de goeroe van het geluk

TRENDY INDIA DE GOEROE VAN HET GELUK Ademhalingstechnieken, relaxatie, yoga en meditatie kunnen de wereld redden, daar is Sri Sri Ravi Shankar (50) vast van overtuigd. Al 25 jaar reist hij als opperhoofd van The Art of Living onvermoeibaar de wereld rond, sinds kort heeft hij ook in België voet aan de grond. ,,Probeer altijd nieuwe fouten te maken.’’ _ door jan bosteels

E Een doordeweekse avond, in een zaal in Etterbeek. De zaal loopt vol met een vrolijke mix van nationaliteiten en leeftijden.

Indische dames in sarong, Nederlanders en Belgen uit beide landsgedeelten schreven zich in voor de cursus Health & Happiness, die Sri Sri Ravi Shankar zelve komt geven.

In afwachting van zijn komst gaat het er gezapig aan toe. Onze schoenen hebben we bij de ingang achtergelaten. Een man naast me produceert vreemde snuifgeluiden. Hij is op zijn knieën gaan zitten, steekt zijn handen in de lucht en trekt ze dan krachtig naar beneden terwijl hij hard door zijn neus uitademt.

Eerst krijgen we een film te zien, over het werk van de organisatie in rampgebieden en

een langgerekt ,,Ohm’’ uit, afgewisseld met leers en blijft langer dan dertig seconden gevangenissen, met getuigenissen van menglimlachend diep in- en uitademen. Tijdens op het podium. ,,Er is maar dertig procent sen die zich veel beter voelen dan vroeger het ohmen en ademen praat Sri Sri zacht weg’’, klaagt ze. Maar ook haar pijn lijkt en een parade van meer en minder bekende op ons in. Hij laat lange pauzes tussen zijn even later volledig weg te ebben. Stralend wereldleiders die Sri Sri loven. Dan schrijdt zinnen. ,,Denk aan uw leeftijd. We gaan stapt ze het podium af. Massahysterie of Sri Sri blootsvoets naar het podium. Breed terug naar de periode voor onze geboorte. mirakel? Katrien Hertog, vrijwilligster bij glimlachend stelt hij zijn eerste vraag: ,,Did Als onze geest verruimt, rust ons lichaam.

