DE VERANKERINGSGIDS Een verankeringssysteem op maat van uw behoeften? Wij adviseren u daar graag bij.
pagina 1
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
INLEIDING Er bestaan tegenwoordig zoveel verankeringssystemen voor professionals dat het niet altijd eenvoudig is om te bepalen welk systeem zich het best voor je toepassing leent. Soms zal je rekening moeten houden met het gewicht, met het materiaal, of met de omgeving. In deze gids bundelen we al onze tips om je te helpen het ideale verankeringssysteem voor jouw bouwplaatsen te kiezen.
pagina 2
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
INHOUD
DE VERSCHILLENDE VERANKERINGSTYPES OP DE MARKT
4
BETON, BAKSTEEN, NATUURSTEEN: WELK TYPE VERANKERING VOOR WELKE ONDERGROND?
7
HOE KIES EN BEPAAL JE HET JUISTE FORMAAT MECHANISCHE ANKERS?
10
ALLES OVER CHEMISCH VERANKEREN
13
pagina 3
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
DE VERSCHILLENDE VERANKERINGSTYPES OP DE MARKT Er bestaan verschillende verankeringssystemen. Twee elementen zijn heel belangrijk om het gepaste type te kiezen: de ondergrond waarin je verankert en het stuk dat je moet verankeren. Alle types hebben voor- en nadelen. We overlopen de verschillende types en gaan na op welke punten ze van elkaar verschillen.
VERANKEREN, WAT WAS DAT OOK WEER? Verankeren is, zoals je weet, een techniek die twee stukken aan elkaar bevestigt. Dat kan met: Nagels
Mechanische ankers
Schroeven
Chemische ankers
Lijm Nagels moeten voorbehouden blijven voor lichte verankeringen. Ze lenen zich voor dragers van heel bestendig materiaal dat niet aan trillingen wordt blootgesteld en tegen een stoot kan. Hiermee breng je uiterst snel een verankering tot stand. Verankeren met lijm vergt geen specifiek gereedschap. Schroeven dienen dan weer om ankers te doen uitzetten of om iets rechtstreeks te verankeren.
MECHANISCH OF CHEMISCH VERANKEREN DE TWEE GROTE FAMILIES Mechanische ankers Bij dit type verankering gaat het anker zich in het materiaal van de ondergrond vastzetten; dat gebeurt doorgaans door expansie. Sommige van die mechanische ankers bieden uitkomst bij isolatieproblemen.
Chemische of “hechtende” ankers Dit type verankering, verschillend van verlijming, wijzigt de structuur van het materiaal van de drager niet. Het maakt gebruik van de natuurlijke ruwheid van het materiaal om daarin te worden geïntegreerd en zich erin vast te zetten. Een mengsel van producten (een hars en een katalysator, die het uitharden van het product versnelt) zorgt voor de uiteindelijke weerstand.
pagina 4
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
MECHANISCHE ANKERS DIE UITZETTEN EN CHEMISCHE ANKERS: WAT ZIJN DE VERSCHILLEN? Er bestaan 4 grote verschillen:
Een verschil in werking
Terwijl het chemisch anker een geboorde opening opvult, gaat het mechanisch anker zich vastzetten door elementen te verplaatsen. Die verplaatsing zet druk op het materiaal van de drager. Daarbij moeten bepaalde voorzorgen worden getroffen, en moet je o.a. rekening houden met de hartafstand van de ankers. Moeten er verankeringen van bijvoorbeeld een balkon worden verricht, dan moet je ook letten op de afstand tot de rand van de vloerplaat. Bij verkeerd hameren zou je wel eens kunnen eindigen met barsten en dus net het omgekeerde effect verkrijgen.
Alles draait om vereisten
Algemeen kies je voor een mechanisch anker als er geen afstandsvereisten tussen de ankers of tot de rand van de vloerplaat gelden, als het materiaal van de drager heel bestendig is of als je een bevestiging wenst waarbij iets onmiddellijk onder druk moet komen te staan. Bij het chemisch verankeren zullen er geen krachten onmiddellijk op het materiaal inwerken; in dat opzicht gelden er voor het materiaal van de drager dus geen beperkingen; de oorspronkelijke stevigheid van de drager verandert evenmin.
