkomen. Laat je informeren en inspireren door deskundige sprekers, actuele ontwikkelingen en praktijkgerichte presentaties over onderwerpen die de oppervlaktebehandelende industrie bezighouden. Vereniging ION is ook met een stand aanwezig tijdens de METAVAK, die voor, tijdens en na de Dag van de Oppervlaktetechnologie plaatsvindt op dezelfde locatie. We kijken ernaar uit je te verwelkomen op woensdag 7 oktober tijdens de Dag van de Oppervlaktetechnologie! 08.30-09.00 UUR

Ontvangst

ZAAL:

CONGRESZAAL 1 (LINKS)

ZAALVOORZITTER:

Chris Lukkassen

09.00-09.15 UUR

Opening Dag van de Oppervlaktetechnologie Chris Lukkassen & Edwin Lokkerbol

09.15-10.00 UUR

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en Vermijdings- en Reductieprogramma’s (VRP’s) Jacky Priester (Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant & Omgevingsdienst NL)

10.00-10.30 UUR

Korte pauze CONGRESZAAL 2

ZAAL:

CONGRESZAAL 1 (LINKS)

CONGRESZAAL 1 (RECHTS)

ZAALVOORZITTER:

Chris Lukkassen

Joost Edens

THEMA:

Innovaties

Water

Kwaliteit

10.30-11.00 UUR

11.00-11.30 UUR

Coatings innovaties:

Wateruitdagingen

De kwaliteit industriële

duurzaamheid en

in de industrie

reinigings- en voorbehan-

functionaliteit

CEW

delingsprocessen

André van Linden

Marco Schot

(Consult@vanLinden)

(AD Chemicals)

Arjan Cornet (TU Delft /

PFAS verwijderen: lessen

Van defect naar oorzaak:

Ministerie van Defensie/ /

uit de industriële praktijk

onderzoek naar coating-

Koninklijke Luchtmacht)

Thomas Windels (Inopsys)

gebreken met microscopie en spectroscopie Jurgen van Berkum (Eurofins)

11.30-12.00 UUR

Harry Vorderman (Thales)

Water in de kringloop:

Kleurkwaliteit zonder

van gebruik tot zuivering

discussie: van visuele

en hergebruik

beoordeling naar digitale

Kees Roest (KWR)

kleur communicatie Rik Mertens (Datacolor)

12.00-13.00 UUR

Lunchpauze

20 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

LOCATIE

een te late annulering kosten

Evenementenhal Gorinchem

in rekening gebracht worden.

Franklinweg 2

Wijzigingen kunnen tot en met

4207 HZ Gorinchem

vrijdag 2 oktober doorgegeven worden.

De Dag van de Oppervlakte-

BEREIKBAARHEID OV

technologie wordt mede

Bus 387 - Halte Evenementenhal/

METAVAK

mogelijk gemaakt door

Griendweg. Vanaf hier is het 8

Op 6, 7 en 8 oktober vindt de

EHS Services

minuten lopen tot aan de locatie

METAVAK plaats op dezelfde locatie. Op 7 oktober is

En door:

BEREIKBAARHEID AUTO

er de mogelijkheid om

• Atotech

Parkeren kan bij de

aansluitend aan de Dag van

• Gibac Chemie

evenementenhal (€ 12,- per dag)

de Oppervlaktetechnologie een bezoek te brengen aan de

• Perspect Industrial Products • SHS Europa

DEELNAMEKOSTEN

METAVAK. Tevens krijgen leden die

• CoatR

Vereniging ION leden: gratis

interesse hebben om deze dagen

• Tiger Coatings

Niet-leden: € 125,- (excl. btw)

met een stand aanwezig te zijn 5% korting.

• Rob Painting • Straal techniek International

AANMELDEN

• Kluthe Benelux

Aanmelden is verplicht,

• Coat IT

en kan via het digitale

• Surface Treatment

aanmeldingsformulier

Voor meer informatie en details over het programma, scan de QR:

• Galvamé Metaalveredeling • WRC World Resources Company GmbH

ANNULEREN EN NO-SHOW Deelname annuleren kan tot en met woensdag 30 september. Daarna zullen bij no-show of

ZAAL:

CONGRESZAAL 1 (LINKS)

ZAALVOORZITTER:

Chris Lukkassen

13.00-13.45 UUR

Cyberweerbaarheid voor het MKB Security Delta

13.45-14.30 UUR

De robot als vriend? prof.dr.ir. Maarten Steinbuch (TU Eindhoven)

14.30-15.00 UUR

Korte pauze

15.00-16.00 UUR

Debat ‘Industrie van morgen: welke keuzes maken we vandaag?’ Samen werken aan een concurrerende, duurzame en strategisch sterke oppervlaktebehandelende industrie Kees de Schipper (Rabobank), Klaas-Jan Doeswijk (Berenschot), Harry Vorderman (Thales), Jacky Priester (Omgevingsdienst), Arjan Cornet (TU Delft / Ministerie van Defensie) en Edwin Lokkerbol (Vereniging ION)

16.00-16.45 UUR

Pitches genomineerden en uitreiking ION Borghardt Award 2026

16.45 - 17.30 UUR

Netwerkborrel

17.30 - 21.00 UUR

Mogelijkheid tot bezoeken van de METAVAK

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 21

Staka RVS Buitenkast biedt basis voor modulaire walstroom oplossing in Harlingen

Staka: boeien en binden begint bij jezelf Wie de fabriek van Staka binnenloopt, ziet een productiebedrijf waarin op relatief weinig vierkante meters opvallend veel gebeurt. Rvs-plaat komt binnen en verlaat het bedrijf als compleet eindproduct. Lasersnijden, buigen, kanten, lassen, coaten en assembleren: Staka heeft het hele proces in eigen huis. Maar wie directeur Richard van Vorstenbosch spreekt, ontdekt dat de grootste verandering van de afgelopen jaren niet in machines of productietechnieken zit. Hij zit in de mensen. En misschien nog wel het meest in Van Vorstenbosch zelf. “Je moet je omgeving kunnen

den worden omdat we ze begrijpen.

2023 binnenkwam, waren er kwa-

boeien en binden”, zegt Richard

Om dat te kunnen realiseren heb-

liteitsproblemen en lukte het niet

van Vorstenbosch. Voor hem is dat

ben we de juiste mensen nodig, op

altijd om leverafspraken na te ko-

inmiddels de essentie van onderne-

ieder niveau.”

men. Het bedrijf begon daarom het programma ‘Opschakelen’. Het doel

men. Het geldt voor medewerkers die je aan het bedrijf wilt verbinden,

Daarmee is Staka de afgelopen

klinkt eenvoudig: voorspelbaar wor-

maar net zo goed voor klanten. “We

jaren behoorlijk intensief bezig

den. Levertijden halen zonder, zoals

willen dat klanten aan ons gebon-

geweest. Toen Van Vorstenbosch in

Van Vorstenbosch het omschrijft,

22 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

“kunst- en vliegwerk” en tegelijkertijd

omdat hij er opnieuw naast stond,

kwaliteit en veiligheid verbeteren.

maar omdat de medewerkers het

Dat betekende niet alleen dat

proces inmiddels zelf beheersten.

processen anders moesten worden

“Ik ben er trots op dat alle verschil-

ingericht. Ook de manier waarop

lende mensen daar nu grip op

mensen samenwerken en worden

hebben.”

aangestuurd moest veranderen. Daar zit voor hem de werkelijke VAN PLAAT NAAR EINDPRODUCT

verandering. Kwaliteit moet niet

Staka ontwikkelt en produceert

afhankelijk zijn van een directeur of productiemanager die voortdurend

hoogwaardige rvs-oplossingen voor onder meer behuizingen en dak-

Richard van Vorstenbosch

controleert. Medewerkers moeten zelf begrijpen waarom iets goed of

toegang. Bijzonder is de vergaande verticale integratie. Een klant kan via

in efficiency en kwaliteit op. Dat

fout gaat en elkaar daarop aan-

een productconfigurator zijn pro-

vraagt om continu verbeteren. En

spreken.

duct samenstellen. Die gegevens

juist daar wordt het interessant.

komen rechtstreeks in het ERP-sys-

Want een proces kun je op papier

Daarbij probeert Staka fouten ook

teem terecht, waarna het productie-

veranderen, een cultuur niet.

anders te benaderen. Niet zoeken naar degene die iets verkeerd heeft

proces begint. Uit plaatmateriaal ontstaat vervolgens stap voor stap

ZESTIG IS ZESTIG

gedaan, maar naar wat ervan

een klantspecifiek eindproduct.

Van Vorstenbosch geeft een voor-

geleerd kan worden. Na een slechte

beeld uit de coatingwereld. Voor

productiedag is de eerste vraag

Juist omdat zoveel bewerkingen

een product was een minimale

daarom niet waarom er zo weinig is

op een beperkte oppervlakte

laagdikte van 60 micrometer voor-

geproduceerd, maar ‘wat hebben

plaatsvinden, is de organisatie

geschreven. Bij een meting bleek de

we gisteren geleerd?’.

van de productie cruciaal. Daarbij

laagdikte echter 52 micrometer. In

maakt Staka gebruik van principes

het verleden had er misschien een

Dat levert volgens Van Vorsten-

uit Quick Response Manufacturing

discussie kunnen ontstaan. Is 52

bosch verrassend veel op. Mede-

(QRM). Niet de maximale bezetting

niet goed genoeg? Kan het product

werkers durven fouten eerder te

van iedere afzonderlijke machine

toch door? Ditmaal gebeurde er

melden en zoeken samen naar

staat centraal, maar de snelheid en

iets anders. “Het is 60, dus het is 60”,

oplossingen. Hij vertelt over een

voorspelbaarheid waarmee een or-

zegt Van Vorstenbosch. De machine

operator die op een verkeerde knop

der door het totale proces beweegt.

werd stilgezet en iemand met een

drukte, waarna een machine niet

Coatmaster werd erbij gehaald om

meer functioneerde. De medewer-

het proces te controleren.

ker kwam het de volgende ochtend

Een mooi voorbeeld daarvan is de

voorzichtig vertellen. Van Vorsten-

coatingafdeling. Uit een analyse bleek dat daar soms twaalf of

Het belangrijkste voor Van Vorsten-

bosch was vooral blij dát hij het ver-

dertien kleurwissels per dag plaats-

bosch kwam enkele weken later. De

telde. Nog belangrijker: de operator

vonden. Iedere wissel kost tijd en

laagdikte was 60 micrometer. Niet

had inmiddels zelf een collega inge-

brengt bovendien het risico op contaminatie met zich mee. Staka ging daarom niet alleen naar de poedercoatinstallatie kijken, maar ook naar het proces ervoor. De planning werd zo ingericht dat producten met dezelfde kleur op hetzelfde moment uit de lasserij komen en gezamenlijk kunnen worden gecoat. Dat lijkt een kleine ingreep, maar juist veel van zulke kleine veranderingen leveren volgens Van Vorstenbosch uiteindelijk een enorme verbetering

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 23

schakeld en samen hadden ze het probleem opgelost. “Mensen weten dat ze fouten mogen maken.” NIET ZELF OPLOSSEN Daarmee komt het gesprek onvermijdelijk op Van Vorstenboschs eigen rol. Want mensen verantwoordelijkheid geven klinkt eenvoudig. Het daadwerkelijk doen bleek moeilijker. “Ik geef leiding aan 55 man en zit hier twaalf uur per dag”, vertelt hij. Een vriend van hem geeft leiding aan honderden mensen. Dat zette hem aan het denken. Hoe kan dat? Het antwoord was ongemakkelijk

Bram van Oosterhout

eenvoudig: vertrouwen.