The Art of Living, is enthousiast na afloop. you make any mistakes today?’’ De zaal roept Ontspan u. Ontspan u nog meer.’’ Ik dobber ,,Toen Sri Sri jong was, heeft hij veel genevan ,,Yes!’’ ,,Old mistakes or new ones?’’ vredig op de golven van het al. Alles is warm, zingen verricht. Hij is ermee gestopt toen ,,Old ones!’’ klinkt het in koor. Waarna Ravi gezellig en rustig. Er zijn geen zorgen, naute veel mensen alleen daarvoor naar hem Shankar ons aanbeveelt vooral geen oude welijks nog gedachten. kwamen. Maar ik hoorde dat hij het onlangs vergissingen te maken, maar steeds nieuwe, in Zweden opnieuw deed en nu vanavond want daar kunnen we van leren. Zonder veel hier. Waarom? Sri Sri is hier in de eerste verdere poespas is het dan tijd voor enkele plaats om te strijden tegen depressie. Dat is stretch-, ademhalings- en meditatieoefeSpreek en ik zal gezond worden ook een vorm van energie die zich razendningen die door een jonge kerel naast Sri Het is halftien en Sri Sri kijkt op zijn klok. snel verspreidt. Sri Sri wil tonen dat er een Sri expressief worden uitgebeeld en op een Normaal zit de initiatiecursus erop, maar hij andere vorm van energie bestaat.’’ scherm worden geprojecteerd. Sri Sri zelf maakt nog tijd voor iets speciaals. ,,Heeft er doet voorzichtig mee, maar laat vooral zijn iemand pijn?’’ Een vrouw komt naar voor, zachte, hoge maar meeslepende stem het ze wijst op haar rug. ,,Ja, je had pijn, maar is werk doen. We beginnen met een lichte jogze er nu nog? Zoek je naar je pijn? Mis je ze De wonderbaarlijke vermenigvuldiging ging ter plaatse, stretchen onze armen onder al?’’ De vrouw zegt geen pijn meer te hebVoor Ravi Shankar zijn ademhalingstechhet motto en worden aangemoedigd om van ben. Sri Sri heeft haar niet aangeraakt, hij nieken, relaxatie, yoga en meditatie de weg de pijn te genieten. Dan volgt een expressief heeft alleen gesproken, gekeken en geglimnaar de redding van de wereld. De Indische moment waarbij we eerst luid brullen als lacht. Langzaam vormt zich een processie spirituele leider staat aan het hoofd van wat een leeuw, met de tong zo ver mogenaar eigen zeggen de grootste ngo ter lijk uit de mond en de handen klauwereld is. Zijn vrijwel volledig door wend voor ons uit. Vervolgens moeten vrijwilligers gerunde organisatie The De tijdloze waarden van we lachen op bevel, achtereenvolgens Art of Living zou in haar vijfentwinSRI SRI RAVI SHANKAR hardop, in stilte en binnensmonds. tigjarige bestaan al meer dan twinDe goeroe van het geluk glundert. De tig miljoen mensen bereikt hebben. *compassie voor alle leven aanwezige camera’s zoomen gretig in *verantwoordelijkheid tegenover onze planeet Slachtoffers van rampen krijgen weer op ons bevrijdend moment van amahoop, agressieve gevangenen worden *geweldloosheid teurtoneel. verlichte geesten, hele dorpen in India *medeleven en liefde Het hoogtepunt van de avond nadert. krijgen gratis onderwijs en zweren *vriendelijkheid en samenwerking De hele zaal voert nu de ademhaalcohol en tabak af. Voor de wereld *generositeit en delen lingsoefening uit die ik de man naast die door stress, agressie, oorlogen, ter*integriteit, eerlijkheid en oprechtheid me eerder heb zien doen. Handen rorisme en milieuvervuiling geplaagd *matigheid in wat je onderneemt met de vingers open omhoogsteken wordt, heeft de immer glimlachende *hulpvaardigheid en ondertussen diep inademen. De Indiër een duidelijke boodschap. De *engagement en verantwoordelijkheid handen samenknijpen en naar onder wereldbevolking moet inzien dat trekken tijdens het harde uitademen. we allemaal deel zijn van een groter Een hele horde stoomlocomotieven trekt geheel. Door een hernieuwing van de spivan mensen met - voornamelijk - lage rugzich op gang. Voor Sri Sri is ademhaling ritualiteit (en dat is wat anders dan religie) pijn. De wonderbaarlijke genezingen gaan heel belangrijk, legt hij uit. Als we inadekunnen we leren leven in harmonie. We onverdroten verder, ook al geeft Sri Sri een men, ontvangen we energie; als we uitadepaar keer aan dat het de laatste is. Het is zullen ons bewust worden van onze verantmen, verlaten de giftige stoffen ons lichaam. steeds hetzelfde ritueel. Hij vraagt waar de woordelijkheid in de wereld en een aantal Hij heeft het over ohm, de klank die we zulpijn is, en maakt een grapje over het feit dat tijdloze waarden als medeleven en generosilen produceren om te mediteren. ,,Ohm is ze weg is. Een keer geeft hij het advies om teit in ere herstellen. onvoorwaardelijke liefde. Ohm is de meest Dat u nog nooit van The Art of Living hebt op een harde matras te slapen. Meestal volzuiverende klank. Ohm komt diep uit onze staat zijn glimlach, sommige mensen moegehoord, is best aannemelijk. In Nederland buiken, stijgt op en bereikt onze lippen.’’ We ten eens diep in- en uitademen en de ogen staat een tak van de organisatie al een decenademen diep in en stoten met gesloten ogen sluiten. Weg pijn. Slechts één vrouw is hardnium op poten, in Vlaanderen is er pas sinds

DSM M A G A Z I N E 2 december 2006

19

een jaar sprake van. Hoeveel leden de organisatie wereldwijd telt, is moeilijk te zeggen.

The Art of Living neemt het niet altijd zo nauw met cijfers. Op het vijfentwintigjarig jubileum in februari 2006, op de terreinen van de luchthaven van Bangalore, India, waren naargelang de bron enkele honderdduizenden tot 2,5 miljoen aanwezigen. En de dvd die Ravi Shankar me na ons onderhoud in handen stopt, spreekt consequent over drie miljoen. Ach, wie zou er armoe lijden om een mondje meer?

Tijdens zijn verblijf in Brussel, waar hij onder meer te gast is op een congres over bedrijfscultuur en spiritualiteit, betrekt Shankar een suite in het Brusselse Sheraton.

In de kamer liggen witte doeken op de grond. In een hoekje zit een drietal Indische vrouwen; twee stevige, in het wit gehulde Indiërs met een stuurse blik nemen de rol van lijfwacht op zich. Sri Sri schrijdt binnen. Hij is zoals steeds helemaal in het wit gekleed en begroet ons minzaam. >> Uw biografie vermeldt dat u op de leeftijd van vier jaar al geregeld in ,,diepe meditatie’’ werd aangetroffen en uit een spirituele familie komt. Wat voor een kindertijd had u?