De tijd voor het aanbrengen
Het echte voordeel van het expansieanker is dat je ze in een mum van tijd kan aanbrengen: je boort, brengt het anker aan, schroeft vast en kan het meteen volop belasten. Bij chemische ankers moet je een bepaalde wachttijd respecteren. Eerst moet je een gat boren, dat volledig stofvrij maken en het product correct in het gat injecteren. Daarna moet het product volledig drogen voor het anker kan worden belast.
De vakgebonden problemen
Timmerlui, stukadoors, elektriciens, om er enkelen te noemen, hebben allemaal heel eigen problemen als het op verankeren aankomt. Houtwerk, een kabelgoot of een verlaagd plafond worden nu eenmaal niet op dezelfde wijze verankerd.
Binnen iedere productfamilie (mechanisch of chemisch anker), bestaan er verschillende types aangepaste verankeringen.
BIJVOORBEELD Ben je timmerman en moet je het gebinte op de structuur van het gebouw aanbrengen? Dan zal je aan bepaalde vereisten - vooral op het vlak van stevigheid en veiligheid - moeten voldoen. Door de bouwplaatsvereisten zullen hoekijzers niet altijd de optimale oplossing bieden‌ In ieder geval bevatten beide ankergamma’s een oplossing vinden die aan je noden tegemoetkomt.
pagina 5
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
HEEL GEVARIEERDE ANKERGAMMA’S
Het snelbouwanker Snelbouwankers behoren tot het gamma dat het meest op bouwplaatsen wordt gebruikt, omdat ze zo sterk zijn. Er bestaan tientallen soorten snelbouwankers die variëren naar lengte, diameter of nog, naar samenstelling (roestvast, gegalvaniseerd, …). Elk model werd voor een heel specifieke toepassing ontworpen.
De zogenaamde universele ankers Die kunnen in ieder type materiaal worden aangebracht. Ze zijn bijzonder nuttig voor het verankeren van kleine stukken en worden heel frequent gebruikt door elektriciens om, bijvoorbeeld, stopcontacten of schakelaars te plaatsen.
Meer specifieke ankers Maar er bestaan ook meer specifieke ankertypes die dienen om lasten bij heel specifieke krachten te verdelen. In dat geval is er slechts een specifiek anker voor het type materiaal (beton, baksteen, bouwblok, enz.) . Denk maar aan snelbouwankers die alleen in beton worden aangebracht.
pagina 6
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
BETON, BAKSTEEN, NATUURSTEEN: WELK TYPE VERANKERING VOOR WELKE ONDERGROND? Welke werken je ook moet verrichten, los van het feit of die binnen dan wel buiten moeten gebeuren, … zonder verankeringssystemen kom je niet ver. Ze bestaan niet alleen in verschillende vormen (nagel, lijm, ankers, …), maar verschillen ook naargelang het materiaal en de lasten die je moet monteren. We gaan samen na welke systemen het meest geschikt zijn voor verschillende dragers en met welke criteria je rekening moet houden om iets correct te bevestigen. De gamma’s van fabrikanten bevatten heel wat producten die een oplossing bieden voor uiteenlopende problemen. Per materiaaltype bestaat er dus niet een specifiek model, maar een hele resem bevestigingssystemen die zich voor alle ondergronden lenen: Hol (holle baksteen, holle betonblokken, gipsplaten, …) Vol (beton, volle baksteen, volle betonblokken, steen, cellenbeton, …)
Steen, beton, baksteen of volle betonblokken: dit zijn bijzonder sterke dragers die hele hoge lasten kunnen torsen. Cellenbeton en gipstegels zijn dan weer zacht en broos en vergen bepaalde voorzorgsmaatregelen.
pagina 7
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
WELK VERANKERINGSSYSTEEM VOOR WELKE ONDERGROND? Chemische verankering Dit systeem geldt algemeen als het meest geschikt voor materiaal waarvan men niet weet of het echt wel sterk is en voor holle materialen als bouwblokken of baksteen. Maar chemische ankers kunnen ook worden gebruikt voor volle materialen, zoals beton. Voorwaarde is wel dat het oppervlak voldoende hecht. Ankers die moeten worden vastgeschroefd, zijn dan weer meer geschikt voor gipsplaat.
Kunststof- of nylonankers Die lenen zich voor alle soorten dragers (vol, hol, zacht, ‌). Elektriciens gebruiken dit type vaak om lichte elementen zoals schakelaars te monteren.
