De wereld van VOORJAAR 2019
Majda
en vele andere cliënten van Ipse de Bruggen
10 prioriteiten voor de beste zorg • Doodgewoon praten over de dood Dilemma’s van wilsbekwaamheid DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
1
Inhoud
Brief aan
Lieve Tim… . Je begon jaren geleden bij mij op de Ik ken je best al een tijdje, we hebben een beetje een draaideur relatie op de woning kwam werken, woonde jij daar! dagbesteding, daar ging je weg, later kwam je weer terug, en toen ik vind je een bijzonder mannetje. En ik werd daar wel blij van, want ik word al heel lang blij van jou. Ik sowieso niet zo snel. Maar dat neemt Ik heb niet het idee dat jij mij echt herkent. Volgens mij herken je mensen zal herkennen en die niemand zal zien. niet weg dat ik zelf een band voel die niet te beschrijven is, die jij niet
8
Tien prioriteiten voor de beste zorg
12
Doodgewoon praten over de dood
14
Samenwerking Jostiband en Noord Nederlands Orkest
18
De wereld van Majda
30
Hoeveel ruimte krijgen cliënten voor eigen keuzes?
“Ik leerde te huilen en emoties te onderscheiden” - Majda p. 18
12
18
niet te veel eisen en verwachtingen. Jij hebt mij geleerd dat het leven heel simpel kan zijn, gewoon basis, kwetsbaar een mens kan zijn, en dat jij Maar daarentegen laat jij mij ook zien hoe kwetsbaar je bent, en hoe ook ouders hebt, familie en wensen, dromen en interesses. tingen vaak gewoon bij mij liggen. Door jouw handen vast te pakken voel ik dat, dat die wensen en verwach realiseer ik mij, dat jij er toe doet en ik dus Een arm om je heen, kriebelen aan je oren, een kus op je koppie. Zo ook, en wij samen er toe doen in het moment. Tim, dank je wel voor er zijn. ik vaak machteloos naar sta te kijken. Jouw leven is niet eenvoudig. Je hebt vreselijk veel beperkingen waar je bent er soms maar klaar mee. Elke avond Knap dat jij je staande houdt met al die personeelswisselingen, want een ander aan je bed.
28
Verder in dit nummer 16
Het moment van Ivo en Michelle
Daarom wil ik het verschil maken. werk een stukje mooier gemaakt, gewoon bijzonder plekje in mijn hart hebt. En ik realiseer mij dat jij voor mij het omdat je zo een bijzonder mannetje bent.
22
Gezinnen sneller en beter helpen via het Integraal Ambulant Team
26
Een kookpoule van familie op de woning
Diana
28
Cliënt Pieternel interviewt nieuwe begeleider Hanneke
35
Anouska wint prijs met ‘Varkentje eet appel’
38
Het laatste woord: gedichten voor cliënten
je een Uiteraard niet alleen voor jou, maar ik moet wel eerlijk bekennen dat
Begeleider Diana schreef deze brief tijdens de
2
Manifesttraining. In deze training gaan mede
COLOFON
werkers van Ipse de Bruggen via onder meer een
‘De Wereld Van’ is een uitgave van Ipse de
Conceptontwikkeling: Maters en Hermsen
kan geen aansprakelijkheid aanvaarden door
schrijfopdracht met elkaar in gesprek over de
Bruggen en verschijnt twee keer per jaar.
Bedrijfsjournalistiek
onjuistheid en onvolledigheid van de inhoud
praktijk van het Manifest: zorg en ondersteuning
Tekst: Marlieske Sjouke, Rianne de Jong,
Druk: Oranje van Loon Drukkers
van deze uitgave.
vanuit de wensen en behoeften van de cliënt.
Janny Terlouw en Ineke Schotman
Disclaimer: Niets uit deze uitgave mag
Verzending: Wilt u ‘De Wereld Van’
Foto’s: Herman Zonderland, Tom Pilzecker,
worden overgenomen, vermenigvuldigd
niet meer ontvangen? Mail naar
Marieke van der Heijden en Hans Doderer
of gereproduceerd zonder schriftelijke
marketing.communicatie@ipsedebruggen.nl
Vormgeving: VRHL Content en Creatie
toestemming van Ipse de Bruggen en/of andere
onder vermelding van uw naam, adres
auteursrechthebbenden. Ipse de Bruggen
en woonplaats.
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
3
Film Ipse de Bruggen genomineerd voor filmprijs
Mooi nieuws ALTIJD-MEERMOGELIJK-Tour: één groot feest
Ipse de Bruggen werd met de film waarin begeleider Daan van Wouw vertelt over de mooie maar ook pittige kanten van zijn werk, genomineerd voor een filmprijs: ‘Gouden Reiger 2018’. De Gouden Reiger is ‘één van de meest prestigieuze filmprijzen van Nederland’ en wordt uitgereikt aan de beste opdrachtfilms (corporate films, bedrijfsfilms, webvideo) van het jaar. De film won helaas niet, maar
Meezingen met Karin Bloemen, judoën
de nominatie was al een mooi compliment. De film met Daan is onderdeel van een
met cliënt Dion Sassen en Marvin
serie van vier films waarin begeleiders een heel persoonlijk inkijkje in hun werk
de la Croes, je nagels laten lakken
geven. Dit om nieuwe collega’s in de zorg aan te trekken. Bekijk de serie films via
én dansen bij Wolter Kroes: het was
www.ipsedebruggen.nl/nl/iets-voor-jou
maandag 17 september jl. allemaal mogelijk tijdens de ALTIJD-MEER-
En het werd één groot feest. Lindy
Amantia Stichting, SPZ, dr. C.J.
MOGELIJK-Tour. In het kader van het
Zoutendijk was één van de cliënten die
Vaillantfonds, Stichting SFO en
tienjarig bestaan van Ipse de Bruggen
meedeed aan de activiteiten: “Ik had
Fonds 1818.
voerden 25 activiteitenteams in 8,5 uur
niet gedacht dat het zó leuk zou zijn.”
Cliënten DAC Westhoek nodigen burgemeester Delft uit
Bekijk een impressie van de
tijd 100 activiteiten voor cliënten en medewerkers uit op tientallen locaties.
De tour werd mede mogelijk gemaakt
ALTIJD-MEER-MOGELIJK-Tour
Cliënten van dagactiviteitencentrum
Een race tegen de klok, maar het lukte.
door Vrienden van Ipse de Bruggen,
via http://bit.ly/2xwacbj
Westhoek in Delft wilden heel graag de burgemeester van hun stad interviewen. Dus nodigden cliënten Rineke en Arie-Jan mevrouw Van Bijsterveldt gewoon uit. Alle vragen die vooraf waren bedacht, beantwoordde de burgemeester graag. Een mooi voorbeeld van eigen regie!
Pierre Wind opent innovatieve keuken TV kok Pierre Wind heeft een innovatieve keuken voor
Onderzoek: zélf keuzes maken
Resultaten cliënttevredenheid onderzoek
dagbestedingslocatie de Bever/ Eekhoorn op het landgoed
Hoe maakt een cliënt keuzes?
in Nieuwveen. De keuken is
Wanneer krijgt hij hier ondersteuning
voorzien van een aantal onder
bij en van wie? Wat is het effect van
steuningsmiddelen, zoals hoog-
de geboden ondersteuning op
laag aanrechtbladen. En er staan
de keuze?
scheidingswanden, waardoor de cliënten elkaar niet te veel
Ipse de Bruggen gaat hier samen met
storen als ze aan het koken
Disability Studies Nederland, (een
zijn. De keuken biedt plek aan
Wie kan zeggen dat zijn of haar
landelijke stichting voor onderzoek,
zeven cliënten met moeilijk
Cliënten zijn positief over de zorg
de aandachtspunten. De resultaten
zelfgemaakte product bij de Karwei
onderwijs en kennis, red.) kleinschalig
verstaanbaar gedrag, die onder
die zij van ons krijgen en ouders
van de metingen worden zowel
te koop is? Joke, Lenneke en Jeroen
en praktijkgericht onderzoek naar
begeleiding kookles krijgen.
met een kind op een van onze
op cliëntniveau, op locatieniveau
wel! Sinds kort vind je in de doe-het-
doen. We streven er naar beter te
Deze cliënten hebben naast hun
kinderdienstencentra geven een
binnen het team én met lokale
zelf winkel in Bodegraven een schap
begrijpen welke factoren een rol
verstandelijke beperking ook
8.4 als rapportcijfer. Dit blijkt uit
(cliënten-, familie- en bewoners)
met producten gemaakt door cliënten
spelen in het zelf keuzes maken
gedragsproblemen. Nadat de
het cliënttevredenheidsonderzoek
raden besproken. Verbeteracties
van Ipse de Bruggen. Zoals houten
door cliënten.
cliënten er zoveel als mogelijk zelf
onder 2130 cliënten (Volwassenen
krijgen een vervolg in de zelf
vogelhuisjes. Of een feestelijke slinger,
zorg) en 275 ouders (Kind &
evaluatie van teams.
gemaakt door Joke. “Ik zou de slinger
Zes cliënten met een lichte en matige verstandelijke beperking en een familielid
op de woning hun eigen maaltijd
Jeugd). Over het algemeen is de
4
Cliënten openen shop-in-shop in Karwei
cliënten geopend op werk- en
hebben leren koken, kunnen ze ook
ook wel zelf willen hebben, maar dit is
doen als ervaringsdeskundige mee aan het onderzoek. Een van hen is co-
bereiden. Een belangrijke stap om
tevredenheid, net als vorig jaar,
Kijk voor meer resultaten van het
veel leuker." De producten worden
onderzoeker. Deze vorm van onderzoek, zogeheten participatief onderzoek,
meer regie over hun eigen leven
hoog. Eenzaamheid blijkt een van
onderzoek op www.ipsedebruggen.nl.
ook verkocht via onze webshop:
is nieuw binnen Ipse de Bruggen. De eerste resultaten van het onderzoek zijn
te nemen.
https://webshop.ipsedebruggen.nl/
naar verwachting eind 2019 bekend.
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
5
Voor het eerst Resultaten mede werkeronderzoek
“ Het proef- samenwonen is goed gegaan”
Ipse de Bruggen doet om de twee jaar onderzoek naar de mening van medewerkers. Uit recent onderzoek, waar 2643 medewerkers aan deel namen, blijkt dat de tevredenheid, betrokkenheid en bevlogenheid van medewerkers nagenoeg gelijk is gebleven ten opzichte van het vorige onderzoek. Ook nu gaven medewerkers gemiddeld een ruime zeven. Een deel van de medewerkers geeft aan blij te
cliënt centraal staat, dat we de zorg
invloed op het beleid voor de komende
zijn met de ruimte die zij ervaren in
dichterbij de cliënt organiseren en
jaren, onder meer op het gebied van
hun werk. Tegelijkertijd zijn sommige
beter met elkaar samenwerken. (zorg)
zelforganisatie en de wijze waarop Ipse
medewerkers niet helemaal tevreden
Managers bespreken nu de uitkomsten
de Bruggen het Manifest in de praktijk
over het zelforganiserend werken.
met hun team en formuleren waar
brengt.
Ipse de Bruggen is er trots op dat de
nodig acties. Ook zijn de inkomsten van
Mini Manifesttraining aan Jumbo, Connexxion e.a.
Zon(nepanelen)!
