Perry
en vele andere cliënten van Ipse de Bruggen
NAJAAR 2018 – IN DIT NUMMER:
Meer mogelijk maken met innovaties • Van twee kanten: begeleider én moeder van cliënt • Jongeren oefenen zelfstandig wonen bij Landal
BRIEF AAN...
INHOUD
Lieve Lily*, er niet zo’n moeite Best wel spannend om een brief aan je te schrijven. Normaal zou ik in de verleiding mee hebben. Maar nu ik weet dat er zoveel mensen meelezen, kom ik geleerd hebt? Niet te hem te schrijven zoals het hoort. Maar is dat nu niet juist wat jij mij ‘het’ dan? Ja Lily, jij gaan voor ‘hoe het hoort’ maar te gaan voor zoals ‘het is’? Wat is dat . en ik weten dat we het hier hebben over liefde. Liefde tussen medemensen Denk je dat ik naar Lily, jij bent anders en juist dat anders maakt je zo bijzonder mooi. jou in de spiegel laat een gehandicapte kijk wanneer ik je zie? Ik weet ook dat wanneer ik maar naar jezelf. kijken - eigenwijs zoals je bent - jij niet naar een gehandicapte kijkt, ben. We noemen Eigenwijze wijsheid noem ik dat. Je bent anders, net zoals ik anders t. Misschien niet jou beperkt. Zo kijk ik echter niet naar je. Ik voel mij vaak heel beperk je hart te openen. in de verstandelijke zorg maar meer in relationele zin. Jij hebt de gave te gaan. Daarmee heb je mij geleerd mijn hart te openen en de verbinding aan ger is het mijn Mag ik nu eens iets heel verrassends zeggen, Lily? Als geestelijk verzor jij die levend in je. taak de blijde boodschap uit te dragen. Maar weet je, volgens mij draag Jij bent voor mij de blijde boodschap en je leert mij het te zijn. durf en kan ik Aan jouw hand, Lily, heb ik mezelf leren kennen. Met die zelfkennis de Liefde. Wat jij uitreiken naar anderen op hun weg en zoektocht in en naar de Leven elkaar. mij geeft, is het lef om anders te leven, want wij zijn hartgenoten van
8
14
18
22
8 Meer mogelijk maken met innovaties 14 Van twee kanten: begeleider én moeder van cliënt 18 De wereld van Perry 22 Stervens- en rouwbegeleiding
Verder in dit nummer 4 Jongeren oefenen zelfstandig wonen bij Landal 7 Voor het eerst: Mendy rijdt mee met de Kraaienrit 13 Moeder Jolien: “Na de eerst week merkte ik al verandering” 38 Het laatste woord – gedicht van cliënt
Marianne
Geestelijk verzorger Marianne Kerremans schreef deze
schrijfopdracht met elkaar in gesprek over de praktijk van
brief tijdens de Manifesttraining. In deze training gaan
het Manifest: zorg en ondersteuning vanuit de wensen en
medewerkers van Ipse de Bruggen via onder meer een
behoeften van de cliënt.
* Lily staat symbool voor alle cliënten die Marianne in haar werk ontmoet
2
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
Colofon ‘De Wereld Van’ is een uitgave van Ipse de Bruggen en verschijnt twee keer per jaar. Tekst: Marlieske Sjouke, Rianne de Jong, Janny Terlouw, Nellie Lobbezoo en Ineke Schotman Foto’s: Sander van der Wel, Peter Franken, Tom Pilzecker, Herman Zonderland, Ad Groenendaal Marieke van der Heijden, Frank Jansen
Vormgeving: VRHL Content en Creatie Conceptontwikkeling: Maters en Hermsen Bedrijfsjournalistiek Druk: Oranje van Loon Drukkers Disclaimer: Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van Ipse de Bruggen en/of andere auteursrechthebbenden.
Ipse de Bruggen kan geen aansprakelijkheid aanvaarden door onjuistheid en onvolledigheid van de inhoud van deze uitgave. Verzending: Wilt u ‘De Wereld Van’ voortaan niet meer ontvangen? Mail naar marketing.communicatie@ipsedebruggen.nl onder vermelding van uw naam, adres en woonplaats.
Volg Ipse de Bruggen ook op
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
3
MOOI NIEUWS
10 jaar jong, meer dan 100 jaar ervaring
Prijs voor G ouden Prokkel cliënten, brandwee r e.a. Staatssecretaris Tamara van Ark
eerder die maand plaatsvond
op het terrein van de brand
Ipse de Bruggen zorgt al meer dan 100 jaar voor mensen
van S ociale Zaken en Werk
tussen cliënten uit Pijnacker en
weer samen spellen te spelen
met een verstandelijke beperking waarvan 10 jaar onder
gelegenheid heeft in juni een
medewerkers van de brandweer,
en te BBQ’en. Voor alle deel
de naam Ipse de Bruggen. Dat vieren wij graag met
‘Gouden Prokkel’ uitgereikt aan
gemeente Pijnacker-Nootdorp
nemers was het een onvergetelijke
cliënten met medewerkers, op verschillende m anieren, het hele jaar door.
cliënten en medewerkers van
en woningcorporatie Rondom
dag. De brandweer maakte er
In de week van maandag 17 september wordt het echter groots aangepakt.
Ipse de Brugen. De prijs is voor
Wonen. Cliënten werden met
een mooie impressie van:
Deze hele week worden allerlei activiteiten georganiseerd op de verschillende
de inspirerende ontmoeting die
loeiende sirenes opgehaald om
buff.ly/2tD7U8m.
locaties. Zoals de ALTIJD-MEER-MOGELIJK-TOUR, waarbij 25 activiteiten teams langs 100 verschillende locaties gaan om samen met de cliënten een leuke activiteit te doen. Denk aan een voetbalclinic, bellenblazen en snoezelen. Allemaal afgestemd op de doelgroep.
Op je ze lf le re n wo n e n b ij La n d al Jongeren met een verstandelijke
Het hele programma, inclusief foto’s en filmpjes van deze week, vind je
beperking kunnen in Trainhuis
terug op www.altijdmeermogelijk.nl. In de jubileumspecial bij dit magazine
Fontein van Ipse de Bruggen in
staan bijzondere verhalen van toen en nu.
Nootdorp leren om in de t oekomst, met of zonder b egeleiding, zo zelfstandig m ogelijk te gaan wonen.
Waterbedden cliënten dankzij donaties
Om de wachtlijsten voor deze locatie
Even uit de rolstoel en in een
Ook kwam er een fraai houten
aan de grote vraag naar g epaste
andere houding op een warm,
frame om het waterbed heen,
zorg voor deze jongeren, nam be
zacht waterbed. Voor de
waar knuffels en doeken aan
geleider Irene Scheffers initiatief tot
ernstig meervoudig beperkte
kunnen worden g ehangen.
een nieuwe locatie. Het r esultaat:
Ipse de Bruggen is trots op de
Op www.ipsedebruggen.nl/ over-ons/organisatie/jaarverslag
te verkleinen en tegemoet te komen
De zorg in 2017 in cijfers, tekst en beeld
cliënten van dagactiviteiten
Ook de overkapping buiten
een trainhuis voor kleinschalig en
zorg voor en ondersteuning
centrum Labyrint in Zwammer
het centrum werd voorzien
intensief t rainen op het terrein van
van 5454 cliënten in 2017.
kun je door het rapport
Landal Reeuwijkse plassen.
Met deskundige m edewerkers,
bladeren, of de belangrijkste
Zomer f es t ijn voor c liënt en Schie dam door steun Rot ar y e.a.
dam is dit nu mogelijk. Dankzij
gekleurde plexiglas platen.
donaties van de Amantia
Als klap op de vuurpijl bracht
enthousiaste vrijwilligers én
highlights en cijfers bekijken.
Een theatergroep met een
Stichting en ondernemer Hans
de leverancier van de water
De locatie startte als proef maar
de juiste samenwerkings
Voor cliënten is een aparte
speciale belevingstent, een
den Bleker uit Ter Aar kon het
bedden - op de vraag van Ipse
door het succes worden de trainingen
partners maakt zij voor hen
versie van het kwaliteitsrapport
mobiele kinderboerderij, beauty
gemaakt. Deze vormt een
salon, opblaasbare Hollandse
dagcentrum twee waterbed
de Bruggen of ook hij iets
in 2019 met de vaste groep voort
meer mogelijk. In het kwaliteits
den aanschaffen, waarvan er
wilde toevoegen - een robot
gezet en kijkt Ipse de Bruggen ook
rapport, dat ook als jaarverslag
basis om hierover - waar
spelen, springkussen en nog veel
of een tweede groep haalbaar is.
dient, wordt de kwaliteit
mogelijk - met cliënten in
meer. Eind mei was het feest
van zorg in 2017 beschreven.
gesprek te gaan.
voor de 85 cliënten van de vier
één muziek omzet in trillingen.
poes voor cliënten mee.
woningen en dagbesteding aan
E en ‘Ma n ife e st’ v o o r clië n te n
het Gaardenpad in Schiedam.
Wat betekent eigen regie voor een cliënt? En wat is een kernteam, en
niet mobiel en kan hierdoor niet
hoe kan het je als cliënt helpen? Dagbestedingslocatie De Ruimte in Delft
eenvoudig aan een evenement
organiseerde een ‘Manifeest’ zodat ook cliënten weten wat het manifest van
elders deelnemen. Dankzij een
Ipse de Bruggen voor hen betekent. Cliënten en medewerkers bedachten
donatie van onder meer Rotary
wat die dag werd gegeten, hoe cliënten enthousiast konden worden
Schiedam Over de Veste, diverse
gemaakt en welke muziek werd gedraaid. In workshops konden cliënten
stichtingen en fondsen én de
hun droomvakantie of droomkamer maken. Ook konden zij aan de
inzet van vrijwilligers kon een
hand van filmpjes kijken of er in een situatie sprake is van eigen regie of
heus Zomerfestijn op de locatie
juist van betutteling. En door zelf geblinddoekt een rolstoel te duwen,
worden georganiseerd. Ook
konden cliënten ervaren hoe het is om afhankelijk te zijn en dus heel
buurtbewoners waren welkom.