ATEX: eerst weten waar je staat

“Je moet mensen vertrouwen. Ook

Procesverbetering gaat bij Staka niet alleen over kwaliteit en

als je denkt dat het niet gaat. Geef

levertijden. Ook veiligheid wordt steeds nadrukkelijker onder de loep

iemand die rol. Laat het gebeuren.

genomen. Bram van Oosterhout van Veiligheidpartner, die sinds twee

Iemand zal het een keer anders

maanden als externe deskundige bij Staka werkt, brengt momenteel

doen dan jij het zou doen en het zal

de ATEX-situatie binnen het bedrijf in kaart. “Je merkt dat Staka het

ook een keer verkeerd gaan.” Van

proces wil verbeteren”, zegt hij. “Dat betekent ook dat je zo’n traject

Vorstenbosch merkte dat hij daar

rond veiligheid goed wilt doorlopen. Er zijn nog vraagtekens rond ATEX.

zelf moeite mee had. Zijn natuurlijke

Doen we het wel goed? Dat zijn we nu aan het uitzoeken.”

reactie was ingrijpen en het probleem oplossen. Daarom besloot

Onder meer rond de poedercoating kunnen zones voorkomen waarin

hij niet alleen zijn organisatie, maar

vanwege stof een explosierisico bestaat. Volgens Van Oosterhout

ook zichzelf onder handen te ne-

ontbreekt op dit moment nog een compleet beeld van de situatie.

men. Hij zocht een coach en stelde

Welke zones zijn er precies en welke maatregelen horen daarbij? Hoe vaak moet er bijvoorbeeld worden schoongemaakt en waar gelden beperkingen voor het gebruik van apparatuur? “De situatie zoals die nu is, is ons vertrekpunt. Van daaruit brengen we in kaart wat nodig is.” Die aanpak past in de bredere aandacht voor arbeidsveiligheid bij Staka. Het bedrijf laat bijvoorbeeld metingen uitvoeren naar stof bij het poedercoaten, en naar lasrook. Daarbij wordt zowel stationair gemeten als bij individuele medewerkers. Volgens Van Vorstenbosch gaat Staka daarin bewust verder dan wat strikt noodzakelijk is. Hij wil weten waaraan medewerkers daadwerkelijk worden blootgesteld en of maatregelen voldoende effect hebben. Ook wordt gekeken of stoffen die in het productieproces worden gebruikt vervangen kunnen worden door minder schadelijke alternatieven. Kan dat niet, dan moet worden bepaald welke andere

zichzelf de vraag waar die behoefte aan controle vandaan kwam en hoe hij die kon veranderen. Dat vergde serieus werk. En het is nog steeds geen automatisme. “Intrinsiek doe ik het nog niet.” Juist die constatering tekent de verandering die Staka probeert door te maken. Van medewerkers verwachten dat zij leren en zich ontwikkelen kan alleen wanneer ook het management bereid is dat te doen.

maatregelen nodig zijn om de blootstelling te beperken. Voor Van Vorstenbosch en Van Oosterhout hoort die aandacht onlosmakelijk bij

EEN ANDERE BLIK OP JEZELF

het streven naar kwaliteit. Een goed proces levert immers niet alleen

Een belangrijke rol in die ontwikke-

een goed product op, maar moet ook een veilige werkomgeving

ling speelde Marie-Louise Verbaan

bieden. Zoals ze het zelf samenvatten: “Ik wil niet door de stad lopen

van Steyn & Allberg. Van Vorsten-

met het idee dat Staka slecht is voor de gezondheid.”

bosch leerde haar kennen tijdens zijn eigen ontwikkeling op het

24 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Staka TopAccess Dakluik

gebied van kwaliteitsmanagement.

woordelijkheid. Niet ieder probleem

vervolgens de basis voor kwaliteit,

Wat hij in haar aanpak waardeert,

zelf oplossen, maar ruimte creëren

voorspelbaarheid en uiteindelijk het

is de combinatie van een scherpe

waarin anderen leren het proces

succes van de organisatie.

blik op processen en een minstens

te beheersen. “Zij heeft me meege-

zo scherpe blik op het gedrag van

nomen om op te schakelen. Naar

Daarmee krijgt ook QRM een bre-

de mensen die daarin werken.

anders werken, anders denken. Niet

dere betekenis. Het gaat niet alleen

Daarbij gaat het volgens Verbaan

sturen op omzet, maar op kwaliteit.”

over doorlooptijden, planning en

niet zozeer om de vraag of iemand

Die spiegel was soms confronte-

efficiënte productiestromen. Tech-

‘goed’ of ‘fout’ leidinggeeft, maar

rend, maar juist daardoor waarde-

niek en methodiek kunnen richting

om het vermogen om opnieuw naar

vol. “Ik heb geluisterd en ben ermee

geven, maar het zijn uiteindelijk

het eigen handelen te kijken. Juist

aan de slag gegaan.”

mensen die een proces iedere dag laten functioneren, afwijkingen her-

mensen die al langere tijd verantwoordelijkheid dragen, ontwikkelen

Volgens Van Vorstenbosch heeft

kennen en verbeteringen daadwer-

vanzelf patronen en overtuigingen

Verbaan daarmee grote invloed

kelijk vasthouden. Die gedachte sluit

die ooit heel functioneel waren,

gehad op het traject dat Staka ver-

aan bij de visie van Arno Janssen

maar verandering later ook in de

volgens heeft doorgemaakt. Die be-

van Quality, Process & People, die

weg kunnen staan. Soms helpt het

nadering raakt aan het fundament

eveneens betrokken is bij proces-

wanneer iemand als het ware met

van waar Steyn & Allberg voor staat:

en kwaliteitsverbetering. Janssen

een zaklamp op zo’n blinde vlek

duurzame procesverbetering begint

benadrukt de verbinding tussen

schijnt: heel precies en zonder er-

bij de ontwikkeling van mensen.

techniek, procesoptimalisatie en de

omheen te draaien, maar altijd met

Mensen die begrijpen wat hun rol is,

mensen op de werkvloer. Automa-

oog voor de mens die erachter zit.

verantwoordelijkheid durven nemen

tiseren en standaardiseren zijn be-

en in staat zijn hun eigen gedrag

langrijk, maar uiteindelijk wordt de

Voor Van Vorstenbosch betekende

te onderzoeken, zijn beter in staat

kwaliteit bepaald door de mensen

dat onder meer anders kijken naar

processen te verbeteren en te be-

die met het proces werken. Daarom

controle, vertrouwen en verant-

heersen. Sterkere processen vormen

zijn opleiding en ontwikkeling geen

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 25

Daarom kijkt Staka nadrukkelijk naar ontwikkelingen in onder meer safety, security en duurzaam bouwen. Soms begint zo’n ontwikkeling met een relatief kleine vraag van een klant. Een installateur heeft bijvoorbeeld een specifieke kast nodig voor toepassing op een luchthaven. Dan schuiven commercie, engineering, productie en productontwikkeling snel bij elkaar aan. Er wordt een prototype ontwikkeld, getest en waar nodig aangepast. Hetzelfde gebeurt bij dakluiken. Daar worden eisen aan recycling, energieprestaties en materiaalgebruik steeds belangrijker. Voor Staka betekent innovatie daarom niet

Staka RVS Buitenkast voor het E-Deck van Fietsvlonders.nl

simpelweg een bestaand product technisch verbeteren, maar vooruitkijken naar de omstandigheden waarin dat product straks moet

bijkomstigheid: goed opgeleide me-

Dan moet niet automatisch Van

dewerkers zorgen niet alleen voor

Vorstenbosch worden ingeschakeld.

functioneren. Van Vorstenbosch

betere producten, maar ook voor

Medewerkers moeten eerst met el-

noemt dat het verschil tussen rea-

stabielere processen. Bovendien

kaar praten. Lukt dat niet, dan komt

geren en anticiperen.

helpt investeren in ontwikkeling om

de coördinator erbij. Pas daarna

medewerkers aan een organisatie

komt de leiding in beeld. “Ik stuur op

En daarmee komt hij weer terug

te binden. Gemotiveerde mensen

de zaken waar je als mens invloed

bij het begin van het gesprek. Ma-

kunnen daarbij anderen meene-

op hebt.”

chines, QRM, coatingtechniek en kwaliteitsmetingen zijn belangrijk,

men, mits een bedrijf hen herkent en ruimte geeft om verantwoordelijk-

Langzaam ziet hij daardoor iets

maar het zijn uiteindelijk middelen.

heid te nemen. Precies dat probeert

ontstaan dat veel moeilijker is te

Het vermogen van een organisatie

Staka nu in de dagelijkse praktijk te

realiseren dan een nieuwe planning

om te veranderen zit in de mensen.

organiseren.

of machine-instelling: zelfsturing

“We zijn er nog niet helemaal”, zegt

op de werkvloer. Mensen spreken

Van Vorstenbosch. Maar hij ziet

ELKAAR AANSPREKEN

elkaar aan, lossen problemen op en

inmiddels dat omzet, kwaliteit en

Van Vorstenbosch kiest daarbij

herstellen processen zonder dat er

levertijden steeds beter voorspel-

bewust niet altijd voor de gemakke-

voortdurend iemand van bovenaf

baar worden. Belangrijker nog: hij

lijkste weg. Wanneer iemand minder

hoeft in te grijpen.

ziet medewerkers de boodschap oppakken en verantwoordelijkheid

gemotiveerd lijkt, kan een leidinggevende hem streng toespreken en

STRAKS

nemen.

zeggen dat hij harder moet werken.

Die ontwikkeling is voor Staka geen

Het effect daarvan is meestal

doel op zichzelf. Van Vorstenbosch

Boeien en binden begint daarmee

tijdelijk. Staka probeert het anders

wil uiteindelijk dat de organisatie

niet bij een HR-programma of een

te organiseren. Zijn er voldoende

sneller en beter kan reageren op

verkoopstrategie. Het begint bij

mensen? Is de werkplek veilig? Zijn

wat klanten nodig hebben. Sterker

begrijpen wat mensen nodig heb-

de verantwoordelijkheden duidelijk?

nog: hij wil niet alleen weten wat een

ben – medewerkers én klanten – en

En wat gebeurt er binnen het team

klant vandaag vraagt, maar probe-

vervolgens bereid zijn je organisatie

als de ene medewerker voortdurend

ren te ontdekken wat die over drie

daarop aan te passen. En soms

harder moet werken omdat een

jaar nodig heeft.

begint die verandering gewoon bij

andere zijn bijdrage niet levert?

26 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

de directeur zelf.

ŝúîĚÒĮĚŧŰúĹ ĚĹ Ě ĮĚ Ű Ě ŰŠÒĹŧŝŃŠŰŧƗŧŰúķúĹ 0(«XhI³n ³Á0z Á Á ‫ ׎׎׎ِ׎׏‬kJ à « 0nk0 kn zÁ 00z ¨ x Á J0x kÁ ³ç³Á00x

Lagere energie - Hogere winst Probeer onze nieuwe rekentool en zorg voor een revolutie in de prestaties van uw coatinginstallatie

à z R z(x ÁXJ Á Á à nn0(XJ J0 ÈÁ x ÁX³00«( 0XJ0z ¨ z00n Èá 0z ³ IÁá «0 I(0nXzJ 0XJ0z z(0«R È( 0z ³0«àX!0 (X0z³Á

Ga naar naar: ccc ccc.hangon.com hangon com «ƏǣǼɎƺƬǝȇǣƺǸ ɮƏȇ RƺȸɯǣǴȇƺȇ kȒƺǼƺȇǝȒǔɀɎȸƏƏɎ ‫ב׏‬ ‫ ג׎׎ג‬h« ÁǣƺǼ zƺƳƺȸǼƏȇƳ

ÁƺǼِ ‫ ׏בڷ‬٢‫׎‬٣‫בהבה׏ה גגב‬ ǣȇǔȒ۬ȸƏǣǼɎƺƬǝȇǣƺǸِȇǼ

ƑƑƑȡŠÒĚĮŰúîĕĹĚúīȡĹĮ

2\UZ[Z[VM WVTWLU Ä S[LYZ`Z[LTLU ]VVY VWWLY]SHR[LILOHUKLSPUN Magneetpompen 1.8-130 m3/u Verticale pompen 2.4-104 m3/u -PS[LYZ`Z[LTLU Ä S[LYWHWPLY Ä S[LYRHHYZLU Ä S[LYaHR TPJYV Ä ILY

www.corode.eu

www.kinpompentechniek.nl

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 27

Emile Rutten

“Laat je niet wijsmaken dat er maar één route naar succes is” Wie door de gangen van het pand van Straaltechniek International in Tilburg loopt, verwacht misschien niet dat een van de managers pas 28 jaar oud is. Toch geeft Emile Rutten inmiddels leiding aan een team van zeven medewerkers, maakt hij deel uit van het managementteam en is hij verantwoordelijk voor de verkoop van straalinstallaties en oppervlaktevoorbehandelings-oplossingen. Opmerkelijk is vooral de weg die hij aflegde. Geen hbo, geen universitaire studie, maar een bbl-opleiding, werkervaring en een flinke dosis nieuwsgierigheid. Voor Rutten is de boodschap duidelijk: volg niet automatisch het pad dat anderen voor je uitstippelen, maar ontdek waar jouw talent ligt.

28 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Je bent 28 jaar, salesmanager en standaard carrièrepad. Hoe kijk je

Naaykens: familiebedrijf met techniek in het DNA

daar zelf naar?

Straaltechniek International maakt onderdeel uit van de Naaykens

“Zelf zie ik het eerlijk gezegd niet als

Group uit Tilburg. Het familiebedrijf bestaat inmiddels tachtig jaar en is

iets heel bijzonders. Ik ben gewoon

actief in luchttechniek, ventilatoren, industriële installaties, constructie-

iemand die hard werkt en kansen

werk en straaltechnologie. Binnen de groep werken ongeveer tachtig

probeert te pakken als ze voorbijko-

medewerkers. Opvallend is de sterke betrokkenheid van het personeel.

men. Maar ik merk wel dat mensen

Veel medewerkers hebben jarenlang dienstverbanden en in verschil-

soms verbaasd zijn als ze horen dat

lende gevallen werken inmiddels zelfs zonen van voormalige mede-

MT-lid. Dat is niet bepaald een

ik een mbo-achtergrond heb en nu deze functie vervul. Ik denk dat veel mensen zich nog steeds voorstellen dat managementfuncties vooral zijn weggelegd voor wie volledig heeft doorgestudeerd. Terwijl er ook andere routes zijn. Mijn route is vooral praktisch geweest. Ik heb geleerd door te doen.” Hoe begon die route?

werkers binnen het bedrijf. Straaltechniek International bestaat bijna vijftig jaar en richt zich op oplossingen voor oppervlaktevoorbehandeling en straaltechnologie. Het bedrijf levert installaties en projecten voor onder meer de maritieme sector, offshore, defensie en aerospace. In Tilburg worden installaties grotendeels in eigen huis gebouwd. Van lasersnijden, walsen en lassen tot testen, stralen en natlakken: vrijwel het volledige productieproces vindt onder één dak plaats. Via een netwerk van partners en wederverkopers worden de systemen wereldwijd geleverd. De filosofie van het bedrijf laat zich samenvatten in één zin: ‘big enough to cope, small enough to care’.

