Coverbeeld, p. 29, Innovatie: elektronische neus
M
ANU M EM
Multidisciplinair spinaal consult
H
Outreachproject met 5 Hasseltse woonzorgcentra
30 jaar b
ntr stce um or
Vernieuwde werking Obesitascentrum
ER
T
JessaLinea
Medisch informatieblad Jessa Ziekenhuis nr. 53 september 2026
GESCAND
Extra emotionele begeleiding bij vroegtijdig zwangerschapsverlies “Horen dat je zwangerschap stopt, komt stevig binnen”, zegt dr. Mieke Vanoppen, gynaecoloog. “Daarom combineren we in ons vernieuwde protocol het ver-
Prehabilitatie voor Recyclage RVS-metaal patiënten met in operatiekwartier colorectale of pancreaskanker
Binnen het kader van de Vlaamse Green Deal De diagnoseZorg van colorectale of schouders pancreaskanker komt Duurzame zet Jessa de onder een vaak onverwacht en vormt het begin vanLaryngoscoopeen uitbijkomend circulair recyclageproject. dagende periode de patiënt – zowel fysiek bladen en andervoor materiaal uit roestvrij staalals (RVS)
steun.”
mentaal. Daarom werkten de dienst heelworden voortaan gerecycleerd enabdominale hergebruikt. kunde en de onderzoeksgroep REVAL van de UHasselt
“We vangen de patiënten op nadat ze het nieuws kregen
een uitzomaar ebaseerd “Eenprehabilitatieprogramma stuk metaal horen we niet weg op te de ervaringen van 35 materiaalverantwoordelijke patiënten versterkt het traject gooien”, motiveert Frederick
anderde medicatiebeleid met extra psychologische
bij hun gynaecoloog”, zeggen Saskia Duyssens en Jana eut ens roed rouw consulenten
e begeleiden de
medische zorg en maken ruimte voor troost en steun. Bij zo’n slechtnieuwsgesprek onthoud je niet alle info. Daarom geven we onze patiënten een infobrochure mee
deelnemers door middel van voeding, Perreman. “Daarom zetten weeiwitrijke ons in om chirurgische krachttraining te enrecycleren. psychosociale in de instrumenten Dat ondersteuning doen we in samenaanloop operatie. de patiënt voorwerking naar met hun enewi ele Hoe e enbeter reenc cl i sterili bereid is, hoe groteren desmelten kans op het eenvoor vlot herstel. seren het materiaal hergebruik in
Wanneer er geen spontane miskraam komt, wekken we
de auto-industrie. Met de laryngoscoopbladen alleen Scan de QR-code voor een een tweede video leven. al krijgt jaarlijks 1274 kilo staalafval over de aanpak van het prehabilitatieDit is niet het programma. eerste project waarmee we de medische afvalberg verkleinen, en onze ambitie om het operatie-
die medicamenteus op. We starten de medicatie in het
kwartier te vergroenen reikt steeds verder. Afval
ziekenhuis en geven vaginale tabletten mee voor thuis.
scheiden is belangrijk, maar het een tweede leven
Op dat moment maken we ook tijd voor een babbel en
geven is nóg beter.”
om thuis rustig door te nemen. Daarin staan ook de contactgegevens voor vragen of bij pijnklachten.
beantwoorden we vragen die ze bij de arts misschien niet durven te stellen.”
Jessa: Dr. Bert Houben (colorectale heelkunde), dr. Britt van de Haterd linical rial enter en pro dr regor ergeant niet op de oto Frederick Perreman UHasselt (onderzoeksgroep REVAL): prof. dr. Chiel Poffé, roed rouw consulenten askia u ssens en ana eut ens
2 JessaLinea Gescand
prof. dr. Chris Burtin, prof. dr. Kenneth Verboven.
GESCAND
Nieuwe richtlijn moet hartproblemen bij sportende 35-plussers sneller opsporen Intensief sporten biedt geen immuniteit tegen hart- en
sporters veilig kan blijven trainen en dat de medische
vaatziekten: risicofactoren zoals hoge bloeddruk en
zorg beter wordt afgestemd op hun sportieve ambities”,
verhoogde cholesterol kunnen iedereen treffen. Boven-
ertelt cardioloog pro dr
uido laessen
dien lijken sommige aandoeningen, waaronder hartritmestoornissen en kransslagaderverkalking, zelfs vaker voor te komen bij sporters. Maar omdat de bestaande richtlijnen onvoldoende aansloten op sportende 35-plussers, werden gezondheidsrisico’s bij die doelgroep soms gemist. Een nieuwe internationaal gedragen richtlijn die zich specifiek richt op sporters an middelbare en oudere lee tijd biedt artsen nu handvatten om hart- en vaataandoeningen tijdig te herkennen, ook bij atypische klachten. “De nieuwe richtlijn moet ervoor zorgen dat deze groeiende groep pro dr
SSR-PET vervolledigt NET-zorg in Jessa
o
Sinds april biedt de dienst nucleaire geneeskunde SSR-PET
50-tal patiënten te scannen per jaar.”
ot oor kort moesten pati nten hier oor naar egt dr iska an eerberghen
uido laessen
eu en
u kunnen we
het volledige traject, van diagnostiek tot behandeling en opvolging, binnen Jessa aanbieden. We verwachten een
– ook gekend als octreotide-PET – aan. SSR-PET brengt neuro-endocriene tumoren (NET’s) gericht in beeld door de o ere pressie an somatostatinereceptoren
e beeld or
ming is essentieel voor de diagnose, stadiëring en opvolging van patiënten met (een vermoeden van) een NET, in het bijzonder de goed gedifferentieerde graad 1- en 2-NET’s. Ook bij de patiëntenselectie voor behandeling met het therapeutisch alternatief Lu-177-DOTATATE of Lutathera® speelt SSR-PET een sleutelrol: alleen wanneer de tumorletsels een goede tracerstapeling vertonen, is zo’n behandeling nuttig.
dr. Ciska Van Keerberghen
JessaLinea Gescand 3
GESCAND
Ons zorgpark: bouwwerken officieel gestart Met een symbolische eerste spadesteek gaf Jessa
Financiering definitief rond
op 29 juni het officiële startschot voor de bouw van
Intussen bevestigde het Vlaams Infrastructuurfonds
‘ons zorgpark’ op de Salvator Plus-site in Hasselt.
voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA)
Het project brengt de huidige campussen – Virga
de subsidiëring van het project. Met een geraamde
Jesse, Salvator en Sint-Ursula – samen op één
investering van ongeveer 500 miljoen euro (te
locatie. Caroline Gennez, Vlaams minister van
inde eren is de financiering an het zorgpark
Welzijn, en Steven Vandeput, burgemeester van
verzekerd.
Hasselt, woonden de plechtigheid bij. laams minister an
el i n aroline enne
e en s mbolische boomp es gingen daarbi de grond
“Ik ben blij dat we met deze investering de zorg in
in
Hasselt en heel Limburg versterken. We investeren
es er an staan oor de kernwaarden an het
nieuwe ziekenhuis: helend, mensgericht, slim, vooruit-
in een modern ziekenhuis, in betere zorg voor
ziend, economisch en veilig. Het zevende boompje
patiënten en in goede werkomstandigheden voor
symboliseert de samenwerking met onder meer de
zorgverleners.”
eerstelijnszorg, psychiatrische voorzieningen, onderwijsinstellingen en netwerkziekenhuizen.
Het eerste gebouw dat concreet verrijst, is de HUB, naast de toekomstige Parktoren. Hier komen onder
“Met dit project willen we future ready zijn door in het
meer de apotheek en de bijhorende cleanroom
ontwerp rekening te houden met de vele uitdagingen
voor farmaceutische bereidingen. De nieuwe
in de zorg”, zegt algemeen directeur Sophia Peeters.
cleanroom van de HUB wordt in 2029 in gebruik
“We willen onze infrastructuur doelgericht inzetten om
genomen.
onder meer de transmurale zorg verder te versterken.”
HUB
4 JessaLinea Gescand
e rantle
cott ward o
GESCAND
Uroloog prof. dr. Koenraad van Renterghem ontvangt prestigieuze Brantley Scott Award voor prothesechirurgie cellence is een internationale
erkenning voor toonaangevende artsen in de prothetische en reconstructieve urologie. Het is een van de hoogste onderscheidingen binnen het vakgebied. Uroloog prof. dr. Koenraad van Renterghem is de eerste Belg die de award ontvangt. Koenraad van Renterghem: “De afgelopen 30 jaar bouwden we een uitzonderlijke prothesekliniek uit die zijn gelijke niet kent in Europa. In de jaren 90 deden we tussen de vijf en tien penisprothese-ingrepen per jaar. In 2025 plaatsten we al meer dan 200 erectieprothesen en on
sfincterprothesen ntussen ont angen we ook
verwijzingen van (academische) ziekenhuizen uit heel uropa
o n e pertisecentrum kun e enkel realiseren
met een sterk en gespecialiseerd team. Daarom is deze award in de eerste plaats een waardevolle erkenning voor iedereen die onze patiënten begeleidt.”
4
Een incisie van amper vier centimeter
verhoogd borstkankerrisico of een BRCA1- of BRCA2-
volstaat om een volledige borst te
genmutatie. “De techniek is geschikt voor vrouwen met
verwijderen én meteen een prothese
een kleinere cupmaat (A of B). De eerste esthetische
te plaatsen. Dankzij een nieuwe
resultaten zijn alvast veelbelovend”, zegt dr. Nathalie
endoscopische tepel- en huidsparende techniek kan dat
Van den Rul, gynaecoloog. Meer over het borstcentrum
bij preventieve amputaties voor vrouwen met een sterk
lees je in het dossier op p. 8.