Een groot deel van de cliënten is
goed naar elkaar te moeten luisteren.
4
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
5
MOOI NIEUWS
VOOR HET EERST
“Ik voelde mij net een koningin”
Ni euw bo u w H o o g e B u rc h f ees t el i j k v a n s t a r t !
AB C Da te o p e n v o o r a lle clië n te n
Donderdag 12 juli was het zover. De eerste paal voor de
In november 2017 startte Ipse de B ruggen
nieuwbouw van Veld 1 kon worden geslagen op landgoed
als eerste gehandicaptenorganisatie met
Hooge Burch in Zwammerdam. De vier gebouwen die
een pilot voor een dating-website voor
hier komen, vervangen de woningen aan de Spoorlaan en
cliënten: ABCDate. En met succes. Tien
Eljo en bieden uiteindelijk plaats aan 128 cliënten. De start
duizenden berichtjes later is het platform
“Ik was gespannen en zenuwachtig toen
van de bouw is gevierd met cliënten, vertegenwoordigers,
nu voor alle cliënten van Ipse de Bruggen
ik naar de vrachtwagen toeliep. Wat
medewerkers en andere genodigden.
open gesteld en doen ook nog eens negen
kon ik verwachten? Vorig jaar kon ik mij
andere zorgorganisaties mee. Zo wordt
niet meer opgeven voor de Kraaienrit,
de kans op een match voor liefde of een
alle plekken waren toen al bezet. Maar
vriendschap voor cliënten groter. De eerste
dit jaar kon ik wél mee.
liefdekoppels zijn dankzij ABCDate inmiddels een feit. ABCDate is door de Vereniging
Voordat we in de vrachtwagen stapten,
Gehandicaptenzorg Nederland genomineerd
heb ik met de chauffeur van ‘mijn’ auto
voor de Gehandicaptenzorgprijs 2018, een
staan kletsen. Sommige chauffeurs
geldbedrag van 10.000 euro.
hadden snoep mee, maar hij niet. Hij zei: ‘ik moet aan mijn gewicht denken’. Nou, zei ik lachend, ik ook! Met zoveel auto’s achter elkaar rijden leek mij heel leuk. En dat was het ook! Zo gaaf, al die mensen langs de weg die naar ons zwaaiden. Ik voelde mij net een koningin! Ik zag veel bekenden, waaronder mijn oude buurvrouw. Ook mijn vriend stond langs de kant. Hij zag mij eerst niet eens toen ik langskwam, zo hoog zat ik in die vrachtwagen.
Behande l c e n t r u m Vo o r s tra a t e n P a r n a ssia b u n d e le n hun kr ac h t e n
Iemand zei “mevrouw, voor u!” en gaf mij zomaar een oranje pet aan. Die bewaar ik nu op mijn kamer. Tijdens de rit mocht ik toeteren en dat was echt
Behandelcentrum Voorstraat
6
een aantal cliënten door
het allerleukste. ‘Aan het koord trekken,
van Ipse de Bruggen, dat
Parnassia uitbesteed aan
Mendy!’ zei de chauffeur dan.
mensen met een verstandelijke
Behandelcentrum Voorstraat
beperking en psychiatrische
van Ipse de Bruggen in Nootdorp.
Toen we weer terug waren, hebben we
problemen onderzoekt en
In de volgende fase werken
lekker patat en ijs gegeten. De pakjes
behandelt, en Parnassia, specialist
beide organisaties toe naar een
chocolademelk nam ik mee naar huis,
in psychiatrie en onderdeel van
algehele samenwerking voor
die verdeel ik over de week.
de Parnassia Groep, zijn per
een totaal van 40 plaatsen, in een
1 juli een samenwerking aan
nog te kiezen organisatievorm.
Ik ga de Kraaienrit echt niet meer
Mendy woont bij Ipse de Bruggen. In juni reed ze voor het
gegaan. Een unieke combinatie
vergeten. De oorkonde staat op mijn
eerst mee met de jaarlijkse Kraaienrit: een lange stoet van
gelet op het beperkte landelijke
nachtkastje, ik ben er heel trots op.
vrachtwagens, bussen en rolstoelbusjes waar ruim 200 cliënten
aanbod voor deze cliënten.
Ondanks alle zenuwen en stress heb ik
aan meedoen. De rit wordt mogelijk gemaakt dankzij de inzet
Allereerst wordt de zorg voor
het toch maar mooi gedaan.”
van vele collega’s, vrijwilligers en sponsoren.
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
7
INNOVATIE
Meer mogelijk maken met innovaties Ipse de Bruggen gaat de komende jaren extra tijd en geld investeren in innovatie, zodat meer cliënten hier baat bij kunnen hebben. Zorgmanager Els Kraak, die hier vanuit de denktank innovatie nauw bij betrokken is, vertelt hoe innovatie het leven voor cliënten kan verbeteren. En dat het zeker niet alleen om technische hoogstandjes en robots gaat. “Het gaat om alle denkbare vernieuwingen die bijdragen aan het goede leven van cliënten.”
Lilian Smit probeert onder begeleiding van Loes Schilderink van Robot Care Systems robotrollator LEA voor het eerst uit.
Een praktijkvoorbeeld maakt direct duidelijk dat
ouders overzichtelijk in beeld krijgen wat er
innovaties ook niet per se handenvol geld hoeven
verandert en welke stappen ze kunnen nemen.
Ondertussen zijn Els en haar collega’s zo
te kosten. Zo is er een snoezeljas in de maak voor
Deze waaier slaat binnen én buiten Ipse de
enthousiast over innovatie dat ze ook om zich
cliënten die niet gemakkelijk naar de snoezelruimte
Bruggen enorm aan. Zoiets bestond nog niet;
heen kijken wat er zoal is. Zo spotte Els samen
kunnen. Het is een zachte badjas met allerlei
ook dat is innovatie.”
met een collega op de Zorg- en ICT-beurs de
dingen erop om te voelen en te beleven. Hiermee
slimme rollator Lea (zie kader op de volgende
kunnen cliënten snoezelen zonder dat het hen
Een collega-zorgmanager van een ambulant
pagina), waarin de denktank kansen zag voor
vooraf te veel energie kost. Ipse de Bruggen gaat
team onderzoekt nu vanuit zijn praktijk de
cliënten. “Dan vragen we anderen om met ons
dit zelf maken.
mogelijkheden van beeldbellen voor ambulante
mee te kijken. Voor Lea o rganiseren we binnen
begeleiding. Volgens Els kan dit de begeleiding
kort een testdag waarbij we onder andere een
I n n o v a ti e o n tstaa t in d e p ra k ti jk
efficiënter én beter maken. “Met beeldbellen kun
ergotherapeut, een fysiotherapeut en een beleids
incidenten voorkomen. Voor cliënten met een
je bijvoorbeeld zelfstandig wonende cliënten veel
medewerker van het kennisteam Oud betrekken.
ernstige meervoudige verstandelijke beperking komt
Het initiatief om meer te innoveren kwam
dat zij daar behoefte aan hebben, omdat er
Wilmy de Rooij, manager Organisatieontwikkeling
meet. Daarmee kunnen begeleiders eerder signaleren
vanuit een groep zorgmanagers die vervolgens
bijvoorbeeld net een lastige brief is bezorgd.
& Innovatie, vult aan dat de afdeling OO&I een
of een cliënt stress of pijn ervaart. Dit ontwikkelen
een denktank innovatie vormden. Hier denken
Je kunt dus vaker en sneller contact hebben met
netwerk heeft binnen en buiten Ipse de Bruggen
we samen met een aantal andere zorginstellingen
zorgmanagers - samen met medewerkers vanuit
een cliënt terwijl je ook aan zijn uitdrukking kunt
van mensen die zich met innovaties bezighouden.
en de Universiteit van Amsterdam.”
services - na over hoe ze met vernieuwingen meer
zien hoe het met hem gaat. Voor cliënten is het
“We ondersteunen de initiatiefnemers en helpen
mogelijk kunnen maken voor cliënten.
ook fijn dat ze hun begeleider kunnen zien.”
bij het leiden van de projecten. Ook zorgen we
er een sok met een chip die de fysieke spanning
meer op maat ondersteunen. Op het moment
voor middelen en mogelijkheden om de kennis Els Kraak is een van de initiatiefnemers. “We lopen in de dagelijkse ondersteuning van cliënten tegen uitdagingen aan en zoeken hier dan een vernieuwende oplossing voor. Dat is niet altijd
“We lopen in de dagelijkse ondersteuning van cliënten tegen uitdagingen aan en zoeken daar een vernieuwende oplossing voor”
en ervaringen te kunnen delen.”
Vo o r alle d o elg ro e pe n Waar ontwerpers en leveranciers zich de afgelopen jaren vooral op de medische zorg en ouderen
Een g o ed leven
zorg richtten, blijken er juist in de verstandelijk gehandicaptensector nog kansen te liggen. In
Voor een investering in een innovatie geldt b innen
overleg met leveranciers kijkt Ipse de Bruggen
Ipse de Bruggen altijd één duidelijke maatstaf: het
welke a anpassingen voor onze cliënten nodig zijn.
moet de kwaliteit van leven van cliënten verbeteren.