Mechanische ankers Die dienen meestal voor slechts een type materiaal. Een snelbouwanker is bijvoorbeeld geschikt voor beton, net zoals een betonschroef, zoals de naam al aangeeft. Beton, baksteen en natuursteen zijn heel courante bouwmaterialen waarop professionals verschillende soorten verankeringen tot stand moeten brengen (lichte of middelzware belastingen, m.a.w. gewichten van 0 tot 200 kg), met soms heel bijzondere vereisten (regen, warmte, koude, corrosie, vocht, ‌) zonder daarbij de regelgeving te vergeten.
Dat betekent dus dat de drager niet als enige bepaalt welk bevestigingssysteem je moet gebruiken. Het type anker dat tegemoetkomt aan de gestelde eisen, wordt bepaald door een geheel van elementen.
page 8
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
WELKE VRAGEN MOET JE STELLEN OM HET VERANKERINGSSYSTEEM TE KIEZEN? Om het juiste bevestigingssysteem te kiezen bestaat er een geheugensteuntje dat professionals vaak gebruiken. de 3 W’s. Met andere woorden:
WAT? Wat voor een stuk wil ik bevestigen?
WAAROP? Op welke drager? (baksteen, bouwblokken, beton, enz.))
WAARMEE? Wat schrijven de reglementen voor?
Wat zijn de afmetingen?
Afstand tussen de ankers?
Wat zijn de lasten waartegen het stuk bestand moet zijn?
Sterkte van het materiaal? Atmosferisch
Het zo nauwkeurig mogelijk beantwoorden van al die vragen leidt je naar een optimaal mechanisch, chemisch, roestvast of misschien wel kunststof anker, … Dan hoef je je alleen nog maar tot een fabrikant te wenden en je probleem voor te leggen.
pagina 9
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
HOE KIES EN BEPAAL JE HET JUISTE MECHANISCHE ANKER EN ZIJN FORMAAT? Mechanische ankers bestaan er in heel wat gamma’s en groottes. Om iets duurzaam in beton te verankeren, moet vooral het formaat van het mechanische anker goed zitten. Daarbij moet je rekening houden met bepaalde belangrijke criteria zoals de ankerdiameter en zijn lengte. Vooral over de lengte van het anker denk je maar beter twee keer na, zeker als het op de veiligheid van personen aankomt. De grootte van het anker is cruciaal voor optimale bevestigingen in beton. De mechanische weerstand hangt rechtstreeks af van de diameter van het gebruikte anker. De diameter is met andere woorden essentieel.
De grootte van het anker wordt, afhankelijk van de belasting, ingedeeld in drie categorieën:
BELASTING
MINDER DAN 20 KG
VAN 20 KG TOT 50 KG
MEER DAN 50 KG
GEBRUIKTE DIAMETER
VAN 3 TOT 5,5 MM
TUSSEN 6 EN 8 MM
VANAF 10 MM
Professionals krijgen uiteraard wel met veel grotere belastingen te maken.
pagina 10
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
DE JUISTE LENGTE EN HET JUISTE FORMAAT ANKER BEPALEN De lengte van het anker hangt af van de dikte van het stuk dat moet worden bevestigd. Je hoeft helemaal geen groter anker te kiezen voor meer stevigheid; fabrikanten optimaliseerden immers de verankeringsdieptes voor optimale prestaties.
ONS ADVIES Pas de basisregel toe om je niet te vergissen Pas de basisregel toe om je niet te vergissen Ook om te bepalen welk type mechanisch anker je in beton moet gebruiken (anker in RVS, gegalvaniseerd snelbouwanker, betonschroef, ‌), wat de aangepaste diameter en de ideale lengte is, moet je de juiste vragen stellen. Pas daarom de basisregel toe, die je inmiddels goed kent: wat, waarop en waarmee, met andere woorden:
1 Wat wil ik met het anker bevestigen?
2 Waarop?
Neem rustig de tijd om de mechanische ankers voor beton te kiezen. Door de juiste vragen te stellen en die correct te beantwoorden kan je de precieze diameter en ideale lengte bepalen. Zo kom je tot een professioneel, stevig en duurzaam resultaat. Een gepast mechanisch anker heeft de juiste uittrek-, schuif- en torsieweerstand en zorgt ervoor dat de verankerde elementen stevig blijven zitten.