JessaLinea Gescand 5
JessaLinea nr. 53
Inhoud 2 escand
27 een MRI nodig?
7 Edito
biedt 28 neuroablatie blijvende oplossing
30 jaar 8 Dossier: borstcentrum
29 Innovatie: elektronische neus
14 Nieuwe artsen
werking 30 Vernieuwde Obesitascentrum
Trial Center 17 Clinical Pijncentrum
32 Jessa in beeld
Heeft je patiënt
Innovatie: cardio-
Coverbeeld, p. 29, Innovatie: elektronische neus
Colofon VERANTWOORDELIJKE UITGEVER: vzw Jessa Ziekenhuis, Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt EINDREDACTIE , LAY LAY-OUT EN FOTOGRAFIE: dienst communicatie Jessa Ziekenhuis, Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt tel. 011 33 53 50 in samenwerking met ZINNIG Dit magazine is gedrukt op gerecycleerd papier.
www.jessazh.be
drainage org 34 Endoscopische 20 inespecialiseerde van pancreascollecties woonzorgcentra
Handige especialiseerde 22 testing en revalidatie 35 telefoonnummers
24 Het Vragenkabinet
info@jessazh.be
www.facebook.com/jessaziekenhuis www.x.com/jessaziekenhuis
6 JessaLinea Inhoud
Sinds 25 mei 2018 zijn de nieuwe privacyregels van kracht. Je krijgt daarom de mogelijkheid om aan te geven dat je dit magazine enkel nog digitaal wenst te ontvangen. Vraag dit aan via de (gratis) app ‘Quick Scan’. Scan met je smartphone deze QR-code, je komt meteen op de juiste plek terecht.
Een hete zomer, een koele blik De zomer van 2026 begon als een mooie belofte: lange avonden, volle terrassen, dat vertrouwde verlangen naar zon. Maar wie er middenin zat, weet dat diezelfde hitte ook een gezondheidsrisico werd. Ons lichaam regelt zijn temperatuur via zweet en vaatverwijding, maar bij aanhoudende hitte, hoge luchtvochtigheid en warme nachten raakt dat systeem overbelast. Voor ouderen, jonge kinderen, zwangere vrouwen, chronisch zieken en mensen die buiten werken kan dat levensbedreigend worden. De cijfers liegen er niet om: volgens Sciensano waren er tijdens en na de hittegolf van juni 2026 meer dan tweeduizend bijkomende overlijdens in België. Hitte doodt vaak stil, verspreid over woonkamers, woonzorgcentra en ziekenhuiskamers, terwijl de zon gewoon blijft schijnen.
“Hitte doodt vaak stil” Prof. dr. Stefaan Nijs
Hittegolven zijn een van de duidelijkste signalen dat klimaatverandering en gezondheid onlosmakelijk verbonden zijn. Wat we vandaag zien op de spoeddienst, is een voorteken van wat een veranderend klimaat structureel van onze zorg zal vragen.
Ook Jessa staat daarbij niet alleen aan de kant van hulpverlener: onze gebouwen, materialen, medicatie en mobiliteit hebben zelf een ecologische voetafdruk. Het aloude ‘primum non nocere’ geldt daarom niet alleen aan het bed van de patiënt, maar ook op het niveau van onze organisatie. Vergroening mag geen cosmetisch project blijven, maar moet doorwerken in infrastructuur, aankoopbeleid, energie, mobiliteit en klinische keuzes. Binnen Jessa gebeurt dat al: de nieuwbouw zet in op daglicht, groen en energie e fici ntie n hybride zorg – telemonitoring bij hartfalen, cardiale telerevalidatie, digitale opvolging na heelkunde – vermindert verplaatsingen en ligduur zonder in te boeten aan kwaliteit. uur aamheid hoe t geen e tra last te zijn bovenop goede zorg: ze hoort er net deel van uit te maken. De patiënt van vandaag heeft recht op de beste zorg, de patiënt van morgen op een leefbare wereld waarin gezondheid nog mogelijk is. Die twee gaan hand in hand. Prof. dr. Stefaan Nijs
JessaLinea Edito 7
30
entru stc
jaar bor
m
DOSSIER
30 jaar borstcentrum
Meer patiënten, hogere overleving, betere screening, minder invasieve behandelingen en oog voor een holistische benadering. Sinds de start van het borstcentrum 30 jaar geleden is de borstkankerzorg sterk geëvolueerd. Een gesprek over hoe en waarom het borstcentrum van Jessa bij de top twee van Vlaanderen hoort.
dr
8 JessaLinea Dossier: 30 jaar borstcentrum
u
r e en pro dr eroen Mebis
DOSSIER “Het idee ontstond 30 jaar geleden bij drie dokters”, ertelt dr
u
r e co rdinator an het borstcentrum
“We begonnen toen met wat vandaag logisch is: onze patiënten in groep bespreken. Op donderdagnamiddag, om precies te zijn. Ons doel? Een onestopaanpak bieden waarbij patiënten op dezelfde dag beeldvorming, punctie en raadpleging combineren om snel zicht te krijgen op hun behandeling. Door de jaren heen kregen we steeds meer doorverwijzingen en kwamen er specialisten bij. Toen de wettelijke erkenning voor borstcentra er kwam, stonden wij er al. Vandaag zien we jaarlijks meer dan 500 nieuwe patiënten, mede door de fusie en de samenwerking met onze netwerkziekenhuizen.”
Brede omkadering “Die multidisciplinaire aanpak onderscheidde ons vanaf het begin”, vult prof. dr. Jeroen Mebis, medisch oncoloog, aan. “Daarnaast waren we een van de eerste centra met een borst erpleegkundige die e tra ondersteuning biedt aan de patiënt. Dat idee was toen onbestaande, maar is intussen een vaste waarde, net zoals de oncopsychologen, oncologische revalidatie, mindfulness … Die brede omkadering is op 30 jaar tijd gigantisch uitgebreid en wordt intussen deels terugbetaald via het zorgprogramma voor borstkanker. Jessa blijft sterk inzetten op die psychosociale begeleiding, zeker in vergelijking met andere centra.”
JessaLinea Dossier: 30 jaar borstcentrum 9
Preventieve amputatie na risico-analyse “Ook mensen zonder diagnose zitten soms met vragen”, pikt dr. Nathalie Van den Rul, gynaecoloog, in. “Komt borstkanker vaak voor in je familie en ben je bezorgd over je eigen risico? Dan kunnen we een risicoberekening doen tijdens een speciale raadpleging. We houden daarbij rekening met leeftijd, familiestamboom, alcoholgebruik, gewicht, hormooninname … Bij een normaal risico (13-17 %) is er geen e tra op olging nodig
“Via een kleine snede van vier centimeter verwijderen we de borst en plaatsen we meteen ook de prothese”
den. Via een kleine snede van vier centimeter verwijderen we de borst en plaatsen we meteen ook de prothese. Dat kan enkel als je een kleinere cupmaat hebt, A of B. Intussen hebben we zo al enkele ingrepen uitgevoerd. Het is een nieuwe methode die hele mooie esthetische resultaten geeft.”
Snel adopteren Jeroen Mebis: “We waren altijd bij de eersten om nieuwe technieken en inzichten te introduceren:
en matig
risico (17-30 %) zullen we vaker
of BRCA2-genmutatie. Sinds kort kan
sentinel node, oncoplastie bij
opvolgen. Heb je een sterk verhoogd
zo’n preventieve amputatie ook via
chirurgie, nieuwe (immuun)thera-
risico (> 30 %), dan doen we elk
een endoscopische tepel- en huid-
pieën, oncorevalidatie, de-escalatie
halfjaar een onderzoek. Die laatste
sparende ingreep met onmiddellijke
an de a illaire chirurgie ps cholo-
groep komt trouwens ook in aan-
prothesereconstructie. We opereren
gische omkadering … En heel recent
merking voor preventieve chirurgie,
endoscopisch om zoveel mogelijk
ook de whole body MRI. De wend-
net zoals vrouwen met een BRCA1-
van de tepel en de huid te behou-
baarheid om snel te adopteren hebben we te danken aan ons goede team. We doen ook eigen onderzoek in samenwerking met de UHasselt om de levenskwaliteit van borstkankerpatiënten te verbeteren.”
“We waren altijd bij de eersten om nieuwe technieken en inzichten te introduceren” dr. Nathalie Van den Rul
10 JessaLinea Dossier: 30 jaar borstcentrum
Therapy – de standaard. Daarbij patiënt en behandelen we veel nauwkeuriger vanuit verschillende hoeken. En via de moderne beeld-
DOSSIER
draait de stralingsbundel rond de
vorming in onze nieuwe toestellen stemmen we het bestralingsveld elke dag optimaal af op de anatomie van de patiënt. Daardoor zijn tatoeagepuntjes binnenkort ook niet meer nodig.”