“Met een bbl-opleiding Accountmanagement niveau 4. Vier dagen werken en één dag naar school. Dat paste veel beter bij mij dan vijf dagen in de schoolbanken zitten. Ik ben iemand die kennis meteen

Als sales engineer op de binnendienst werd ik direct in het diepe gegooid: ‘dit zijn de producten, dit is de techniek, dit is het netwerk’.

in de praktijk wil toepassen. Tijdens die opleiding werkte ik bij Isero.

complete productlijn ontwikkeld.

gegooid: ‘dit zijn de producten, dit is

Daar heb ik bijna vijf jaar gewerkt.

Eigen kleuren, eigen logo’s, eigen

de techniek, dit is het netwerk’. Dat

Die combinatie van leren en werken

prijslijsten, alles erop en eraan. Dat

sprak me aan. Door veel vragen te

heeft me ontzettend veel gebracht.

project heeft me geleerd om niet

stellen en me volledig in de materie

Je bouwt direct ervaring op, leert

automatisch te accepteren dat iets

te verdiepen, heb ik de techniek snel

omgaan met collega’s en klanten

is zoals het is. Je kunt altijd kijken of

eigen gemaakt. Ik geloof dat goede

en begrijpt hoe bedrijven functio-

het slimmer, beter of anders kan.”

verkoop ook begint met het begrijpen van het proces van de klant.

neren.” Wat trok je vervolgens naar

Pas wanneer je weet waar een or-

Was toen al duidelijk dat je de

Straaltechniek International?

ganisatie vandaag staat én waar hij

commerciële kant op wilde?

“Er kwam een reorganisatie bij mijn

naartoe wil, kun je een technische

“Ja, dat wel, maar niet specifiek in

vorige werkgever. Hoewel ik kon

oplossing adviseren die op de lange

technische richting. Dat is eigenlijk

blijven, werd mijn functie veel ad-

termijn echt waarde toevoegt.”

gaandeweg ontstaan. Na Isero

ministratiever, en dat paste minder

ben ik bij PON terechtgekomen,

goed bij mij. Rond diezelfde periode

Wat maakte dat je zo snel kon

binnen de Caterpillar-organisatie.

kwam de vacature bij Straaltech-

doorgroeien?

Daar werkte ik met aanbouwdelen

niek voorbij. De techniek achter

“Dat is natuurlijk deels een vraag

voor machines. Op een gegeven

lucht- en hydraulische systemen

voor anderen, maar ik denk dat

moment zag ik een gat in de markt.

kende ik al, maar straaltechniek was

het vooral komt doordat ik graag

Voor de grotere machines beston-

volledig nieuw. Juist dat maakte het

verantwoordelijkheid neem en altijd

den allerlei oplossingen, maar

interessant.

op zoek ben naar verbeteringen. Ik kijk verder dan alleen de verkoop en

voor de kleinere machines was er weinig beschikbaar. Samen met een

Als sales engineer op de binnen-

probeer waarde toe te voegen voor

leverancier hebben we toen een

dienst werd ik direct in het diepe

zowel de klant als de organisatie.

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 29

Zo heb ik commerciële trajecten opgezet, processen verbeterd en

Straalcabine met liften

meegewerkt aan internationale projecten. Die inzet heeft ertoe geleid dat ik eerst de coördinatie van de binnendienst op me mocht nemen, waar ik leidinggaf aan een team van vier collega’s. Vervolgens kreeg ik steeds meer verantwoordelijkheden en ben ik uiteindelijk doorgegroeid naar de functie van salesmanager.” Toch ben je later weer gaan studeren. Waarom? “Omdat ik mezelf verder wilde ontwikkelen. Twee jaar geleden ben ik gestart met een opleiding Technische Bedrijfskunde. Dat was best spannend, juist omdat ik nooit iemand ben geweest die graag in de schoolbanken zat. Maar inmiddels zie ik ook hoeveel waarde het heeft. Het is zwaar. Een avond per week les, daarnaast zelfstudie, over procesoptimalisatie binnen de

en mensen samenkomen. Of dat

moet echt dingen laten om het vol

fabriek. Een ander onderzoek ging

uiteindelijk als directeur van Straal-

te houden. Maar ik ben blij dat ik het

over veranderingen doorvoeren

techniek is of in een vergelijkbare

heb gedaan heb.”

binnen een organisatie en omgaan

rol, dat zal de toekomst uitwijzen.”

opdrachten en onderzoeken. Je

met weerstand. Dat soort kennis Wat neem je uit die studie mee

helpt enorm als je leidinggeeft aan

Welke boodschap wil je meegeven

naar je werk?

mensen.”

aan jongeren die voor een studiekeuze staan?

“Veel inzicht in processen en verandermanagement. Een van mijn onderzoeken ging bijvoorbeeld

Wat spreekt je aan in de

“Laat je niet wijsmaken dat er maar

oppervlaktebehandelingswereld?

één route naar succes bestaat.

“Het technische karakter. Veel men-

Volg je hart. Kijk waar je energie van

sen zien alleen het eindresultaat

krijgt. Sommige mensen worden ge-

van stralen, maar er zit ontzettend

lukkig van een universitaire studie.

veel kennis achter. Je bent continu

Andere mensen leren liever in de

bezig met oppervlaktes, reinheid,

praktijk. Beide routes zijn goed. Het

ruwheid, procesbeheersing en

belangrijkste is dat je doet wat bij je

kwaliteit. Ik vind het interessant om

past. En dat je nieuwsgierig blijft. Je

daar steeds dieper in te duiken. Ik

kunt altijd blijven leren. Laat je ook

ben nog lang niet uitgeleerd. Juist

niet tegenhouden door je leeftijd.

de komende jaren wil ik me verder

Als je kansen ziet, pak ze. Zorg dat je

verdiepen in oppervlaktevoorbe-

mensen om je heen hebt die je iets

handeling en straaltechnologie.”

gunnen en die je verder helpen.”

Heb je nog ambities? (lachend) “Natuurlijk. Uiteindelijk

Opstelling Herwinsysteem

30 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

zou ik graag een organisatie leiden waarin techniek, commercie

wordt Surventis Bewezen expertise. Grotere ambitie. Voortbouwend op het sterke fundament van Chemetall verenigt Surventis decennialange expertise met de vrijheid om sneller te schakelen en groter te denken. Gedreven door wetenschap, gevoed door passie en volledig gericht op uw uitdagingen, leveren we oppervlakteoplossingen die presteren, inspireren en blijvende waarde creëren.

surventiscoatings.com OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 31

Water genoeg, maar niet vanzelfsprekend beschikbaar Nederland is een waterland. Toch krijgen bedrijven steeds vaker te horen dat drinkwater schaarser wordt, dat waterbesparing noodzakelijk is en dat lozingen kritischer worden beoordeeld. Voor leden van Vereniging ION roept dat begrijpelijke vragen op. Waarom gebruiken we niet veel meer oppervlaktewater? Waarom houden we water niet langer vast? En hoe terecht is het beeld dat ‘de industrie’ verantwoordelijk is voor de waterkwaliteit?

32 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Nederland staat internationaal

bron. Grondwater heeft vaak al een

gebruiken is dus mogelijk, maar het

bekend om zijn waterbeheer. We

natuurlijke zuivering ondergaan

vraagt om extra zuiveringsstappen,

hebben rivieren, kanalen, meren,

doordat het door bodemlagen is

buffers, monitoring, energie, ruimte

sloten, polders, gemalen en een

gezakt. Oppervlaktewater staat veel

en bronbescherming. De kern is

eeuwenlange traditie in het be-

directer bloot aan alles wat in het

daarom niet: ‘kan het technisch?’ De

heersen van water. Tegelijkertijd

stroomgebied gebeurt: lozingen,

kern is: ‘hoe houden we de bronnen

merken bedrijven, ook binnen de

riool-overstorten, afspoeling van

schoon genoeg om er betaalbaar

oppervlaktebehandelende indus-

landbouwgrond, medicijnresten,

en betrouwbaar drinkwater van te

trie, dat waterbeschikbaarheid een

gewasbeschermingsmiddelen,

maken?’

steeds belangrijker thema wordt. De

industriële stoffen, PFAS, metalen en

vanzelfsprekendheid van onbeperkt

andere microverontreinigingen. Zo-

schoon zoetwater staat onder

als Bastiaan aangeeft: “Grondwater

Ook een tweede vraag komt vaak

druk. Dat voelt tegenstrijdig. Want

is relatief schoon en door simpele,

terug: waarom laten we in natte

hoe kan een land met zoveel water

goedkope zuiveringsstappen om

perioden zoveel water wegstro-

VASTHOUDEN

toch spreken over schaarste? Het

te zetten in drinkwater. Voor opper-

men, terwijl we in droge perioden

antwoord zit niet alleen in de hoe-

vlaktewater is een veel intensievere,

tekortkomen? Bastiaan plaatst

veelheid water, maar vooral in de

en dus duurdere, zuivering nodig

dat in historisch perspectief: “In

beschikbaarheid, timing, kwaliteit

om dezelfde drinkwaterkwaliteit te

Nederland zijn we goed in het

en verdeling ervan.

realiseren.”

draineren en afvoeren van water. Dit heeft natuurlijk een historische

Volgens het RIVM wordt in Nederland ongeveer 60 procent van het drinkwater uit grondwater geproduceerd en 40 procent uit oppervlaktewater. Oppervlaktewater speelt dus al een grote rol in de drinkwatervoorziening, maar het is niet zonder meer uitwisselbaar met grondwater. MEER OPPERVLAKTEWATER? Een veelgehoorde vraag binnen de industrie is waarom Nederland niet simpelweg meer oppervlak-

“Grondwater is relatief schoon en door simpele, goedkope zuiveringsstappen om te zetten in drinkwater. Voor oppervlaktewater is een veel intensievere, en dus duurdere, zuivering nodig om dezelfde drinkwaterkwaliteit te realiseren.”

reden: vroeger hadden we vaker last van natte voeten en wilden we het water zo snel mogelijk afvoeren naar zee.” Ons watersysteem is eeuwenlang ingericht op veiligheid, ontwatering en afvoer. Dat was logisch in een laaggelegen delta waar overstromingen, natte landbouwgrond en wateroverlast grote risico’s vormden. Polders, sloten, gemalen, kanalen en rivieren zijn ontworpen om water beheersbaar te houden en overtollig water af te voeren. Maar de opgave verandert. Door klimaatverandering krijgen

tewater gebruikt om kraanwater

we vaker te maken met perioden

van te maken. Rivieren, kanalen en

Dat beeld wordt ook bevestigd door

meren lijken immers ruim aanwezig.

het Informatiepunt Leefomgeving

van droogte en watertekort. Het Rijk

Technisch gezien kan het ook. Drink-

(IPLO): oppervlaktewater moet meer

noemt ‘water langer vasthouden’

waterbedrijven maken al drinkwater

bewerkingen ondergaan voordat

en ‘het beschikbare water beter

uit oppervlaktewater, bijvoorbeeld

het geschikt is als drinkwater, waar-

verdelen’ expliciet als maatregelen

uit rivierwater of voorgezuiverd op-

door het reinigingsproces duurder

tegen droogte. Ook binnen het

pervlaktewater.

is dan bij grondwater. Daar komt

Deltaprogramma Zoetwater wordt

bij dat oppervlaktewater sterker

gewerkt aan voldoende zoetwater

Tom Bastiaan van Vitens vat het

wisselt in samenstelling. Bij lage

voor onder meer natuur, drinkwater,

helder samen: “Oppervlaktewater is

rivierafvoeren kunnen concentraties

landbouw, elektriciteitsvoorziening

technisch gezien goed te zuiveren,

van stoffen oplopen. Bij hevige

en industrie.

maar een stuk duurder dan grond-

regen kunnen juist piekbelastingen

water.”

ontstaan door afspoeling of riool-

Bastiaan benadrukt dat er al veel

overstorten. En bij calamiteiten kan

gebeurt, maar dat het beter kan:

Dat prijsverschil heeft vooral te

een innamepunt tijdelijk worden

“Het is niet zo dat in Nederland hele-

maken met de kwaliteit van de

gesloten. Meer oppervlaktewater

maal geen oppervlaktewater wordt

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 33

vastgehouden, maar het kan wel

dus noodzakelijk, maar het vraagt

meer gebeuren. Hier wordt volop

maatwerk per gebied.

matiek en veranderingen in neerslagextremen verder in kaart gebracht. Het KNMI gebruikt bovendien het

aan gewerkt binnen de individuele provincies, in nauwe samenwer-

WORDT NEDERLAND DROGER?

neerslagtekort van 1 april tot en met

king met de stakeholders, zoals

De derde vraag lijkt op het eerste

30 september als belangrijke maat

gemeentes, drinkwaterbedrijven,

gezicht logisch: als de gemiddelde

om droogte te monitoren.