Volgens Wilmy zijn er mogelijkheden voor alle
Els: “We gaan natuurlijk niet innoveren om te
doelgroepen. Ook voor behandeldoelen zijn er
innoveren. Een vernieuwing moet bijdragen aan
mooie voorbeelden. “Zo doen we een pilot met de
het goede leven van cliënten. Met de slimme
slaaprobot die mensen helpt om beter in te slapen.
bijvoorbeeld. Samen met een begeleider heb ik
rollator Lea bijvoorbeeld krijgt de cliënt meer
Hiermee kunnen we misschien slaapmedicatie
daarom een waaier ontwikkeld waarmee
bewegingsvrijheid en regie én kunnen we val
afbouwen. Samen met leveranciers kijken we hoe
een technische oplossing. Wij merkten bij tienergroepen op de dagbesteding dat ouders onverwacht tegen allemaal veranderingen aan lopen zodra hun kind 18 jaar wordt. Ze krijgen te maken met andere regelingen bij de dagbesteding voor volwassenen, maar ook met mentorschap
8
“We gaan niet innoveren om te innoveren. Een vernieuwing moet het leven van cliënten beter maken”
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2017
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
9
ze de al bestaande slaaprobot kunnen aanpassen
beeld een korte pilot. En als er zes keer hetzelfde
voor onze cliënten.”
idee binnenkomt, kunnen locaties hun krachten
I d e e ë n d ele n
VR-bril voor begeleiders
bundelen”, verklaart Wilmy.
Hoe beter je je als begeleider in de wereld van
pratend b innenkomen, terwijl jij als cliënt met
Er komt ook een digitale bibliotheek met wat er
de cliënt kunt verplaatsen, des te beter je hem
de rug naar de deur een kopje thee probeert te drinken.
al in huis is. Cliënten en medewerkers kunnen hier
leert begrijpen. Ipse de Bruggen onderzoekt of de
Op diverse locaties wordt al ervaring o pgedaan
per item hun mening (review) geven. “Dit willen
virtual reality-bril (VR-bril) daar in o pleidingen aan
met innovaties of ontstaan mooie ideeën. B innen
we uitbreiden met een soort pop-up-bibliotheek,
kan bijdragen. Deze bril laat je met behulp van
Het doel is begeleiders in een training met de
een grote organisatie als Ipse de B ruggen is dat
waar medewerkers en cliënten kunnen ervaren
360-gradenfilmpjes een andere wereld ervaren
VR-bril een cliëntbeleving te geven en zo te leren
niet altijd bekend. Daarom wordt vanaf september
wat er allemaal kan en waar ze ook dingen kun
en beleven. In deze film is de kijker zelf even de
over de betekenis van hun houding en handelen.
de uitwisseling van ideeën en innovaties op locaties
nen lenen. We willen locaties zo de mogelijkheid
cliënt en ervaart zo levensecht wat het gedrag van
Zo leren zij nog beter in te spelen op de behoefte
gestimuleerd. Op het intranet komt een suggestie
bieden om bijvoorbeeld eerst een tovertafel
de b egeleider met hem doet. Bijvoorbeeld druk
van de cliënt.
knop, waar medewerkers hun idee kunnen posten.
uit te proberen. Dan kunnen ze ontdekken of
Al deze ideeën worden voorgelegd aan een
dit wat is voor hun locatie, voordat ze daar
cliënten- en een medewerkerspanel. “Kansrijke
in - eventueel met behulp van crowdfunding -
ideeën willen we aanzwengelen met bijvoor
investeren.”
Zorgrobot Zora
Ooggestuurde computer Veel mensen met een meervoudige beperking
te o ntwikkelen. Dagbesteding Zonnehof in
kunnen de computer niet met hun vingers via
Vlaardingen werkt al met een ooggestuurde
het toetsenboord of scherm bedienen. Dan is
computer die werd g efinancierd door sponsors
een c omputer die je met je ogen kunt sturen
en de Stichting V rienden van Ipse de Bruggen.
Zorgrobot Zora lijkt op een grote pop en is
De zorgrobot is een mooie aanvulling op het
een uitkomst. Zo kunnen kinderen en volwassenen
geprogrammeerd om cliënten te stimuleren te
bewegen in het dagelijkse leven en maakt
met een meervoudige beperking zich ontwikkelen
bewegen. Ze beschikt over allerlei sensoren,
het bewegen voor cliënten nog leuker. Er zijn
en vermaken met spelletjes op de computer.
waardoor ze ziet, hoort, beweegt en autonoom
momenteel drie Zora’s binnen Ipse de Bruggen.
Bovendien kunnen ze ook communiceren via het
reageert. De lichaamsvorm van Zora lijkt op die
apparaat. Ze kunnen bijvoorbeeld aanwijzen of
van een mens en haar bewegingen zijn geba
ze iets willen eten of drinken. Of welke kleding ze
seerd op de bewegingen van een peuter. De
aan willen. Begeleiders en behandelaars krijgen
bewegingsagogen en activiteitenbegeleiders
via de activiteiten die een cliënt op de com
van Ipse de Bruggen gaan samen met Zora naar
puter doet een beter inzicht in zijn niveau en
de dagbesteding om met cliënten te bewegen.
vaardigheden. Daardoor kan Ipse de Bruggen
Degene die Zora bedient kan ondertussen
de wereld van cliënten interessanter maken
goed kijken of cliënten de bewegingen goed
en hen meer mogelijkheden bieden om zich
uitvoeren of dat ze daarbij geholpen moeten worden. Cliënten reageren positief op Zora, ook door haar neutrale manier van communiceren.
Relax-maker
Robot-rollator Lea
De relaxmaker is een videobril die niet helemaal
als zij overprikkeld dreigen te raken of onrustig
Lea is ontwikkeld voor ouderen om hen meer
kan laten weten, wat de gebruiker nog beter
afsluit zoals de VR-bril. In de bril zie je r ustige
worden doordat ze moeten wachten op de bus.
steun en veiligheid te bieden bij het lopen.
kan doen.
natuurbeelden van het strand, stromende beekjes
Of naar de tandarts moeten. In een pilot op een
of bossen. De relaxmaker kan spanning verminderen
woning, bij twee dagbestedingen en bij de tandarts
En het lopen zo gemakkelijker te maken.
10
Er zitten verschillende sensoren in, waardoor
Ipse de Bruggen gaat met de leverancier
en een nare ervaring minder vervelend maken. Hij
gaat Ipse de Bruggen kijken welke filmpjes goed
de rollator bijvoorbeeld automatisch remt bij
onderzoeken of Lea aangepast kan worden
wordt bijvoorbeeld gebruikt in t andartspraktijken
werken, zoals herkenbare beelden uit de eigen
obstakels. Ook krijgt de gebruiker via een inge
voor mensen met een verstandelijke beperking.
Ipse de Bruggen gaat in een pilot onderzoeken
omgeving. Ook worden twee verschillende type
bouwde tablet adviezen over zijn h ouding of
Daarbij worden ook cliënten betrokken. Als
of de relaxmaker cliënten kan laten ontspannen
brillen uitgeprobeerd.
route. Een bekrachtiger maakt het lopen achter
dat lukt, kunnen cliënten met loopbeperkingen
tijdens of voor moeilijke momenten. Bijvoorbeeld
de rollator veel lichter: ze loopt vanzelf met
langer zelfstandig blijven lopen. Dat is niet alleen
je weg. Lea is dus een uitermate slimme en
lichamelijk gezonder, het zorgt ook voor meer
Ipse de Bruggen zoekt sponsoren om de aanschaf van innovaties mede mogelijk te maken. Wilt u
comfortabele rollator, die zelfs je f ysiotherapeut
zelfstandigheid en eigen regie.
of uw bedrijf hier een bijdrage aan leveren? Kijk op www.vriendenvanipsedebruggen.nl.
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
11
ZELFORGANISATIE
ALTIJD MEER MOGELIJK
18+ waaier helpt ouders ‘Wat moet ik allemaal regelen als mijn kind met een verstandelijke beperking achttien jaar wordt? Hoe kan het dat alles lijkt te veranderen behalve mijn kind?’ Op deze vragen geeft de 18+ waaier nu antwoord.
De waaier is een handzaam hulpmiddel om het
en probeert vragen te beantwoorden waar ouders
proces van jeugdzorg naar volwassenenzorg
tegenaan lopen, bijvoorbeeld over hetgeen alle
te vergemakkelijken. Het staat stil bij zaken
maal verandert als het kind straks 18 jaar wordt.
als verzekeringen, bewindvoering, therapie en
Er verandert namelijk nogal wat op het gebied
dagbesteding. Begeleider Lineke was één van
van wet- en regelgeving.”
de drijvende krachten achter deze waaier. Zij krijgt regelmatig vragen als ‘Wie garandeert mij dat
De grote interesse in dit onderwerp en de worsteling
mijn kind de aandacht krijgt die het nodig heeft
waar veel ouders mee te maken hebben, deed
op een groep van acht cliënten en één begeleider?
hen besluiten om iets te maken om hen op weg
Hoe moet dat zonder begeleiding in de taxi? Mijn
te helpen. En dus ontwikkelde Lineke, samen met
kind heeft epilepsie en kan zomaar een aanval
haar zorgmanager, de 18+ waaier. In de waaier
krijgen onderweg…’
staat allerlei informatie om je als ouder, van voor namelijk cliënten die onder de Wet Langdurige
Lineke: “Op de dagbestedingslocatie (voor
zorg vallen, op weg te helpen.
volwassenen) waar ik werk, zie ik regelmatig bekende gezichten van cliënten en ouders die
Wilt u meer informatie over de waaier of er
ik nog ken van de periode dat ik op de dag
direct één bestellen, stuur dan een mail naar
bestedingslocatie voor kinderen werkte.
18waaier@ipsedebruggen.nl.