Ik had veel contact met heilige mannen en geestelijke leiders. Mijn leraars waren volgelingen van Mahatma Gandhi. Zij gaven me allemaal veel aandacht en waardering.

Ik zeg altijd dat ik mijn jeugd doorgebracht heb tussen oude mensen en dat het erop lijkt dat ik mijn oude dagen tussen jongeren zal slijten. (lacht) Dat ik als kind kon mediteren, is op zich natuurlijk ongewoon, maar ik vond het heel normaal. Het is een gave, een talent. >> Is dat dan een kwestie van voorbestemdheid of vrije keuze?

Het talent dat iemand heeft, is het zaad van zijn toekomst. Maar wat je ermee doet, is een kwestie van vrije wil. >> Kunt u wat meer vertellen over uw belangrijkste techniek, Sudarshan Kriya, een ademhalingstechniek die u in 1982 bedacht?

Nadat ik tien dagen in stilte had doorgebracht, gaf ik mijn eerste les. De techniek is erop gebaseerd dat er een ritme leeft in het lichaam, de hersenen, het hart, de emoties.

Door ongeveer een uur op een ritmische manier te ademen, voelt iedereen zich licht en gelukkig. Het vergt enige oefening, maar iedereen kan het leren. >> Zelf lijkt u de hele tijd vriendelijk en gelukkig. Wordt u nooit boos?

Soms probeer ik woede te tonen, maar het lukt niet. (hilariteit) Niemand gelooft het.

En dan moet ik er zelf ook mee lachen. >> Hebt u een gezin, een vrouw, kinderen?

Nee, ik heb het te druk om daar zelfs maar aan te denken. >> Gelooft u in reïncarnatie?

Ja. We zeggen dat energie en intelligentie onvernietigbaar zijn. Net zoals de materie wordt gerecycleerd, komt de geest, die energie is, ook terug. Weten wie je vroeger bent geweest, is niet moeilijk met de huidige psychoanalyse en regressietherapie. Die technieken hanteren wij in India ook. Ja, ik heb een idee van wie ik vroeger ben geweest, maar dat hou ik liever voor mezelf. >> Vijfentwintig jaar geleden richtte u The Art of Living Foundation op. Vanwaar

haar wereldwijde succes?

Om te beginnen is het een hele nuttige organisatie, die bovendien vrij is van dogma’s en vooroordelen. Ze sluit niemand uit en iedereen houdt er van. Het is een hele open oproep voor geweldloosheid en vrede.

Het is vanzelfsprekend dat mensen daar gehoor aan geven.

Sri Sri Ravi Shankar. © afp

depressief. Sommigen zouden euthanasie als excuus kunnen gebruiken om zelfmoord te plegen. Terwijl er toch andere oplossingen zijn.

Natuurlijk kan er een uitzondering gemaakt worden voor mensen die heel oud zijn, die hevige pijn voelen en voor wie er geen andere uitweg is.

>> U benadrukt de waarde van alle leven op aarde.

Betekent dat dat u vegetarisch leeft?

Ik ben een vegetariër en propageer vegetarisme, maar het is geen voorwaarde voor wie deelneemt aan onze programma’s.

>>Klopt het dat u tegen het gebruik van alcohol en tabak bent? Een aantal Indische dorpen heeft zich onder uw invloed alcohol- en tabaksvrij verklaard.

Dat klopt. Alcohol is een groot probleem in de ontwikkelingslanden, dat bovendien samenhangt met huiselijk geweld.

Mannen die drinken, slaan hun vrouw en zetten het hele dorp op stelten. Ook tabak vormt een aanzienlijk gezondheidsrisico.

>> U verbindt opvallend genoeg ook geen religieuze verplichtingen aan uw programma.

Dat klopt. Ik ben een hindoe en de wortels van mijn visie liggen in het hindoeïsme, maar ik heb er een seculiere variant van gemaakt. Mijn visie draait om een seculiere spiritualiteit. Je moet niet in God geloven om spiritualiteit te ervaren. De boeddhisten en de taoïsten geloven niet in een god. Maar ze geloven allemaal in humanisme. >> Een van de sprekers op uw zilveren jubileum in Bangalore was Filip Dewinter van het Vlaams Belang, een man die racisme en intolerantie predikt. Was dat dan een vergissing?

Het is altijd onze bedoeling om mensen van diverse ideologieën samen te brengen.