LTO, natuurorganisaties en andere

neerslag over de jaren niet sterk

betrokken partijen.”

afneemt, waarom spreken we dan

Voor de oppervlaktebehandelende

toch steeds vaker over droogte?

industrie betekent dit dat water-

Dat werk is niet altijd zichtbaar voor

Bastiaan legt uit: “Gemiddeld ge-

beschikbaarheid steeds vaker een

bedrijven of burgers, maar het staat

nomen over het jaar heen is het zo

strategisch thema wordt voor be-

hoog op de agenda. Denk aan

dat de neerslag niet veel verandert.

drijven die drinkwater, grondwater

hogere peilen waar dat kan, meer

Maar door klimaatverandering

of oppervlaktewater gebruiken als

infiltratie, waterberging, herstel

zijn de extremen wel toegenomen:

proceswater - bijvoorbeeld voor

van sponswerking in de bodem,

droge lente- en zomerperioden

spoelen, koelen, badopbouw, reini-

vasthouden van regenwater in

worden droger en natte herfst- en

ging, chemische voorbehandeling

zandgebieden, aanpassing van

winterperioden worden natter.”

en andere processtappen - en voor

stuwen en sluizen, en maatregelen

Daar zit de crux. Een natte winter

bedrijven die afhankelijk zijn van

tegen verzilting.

helpt maar beperkt als water in

betrouwbare lozingsmogelijkheden.

februari wordt afgevoerd en in juni Toch is water vasthouden geen

nodig is voor drinkwater, landbouw,

NEDERLAND HET AFVOERPUTJE VAN

eenvoudige knop die je omzet. Ho-

natuur en industrie. Bovendien zorgt

EUROPA?

gere waterpeilen kunnen gevolgen

een hogere temperatuur voor meer

Naast beschikbaarheid speelt

hebben voor landbouw, bebouwing,

verdamping. Droogte gaat dus

reputatie een rol. In discussies over

funderingen, natuur, waterveiligheid

niet alleen over jaarlijkse neerslag,

waterkwaliteit wordt vaak gewezen

en infrastructuur. Niet elke bodem

maar ook over neerslagtekort,

naar ‘de industrie’. Voor leden van

is geschikt voor infiltratie. En water

bodemvocht, grondwaterstanden,

Vereniging ION voelt dat geregeld

dat je vasthoudt of in de bodem

rivierafvoer en verdamping in het

ongenuanceerd. Veel oppervlak-

brengt, moet van voldoende kwali-

groeiseizoen.

tebehandelende bedrijven werken juist met strenge vergunningen, in-

teit zijn. Vervuild water bufferen kan op termijn juist nieuwe problemen

Het KNMI heeft in de KNMI’23-kli-

terne zuivering, metingen, controles

veroorzaken. Water vasthouden is

maatscenario’s de droogteproble-

en steeds efficiënter watergebruik.

34 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Tegelijk ligt Nederland geografisch

land. Internationale afspraken, Euro-

aan het einde van internationale

pese normen en samenwerking bin-

anodiseerbedrijf, poedercoater of

stroomgebieden. Ons land maakt

nen stroomgebieden zijn daarom

natlakvoorbehandelaar heeft een

deel uit van de stroomgebieden

onmisbaar.

totaal ander proces, een ander

van de Rijn, Maas, Schelde en Eems;

textielveredelaar, galvanobedrijf,

emissieprofiel en andere lozings-

water dat via deze rivieren wordt

Maar daarmee is niet alles gezegd.

aangevoerd, stroomt uiteindelijk via

Bastiaan nuanceert direct: “Dit

Nederland richting de Noordzee,

betekent niet dat de Nederlandse

Voor leden van Vereniging ION is

routes.

het IJsselmeer en de Waddenzee.

industrie niks aan verontreinigingen

dat onderscheid essentieel. Galva-

Bastiaan gebruikt daarvoor de

toevoegt aan het oppervlaktewater.”

niseerbedrijven, anodiseerbedrijven

bekende formulering ‘Nederland is

Met andere woorden: buitenlandse

en chemische voorbehandelaars

het afvoerputje van Europa’. “Wij zijn

aanvoer speelt een rol, maar Neder-

werken met stoffen die aandacht

een deltagebied en al het water dat

landse bronnen ook. Waterkwaliteit

vragen, maar juist daarom ook met

door landen als Frankrijk, Duitsland

is het resultaat van een optelsom:

strenge procesbeheersing, interne

en België is gestroomd, komt bij ons

landbouw, industrie, huishoudens,

waterzuivering, metaalverwijdering,

uit.”

rioolwaterzuiveringen, historische

badbeheer, spoelwateroptimalisa-

bodemverontreinigingen, verkeer,

tie, metingen en rapportages. Veel

bouw, diffuse emissies, illegale lozin-

bedrijven lozen niet rechtstreeks op

gen en buitenlandse aanvoer.

oppervlaktewater, maar indirect via

“Wij zijn een deltagebied en al het water dat door landen als Frankrijk, Duitsland en België is gestroomd, komt bij ons uit.”

het riool, vaak na eigen voorbehanDe vraag is dus niet of het buiten-

deling. Een kleiner deel heeft een

land óf Nederland verantwoordelijk

directe lozing op oppervlaktewater

is. De vraag is welke bron welke stof

en valt dan onder specifieke eisen.

toevoegt, via welke route, in welke hoeveelheid en met welk effect.

Rijkswaterstaat geeft aan dat bedrijven koel- of afvalwater via de riolering of rechtstreeks op op-

Dat is een belangrijk punt in de re-

Is ‘de industrie’ een terecht mikpunt?

putatiediscussie. Nederland begint

Het woord ‘industrie’ wordt in het

pervlaktewater kunnen lozen. Voor

niet met volledig schoon bergwater.

publieke debat vaak gebruikt alsof

lozingen op oppervlaktewater is

Een deel van de stoffen die in ons

het om één homogene groep gaat.

bijna altijd een vergunning nodig

oppervlaktewater worden gemeten,

Dat is onjuist. Een chemiecom-

waarin specifieke eisen staan.

komt bovenstrooms uit het buiten-

plex, raffinaderij, afvalverwerker,

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 35

Bastiaan verwoordt dat praktisch:

landbouw, zoals pesticiden, als

clusie is: alle bronnen moeten op

“Ieder bedrijf in de industrie dat wa-

industriële stoffen, zoals organische

basis van meetdata, stofgroepen en

ter loost op oppervlaktewater moet

oplosmiddelen, metalen en PFAS. De

emissieroutes worden beoordeeld.

dit testen op waterkwaliteit en weet

industrie speelt dus ook zeker een

Voor ION-leden ligt daar een kans.

dus ook of aan de lozingsvergun-

rol.”

Juist bedrijven die hun processen goed beheersen, hun afvalwater

ning wordt voldaan.” Dat is precies de nuance die nodig

vergaand behandelen en hun

Dat is een belangrijk argument. Be-

is. Landbouw is een belangrijke bron

meetgegevens op orde hebben,

drijven die legaal lozen, hebben te

van nutriënten en gewasbescher-

kunnen het verschil laten zien tus-

maken met vergunningen, normen,

mingsmiddelen. Huishoudens en

sen algemene beeldvorming en

controles en toezicht. Zij kunnen met

zorg dragen bij aan medicijnresten

feitelijke emissies.

meetdata laten zien wat zij lozen en

en andere microverontreinigingen.

of zij binnen de gestelde eisen blij-

De industrie draagt aan verontrei-

OVER ‘SCHONER DAN KRAANWATER’

ven. Dat maakt het te grof om leden

niging bij met onder meer metalen,

In gesprekken binnen de sector

van ION zonder onderscheid weg te

oplosmiddelen, PFAS en andere

wordt soms gezegd dat voorgezui-

zetten als ‘de vervuilende industrie’.

chemische stoffen. Historische

verd bedrijfsafvalwater ‘schoner is

verontreinigingen kunnen nog ja-

dan kraanwater’. Die uitspraak raagt

Tegelijk betekent voldoen aan een

renlang doorwerken. En via rivieren

om zorgvuldigheid. Drinkwater

vergunning niet automatisch dat

komen ook stoffen uit het buiten-

wordt beoordeeld op geschikt-

een bedrijf maatschappelijk buiten

land binnen.

heid voor menselijke consumptie. Lozingswater wordt beoordeeld op

discussie staat. Vergunningen kunnen worden aangescherpt, nieuwe

Ook het grondwater staat onder

vergunde parameters, concentra-

stoffen kunnen opkomen en de

druk. Het Waterkwaliteitsportaal be-

ties, vrachten, en effecten op riool,

Kaderrichtlijn Water legt steeds

schrijft dat de landelijke meetronde

zuivering of oppervlaktewater. Dat

meer nadruk op ecologische en

van 2024 een breed voorkomen laat

zijn verschillende toetsingskaders.

chemische kwaliteit van het totale

zien van milieuvreemde stoffen,

Een sterkere formulering is daarom:

watersysteem. Daarom is het voor

waaronder bestrijdingsmiddelen

veel ION-bedrijven zuiveren hun af-

bedrijven belangrijk om niet alleen

en stoffen uit de industrie, en dat

valwater vergaand en voldoen voor

te voldoen aan regels, maar ook

er een completer beeld is ontstaan

de relevante vergunde parameters

actief te laten zien welke verbeterin-

van PFAS in het grondwater.

aan strenge lozingseisen. Dat is technisch preciezer, juridisch veiliger

gen zij doorvoeren. LIGT HET DAN VOORAL BIJ DE LANDBOUW? Een logische vervolgvraag is of de grootste belasting van het oppervlaktewater dan vooral uit de landbouw komt en van bij bedrijven zoals de leden van Vereniging ION. Het eerlijke antwoord is: landbouw speelt zeker een grote rol, maar is niet de enige bron. Bij de beoordeling van oppervlaktewaterkwaliteit onder de Kaderrichtlijn Water wordt onder meer gekeken naar biologie, nutriënten zoals stikstof en fosfor, gewasbeschermingsmiddelen, metalen en industriële stoffen. Bastiaan zegt daarover: “Wat er gemeten wordt in de drinkwaterputten zijn zowel bronnen van de

36 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

De conclusie is dus niet: landbouw

en beter verdedigbaar in een pu-

is schuldig en industrie niet. De con-

bliek debat.

VAN VERDEDIGEN NAAR AANTONEN

stoffen en tussen actuele en his-

verontreinigingen en buitenlandse

De sector hoeft ongenuanceerde

torische bronnen. Een galvano- of

aanvoer spelen allemaal een rol.

beschuldigingen niet zomaar te

anodiseerbedrijf heeft niet hetzelfde

accepteren. Het beeld dat ‘de in-

profiel als een heel andere industri-

Voor leden van Vereniging ION is

dustrie’ als geheel verantwoordelijk

ele activiteit. Wie dat verschil zicht-

de belangrijkste boodschap dat de

is voor de waterkwaliteit doet geen

baar wil maken, heeft data nodig.

oppervlaktebehandelende industrie

recht aan bedrijven die investeren in

zich niet moet laten reduceren tot

gesloten spoelsystemen, terugwin-

CONCLUSIE

het algemene frame ‘de industrie

ning, badverlenging, selectieve me-

Nederland heeft veel water, maar

vervuilt het water’. De sector werkt

taalverwijdering, waterbesparing,

niet automatisch voldoende schoon

met processen en stoffen die aan-

procesoptimalisatie en continue

zoet water op het juiste moment

dacht vragen, maar ook met ver-

verbetering.

en op de juiste plaats. Meer op-

gunningen, metingen, zuivering en

pervlaktewater gebruiken voor

procesbeheersing. Schoon water is

Tegelijk vraagt de maatschappelijke

drinkwater kan technisch, maar

geen verantwoordelijkheid van één

discussie om meer dan alleen zeg-

vraagt intensievere zuivering en be-

sector. Het vraagt om een eerlijke

gen dat men aan de vergunning

tere bronbescherming. Meer water

bronaanpak, gebaseerd op feiten in

voldoet. De beste reputatiestrategie

vasthouden is noodzakelijk, maar

plaats van beeldvorming. Juist daar

is ‘aantonen’. Laat zien welke stoffen

vraagt ruimte, kwaliteitstoetsing en

kan de oppervlaktebehandelende

worden gebruikt, welke zijn uitge-

gebiedsgericht maatwerk. En ook

industrie zijn positie versterken:

faseerd, welke waterstromen ont-

de reputatievraag heeft nuance

niet door problemen te ontkennen,

staan, hoe wordt gezuiverd, welke

nodig. Nederland ontvangt water

maar door aantoonbaar te maken

parameters worden gemeten en

uit internationale stroomgebieden

wat zij doet, wat zij voorkomt en

welke resultaten worden gehaald.

en krijgt dus stoffen van buiten

waar zij verder verbetert.