Een aantal leveranciers, zoals Jumbo,
(zoals incorrect communiceren).
Connexxion, Spie en Van Dorp, is kort
De training werd als zeer waardevol
geleden uitgenodigd voor een mini
ervaren en de eerste resultaten zijn
Manifesttraining. De leveranciers
een feit: een betere samenwerking
werd verteld wat de visie van Ipse de
tussen leveranciers, medewerkers en
Bruggen is, met welke doelgroepen
cliënten. Er zijn zelfs leveranciers die
zij te maken kunnen krijgen en wat
hebben aangegeven dat zij meerdere
In 2018 zijn in totaal maar liefst
zij bijvoorbeeld niet moeten doen
van hun medewerkers op deze manier
1860 zonnepanelen op negen
als zij bij ons aan het werk zijn
willen laten scholen.
I
n februari hebben wij de sleutel
we gaan alles rustig uitzoeken en in de
Wilco en Rianne hebben elkaar ooit
van ons huis gekregen!”, vertelt
kasten zetten.” Als het gelukkige stel
ontmoet op kamp, draaiden vervolgens
Rianne enthousiast. “Dus nu gaan
wordt gevraagd hoe ze tot hun inrichting
lang om elkaar heen, en hebben,
wij écht samenwonen. Het proef-
in stijl en kleuren zijn gekomen en of
uiteindelijk, sinds 2011 een relatie. Het
samenwonen is goed gegaan en
dat lastig was, vertelt Rianne: “De
samenzijn wordt ieder jaar gevierd met
daardoor durfden we ook de volgende
meubels hebben wij samen uitgezocht.
een etentje of een dagje sauna
minder uit. Dit staat gelijk aan
stap wel te nemen. Spannend, maar het
Wij hebben geen ruzie gemaakt hoor.
bijvoorbeeld. Zo ook met Valentijn:
wat 13020 bomen omzetten.
komt wel goed.”
De kleur in de woonkamer heb ik
“Dan krijg ik altijd een mooi boeket
verschillende locaties van Ipse de Bruggen gelegd. Samen kunnen die per jaar maximaal ruim 505.000 kWh opwekken. Daarmee stoten we bijna 261.000 kg CO2
“
De zonnepanelen liggen in onder
6
uitgekozen en Wilco mocht de kleur in
bloemen van Wilco.” vertelt Rianne.
meer Langeraar, Monster,
Wilco en Rianne wonen nu samen in
de slaapkamer uitkiezen.” Wilco: “Ik
Beide werken ze vier dagen per week:
Nieuwveen, Nootdorp, Schiedam
een nieuwbouw appartement in Pijnacker,
wilde een blauw-groene muur. Rianne
Wilco werkt bij de zorgkwekerij en
en Zwammerdam. In 2019 worden
waar een paar keer per week een
vond dat eerst niet zo mooi, dacht ze,
Rianne werkt op de manege. Wilco is
er nog 1000 zonnepanelen gelegd,
ambulant begeleider langs komt.
maar nu is ze er wel blij mee.” “Alleen
echter ook regelmatig op de manege te
onder meer in Naaldwijk en
“Het is lekker licht in het appartement,
het trappenhuis vind ik echt helemaal
vinden, hij is aangestoken door Rianne
Den Haag.
alleen is het nu nog wel een beetje een
niks, dat is niet mijn kleur!” (deze is
en rijdt één keer per week paard.
zooitje. Er staan nog veel dozen, maar
fuchsia roze, red).
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
7
In gesprek
Tien prioriteiten voor de beste zorg Ipse de Bruggen investeert in innovatie, blijft actief nieuwe zorgmedewerkers werven en werkt aan een goede balans tussen verschillende cliëntendoelgroepen met bijpassende huisvesting. Het zijn drie voorbeelden uit de ‘strategische agenda 2019 - 2021’. Hierin geeft Ipse de Bruggen aan de hand van tien thema’s aan wat zij de komende drie jaar wil bereiken voor cliënten. Jan van Hoek en Andrea van Steensel, Raad van Bestuur, lichten een aantal prioriteiten toe; de voorzitters van de Centrale Cliëntenraad en de Ondernemingsraad delen hoe zíj tegen deze plannen aankijken.
Waarom is zo’n strategische agenda nodig?
cliëntenmix, dan wordt dat onze enige
worden voor omwonenden. Je ziet nu al
specialiteit. Ipse de Bruggen wil er
dat de slagbomen verdwijnen. Het wordt
Jan: “Vijf jaar geleden hebben we
juist zijn voor álle mensen met een
ook steeds moeilijker om onze mooie
samen met cliënten, medewerkers en
verstandelijke beperking. Daarom
(sport)voorzieningen zelfstandig in stand
verwanten ons manifest opgesteld.
richten we ons ook op cliënten die
te houden; de kosten worden niet gedekt
Daarin staan de uitgangspunten van
minder zware zorg nodig hebben of
door het tarief van het zorgkantoor.
onze zorg, met een goed leven en eigen
behoefte hebben aan begeleiding in
Daarom onderzoeken we met gemeenten
kracht en regie voor cliënten als
hun eigen omgeving. Jarenlang zorgen
of er gemeenschappelijke belangen zijn,
speerpunten. Vervolgens zijn we aan de
voor cliënten met een complexe vraag
en we onze voorzieningen kunnen
slag gegaan in de praktijk. Zo werken
is bovendien erg zwaar voor mede
openstellen voor andere burgers. Zo
we binnen Volwassenenzorg nu met
werkers. Met een goede cliëntenmix
kunnen wij cliënten deze voorzieningen
kernteams; en binnen Kind & Jeugd zijn
kunnen zij rouleren en zich blijven
blijven bieden, met als extra voordeel dat
we meer ambulant gaan werken (zorg
ontwikkelen. Tenslotte maakt de zorg
zij meer verbonden zijn met de
meer bij de kinderen thuis, red.). Maar
aan verschillende cliëntgroepen ons
samenleving.”
als je het manifest levend wil houden,
als organisatie minder kwetsbaar
moet je steeds kijken naar wat je hebt
omdat we dan niet afhankelijk zijn
Wat is dé rol van begeleiders?
bereikt en wat je nog wil bereiken.
van één financieringsstroom.
Jan: “Zij voeren het goede gesprek
Afgelopen jaar zijn we daar opnieuw
met de cliënt en wettelijk vertegen woordiger over de invulling van zijn
prioriteiten voor de komende drie jaar
Het punt huisvesting raakt direct cliënten. Wat wordt al snel merkbaar?
bepaald. Dit voorjaar bespreken wij
Andrea: "We zoeken zoveel mogelijk naar
gegeven om daarover afspraken te
deze met alle medewerkers.”
verbinding met de samenleving. Daarom
maken en deze te kunnen waarmaken.
met collega’s over in gesprek gegaan. Op basis hiervan hebben we tien
leven en de steun die daarbij nodig is. We hebben medewerkers meer ruimte
ontwikkelen we de landgoederen tot
Begeleiders zijn ook het eerste
Andrea: “Deze strategische agenda is
speciale woonwijken, die deel uitmaken
aanspreekpunt voor wettelijk
ook belangrijk omdat de wereld om
van het dorp of de buurt en toegankelijker
vertegenwoordigers.”
ons heen verandert en wij hier als organisatie op in moeten spelen. Onze financiering is met zes verschillende financieringsbronnen veel complexer geworden (Wlz, Wmo, Zorgverzekerings wet, Jeugdwet, en Justitie en veiligheid).
De tien thema’s van de strategische agenda voor 2019 - 2021:
En van oudsher kwamen cliënten jong bij ons en bleven ze de rest van hun
1 Cliëntenmix
leven. Nu volgen ze hun eigen
2 Huisvesting 3 Samenwerken met cliënten en hun ouders /
ontwikkelpad en leveren wij binnen de verschillende financieringen steeds maatwerk.”
Het eerste punt is de cliëntenmix, een optimale balans tussen verschillende cliëntgroepen. Hangt dit ook samen met deze ontwikkelingen? Jan: “De cliënten die bij ons wonen hebben steeds vaker zware zorg nodig.
wettelijk vertegenwoordigers 4 Samenwerken met andere professionals en organisaties 5 Zelforganisatie 6 Onze medewerkers 7 Persoonlijk leiderschap 8 Onze cultuur 9 Onze positionering 10 O ntwikkeling van onze (zorg/Services) bedrijven
Als we niet actief sturen op onze Jan van Hoek, Andrea van Steensel en Hannah Roeleveld 8
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
9
Andrea: “Om collega’s meer regel
minder geschikt voor. Het nieuwe logo
ruimte te geven, zijn we vijf jaar
Anne-Marie Nuis, onafhankelijk voorzitter van de
blijft ook digitaal helder en onze naam
geleden gestart met zelforganisatie.
Centrale Cliëntenraad
duidelijk leesbaar. Het mooie van het
Nu merken we dat medewerkers ook
(voor verwanten):
nieuwe logo is dat we kleur bekennen;
tegen knelpunten aanlopen, en
‘ Nog creatiever zoeken naar medewerkers’
onzekerheid en onduidelijkheid ervaren. Een belangrijk signaal is dat ze willen doen waar ze goed in zijn:
we zijn zo letterlijk beter zichtbaar in alle media. Met de kleur rood en het ronde lettertype stralen we nog steeds warmte uit. ”
cliënten ondersteunen bij een goed leven. Diverse teams hebben aan
“De allerbelangrijkste punten voor de cliëntenraad
Jan: “De ondersteunende kleuren
gegeven dat ze er taken bij hebben
zijn goede zorg en huisvesting. Dat sijpelt in alle
blauw, groen en geel komen uit het
gekregen, die niet bij hen passen,
punten van de Strategische agenda door. Voor ons springen er drie thema’s
oude logo en maken het geheel fris.
zoals facilitaire en administratieve
uit: de juiste cliëntenmix, huisvesting en voldoende bekwame medewerkers.
De speelse lijn verbeeldt ontwikkeling, de lijn gaat geleidelijk omhoog, dan
taken. Daarom gaan we voor verschillende soorten teams kijken
We vinden het goed dat Ipse de Bruggen duidelijk kiest voor een mix
weer iets naar beneden en soms krijgt
welke vorm van zelforganisatie hen
van verschillende cliënten. Dat is nodig om de locaties leefbaar en
hij de vorm van een hart. Vanuit ons
het beste helpt.”
aantrekkelijk te houden. Huisvesting is ook van direct belang voor
hart maken we meer mogelijk voor
cliënten, omdat zij vaak de rest van hun leven bij Ipse de Bruggen wonen.
cliënten, hoe klein het stapje ook is.”
Het punt ‘onze medewerkers’ gaat ook over arbeidsmarkt. Wat is daar aan de hand?
Het is belangrijk dat lokaal cliënten en/of cliëntvertegenwoordigers bij
Andrea: “We hebben te maken met een
er meer oog zijn voor bestaande gebouwen. Vooral de klimaatbeheersing
hele krappe arbeidsmarkt: er zijn veel
is daar een aandachtspunt.
Willy Klaasse, voorzitter Centrale Ondernemingsraad:
moeilijker om snel nieuwe collega’s te
Maar alles staat of valt natuurlijk met voldoende, goede medewerkers. Wij
vinden, en voor onze collega’s is het
vinden dat er nog creatiever gezocht kan worden naar goede medewerkers.
makkelijker om eens elders te kijken.
