Surlariçi Sevgi Ağı Projesi

SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Surlariçi’nde Kentsel Değişim Eskiden Lefkoşa’nın kalbi olan Surlariçi’nin merkez olma özelliğini yitirişi, ilk olarak İngiliz dönemine rastlar. İngiliz Sömürge Yönetimi’nin merkezsizleştirme politikası neticesinde iş hayatı Surlariçi’nden yavaş yavaş dışarıya çıkmaya başlar.

Prof. Dr. Naciye Doratlı’ya göre zaman içinde Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlar arasındaki şiddet olaylarının artışı, saldırı altındaki Kıbrıs Türk toplumunun Surlariçi’nden Gönyeli’ye doğru güvenli bir koridor oluşturmasına neden olur.

Güvenlik kaygısıyla Surlariçi’ni terk etmeye başlayan Kıbrıslı Türkler önce 1964 yılında, Birleşmiş Milletler tarafından iki toplum arasında ‘Yeşil Hat’tın çekilmesiyle, ardından 1974’ün Ağustos ayında ‘Ara Bölge’nin oluşturulmasıyla Surlariçi’nin kuzeyini boşaltır.

Bu süreç halen devam etmekte olup, 1995’de Surlariçi’nde toplam merkezi aktivite % 31.8 iken 2012’de bu oran % 14.99’a düşmüştür.

Confidential

2

Marketing Activities SURLARİÇİ SEVGİ AĞI PROJESİ

Confidential

9

6

SURLARİÇİ SEVGİ AĞI PROJESİ Bir Lokasyon Olarak Surlariçi

Nüfus

Surlariçi, ‘Akkavuk’, ‘Ayyıldız’, ‘Yeni Cami’, ‘Kafesli’, ‘Haydarpaşa’, ‘Selimiye’, ‘Abdi Çavuş’, ‘İplikpazarı’, ‘Karamanzade’, ‘Arabahmet’, ‘Mahmut Paşa’ and ‘İbrahim Paşa’ olmak üzere toplam 12 mahalleden oluşur.

Surlariçi ve kuzeyi, aralarında Cumhurbaşkanlığı Ofisi, Mahkemeler, Tapu Dairesi, Posta Dairesi gibi merkezî kuruluşlarla Selimiye Camii, Bedesten, Kumarcılar Hanı, Büyük Han, Mevlevi Tekke Müzesi, II. Mahmut Kütüphanesi, Taş Eserler Müzesi, Lüzinyan Evi, Venedik Sütunu ve Girne Kapısı gibi Lefkoşa’nın turistik merkezinin konumlandığı bir bölgedir. Lefkoşa’nın kuzeyini surlarla ören bölge, tarihsel ve kültürel eserleri açısından Lefkoşa’nın güneyindeki suriçi alandan açık ara ile mukayeseli üstünlüklere sahiptir.

Confidential

4

SURLARİÇİ SEVGİ AĞI PROJESİ Restorasyon Çalışmaları

Yapılara İzinsiz Yerleşim

Bölgenin Terki

Ancak Surlariçi’ndeki evlerin yaklaşık % 17’si hâlihazırda boştur. Terk edilmiş, bakımsız ve tahrip olmuş binaların % 4’ünde, yapılara yasa dışı şekilde yerleşen aileler yaşamaktadır.

Bazı verilere bakacak olursak, Surlariçi’nde 1985 yılında evinde oturan ev sahibi sayısı % 47 iken günümüzde bu oran % 33’e düşmüştür. Surlariçi’nde ev kiracılarının sayısı ise 1985’den bu yana % 22 dolayında artış göstermiştir.

1958’de kurulan Lefkoşa Türk Belediyesi’nin uluslararası tanınırlığı sayesinde bölgeki tarihsel ve kültürel yapılarda, uluslararası katkılar çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin desteğinin yanı sıra UNDP, UNOPS ve AB vb. kuruluşların katkılarıyla restorasyon çalışmaları yapılmıştır.

Confidential

5

SURLARİÇİ SEVGİ AĞI PROJESİ Bölgenin Eğitim Durumu

Surlariçi’nde oturanların % 12’si hiç okula gitmemiştir; % 44’ü ilkokulu bitirmiştir.

Surlariçi’nde asgari ücretle geçinmeye çalışan ailelerin oranı % 56’dır. Bölgede sürekli işi olmayan kişilerin sayısı ise % 52’dir.

Surlariçi’ndeki işletmelerin % 63’ü daha önceki yıllara göre daha az kazanmaktadır.