Daarbij helpt het om onderscheid te

mee. Tegelijk voegen Nederlandse

maken tussen directe en indirecte

bronnen ook stoffen toe. Landbouw,

lozingen, tussen sectoren, tussen

huishoudens, industrie, historische

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 37

Hoe complexer, hoe beter Een coating die bestand moet zijn tegen enorme mechanische krachten. Een laksysteem voor vliegtuigen. Of een coating die niet alleen tegen vuur, rook en toxiciteit, maar zelfs tegen mosterdgas moet kunnen. Voor Mankiewicz begint het interessant te worden wanneer de eisen ingewikkeld worden. Het Duitse familiebedrijf richt zich nadrukkelijk op het hoogwaardige segment van de coatingmarkt. Daarbij gaat het niet alleen om de lak zelf. Mankiewicz wil het complete proces van de klant begrijpen en verbeteren. “Hoe complexer, hoe beter.” Wie Mankiewicz naast andere

Die specialisatie heeft een lange

Toch is het bedrijf nog altijd een fa-

grote namen in de coatingwereld

geschiedenis. Mankiewicz werd in

milieonderneming. En volgens Van

zet, ziet volgens Marco van de Pol,

1895 opgericht en maakte aanvan-

de Pol is er bovendien iets ‘typisch

accountmanager bij Mankiewicz,

kelijk naam met hoogwaardige

Duits’ aan de manier waarop Man-

vooral een verschil in focus. Het

lakken voor paardenkoetsen. Het

kiewicz werkt. “Er gaat niets zomaar

Duitse bedrijf kiest heel bewust voor

wagenwiel uit die tijd is nog altijd

weg. We willen het proces echt be-

hoogwaardige industriële toepas-

terug te vinden in het bedrijfslogo.

grijpen en meerwaarde bieden.”

singen. “We zijn minder goed in

Later werd de lakfabriek van de

kozijnen of houtlakken. Maar rond

oprichters Hugo en Felix Mankiewicz

KENNIS ALS BASIS

bijvoorbeeld vliegtuigen, superjach-

overgenomen door de familie Grau.

Dat begint bij onderzoek en ontwik-

ten en kunststof toepassingen met

Inmiddels is het bedrijf uitgegroeid

keling. In Hamburg beschikt Mankie-

antibacteriële eigenschappen zijn

tot een internationale coating-

wicz over uitgebreide laboratorium-

veel minder spelers actief. Daarbij

producent met meer dan 1.800

en testfaciliteiten, waaronder een

moet je inzetten op kennis.”

medewerkers en achttien locaties

uitgebreid applicatiecentrum met

wereldwijd.

robots en dergelijke. Volgens Van de

38 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Pol werken alleen al zo’n 250 men-

tandwielkasten voor windturbines.

sen in het laboratorium. “We zijn

Bij een toepassing moest een

sterk R&D-georiënteerd. Het blijft

waterverdunbare coating worden

chemie, dus je moet weten waar-

gecombineerd met enorme me-

over je het hebt. Alles wordt getest,

chanische krachten, hoge corrosie-

in Hamburg en op diverse andere

bestendigheid en ATEX-clasificatie.

locaties in de wereld.”

Moeren worden eerst gecoat en vervolgens vastgedraaid. Daarbij mag de laklaag niet bezwijken.

Die kennis wordt toegepast in een opvallend breed aantal sectoren. Mankiewicz levert onder meer coa-

“Daar zitten nogal wat krachten

tings voor automotive, luchtvaart,

op. De lak heeft het gehouden.

landbouwmachines, medische

Dat is echt ongelooflijk.” Zodra de

technologie, energie, rail, robotica, windenergie en jachten. Juist de

Marco van de Pol

verbinding vastzit, mag de moer bovendien niet meer bewegen. Ook onder die omstandigheden moet

combinatie van die markten is belangrijk: kennis die in de ene sector

lagen, korte droogtijden en laag

wordt ontwikkeld, kan volgens het

materiaalgebruik spelen daarbij

bedrijf worden benut om een pro-

een belangrijke rol.

de coating blijven functioneren. Een nog extremer eisenpakket komt uit de defensiewereld. Daar moeten

bleem in een andere industrie op te Ook in de medische technologie

sommige coatings bestand zijn te-

gaat het om veel meer dan kleur.

gen vuur en rook en gelden er aan-

Oppervlakken moeten bestand zijn

vullende militaire eisen. Van de Pol

bijvoorbeeld extreem. Coatings

tegen chemicaliën, desinfectiemid-

noemt onder meer infraroodeigen-

moeten er bestand zijn tegen

delen en antibacterieel zijn. Man-

schappen en bestendigheid tegen

zware belastingen en tegelijkertijd

kiewicz ontwikkelt voor deze markt

chemische strijdmiddelen. Een trend

bijdragen aan een zo laag mo-

onder meer waterverdunbare syste-

die je verder ziet bij defensie is com-

gelijk gewicht. De systemen van

men en coatings die bijdragen aan

posiettoepassingen voor drones

Mankiewicz worden gebruikt voor

elektromagnetische afscherming.

en robotica. Tegelijkertijd ontstaat

lossen. In de luchtvaart worden de eisen

ook daar de wens om duurzamere

exterieurs, interieurs en structurele vliegtuigonderdelen, en moeten

ALS DE EISEN BOTSEN

systemen met een hoger vastestofgehalte toe te passen.

beschikken over goedkeuringen

Interessant wordt het vooral wan-

van grote fabrikanten, leveran-

neer verschillende eisen tegelijker-

ciers, onderhoudsbedrijven en

tijd moeten worden opgelost. Van

Dat soort combinaties typeert de

luchtvaartmaatschappijen. Minder

de Pol noemt een producent van

positie die Mankiewicz zoekt. Niet een pot lak leveren omdat de klant een bepaalde kleur nodig heeft, maar een coating ontwikkelen die een technisch probleem oplost. DE LIJN IN Daarvoor moet de coatingproducent steeds vaker verder kijken dan zijn eigen product. Een vraag van een klant begint daarom niet automatisch bij de verf. Welke voorbehandeling wordt gebruikt? Wordt er gestraald of chemisch voorbehandeld? Hoe wordt de coating aangebracht? Hoe lang staat het product in de oven? Bij welke temperatuur? Hoeveel energie kost dat?

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 39

“We gaan het helemaal van A

processtappen en nam zowel het

tot Z begrijpen en kijken waar de

materiaal- als energie-gebruik af.

zitten: minder lak, een lagere oventemperatuur, een kortere droogtijd, minder afkeur of een langere le-

pijnpunten zitten”, zegt Van de Pol. Engineers van Mankiewicz analyse-

DUURZAAMHEID DOOR

vensduur van het eindproduct. Man-

ren daarom complete coatinglijnen.

MINDER TE DOEN

kiewicz positioneert zijn coatings

Daarbij kan uiteindelijk blijken dat

Daarmee krijgt duurzaamheid bij

daarom nadrukkelijk als onderdeel

niet alleen een andere coating,

Mankiewicz een praktische invul-

van het productieproces in plaats

maar bijvoorbeeld ook een ander

ling. Het gaat om watergedragen

van als los verbruiksartikel.

verfpistool of aangepaste procesin-

coatings en systemen met een

stellingen nodig zijn.

hoog vastestofgehalte en lagere

Voor de Benelux ziet Van de Pol

VOC-emissies, maar minstens zo

nog ruimte om die benadering

Dat sluit aan bij de manier waarop

belangrijk is wat er in de fabriek ge-

sterker voor het voetlicht te

Mankiewicz zijn dienstverlening zelf

beurt. Een laklaag die niet hoeft te

brengen. Het bedrijf heeft volgens

omschrijft. De coatingproducent

worden aangebracht, hoeft immers

hem momenteel een sterkere

kijkt naar de efficiency over de hele

ook niet geproduceerd, gedroogd

positie in België dan in Nederland.

levenscyclus. Lange droogtijden,

en uitgehard te worden.

In Nederland ziet hij onder meer kansen in de transportindustrie,

hoge oventemperaturen, meerdere laklagen, materiaalverbruik en

Mankiewicz noemt het verminderen

zoals in de landbouw en voor

uitval worden daarbij als één geheel

van het aantal lagen en de laagdik-

trailers, heftrucks en kranen.

beschouwd. Optimalisatie kan

te dan ook expliciet onderdeel van

Ook het lidmaatschap van de

daardoor zowel minder materiaal

zijn duurzaamheidsstrategie. Het

branchevereniging moet helpen

als minder energie, lagere emissies

bedrijf ontwikkelt zowel waterge-

om de zichtbaarheid te vergroten

en een kortere doorlooptijd

dragen als oplosmiddelhoudende

en tegelijkertijd kennis uit de

opleveren. Van de Pol geeft een

systemen en kijkt daarbij naar

markt op te halen. “We kunnen

voorbeeld van een klant waarbij

grondstoffengebruik, afval, emissies

leren. Maar we kunnen ook onze

een hoge procestemperatuur en

en energiegebruik tijdens productie

meerwaarde laten zien. En die

lange doorlooptijd voor problemen

en applicatie.

meerwaarde komt uiteindelijk weer terug bij het uitgangspunt waarmee

zorgden. Mankiewicz wist het aantal lagen terug te brengen en

Dat betekent dat de prijs van een

we ons willen onderscheiden:

ontwikkelde een systeem dat bij

liter coating uiteindelijk maar een

hoogwaardige coatings voor

kamertemperatuur kan worden

klein deel van de rekensom is. De

toepassingen waarbij een

verwerkt. Daarmee verdwenen

echte winst kan elders in het proces

standaardoplossing niet volstaat.”

40 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Coaten is topsport.

Kies dus voor de beste techniek en tactiek.

MADE IN HOLLAND

Straalcabines ǈɤ̻ͣͅʹͅǸ˓ɤͣͅ‫ڑ‬՞‫ڑ‬ŀģƋ Spuitcabines Poedercoatinstallaties Railsystemen

www.soloan.nl ¡Ǹͅɒʧ˷αΤɤ˓ɒՑ ʧɤͣͣɤ˷ɒǸ˰

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 41

‘Kwaliteit is goedkoper’ Een paar goede laarzen kosten vijftig euro en gaan tien jaar mee. Een goedkoop paar kost een tientje, maar is na een jaar versleten. Wie weinig te besteden heeft en telkens het goedkope paar koopt, is na tien jaar dus honderd euro kwijt. Wie meteen voor kwaliteit kiest, betaalt uiteindelijk maar de helft. Het bekende laarzenvoorbeeld gaat volgens Mustafa Cinar van Europe Coating Company (ECC) ook uitstekend op voor conservering. Zijn boodschap is dan ook simpel: kwaliteit is goedkoper. draait om het aanbrengen van

“Goedkoop is nooit een goede

onafhankelijke straal- en conser-

koop”, zegt Mustafa Cinar, directeur

veringsbedrijf uit Hendrik-Ido-Am-

een mooie verflaag. “Conservering

van Europe Coating Company

bacht behandelt metalen objecten,

is behoorlijk technisch. Wij geven

(ECC). “Dat is met verf precies het-

variërend van kleine onderdelen tot

daarom veel advies. Het kan er

zelfde. Je kunt verf kopen die vijf

staalconstructies, brugdelen, leidin-

mooi uitzien, maar technisch

euro per liter kost, of het dubbele

gen en machineframes. Het bedrijf

moet het ook goed zijn.” Zaken als

betalen. Op een spreadsheet lijkt

werkt voor onder meer de industrie,

voorbehandeling, laagdikte, levens-

die eerste keuze aantrekkelijk. Maar

civiele techniek, staalbouw en

duur en de omgeving waarin een

als de verf over twee jaar geen

offshore. Stralen en conserveren ge-

constructie wordt gebruikt, bepalen

bescherming meer biedt, ben je

beurt in eigen cabines of op locatie.

welk systeem nodig is. Een constructie aan zee of offshore stelt immers

uiteindelijk veel duurder uit.” MEER DAN EEN MOOI KLEURTJE

heel andere eisen dan staal dat in

Dat is precies het terrein waarop

Volgens Cinar wordt nog te vaak

een relatief beschutte omgeving

ECC zich wil onderscheiden. Het

gedacht dat conserveren vooral

staat.

42 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Die benadering sluit aan bij de

SCHILDER KOMT ALS LAATSTE

Voor de komende jaren ligt de

werkwijze die ECC zelf hanteert.

Cinar merkt wel dat opdrachtgevers

ambitie niet zozeer in zo groot

Vooraf worden eisen, risico’s en

zich steeds bewuster worden van

mogelijk worden. Mustafa wil

toepassing bekeken, waarna de

de kwaliteit en duurzaamheid van

vooral verder specialiseren en

juiste voorbehandeling en het

conservering. Tegelijkertijd ziet

grotere, technisch uitdagende

coatingsysteem worden gekozen.

hij een hardnekkig probleem: op-

projecten uitvoeren. “Om echt in

Tijdens en na het proces worden

pervlaktebehandeling komt in een

deze business mee te kunnen, moet

onder meer laagdikte, temperatuur

project vaak pas laat aan bod. “Wij

je heel veel verstand hebben en je

en luchtvochtigheid gemeten. ECC

komen altijd als laatste. Dan is het

specialiseren.”

werkt daarbij onder andere volgens

budget al op. De schilder komt altijd

ISO 8501 en ISO 12944. Soms bete-

als laatste.”

Ook daarom is ECC aangesloten bij

moet tegenspreken. Cinar noemt

Juist daar wringt het. Want bespa-

wordt ingewikkelder en volgens

het voorbeeld van een enorm rek

ren op conservering kan betekenen

Cinar is samenwerking binnen de

waarmee bladen van windmolens

dat onderhoud eerder nodig is en

branche noodzakelijk. “In je eentje

worden vervoerd. De klant wilde

de totale kosten uiteindelijk hoger

kun je geen vuist maken. Op een

vooral een mooie kleur. ECC con-

uitvallen. Wie bij de aanschaf alleen

gegeven moment moet je de

stateerde echter dat de bestaande

naar de laagste prijs kijkt, ziet maar

krachten bundelen. Maar uiteindelijk

coating onvoldoende hechting

een deel van het financiële plaatje.

gaat het om geloof in het vak, en

meer bood. Alleen een nieuwe kleur

Dat ECC ook aan bijzondere pro-

kwaliteit leveren. Want de duurste

aanbrengen zou het probleem dus

jecten werkt, bleek recent bij een

coating is niet noodzakelijk

niet oplossen. “Dan moet je uitleg-

opdracht voor Defensie. Het bedrijf

de coating met het hoogste

gen waarom iets anders nodig is.

straalde en conserveerde zestig

prijskaartje. De duurste coating is de

Het gaat uiteindelijk om de levens-

transportvloeren. Later herkende

coating die te vroeg opnieuw moet

duur van de verf.”