En houd vooral ook de achterdeur dicht, zodat medewerkers niet zomaar
Ook zijn er veel mensen die zich als
vertrekken. Probeer nog eerder te signaleren wanneer medewerkers wat
“ Zelforganisatie moet meer handen en voeten krijgen”
zelfstandige verhuren. Dat zorgt
anders willen, zodat je hen binnen boord kunt houden.”
de huisvestingsplannen worden betrokken. In nieuwbouw zijn er ruime kamers met een eigen badkamer. Dat vinden cliënten fantastisch. Wel mag
banen in de (gehandicapten)zorg. Het is
“Als Centrale Ondernemingsraad (COR) zijn we goed betrokken bij het ontwikkelen van de Strategische agenda en de gesprekken vooraf. Daar zijn we blij mee.
ervoor dat teams vaak met inval krachten moeten werken, of het
Wat gaan ouders/ wettelijk vertegenwoordigers merken?
met een 8,4 waarderen. Om dat vast te
Het is goed dat zelforganisatie hoog op deze agenda staat, maar het moet nog meer handen
compleet is. Vooral binnen de teams
houden, worden medewerkers nog
en voeten krijgen. Medewerkers willen wel meer regelruimte, maar vinden dat ook lastig.
waarin we zware zorg verlenen zien
Jan: “Ouders van cliënten die op de
beter toegerust en ondersteund in hun
Uit het medewerkersonderzoek blijkt dat sommigen zich nu overbelast voelen en geen ruimte voor zelforganisatie lijken
we dat meer. Dat is voor medewerkers
wachtlijst staan, willen we meer
werk. Persoonlijk leiderschap is daarbij
te hebben. Voor Ipse de Bruggen is het beter vormgeven van zelforganisatie een grote uitdaging. Het moet meerwaarde
en cliënten niet fijn. We werken hard
duidelijkheid bieden over welke zorg
één van onze prioriteiten.”
hebben voor medewerkers en cliënten, zodat het niet wordt ervaren als extra werklast.
om goed zichtbaar te zijn op de
we wanneer kunnen bieden. We gaan
arbeidsmarkt en de juiste mensen
het wachtlijstbeheer verbeteren en actiever meedenken over tussen
Per 1 maart is er een nieuwe huisstijl. Waarom?
Een ander belangrijk punt voor de COR is de cliëntenmix. Als we niets doen, groeit alleen het aantal cliënten met een
tóch binnen te halen. Daarnaast gaan we vanaf maart weer in gesprek
oplossingen. Voor wettelijk vertegen
Andrea: “Ipse de Bruggen wil én moet
groepen cliënten wil helpen, maar de organisatie moet daarnaast de medewerkers faciliteren. De COR denkt dat een
met de huidige collega’s om te
woordigers van cliënten die al zorg van
– onder meer door de veranderende
goede verhouding cliëntenmix en werkbalans een uitdaging zal zijn voor de komende periode.
bespreken hoe we hen zo goed
Ipse de Bruggen krijgen, blijven we
arbeidsmarkt – meer laten zien wie zij
mogelijk kunnen ondersteunen in
werken aan klanttevredenheid. We zijn
is. Daarbij communiceren wij tegen
Tot de zomer zijn er bijeenkomsten voor medewerkers over de Strategische agenda. We hopen dat medewerkers daar in
hun werk met cliënten.”
blij dat ouders met een kind op een van
woordig veel meer digitaal en via
grote getale naartoe gaan om mee te denken.”
onze kinderdienstencentra onze zorg
sociale media. Ons logo was daar
lang duurt voordat een team weer
10
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
zware zorgvraag. Voor medewerkers kan het bieden van deze zorg zwaar zijn. Het is goed dat Ipse de Bruggen diverse
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
11
Altijd meer mogelijk
Innovatie
“ Hij draagt sinds kort zelf zijn rugtas”
Doodgewoon praten over de dood De dood is een onderwerp waar veel mensen liever niet over praten. Toch krijgen wij hier allemaal mee te maken. Voor mensen met een licht verstandelijke beperking is er weinig informatie beschikbaar die hen kan helpen bij het omgaan met de dood. Een aantal cliënten van Ipse de Bruggen dacht onlangs mee, met Stichting Leer Zelf Online, over wat hen concreet kan helpen om met de dood en rouw om te gaan.
S 12
Melanie Kastelein: ’’Vanaf zijn tweede jaar komt onze zoon Ivan van 6 op het kinderdienstencentrum (KDC) in Alphen aan den Rijn. Ivan heeft autisme. Door de kleine groepen en gerichte stimulatie op het KDC maakt hij sprongen in zijn ontwikkeling. Zo ziet hij wekelijks de logopediste en kan hij nu goed aangeven wat hij wil via afbeeldingen. Omdat hij niet praat is het voor ons heel fijn om zo toch met hem te kunnen communiceren.
tichting Leer Zelf Online, een
Om de juiste inhoud te bepalen, geven
bedenken van de wensen voor hun
Ook het aanleren van kleine opdrachten
samenwerkingspartner van
cliënten van Ipse de Bruggen input.
eigen uitvaart. Of tips krijgen over hoe
geven een basis waarop wij als gezin
Ipse de Bruggen, zet zich
In een groep bespreken zij bijvoorbeeld
zij iemand anders die verdriet heeft,
thuis ook verder kunnen. Zo draagt
in om kwetsbare groepen
hoe zij omgaan met verdriet of angst.
kunnen helpen.
hij sinds kort zelf zijn rugtas als we ‘s morgens naar het KDC gaan. Voor
zelfredzamer te maken in een wereld
Ook worden er vragen gesteld of zij
die steeds ingewikkelder wordt. Door
bijvoorbeeld wel eens nagedacht
De gesprekken met cliënten helpen om
velen zo vanzelfsprekend, voor ons
met eenvoudige online modules rouw
hebben of zij begraven of gecremeerd
te bepalen wat belangrijke onderwerpen
de eerste stappen naar ‘zelf doen’,
en overlijden op een simpele manier uit
willen worden. De cliënten uit de
zijn in de online modules. De website
zelfstandigheid. Op zijn manier,
te leggen, hoopt de stichting mensen
zogeheten focusgroep blijken het
met online modules gaat eind 2019 live.
op zijn tempo. Deze mijlpalen koesteren
met een verstandelijke beperking te
helemaal niet erg te vinden om in een
Tot die tijd denkt de focusgroep mee en
wij intens en maken van ons de meest
helpen. De online informatie kan alleen
veilige omgeving over dit onderwerp
test zij als eerste de website.
trotse ouders van de wereld. Zijn wereld,
of samen met een begeleider of ouder
te praten. Ze geven aan dat het fijn
worden doorlopen.
zou zijn als ze hulp krijgen bij het
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
onze wereld!’’
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
13
Samenwerking ‘Samenwerken met het Jostiband Orkest is geen sinecure, maar het NNO was meteen enthousiast’
Het Jostiband Orkest en het Noord Nederlands Orkest gaan samen optreden Op 25 mei 2019 treden het Noord Nederlands Orkest (NNO) en het Jostiband Orkest samen op in Groningen. We praten met artistiek leider Marcel Mandos van het NNO en orkestleider Lyan Verburg van het Jostiband Orkest over dit tamelijk unieke optreden.
E
en spannende gebeurtenis, dat gezamenlijke optreden, want het Jostiband Orkest speelde nog niet eerder met
zo’n gerenommeerd klassiek orkest. Wel trad het orkest al tweemaal op met André Rieu, speelde het met
“Het ontwapende van de musici van het Jostiband Orkest wordt samengebracht met een toporkest. We gaan niet om de beurt spelen, maar écht samen.”
tweehonderd doedelzakspelers en verzorgde het een groots optreden in de Ziggo Dome ter gelegenheid van
in zijn.” Dat het NNO veel vaker
realiseert Marcel zich. “Ik ben altijd
het 50-jarig bestaan.
repeteert en optreedt dan het
bezig met perfectioneren en alles op
Jostiband Orkest, maakt volgens
een hoger plan tillen, maar dat laat ik
“Samenspelen met het Jostiband
Marcel geen verschil. ”Hier gaat het
nu even varen. Gewoon genieten.” aldus
Orkest is geen sinecure”, vertelt Lyan
niet om het op een hoger plan brengen,
Marcel. “En wij hopen dat het NNO én
Verburg. “Daarom zei ik tegen Marcel,
om het nastreven van perfectie, maar
het publiek geraakt worden door
toen hij vroeg naar een gezamenlijk
om het verbinden en samenwerken, om
de puurheid, de echtheid en het
optreden, ‘kom eerst maar eens kijken
de vreugde van het maken van muziek.
enthousiasme van ons orkest. Bij ons
bij een repetitie in Zwammerdam’. Maar
Voor ons is het een communityproject,
geen dubbele agenda’s, alleen plezier.
Marcel was gelijk enthousiast en zag
een verbindend project. Daarin sluiten
Als we dat aan het publiek kunnen
het helemaal zitten.” Marcel beaamt dit:
wij niets uit.’”
laten zien, is de avond geslaagd en ons
“Het was een heel bijzondere ervaring
doel bereikt,” aldus Lyan.
om hen te zien spelen. Zo enthousiast.
Spannend, én heel mooi
Wat me ook opviel was de liefdevolle
Het Jostiband Orkest vindt het leuk als
en begripvolle manier waarom Lyan en
anderen met hen willen samenwerken,
haar team omgaan met de musici.”
maar dat vergt volgens Lyan wel enige
Als kracht van het Jostiband Orkest
aanpassing. “Men moet om kunnen
ziet Marcel vooral de puurheid, het
gaan met de (on)mogelijkheden van de
ontbreken van opsmuk. “Je kunt bij de
Jostiband. Het kost ons bijvoorbeeld
Over het Jostiband Orkest:
musici van het orkest direct de emoties
een jaar om een stuk in te studeren.