“Een goede discussie houdt ons scherp”
dr. Leen Noé en dr. Heleen Bollen
Niet méér, maar slimmer bestralen “Die evolutie zien we ook bij radiotherapie”, zeggen dr. Leen Noé en dr. Heleen Bollen, radiotherapeutoncoloog. “We evolueren niet naar méér bestralen, wel naar slimmere radiotherapie op maat van de patiënt. De grootste vooruitgang toonde zich in betere tumorcontrole met een kortere behandeltijd én minder nevenschade. Vandaag
“We evolueren niet naar méér bestralen, wel naar slimmere radiotherapie op maat van de patiënt”
Bij de top in Vlaanderen “Toen we startten met het borstcentrum, voelden we aan de reacties dat we goed be ig waren gaat u Orye verder. “Daarom waren we blij dat de Vlaamse overheid met onafhankelijke kwaliteitsindicatoren kwam. Jaar na jaar staat ons borstcentrum in de top twee en zijn we de nummer één in Vlaanderen voor de beste tienjaarsoverleving. Maar we kijken verder dan Vlaanderen.
volstaan vijftien fracties over drie
beschermen we het hart met de
EUSOMA is het belangrijkste
weken of zelfs vijf tot tien fracties,
Deep Inspiration Breath Hold.
kwaliteitslabel voor borstkanker-
afhankelijk van het tumorstadium en
Wanneer je diep inademt, vergroot
zorg binnen Europa. Elk jaar controle-
de leeftijd van de patiënt. Studies
de a stand tussen borst en hart
ren de inspecteurs of onze zorg het
tonen aan dat zo’n hypofractionatie
beperken we de dosis op het hart en
Europese niveau haalt. Het is een
even effectief is: een hogere dosis
het risico op latere cardiovasculaire
brede en diepe beoordeling: welke
per sessie, maar in minder sessies,
complicaties. Ook de bestralings-
technologie gebruik je, hoe meet
waardoor ook de ‘verbrande huid’
technieken zelf zijn sterk geëvolu-
je de kwaliteit, hoe snel zie je je
tot het verleden behoort. Bij links-
eerd. Vroeger straalden we 2D: recht
patiënten, wat zijn de outcomes …
zijdige borstkanker of het bestralen
door de patiënt, zeg maar. Vandaag
We zijn blij dat we die accreditering
van klieren naast het borstbeen,
is VMAT – Volumetric Modulated Arc
zonder problemen kregen vanaf
o
JessaLinea Dossier: 30 jaar borstcentrum 11
de eerste keer.” Jeroen Mebis vult aan: “Net zoals elke andere ziekenhuisafdeling is het borstcentrum een ketting: de zwakste schakel bepaalt de eindkwaliteit. En ik durf absoluut te stellen dat het borstcentrum an essa e celleert
a elk groot
congres bekijken we wat we kunnen verbeteren. Een goede discussie over nieuwe inzichten houdt ons scherp.”
Borstkanker bij jongvolwassen ristel Mulders co rdinator anker-
dr ofie ulsbosch
plan: “16- tot 39-jarigen zitten in de drukste fase van hun leven: kinderen opvoeden … En dan komt
Psychologische begeleiding op maat
de diagnose borstkanker en valt
“Een team van oncocoaches,
huisarts aan om hier actief naar
alles stil. Naast hun behandeling
oncopsychologen, sociaal werkers,
te vragen, omdat er soms nog
hebben ze ook nood aan ondersteu-
diëtisten en kinesisten staat voor
taboe op rust of patiënten de link
ning rond werk, gezin, kinderwens,
hen klaar. Samen vinden we ant-
niet leggen. We polsen ook stan-
lichaamsbeleving en mentaal
woorden op specifieke uitdagingen
daard naar een kinderwens.”
welzijn. Met onze AYA-werking
Opnieuw voltijds gaan werken,
– Adolescents and Young Adults –
bijvoorbeeld, is geen evidentie,
doen we dat op hun maat. We waren
hoewel dat wel van hen verwacht
Vruchtbaarheid bewaren
de eerste in Limburg en zetten er
wordt. We helpen hen om te voelen
r ofie ulsbosch g naecoloog
vandaag nog steeds sterk op in.”
waar hun grenzen liggen. De laatste
elukkig inden de laatste aren
jaren hebben we ook sterk ingezet
opvallend meer patiënten hun weg
op het mentale welzijn van de
naar ons om zich goed te informeren
kinderen binnen het gezin met
over hun opties bij een eventuele
onder andere een klaskoffer die
kinderwens. Het grootste deel van
helpt om over kanker te praten op
de chemotherapieën bij borstkanker
school. En wat met je lichaam dat
brengt je trouwens niet in de meno-
verandert? De antihormoontherapie
pauze. Afhankelijk van het type
die vaak na de behandeling volgt,
chemo en de leeftijd kan de impact
kan menopauzale klachten uitlokken.
beperkt blijven en de cyclus her-
studeren, carrière maken, jonge
Kristel Mulders
12 JessaLinea Dossier: 30 jaar borstcentrum
Dat wordt nog vaak onderschat. Daarom moedigen we ook de
hormonale stimulatie nemen we
Jeroen Mebis: “Statistisch gezien
rijpe eicellen en vriezen we ze in.
komt borstkanker vaker voor bij
Dat duurt twee weken en wordt
oudere mensen. De geriater be-
terugbetaald tot 38 jaar. Je krijgt
waakt dan mee het evenwicht:
dan ook een antihormonale
wat is de ma imale therapie die
pil die de borst tijdens dat proces
je kunt geven en wat is de ideale
beschermt. Is er geen tijd? Dan
therapie die je zou willen geven?
kunnen we onrijpe eicellen afnemen
Het gaat om dat juiste evenwicht
en die later in vitro uitrijpen. Of
tussen behandeling en levens-
eierstokweefsel invriezen en later
kwaliteit. Daarom evalueren we
transplanteren, of gebruiken om
hen ook multidisciplinair.”
eicellen uit te rijpen. Het is trouwens
Leen Noé vult aan: “Bij oudere
perfect veilig om een kind te krijgen
patiënten kunnen we de bestralings-
na een kankerbehandeling en vaak
schema’s en doelvolumes nog verder
kan het via een spontane zwanger-
individualiseren om de levenskwali-
schap. Je kunt daarvoor veilig de
teit ma imaal te behouden
de vruchtbaarheid ook actief bewaren. Eicellen invriezen is
Over het borstcentrum:
DOSSIER
de succesvolste methode. Na
Borstkanker bij geriatrische patiënten
vatten. Daarnaast kunnen we
www.jessazh.be/web/ borstcentrum
Over AYA-zorg: www.ayajessa.be
antihormonale pil pauzeren. Hebben vrouwen hun ingevroren cellen of weefsels toch nodig? Dan starten we gemiddeld pas twee jaar na de laatste behandeling
o is er
voldoende tijd om te herstellen, zowel fysiek als mentaal, en heeft de zwangerschap geen invloed op de borst. Een minderheid van de vrouwen kiest effectief voor zo’n
Pilootproject: huisarts volgt oncologische patiënten op in het ziekenhuis
methode, maar iedereen heeft recht
u
op de juiste info. Daar maken we dan
op controle in het ziekenhuis. Maar de opvolging na
r e
eel pati nten komen toch graag aarli ks
ook graag tijd voor.”
de behandeling – binnen vijf jaar en later – kan perfect door de huisarts. Wat als we de huisarts dan binnen de muren van het ziekenhuis brengen? Dat testen we via een nieuw pilootproject. Huisarts dr. Marc Van den Broeck volgde een specifieke opleiding en staat sinds het oor aar in oor de opvolging van een aantal van onze patiënten. Hij gebruikt daarbij het protocol van het borstcentrum, zodat de kwaliteit van opvolging gegarandeerd blijft.”
JessaLinea Dossier: 30 jaar borstcentrum 13
Nieuwe
artsen Dr. Katrien Vandendriessche
Dr. Lisa Gheuens
Dr. Katrien Vandendriessche versterkt
Haar kinderartsdroom kriebelde zo hard
sinds kort het cardiochirurgisch team,
dat dr isa heuens uit oechout in
Cardiochirurg
Kinderneuroloog
als eerste vrouwelijke cardiochirurg in
ent trok
aar behaalde
e haar master in de eneeskunde en
de KU Leuven leerde ze Jessa al ken-
voltooide ze haar opleiding in het
nen als assistent, en vorige zomer
ni ersitair iekenhuis
draaide ze mee op cardiochirurgie in
ellowship in ent en nadien in het
owel essa als
et samen
i dens haar
eu en legde e ich toe op de
werkingsverband Inez Limburg trok
behandeling van kinderen met neuro-
haar aandacht omwille van de unieke
logische aandoeningen, zoals epilepsie
kans om gespecialiseerde zorg te
en slaapstoornissen.
bieden binnen een team met een groot patiëntvolume.
Met e tra opleidingen bi onder meer de Epilepsie Liga en deelname aan
Naast haar klinische ervaring ver-
de Slaapcursus der Lage Landen
richtte Katrien Vandendriessche veel
ontpopte isa heuens ich tot een
wetenschappelijk werk. Haar docto-
e pert in het uit oeren en interpre
raatsproject rond hartdonatie en be-
teren an
waartechnieken leidde zelfs tot een
schouders onder de verdere uitbouw
publicatie in The Lancet. Bij Jessa
van de dienst kinder- en jeugdgenees-
focust ze zich op kwaliteitsvolle,
kunde en meer specifiek de slaapeen
toegankelijke zorg, met aandacht
heid. En zoals het een gewezen jeugd-
voor het welzijn van patiënten en
animator betaamt: met veel vrolijke
hun naasten.
energie en samen met een gedreven
Dr. Katrien Vandendriessche is sinds
14 JessaLinea Blaastumoren Nieuwe artsen
naar de
Limburg. Tijdens haar opleiding aan
s
i essa et e haar
team.