pagina 11
3 Wat zijn de knelpunten? (reglementaire bepalingen, weerstand, gebruik, atmosferische vereisten, enz.)
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
WAAROM IS HET ZO BELANGRIJK OM HET JUISTE ANKERFORMAAT TE KIEZEN? Het juiste formaat anker is essentieel, vooral als er stukken moeten worden verankerd die een impact kunnen hebben op de veiligheid van personen. Zo gebruik je om een stuk van 1 ton te verankeren maar beter geen anker dat niet tegen dergelijke belasting bestand is. De lengte en diameter van mechanische ankers moeten beantwoorden aan de noden van de te verankeren stukken. Het komt erop aan om de tot stand te brengen verankering goed te bepalen. Een nauwkeurige en correcte keuze vormt een voorwaarde voor een in de tijd duurzame verankering die tegemoetkomt aan alle criteria, vooral die op het vlak van veiligheid. Maar er zijn nog belangrijke elementen waarmee je rekening moet houden, zoals klimaatomstandigheden of reglementaire vereisten.
Bepaalde mechanische ankers worden vaker gebruikt door bepaalde beroepscategorieĂŤn TIMMERMAN
AFWERKER
Het beroep van timmerman die ingrijpt op de structuur van gebouwen is strikt gereglementeerd. Hij zal voor matige tot zware belastingen dus veel sneller naar mechanische ankers (snelbouwankers of betonschroeven) grijpen.
De afwerker gebruikt specifieke verankeringen (ook wel slagankers genoemd) om schroefdraden, vooral dan van verlaagde plafonds te bevestigen.
ELEKTRICIEN
METAALBEWERKER
Een elektricien gebruikt dan weer gemakkelijker universele ankers, om zijn lichte verankeringen tot stand te brengen.
De metaalbewerker kan gebruik maken van speciale ankers om bijvoorbeeld borstweringen op terrassen of balkons in beton te verankeren.
pagina page 12 12
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
ALLES OVER CHEMISCH VERANKEREN Chemisch verankeren is een specifiek type bevestiging. Anders dan bij de mechanische variant wordt in plaats van een bevestigingsanker hars gebruikt. Wat is het belang daarvan? Bestaan er verschillende types van? Onlangs bracht SPIT een nieuw chemisch anker op de markt: het Easymix anker.
CHEMISCH VERANKEREN OPGEFRIST Chemisch verankeren is een procedé waarbij het gat wordt gevuld met hars om iets in het materiaal van de drager te bevestigen. In de eerste plaats moet je de samenstelling van de drager controleren; die moet voldoende ruw zijn opdat de hars zich kan hechten en voldoende hechtkracht hebben voor een optimale verankering.
WELKE VOORDELEN BIEDT CHEMISCH VERANKEREN? Chemisch verankeren biedt tal van voordelen:
STERK
KRACHTIG
VEELZIJDIG
Sterk: door het gat te dichten wordt de drager weer stevig en wordt die - anders dan bij mechanisch verankeren - niet blootgesteld aan bijkomende belastingen.
Door de hoge hechtkracht is dit procedé bestand tegen zware lasten.
Dit anker is nagenoeg universeel en kan zowel voor bouwblokken, baksteen, beton, coating, … worden gebruikt.
pagina 13
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
WELKE TYPES CHEMISCHE ANKERS BESTAAN ER? Chemische ankers bestaan uit vier grote families. Die worden bepaald op basis van de gebruikte hars:
Polyesterhars
Hybride hars
enkel voor verankeringen binnenshuis
benadert heel dicht gerestaureerd beton
Vinylesterhars
Epoxyhars
dit is een heel polyvalente (binnen, buiten) hars die zich onderscheidt door zijn hoog prestatievermogen (aardbevingsgevoelige, warme, koude regio’s)
is uiterst performant en leent zich voor extreme omstandigheden of voor gevoelige omgevingen (kerncentrales, ‌)
pagina 14
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
VOOR- EN NADELEN VAN DE VERPAKKINGEN De meeste chemische ankers zitten verpakt in patronen die twee producten bevatten: een hars en een katalysator. Voordat ze in de drager worden geĂŻnjecteerd, worden beide producten in een spuitmond vermengd.
VOORDELEN
NADELEN
De bestanddelen lopen niet uit.
De inhoud van het hele patroon moet in een keer worden gebruikt.
Dit type anker is gemakkelijk en kan quasi onmiddellijk worden gebruikt: de producten zijn reeds bereid.
Het lege patroon moet naar een specifiek inzamelpunt.
De schroef om het object te bevestigen mengt ook de producten.