Mustafa de onderdelen op televisie.

worden aangebracht.”

Vereniging ION. Wet- en regelgeving

kent kwaliteit ook dat ECC een klant

“Dat is toch iets waar je trots op bent.”

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 43

Buitenlandse media Noël Ruijters scant de buitenlandse bladen. De belangrijkste ontwikkelingen noteert hij in deze rubriek. Voor deze editie nam hij het septembernummer van het Journal für Oberflächentechnik door. KALENDER 16-18 september ZVO-Oberflächentage 2026

www.oberflaechentage.zvo.org 23-24 september Beschichtergrundlagen

www.ifo-gmbh.de 29-30 september

Laser Metal Deposition

Grundlagen der Galvanotechnik

www.igos.de

installaties gebruiken abrasieve

aan drie doelstellingen voldoet: zo

middelen en ondergaan daardoor

min mogelijk menselijk contact met

30 september

een continue verandering. Kwaliteit,

chemicaliën, fouten voorkomen

Webinar Kleben und Dichten

energie- en straalmiddelverbruik,

door de toepassing van geautoma-

www.sn.pub/adh_Webinar-Matinee

beschikbaarheid van de instal-

tiseerde dosering, en het verlagen

latie en output beïnvloeden elkaar

van de kosten door het gebruik van grotere containers. Daartoe

NIEUWE TECHNOLOGIEËN

tegengesteld en kunnen niet indi-

Het Fraunhofer-Institut für Laser-

vidueel worden geoptimaliseerd.

werd het IBC-systeem Varibox aan-

technik (Fraunhofer ILT) en Etxetar

Ervaringskennis is vaak versnipperd

geschaft, waarbij IBC’s niet meer

willen het industriële gebruik van

en daarmee nauwelijks gedigitali-

hoefden te worden afgevoerd, maar

Laser Metal Deposition (LMD) en Ex-

seerd. Eisenwerk Würth heeft samen

door de handel via een kringloop-

treme Highspeed Laser Application

met de Hochschule Karlsruhe het

systeem wordt beleverd. Omdat de

(EHLA) uitbouwen. De twee partners

procescontrolesysteem APCon

Variboxen dubbelwandig worden

bundelen hun kennis om te kun-

(Abrasive Process Control) ontwik-

geleverd, kan worden afgezien van

nen voldoen aan de toenemende

keld. Onafhankelijk van de besturing

opvangbaden plus de bijbehorende

eisen bij lakken in de luchtvaart en

verzamelt APCon kengetallen, ana-

inspectiekosten. Voor de dosering

andere branches. Een belangrijke

lyses en documentatie, en bewaakt

bewaakt een contactloze ultrasone

katalysator voor deze techniek is

het procesparameters. Het gebruik

volumemeter de benodigde hoe-

de regeling in het kader van Euro-7,

is merkonafhankelijk. In voorkomen-

veelheid. In de leidingen zorgen

die verder gaat dan alleen emissies

de gevallen werden besparingsmo-

geïntegreerde magneetventielen

en ook geldt voor bronnen zoals

gelijkheden van 20 tot 50 procent

voor terugstroomblokkades. In

rem-partikelemissies. Daarmee

gerealiseerd. In het verlengde van

plaats van zware containers te

verandert de techniek voor opper-

APCon werd het project SPIN:S

moeten tillen, stelt de operator de

vlaktetechnologie aanzienlijk. Voor

(Smarte Plattform für integrierte

benodigde hoeveelheid in op het

fabrikanten van remschijven en

und nachhaltige Strahlprozesse)

scherm, waarna alles automatisch

andere slijtende onderdelen groeit

ontwikkeld, een meer holistische be-

loopt. Via bedieningspanelen bij

de druk om robuuste en schaalbare

nadering die is gericht op stabiliteit

de baden heeft hij inzicht in alle

alternatieven te vinden. De lucht-

over langere tijd, hogere efficiency

benodigde informatie. Dat heeft de

vaart loopt daarin voorop, met pre-

en meer duurzaamheid.

dagelijkse werkzaamheden van de

cisie, herhaalbaarheid en volledige

www.wuerth-strahlmittel.de www.sialogic.com

operator aanzienlijk vereenvoudigd

procesbeheersing bij onderdelen

www.etxetar.com www.ilt.fraunhofer.de

en de arbeidsomstandigheden verbeterd, net als de kwaliteit van

waarbij falen geen optie is. GALVANO

de processen.

De firma Ejot uit Bad Laaphe,

www.flux-pumpen.de

fabrikant van schroeven, werkte STRALEN

traditioneel met jerrycans en IBC’s

Karakteristiek voor het stralen is

voor het gebruik van chemicaliën.

de continue verandering. Straal-

Men zocht er naar verbetering die

44 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Noël Ruijters is directeur van Bâton Adviesgroep

DECORRDAL 900-serie dunnelaagtechnologie Fosfaatvrij Vanaf kamertemperatuur toepasbaar Goede lakhechting Minimale slibvorming Nano keramisch Mini-Scuid, meet- en regelapparaat Constante monitoring van de procesparameters Data log via computersysteem

INNOVATIEVE METAALVOORBEHANDELING

Moeiteloos in te stellen grenswaarden Diverse alarmsignalen mogelijk Instellingen van doseringen online te volgen en aan te passen

www.kluthe.com

IGP Benelux BV Dokter Klinkertweg 10 8025 BS Zwolle Tel: +31 38 4600695 info.benelux@igp-powder.com www.igp-powder.com

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 45

Onder de oppervlakte Wat gebeurt er in de wetenschappelijke wereld als het gaat om oppervlaktetechniek? De redactie van OT spit door de internationale wetenschappelijke literatuur, op zoek naar relevante artikelen. We verwerken de literatuur en schrijven er nieuwsverhalen van.

Programmeerbare ‘huid’ verandert van structuur en kleur

polymeer tussen dunne metaallagen te plaatsen. Zo

Onderzoekers van Stanford University hebben een

ontstaan optische Fabry-Pérot-resonatoren. Door de

De onderzoekers gingen nog een stap verder door het

dunne polymeerlaag ontwikkeld waarvan zowel de op-

dikte van de polymeerlaag te veranderen, verandert

pervlaktetextuur als de kleur actief kan worden veran-

ook de gereflecteerde kleur. De kleurverandering vindt

derd. De technologie is geïnspireerd op inktvissen, die

voor 90 procent binnen tien seconden plaats en bleef

hun huid razendsnel aanpassen aan hun omgeving. De

tijdens proeven ook na 250 schakelcycli functioneren.

onderzoekers zien toepassingen in onder meer dynamische coatings, optische systemen en oppervlakken

Voor de oppervlaktetechniek is vooral interessant

waarvan wrijving en hechting regelbaar zijn.

dat hiermee een oppervlak ontstaat waarvan de

Centraal bij de innovatie staat de geleidende polymeer

zijn. De onderzoekers wijzen behalve op optische

PEDOT:PSS. Dunne lagen hiervan worden plaatselijk met

toepassingen ook op mogelijke beïnvloeding

een elektronenbundel behandeld. De dosis bepaalt

van wrijving, hechting en vloeistofstroming via

vervolgens hoeveel het materiaal kan zwellen wanneer

programmeerbare micro- en nanostructuren.

eigenschappen niet langer permanent hoeven te

het met water in aanraking komt. Bij een lage dosis

Opschaling is nog wel een uitdaging;

kan het volume met meer dan 800 procent toenemen,

elektronenbundellithografie is vooral geschikt voor

terwijl sterk bestraalde gebieden veel minder uitzetten.

kleine oppervlakken. UV-lithografie en thermische

Daardoor ontstaat uit een aanvankelijk vlak oppervlak

patroonvorming worden genoemd als mogelijke routes

een vooraf geprogrammeerde microstructuur. In isopro-

richting productie op grotere schaal.

panol krimpt het materiaal weer en wordt het oppervlak vrijwel vlak. Dat principe maakt het mogelijk om niet alleen patronen zichtbaar en onzichtbaar te maken, maar ook de optische eigenschappen van het oppervlak te sturen. Structuren van enkele micrometers zorgen bijvoorbeeld voor diffuse lichtverstrooiing, waardoor een spiegelend oppervlak een matte uitstraling krijgt. Grotere structuren beïnvloeden juist de richting waarin licht wordt gereflecteerd.

46 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Bron: S. Doshi et al., Soft photonic skins with dynamic texture and colour control, Nature, januari 2026.

Mossel inspireert zelfherstellende anticorrosiecoating

corrosie vrijkomen, reageren met catecholgroepen in het mosselproteïne. Hierdoor vormt zich in de

Onderzoekers in China hebben een epoxycoating

beschadiging een dichte passiverende laag die het

ontwikkeld die langdurige corrosiebescherming com-

staal opnieuw afschermt en het elektrische contact met

bineert met een zelfherstellend effect wanneer de coa-

het grafeen verbreekt.

ting beschadigd raakt. Voor het ontwerp lieten zij zich inspireren door twee natuurlijke materialen: parelmoer

Ook een zoutsproeitest onderstreepte het effect. Bij

en het kleefeiwit waarmee mosselen zich onder water

gewone epoxy en een grafeen-epoxycoating trad rond

aan oppervlakken hechten.

een aangebrachte kras duidelijke corrosie op. Bij M-DGE was de kras na 200 uur nauwelijks groter geworden en

De zogenoemde M-DGE-coating bestaat uit afwisse-

bleef de coating vrijwel intact.

lende lagen epoxy en horizontaal georiënteerde grafeenplaatjes. Tussen het staal en deze coating bevindt

Een industriële toepassing is overigens nog niet direct

zich een dunne laag ‘mussel adhesive protein’ (MAP). De

in zicht. De huidige combinatie van spincoating en

grafeenlagen liggen zeer dicht op elkaar, met onderlin-

zelfassemblage is vooral geschikt voor kleine, vlakke

ge afstanden van minder dan 10 nanometer. Daardoor

proefstukken. De onderzoekers noemen spraycoating

ontstaat een soort baksteen-en-mortelstructuur die het

en het overbrengen van vooraf geproduceerde flexibele

voor water en chloride-ionen bijzonder moeilijk maakt

grafeen-epoxyfilms als mogelijke routes naar gro

om het staal te bereiken.

te constructies zoals scheepsrompen en windturbines.

De resultaten zijn opvallend. Na 220 dagen

Bron: S. Chen et al., Durable and interfacial self-healing corrosion protection via mussel-inspired directional graphene/ epoxy coatings, Carbon 261 (2027), online gepubliceerd augustus 2026.

onderdompeling in een oplossing met 3,5 procent NaCl behield de M-DGE-coating een impedantiemodulus van circa 10¹0 Ω cm². Dat is vier tot vijf ordes van grootte hoger dan bij een gewone epoxycoating. Die verloor in dezelfde test al binnen enkele weken een groot deel van zijn beschermende werking. Interessant is vooral wat er bij beschadiging gebeurt. Grafeen kan bij een kras juist nadelig werken doordat het elektrisch geleidend is en zo galvanische corrosie van het staal versnelt. De MAP-laag blijkt dit effect te kunnen tegengaan. IJzerionen die bij beginnende

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 47

Onder de oppervlakte Gemodificeerde fosfaatcoating blijft roestvrij na 3.624 uur zoutsproeitest Chinese onderzoekers hebben een gemodificeerde fosfaatcoating ontwikkeld die niet alleen bescherming biedt tegen corrosie, maar ook zijn smerende werking behoudt bij temperaturen tot 800 °C. Daarmee is de coating volgens de onderzoekers interessant voor onderdelen die tegelijkertijd worden blootgesteld aan hitte, slijtage en corrosieve omstandigheden. De onderzoekers ontwikkelden een coating op basis van aluminium-chroomfosfaat (ACP), waarbij het bindmiddel is gemodificeerd met booroxide (B2O3)

RUIM 3.600 UUR ZOUTSPROEITEST

en siliciumdioxide (SiO2). Als vaste smeermiddelen

Ook voor oppervlaktebehandelaars is vooral de cor-

zijn grafiet, wolfraamdisulfide (WS2) en hexagonaal

rosieproef interessant. De onderzoekers stelden de

boornitride (h-BN) toegevoegd. Die combinatie is

coatings bloot aan een intermitterende zoutsproeitest

bewust gekozen omdat geen van deze smeermiddelen

met een 5 procent NaCl-oplossing bij 47 °C. Bij de

afzonderlijk over het volledige temperatuurbereik

gemodificeerde coating waren na 3.624 uur nog geen

optimaal functioneert. Grafiet presteert vooral bij lage

zichtbare roestplekken aanwezig. Het oppervlak werd

en middentemperaturen, WS2 heeft een lage wrijving

wel donkerder en matter. Bij de ongemodificeerde ACP-

maar oxideert bij hogere temperaturen, terwijl h-BN juist

coating verschenen daarentegen al na 1.176 uur duide-

zeer hittebestendig is.

lijke roestplekken, waarna de aantasting verder toenam.