1 februari aan boord bij Jessa als
Dr. Lisa Gheuens werkt sinds 1 mei
cardiochirurg.
als kinderneuroloog bij Jessa.
Dr. Liselore Quintens
Dr. Matteo Auwerx
Dr. Thomas Vanhoutte
an sportletsels tot comple e
Niets dan goede herinneringen
Tijdens zijn opleiding Interne
gewrichtsproblemen: dr. Liselore
aan zijn rotatie bij de dienst spoed-
eneeskunde maakte dr
Quintens voelt zich helemaal thuis
gevallen en intensieve zorgen van
Vanhoutte al kennis met Jessa,
in de schouderchirurgie en trauma-
Jessa, en dus kwam dr. Matteo
waar hij gedurende een jaar als
tologie
uwer na i n studies aan de
artsspecialist in opleiding werkte.
aan de UHasselt en de KU Leuven, en
KU Leuven en drie jaar ervaring in
Vooral de combinatie van warme
specialiseerde zich in orthopedische
het
patiëntenzorg, sterke samenwerking
heelkunde en sportgeneeskunde aan
onze richting uit. Wat hem opviel?
de KU Leuven. Aansluitend verdiepte
Het warme team, dat met veel kennis
ze zich verder in schouderchirurgie
garant staat voor kwalitatieve en
Nadien bouwde Thomas Vanhoutte
ia een ellowship in
menswaardige zorg. Dit is voor hem
verdere klinische ervaring op in
Orthopedisch chirurg
e studeerde eneeskunde
Monica
Spoedarts
eilig art ienen opnieuw
Nefroloog
homas
en klinische e pertise blee hem bi
eu en en
russel
ls
Antwerpen/Deurne en internationale
dan ook de uitgelezen plek om de
fellowships in de Verenigde Staten
liefde voor het vak verder te laten
supervisor was hij betrokken bij de
en in Madrid.
ontluiken.
opleiding en begeleiding van arts-
Naast haar klinische activiteiten
Ook in acute situaties bewaart
verder in de verschillende domeinen
bouwde ze een sterk wetenschap-
Matteo uwer de rust Met heldere
van de nefrologie. In het bijzonder
pelijk parcours uit – met meerdere
communicatie en een doordachte
legde hij zich toe op dialyse, nier-
publicaties, congres-presentaties en
aanpak houdt hij het overzicht, zelfs
transplantatie en immunologisch
nominaties op haar naam. Haar inte-
onder hoge druk. Buiten het zieken-
nierlijden.
resse gaat uit naar sportletsels en
huis vindt de sportieve Heverleeënaar
prothesechirurgie.
diezelfde focus in hardlopen, trail-
De arts combineert zijn werk met
running en mountainbiken.
een doctoraatsonderzoek aan de
assistenten en verdiepte hij zich
Dr. Liselore Quintens vervoegde op
KU Leuven binnen de transplantatie-
1 juli het Orthoteam Limburg als
Dr. Matteo Auwerx draait vanaf
orthopedisch chirurg met
1 september mee bij Jessa als
subspecialisatie in de
spoedarts.
schouderchirurgie en traumatologie.
immunologie. Dr. Thomas Vanhoutte start op 1 oktober als nefroloog bij Jessa
JessaLinea artsen 15 JessaLinea Jessa Nieuwe & Wetenschap
Longrevalidatie geeft chronische longpatiënten meer zelfstandigheid en vertrouwen “Hoewel de literatuur duidelijk goede resultaten
energie slim over de dag kunnen verdelen en zo opnieuw
toont, wordt longrevalidatie nog te weinig benut”,
meer kunnen participeren. Dit revalidatieprogramma richt
zegt dr. Iwein Gyselinck, die sinds december als
ich specifiek op mensen met een chronische longaandoe-
longarts dit ReGo-programma begeleidt. “We helpen
ning die een beperkte longfunctie hebben of die tijdens
mensen via verschillende disciplines op weg naar
inspanning desatureren. De ondersteuning gebeurt
duurzame levensstijlveranderingen.”
multidisciplinair: naast conditietraining maken we ook tijd voor rookstopbegeleiding en praten we over angst
“Via concrete doelen zoals ‘ik wil weer zelf mijn gras
oor beweging de ps chosociale conte t oeding
afrijden’ motiveren we onze deelnemers om tijdens de
We behouden ook een korte link met andere medische
training gecontroleerd hun grenzen op te zoeken. Uiteraard
disciplines.”
gebeurt dit onder toezicht van ervaren paramedici die de veiligheid garanderen. We leren patiënten ook hoe ze hun
Minder opstoten en heropnames “We genezen de longen niet, maar brengen de rest van het lichaam wel in een zo goed mogelijke conditie en leren patiënten omgaan met hun vaak kleinere longreserve. De literatuur toont heel duidelijk dat revalidatie opstoten en heropnames verlaagt. Dat zien we ook in de praktijk. In het begin is het niet altijd even gemakkelijk om patiënten te motiveren, maar tijdens het traject inspireren ze elkaar en zien we hen groeien.”
Over longrevalidatie - Klassiek traject: 60 sessies in 6 maanden. Vervolgtrajecten mogelijk. - Doorverwijzen? Secretariaat longziekten: 011 24 11 81
Over dr. Iwein Gyselinck r wein
selinck studeerde aan de
eu en en schree
een doctoraat over COPD en covid. Daarna specialiseerde hij zich in ernstige astma (FIRH, Canada) en longrevalidatie (CIRO, Nederland). dr wein
selinck
16 JessaLinea Nieuwe artsen
Pijncentrum
“Tijdens de eerste maanden van rugpijn adequaat handelen”
dr. Maaiken Vander Plaetse, dr. Michiel Brands en prof. dr. Mark Plazier
Hoe langer rugpijn duurt, hoe groter het risico op
Multidisciplinaire aanpak
bijkomende sociale en psychologische klachten. In
“Chronische pijn is moeilijker te behandelen en heeft
België hebben naar schatting drie miljoen mensen
een inke weerslag op werk en le en angst slechter
chronische pijn, met rugpijn als belangrijkste oor-
slapen, arbeidsongeschiktheid …”, zegt prof. dr. Mark
zaak. Hoe kunnen we chronificatie voorkomen?
Plazier, neurochirurg. “Daarom willen we chronische
Door op tijd te (be)handelen vanuit een multidisci-
rugpijn voorkomen. Vanuit die insteek ontstond ons
plinaire visie. Met aandacht voor hoe patiënten
Multidisciplinair Spinaal Consult.”
hun pijn beleven.
JessaLinea Clinical Trial Center – Pijncentrum
17
Voor klachten van nek tot onderrug e beki ken owel comple e als monodisciplinaire casussen met een brede blik. Dat doen we om de
we met een multidisciplinair team wat mensen wél nog kunnen. Hiervoor bieden we geïndividualiseerde trajecten, opgebouwd uit meerdere modules.”
twee weken met alle artsen en de psycholoog.” Multidisciplinair behandelplan en opvolging
Via modules en met ervaringsdeskundigen
“Samen maken we de beste combinatie van educatie,
“Na de intake met de revalidatiearts en psycholoog
revalidatie, psychologische ondersteuning en behan-
krijgt de patiënt een coach toegewezen. Samen bekijken
delingen oals infiltratie chirurgie o neurostimulatie
ze welke modules nuttig zijn: anders omgaan met pijn,
Een medische behandeling staat dus meestal niet op
opnieuw bewegen, uitbouw van functionele activiteiten,
zichzelf.”
rela atietechnieken omgaan met medicatie
Laagdrempelig en snel
resulteert trouwens vaak in afbouw. Een aantal erva-
i dens de eerste maanden e fici nt handelen
at laatste
ringsdeskundigen ondersteunt de patiënt in dit traject.”
voorkomt erger. Daarom starten we snel en sturen we onderweg bij.” “We zijn ervan overtuigd dat zo’n aanpak de toekomst is”, vertelt dr. Steffe Jorissen, anesthesist. “We zijn goed op elkaar ingespeeld en werken ook fysiek op dezelfde locatie, in het pijncentrum, wat de info-uitwisseling
“Bij chronische rugpijn kun je wél vooruitgang boeken”
versterkt. En dat voelen onze patiënten. Bij het overgrote deel van hen is de evolutie ook gunstig. We merken – en zien in onze kwaliteitsmetingen – dat ze tevreden zijn,
Werkhervatting in de juiste dosering
ook al is het niet altijd het advies dat ze verwachtten.”
“Bij chronische rugpijn kun je wél vooruitgang boeken. De meeste mensen willen ook actief zijn, maar hebben
“Tijdens de trajecten werken we ook samen met o.a.
pijn en angst. We zorgen eerst dat de patiënt de familiale
kinesitherapeuten uit de eerste lijn”, vult dr. Michiel
en sociale rol weer kan opnemen. Daarna kan werk een
Brands, anesthesist, aan. “We gebruiken trouwens geen
belangrijk deel van herstel zijn, maar enkel in de juiste
ware pi nstillers omdat sterke opio den chronificatie
dosering. Vraagt de patiënt hulp om weer aan de slag te
kunnen versterken. We vertellen de patiënten duidelijk
gaan? Dan ontwikkelt onze Return to Work (RTW) co rdi-
welke actieve rol ze zelf spelen in hun herstel.”
nator een individueel traject, eventueel met de werkgever en arbeidsarts.”