• Opgericht in 1966
zien, zij reageren heel direct, heel primair,
Bij ons is muziek een vorm van vrije
• 140 orkestleden
zonder de regeltjes waar wij ons aan
tijdsbesteding, waar men ondertussen
• Oudste lid is 91 jaar en het
houden. Wij zijn geconditioneerd, zij niet.”
nog iets kan leren. En waar het orkest ook optreedt, en met wie, dat blijft het
14
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
jongste lid is 18 • In de muzieknotatie wordt
Is zo’n samenwerking een trend?
doel.” Vanzelfsprekend dus dat het
Of het een trend is weten Marcel en
NNO zich een beetje aan zal moeten
Lyan niet. Helder is dat het NNO wel
passen. De arrangeur van het NNO
• Al in zes landen gespeeld
vaker bijzondere samenwerkingen
heeft alle stukken die gespeeld gaan
• Hoogtepunten:
aangaat, omdat dat is wat mensen
worden beschreven, en is daarbij
• 50-jarig jubileum in 2016
willen zien. Mensen zijn in voor
uitgegaan van de muziek van de
• spelen tijdens inhuldiging
vernieuwing, zeker als het past binnen
Jostiband. “Inmiddels oefenen we via
de inclusie maatschappij, een maat
MP3 bestanden al met hun muziek.
schappij waar niemand buitengesloten
Echt een uitdaging,” aldus een
wordt, ook niet als je een beperking
enthousiaste Lyan. Daarnaast vindt
hebt. Lyan hierover: “Het Jostiband
er ter voorbereiding tweemaal een
Orkest is daarvan bij uitstek een
gezamenlijke repetitie plaats in
uitnodiging van de
voorbeeld. Voor ons is het belangrijk
Groningen, met een generale op de
Oekraïense Stichting
om te laten zien dat deze mensen ook
middag voor het optreden. Er kunnen
Down Syndroom
hun talenten hebben, iets waar ze goed
rare en gekke dingen gebeuren, dat
gebruik gemaakt van kleuren
koning Willem Alexander • gastoptreden bij André Rieu op het Vrijthof in 2013 • concert in Kiev op
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
15
Het moment
“ Ivo doet vaak na zijn werk boodschappen voor de groep en andere woningen. Dan gaat hij met een briefje op pad naar de supermarkt. Ook nu weer, dus wij trokken zijn jas aan. Ondertussen praatten wij een beetje over voetbal, daar houdt Ivo erg van. Samen met mijn vriend, die vrijwilliger bij Ipse de Bruggen is, gaat Ivo vaak naar Ajax. Ivo is voor Ajax, maar ik voor Feyenoord. Op het moment dat deze foto werd genomen, maakte ik weer eens een grapje over Ivo’s club. Ivo en ik kennen elkaar nu vier jaar; zo lang werk ik op de woning. Ivo woonde er toen al. Hij houdt er van om in het middelpunt van de belangstelling te staan en vond het dan ook heel leuk om zichzelf en mij op foto terug te zien!” - begeleider Michelle Konst
16
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
17
De wereld van
Majda: ‘Ik durfde eindelijk achter mijn masker vandaan te komen’ Begeleider Marleen en Majda ontmoetten elkaar ruim elf jaar geleden in het Orthopedagogisch Behandel Centrum (OBC) van Ipse de Bruggen in Leiden. Warme momenten en conflicten wisselden elkaar af. Marleen en haar collega’s bleven Majda steunen en zij bleef vechten. Majda: "Ik dufde eindelijk achter mijn masker vandaan te komen en hulp te vragen.” Haar vroegere begeleider vertrouwt erop dat ze dat blijft doen. Majda: “Ik leerde te huilen en emoties te onderscheiden”
aparte auto en was op mijn elfde de
Ik leerde ook te huilen. Zo durfde ik
verrader van onze familie.
eindelijk achter mijn masker vandaan te
Marleen: “Ik heb er respect voor dat Majda blijft vechten”
komen en hulp te vragen. Dat was een
“Ik zie Majda nog in de groep zitten
lange, moeilijke weg.
waar ik flexkracht was; een meisje in
“Voordat ik elf jaar geleden bij het OBC terechtkwam, had ik een angstig
Na een verblijf in verschillende
leven. In ons gezin was het onveilig.
instellingen kwam ik bij het OBC.
Als kinderen wisten we nooit wat er zou
Het zou tijdelijk zijn, maar ik bleef er
gebeuren en of er bijvoorbeeld wel iets
tien jaar. Zeker in de pubertijd was ik
te eten was. School was voor mij een veilige omgeving. Thuis was ik geen kind; ik zorgde voor mijn broertjes en
kleurrijke kleren die de clown uithing.
bijzonder recept. Majda hunkerde naar
Het belangrijkste is dat Majda
Nu woon ik met mijn vriend en
Ik wist niet waarmee ze worstelde,
die gezelligheid. En als haar kamer
vertrouwen heeft gekregen in mensen.
twee konijntjes in ons appartement.
maar voelde dat het een masker was.
een chaos was, vouwden we samen,
Ze herkent nu wat ze voelt en wat er
onhandelbaar en agressief. Dan smeet
Binnenkort ga ik bij de Buitenschoolse
Omdat ik een flexer was hoefde Majda
al kletsend, haar was op. Ik voelde
in haar lijf gebeurt en durft hulp te
ik met spullen. Ik had veel woede in mij
Opvang werken en daarvoor een
niet per se wat met mij; daardoor kon
wanneer ik niet te dichtbij moest komen.
vragen. Zo gaf ze laatst aan dat ze af en
en ontplofte letterlijk.
opleiding volgen. Mijn droom is dat ik
ze zich een beetje voor mij openstellen.
Toen we als team signaleerden dat er
toe met een ambulant begeleider wil
sprake was van trauma’s, hebben we
kunnen praten. Ik heb er respect voor
haar verwezen naar een behandelaar.
dat Majda blijft vechten. Ze vroeg als
beschermde hen. Omdat ik een sterke wil had, werd ik regelmatig geslagen.
18
“Ze herkent nu wat ze voelt en wat er in haar lijf gebeurt en durft hulp te vragen.”
kinderen met gedragsproblemen kan Marleen was de eerste begeleider
begeleiden en helpen. Zelf wil ik later
Ik probeerde een huiselijke en warme
die mij een veilig gevoel gaf. Ik durfde
ook graag kinderen.”
sfeer te creëren. Door haren vlechten,
jong kind al hulp voor haarzelf en haar
Als ik het niet zag zitten, belde ik
steeds dichter bij haar te zijn. Ze las
dansen en bijvoorbeeld nagels lakken,
We vreesden soms voor haar leven en
broertjes. Ik vertrouw erop dat ze dát
met de kindertelefoon. Zo werd de
mij voor, knuffelde en deed gezellige
kwam ik dichterbij. Ik besteedde veel
hebben vaak conflicten gehad. Er is heel
blijft doen, wanneer ze in haar leven
kinderbescherming ingeschakeld en
dingen met ons. Ik kende alleen
tijd aan het naar bed brengen. Als
wat servies aan gegaan. Dan wijs ik het
moeilijke dingen tegenkomt.”
zijn we uiteindelijk allemaal uit huis
boosheid, maar leerde de gevoelens
Majda eens een weekend alleen bij
gedrag af, maar niet het kind. Maar we
geplaatst. Dat was niet mijn bedoeling;
daarachter kennen doordat de
ons was, gingen we naar de markt
hadden vooral een klik samen. Ik kon
ik wilde alleen zelf weg. Ik zat in een
begeleiders mij daar ruimte voor gaven.
om lekkere dingen te kopen voor een
haar vechtersmentaliteit waarderen.
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
19
Tips
Agenda
Kijktip: Jostiband in Het Klokhuis
• Nu tot 1 juli:
Tijdens de uitzending van Het Klokhuis
Expositie schilderijen cliënten Atelier Verfstreken in Theater Castellum,
vrijdag 18 januari jl. is accordeonist
Alphen aan den Rijn.
Mike Dieke van het Jostiband Orkest
• 27 en 28 april:
gevolgd bij een repetitie voor een groot concert. Ook legde Professor Scherder
Circus op landgoed Hooge Burch, Zwammerdam. Ook cliënten van
uit wat muziek maken met je hersens
andere locaties zijn welkom. Meer info over tijden en prijzen via
doet en of dit ook een oplossing is voor
afke.van.greuningen@ipsedebruggen.nl.
stress en sloomheid.
• 14-17 mei: Wandelvierdaagse op landgoed Ursula, Nieuwveen. Start 18.30 uur,
De uitzending is terug te zien via: http://bit.ly/2BYNESv
Broers en zussenboek
Animatie over wilsbekwaamheid
• 22 mei: Zomerfeest op landgoed Hooge Burch, Zwammerdam. Van 11 uur tot
De onderwerpen cliëntrechten,
16.00 uur, ook cliënten van andere locaties zijn welkom. Mail voor meer
In het ‘broers en zussenboek’ geven 36
cliëntvertegenwoordiging en
info naar afke.van.greuningen@ipsedebruggen
kinderen en volwassenen (6 – 69 jaar)
wilsbekwaamheid zijn belangrijke
een kijkje in hun leven met een broer of
thema’s als het gaat om de zorg
zus met een handicap, ziekte en/of
voor mensen met een verstandelijke
Optreden Jostiband Orkest met Noord Nederlands Orkest, Groningen.
stoornis. Onder hen is de bekende
beperking en het vergroten van
www.jostiband.nl/concertagenda
Nederlandse acteur Barry Atsma. Wat
hun eigen regie. Maar het zijn ook
doe jij het liefst met je broer of zus
complexe thema’s (zie ook het
samen? Hoe reageren jullie op ‘vreemde’
artikel in dit magazine op pagina 30
Kraaienrit vanaf landgoed Craeyenburch, Nootdorp. Mail voor meer
reacties? Denk jij vaak aan ‘later’; of veel
– 33, red.). Ipse de Bruggen maakte
info naar vrijetijd.en.advies.nootdorp.eo@ipsedebruggen.nl
Cliënten met een lichte tot matige
aan ‘vroeger’? Dit zijn vragen die bij zogeheten ‘brussen’ (broers en zussen, red.)
er een animatie van, voor
verstandelijke beperking kunnen
leven. Journalist en schrijver Anjet van Dijken groeide op met haar drie jaar oudere
begeleiders én ouders.
vaak niet of beperkt lezen. Wel wil
broer met een visuele en verstandelijke handicap. Ze schreef het ‘broers en
Ursula feestdag op landgoed Ursula, Nieuwveen. Start 11.00 uur, ook
deze groep cliënten zo zelfstandig
zussenboek’ vanwege een persoonlijk gemis aan ervaringsverhalen en informatie.
cliënten van andere locaties zijn welkom. Mail voor meer info naar
Gevisualiseerde recepten
een avondmaaltijd leren koken. Een
Kijk voor meer informatie op https://ziemijdoen.be
ingrediënten, is eigenlijk niet mogelijk. Daarom heeft Ipse de Bruggen de
• 15 juni:
• 15 juni:
• 8 september:
regulier recept lezen en uitvoeren, met vaak lastige details en veel
• 25 mei:
Team.Recreatie.Nieuwveen@ipsedebruggen.nl
mogelijk leven. En bijvoorbeeld zelf
Kijktip: ‘Maak je droom waar’
opdracht gegeven om nieuwe
Cliënt Justin van de Laar schakelde
recepten te laten ontwikkelen: zonder
Johnny de Mol in om zijn begeleiders
moeilijke details, ingrediënten
van dagbesteding Het Werkpalet in
passend binnen budget (geen
Naaldwijk te verrassen. Hoe dit
dure kruiden en specerijen) en
uitpakte, is maandag 22 april om
voornamelijk Hollandse pot. De
21.30 uur bij SBS6 te zien in het
recepten zijn voor een klein bedrag
TV-programma ‘Maak je droom waar’.
aan te schaffen. Meer weten? Stuur een mail naar samenfit@ipsedebruggen.nl.
20
iedereen is welkom.
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
Middagconcert Jostiband Orkest in Zuiderpark, Den Haag www.jostiband.nl/concertagenda Je kunt ‘m hier bekijken: http://bit.ly/wilsbekwaamheid.
App vertaalt boeken naar g ebaren De nieuwe app StorySign vertaalt
kinderen samen gebarentaal aanleren en
geselecteerde kinderboeken naar
leren lezen in hun eigen tempo.
Je kunt de uitzending terugkijken via
gebarentaal. Als je met de app je telefoon
www.ipsedebruggen.nl/nieuws.
voor de woorden op de pagina houdt,
StorySign is gratis verkrijgbaar voor
worden deze uitgebeeld in gebarentaal.
Android via de Google Play Store of
Zo kunnen ouders of zorgverleners en
de Huawei App gallery.