Sosyal Sorunlar

Nöbetleşe Yoksulluk

Surlariçi’ndeki ailelerin çoğu eğitimsizlik ve yoksunluklardan ötürü tüm dünyada birçok örneği görüldüğü üzere sosyal ve kültürel anlamda toplumun bütününden ayrılmıştır.

Bölgedeki yoksulluk, eğitimsizlik ve istihdam sorunları şiddete eğilimi artırmıştır.

Fırsat eşitsizliklerine rağmen bölgeden başarılı profiller çıkmakla birlikte, daha iyi olanaklara sahip olunca ülkenin varlıklı bölgelerine yerleşenlerin yerini, nöbetleşe yoksulluğun parçasına dönüşecek yeni bireyler almaktadır. Üstelik Pakistan, Nijerya, Vietnam gibi 3. ülkelerden gelen ancak iş bulamayınca hırsızlığa başlayanlar da Surlariçi’nde yaşamaktadır.

Confidential

5

SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Surlariçi’nde Kamusal Hizmetler Surlariçi’nde kamusal hizmetler sınırlıdır; ulaşım olanakları, yeşil alan dağılımı ve sportif faaliyetler de ülkenin diğer bölgelerindeki çocuk ve gençlere sunulan olanaklara göre oldukça düşüktür.

Surlariçi’nde Sağlık ve Eğitim Surlariçi’ndeki işçi yatı evleri sağlıksız; bölgede kayıt dışı işgücü ise fazladır. Öte yandan Vakıflar İdaresi’ne bağlı ve vakıf malları konumunda olan pek çok bina atıl durumdadır. Mevcut kentsel altyapı yenilenmeye muhtaç; çocuklara yönelik anaokul sayısı az ve sağlık ocakları yetersizdir. .

Confidential

2

SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Dışlanmışlık Toplumsallaşamayan Surlariçi gençleri toplum içinde damgalandıklarına inanmakta; kendilerinin aşağılandığını düşünmektedir. Ön yargılarla ayrımcılığa uğradığını ve dışlandığını hisseden bölge insanı, tepki olarak kendi içine kapanmakta; kendine özgü kapalı bir yaşamı örmektedir.

Ve çoğunlukla evlilik ve iş ortaklığı gibi birlikteliklerde bölge insanının yine bir bölge insanını tercih ettiği görülmektedir.

Madde Bağımlılığı Gençler arasında uyuşturucu kullanımının yaygınlaşması suç örgütlerinin bölgedeki yasa dışı faaliyetlerine zemin hazırlamakta; toplum dışına itiliş suça ve şiddete olan yönelimi artırmaktadır. Muhtarlardan edindiğimiz bilgilere göre bölgede yaklaşık 120 genç uyuşturucu bağımlısıdır. Çağlayan Parkı başta olmak üzere bağımlı gençler Surlariçi’nde gece saatlerinde birlikte uyuşturucu kullanmaktadır. .

Confidential

2

SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Aydınlatma Sorunu Öte yandan Surlariçi ve çevresindeki aydınlatmanın yetersizliği, 2008’de açılan Lokmacı Sınır Kapısı ile geçişlerde hem turistlere hem de yurttaşlara güvenlik endişesi yaşatmaktadır.

Surlariçi’ni Kalkındırma Surlariçi’nin toplumla kaynaştırılamamasının yarattığı sorunlara acil çözüm bulunmazsa bölgenin daha büyük sıkıntılara gebe olduğu aşikârdır.

Surlariçi’ni kalkındıracak ve Surlariçi’nde büyüyen çocuk, genç ve başta kadınlar olmak üzere yetişkinlerin toplumla bütünleşmesini sağlayacak bir projeyi okul öncesi, okul çağı, okul sonrası ve kadınlar olmak üzere 4 temel ayak üzerine kurmak mümkündür. Böylesi bir proje şu ağı oluşturarak, Surlariçi’ndeki yaşamı güzelleştirebilir ve arzu edilmeyen ayrışmayı sonlandırabilir: Confidential

2

SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Sanat ve Yeşil Alan Okul öncesi çağdaki çocukların sanatla ve yeşil alanla buluşacağı kamusal olanakların yaratılması.

Düşük maliyetli yakacakla havayı kirleterek ısınılan, daracık sokaklardaki depo ve tamirhaneler keşmekeşi içindeki Surlariçi’nde yeşil alanlar yaratmak, bölgeye oksijen sağlanması ve yeşil alanların insan ruhu üzerindeki olumlu etkisinin yansıması açısından son derece önemlidir.