Je maakt eens een praatje over de ontwikkelingen
“ Na de eerst week merkte ik al verandering” “Sinds dag één heeft Felix het erg naar zijn zin op de Bamboetuin in Den Haag,” vertelt Jolien, moeder van Felix. “Het was een zoektocht, van een reguliere opvang naar één met extra begeleiding, maar ik ben blij dat hij op deze plek zit. Een kleine groep met vaste begeleiders, extra aandacht voor de ontwikkeling: het is meer dan alleen opvang. Voorheen bevond Felix zich meer op de achtergrond en bleef zijn taalontwikkeling achter. Thuis wordt hij tweetalig opgevoed (Felix heeft een Noorse vader, red.) maar het inzetten van woorden bleek lastig. Na de eerste week bij de Bamboetuin merkte ik al verandering. Zijn woordenschat is sinds hij naar de Bamboetuin gaat enorm gegroeid. Wat hij voorheen niet deed, doet Felix nu wel, zoals papa en mama zeggen. We gebruiken daar regelmatig ondersteunende gebaren bij, zoals ‘goedemorgen’ en ‘stop’. Dat leert hij op de opvang. Daar koppelen ze ook liedjes aan gebeurtenissen. Dat passen wij nu thuis ook toe, bijvoorbeeld voor het slapen gaan of bij het tandenpoetsen. Je merkt dat Felix hierdoor meer rust heeft.”
12
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
13
VAN TWEE KANTEN
Inge is moeder van een cliënt én begeleider Inge Waleson werkt als begeleider op landgoed Ursula in Nieuwveen, waar haar zoon Lennard (22) sinds twee jaar woont. Op zijn tiende kreeg hij een hersenontsteking en werd hij met loeiende sirenes vanuit het ziekenhuis in Gouda overgebracht naar het Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam. Daarmee werd zijn leven gered, maar hij
“Als ik een ambulance hoorde, was ik helemaal van slag. De angst dat we onze zoon zouden verliezen, kan mij op zo’n moment nu nog a anvliegen. Dan komt alles weer boven. De afgelopen jaren is Lennard nog vaak met spoed naar het ziekenhuis gebracht om hem uit een insult (aanval, red) te halen.”
Kijken n aar h et n u “Ik accepteer dat Lennard ernstig beperkt is en
“ Vertel als ouders waar je kind van houdt, wat hij fijn vindt en waar hij onrustig van wordt. Mijn ervaring is dat er naar je wordt geluisterd”
kijk niet naar wat had kunnen zijn. Natuurlijk zijn er momenten van pijn, bijvoorbeeld toen zijn klasgenoten van vroeger slaagden. Ik ben dan niet
de laatste zijn. Na veel praten is dat aangepast.
jaloers, maar het doet wel zeer. Toch ga ik daar
Nu bepaalt de begeleiding of ze het ziekenhuis
niet in op. Ik heb geleerd mijn kind te a ccepteren
moeten bellen, zoals ik dat zelf ook altijd deed.
geen ander verplaatsen in familieleden van andere cliënten met een verstandelijke
zoals hij is. Laatst waren we aan het strand en dan
Als ouders kun je zorgen dat begeleiders een
beperking, maar snapt ook dat begeleiders niet altijd alles perfect kunnen doen.
vindt hij het heerlijk om op blote voeten over het
beetje hetzelfde fingerspitzengevoel krijgen als
zand naar het water te lopen. Hij hoeft dan geen
jezelf hebt. Wij weten bijvoorbeeld uit ervaring
helm op omdat hij zacht valt als hij een aanval
dat je Lennard niet te warm moet aankleden en
zou krijgen. Van zulke momenten geniet ik nu
dat hij het liefste op blote voeten loopt. Als je dat
meer dan toen Lennard nog thuis woonde. De
vertelt, wordt het opgepakt.”
verloor wel zijn kortetermijngeheugen en kreeg epilepsieaanvallen. Inge kan zich als
volledige zorg voor hem overheerste soms zo. Nu Lennard bij Ipse de Bruggen woont, ben ik weer 100 p rocent moeder.
G o u d en p lek “We zien dat Lennard hier op zijn plek is. Hij
Lennard gaat achteruit door de epilepsieaanvallen.
wordt goed verzorgd en heeft een goede r elatie
Hij kan zich bijvoorbeeld niet meer aankleden en
met begeleiders. Ze doen leuke dingen met hem
krijgt inmiddels sondevoeding. Hij begint nu af
zoals wandelen en zwemmen. Ik vind het voor
en toe weer wat te eten. Dat is fijn, want Lennard
Lennard fijn dat hij een relatie heeft met meer
houdt van proeven.
begeleiders; zijn wereld is groter g eworden. Daardoor verstart hij niet. Natuurlijk is rust
Dat hij op landgoed Ursula ging wonen was voor
belangrijk, maar hij heeft ook behoefte aan
mij vooral een opluchting. Ik kon de zorg voor
afwisseling. Via Familienet (een soort Facebook
hem niet meer aan. In het begin was het moeilijk
pagina voor de zorg, red) zien we wat hij doet
om het over te dragen. Ik bepaalde niet meer
en hoe het met hem gaat, dat is fijn.”
wanneer hij noodmedicatie kreeg. Je moet dan vertrouwen dat begeleiders op tijd zien dat hij
“Natuurlijk neem ik mijn ervaring mee in mijn
een insult krijgt.”
werk als begeleider. Wie een knuffel wil, krijgt van mij een knuffel. En ik let erop dat cliënten er
F in g er s p it z en g evo el
14
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
verzorgd uitzien. Als je kind slordig gekleed is of als zijn kleren kwijt zijn, appelleert dat bij familie
“We hebben veel gepraat met de begeleiders en
leden aan hun gevoel van afhankelijkheid. Zorgen
zij hebben naar ons geluisterd. We liepen bijvoor
ze wel goed voor je kind? Ik begrijp ook goed hoe
beeld tegen het medische protocol aan. Thuis
gevoelig dingen kunnen liggen. Toen Lennard
belden we met de afdeling neurologie als de
één-op-één-dagbesteding kreeg, was ik daar blij
noodmedicatie niet hielp. Dat was zo afgesproken
mee. Maar ook intens verdrietig, omdat hij dat
met de neuroloog en het ziekenhuis. Hier liep dat
nodig heeft. Aan de andere kant, snap ik dat niet
eerst via de medische dienst en de huisarts. Dat
altijd alles perfect gaat, als je met twee begelei
duurde te lang en was gevaarlijk. Elke aanval kan
ders voor acht cliënten zorgt.”
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
15
MIJN PLEK
“Gelukkig zijn en oud worden met mijn vriend, dat heb ik op het plankje geschreven”
“ Mijn kamer is een heel fijne plek voor mij omdat het zo vertrouwd voelt. Er kan niemand binnen komen, want je hebt een pasje nodig. Het is er ook lekker rustig. En ik heb allemaal spullen om mij heen waar herinneringen aan zitten. Het plankje is van de Rots en Watertraining (een weerbaarheidstraining, red.) die ik op school had. Aan het einde van de training moest ik op dit plankje schrijven wat mijn liefste wens was. Vervolgens moest ik het door midden slaan met mijn handen. Zo sloten we de training met een goed gevoel af en kon ik zien hoeveel kracht ik had. Gelukkig zijn en oud worden met mijn vriend, dat heb ik op het plankje geschreven. Tot nu toe is deze wens uitgekomen. Ik ben heel gelukkig met mijn vriend.” Romy woont bij de Beukershof in Leiden omdat ze, zoals ze het zelf zegt, “een zwaar leven achter de rug heeft en de band met haar familie niet is zoals het hoort.”
16
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
17
DE WERELD VAN...
“ Vrij snel na zijn geboorte ging Perry naar ons lachen” De 51-jarige Perry woont sinds z’n 18e op C raeyenburch. Hij is ernstig meervoudig verstandelijk en lichamelijk gehandicapt, maar bovenal een gezellige man. We praten met zijn vader Loek Klaasen en begeleider Michelle de Jong. Over het leven van Perry en hoe het komt dat hij zoveel vrolijkheid brengt in het leven van de mensen om hem heen.
“Ik heb nooit moeite gehad met zijn beperkingen.” - vader Loek
mensen, maar het was een
makkelijk. Soms sta ik mezelf
“Ontwikkelen doet Perry zich
Perry is slecht verstaanbaar,
zwarte dag in mijn leven. Toen
5 minuten boosheid toe en dan
niet. Hij vindt het fijn om te
maar Michelle kan redelijk
ik hem de volgende dag weer
ga ik het regelen. Want wat
kijken, naar de tv, naar wat
met hem praten. “Hij leert
mee naar huis wilde nemen, zat
is het nut van boosheid? We
medebewoners doen op de
ongemerkt toch steeds meer
hij te lachen in de tuin en had
hebben elkaar nodig. Dankzij
computerclub of de dag
woorden. Maar hij wil ook niet
hij het naar zijn zin. Toen was
de goede zorg voor Perry kan
besteding,” vertelt Michelle.
altijd dat wij hem verstaan,”
“Hij doet niet, hij beleeft.”
zegt ze lachend. “En als ik hem
De beperkingen van Perry
dokter mij leerde, was dat ik
het goed.” Destijds ging Loek
ik een normaal leven leiden.
komen voort uit zuurstofgebrek
de vraag ‘hoe moet het nu
elke dag naar Perry om hem
Of ik mij wel eens zorgen
tijdens de bevalling. “Die
verder’, moest ombuigen in
eten te geven en nog steeds
maak? Nee, nooit. Hij is hier
Michelle is nu bijna vijf jaar
wetenschap is maar langzaam
‘we zien wel’. Voor mij was dat
is Loek vaak op Craeyenburch.
goed op z’n plek en ik heb
begeleider op de groep van
tot ons is gekomen, want veel
een ommekeer. In mijn om
“Perry is voor mij een geschenk,
er geen spijt van hoe het is
Perry en ondersteunt hem
openheid was er toen nog niet.
gang met Perry, maar ook in
hij is oké. Je kunt naast hem
gegaan. Daar is nu eenmaal
bij alles hij nodig heeft.