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
21
Samenwerking
M
arja kan nog genoeg andere voorbeelden van resultaten geven. “Soms is het doel moeder te
motiveren om zelf in behandeling te gaan bij de GGZ. Of dat we ouders opvoedingsvaardigheden aanleren
“Het resultaat is dat gezinnen sneller en beter worden geholpen”
“Dat kan de buurman zijn, oma, een broer of een vriendin. Ouders en een jongere kunnen ieder hun eigen (volwassen) JIM hebben.” Als het gezin ‘zijn JIM’ heeft gevonden, wordt besproken bij welke doelen
zoals de verzorging van een baby of
hij of zij kan helpen. Er zijn JIM’s die
grenzen stellen aan het gedrag van een
meehelpen om het huis op orde
puber. Natuurlijk zijn de doelen van de
scheiding totaal geen energie voor.
te krijgen en met een gezin naar
gemeenten een leidraad, maar voorop
Of de dochter spijbelt, maar moeder
de Kringloopwinkel gaan voor de
staat dat we goed aansluiten bij het
is opvoedingsmoe.”
inrichting van de kinderkamer.
gezin. Wat ervaren ouders en kinderen
“Soms gaat een JIM ook mee naar het
zelf als probleem en waaraan willen én
In het eerste gezinsgesprek is Marja
consultatiebureau. We maken echt
kunnen zij werken?”
direct open en duidelijk over de
afspraken over waarbij de JIM gaat
doelen die ze van de gemeente heeft
helpen. Ik bespreek ook altijd dat hij/zij
Dilemma’s
meegekregen. Ze spreekt af om over en
dingen mag zeggen die misschien niet
Marja coördineert de hulpverlening in
weer eerlijk te zijn, ook wanneer er iets
leuk zijn, maar die wel helpen.”
gezinnen waar ook sprake is van een
niet bevalt.
verstandelijke beperking van ouders
Ambulant begeleider Marja Visée-Lijesen:
‘We benutten de kracht van het gezin en zijn omgeving’ Roos gaat weer elke dag naar school, het huishouden is een stuk beter op orde én Joris heeft na de scheiding weer regelmatig contact met zijn vader. Zomaar wat voorbeelden van concrete resultaten die het Integrale Ambulante Team (IAT) van Ipse de Bruggen, Jeugdformaat en GGZ-Delfland overeenkomt met hun financier: de gemeente. Het IAT begeleidt kinderen in gezinnen met meerdere problemen. Ambulant begeleider Marja vertelt hoe zij resultaatgericht werkt met gezinnen die al veel hebben meegemaakt.
22
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
of kinderen. Daarbij werkt ze altijd
Jouw ingebrachte mentor
samen met één van haar collega’s uit
De begeleiders van het IAT zijn erop uit
het IAT. “In de eerste gesprekken maak
om het gezin te versterken en zoals dat
ik kennis met het gezin en probeer ik
zo mooi heet ‘in hun kracht’ te zetten.
te achterhalen waar het kind en/of de
Een vast onderdeel in het begin is dan
ouders zelf last van hebben. En tegen
ook het aanboren van hulpbronnen in
“Zowel de gemeenten als wij
welke dilemma’s ze aanlopen. Ouders
de eigen omgeving. Marja vraagt het
willen dat kinderen thuis kunnen
willen bijvoorbeeld de kamer van hun
gezin in de eerste gesprekken om op
opgroeien”, vertelt Esther van der
kinderen wel stofferen, maar er zijn
zoek te gaan naar iemand die ze goed
Meulen, manager Behandeling.
schulden. Of een moeder wil graag
kennen en die hen kan ondersteunen;
“Daarvoor sluiten we als IAT aan
een schoon huis, maar heeft er na de
de ‘jouw ingebrachte mentor’ (JIM).
bij de wereld van het gezin, dat
‘We willen dat kinderen thuis opgroeien’
met meerdere problemen kampt. Om deze gezinnen te ondersteunen moet je er gewoon als integraal team voor hen zijn. We brengen eerst samen in kaart wat er aan de hand is. Als een kind bijvoorbeeld niet naar school gaat omdat moeder een straatfobie heeft, dan behandelt de GGZ-instelling eerst de fobie. We vormen samen één loket, hebben alle zorg in huis en kunnen elkaar direct inschakelen. Dat doen we vanuit één locatie. Ook dat is cruciaal voor goede integrale hulpverlening en het bewaken van de veiligheid van Joerie Greeve (Jeugdformaat), Marje Visee Leijesen (Ipse de Bruggen) en Marco Leons (GGZ Delfland)
kinderen.”
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
23
Altijd meer mogelijk Grenzen stellen
voorstelling van het gezin en maakt
kinderen of ouders hierbij helpen. Het is
In vrijwel alle gezinnen is behoefte
duidelijk hoe de onderlinge relaties
veel gemakkelijker geworden om elkaar
aan ondersteuning bij de verzorging
zijn. Marja gebruikt hiervoor vaak
hiervoor binnen het IAT in te schakelen,
of opvoeding. Een terugkerend thema
poppetjes. “Zo wordt zichtbaar hoe
ook omdat we daarvoor geen nieuwe
is het stellen van grenzen. “Natuurlijk
het gezinssysteem werkt zonder dat
aanvraag hoeven te doen. Het resultaat
geven we ouders soms concrete
iemand zich aangevallen voelt. Je ziet
is dat gezinnen sneller en beter worden
opvoedtips, maar vaak probeer ik eerst
bijvoorbeeld dat moeder en dochter dicht
geholpen”, Daarnaast vindt Marja het
te achterhalen waarom ouders geen
bij elkaar staan, terwijl vader een stuk
steunend dat ze de verantwoordelijkheid
grenzen durven stellen. Dan hoor ik dat
verder weg staat. En een kind dat zich
voor een gezin en een kind met een
ze hun kind graag alles willen geven.
verantwoordelijk voelt voor moeder staat
collega deelt, vooral wanneer er zorgen
Ik leg uit dat grenzen juist nodig zijn
vlak naast of achter haar. We zetten haar
zijn over de veiligheid.
voor kinderen om zich veilig te voelen,
dan voorzichtig naast haar zusjes. Marja
en vraag wie hen bij deze lastige
laat moeder dan bijvoorbeeld zeggen:
De samenwerking met de gemeente
opgave kan helpen. Dat kan de vriend
‘Ik ben de grote en jij bent de kleine. Ik
verloopt goed, vindt Marja.
van moeder zijn, een grootouder of de
ben verantwoordelijk voor jullie. Deze
Het wijkteam schuift aan bij de
JIM. We benutten zoveel mogelijk de
taak hoort bij mij en niet bij jou.’ Dat
(tussentijdse) evaluatiegesprekken
kracht van het gezin en de omgeving,
soort kleine verschuivingen roepen vaak
met de gezinnen. Dan wordt duidelijk
want wij zijn maar tijdelijk in het gezin.”
emoties op en weken vaste patronen los.”
welke stappen zijn gezet, wat goed
“Ik wil jongeren meegeven dat ze zich niet hoeven te schamen voor hulp”
gaat en waaraan we nog verder
Gezin op tafel
Eén team
moeten werken. “Het wijkteam houdt
Als het vertrouwen tussen Marja en
Regelmatig stuit Marja in haar gezinnen
als financier de regie. Dat is prima,
het gezin is gegroeid, is de tijd rijp om
op dieperliggende problematiek, zoals
maar regelmatig blijken niet alle
zo nodig te kijken naar de onderlinge
een ingrijpende gebeurtenis in het
gestelde doelen haalbaar. Soms komt
relaties in het gezin. Hiervoor wordt
verleden van de ouders, een trauma of
bijvoorbeeld een bezoekregeling niet
regelmatig het gezin met behulp
hechtingsproblemen. “Dan is het fijn dat
van de grond, en is telefonisch contact
van poppetjes op tafel opgesteld,
we vanuit verschillende organisaties in
met vader of moeder voorlopig het
waarbij Marja haar deskundigheid als
één team samenwerken. Mijn GGZ-
hoogst haalbare.”
familieopsteller inzet. Een familie
collega’s kunnen bijvoorbeeld met een
opstelling is een soort levende
speciale therapie (EMDR of Theraplay)
Moed De kunst is om niet te oordelen over de gezinnen, vindt Marja.
Samenwerkingen Naast het IAT Haaglanden werkt Ipse de Bruggen Kind & Jeugd onder meer samen met andere organisaties in: • In Verbinding, integrale ambulante teams in Den Haag en Zoetermeer. • GO! Voor Jeugd, in Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Een samenwerking van Cardea, Gemiva-SVG Groep, Horizon Jeugdzorg en Onderwijs, Ipse de Bruggen, Kwadraad Maatschappelijk Werk, De Opvoedpoli, Curium-LUMC, Prodeba. • GIJS Rotterdam. Gemiva-SVG Groep en Ipse de Bruggen Jeugd bieden hier ambulante hulp voor jeugd met een beperking. • Samenwerking met woningbouwvereniging Staedion, begeleid zelfstandig wonen voor jongeren met LVB. • Project thuiszitters, voor kinderen die niet meer naar school kunnen (met Jeugdformaat en Middin). • Tuintjes, Vroegbehandeling vanuit Kinderdienstencentra op kinderdag verblijven.
“De gezinnen hebben vaak al zoveel meegemaakt; een overlijden, een scheiding, financiële problemen, verslavingsproblematiek... Ik bewonder hun moed en veerkracht om ondanks die ballast toch weer met een nieuwe hulpverlener aan de slag te gaan.
“Mijn droom was rond mijn 22e uit
Ik heb veel gesprekken gehad. Bij de
Enkele stappen vooruit is vaak
huis gaan en samenwonen: huisje-
begeleiding kon ik mijn verhaal kwijt
al een topprestatie.
boompje-beestje. Maar toen mijn
en voor hulp terecht.
vader ziek werd en overleed had ik
Het was een zware periode, maar
Het is daarom belangrijk dat we aan
opeens geen onderdak meer. Ik moest
ik ben er uitgekomen. Daar ben ik
haalbare resultaten werken die ouders
per direct het huis uit.
trots op. Ik heb nu een eigen woning
en jongeren zelf zien zitten. Als iets niet
Ik kwam terecht bij Ipse de Bruggen
en werk in de ouderenzorg. Ooit wil
lukt, moeten we kunnen bijstellen.”
in Leiden. Daar heb ik vijf maanden
ik met jongeren werken. Ik heb zelf
gewoond. Ik vond het niet fantastisch,
ervaren dat hoe diep je ook in de
De voorbeelden uit dit artikel zijn
maar het kon niet anders. Ik was een
put zit, je er uit kunt komen. Ik wil
gebaseerd op onze ervaring maar zijn
beetje een losgeslagen achttienjarige.
jongeren meegeven dat ze zich niet
geen echte praktijkgevallen, en de
Ipse de Bruggen heeft mij laten zien
hoeven te schamen voor het feit dat zij
namen zijn verzonnen, om de privacy
hoe ik volwassen moest worden.
hulp krijgen.” - Ashley van Delft.
van cliënten te beschermen.