Spor Faaliyetleri Okul çağındaki çocukların enerjilerini spora kanalize edebilecekleri alanların açılması.

Toplum içinde temsiliyetin ve toplumsal kaynaşmanın sağlanması için Surlariçi Futbol Takımı’nın kurulmasına yönelik çalışma yapılması. Bölge yakınlarındaki futbol takımlarında oynayan gençlerden ücret talep edilmesi Surlariçi gençlerinin bu takımlarda oyun oynayamamasına neden olmaktadır.

Confidential

2

SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Gönüllü Üniversite Öğrencileri Üniversitelerden alınacak desteklerle gönüllü üniversite öğrencilerinin, okullu çocukların eğitim ve öğretimlerinde yardımcı eğitmen rolü üstlenmesi. Çıraklık Eğitimi Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’nın Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte yürüttüğü çıraklık eğitim kurslarına otobüs temini ve harçlık sağlanması yoluyla bölgeden katılımların artırılması.

18 yaş sonrası gençler için gönüllü profesyoneller aracılığıyla sektörlere yönelik pratik bilgiler içeren kurslar organize edilmesi; başarılı öğrencilerin sertifikalandırılarak stajyerlik yapmaları ve uygun işlere yerleştirilmelerinin sağlanması.

Bu kurslara katılanların uzman eşliğinde şiddet karşıtı eğitim ve hijyen eğitimi almasının zorunlu kılınması. İstihdamı yapılan gençleri takip ederek, bölge için başarılı rol modellerin teşvik edilmesi.

Confidential

2

SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Üret - Sat Surlariçi’ndeki kadınların talep ettikleri kursların açılarak, kadınların ürettiklerini satabilecekleri ağlar kurmak ve iş hayatına katılarak kadınların sosyalleşmelerinin sağlanması. Bölgede pek çok kadın çalışmak istemekte ancak ürettiklerini satabileceklerine inanmamaktadır.

Güvenlik Önlemlerinin Artırılması Surlariçi’ndeki çocuk ve gençlere sevecen bir yaklaşımla eğilerek, Polis Örgütü ile gerek güvenlik tedbirlerinin artırılması gerekse de narkotik denetimlerinin sıklıkla yapılması yönünde görüşmeler planlaması. Polisin saat 23:00’ten sonra da bölgede devriye yapması.

Narkotiğin uyuşturucu satıcılarına yönelik operasyonlarını artırması. İçişleri Bakanlığı nezdinde bölgedeki kayıt dışı çalışanlar ve evleri yasa dışı kullananlar hakkında denetimlerin artırılması yönünde temaslar yapılması.

Confidential

2

Competitor SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study Kamu ve Yerel Yönetimden Talepler Lefkoşa Belediyesi’nin hijyenik olmayan ev ve yatı evleri konusunda denetimlerini sıkılaştırması.

Bölgede şiddete uğrayan kadınlara yönelik Sosyal Hizmetler Dairesi’nin tedbirler alması.

Surlariçi ve kuzeyindeki aydınlatılmamış alanların belirlenmesi ve gerekli aydınlatmaların yapılması için ilgili kurumlarla görüşülmesi.

Daha önce suç işlemiş ve/veya uyuşturucu bağımlılığı geliştirmiş gençlerin rehabilitasyonuna yönelik özel bir program hazırlanması...

Confidential

26

Competitor SURLARİÇİ– SEVGİ AĞI PROJESİ Avon Nail Art Campaign Case Study

Bu sunumda yararlanılan kaynaklar: ‘INTERVENING TO URBAN DECLINE BY URBAN DESIGN TOOLS IN WALLED CITIES: LEFKOŞA’ Sıla Özdemir, ODTÜ Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Master Tezi, 2014.

Bkz.: http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12616809/index.pdf ‘Building Conditions in the Walled City of Lefkoşa’, ODTÜ EBİ, 2012.

‘Change in Housing Ownership in the Walled City of Lefkoşa’ (Prof. Dr. Naciye Doratlı, 2000; UN, 2005; ODTÜ EBİ, 2012) Hüseyin Eminoğlu, Kafesli Mahallesi Muhtarı, Telefon Görüşmesi

Mesut Kazık, Haydarpaşa Mahallesi Muhtarı, Telefon Görüşmesi

Teşekkürler…

Confidential

6

Surlariçi Sevgi Ağı Projesi İletişim, Medya, Sosyal Medya ve Web Çözümleri Gönüllüsü