De toevoeging van B2O3 en SiO2 moet ondertussen

Helemaal onaantastbaar is de nieuwe coating overi-

voorkomen dat het bindmiddel bij hoge temperaturen

gens niet. Na de langdurige corrosieproef waren onder

zijn eigenschappen verliest. De stoffen bevorderen de

de microscoop putjes en microscheurtjes zichtbaar. Bij

vorming van een stabieler netwerk in de fosfaatmatrix.

een relatief lage belasting van 2 N bleef de smerende

Hierdoor verbeteren onder meer de thermische stabi-

werking daarna redelijk stabiel, maar bij 5 N liep de

liteit en de hechting van de coating. De gemiddelde

wrijvingscoëfficiënt na ongeveer twintig minuten sterk

gemeten trekhechtsterkte bedroeg 4,60 MPa.

op. Langdurige corrosieve belasting tast dus uiteindelijk

Opvallend zijn vooral de resultaten van de wrijvingstes-

ook de slijt- en smeereigenschappen aan.

ten. Bij proeven die bij een hoge temperatuur werden uitgevoerd, bedroeg de gemiddelde wrijvingscoëfficiënt

De coating is getest op Inconel 718, een nikkelgeba-

0,139 bij 350 °C, 0,311 bij 500 °C, 0,215 bij 650 °C en 0,173 bij

seerde superlegering die onder meer wordt gebruikt

800 °C. De gemodificeerde coating bleef gedurende

in gasturbines, lucht- en ruimtevaart en andere toe-

de ongeveer een uur durende proeven onder de door

passingen bij hoge temperaturen. Juist daar kan de

de onderzoekers gehanteerde faalgrens. De ongemo-

combinatie van corrosiebescherming, slijtvastheid en

dificeerde coating overschreed die grens bij de onder-

droge smering interessant zijn: conventionele vetten

zochte temperaturen al binnen ongeveer 300 seconden.

en oliën verdampen of degraderen immers bij hoge temperaturen.

De smering verandert daarbij met de temperatuur. Rond 350 °C speelt vooral grafiet een belangrijke rol. Bij 500 °C neemt de werking daarvan af door oxidatie en loopt de wrijving op. Vanaf ongeveer 650 °C ontstaat juist een stabieler anorganisch fosfaat- en oxidennetwerk, waarbij onder meer het hittebestendige h-BN een grotere bijdrage aan de smering kan leveren. Bij 800 °C bedroeg de gemiddelde wrijvingscoëfficiënt daardoor weer slechts 0,173. De onderzoekers benadrukken wel dat dit voorgestelde smeermechanisme een interpretatie van verschillende metingen is en niet definitief chemisch is aangetoond.

48 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Bron: J. Feng et al., Design, fabrication and properties of modified phosphate-based self-lubricating coatings for widetemperature applications, Tribology International 226 (2027), online gepubliceerd 12 augustus 2026.

_bQn /ĀÁÜ¸ Ē¾ Ā Û ĀĀªõù

ĒĒĒİĀ¾ªòõäĀª ¾¸õäąòİ äÛ

Op zoek naar duurzame oplossingen? Totale ontzorging van afvalstoffen. Eigen verwerkingsmogelijkheden van o.a. ontvettings- en beitsvloeistoffen. Reiniging en onderhoud van sproeitunnels en dompellijnen. Het geven van veiligheidsadviezen.

3$,17&+(&.(5 _ 02%,(/ 1 ,1/,1(

/$$*',.7( 0(7(1 &217$&7/226 2CKPV%JGEMGT /QDKNG JCPFOCVKI 2CKPV%JGEMGT %WDG KPNKPG 0CV RQGFGTCEJVKI QH WKVIGJCTF /GVCCN P PKGV OGVCCN

Stadslaan 3 | 8051 ND Hattem Tel.+31 85 023 22 39 | M.+31 610 287 434 Email: info@nedwaste.nl | Web: www.nedwaste.nl

/KPFGT CHMGWT GP PCDGYGTMKPI

02%,/( MOBILE JCPFOCVKI handmatig

&8%( CUBE KPNKPG inline

(HUGHU ELMVWXUHQ %HWURXZEDDU UHVXOWDDW 8QQT PCVVG RQGFGTCEJVKIG GP WKVIGJCTFG EQCVKPIU

0((5 :(7(1" 1((0 &217$&7 23

PCWOGVTKEU PN ^ ^ UCNGU"PCWOGVTKEU PN

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 49

Nieuwe leden

Colofon Vaktijdschrift voor opdrachtgevers, constructeurs, ontwerpers, applicateurs van oppervlaktetechnieken, verfdeskundigen, onderhoudsfunctionarissen en corrosiedeskundigen. Officieel orgaan van de vereniging Industrieel Oppervlaktebehandelend Nederland (ION). Verschijnt acht maal per jaar in een oplage van circa 2.500 exemplaren.

Steel Protection Group

Mankiewicz Gebr. & Co.

Gooikensdam 6

(GmbH & Co. KG)

4905 BN Oosterhout

Georg Wilhelm Strasse 189

0162455552

21107 Hamburg Duitsland

info@steelprotection.nl

0049-40751030 www.mankiewicz.com

Steel Protection Euroblast Toekomstlaan 22

ME-Metals & Technologies B.V.

2900 Schoten België

Marie Curieweg 1 G

0032-36470160

6045 GH Roermond

info@steelprotection.eu

0475-470710

Coat IT B.V.

info@me-mt.com

www.me-mt.com Westkapellestraat 438 8300 Knokke-Heist België

Staka Metallics B.V.

0032-468171015

Innovatiepark 16

www.coatit.be

4906 AA Oosterhout

info@coatit.be

0162-468950 www.staka.com

Technoplating Lelystad 8243 RE Lelystad

Europe Coating Company B.V.

088-0018600

Noordeinde 1

www.technoplating-group.com

3341 LW Hendrik-Ido-Ambacht

info@technoplating-group.com

06-42713332 www.e-cc.nl info@e-cc.nl

Kanaalweg 4 A 8356 VS Blokzijl

Van Merksteijn

0527-315751

Fences Netherlands B.V.

www.fycoatings.com

Bedrijvenpark Twente 295

info@fycoatings.com

7602 KK Almelo 0546-588200

Eurofins EAG Material Science

www.vmfences.com

Netherlands B.V.

inkoop@vmfences.com

High Tech Campus 11 5656 AE Eindhoven 06-46447987 www.eurofins.nl info.nl@me.eurofinsus.com

Wij heten deze nieuwe leden van harte welkom binnen onze vereniging!

50 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Communicatieraad Yvette Henraat (ION), Marjoke Boekelo (ION) Redactieadres Jetvertising, Tiendweg 12, 2671 SB Naaldwijk Tel. 070-399 00 00, redactie@jetvertising.nl Abonnementen Abonnementsprijs: € 89,50, digitaal abonnement: € 44,75. Een abonnement kan ieder moment ingaan per de 1e van de maand en wordt genoteerd tot wederopzegging. Een opzegging voor het abonnement dient vóór 1 december bij Vereniging ION in bezit te zijn, om op te kunnen zeggen voor het eerstvolgende abonnementsjaar. Een aanmelding/ opzegging kan gestuurd worden per e-mail naar info@vereniging-ion.nl of post naar Vereniging ION, Postbus 2600, 3430 GA Nieuwegein. Bij een niet-tijdige opzegging wordt het abonnement automatisch met een jaar verlengd tegen het daarvoor geldende tarief.

info@staka.com

Dukdalfweg 14

FY Coatings B.V.

Redactie Jetvertising (hoofdredactie), Henk van Beek (hoofdredacteur), Bas Roestenberg (eindredactie)

Advertentieverkoop Jetvertising tel. 070-399 00 00, fax. 070-390 24 88 Yorick Roodenburg: yorick@jetvertising.nl after-sales: advertenties@jetvertising.nl Ontwerp en opmaak Chris Versteeg, Projekt C, www.projektc.nl Druk PreVision, Eindhoven, www.pre-vision.nl Uitgave Oppervlaktetechnieken is een uitgave van Jetvertising in opdracht van de vereniging Industrieel Oppervlaktebehandelend Nederland (ION), www.vereniging-ION.nl. Copyright 2026 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever, vereniging ION en de bij deze uitgave betrokken redactie en medewerkers aanvaarden geen aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die zouden kunnen voortvloeien uit het gebruik van de in deze uitgave opgenomen informatie. ISSN 0923-1722

Onderstaande preferred partners zijn u graag en vakkundig van dienst Kijk voor alle ION leden op vereniging-ion.nl/bedrijvenregister Uw bedrijf in dit brancheregister? Voor informatie over een vermelding in het brancheregister kunt u contact opnemen met Yorick Roodenburg (yorick@jetvertising.nl) tel: 070 399 00 00

ADVIES PROJECTBUREAU / OPPERVLAKTEBEHANDELING- / COATING-INDUSTRIE

ELEKTROSTATISCH NATLAKKEN Chemetall bv T. Oss (NL): +31(0)412 681 888 T. Bornem (BE): +32(03) 740 3850 www.chemetall.com chemetallbnl.info@basf.com

Chemetall bv Oss (NL): T. +31(0)412 68 18 88 Bornem (BE): T. +32(03) 740 38 50 www.chemetall.com chemetallbnl.info@basf.com

Chemetall bv T. Oss (NL): +31(0)412 68 18 88 T. Bornem (BE): +32(03) 740 38 50 www.chemetall.com chemetallbnl.info@basf.com

Vecom Group bv T. +31(0)10 593 02 99 info@vecom-group.com / www.vecom-group.com Coatingsystemen Van der Lans Hermelijnvlinder 57 4904 ZD Oosterhout T. +31 (0)6 2549 2279 www.coatingsystemenvanderlans.nl info@coatingsystemvanderlans.nl

AFVALVERWERKING

NEDWASTE bv T. +31(0)85 023 22 39 info@nedwaste.nl / www.nedwaste.nl

AFZUIGINSTALLATIES

BEITSEN/PASSIVEREN

ABL Technic Uden T. +31(0)413 331 083 www.abl-technic.com / uden@adl-technic.com

MKS BV T. +31(0)30 240 90 10 Atotech.MERN-SALES@mksinst.com www.atotech.com

CHEMISCH NIKKEL

Rasco Verfspuitapparatuur T. +31(0)10 437 01 66 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

ELEKTROSTATISCH POEDERSPUITEN, INSTALLATIES

BESCHERMKAPJES, PLUGGEN, TAPE

Citaku bv Parlevinkerweg 1 C3, 5928 NV Venlo T. +31 (0)77 396 81 49 info@citakubv.eu / www.citakubv.eu

HangOn bv T. +31(0)77 399 96 30 info@hangon.nl / www.hangon.nl

OPHANGEN & MASKEREN

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Kluthe Benelux bv T. +31(0)172 516 000 / F. +31 (0)172 439 494 info@kluthe.nl / www.kluthe.nl

Limar Techniek T. +31(0)78 622 75 44 info@limartechniek.nl

JÜRGEN EMPTMEYER GmbH Senfdamm 28, D-49152 Bad Essen www.emptmeyer.nl / info@emptmeyer.nl T. +49(0) 5472 / 955 00-45 M. +31(0)6 2686 0024

CHEMICALIËN/ OPP. BEHANDELING

MKS BV T. +31(0)30 240 90 10 Atotech.MERN-SALES@mksinst.com www.atotech.com

COATINGINSTALLATIES SERVICE & ONDERHOUD

Emotech bv T. +31(0)53 430 15 00 info@emotech.nl / www.emotech.nl

DROOGAPPARATUUR

MSP Systems bv T. +31(0)53 430 39 37 www.mspsystems.nl

FILTERS & POMPEN

Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Corode T. +31(0)161 244 250 corode@corode.nl / www.corode.eu

IST Benelux bv T. +31(0)55 505 00 14 www.ist-uv.com / info@bnl.ist-uv.com

ELEKTRIFICATIE VAN WARMTEPROCESSEN

GP Pumps & Filtration T. +31(0)411 689 506 info@gp-pumps.nl / www.gp-pumps.nl

SHS Europa bv Hornleger 14, 8431 HL OOSTERWOLDE T. +31(0)6 8395 8466 info@shseuropa.nl / www.shseuropa.nl OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 51

Y 20

Y 40

Y 80

CMY

X 20

X 40

X 80

CMY

Z 20

Z 40

Z 80

CMY

Prinect Micro−6i Format 102/105 Dipco 20

AkzoNobel Powder Coatings Benelux T. +32(0)2 255 88 97 interpon.benelux@akzonobel.com www.interpon.com

CENARIS GmbH T. +49 (0)421 596 60 80 info@cenaris.com www.cenaris.com/en

EUROLACKE Tiel T. +31(0)344 620 662 info@eurolacke.com / www.eurolacke.com

Zandleven Coatings bv Snekertrekweg 57-59 8912 AA Leeuwarden T. +31(0)58 212 95 45 info@zandleven.com / www.zandleven.com