Misschien zou het goedkomen,
mijn eigen leven. Ik ben weer
gaan zitten en dan word je
geen draaiboek voor. En als ik
“Vanzelfsprekend laat ik Perry
zei men, maar geef hem nog
gaan leren, om alles rondom
vanzelf rustig. Hij voelt je
er niet meer ben, ik ben 78, dan
zoveel mogelijk zijn eigen leven
maar niet aan bij de burgerlijke
Perry beter te begrijpen. Ik ben
spanning aan en gaat daar heel
is de zorg voor Perry in goede
inrichten. Hij kiest ’s o chtends
stand,” aldus vader Loek. Een
nu – dankzij Perry - m anueel
bijzonder mee om, door je een
handen bij Diny, zijn bonus
zijn kleding, helpt soms met de
weg vol ziekenhuisopnames
therapeut. Hij heeft mij
beetje aan te raken, een beetje
moeder. Zij is een grote steun,
tillift en beslist zelf wat ie op
volgde, met ups en downs.
‘opgetild’.”
te lachen.”
voor mij én voor Perry.”
zijn brood wil. Voor ons zijn dat
ging Perry naar ons lachen.
Op zijn 18e verhuisde Perry
Over Craeyenburch en Ipse de
En dat maakte veel goed. Uit
naar landgoed Craeyenburch
Bruggen is Loek helder. “Ze
eindelijk constateerde een arts
in Nootdorp. “Ik wist dat het
doen erg hun best, maar er
dat Perry spastisch was. Maar
een goede beslissing was, want
zijn periodes dat er weinig
de belangrijkste les die deze
Perry moest meer tussen de
personeel is en dat is niet altijd
“Maar vrij snel na zijn geboorte
18
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
wél goed versta, roept ie heel hard ‘ja!’. Lachen toch?!”
kleine dingen, maar voor de be
“Perry doet niet, Perry beleeft” - begeleider Michelle
woners is het enorm belangrijk. Wanneer ik trots op hem ben? Eigenlijk altijd. Hij brengt een gezellige sfeer in de groep en kan met iedereen overweg.”
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
19
TIPS
Leestip: blogs Eerlijke en soms emotionele verhalen uit de praktijk. Zo zijn de blogs van collega’s Brenda Hengst en Marieke Verkerk samen te vatten. Sinds kort
Brenda
Documentaire: ‘Zie mij doen’
delen zij via www.ipsedebruggen.nl/ervaringen en de LinkedIn pagina van
Mensen met een verstandelijke beperking
Ipse de Bruggen hun ervaringen met de samenwerking in een kernteam én
hebben net als iedereen gevoelens en humeuren die
met zelforganiserend werken. Ze staan hier na
kunnen botsen. Ze hebben hun eigen g edachten,
drukkelijk stil bij de vraag of de zorg voor de cliënt
verlangens en meningen; een eigen leven. In
hier nu beter van wordt. Zo vertelt Brenda over een
de documentaire ‘Zie mij doen’ van Klara van
situatie waarin dankzij belangrijke informatie van de familie van cliënt Henk,
Es laten Nadine, Sofie, Sam, Quan, Mathias en
de ergotherapeut een geniale oplossing voor Henks valpartijen kon bedenken.
Jessica ons in hun gedachten en emoties kijken. Ze wonen samen in een Belgisch zorgcentrum
Uit respect voor de mensen en situaties waar Brenda en Marieke over vertellen, zijn namen veranderd en gebeurtenissen geanonimiseerd.
Marieke
voor mensen met een verstandelijke beperking. Wanneer Sofie iets leuk vindt (of niet) laat ze dat duidelijk merken. Mathias heeft een autisme spectrumstoornis en maakt mensen gelukkig door hun verjaardag te onthouden. Nadine, die
Kijktip: ‘Op zoek naar mijn zusje’
het syndroom van Down heeft, krijgt last van
Hoe is het om te leven met een zusje met het syndroom van Down? Debby van der Schuit, zus van een
terug te keren. En Jessica vindt het moeilijk om
cliënt die tot voor kort bij Ipse de Bruggen naar de dagbesteding ging, maakte een documentaire waarin
werk, paardrijden en een relatie te combineren.
dementie. Sam uit zijn gevoelens met muziek. Quan werd geboren in China en hoopt er ooit
ze laat zien hoe ze worstelt met de verantwoordelijkheden die op haar af komen wanneer zij belangrijke keuzes voor haar zusje Wendy moet gaan maken. Een tien minuten durende impressie van de gehele
De documentaire gaat 30 september a.s. tijdens
documentaire is te zien via bit.ly/Debbyszusje. De documentaire was onlangs tijdens de eerste broers- en
het Nederlands Film Festival in Utrecht internationaal in première. Vanaf 11 oktober is de film te zien in
zussendag op landgoed Ursula in Nieuwveen te zien. Hier deelde Debby ook haar ervaringen. Vorig jaar
onder meer Den Haag, Utrecht en Amsterdam. Kijk voor meer informatie op https://ziemijdoen.be
vond een soortgelijke bijeenkomst op landgoed Craeyenburch in Nootdorp plaats.
Boek: Moeders met een Missie Het boek Moeders met een Missie van Chiel Egberts gaat over een bijzondere driehoek: die van cliënt, familie en begeleider. Ouder en kind zijn soms dusdanig met elkaar verweven dat er nauwelijks ruimte is voor een (professionele) derde. Moeders met een Missie is geschreven om ouders, familieleden en begeleiders te helpen om het met elkaar te redden in de symbiotische driehoek. Het boek staat vol met herkenbare verhalen die de schrijver put uit zijn werk in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Moeders met een Missie is onder meer te verkrijgen via www.drienamiek.nl
20
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
21
IN DE PRAKTIJK
“Benoem concreet wat er gebeurt”
Rouw bij mensen zonder verstandelijke beperking loopt doorgaans volgens redelijk vaststaande stappen. Eerst is er het verdriet, soms vooraf gegaan door ontkenning en boosheid, dan het loslaten en na een periode gaat men weer verder met de dagelijkse bezigheden. Natuurlijk blijven
Rouw wordt vaak onderschat bij mensen met een verstandelijke beperking, vindt rouwbegeleider Petra Vossegat. “Wie gaat er nu met mij wandelen?” vraagt een cliënt die net zijn moeder heeft verloren. Voor begeleiders die weinig ervaring hebben met rouw en de rouwverwerking van hun cliënten is dat vaak een teken dat het weer goed gaat. Maar geen verdriet tonen betekent niet dat het er niet is.
er droevige momenten. Petra Vossegat is rouw begeleider en geestelijk verzorger en vertelt over rouwverwerking bij cliënten. Wat is jouw ervaring met rouw bij mensen met een verstandelijke beperking? “Rouw verwerken werkt bij hen vaak anders. Zij hebben een belangrijk houvast verloren en willen weten wie er op bezoek komt, nu mama er niet meer is. Hun verdriet komt er soms pas later uit. Of er is helemaal geen verdriet te zien, maar er verandert op den duur wel iets in iemands g edrag dat op onverwerkte rouw
“ Rouwbegeleiding van iemand met een verstandelijke beperking start met benoemen”
kan wijzen.” Hoe begeleid je mensen bij het rouwproces?
zijn vader in de kist gezien en er was een kaarsje
“Rouwbegeleiding van iemand met een
gebrand. Toch vertoonde deze jongen na een half
verstandelijke beperking start met benoemen.
jaar ander gedrag en plaste in zijn bed. In een
Je neemt de persoon mee in het proces van
gesprek kwam ik erachter dat zijn vader voor zijn
afscheid nemen en benoemt zo concreet mogelijk
overlijden elke zondag op bezoek kwam. Nu was
wat er gebeurt: ‘Papa ligt op bed, hij is heel erg
dat niet meer zo, maar dat is nooit met de jongen
ziek’ of ‘Jammer hè, dat papa niet meer op bezoek
besproken. Door dit iedere zondag te benoemen,
kan komen omdat hij te ziek is.’ En als iemand
werd hij hierna langzaam weer de oude.”
is overleden benoem je dat ook. Dus niet papa slaapt, maar papa is dood. Hij eet niet meer, hij
Cliënten krijgen naast het verlies van ouders
ademt niet meer en hij praat niet meer. Want als
vaak ook te maken met de dood van mede
je zegt dat papa slaapt, dan kan dat voor de cliënt
bewoners of met afscheid van begeleiders.
betekenen dat papa weer wakker kan worden.
Hoe help je mensen hierbij?
Of dat de cliënt slapen gaat associëren met de
“Goed afscheid nemen van iemand waar je vaak
dood en zijn bed niet meer in wil.”
jaren mee hebt samengewoond is heel b elangrijk. Wij betrekken de cliënten bij het afscheid, op welk
Hoe help je om het verdriet vervolgens een plekje
niveau ze ook functioneren. Dat kan ook op de
te geven?
woning. Zeker bij evmb-cliënten is dat een goed
“Hiervoor kun je gebruik maken van rituelen.
alternatief. Op een aantal locaties h ebben we de
Dat kan het maken van een herinneringsboek
mooie gewoonte op de avond na de begrafenis
zijn, het branden van een kaarsje of het drinken
samen te komen. We zetten de (rol)stoel van de
van een kopje koffie met een koekje dat moeder
overledene in de kring en geven hier woorden
altijd bakte. De kracht van rituelen moet je niet
aan. Aan het einde van de viering rollen we
onderschatten.
de stoel weg. Dat is heftig, maar markeert het heengaan van een cliënt duidelijk.
Een begeleider vertelde mij dat zij dacht dat zij
22
Rouwbegeleider Petra Vossegat samen met Mendy. Zowel haar vader als haar moeder zijn overleden. Met de
een cliënt helemaal goed hadden begeleid: zij
Van een andere orde, maar ook met veel impact,
herinneringstas en het herinneringsboek hierin werken ze samen om handen en voeten te geven aan dit verlies.
waren met hem bij de begrafenis geweest, hij had
is een begeleider die weggaat. Van begeleiders
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
23
IN DE PRAKTIJK
Vijf vragen over Active Support moeten cliënten voortdurend afscheid nemen.