Pijnhantering bij chronische rugpijn “Een klein deel van de patiënten met lage rugpijn evolueert naar chronische pijn”, zegt dr. Maaiken Vander laetse co rdinator Multidisciplinair entrum oor Chronische Pijn (MCCP). “Dan komen ook de sociale en psychologische gevolgen naar de voorgrond. Sinds 2019 wordt chronische pijn opgenomen in de ICD-11classificatie en is het erkend als een iekte op ich Binnen het MCCP bekijken we de impact en versterken
18 JessaLinea Clinical Trial Center – Pijncentrum
“De literatuur leert dat neurostimulatie meer impact heeft als je snel ingrijpt”
Neurostimulatie en gepersonaliseerde revalidatie Mark Plazier: “Een kleine groep blijft ondanks hun behandeling kampen met rug- en beenpijn. Bij Persistent
Spinal Pain Syndrome Type II (PSPS-T2) kan ruggenmergstimulatie de zenuwpijn duidelijk verminderen. We loodsen zulke patiënten al vrij snel door, omdat de literatuur leert dat neurostimulatie meer impact heeft als je snel ingrijpt. Binnen de Belgische OPERA-studie onderzoeken we de effecten van een gepersonaliseerd revalidatieprogramma met aandacht voor het dagelijks functioneren en werkhervatting. Want tot 80 % van de PSPS-T2-patiënten heeft moeite om werk of andere activiteiten weer op te nemen, zelfs wanneer de pijn onder controle is. We verwachten de eerste resultaten in 2027.”
“Helder communiceren is de sleutel” r
ieter an an andegem huisarts
on
multidisciplinaire behandeling levert vaak resultaat op. Veel patiënten zijn gemotiveerd, maar sommige durven niet te bewegen of zien psychologische hulp als ontkenning van hun pijn. Dan helpt heldere communicatie: de aanpak duideli k toelichten en hen geruststellen
on
traject lost de pijn niet altijd op, maar elke activiteit die weer kan is een stap vooruit. Met dat besef moeten we als huisarts soms helpen: ‘Vergelijk eens met waar je drie maanden
“We gebruiken geen zware pijnstillers omdat sterke opioïden chronificatie kunnen versterken”
geleden stond. Evolueert je pijnscore van 10 naar 5? Dan kun je al langer wandelen of op je kleinkinderen passen.’ Vroeger redeneerden we: eerst de pijn oplossen en dan pas opbouwen. Nu focussen we veel meer op wat er wél al kan.”
Doorverwijzen? Afdeling anesthesie – pijntherapie 011 22 21 07 Afdeling neurochirurgie 011 33 75 70 Interventioneel Pijncentrum: jessazh.be/interventioneel-pijncentrum Afdeling fysische geneeskunde – Multidisciplinair Pijncentrum – MCCP: 011 33 88 90, secretariaat.mpc@jessazh.be, jessazh.be/web/multidisciplinair-pijncentrum/mccp
JessaLinea Clinical Trial Center – Pijncentrum
19
V.l.n.r. team geriaters: dr. Marie Elena Vanden Abeele, dr. Stefan Wynants, dr. Charlotte De Clercq, dr. Marie-Louise van Leeuwen, dr. Wesley Appermans, dr. Nele Schalck en dr. Ine Westhovens
Gespecialiseerde zorg in woonzorgcentra
Geriater bezoekt patiënten in rusthuis en geeft huisarts advies Wat als een specialist naar het woonzorgcentrum komt om de huisarts bij te staan? En zo helpt om samen de rusthuisbewoners optimale zorg te bieden en onnodige ziekenhuisopnames te vermijden? Dat principe passen geriaters dr. Stefan Wynants en dr. Ine Westhovens en verpleegkundig specialist Ward Daelemans nu toe op vier woonzorgcentra in Hasselt. Een project om te ontdekken, te leren en verder uit te bouwen.
20 JessaLinea Gespecialiseerde zorg in woonzorgcentra
“Mensen brengen hun laatste levensfase steeds vaker door in een woonzorgcentrum”, zegt dr. Stefan Wynants, geriater. “Dit outreachproject helpt om mensen zoveel mogelijk in hun ‘thuissituatie’ te behandelen en zo verwardheid, bijkomende infecties of andere gevolgen van
“We adviseren enkel op vraag van de huisarts”
een ziekenhuisopname te vermijden. Daarom gaan wij als ziekenhuisgeriater en -verpleegkundige zelf naar
van het woonzorgcentrum, die alle niet-dringende vragen
de woonzorgcentra wanneer de huisarts daarom vraagt.
bundelt. Op dit moment komen we één keer per maand
We kunnen helpen bij vragen over polyfarmacie, vroeg-
langs. We zien de patiënten dus altijd zelf en bezorgen
tijdige zorgplanning, euthanasie, indicatie voor een
de huisarts nadien een verslag. De verpleegkundig specia-
opname in het (dag)ziekenhuis, medicatie bij hartfalen,
list bereidt de dossiers voor en geeft ook advies aan de
moeilijk hanteerbaar gedrag, plotse achteruitgang van
verpleegkundigen van het woonzorgcentrum, bijvoorbeeld
de algemene toestand, administratieve attesten … De
over wondzorg. Maar laat één ding heel duidelijk zijn: wij
overheid ondersteunt dit soort outreachment van de
geven enkel advies, de huisarts behoudt de regie. Altijd!
tweede naar de eerste li n ook financieel waardoor het
Het is een samenwerking en zeker geen ‘bemoeienis’.
remgeld voor de patiënt € 15,50 per consult bedraagt.”
Het is voor ons ook verrijkend om de patiënten in hun eigen omge ing te ontmoeten
Comfortzorg in het woonzorgcentrum
o kunnen we de realisti-
sche limieten van zorg in een rusthuis iets beter inschatten,
“Het grootste deel van de rusthuis-
wat dan weer helpt om elkaar beter te begrijpen en te
bewoners wil enkel naar het ziekenhuis
ondersteunen. Ik merk dat de mensen waar ik langskom
oor com ortredenen
e hebben een
en hun amilie positie reageren
o n outreachpro ect
zogenaamde DNR-2-code”, vertelt
geeft ons de kans om te leren en best practices te ont-
dr. Annemie Strauven, huisarts en CRA.
wikkelen die we later hopelijk op grotere schaal kunnen
“Daarom proberen we zoveel mogelijk
gebruiken.”
in het woonzorgcentrum te doen. Het gaat bijna altijd om mensen met polypathologie en polyfarmacie. at raagt best wel om een specifieke e pertise als e iets wil bijdragen en daarbij soms gelimiteerd bent door de cardiale toestand of nierfunctie. In zo’n situatie kan de e pertise an een geriater heel nuttig i n oms is het ook een waardevolle bevestiging dat we niet méér kunnen doen. Dat is niet alleen belangrijk voor ons, maar ook voor de familie.”
- Dit project loopt in WZC Vinkenbosch (Kermt),
Salvator (Hasselt), Sint-Elisabeth (Hasselt) en HOGEVIJF (Hasselt) en WZC Immadi (Hasselt). - Bijkomende info of een consult vragen kan via het woon orgcentrum o
ia het essa eriatrisch
Eindbeslissing blijft bij de huisarts
d ies en upportteam oor ransmurale org
“We adviseren enkel op vraag van de huisarts”, legt Stefan
outreach-geriatrie@jessazh.be, 011 33 78 22
Wynants uit. “Dat verloopt via de hoofdverpleegkundige
JessaLinea Gespecialiseerde zorg in woonzorgcentra 21
V.l.n.r.: dr. Pieter Lormans (revalidatiearts), dr. Bruno Stragier en dr. Cedric Vanderstappen (beiden orthopedisch chirurg) en dr. Pieter-Jan Loos (revalidatiearts)
Advies en training bij complexe ingreep of moeizame revalidatie Orthopedie en fysische geneeskunde bundelen
Gespecialiseerde analyse en training
de krachten om eerstelijnsprofessionals en hun
“Via isokinetische krachtmeting lokaliseren we de ver-
patiënten te ondersteunen. Twijfel bij een post-
zwakte spier(groep). Is er gerichte training nodig? Dan
operatief oefenplan of stagnerende revalidatie?
kan dat multidisciplinair in het ziekenhuis, in samen-
Klop gerust aan bij de sportraadpleging voor
spraak met de eerste lijn. Meestal voor een korte periode,
gerichte testing, multidisciplinair behandeladvies
waarna de patiënt weer verder kan bij de eigen kinesist.”
of revalidatie met gespecialiseerde toestellen. Haalbaar voor de patiënt “We zijn er niet enkel voor (semi)professionele sporters,
“De patiënten spelen zelf een actieve rol, veilig begeleid
maar voor iedereen die in beweging wil blijven en daarbij
met correcte belasting en progressie. We combineren
functionele problemen ervaart”, zegt dr. Pieter-Jan Loos,
oefentherapieën die ze kunnen volhouden zonder te veel
revalidatiearts.
pijn.”
Vanuit verschillende specialisaties
Snel en praktisch
“We bekijken de oorzaak en stellen vanuit verschillende
“Op vraag van de kinesitherapeut, huisarts of sportarts
disciplines (orthopedie, kinesitherapie, fysische genees-
kan de patiënt vaak nog dezelfde dag bij ons terecht,
kunde …) een holistisch behandelplan op. Onze collega’s
zelfs bij meerdere artsen als dat nodig is. Er is ook altijd
zijn gesubspecialiseerd en we verwijzen onderling door
een musculoskeletale radioloog (MSK) aanwezig.”
bij chirurgische of niet-chirurgische indicaties.”
22 JessaLinea Gespecialiseerde testing en revalidatie
1.