Het product loopt gemakkelijk uit. Het product is gevoelig voor temperatuurschommelingen.
Dit type hars is zuiniger en leent zich voor standaardmontages (vaak hooguit 2 of 4 verankeringen). Je blijft niet zitten met restjes hars, verspilt geen product en hoeft het patroon niet weg te werpen. Interessant voor een hele reeks chemische verankeringen.
Soms worden chemische ankers ook in afzonderlijke doses verkocht. Die zijn niet zo courant op de markt verkrijgbaar.
pagina 15
DE VERANKERINGSGIDS VOOR PROFESSIONALS UIT DE BOUW
EASYMIX, EEN BAANBREKENDE VERNIEUWING VOOR CHEMISCH VERANKEREN Rekening houdend met al die elementen ontwikkelde SPIT een revolutionair chemisch anker: het Easymix chemische anker. Opzet was om voorgoed komaf te maken met alle vereisten voor het aanbrengen van een traditioneel chemisch anker, het boren niet te na gesproken.
Eenvoudig en vooraf gedoseerd Het Easymix anker is een vooraf gedoseerd gebruiksklaar chemisch anker. Het is bijzonder eenvoudig te gebruiken: boor een gat, breng het chemisch anker erin aan en… de klus is geklaard. Het anker bestaat uit een cilindervormig zeef van kunststof met alle noodzakelijke elementen.
Niet meer schoonmaken, geen spuitmond en geen afval Bij chemische ankers die verpakt zitten in een patroon moet het gat stofvrij zijn voordat je het chemisch product kan aanbrengen. Bovendien moet je ook de hoeveelheid te injecteren product heel precies bepalen. En als er nog product in het patroon overblijft, moet je ermee naar het recyclagepark om het patroon weg te werpen. Met het Easymix anker is het product al heel nauwkeurig gedoseerd. Je hebt dus geen spuitmond of pistool nodig en spaart een rit naar het recyclagepark uit. Tegenwoordig zijn steeds meer ondernemingen begaan met het milieu en roepen ze verspilling een halt toe. Verpakkingen voor eenmalig gebruik lijken dus beter in lijn met de «no waste”-logica.
Een volledige kit aangepast aan de standaardtoepassingen Opdat ze zich optimaal zouden lenen voor klassieke montages werd ook over de verpakking van het Easymix chemisch anker nagedacht. In de meeste gevallen moeten 4 punten worden bevestigd (schotelantenne, waterverwarmer, poort, enz.). Daarom wordt het Easymix anker per 4 doses verkocht. De volledige kit (4 ankers + 4 bouten + 4 moeren + 4 borgringen) biedt hetzelfde eindresultaat als een klassieke verpakking. En ook al gebruik je slechts twee doses, dan nog kun je de twee andere perfect 12 maanden bewaren op voorwaarde dat je ze niet opende.
Een baanbrekende innovatie Het Easymix anker is een werkelijk baanbrekende innovatie, alleen al omdat de montage aanzienlijk wordt vereenvoudigd. Door het aantal handelingen tot een minimum te beperken (boren, aanbrengen van het anker en vastdraaien) zorgt dit anker voor een radicale ommekeer in het gebruik van het chemisch anker.
Chemisch verankeren is een haast universeel bevestigingsprocedé met vele voordelen. Anders dan de mechanische variant stelt dit procedé geen vereisten aan de drager en blijkt het bijzonder opgewassen tegen zware lasten. Wat wel belangrijk is, is dat je het juiste anker kiest. Het Easymix anker dat recent op de markt kwam; dient zich aan als een revolutionair chemisch anker dat montage drastisch vereenvoudigt door het aantal handelingen te beperken. En door de handige verpakking voorkomt dit anker bovendien verspilling; je kunt met andere woorden heel nauwkeurig doseren voor een professioneel resultaat.
pagina 16
TOT BESLUIT Als professional moet je wel vaker teruggrijpen naar een of ander verankeringssysteem, maar als je iets ongewoon moet verankeren kan dat al snel kopzorgen veroorzaken. We hopen met deze gids een antwoord te hebben aangereikt voor je vragen en alle twijfel voor je volgende verankering te hebben weggenomen. Interesse voor de SPIT Paslode verankeringssystemen? Aarzel dan niet om contact op te nemen met onze specialisten; zij staan klaar om u te adviseren.
‘t Hofveld 3 I 1702 Groot-Bijgaarden I BelgiĂŤ