24
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
25
Samenwerking
Je steentje bijdragen
mijn zus. Daarnaast vind ik het ook
Het mooie aan het vrijwilligerswerk
fijn dat als er wordt gekookt, de
vrij komen tijdens
is dat je iets terug kunt doen, dat je je
begeleiding net iets meer tijd heeft voor
steentje bij kunt dragen. Je gaat én op
de bewoners. Naast het koken dek ik
het koken, dat
bezoek bij je zus, waar ik meestal nog
ook de tafel en laat ik alles weer schoon
even mee ga wandelen, én je leert
en opgeruimd achter."
doet wat met de
haar medebewoners en begeleiders
bewoners"
dat ik dit mag doen op de woning van
"De geuren die
gekookt, wordt er geholpen waar dat kan en is het uiteindelijk met elkaar genieten.
Zoetige gerechten Voordat er gekookt kan worden, moet
beter kennen. Ik ben echt dankbaar
Pasta met kip en prei in champignonroomsaus . aken: echt comfortfood Romige pasta, zachte sm stijd. ing eid en, 30 minuten ber Recept voor vier person
ik natuurlijk eerst een keuze maken in wát ik wil gaan koken. Hoewel er altijd één bewoner is die vaak vraagt: ‘Nasi?’, wissel ik de gerechten altijd af. Ik weet inmiddels dat de bewoners genieten van zoetige gerechten, zoals hutspot met stukjes appel, en de exotische kruiden
Elke zondag koken op de woning van Esther
D
receptencatalogus op ah.nl zoek ik elke keer weer een lekker recept uit. Daarbij vind ik het belangrijk dat groente een
In de blender De boodschappen haal ik zelf. Ik krijg een budget mee waarvan ik
heid en band tussen bewoners,
koken, het is eigenlijk een ritueel.
boodschappen kan doen en dat gaat
al van kleins af aan op het
begeleiders en familieleden vergroot.
Het is niet alleen het eten, maar ook
altijd goed, zelfs met een lekker toetje
landgoed in Nieuwveen.
Ingrid, zus van Esther, vertelt:
het voorbereiden daarvan. Als je
(het is tenslotte zondag). En als ik dan
Haar ouders en zussen
begint met koken kijken sommige
klaar ben met koken, kan iedereen
komen regelmatig langs. Al zeker vijf
“Op Den 3 wonen tien bewoners
bewoners graag even mee wat er
bijna aan tafel. Bijna, want het gerecht
jaar geleden hebben de moeder en
met een laag niveau, zij hebben een
allemaal gebeurt. Ze horen geluiden,
moet voor de meeste cliënten eerst in
zussen van Esther, samen met twee
ontwikkeling tussen de 0 en 2 jaar.
bijvoorbeeld van het snijden van
de blender. Dat was aan het begin wel
groenten en ruiken hetgeen er op het
wennen, want het ziet er daarna niet
Nu wordt er iedere zondag door een
De geuren die vrij komen tijdens het
vuur staat. Ook voegt het koken iets
meer zo smakelijk uit. Erg vind ik het
van hen op de woning gekookt.
koken, dat doet wat met de bewoners.
toe aan de huiselijke sfeer. In ‘normale’
uiteraard niet. Als de bewoners er
Een mooi initiatief dat de betrokken
Het gaat om de symboliek van het
huishoudens wordt tenslotte ook
maar lekker van genieten!
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
• 2 preien ignons • 250 g kastanjechamp s • 380 g scharrelkipfilet ie fol • 3 el traditionele olij • 1 el tarwebloem • 1 kippenbouillontablet • 250 ml verse slagroom
onderdeel van het gerecht is.
e 51-jarige Esther woont
anderen, een kookpoule opgezet.
26
meestal niet zo’n succes vinden. Via de
Ingrediënten • 300 g schelpjespasta • 250 ml kookvocht
Bereiden verpakking beetgaar. s de aanwijzingen op de gen vol ta pas de k oo K 1. ien in halve ringen. Snijd ondertussen de pre Bewaar het kookvocht. lft in blokjes. Verhit de he in plakjes en de kipfilet Snijd de champignons op hoog vuur. Voeg de span. Bak de kip 2 min. van de olie in een hapje toe en bak 2 min. mee. i, champignons en bloem rest van de olie, de pre m toe en laat 10 min. de bouillontablet en roo 2. Voeg het kookvocht, de saus op smaak en. Roer af en toe. Breng op middelhoog vuur gar rdeel de pasta over de er en eventueel zout. Ve met (versgemalen) pep msaus over de pasta. borden. Verdeel de roo de
Bron: www.ah.nl/allerhan
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
27
In de praktijk
“Het is mooi hoe dit op mijn pad kwam” Bijna elke dag start een nieuwe collega bij Ipse de Bruggen. Een deel van hen komt van buiten de zorg. Pieternel de Rooij, medewerker in de horeca bij Ipse de Bruggen, interviewde zo’n nieuwe zorgmedewerker. Over hoe het werk bevalt, hoe de collega’s zijn en: of zij De Zoetelaar ook kent.
Vertel eens wat over jezelf
Via de site van Ipse de Bruggen ben
gaan. Vaak sluiten wij de dag af met het
“Ik ben Hanneke de Graaf en ik ben
ik op zoek gegaan naar een vacature,
voorlezen van een verhaaltje.”
30 jaar. Ik doe aan turnen, zwemmen en
die goed aansloot bij mijn wensen en
soms hardlopen. Ik werk 32 uur bij Ipse
opleiding. Zo kwam ik terecht bij de
de Bruggen. Naast mijn baan heb ik zo
locaties waar ik nu werk. Het is eigenlijk
Heb je voor deze baan geleerd of moet je nog leren?
voldoende tijd om te sporten.”
heel snel gegaan. Eerst had ik een leuk
Ik heb toen ik zestien, zeventien jaar
gesprek met twee collega’s uit het
was aan het ROC Mondriaan in Delft
Wat voor werk heb je hier voor gedaan?
team, daarna werd ik al vrij snel gebeld
de opleiding activiteiten-/woon
met de vraag of ik wilde komen werken.
begeleiding (SPW) niveau 3 en 4
“Voordat ik bij Ipse de Bruggen
Ipse de Bruggen was niet helemaal
gedaan. Dit was een versneld traject. In
kwam werken, had ik een baan in de
onbekend voor mij. Ooit heb ik hier
totaal heb ik daar drie jaar over gedaan.
kinderopvang. Het werk daar zou je
stage gelopen en mijn familie woont in
kunnen vergelijken met wat ik nu doe,
Zwammerdam. Het is mooi hoe dit op
maar tegelijkertijd is het toch ook heel
mijn pad kwam.”
anders. Voorheen werkte ik met kleine kinderen en nu werk ik met volwassen
Waar werk je nu en hoe is dat?
mensen die dezelfde intensieve
“Ik werk op Vliestroom 1 en Waddenzee
begeleiding nodig hebben vanwege
77, landgoed Craeyenburch in Nootdorp.
hun beperking.“
Op deze twee locaties wonen ouder wordende cliënten met een laag
28
Hoe ben je bij Ipse de Bruggen terecht gekomen?
ontwikkelingsniveau met verschillende
“Na zes jaar in de kinderopvang, werkte
bijvoorbeeld niet praten. Sommigen
ik een jaar in de gehandicaptenzorg.
functioneren op het niveau van een 4 á
Maar de organisatie waar ik werkte,
5 jarige. Je past je begeleiding daar dan
ging failliet. Dus ik was thuis en
goed op aan. Bijvoorbeeld door niet met
moest op zoek naar ander werk. Toen
hele moeilijke woorden te praten. Wij
kwam Ipse de Bruggen op mijn pad.
helpen ze met douchen en aankleden.
Het is een grote organisatie, die veel
Voor de meesten maken wij het eten
mogelijkheden biedt. Ik wilde ook meer
klaar. Het opeten doen zij zelf. ’s Avonds
met mijn opleiding doen.
helpen wij hen weer met het naar bed
problematieken. Een aantal kan
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
"Voorheen werkte ik met kleine kinderen en nu werk ik met volwassen mensen die dezelfde intensieve begeleiding nodig hebben vanwege hun beperking."
Pieternel de Rooij (links) en Hanneke de Graaf
Voor het werk dat ik nu doe hoef ik
gegeten en die waren erg lekker.
geen opleiding meer te volgen, maar
Ik kom niet zo heel vaak in Zoetermeer.
wie weet wat in de toekomst nodig is.
Ik ken wel De Smulhoeve in de wijk Leidschenveen in Den Haag. Maar
Heb je leuke collega’s?
nu wil ik natuurlijk een keer een
“Ja, ik heb een heel leuk team. Het zijn
broodje komen eten bij De Zoetelaar.”
allemaal vrouwen. Heel gezellig, maar er wordt ook heel hard gewerkt. Het
Aan het einde van het interview vertelt
zou eigenlijk heel leuk zijn als we ook
Pieternel trots aan Hanneke over
een mannelijke collega zouden hebben.
de verbouwing van De Zoetelaar en
Nu is alleen de zorgmanager een man.”
hoe mooi en groot het nu geworden is. Ook vertelt Pieternel over de vijf
Ik werk in lunchcafé De Zoetelaar. Kende je deze plek al?
deelnemers, waaronder zij, die een
“Nou eigenlijk niet zo goed. Wij hebben
“de lekkerste koffie van Zoetermeer“
www.dezoetelaar.nl /
laatst wel broodjes van De Zoetelaar
kunnen zetten.
www.werkenbijipsedebruggen.nl
barista cursus hebben gevolgd en nu
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
29
Wilsbekwaamheid
“Hoeveel ruimte bieden we cliënten om dingen uit te proberen en eens te struikelen? Dat is stoeien.”
H
Hoeveel ruimte krijgen cliënten voor eigen keuzes? “Cliënten hebben het recht op eigen regie over hun leven. Maar in veel zorgorganisaties wordt er - met de beste bedoelingen - veel voor cliënten ingevuld en van hen overgenomen”, stellen beleidsmedewerker Corry Baak en trainer Caro van Leeuwen. Ook bij Ipse de Bruggen komt dit nog voor. Daarom zette een speciale projectgroep het onderwerp wilsbekwaamheid bij Ipse de Bruggen op de kaart. Zo legde een theatergroep in een speciale training dilemma’s uit de praktijk bloot en zette deelnemers aan het denken.
30
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
oewel er veel informatie
Uit het leven gegrepen
Corry: “Deze dilemma’s uit de praktijk,
op het intranet van Ipse
De theatergroep wilde het thema
maakten deelnemers ervan bewust dat
de Bruggen stond over
levensecht voor het voetlicht brengen
ze soms met de beste bedoelingen de
wilsbekwaamheid, kwam de
en ging eerst met acht verschillende
beslisruimte van cliënten beperken.
projectgroep erachter dat managers en
locaties in gesprek over wanneer
Het achterliggende dilemma is dat een
begeleiders niet goed wisten wat dat
cliënten zelf willen beslissen en wat
cliënt zelf keuzes wil maken, terwijl je
precies inhield. Corry omschrijft het als
daarbij dilemma’s zijn. Er kwamen
als begeleider veilige en verantwoorde
het vermogen van de cliënt om zelf te
allerlei dilemma’s naar voren. Mag een
zorg moet bieden. Hoeveel ruimte
beslissen. “Vaak kunnen cliënten niet
cliënt met epilepsie zelfstandig op pad
bieden we cliënten om dingen
overal zelf een besluit over nemen.
gaan, wanneer hij dat zelf graag wil?
uit te proberen en eens te struikelen?