Rouwverwerking hoeft dus niet volgens het
En ook hier moet je aandacht hebben voor
boekje te lopen?
het verlies. Dat kan een afscheidsfeestje zijn,
“Zeker niet. Een begeleider vertelde mij over een
waarbij de cliënten tekeningen geven aan de
cliënt van haar die een foto van haar moeder had
vertrekkende begeleider.”
omgedraaid toen zij was overleden. Na een maand
“De begeleider vroeg toen: ‘Moet de foto misschien weg?’ Dat wilde de cliënt wel.”
vroeg de begeleider of zij de foto misschien wilde terugdraaien. Dat wilde de cliënt per se niet. De begeleider vroeg toen: ‘Moet de foto misschien weg?’ Dat wilde de cliënt wel. Dat past misschien niet in hoe wij over rouw en rouwverwerking denken, maar helpt deze cliënte wel.”
‘Meer plezier met kleine stapjes’ In een ‘goed leven’ gesprek gaat het gewoonlijk over de grote lijn. Wat verliep naar wens dit jaar? Wat zou volgend jaar beter kunnen? Met de methode Active Support laat je dat los. Je staat simpelweg stil bij het hier en nu. Begeleider Alejandra Vlietstra draaide mee in een pilot en is razend enthousiast. “Normaal gesproken is ‘boodschappen leren doen’ een lange termijndoel waar je naar toe werkt. Dat is frustrerend omdat het lang duurt voordat zo’n doel wordt bereikt. Bij Active Support knip je het in kleine stukjes.”
Tips voor rouwbegeleiding • Maak al voor een overlijden de dood bespreekbaar door voor de cliënt dode dingen te benoemen die je bijvoorbeeld buiten tegenkomt: een gevallen blaadje, een dood vogeltje. • Benoem de gebeurtenissen in het hier en nu: ‘Papa is dood, hij ademt niet meer’. • Wees concreet: ‘Hij rust zacht’ is voor iemand met een verstandelijke beperking vaag en niet te begrijpen. Wees duidelijk: ‘Papa is dood’. • Gebruik rituelen en kijk daarbij wat werkt bij de cliënt. Voor de ene cliënt werkt een brandend kaarsje, voor de ander het eten van de maaltijd die moeder altijd maakte. • Baar een overledene op in de kist en niet in bed: het bed moet geassocieerd blijven met slapen en niet met de dood. • Sluit aan bij de belevingswereld en de achtergrond van een cliënt (denk ook aan zijn geloof). Bij de één betekent dit dat dood gewoon dood is. Bij de ander betekent dood dat je een sterretje geworden bent of dat je naar de hemel gaat. • Sinds kort is er een herinneringstas voor kinderen en mensen met een verstandelijke beperking. De kobaltblauwe tas met zebraprint bevat een herinneringsboek. In dit boek kunnen mensen met een verstandelijke beperking die een geliefd persoon hebben verloren hun gevoelens kwijt. Er is ruimte om te tekenen, te knutselen, te schrijven en om spelletjes te spelen. In de tas zit ook een knuffel. Zie www.mijntasenik.nl. Meer informatie: www.wathelptmij.nl Jeffrey en begeleider Alejandra Vlietstra
24
Dit artikel, van journaliste Mariët Ebbinge, verscheen eerder dit jaar in Klik,
Met welke mensen werk jij en voor wie is
Jij hebt inmiddels veel ervaring. Kun je uitleggen
het magazine voor verstandelijk gehandicaptenzorg.
Active Support bedoeld?
hoe het werkt?
“Ik werk zelf met jongeren met een licht
“Ik ga met een bewoner in gesprek over concrete
verstandelijke beperking, in de leeftijd van 13
dingen. De talentenposter is een eerste hulpmiddel.
tot 27 jaar. De methode ‘Active Support’ is voor
Daarmee ontdek je wat je kunt, waar je van houdt
een brede groep inzetbaar, van een lichte tot
en waar je van droomt. De bewoner benoemt dat
matige en ernstige verstandelijke beperking.”
ook. ‘Ik geniet van pizza. Ik hou ervan om naar
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
25
ALTIJD MEER MOGELIJK
muziek te luisteren en ik droom ervan om zelf
met schrijven,’ zei een moeder enthousiast. ‘Ik zag
boodschappen te kunnen doen.’ Dan bespreken
mijn kind helemaal voor mij zoals-ie is.’” Aan het
we de positieve beeldvorming. Dat verheldert
einde van het ‘goed leven’ gesprek beschrijven we
verdere interesses, voorkeuren en persoonlijke
de doelen van de cliënt en wie verantwoordelijk is
eigenschappen. Bijvoorbeeld: ‘Ik ben vriendelijk.
om welk doel te behalen. Dit kan de begeleiding
Ik hou van humor en van gezelligheid.’ Daarna
zijn, maar ook de ouders van de cliënt. Zo werken
komt de behoeftelijst. Wat heeft de bewoner
we samen aan een goed leven voor de cliënt.”
nodig? Dit onderdeel wordt gekoppeld aan het zorgplan. Er rolt onder andere uit waar iemand zelf mee aan de slag wil. Dáár maken we dan een praktisch plannetje van.”
“ Nu staat er op papier wie ik echt ben!” - cliënt over talentenposter
“ Er is altijd wel iets waar iemand nog in kan groeien.” Stel dat je met Active Support aan de slag wilt. Hoe pak je dat aan als begeleider? “De pilot is inmiddels voorbij. Active Support is vanaf 2019 onderdeel van het leerprogramma
“ Ik heb gemiddeld twee wedstrijden per maand, die ik natuurlijk graag win” In april werd hij in Beverwijk bij de World Games voor judoka’s met een beperking wereldkampioen. Eerder dit jaar werd hij tweede op een toernooi in Finland en vorig jaar werd hij Europees kampioen tijdens het toernooi in Griekenland.. En zo heeft judoka Dion (22), werkzaam in een lunchcafé van Ipse de Bruggen, al heel wat titels op zijn naam staan. Hij reist daar maar al te graag de wereld voor over. Samen met zijn moeder.
voor medewerkers die volwassen cliënten met Plannetjes maken is heel gewoon. Wat maakt
een lichte tot matige verstandelijke beperking
Active Support uniek?
ondersteunen. Begeleiders die al interesse hebben,
“Normaal gesproken is ‘boodschappen leren doen’
kunnen laagdrempelig starten. Niet teveel in de
een lange termijndoel waar je naar toe werkt.
theorie duiken dus, maar gewoon beginnen.
Dat is frustrerend omdat het lang duurt voordat
Het wordt goed uitgelegd en er zijn handige
zo’n doel wordt bereikt. Bij Active Support knip je
hulpmiddelen zoals gelegenheids- en instructie
het in kleine stukjes. De eerste stap is ‘veiligheid
plannetjes. De methode kan ook echt op veel
in het verkeer’. De tweede stap ‘om leren gaan
niveaus worden ingezet. Er is altijd wel iets waar
met geld’ enz. Vervolgens maak je die doelen
iemand nog in kan groeien. Al is het maar zelf
ook weer klein. Bijvoorbeeld: naar een plek leren
het wasgoed bij elkaar rapen en meelopen naar
fietsen dichtbij, verkeersborden herkennen. Dat
de wasmachine.”
Als klein jongetje droomde hij er al van; op dat podium staan. De zelfverzekerde Dion begon met judoën toen hij vier was, en dat beviel erg goed. Er wordt twee keer per week getraind in Amsterdam, waar zijn trainer een groep van zo’n 30 mensen met een beperking traint. “Ik heb gemiddeld twee wedstrijden per maand, die ik natuurlijk graag win. Plezier hebben is b elangrijk, maar het belangrijkste is respect hebben voor elkaar!” Dion staat links op de foto.
voelt prettig, omdat de bewoner iets doet wat hij echt wil en het korte termijndoel komt snel in beeld. Dat leidt tot een trots en voldaan gevoel. Ondertussen probeer je als begeleider iemand al te laten proeven aan het uiteindelijke doel. Dan mag de bewoner bijvoorbeeld brood ophalen bij de bakker, zodra hij veilig kan fietsen. Betalen lukt
Active Support zet cliënten in hun kracht
nog wel niet, maar het idee van boodschappen
Active Support is een wetenschappelijk
doen is er dan wel.”
onderbouwde methode waarmee cliënten worden gestimuleerd om hun persoon
Hoe reageren cliënten en ouders?
lijkheid te ontwikkelen. De mate waarin
“Al vanaf het eerste gesprek, is de sfeer positief.
ze beperkt zijn, verdwijnt naar de achter
Toen we de talentenposter hadden ingevuld, zei
grond. Het gaat om de intensiteit van de
een bewoner trots: ‘Nu staat er op papier wie ik
ondersteuning. Wat heeft iemand nodig
echt ben.’ Ouders moeten er even aan wennen,
om een persoonlijk doel binnen bereik te
maar ontdekken dat ze een actievere rol krijgen
brengen? Cliënt en begeleider gaan daar
en dat hun kind echt centraal staat. Ook ouders
samen mee aan de slag. Dat inspireert en
vullen – net als de andere leden van het kernteam
motiveert. Active Support geeft goed ant
van de cliënt - de talentenposter voor hun kind in
woord op waar Ipse de Bruggen voor staat:
en beschrijven zijn of haar interesses en persoon
Goed leven en eigen regie van de cliënt.
lijke eigenschappen. ‘Ik kon niet meer stoppen
26
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
27
IN HET NIEUWS
“Je kunt weer meedoen als ouder” Als je kind niet thuis kan wonen, wil je wel graag betrokken blijven. Met het digitale cliëntportaal ‘MijnDossier’ wordt dat gemakkelijker. Vanuit huis of elke andere plek kan in een beveiligde omgeving worden inlogd op MijnDossier. Daar kunnen bijvoorbeeld actuele dagrapportages worden ingezien. Het werkt eenvoudig, met computer, tablet of telefoon. Ruud de Ruiter, vader van Jack, maakt er vaak gebruik
Ruud de Ruiter logt vanuit zijn tuin in op MijnDossier
van en leeft op afstand graag mee met zijn zoon.