POEDERSPUITAPPARATUUR

MSP Systems bv T. +31(0)53 430 39 37 www.mspsystems.nl

PROTECTIVE COATINGS Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Zandleven Coatings bv Snekertrekweg 57-59 8912 AA Leeuwarden T. +31(0)58 212 95 45 info@zandleven.com / www.zandleven.com

SITE SERVICES

Technospray Spuitapparatuur T. +31(0)168 382 111 info@technospray.nl / www.technospray.nl

Vecom Group bv T. +31(0)10 593 02 99 info@vecom-group.com / www.vecom-group.com

Wagner Systemen Nederland T. +31(0)30 241 06 88 info@wagnersystemen.nl www.wagnersystemen.nl

POEDERSPUITCABINES IGP Benelux bv T. +31(0)38 460 06 96 info.benelux@igp-powder.com www.igp.powder.com

Oxyplast Belgium nv T.+32 9 326 79 20 info.be@theprotechgroup.com www.theprotechgroup.com

54 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

STRAALCABINES

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com

SPUITCABINES HaTwee bv T. +32(0)51 637 420 info@hatwee.be www.hatwee.be shop.hatwee.be

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

AVA Luchttechniek bv T. +31(0)546 577 430 www.ava-luchttechniek.nl info@ava-luchttechniek.nl

Belmeko bv T. +32 (0)50 831 183 www.belmeko.be

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Rösler Benelux bv Reggestraat 18 5347 JG OSS T +31(0)412 646 600 rosler-nl@rosler.com / www.rosler.com

SOLOAN bv T. +31(0)184 630 014 info@soloan.nl / www.soloan.nl

STRAALINSTALLATIES MSP Systems bv T. +31(0)53 430 39 37 www.mspsystems.nl

SOLOAN bv T. +31(0)184 630 014 info@soloan.nl / www.soloan.nl

Clemco Straalapparatuur T. +31(0)10 437 05 92 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

POEDERLAKKEN/ POEDERCOATINGS

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com

Corode T. +31(0)161 244 250 corode@corode.nl / www.corode.eu

SOLOAN bv T. +31(0)184 630 014 info@soloan.nl / www.soloan.nl

TIGER Coatings Belgium bvba T. +32 (0)89 700 016 www.tiger-coatings.com

STRAALAPPARATUUR

POMPEN (MAGNETISCH AANGEDREVEN)

Preferred partners

B 20

B 40

B 80

CMY

C 20

C 40

C 80

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Rösler Benelux bv Reggestraat 18 5347 JG OSS T +31(0)412 646 600 rosler-nl@rosler.com / www.rosler.com

TRANSPORTSYSTEMEN

Oxyplast Belgium nv T.+32(0)9 326 79 20 info.be@theprotechgroup.com www.theprotechgroup.com

VERHUUR STRAAL/ SPUIT/ EN PERSLUCHTAPPARATUUR

Limar Techniek T. +31(0)78 622 75 44 info@limartechniek.nl

Rasco Verfspuitapparatuur T. +31(0)10 437 01 66 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

Technospray Spuitapparatuur T. +31(0)168 382 111 info@technospray.nl / www.technospray.nl

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Emotech bv T. +31(0)53 430 15 00 info@emotech.nl / www.emotech.nl

Railtechniek van Herwijnen bv T. +31(0)344 616 363 info@railtechniek.nl / www.railtechniek.nl

Vecom Group bv T. +31(0)10 593 02 99 info@vecom-group.com www.vecom-group.com

VOORBEHANDELINGSINSTALLATIES

Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 www.apeqwiwa.nl / info@apeqwiwa.nl Hevami Oppervlaktetechniek T. +31(0)413 376 602 www.straalinstallaties.nl

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

VERWERKING AFVALSTROMEN

VERFSPUITAPPARATUUR Clemco Straalapparatuur T. +31(0)10 437 05 92 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com

STRAALKASTEN

VERDUURZAMEN VAN METAAL

Cellmark T. +32(0)9 218 71 80 / F. +32 (0)9 233 08 31 metals.benelux@cellmark.com www.wheelabratorgroup.com

Technospray Spuitapparatuur T. +31(0)168 382 111 info@technospray.nl / www.technospray.nl

Rösler Benelux bv Reggestraat 18 5347 JG OSS T +31(0)412 646 600 rosler-nl@rosler.com / www.rosler.com

Cellmark T. +32(0)9 218 71 80 Metals.benelux@cellmark.com www.ervin.eu

Rasco Verfspuitapparatuur T. +31(0)10 437 01 66 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com

CMY

Hevami Oppervlaktetechniek T. +31(0)413 376 602 www.straalinstallaties.nl

Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

STRAALMIDDELEN

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

TWEE-COMPONENTEN APPARATUUR

Belmeko bv T. +32 (0)50 831 183 www.belmeko.be

Emotech bv T. +31(0)53 430 1500 info@emotech.nl / www.emotech.nl

CAP Industrial bv T. +31(0)10 437 47 37 info@cap-industrial.nl / www.cap-industrial.nl

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 55

Preferred partners POMPEN (MAGNETISCH AANGEDREVEN)

SOLOAN bv T. +31(0)184 630 014 info@soloan.nl / www.soloan.nl

TIGER Coatings Belgium bvba T. +32 (0)89 700 016 www.tiger-coatings.com

POEDERLAKKEN/ POEDERCOATINGS

AkzoNobel Powder Coatings Benelux T. +32(0)2 255 88 97 interpon.benelux@akzonobel.com www.interpon.com

CENARIS GmbH T. +49 (0)421 596 60 80 info@cenaris.com www.cenaris.com/en

EUROLACKE Tiel T. +31(0)344 620 662 info@eurolacke.com / www.eurolacke.com

Corode T. +31(0)161 244 250 corode@corode.nl / www.corode.eu

Zandleven Coatings bv Snekertrekweg 57-59 8912 AA Leeuwarden T. +31(0)58 212 95 45 info@zandleven.com / www.zandleven.com

POEDERSPUITAPPARATUUR

MSP Systems bv T. +31(0)53 430 39 37 www.mspsystems.nl

Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Zandleven Coatings bv Snekertrekweg 57-59 8912 AA Leeuwarden T. +31(0)58 212 95 45 info@zandleven.com / www.zandleven.com

SITE SERVICES

Oxyplast Belgium nv T.+32 9 326 79 20 info.be@theprotechgroup.com www.theprotechgroup.com

54 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

STRAALCABINES

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com Technospray Spuitapparatuur T. +31(0)168 382 111 info@technospray.nl / www.technospray.nl

Vecom Group bv T. +31(0)10 593 02 99 info@vecom-group.com / www.vecom-group.com

Wagner Systemen Nederland T. +31(0)30 241 06 88 info@wagnersystemen.nl www.wagnersystemen.nl

POEDERSPUITCABINES IGP Benelux bv T. +31(0)38 460 06 96 info.benelux@igp-powder.com www.igp.powder.com

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com

PROTECTIVE COATINGS

SPUITCABINES HaTwee bv T. +32(0)51 637 420 info@hatwee.be www.hatwee.be shop.hatwee.be

STRAALAPPARATUUR

AVA Luchttechniek bv T. +31(0)546 577 430 www.ava-luchttechniek.nl info@ava-luchttechniek.nl

Belmeko bv T. +32 (0)50 831 183 www.belmeko.be

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Rösler Benelux bv Reggestraat 18 5347 JG OSS T +31(0)412 646 600 rosler-nl@rosler.com / www.rosler.com

SOLOAN bv T. +31(0)184 630 014 info@soloan.nl / www.soloan.nl

STRAALINSTALLATIES MSP Systems bv T. +31(0)53 430 39 37 www.mspsystems.nl

SOLOAN bv T. +31(0)184 630 014 info@soloan.nl / www.soloan.nl

Clemco Straalapparatuur T. +31(0)10 437 05 92 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

TWEE-COMPONENTEN APPARATUUR Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

STRAALMIDDELEN

Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Hevami Oppervlaktetechniek T. +31(0)413 376 602 www.straalinstallaties.nl

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Rösler Benelux bv Reggestraat 18 5347 JG OSS T +31(0)412 646 600 rosler-nl@rosler.com / www.rosler.com

Cellmark T. +32(0)9 218 71 80 / F. +32 (0)9 233 08 31 metals.benelux@cellmark.com www.wheelabratorgroup.com

STRAALKASTEN

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com

Cellmark T. +32(0)9 218 71 80 Metals.benelux@cellmark.com www.ervin.eu

Rasco Verfspuitapparatuur T. +31(0)10 437 01 66 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

Technospray Spuitapparatuur T. +31(0)168 382 111 info@technospray.nl / www.technospray.nl www.elacoatings.com

VERDUURZAMEN VAN METAAL

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Rösler Benelux bv Reggestraat 18 5347 JG OSS T +31(0)412 646 600 rosler-nl@rosler.com / www.rosler.com l / www.emotech.nl

TRANSPORTSYSTEMEN

Oxyplast Belgium nv T.+32(0)9 326 79 20 info.be@theprotechgroup.com www.theprotechgroup.com

VERHUUR STRAAL/ SPUIT/ EN PERSLUCHTAPPARATUUR

Rasco Verfspuitapparatuur T. +31(0)10 437 01 66 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

Technospray Spuitapparatuur T. +31(0)168 382 111 info@technospray.nl / www.technospray.nl

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Emotech bv T. +31(0)53 430 15 00 info@emotech.nl / www.emotech.nl

Railtechniek van Herwijnen bv T. +31(0)344 616 363 info@railtechniek.nl / www.railtechniek.nl

Vecom Group bv T. +31(0)10 593 02 99 info@vecom-group.com www.vecom-group.com

VOORBEHANDELINGSINSTALLATIES

Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 www.apeqwiwa.nl / info@apeqwiwa.nl Hevami Oppervlaktetechniek T. +31(0)413 376 602 www.straalinstallaties.nl

Limar Techniek T. +31(0)78 622 75 44 info@limartechniek.nl

VERWERKING AFVALSTROMEN

VERFSPUITAPPARATUUR Clemco Straalapparatuur T. +31(0)10 437 05 92 info@rasco-clemco.nl / www.rasco-clemco.nl

Euromat Nederland bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Belmeko bv T. +32 (0)50 831 183 www.belmeko.be

Emotech bv T. +31(0)53 430 1500 info@emotech.nl / www.emotech.nl

CAP Industrial bv T. +31(0)10 437 47 37 info@cap-industrial.nl / www.cap-industrial.nl

OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026 55

WERPSTRALERS

Airblast bv T. +31(0)72 571 80 02 info@airblast.com / www.airblast.com

Hevami Oppervlaktetechniek T. +31(0)413 376 602 www.straalinstallaties.nl

YACHT FINISHING SPRAY EQUIPMENT

Apeq Wiwa bv T. +31(0)78 613 96 10 info@apeqwiwa.nl / www.apeqwiwa.nl

Limar Techniek T. +31(0)78 622 75 44 info@limartechniek.nl

Holland Mineraal bv T. +31(0)570 621 161 www.hollandmineraal.nl info@hollandmineraal.nl

Rösler Benelux bv Reggestraat 18 5347 JG OSS T +31(0)412 646 600 rosler-nl@rosler.com / www.rosler.com

SOLOAN bv T. +31(0)184 630 014 info@soloan.nl / www.soloan.nl

Cellmark T. +32(0)9 218 71 80 / F. +32(0)9 233 08 31 metals.benelux@cellmark.com www.wheelabratorgroup.com

Kijk voor alle ION leden op vereniging-ion.nl/bedrijvenregister Uw bedrijf in dit brancheregister? Voor informatie over een vermelding in het brancheregister kunt u contact opnemen met Yorick Roodenburg (yorick@jetvertising.nl) tel: 070 399 00 00

56 OPPERVLAKTETECHNIEKEN 05 2026

VELGENHAAK

DE VOORDELEN Draagvermogen tot 120 kg (veiligheidsfactor twee). Geschikt voor verschillende soorten velgen. Voor poedercoating en natlakken.

VELGEN LAKKEN? WIJ BIEDEN DE OPLOSSING

INTERESSE?

Wij adviseren u graag JÜRGEN EMPTMEYER GmbH | Senfdamm 28 | D-49152 Bad Essen info@emptmeyer.nl | Tel. +49(0) 5472 / 955 00-0

jaargang 70 nummer 5 oktober 2026

ALALMEER MEERDAN DAN55 50JAAR JAAR TOTAALLEVERANCIER TOTAALLEVERANCIER VAN VANOPPERVLAKTETECHNIEKEN OPPERVLAKTETECHNIEKEN

DE PLUG-IN PLUG ONTDEK IN & SPRAY GRACO King E-Max DE NIEUWE NIEUWE GRACO DE GRACO GEEN GELUID. GEEN KING E-SERIE E-XTREME Z-SERIE

straalmiddelen.nl straalinstallaties.nl Zie ook pagina 27

WAAROM HARDER WERKEN?

WERK SLIMMER

VRAAG BIJ ONS DE UITGEBREIDE INFO AAN

VERFSPUITAPPARATUUR

STRAALHALLEN

VERFSPUITAPPARATUUR

STRAALHALLEN VERHUUR

SPUITCABINES

STRAALAPPARATUUR

EN NOG VEEL MEER...

WWW.RASCO-CLEMCO.NL 010 437 01 66

DID -Online Dé bibliotheek voor de industrie www.did-online.nl