Cybex: isokinetische krachtmeting Wat is het? Een gespecialiseerd toestel dat de kracht van een bepaalde spier(groep) meet bij patiënten met verminderde spierkracht of in een pre- of postoperatieve
Gespecialiseerde testing en revalidatie
setting.
Hoe werkt het? Je beweegt je kniegewricht met een aste snelheid en ariabele weerstand
o anal seren
we de ma imale o snelkracht bi erschillende snel heden.
Doel? pier groep met erminderde kracht identifi ceren, zodat je gericht verder kunt trainen.
Toepassing? Chronische knieklachten, evaluatie bij revalidatie van voorste kruisband, fracturen, prothesechirurgie en andere postoperatieve indicaties. Uitgebreidere testprotocollen voor sporters.
2.
3.
Wat is het? Een loopband die de hoeveelheid inwer-
Wat is het? Een knelband die de bloedtoevoer naar
kende zwaartekracht aanpast wanneer je niet of deels
je arm of been beperkt.
kunt of mag steunen.
Hoe werkt het? Het zuurstoftekort in de spieren
AlterG: progressieve belasting met antizwaartekrachtloopband
Hoe werkt het? Je wandelt of loopt in ‘een grote broek die een acu m cre ert rond e benen
o regelen
we hoeveel lichaamsgewicht je voelt.
Doel? De impact op spieren en gewrichten progressief opbouwen.
Toepassing? Stressfracturen die moeilijk genezen,
Blood Flow Restriction: spiertraining met lage gewrichtsbelasting
zorgt voor meer spieropbouw bij lichte oefeningen.
Doel? Spieren stimuleren zonder overbelasting van je gewrichten.
Toepassing? Moeilijkere postoperatieve revalidatie door pijn. Een typische eerste stap in een progressief trainingsschema.
postoperatief bij o.a. kruisbandletsels en andere letsels met conservatief beleid waarbij partiële steunname kan. ok bi obesitasre alidatie o in geriatrische conte t
Multidisciplinaire sportraadpleging: elke maandagnamiddag
Doorverwijzen? Secretariaat orthopedie: 011 28 88 88 Secretariaat fysische geneeskunde: 011 33 88 00
JessaLinea Gespecialiseerde testing en revalidatie 23
V.l.n.r.: dr. Sanne Put, voorzitter HAK en huisarts in Alken, dr. Anneleen Claes, secretaris HAK en huisarts in Diepenbeek, dr. Kristien Orye, ondervoorzitter HAK en huisarts in Stevoort
Het Vragenkabinet In elke editie van JessaLinea stelt een huisarts vragen. Deze keer laten we drie artsen uit het dagelijks bestuur van de Herkenrode Huisartsenkring (HAK) aan het woord. Ze vragen zich af welke aanbevelingen vandaag gelden voor de vaccinatie van kinderen en ze willen graag weten welke plaats de bepaling van tau heeft in de diagnostiek van cognitieve achteruitgang in de eerste lijn. Daarnaast hebben ze nog een pertinente vraag over de CKM-raadpleging.
24 JessaLinea Het Vragenkabinet
VRAAG 1
KINDERVACCINATIESCHEMA De voorbije jaren zijn er verschillende wijzigingen
p dit moment biedt het epartement org ia ind en
en nieuwe aanbevelingen verschenen rond de vacci-
e in
natie van kinderen. Welke updates moeten huisartsen
ouders 67,51 € per dosis. Op vraag van de ouders dient
zeker kennen?
nog steeds gratis aan
oor
betalen
toe wanneer i het accin meebrengen op voorschrift van de (kinder)arts. Dr. Marc Raes, pediater uders kunnen nu al kie en oor het nieuwe “In april 2026 publiceerde de Hoge
schema maar dat kan niet olledig ia
e ondheidsraad een her ien basis
moet er dan over waken dat het schema volledig
vaccinatieschema voor zuigelingen
en correct wordt uitgevoerd en geregistreerd.
e kinder arts
en kinderen. Een jaar eerder verscheen al een herzien advies over pneumokokkenvaccinatie bij
Sinds september 2025 wordt ook de tweede dosis
kinderen.
MBR vroeger toegediend: op 24 maanden. Huisartsen en pediaters moeten daarbi e tra aandacht hebben
De belangrijkste wijzigingen:
e a alent accin
a
voor kinderen geboren in 2023 die hun consult op
ib
vereenvoudi-
maanden bi
mogeli k al achter de rug hebben
ging naar een 2+1-schema. De primovaccinatie wordt
i moeten hun tweede dosis M
teruggebracht tot 2 dosissen, op 8 en 16 weken (de
kinderarts krijgen.”
dosis op 12 weken vervalt). De eerste boosterdosis wordt vervroegd naar 12 maanden, gelijktijdig met de eerste MBR-dosis.
- Pneumokokken: PCV13 wordt vervangen door PCV20, in een 3+1-schema op 8, 16 en 24 weken, met een booster op 13-15 maanden, gelijktijdig met het
ia de huisarts o
Wil je meer informatie over het aanbevolen basisvaccinatieschema? Scan de QR-code. Meer weten over de aanbevelingen voor pneumokokkenvaccinatie bij kinderen? Scan de QR-code.
MenACWY-vaccin. Dit geldt ook voor prematuren.
JessaLinea Het Vragenkabinet 25
VRAAG 2
VRAAG 3
Welke plaats heeft de bepaling van tau (tubulin-
Voor welke patiënten is het CKM-programma bedoeld?
associated unit) momenteel in de diagnostiek van
Welke meerwaarde biedt het ten opzichte van de huidige
cognitieve achteruitgang in de eerste lijn? Kan de
preventieve zorg en hoe kunnen huisartsen hierin een
huisarts deze test vandaag al inzetten?
actieve rol opnemen?
TAU-BEPALING
CKM-RAADPLEGING
Dr. Nina De Klippel, neuroloog
Prof. dr. Guido Claessen, cardioloog
“De bepaling van tau in het bloed is
“De gespecialiseerde CKM-raadpleging
momenteel nog niet wijdverspreid in
(Cardio-Kidney-Metabolic) binnen het
België. Ook niet alle tau-bepalingen zijn
pertisecentrum ardio asculaire re entie
relevant voor de diagnostiek van dementie,
(ECP) richt zich niet op algemene cardiovas-
omdat andere tauopathieën het resultaat kunnen beïn-
culaire screening, maar op patiënten met een hoog of
loeden
comple cardio asculair risico bi wie een multidisciplinaire
i de iekte an l heimer
moet specifiek
p-tau217 worden bepaald, aangezien die biomarker een hoge specificiteit hee t
beoordeling een duidelijke meerwaarde kan bieden.
en biomarker als tau is alleen
zinvol binnen een uitgebreidere diagnostiek die start
Het gaat bijvoorbeeld om patiënten met ernstige dyslipidemie,
met een klinische evaluatie en beeldvorming.
zoals familiaire hypercholesterolemie of verhoogd lipoproteïne(a), therapieresistente hypertensie, chronische nierziekte, diabetes
Een p-tau217-stijging kan bij asymptomatische patiënten
of obesitas met een verhoogd cardiovasculair risico. Ook
ook wijzen op een aanleg tot AD. We hebben echter te
patiënten met een uitgesproken familiale belasting voor
maken met een aandoening die in het presymptomatische
vroegtijdige hart- en vaatziekten, een voorgeschiedenis van
stadium niet kan worden behandeld. Vanwege de ernstige
pre eclampsie in ammatoire aandoeningen o een combinatie
impact van dergelijke informatie is het daarom niet
van meerdere risicofactoren kunnen in aanmerking komen.
aangewezen om de test uit te voeren op vraag van een familielid zonder goede counseling over de mogelijke
De meerwaarde is een geïntegreerde evaluatie van het totale
gevolgen.”
cardiovasculaire risico. Cardiologen werken nauw samen met endocrinologen, nefrologen, diëtisten en (indien aangewezen) het centrum voor cardiogenetica. Op basis daarvan stellen we een individueel preventie- en behandelplan op. De huisarts blijft een centrale partner in de selectie, verwijzing en verdere opvolging van patiënten. Na de gespecialiseerde
Stel zelf ook een vraag!
Heb je een vraag voor een van de Jessa-artsen? Mail ze naar lieve.ketelslegers@jessazh.be. Misschien sta jij volgende keer in deze rubriek!
evaluatie wordt de patiënt, waar mogelijk, door de huisarts begeleid
o wil het
gespecialiseerde e pertise oor comple e pre entie raag stukken, terwijl de zorg zo dicht mogelijk bij de patiënt georganiseerd blijft.”
26 JessaLinea Het Vragenkabinet
de eerste li n ondersteunen met
Heeft je patiënt een MRI nodig? Bezorg ons gedetailleerde info over devices en implantaten De essentie - Enkel met de juiste informatie kunnen we de MRI-instellingen correct aanpassen. owel de
implanteerbare pulsgenerator als de lead s moeten M conditional n an de el de abrikant i n
- Veel devices hebben een MR conditional-label. Maar vaak is er méér nodig.
Actieve implantaten met elektronische component
Passieve implantanten
- Cardiale devices (CIED’s): pacemaker, ICD en CRT
Protheses geplaatst na 1975 zijn meestal
- Klepprothese, annuloplastie of stent
De cardioloog checkt vooraf of een MRI veilig kan en
MR conditional.
welke aanpassingen nodig zijn.