“Toen Jack in 2016 in Zwammerdam ging wonen,
Ac tueel
Over MijnDossier
heb ik direct aangegeven dat ik graag online
“Het verschil met een papieren dossier is groot.
contact onderhoud. Gelukkig kon ik meedraaien
Dat kijk je af en toe maar in en dat loopt achter
Cliënten van Ipse de Bruggen worden ondersteund
gegevens goed wilden beveiligen. Dat is gelukt.
in de pilot van MijnDossier. Het heeft een tijdje
op de feiten. Met de digitale dagrappportages
met het Client Volg- en Ondersteuningssysteem
Ipse de Bruggen is de eerste organisatie binnen
geduurd voordat ik toegang kreeg, maar nu werkt
ben ik volledig geïnformeerd. Ik zie de complete
(CVO). Sinds begin dit jaar is via MijnDossier een
de gehandicaptenzorg die DigiD toepast.
het prima.”
status van Jack, vanaf het opstaan tot naar bed
deel daarvan toegankelijk voor cliënten, ouders
Daarmee loopt zij voorop en is zij verzekerd
gaan. Alles komt aan bod. Er wordt ook niet
of wettelijk vertegenwoordigers. Verschillende
van een v erantwoord gebruik van MijnDossier.
omheen gedraaid. De beschrijvingen zijn kort en
rapportages*, lijsten en ook het zorg- en werkplan
krachtig en in begrijpelijke taal. Ik ben er echt
zijn eenvoudig te raadplegen. Het levensverhaal
De uitrol verloopt gefaseerd, eerste de cliënten
heel blij mee.”
en de talentenposter kunnen door de gebruikers
van Ipse de Bruggen die onder Volwassenzorg
zelf worden ingevuld en bekeken. De lancering
vallen, daarna de cliënten van Kind & Jeugd.
van het digitale cliëntportaal vereenvoudigt de
U bent overigens niet verplicht om mee te doen,
communicatie en geeft een extra impuls aan de
u bepaalt zelf of u wel of geen gebruik wilt
eigen regie van de cliënt.
maken van MijnDossier. * Rapportages zijn primair als overdracht tussen
D a g ra p p o rtag es “In het weekend ga ik bij mijn zoon op bezoek. Het is zo plezierig dat ik dan al weet hoe hij het heeft gehad. Ik weet wat zijn fijne momenten waren, wanneer hij het moeilijk had en waarmee.
M ogelijkheden
Hij kan dat zelf niet vertellen. Ik kan ook inspelen
“Zo af en toe gebruik ik MijnDossier voor
op wat ik lees. Dat geeft mij het gevoel dat ik
andere dingen. De lijsten inzien of het zorgplan.
weer meedraai. Met de kennis die ik over Jack
Zo blijf ik ook op hoofdlijnen geïnformeerd.
In 2016 zijn de voorbereidingen van start gegaan.
heb, kan ik de begeleider namelijk weer helpen.
Gelukkig is het gebruiksvriendelijk. Ik vind snel
In 2018 werd het hoog tijd voor de realisatie. Het
begeleiders bedoeld en zijn daarom vrij staccato
Bijvoorbeeld een tip geven om lastige situaties
wat ik zoek.”
heeft even geduurd, omdat we alle persoonlijke
en in spreektaal opgetekend.
wat eenvoudiger te maken.”
“Ik zie de complete status van Jack, vanaf het opstaan tot naar bed gaan. Alles komt aan bod. Er wordt ook niet omheen gedraaid” 28
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
Wens en Om in te loggen op MijnDossier maak je gebruik van je DigiD-account. “Ik ben geen voorstander van
W ilt u o o k t o eg an g t o t M ijn D o s s ier ?
DigiD. Het maakt de toegang omslachtiger en ik kan mijn ouders niet even inzage geven. Maar ik begrijp
Vul dan als ouder en/of wettelijk vertegenwoordiger van een cliënt binnen onze Volwassenenzorg het digitale
de veiligheidsoverwegingen. Ik zou het wel fijn vinden
aanmeldformulier in. U dient in het bezit te zijn van een DigiD account met de extra sms-controle of de DigiD app.
als er foto’s en filmpjes worden geplaatst. Dat maakt
Ook wilsbekwame volwassen cliënten kunnen zich aanmelden voor toegang tot hun dossier. Bent u ouder en/of
het levendiger. En net als bij social media zou ik
wettelijk vertegenwoordiger van een cliënt binnen Kind & Jeugd? Dan vragen wij nog even uw geduld. Bij een
direct willen reageren op rapportages. Dan heb ik
Kinder Diensten Centrum loopt momenteel een pilot. Bij vragen kunt u terecht bij uw persoonlijk begeleider.
op afstand ook invloed op situaties.”
Kijk voor meer informatie en het digitale aanmeldformulier op www.ipsedebruggen.nl/mijndossier
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
29
WERVING
Ipse de Bruggen scout actief nieuw talent Werken met mensen met zogeheten moeilijk verstaanbaar gedrag is een mooi vak dat begrip en passie vraagt, volgens zorgmanager Marloes Klomp. “Doordat dit werk intensief is, kiezen medewerkers er vaak voor om na een aantal jaar op een wat minder zorgintensieve groep te gaan werken.” Daarom zoeken zorgmanagers samen
Marloes die zelf al ruim achttien jaar bij Ipse de Bruggen werkt, omschrijft de taak van begeleiders van mensen met moeilijk verstaanbaar gedrag als uitdagend en pittig. “Het is een puzzeltocht om deze cliënten te begrijpen en hun gedrag op een positieve manier te beïnvloeden. Ze kunnen snel overprikkeld raken en dan moeilijk te begrijpen gedrag vertonen. Dat vraagt niet om een beoor
doorzettingsvermogen en levenservaring die
deling, maar om goed te kijken naar cliënten en
zich niet snel gek laten maken. Innerlijke rust en
effectief reageren. Als persoon ben je zelf het
geduld zijn ook belangrijk; we maken vaak kleine
belangrijkste instrument. Door een relatie met
stappen en ook dat kan soms lang duren.”
de cliënt op te bouwen en goed te kijken en te voelen wat hij nodig heeft, help je hem.”
met de recruiters van Ipse de Bruggen actief op de krappe arbeidsmarkt naar nieuwe talenten. Binnen én buiten de zorgsector. Daarbij blijkt een gezamenlijke aanpak op de landgoederen succesvol.
“ We zoeken mensen met doorzettingsvermogen en levenservaring die zich niet snel gek laten maken”
On t d ekkin g s t o c h t
G ez am en lijke aan pa k w e r k t De zorgmanagers van de landgoederen in Zwammerdam en Nieuwveen zijn een pilot gestart
Ipse de Bruggen zoekt dan ook mensen die samen
waarbij ze gezamenlijk breder speuren naar
met collega’s en gedragskundigen willen ontdekken
deze talenten. Mensen die op zoek zijn naar een
wat deze doelgroep gelukkig maakt. “We focussen
andere baan kunnen al langer vrijblijvend komen
niet op het gedrag, maar leggen veel meer dan
kennismaken op informatieavonden. Tijdens korte
vroeger de nadruk op het meedoen aan het
informele gesprekken komen Marloes en haar
gewone leven. We gaan met de cliënten op pad,
collega’s ‘pareltjes’ tegen die geknipt zijn voor
ze krijgen dagbesteding en we gaan bijvoorbeeld
het vak. De recruiters van Ipse de Bruggen maken
zwemmen. De kunst is te ontdekken waarvan een
in eerste instantie gebruik van het bestand van
cliënt rustig of blij wordt.”
kandidaten die rechtstreeks bij Ipse de Bruggen hebben gesolliciteerd. Ook worden kandidaten
Persoonlijke eigenschappen als doorzettings
vanuit Monsterboard benaderd en worden er
vermogen, mentaal fit zijn en kritisch naar jezelf
contacten gelegd met bijvoorbeeld Defensie en
kunnen kijken, zijn voor nieuwe begeleiders van
Justitie. Want daar stromen mensen met de juiste
deze doelgroep minstens even belangrijk als de
persoonlijke eigenschappen op dit moment uit.
juiste diploma’s. Die kunnen medewerkers ook
Marloes benadrukt dat bij deze zijinstromers wel
later halen. Marloes: “We zoeken mensen met
goed wordt gekeken naar hun visie op het werk.
“ Dit vind ik écht leuk” Mike Slotboom stopte met zijn hbo-studie Sport en Bewegen: het was niet wat hij zocht. Omdat het werken bij de supermarkt hem en zijn ouders niet beviel, liep Mike op verzoek van zijn schoonvader een dagje met hem mee op landgoed Ursula en al meteen bleek: dit was wél wat hij zocht. “Voor de bewoners zorgen en de kwaliteit van hun leven verbeteren, dat vond ik vanaf het eerste moment leuk. Het bevalt, zeker weten. Ik heb nog nooit zoiets leuks gedaan. Het contact met de bewoners, met de collega’s, het hele plaatje klopt. In mijn opleiding was omgaan met mensen een onderdeel, maar ik moest toch wel wennen. Maar dat wennen was een soort van makkelijk, omdat dit is wat ik écht leuk vind. Dan pas je je graag aan, toch?”