Daarom spreken we over wilsbekwaam
En wat doe je wanneer een cliënt met
Dat is stoeien. Toch willen we als Ipse
heid ter zake. Dat wil zeggen dat we per
een ernstig meervoudige verstandelijke
de Bruggen uitgaan van hun wils
situatie bekijken of een cliënt zelf kan
beperking overduidelijk laat merken
bekwaamheid totdat het tegendeel is
beslissen. Wilsbekwaamheid is dus de
dat hij niet wil dat zijn tanden
vastgesteld. Daarmee én met onze
basis voor de eigen regie van de cliënt.”
worden gepoetst?
aanpak lopen we voorop in de sector.”
Anna wil weten of ze ernstig ziek is, maar kan ze dit wel aan?
Campagne krijgt vervolg
Anna (75) heeft een ongeneeslijke
Na een maand wordt Anna zieker.
wilsbekwaamheid op intranet is ingekort
vorm van kanker, waaraan ze
Ze heeft pijn en is vooral erg moe.
en vooral afgestemd op de dagelijkse
waarschijnlijk binnen enkele
Ze vraagt aan de begeleiders of ze
praktijk met informatie over de rol van
maanden zal overlijden. Het doel
erg ziek is. Op een gegeven moment
de begeleider en de cliënt. En een nieuw
van haar behandeling is om de
vraagt ze ook of ze dood gaat.
animatiefilmpje legt in één minuut
pijn te bestrijden en haar laatste
De begeleiders willen hier een eerlijk
uit wat wilsbekwaamheid is. Caro:
maanden zo prettig mogelijk
en open antwoord op geven, maar
“Er komen volop aanvragen binnen voor
maken. De wettelijk vertegen
weten ook dat de vertegenwoordiger
nieuwe teamtrainingen en themabijeen
woordiger denkt dat Anna beter
het beter vindt om dat niet te doen.
komsten over dit onderwerp. Ook willen
niet kan weten dat ze zo ernstig ziek
Dit levert ook binnen het team
teams met ouders het gesprek voeren
is. Dat zou haar maar nodeloos
discussies op. Kan Anna het aan
over hoe ze samen omgaan met dit
onrustig en gespannen maken.
om te weten dat ze gaat overlijden?
soort dilemma’s. Dit doen ze bijvoor
Of heeft ze gewoon recht op een
beeld door het organiseren van een
antwoord op haar vragen?
ouderavond. Wij kunnen hierbij als
De bewustwordingscampagne omvat meer dan de theatertraining. De ingewikkelde berg informatie over
trainers ondersteunen.”
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
31
Vijf dingen die je moet weten over wilsbekwaamheid
Wilma wil graag een boterham met veel boter en hagelslag, maar ze heeft diabetes
1. Zelf kiezen is een recht.
Dit geldt nooit voor de rest van zijn
Als begeleider gun je cliënten een
In de wet is niet geregeld wanneer
leven. Omdat cliënten zich ontwikkelen
goed, veilig en gelukkig leven, en beslis
volwassenen geen eigen beslissingen
en inzichten veranderen, is het nodig
je soms vanuit goede bedoelingen wat
mogen nemen. Sterker nog: in de
om tijdens goed leven-gesprekken te
het beste voor hen is. Maar net als
grondwet staat dat iedereen vanaf
kijken naar de ruimte die de cliënt heeft
iedereen mogen cliënten van fouten
De begeleider vraagt aan Wilma wat ze op haar brood wil. Daar hoeft ze
18 jaar zeggenschap heeft over zijn
om zelf te beslissen.
leren, en bestaat hun leven uit pieken
niet over na te denken: een boterham met veel boter en een berg hagelslag.
Meer weten?
en dalen. Het gaat om autonoom te
Een collega trekt haar wenkbrauwen op. Zij geeft Wilma alleen maar
• Bekijk het animatiefilmpje ‘Wat is
laten wie dat aankan en te beschermen
hartig beleg of pindakaas op haar brood, omdat Wilma diabetes heeft.
wie dat niet aankan.
Een boterham met hagelslag is dan niet verantwoord. Het betekent dat de
eigen leven. Dat betekent dat een zaken, zoals eten en drinken, wonen,
3. Als begeleider ondersteun je de cliënt in het keuzeproces.
werk en medische zorg. Dat geldt ook
Als begeleider heb je een professionele
voor volwassenen met een verstande
rol in de besluitvorming van een cliënt.
lijke beperking die ondersteuning
Je ondersteunt hem erbij en schept
krijgen. Ons uitgangspunt is: iedereen is wilsbekwaam (kan beslissen) totdat het tegendeel is vastgesteld.
volwassene zelf beslist over allerlei
insulinetoediening misschien moet worden aangepast.
wilsbekwaamheid?’ via http://bit.ly/wilsbekwaamheid • Lees meer over het Manifest van Ipse
Tijdens de overdracht ontstaat een discussie. Twee collega’s vinden dat
regie als één van de zeven
de juiste voorwaarden om tot een
4. De AVG of gedragsdeskundige kunnen onderzoeken of een cliënt een beslissing kan nemen.
Wilma kan kiezen uit hartig beleg. Twee anderen vinden dat een boterham
speerpunten, via www.
beslissing te komen. Bij wilsbekwaam
Twijfelt het kernteam of is er verschil
met hagelslag af en toe moet kunnen. Ze kennen in hun eigen omgeving
ipsedebruggen.nl/manifestoverzicht
heid gaat het niet om een goede of
van mening of een cliënt een
genoeg diabetespatiënten die willens en wetens ook regelmatig taart of
foute beslissing. Onze rol is dat wij de
bepaalde grote beslissing zelf kan
zoet beleg verorberen. Kan Wilma hierover niet gewoon zelf beslissen?
intranet en kijk op het leerplein voor
2. W ilsbekwaamheid is een momentopname.
client ondersteunen in het proces van
nemen? Dan kan een AVG of een
De begeleiders hebben haar al vaker informatie gegeven over haar diabetes
meer informatie over het Leerpad
kiezen. Bijvoorbeeld door het geven
gedragsdeskundige zijn wilsbekwaam
en het eten van suiker. Kan ze de gevolgen overzien of heeft ze er zelf last
Wilsbekwaamheid en ondersteuning
Een cliënt kan voor de ene beslissing
van neutrale informatie op zijn niveau
heid over een bepaalde zaak
van? Is ze in deze zaak wilsbekwaam?
in de teams.
wilsbekwaam zijn en voor een andere
en de cliënt de tijd geven. De begeleider
onderzoeken.
niet. We kijken per situatie en per
kijkt daarbij goed of de cliënt de
beslissing of een cliënt zelf kan
informatie begrijpt en de mogelijke
Een cliënt is niet in staat om een
beslissen. Dit heet wilsbekwaamheid
gevolgen overziet.
beslissing te nemen, wanneer hij:
ter zake.
de Bruggen, met eigen kracht en
• Voor begeleiders: lees meer op
• De informatie niet kan begrijpen • De voor- en nadelen niet kan afwegen
Koen wil lekker naar buiten om blikjes op te ruimen. Is dit wel veilig?
• De gevolgen niet kan overzien Een voorwaarde is natuurlijk dat de cliënt hierbij wordt ondersteund in gesprekken waarbij je bijvoorbeeld
Koen (31) heeft een matige
op de blikjes dat hij het verkeer niet
beelden/ praatplaten gebruikt en
verstandelijke beperking in
meer ziet en hoort?
aansluit bij zijn tempo en begrip.
baar gedrag. Hij wil vaak naar
De ouders hebben het team al
buiten. Zijn passie is dan lege blikjes
eerder laten weten dat Koen niet
verzamelen en die in de afvalbak
zonder begeleiding de deur uit mag.
5. Als een cliënt iets niet zelf kan/ mag bepalen, dan beslist de wettelijk vertegenwoordiger.
gooien. Regelmatig wil hij op
Desnoods moet de deur maar even
In het kernteam worden afspraken
onverwachte momenten op pad en
op slot of moet Koen maar naar zijn
gemaakt over kleinere beslissingen
dan is er niet altijd een begeleider of
kamer, als hij niet van zijn plan is af
in het dagelijks leven. Daarin worden
vrijwilliger beschikbaar om met
te brengen. Er wordt besloten om te
ook mogelijke risico’s afgewogen.
hem mee te gaan.
onderzoeken of Koen het misschien
Wanneer een cliënt niet wilsbekwaam
toch aankan door hem te obser
ter zake een bepaalde beslissing is,
Het team vraagt zich af of Koen
veren. Hoe groot zijn de risico’s en
beslist de wettelijk vertegenwoordiger.
alleen op pad kan. Is hij zich bewust
wegen die op tegen het beperken
De kunst is dan om te beslissen in de
van de omgeving of is hij zo gefocust
van zijn vrijheid?
geest van de cliënt.
combinatie met moeilijk verstaan
32
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
33
Altijd meer mogelijk
Maatjes
“Ze geniet zo van het zonnetje op haar gezicht” “Ik kom al zo’n dertig jaar bij Annemiek op bezoek.” vertelt vrijwilligster Cilia den Beer. “Dat is ooit zo ontstaan toen mijn dochter met haar stage begon bij Ipse de Bruggen. Ik kwam wel eens langs op de groep waar zij toen werkte en daar ontmoette ik Annemiek. Annemiek kreeg weinig bezoek en dat heeft er eigenlijk voor gezorgd dat ik vanaf dat moment elke week bij haar langs ga. Jaren geleden ging zij ook wel eens mee naar huis, met mijn man en mij. Dan gingen we samen wandelen, zwemmen of naar de bakker. Inmiddels is Annemiek 76 jaar. Haar ontwikkeling gaat achteruit en zij kan niet meer zo goed lopen. Maar ik kom nog steeds
"Ik moest binnen 8 minuten 5 broodjes maken"
iedere week langs om haar eten te geven en buiten een wandeling te maken. Ze geniet zo van het zonnetje op haar gezicht. Omdat Annemiek nooit heeft gepraat, is het soms lastig inschatten hoe zij zich voelt. Al maakt ze soms wel geluidjes waaruit je iets kunt afleiden. Zo zijn we er bijvoorbeeld achter gekomen dat ze erg houdt van klassieke muziek. Toen ze een tijd geleden behoorlijk ziek was, ging ik bijna elke dag bij haar langs en luisterden we daar samen naar. Ik haal erg veel voldoening uit deze wekelijkse bezoeken en hoop dan ook dat ik dit nog lang kan doen.”
Anouska werkt bij lunchcafé De Zoetelaar en ChocoToko: “Dit jaar was ik gevraagd om mee te doen aan de wedstrijd ‘Lekkerste broodje van Nederland’*. Dat vond ik best spannend! In de Dorpsstraat hebben wij bij lokale leveranciers gekeken welke ingrediënten wij konden gebruiken voor het broodje. Zo is ‘Varkentje eet appel’ ontstaan: gegrild rozijnen brood met gerookte varkensrib-eye, reepjes Granny Smith, in port gemarineerde vijgjes en balsamicostroop. Alleen de middag voor de wedstrijd heb ik een paar keer geoefend, en dat ging goed. Tijdens de wedstrijd moest ik binnen 8 minuten 5 broodjes maken. En toen was het wachten op de uitslag… op het podium kreeg iedereen een beker, behalve ik. Toen dacht ik wel even “hè?”. I edereen ging onwijs juichen toen bekend werd gemaakt dat ik de wedstrijd had gewonnen!” De jury roemde het broodje om zijn mooie smaken en de zelfstandigheid en vakbekwaamheid van Anouska die volgens hen erg goed naar voren kwam in dit gerecht. * De wedstrijd is een onderdeel van Horecava: een vakbeurs voor en door professionals in de foodbranche.