- Intracraniaal aneurysmaclipping
- Pijnpomp
edetailleerde in o
Controle voor en na de MRI. De pomp kan tot 24 uur
is heel belangrijk.
erro
s non erro magnetic
erna haperen.
- Implanteerbaar elektrocardiogram:
- Neurostimulatie: ruggenmerg, intracranieel,
looprecorder of ILR
nervus vagus, upper airway …
Worden de data niet dagelijks uitgelezen?
Laat de patiënt altijd de patiëntcontroller meenemen.
Dan kunnen er gegevens verloren gaan.
Patiënt van een niet-KWS-ziekenhuis? Bezorg ons zeker alle info op voorhand. - Cochleair implantaat Voorbereiding door de NKO-arts, die o.a. bepaalt of er een windeling rond het hoofd nodig is om de implantaatmagneet te fi eren - VP-drain bij neurochirurgie RX (voor en) na de MRI en nazorg waarbij het pompdebiet nagekeken wordt. Is de VPD niet in Jessa geplaatst? Dan verwijzen we voor nazorg door naar het ziekenhuis dat de ingreep uitvoerde.
De info komt in het EPD-dossier, maar blijf alert en bezorg de meest actuele info: de correcte benamingen, types en fabrikant. Device-info doorgeven: radiologie@jessazh.be; afspraak boeken: 011 33 55 55.
JessaLinea Heeft je patiënt een MRI nodig? 27
INNOVATIE
Innovatie
Cardioneuroablatie biedt blijvende oplossing voor cardio-inhibitoire vagale syncopes Vaak en onverwacht flauwvallen, het kan je leven
verdwijnt met de jaren, is een behandeling soms toch aan
flink beheersen. Voor jonge patiënten met een
de orde, omdat de syncopes zo’n impact hebben.”
cardio-inhibitoir type van syncopes bestond er tot voor kort geen blijvende oplossing. Nu kunnen we
Complicaties minimaliseren
het flauwvallen stoppen via cardioneuroablatie: een
Dr. Laurens Verhaeghe, cardioloog: “Met cardioneuroablatie
ingreep via de lies waarbij we de invloed van de
denerveren we een klein deeltje van het hart, waardoor de
nervus vagus op het hart heel gericht doorbreken.
vagale prikkels geen impact meer hebben. Ik leerde deze nieuwe techniek bij een gerenommeerd centrum voor
“Vaak vinden we geen eenduidige oorzaak voor het
ablaties in ordeau
auw allen
volle ingrepen uit en staat de derde gepland. Er zijn weinig
egt dr
homas hlips cardioloog
n
ntussen oerden we al twee succes
sommige gevallen is het vagaal gemedieerd. Het gaat dan
Belgische centra die het aanbieden. Jessa gaat zelfs een
meestal om bloeddrukvallen die we met een gepast beleid
stap verder om complicaties te minimaliseren. Een gespecia-
kunnen verminderen. Maar er is ook een tweede type – de
liseerde e terne partner in ordeau segmenteert on e
cardio-inhibitoire vasovagale syncope – waarbij het hart
CT-beelden, zodat we de vagaal generveerde gebieden
een sinuspauze of AV-blok vertoont. Samengevat: je valt
heel precies kunnen lokaliseren en behandelen. Na de
auw omdat e hart e en niet meer klopt
ingreep stimuleren we de nervus vagus om te ‘testen’ of
at is niet
levensbedreigend, maar vaak wel invaliderend. Het treft
er geen sinusarrest of AV-blok meer optreedt. In dat geval
meestal mensen jonger dan 40 jaar. Hoewel het vaak
zijn patiënten blijvend verlost van dit type syncope.”
dr. Laurens Verhaeghe en dr. Thomas Phlips
28 JessaLinea Innovatie: cardioneuroablatie
Beloftevol onderzoek
INNOVATIE
Elektronische neus ‘ruikt’ in uitgeademde lucht of immuuntherapie aanslaat bij longkanker Preoperatieve immuuntherapie kan de hervalkans
immuuntherapie. Vooraf vergeleken we de VOC’s
bij longkanker verminderen. Dat was de conclusie
– volatiele organische componenten – in de uitgeademde
van de NEOpredict-Lung-studie. Bijkomend onderzoek
lucht van zeventien patiënten met die van gezonde
evalueerde bij wélke patiënten immuuntherapie
mensen en andere oncologische patiënten in de gekop-
precies effect heeft.
pelde database. Patiënten met longkanker vertoonden een duidelijk verschillend VOC-patroon ten opzichte van
Dr. Kristof Cuppens, longarts-oncoloog: “Patiënten met
gezonde mensen. Nog interessanter: patiënten die
grotere longtumoren of lymfeklieruitzaaiingen behandelen
reageren op immuuntherapie hebben erna een significant
we standaard met preoperatieve chemo- en immuunthera-
veranderd ademsignaal. We lijken dus in staat om al na vier
pie. Dat doen we om de tumor of lymfeklieren te verkleinen
weken te zien bij wie we de preoperatieve behandeling in
en zelfs kankervrij te maken, waardoor de hervalkans na
theorie vroeger kunnen afronden om sneller te opereren.
de operatie ermindert
We schalen de studie nu op om onze bevindingen te vali-
o n behandeling duurt twaal
weken en hee t inke bi werkingen n de
predict
deren. De resultaten worden in 2028 verwacht.”
Lung-studie bekeken we het effect van een kortere vierwekenbehandeling met enkel immuuntherapie. Bij zo’n 30 % van de patiënten reduceerden we de tumor volledig of tot minder dan 10 % levende kankercellen. Die veelbelovende resultaten verschenen in Nature Medicine, met een vervolgartikel over de gunstige overlevingskansen in The European Journal of Cancer.” Elektronische neus “Kunnen we na vier weken zien of de immuuntherapie aanslaat en zijn we straks misschien in staat om vooraf te voorspellen bij wie het zinvol is? Dat onderzoeken we met de ‘elektronische neus’, een toestel dat de afvalstoffen van biologische processen in de uitgeademde lucht analyseert. We deden een meting voor en na de
dr. Kristof Cuppens
JessaLinea Innovatie: elektronische neus 29
dr. Amine Karimi
Het Obesitascentrum zet meer in op leefstijltrajecten Gewicht verliezen kan op verschillende manieren, maar de ervaring leert dat de aanpak ook moet passen bij de patiënt. Mede daarom breidt het Obesitascentrum zijn leefstijltrajecten verder uit. “Zo bieden we patiënten flexibelere opties, waaronder begeleide trajecten met GLP-1-medicatie.”
30 JessaLinea Vernieuwde werking Obesitascentrum
“In de westerse landen is een derde van de volwassenen obees en heeft nog eens een op de drie overgewicht”,
Medicamenteuze leefstijltrajecten e wetenschap leert dat
medicatie ooral werkt
zegt dr. Amine Karimi, kliniekhoofd. “Het is een chronische
met de juiste begeleiding. Dat wekelijkse spuitje is niet de
aandoening die we op verschillende manieren kunnen
heilige graal. Bij een BMI lager dan 30 focussen we eerst
aanpakken Mensen ragen steeds aker
op beweging, voeding en levensstijl. Een BMI tussen 30 en
medicatie
Dat kan een goede optie zijn, maar we moeten het met
40? Dan kunnen we voorgaande combineren met medicatie
zorg gebruiken. Wanneer patiënten stoppen, komen de
als er geen contra-indicaties voor zijn. Dat is vooral zinvol
meesten weer bij. Een goede begeleiding met een rustige
bij patiënten met onderliggende ziekten of waarbij afvallen
op- en afbouw kan dat opvangen. We volgen ook mogelijke
echt niet lukt. We houden rekening met de motivatie en
complicaties goed op.”
praktische aspecten. Daarom is er een basistraject én een
Hoe verloopt een behandeltraject?
intensiever leefstijltraject met uitgebreidere follow-up door de di tiste erpleegkundig co rdinator en ps choloog
Stap 1
maar ook met infosessies over o.a. voedingswaarden,
Tijdens een intake bespreekt een verpleegkundig coördi-
emotioneel eten
nator de voorgeschiedenis en de verwachtingen van de
gauw een jaar, maar vaak zien we al na drie maanden of
patiënt. Dan volgt een consultatie bij de endocrinoloog
het werkt en sturen we indien nodig snel bij.”
o n medicamenteus tra ect duurt al
die de hormonale en metabole parameters controleert, aangevuld met een screening door de diëtiste en, indien nodig, door de psycholoog. Stap 2 Na de onderzoeken wordt de patiënt multidisciplinair besproken en stellen we een behandelplan voor. Dat kan binnen de eerste lijn of (deels) in het Obesitascentrum. Welke opties zijn er? - Individueel dieetkundig advies met psychologische begeleiding Niet-medicamenteus leefstijlprogramma met haalbare en gerichte aanpassingen voor een duurzaam resultaat. Vaak via de eerste lijn. - Medicamenteus leefstijltraject onder begeleiding ra ect met
Pilootstudie bariatrische ingrepen in dagopname Na een bariatrische operatie blijf je meestal zo’n twee dagen in het ziekenhuis. Een pilootstudie – samen met de dienst anesthesie – onderzoekt de haalbaarheid en veiligheid van bariatrische heelkunde in dagopname, een methode die internationaal al vaker wordt toegepast. De patiënt verlaat het ziekenhuis dan dezelfde dag en wordt thuis via telemonitoring opgevolgd met een uitgebreide set parameters.
medici nen opge olgd door de
endocrinoloog. Via een basistraject of via een intensievere variant met dieetkundige opvolging, infosessies en psychologische begeleiding, afhankelijk van wat nodig is én wat de patiënt wil.