Extreem, links, rechts of midden, ze komen allemaal. En als hun visie daardoor verbreed wordt, ben ik daar verdomd gelukkig mee.

Wat is het nut om alleen maar gelijkgestemde zielen samen te brengen? We moeten mensen samenbrengen met meningsverschillen. Dan pas kan het programma succesvol zijn. >> Uw organisatie is actief in gevangenissen, waar ze naar verluidt ook met terroristen werkt. Hoe kunt u hen helpen zonder de oorzaken weg te nemen, zoals onrechtvaardigheid, frustratie en de radicale islam?

Die oorzaken kunnen wij niet wegnemen.

Daar moeten we eerlijk in zijn. Wat we wel kunnen doen, is de blik van de kinderen verruimen die nu alleen maar islamitisch onderwijs krijgen. Om hen te laten zien dat er ook andere dingen zijn. Als de geest en het hart van mensen worden geopend, worden ze geen fanatieke fundamentalisten.

Onderwijs is het antwoord. >> Om wat preciezer te weten waarvoor u staat, zou ik u graag een paar ethische kwesties voorleggen. Wat denkt u over gelijke rechten voor mannen en vrouwen?

Daar ben ik helemaal voor. Vrouwen moeten zelfs geen gelijke rechten vragen aan mannen, want dat impliceert dat ze de mindere zijn. Ze moeten ervan uitgaan dat ze

gelijke rechten hebben. >>Wat denkt u over kinderarbeid?

Daar ben ik volledig tegen. Een kind zou niet moeten werken voor zijn achttiende.

Daarom hebben we meer dan honderd scholen geopend in India, waar we arme kinderen gratis maaltijden en onderwijs geven. Dan hoeven ze geen job te zoeken.

Als je alleen maar tegen kinderarbeid bent en geen alternatief biedt, plegen de kinderen zelfmoord. >>Wat vindt u van de doodstraf?

De doodstraf belet een veroordeelde om zich te beteren. Soms maakt het hem zelfs tot een martelaar. Ik denk dat in elke misdadiger een slachtoffer zit dat om hulp roept.

We moeten ons dus afvragen hoe we hun geestesgesteldheid kunnen veranderen.

Levenslang vind ik wel een mogelijke straf, maar de doodstraf is geen verstandige oplossing. >>Wat denkt u over abortus?

Dat is een heel gevoelig onderwerp waar ik meestal geen commentaar op geef. Ik vind dat het aan de ouders is om te beslissen.

Maar ik ben wel radicaal tegen de vrouwelijke foeticide die op dit moment plaatsvindt in India, Afrika en Griekenland, waar abortussen worden uitgevoerd zodra men weet dat de baby een meisje zal zijn. We zijn een grote campagne begonnen om mensen bewust te maken van het feit dat meisjes en jongens gelijkwaardig zijn. >>En euthanasie?

Daar ben ik momenteel geen voorstander van. In Europa is 27 procent van de mensen

>> De betalende cursussen van The Art of Living worden bijna allemaal door vrijwilligers gegeven. De organisatie springt volgens critici niet altijd even transparant om met haar financiële gegevens. Waar gaat het geld naartoe?

In principe gaat zeventig procent van de inkomsten naar humanitaire projecten, al kruipt er ook geld in de organisatie van de cursussen - huurgeld, verwarming enzovoort. We hanteren een volledig open boekhouding, die door een externe accountant wordt geverifieerd en die op elke nationale website terug te vinden is. In België is dat nog niet het geval, omdat we in een oprichtingsfase zitten. Maar onze administratiekosten zijn bijvoorbeeld veel lager dan die van andere non-profitorganisaties, omdat alles gedragen wordt door vrijwilligers. >> Anders dan andere goeroes en yogameesters omringt u zich niet met popsterren en acteurs, maar liever met politici.

Hoe komt dat?

Iedereen die komt, is welkom. Maar ik werk het liefst met gewone mensen. Het zijn niet de politici die het verschil zullen maken in de wereld, want dan hadden ze dat al lang gedaan. Het zijn de gewone mensen die veranderingen in gang zetten. De veranderingen hebben nu al plaats. Grote aantallen mensen zijn gelukkig. Binnenkort heb ik een workshop voor 500.000 mensen in Mumbai. In Kerala en Tamil Nadu wordt telkens ongeveer een miljoen mensen verwacht. Ik ben in Frankrijk geweest en in de VS. Telkens bereik ik mensen die zich vervolgens engageren. Maar ik weet het: het is nog niet genoeg. We moeten veel meer doen, maar ik ben optimistisch.

www.artofliving.org; www.artofliving.be

DSM M A G A Z I N E 2 december 2006

21