34
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
35
Eigen regie
Gewoon op de fiets naar de dagbesteding Op Centrum Campus in de wijk Oosterheem in Zoetermeer gaan bewoners met een verstandelijke- en gehoorbeperking sinds een halfjaar lekker op de fiets naar de dagbesteding. Het initiatief hiervoor kwam vanuit de bewoners. En het fietsen bevalt de jongvolwassenen van deze groepswoning prima. Het is gezond en je beleeft nog eens wat.
B
ij de dagbesteding van
Samuël ziet net als de bewoners
Ouders vinden het ook leuk dat
de meeste bewoners, ‘De
vooral de meerwaarde. “Ik vind het
hun kinderen zo extra bewegen en
Aspergeakker’, is een groepje
mooi dat de bewoners zo vaker buiten
meer buiten zijn. Eigenlijk doen we
drukdoende met het pakken
komen. Je ziet en beleeft wat er op
gewoon wat de meeste ouders zelf
van hun fiets en het aantrekken van
straat gebeurt en voelt de wind en de
met hun kind deden toen hij nog
een geel of oranje hesje. Anderen staan
zon. Het zijn gewone, kleine, dagelijkse
thuis woonde.” Ze ondersteunen het
al startklaar. De kou schijnt niemand te
dingen, maar die maken je wereld
initiatief ook letterlijk. Zo hebben alle
deren, en de begeleiders Samuël de Jong
wel groter.”
bewoners een regenbroek van hun
en Lia Spruit worden vrolijk begroet. Op
ouders gekregen.
het startsein van Samuël volgt de groep
Behalve dit meedoen in de
hem keurig. Zijn collega Lia en Nadie
maatschappij, is wat extra beweging
Eigenlijk ervaren Samuël en Lia
(bewoner) sluiten als laatste met hun
altijd gezond. Daarover zijn de
geen nadelen. Natuurlijk vraagt het
tandem aan. Zo kan Lia het peloton goed
begeleiders het roerend met Pammy
een extra tijdsinvestering, maar
overzien. “Gelukkig gaat de hele route
eens. Ze fietsen zo toch 5,5 km
het is gelijk een groepsactiviteit. “
over fietspaden. Daardoor is het veilig
per dag en ook het pakken en stallen
We kunnen om 8.30 uur geen
genoeg. En omdat we een herkenbare
van de fietsen blijkt een activiteit op
afspraak met bijvoorbeeld een dokter
groep zijn, wachten automobilisten
zich. Samuël: “Ik heb weleens een
inplannen, omdat we dit met twee
netjes tot wij zijn overgestoken.”
fysiotherapeut horen zeggen dat
begeleiders moeten ondersteunen”,
het overgewicht bij bewoners zou
zegt Samuël. “Maar die flexibiliteit heb
Gezond en leuk
verminderen als ze elke dag lopend
ik er graag voor over. Het is fijn dat het
Eenmaal thuis aan de thee wordt al
of op de fiets naar de dagbesteding
taxibedrijf ook flexibel is; als het hard
snel duidelijk dat alle bewoners fietsen
zouden gaan. Of dat zo is, weet ik
regent of sneeuwt, brengt en haalt de
veel gaver vinden dan de taxi, waarop
niet, maar alle extra beweging is
taxi de bewoners. Dat mag ook wel
ze tot grote spijt van Pammy nog 2,5
natuurlijk goed.”
gezegd worden.”
aan haar ligt, wordt het fietsexperiment
Eigen keuze
Lia moet eerlijk bekennen dat ze
zo snel mogelijk uitgebreid. “Fietsen
Het fietsinitiatief kwam vanuit de
weleens geen zin heeft om te fietsen.
is gezond. Ik wil graag bewegen en
bewoners. Lia: “Er waren een paar
“Soms doe ik liever een klusje binnen.
ga ook naar de sportschool.” Andere
bewoners die graag wilden fietsen en
Maar als ik eenmaal onderweg
bewoners knikken of steken trots hun
één van hen zou dat ook zelfstandig
ben, is het prima. En als je dan het
vuist omhoog. Onderweg valt er van
kunnen. Toen dachten we: waarom
enthousiasme van de bewoners ziet …
alles te zien, zoals eenden, ganzen en
maken we deze keuze niet gewoon
’s Ochtends staan ze al klaar om hun
schapen en een enkele keer worden ze
mogelijk voor de hele groep door met
fietsen te pakken. We gaan dit zeker in
gepasseerd door een brandweerauto.
hen mee te fietsen?
het voorjaar uitbreiden.”
dag per week zijn aangewezen. Als het
"Het zijn gewone, kleine, dagelijkse dingen, maar die maken je wereld wel groter.” 36
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
37
Acties voor cliënten
Het laatste woord Lieve Naomi, Esther, Vivian, Donna, Sophie en Demi,
Navigate North is een 7000 km lange
De 'Fiets je samen fit tour', een route
autorace naar Noord-Scandinavië
van 100 kilometer langs zorglocaties
waarbij deelnemers geld inzamelen
van Ipse de Bruggen half september,
voor een goed doel. Er waren drie
was een groot succes. Zeventig
krijgen jullie sinds kort les, in hoe een mens ‘moet’ leven?
teams die in januari voor Ipse de
medewerkers en leveranciers van
Hoeveel een kilo appels is, hoe je gezond kan eten,
Bruggen reden. Zo haalden twee
Ipse de Bruggen reden mee. Met
teams van het Waddinxveense
de fietstocht haalden zij dankzij
bedrijf Reco €30.500,- op voor een
sponsoring van onder meer Albert
Lieve meiden, alle zes, vertel mij nou eens even,
hoe houdt een mens zijn lichaam fris en wat zijn tekenbeten? Hoe werkt de oven, de tv, waar laat ik oud papier?
rolstoeltrampoline en fietslabyrinten
Heijn, KPN, Wortell en Unit4Cura ruim
hoe draai ik nou een dvd en wat is een kwartier?
voor cliënten van Ipse de Bruggen.
€ 11.000 op voor het project ‘ABCDate’.
Ik ben verliefd en heel erg blij, ik wil verkering vragen,
Ook een Ter Aarse ondernemer en zijn
maar is die gast ook gek op mij of zit hij mij te plagen? Een boodschap doen dat kan ik best, maar hoeveel heb ik nodig? Wat doe ik daarna met de rest, was dát dan overbodig? Een schrale plek, een blaar, een snee, ik heb een zere voet, die wond, wat moet ik daar nu mee, hè getsie, al dat bloed! Mijn vriendin zegt geen “Hallo”, is zij jaloers op mij? Vindt zij mij niet meer leuk of zo, hoor ik er niet meer bij? Ik maak me boos en voel me naar, hoe ga ik hier mee om? Ga ik het zeggen tegen haar of vindt ze mij dan stom? Die jongen daar die vraagt spontaan: “Wil jij van mij een zoen?” Ik vind hem leuk en hij heet Daan, maar moet ik dat nou doen?
goede vriend reden mee en haalden zo €1500,- voor Ipse de Bruggen in Waddinxveen voor de aanleg van een
Eind september organiseerde de Best Fresh Foundation uit Poeldijk EEN
kas en schuur, zodat nog meer cliënten
GOLFTOERNOOI voor Kinderdienstencentrum (KDC) Zonnehof en Logeerhof
zich bij de tuinonderhoudgroep kunnen
Naaldwijk. Het was prachtig weer en een aantal kinderen van Zonnehof kon
aansluiten.
en mocht hierbij aanwezig zijn. Het tournooi bracht maar liefst € 13.400 op. Dit wordt gebruikt voor de aankleding van het zwembad van het KDC.
Dankzij bijdragen van Amantia Stichting (€ 3.500) en Fonds
Rabobank Coöperatiefonds
1818 (€ 3.125) komen er nieuwe
Zuid-Holland Midden doneerde
banken aan het speelplein bij
€ 2.500 voor de aanschaf van
dagbesteding DCV De Werf in
fitnessapparaten voor cliënten
Nootdorp.
in Nootdorp
Eén zoentje op zijn wang misschien, maar vindt hij dat genoeg? Straks wil hij er een stuk of tien en da’s niet wat hij vroeg!
Medewerkers van Ipse de Bruggen
Ik koop een broek maar mooi is dat, heb ik net hard gespaard,
organiseerden in december een ‘Glazen
Kinderdienstencentrum (KDC)
Huis’ in Zwammerdam om geld in
De Bolsterberg in Zoetermeer krijgt
zie ik een joekel van een gat, heb ik de bon bewaard?
te zamelen voor het vervullen van
van ondernemersclub Business
Er liggen scherven op de grond, hoe pak ik dit nu aan,
een aantal wensen van cliënten. Het
Breakfast Club een bijdrage van
let op dat je je niet verwondt, straks ga je er in staan!
initiatief bracht € 1100 euro op. Cliënt
€ 24.000. Hiermee kan het KDC onder
Anna – gék op muziek - kreeg zo een
meer een oogbesturingscomputer
versterker voor het afspelen van haar
aanschaffen. Met deze computer
favoriete muziek.
kunnen kinderen via bewegingen met
Veel te leren, altijd druk, veel kletsen en vaak lol, zo’n weekend is een hele ruk, agenda altijd vol! Steeds weer nieuwe energie, en altijd aan het werk.
hun ogen communicatieprogramma’s
Reeuwijk is ‘The Place To Be’ en samen sta je sterk!
en spelprogramma’s aansturen.
Meiden blijf goed bij de les en niet onzeker zijn, want weet dat jullie álle zes, echt grote kanjers zijn!
Vrienden van Ipse de Bruggen
Irene Scheffers, begeleider Trainen Reeuwijk
Stichting Vrienden van Ipse de Bruggen financiert bijzondere wensen, zoals aangepast spelmateriaal, een belevingstuin, de inrichting van een snoezelzwembad of een leuk evenement. Al deze extra’s helpen mensen met een beperking om te genieten en mee te doen. Kijk voor meer info op: www.vriendenvanipsedebruggen.nl.
38
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
DE WERELD VAN IPSE DE BRUGGEN - Voorjaar 2019
39
“Ik vind het heerlijk om te doen waar ik goed in ben” Marleen Hage, persoonlijk begeleider van cliënten met moeilijk verstaanbaar gedrag
Ken jij mensen die op zoek zijn naar een interessante toekomst in de gehandicaptenzorg? Ipse de Bruggen, de grootste zorgorganisatie in Zuid-Holland voor mensen met een verstandelijke beperking, zoekt begeleiders! Op bijna 400 zorglocaties bieden ruim 5500 medewerkers 5000 cliënten zorg en ondersteuning bij wonen, werken, leren en ontspannen. Dit doen wij in nauwe samenwerking met ouders/ wettelijk vertegenwoordigers en andere zorgorganisaties. Onze missie is: zorgen dat cliënten een goed leven hebben en zich kunnen blijven ontwikkelen. Wij geloven dat er altijd meer mogelijk is. Hoe klein het stapje ook is. Kijk op www.werkenbijipsedebruggen.nl voor het actuele vacatureaanbod.