Info www.jessazh.be/web/obesitascentrum
- Chirurgie
Info en intake
Wanneer de patiënt binnen deze doelgroep valt, geeft
Marleen Cuppers: 011 33 75 05 of
obesitaschirurgie vaak het beste resultaat op lange
Nancy Janowski: 011 33 75 04
termijn. Multidisciplinaire screening en begeleiding zijn wel essentieel.
JessaLinea Vernieuwde werking Obesitascentrum 31
Uitgelicht:
Jessa in beeld 21/04 - Op 21 april bezoekt een 7-koppige Chinese delegatie van de Chinese Commissie Preventive Cardiology Jessa en de UHasselt. Ze 4/04 – Tussen 9 maart en 4 april draaien de pedalen in 26 ziekenhuizen over heel Vlaanderen overuren voor de fietswedstrijd van de Nederlandstalige
maken kennis met de European Association of Preventive Cardiology en verkennen mogelijke toekomstige samenwerkingen. Centraal op de foto, prof. dr. Paul Dendale en prof. dr. Guido Claessen.
Belgische vereniging voor Nefrologie. Ook Jessa trapt mee voor de bedbike battle!
21/05 - Op de afdeling hematologie wordt Johan 1/06 - Prof. dr. Gregory Sergeant (links) en dr. Jens Voortmans, beiden verbonden aan het Limburg Clinical Research Center, ontvangen een cheque van 100.000 euro van het Limburgs Kankerfonds! Het geld komt terecht in het Pancreas Fonds en wordt gebruikt om een innovatief AI-model te ontwikkelen dat chirurgen ondersteunt bij complexe pancreasoperaties.
32 JessaLinea Uitgelicht: Jessa in beeld
Molenberghs uit Tessenderlo in de bloemen gezet. Hij is er sinds 2011 ‘vaste klant’ en ondergaat op de foto zijn 500ste plasmaferese omwille van een neurologische aandoening.
5/06 - Het team van ons Pediatrisch Allergie- en Astmacentrum blikt met een grote glimlacht terug op een geslaagde familiedag, met als doel ervaringen delen en lotgenoten ontmoeten. Op het programma stond o.a. een vrolijke Vlaamse kermis.
12/06 – 37 teams van telkens 5 Jessa-collega’s schrijven zich in voor de tiende editie van de Superprestige Quiz. De opbrengst van deze jubileumeditie gaat naar een project van het Jessa Fonds.
Mei/juni – Dankzij gulle schenkingen van Vercammen Woonprojecten, Rotary Club Juniperus, Rotary Club Hasselt en Hasaluth realiseren we zes mooie projecten voor onze patiënten: een gepimpte tienerruimte met PlayStation, een warme gespreksruimte voor slechtnieuwsgesprekken, een bib op geriatrie, een interactieve speltafel voor de kleinsten, een mobiele snoezelkar en enkele boxen met gepaste afleiding voor jongvolwassenen met kanker. Hartverwarmende steun die het Jessa Fonds dankbaar in ontvangst neemt.
JessaLinea Uitgelicht: Jessa in beeld 33
Nieuwe expertise binnen Jessa: endoscopische drainage van pancreascollecties Sinds eind 2025 voert de dienst maag-, darm- en
meest gespecialiseerde zorg te bieden binnen Jessa.
leverziekten van Jessa zelf endoscopische drainages
Met de komst van deze procedure vermijden we boven-
uit bij patiënten met pancreascollecties. Daarmee
dien belastende, risicovolle transporten van doorgaans
breidt het ziekenhuis als pancreasreferentiecentrum
erg zieke patiënten. Dit komt uiteraard hun behandeling
zijn gespecialiseerde zorg verder uit.
en herstel alleen maar ten goede. De diabolostent wordt momenteel nog niet terugbetaald door het RIZIV. De
“In de nasleep van een pancreasoperatie of een ernstige
financiering wordt daarom ten dele gedragen door het
pancreatitis ontstaan er soms vochtcollecties in de buik.
ziekenhuis. Hiermee toont Jessa haar engagement om
Deze collecties kunnen evolueren naar een ontstoken
innovatieve zorg intern te faciliteren.”
abces of druk uitoefenen op omliggende organen en bloedvaten, met ernstige ziekte tot gevolg”, zegt dr. Jan Vandewalle, gastro-enteroloog. “Met een echo-endoscoop plaatsen we een stent tussen de collectie enerzijds en de maag of dunne darm anderzijds, zodat het vocht langs de natuurlijke weg van het maag-darmstelsel kan afvloeien. Met een specifieke metalen diabolostent kunnen we de collectie nadien ook inwendig spoelen en necrotisch materiaal verwijderen. Dankzij deze inwendige drainage besparen we de meeste patiënten een uitwendige katheter of opvangzakje aan de huid, wat vaak voor heel wat extra ongemak zorgt.” Minder risicovolle transporten “Als pancreasreferentiecentrum streven we ernaar elke patiënt met pancreaspathologie de beste,
dr. Jan Vandewalle
34 JessaLinea 34 JessaLinea Endoscopische 30 jaar neurochirurgie drainageinvan Jessa pancreascollecties
HANDIGE TELEFOONNUMMERS JESSA INGEBLIKT
Filmpje Vooruitblik op ‘ons zorgpark’
Callcenter medische beeldvorming
Nefrologie
011 33 55 66
011 33 87 00
Callcenter (voor afspraken)
Neurochirurgie
011 33 55 77
011 33 75 70
Abdominale heelkunde
Neurologie
011 33 75 00
011 33 78 70
Cardiologie
Nucleaire geneeskunde
011 37 35 65 VKF adviescentrum
011 33 81 90
011 33 70 57 en 011 33 70 59
ORL 011 33 74 20
Cardiochirurgie centrum Limburg 011 33 51 19
Benieuwd hoe het nieuwe ziekenhuis er straks uit zal zien? En wat betekent ‘ons zorgpark’ voor patiënten, medewerkers en de buurt? In een korte video
Endocrinologie 011 33 72 80
Fysische geneeskunde 011 33 88 00
neemt Jessa je mee door het ontwerp. Ontdek de Parktoren in
Gastro-enterologie
de vorm van een opengeklapt
011 33 76 00
boek voor patiënten die maar kort in het ziekenhuis verblijven en de Parkvleugel voor langverblijvers. Je ziet meteen hoe zorg, rust en natuur samenkomen op één site.
Geriatrie 011 33 78 00
Gynaecologie 011 22 82 19
Infectiologie 011 33 76 50
Scan de QR-code en bekijk het filmpje.
Klinisch laboratorium en ambulante bloedafname Campus Virga Jesse: 011 33 82 00
Orthopedie 011 33 77 40
Pneumologie 011 24 11 81 (privépraktijk)
Psychogeriatrie (enkel op maandag tussen 12 en 13 u.) 011 33 78 16
Radiologie (medische beeldvorming) 011 33 55 66
Slikcentrum 011 33 76 00 en 011 33 74 20 slikcentrum@jessazh.be
Spoed 011 33 85 05
Thoravasculaire heelkunde 011 33 71 00
Campus Salvator: 011 33 83 00
Materniteit/Kraamkliniek Balie verpleegafdeling: 011 33 93 20
Medische oncologie, hematologie en radiotherapie 011 33 79 79 (algemeen) 011 33 79 66 (enkel artsen, elke weekdag van 8 en 17 u.)
Travel Clinic 011 33 83 38 (tussen 9 en 16 u.)
Urologie 011 33 76 70
Specialismen die niet in deze lijst opgenomen zijn, bereik je via het secretariaat raadplegingen: 011 33 55 70
JessaLinea Contactgegevens 35
SYMPOSIA 2026 SYMPOSIUM ONCODERMATOLOGIE Datum:
Dinsdag 13 oktober 2026 Locatie – UHasselt, Oude Gevangenis Meer info en inschrijven:
www.jessazh.be/symposium-oncodermatologie-2026
ANDREAZ SYMPOSIUM PROCTOLOGIE ‘Dokter, ik wil een spuitje!’ Euthanasie: tussen wetgeving, wens en waar(dig)heid. Datum:
Zaterdag 24 oktober 2026 Locatie – UHasselt, Oude Gevangenis Meer info en inschrijven:
andreaz.be/events/euthanasie-2026
SYMPOSIUM ‘Neurologie in beweging’ Datum:
Zaterdag 14 november 2026 Locatie – Jessa Ziekenhuis, campus Salvator, aula schoolgebouw Meer info volgt later
SYMPOSIUM UROLOGIE ‘Van screening tot survivorship: samen voor optimale zorg bij prostaatkanker’ Datum:
Donderdag 19 november 2026 Locatie – UHasselt, Oude Gevangenis Meer info en inschrijven:
www.jessazh.be/symposium-urologie
SYMPOSIUM ‘Huisartsensymposium Cardiologie 2027’ Datum:
Zaterdag 5 december 2026 Locatie – UHasselt, Diepenbeek Meer info en inschrijven:
www.jessazh.be/web/hartcentrum-hasselt/symposium-cardio-2026
SYMPOSIUM ‘Sterker in dementiezorg’ Datum:
Dinsdag 8 december 2026 Locatie – Jessa Ziekenhuis, campus Salvator, aula schoolgebouw Meer info volgt later
36
Een overzicht van de geplande symposia is ook te vinden via de website: www.jessazh.be/symposia-events JessaLinea Rubriek