30
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
31
“Het mooie van onze aanpak is dat we niet alleen
Marloes: “Iedere nieuwe begeleider voor onze
personeel zoeken voor onze eigen groepen, maar
doelgroep volgt een introductieprogramma van
gelijk kijken naar geschikte mensen voor vergelijk
twee volle weken. Daar krijgen begeleiders een
bare locaties. Op de landgoederen komen we
preventie-a gressietraining en leren ze van alles
elkaar vaak tegen en weten we van elkaar wat
over achterliggende ziektebeelden en medicatie.
we nodig hebben. Dat helpt.” Dankzij deze
Een ander onderdeel is het leren signaleren en
gezamenlijke inzet, konden de zorgmanagers in
observeren van gedrag. Deelnemers krijgen
korte tijd veel sollicitanten spreken. Sollicitanten
ook mee waar hun ontwikkelpunten liggen
die geschikter zijn voor een andere doelgroep,
en hoe ze kritisch naar hun eigen functioneren
verwijzen ze door of worden in portefeuille
kunnen kijken. Die zelfreflectie is een voor
gehouden. Zo blijft talent behouden voor
waarde voor succes.” Behalve deze rugzak met
Ipse de Bruggen.
extra vaardigheden, krijgen nieuwe begeleiders op de groep een ervaren collega als buddy en
“ Iedere nieuwe begeleider volgt een introductieprogramma van twee volle weken”
werken ze in de beginfase altijd samen met ervaren collega’s. De pilot leert volgens Marloes dat breder naar personeel zoeken meer medewerkers oplevert. “Het vraagt wel extra tijd en aandacht voor selectie en inwerken. In de beginfase moeten we in nieuwe medewerkers investeren, zodat ze
I n w e rk p rog ra mma
het vak echt in de vingers krijgen en zich veilig
Om de nieuwe begeleiders een goede start te
voelen. Als we mensen goed inwerken, blijven
geven, worden ze gedegen ingewerkt.
ze langer.”
Sander koos voor een big smile Sander Overstegen stapte een jaar geleden vanuit de evenementenbeveiliging over naar woongroep Ceder op Landgoed Ursula in Nieuwveen. “Een jaar eerder had een kennis mij al uitgenodigd om hier een avond mee te draaien. Toen wist ik gelijk: ‘Dit is wat ik echt wil’. Maar ik had het naar mijn zin in de beveiliging. Dus het heeft even geduurd … Bij Ipse de Bruggen heb ik meer toekomst. Ik kan hier allerlei opleidingen volgen. En je bent hier echt met de cliënten bezig. We geven hen een leuke, gewone dag, waarop ze lekker naar hun werk gaan en we samen een bak koffie drinken. Ik ga elke dag met plezier naar ze toe. In de beveiliging probeerde ik conflicten zoveel mogelijk verbaal op te lossen. In de zorg wil ik leren dat ik spanning steeds eerder ga zien bij cliënten, zodat ik kan handelen voordat ze agressie laten
Heb je interesse in werken met cliënten met m oeilijk verstaanbaar gedrag bij Ipse de Bruggen?
zien. Mijn uitdaging is dat ze de dag doorkomen met een big smile.’
Bekijk de film waarin begeleider Marleen een p ersoonlijk inkijkje in haar werk geeft op www.werkenbijipsedebruggen.nl. Op deze w ebsite vind je ook a ctuele vacatures.
32
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
33
MAATJES
ALTIJD MEER MOGELIJK
“Michel hoort na zo veel jaren echt bij ons gezin” “In 1999 was onze eerste ontmoeting met Michel, nadat mijn man Michiel en ik hadden besloten tijd en aandacht te willen schenken aan iemand die het goed kan gebruiken. De medewerker die ons begeleide heeft een goede match gemaakt, de klik was er direct.” vertelt Hedwig Teeuw-Vreeken. “We halen Michel één keer in de twee à drie weken op, hij gaat dan mee naar ons huis. Gewoon gezellig bij elkaar zijn, aanrommelen in en rond het huis en lekker samen eten, is vaak al genoeg” geeft Hedwig aan. Michel vult aan: “We spelen spelletjes met elkaar, kijken TV of we gaan lekker naar buiten. Soms eten wij mijn favoriete eten, dat is nasi. En chipolata pudding.” Hedwig: “Er is veel vertrouwen van Michel naar ons toe. Wij kunnen Michel na al die jaren heel goed ‘lezen’ en weten hoe we het beste kunnen reageren op zijn kwets bare kanten. Dat geeft hem rust en ontspanning. Hij is erg zorgzaam
“Maar gelukkig kan ik heel veel wél”
en heeft goede manieren. Een mooi voorbeeld voor onze kinderen!”
Hedwig, Michiel, Michel en de twee kinderen Hielke en Gijs, hebben
“Bij De Smulhoeve werk ik als gastvrouw en dat vind ik erg leuk!” vertelt Samantha Kortekaas. “Ik vind het het leukste om met de gasten een praatje te maken en hen te bedienen. Ik prijs graag onze lekkere gebakjes en taartjes aan.”
na al die jaren een mooie band opgebouwd met elkaar.
34
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
Samantha is visueel beperkt en ziet hierdoor alleen schimmig en het verschil tussen licht en donker. Ondanks haar beperking weet Samantha haar
weg in lunchlocatie De Smulhoeve goed te vinden. “Het enige dat ik niet doe is een dienblad met meerdere drankjes dragen en soep uitserveren, dat is te gevaarlijk. Maar verder kan ik op de Smulhoeve alles. Soms zegt een begeleider ‘voorzichtig, rechts van je staat een jongetje’ of ‘Samantha, ik heb een glas water voor je neergezet.’ Want dat heb ik niet altijd in de gaten. Maar gelukkig kan ik heel veel wél!”
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
35
VRAAG EN ANTWOORD
Andrea van Steensel: bestuurder én fotograaf Andrea van Steensel vormt sinds februari 2018 samen met Jan van Hoek de raad van bestuur van Ipse de Bruggen. Ze is geen onbekende binnen de organisatie. In 2012 koos ze vanuit het bedrijfsleven bewust voor een baan in een maatschappelijke organisatie, waar het om mensen gaat. “Ik werk niet in de directe zorg of behandeling. Maar om cliënten een goed leven te kunnen geven, moeten we ook organisatorisch de juiste keuzes maken”. Met die organisatieontwikkeling ben je volgens Andrea eigenlijk nooit klaar. Zelf blijft ze zich ook ontwikkelen, als mens, bestuurder én fotograaf.
Doe je dat ook bij Ipse de Bruggen?
Wanneer ben je als raad van bestuur tevreden?
“Ja, ik zie dat terug in de ontwikkeling van ons
“Eigenlijk nooit, want we moeten ons als
manifest. Na een uitgebreide dialoog met cliënten,
organisatie blijven ontwikkelen. Er zijn altijd
wettelijk vertegenwoordigers en medewerkers
cliënten waarvoor je vindt dat je nog iets kunt
hebben we het manifest opgesteld. Daarna, in
doen en er zijn altijd medewerkers die je extra
de tweede fase, hebben we de r andvoorwaarden
kansen wilt geven. Ik ben wel blij met resultaten,
neergezet om die belofte waar te maken. Zo
bijvoorbeeld als ik zie dat medewerkers en cliënten
hebben we locaties door zelforganisatie meer
het op een groep goed hebben met elkaar.”
beslisruimte willen geven. Nu zijn we in de derde fase, waarin we leren van wat nog niet goed
Fotografeer je nog naast deze drukke baan?
gaat. We horen dat zelforganisatie m edewerkers
“Ik fotografeer bij grote sportevenementen in
veel tijd kost. Ze hebben het gevoel dat ze
Nederland. Dat is meestal in het weekend. Ik houd
er allemaal taken bij hebben gekregen, zoals
van sport en heb ook zelf op hoog niveau gesport;
financieel of HR-werk. Dat hebben we blijkbaar
tennis, stijldansen en schaatsen. Allemaal technische
nog niet goed genoeg georganiseerd, dus gaan we
sporten. Dat ligt mij en dat vind ik ook in f otografie.
dat verbeteren.”
Sportfotografie is erg analytisch, precies en technisch, en ook emotie. Je ziet in mijn foto’s ook de m oeite
Wat vind je leuk bij Ipse de Bruggen?
die topsport kost. Daarvoor moet ik goed kijken, mijn
“De bevlogenheid van medewerkers. Ik zie hier
eigen reactiesnelheid kennen en op tijd afdrukken.”
iedere dag opnieuw de passie, waarmee we met Wel een bijzondere combinatie bestuurder
boodschappen doen en fotografeerde ik cliënten
zijn allen voor cliënten werken. Dat geeft mij
en fotograaf…
en begeleiders tijdens het koken of maakte ik de
veel werkplezier en enthousiasme. Ipse de
Andrea van Steensel (53 jaar) studeerde chemie
“Tijdens mijn opleiding aan de fotoacademie heb
kernteamfoto’s. Dat vond ik ontzettend leuk. Als je
Bruggen is ook een platte organisatie, waar ik
en bedrijfskunde. De eerste twintig jaar van
ik ook foto’s gemaakt voor het personeelsblad van
in een spijkerbroek en met camera om je nek bij een
gewoon kan zijn wie ik ben en waar iedereen
haar loopbaan werkte ze in het bedrijfsleven
Ipse de Bruggen. Dan ging ik met een groep mee
groep komt, heb je gelijk een ander soort contact.
heel benaderbaar is.”
als manager en bestuurder. In 2011 had ze een tussenjaar, waarin ze startte aan de foto-
Je maakt samen iets en met een camera geef je echt aandacht. Als fotograaf en als bestuurder ben
Wat doe je als lid van de raad van bestuur?
academie en vrijwilligerswerk deed. In 2012
je met je hart en zintuigen bezig, en tegelijkertijd
“Wij nemen besluiten op basis van wat er buiten
kwam Andrea bij Ipse de Bruggen werken,
moet je in beide rollen ook beschouwend zijn. Ik kijk
en binnen de organisatie gebeurt. We vormen
eerst als manager HRM, toen als directeur
heel precies hoe ik een mooi beeld kan maken van
een hitteschild voor de organisatie tegen alles
Organisatieontwikkeling en Communicatie en
mensen. In mijn werk wil ik ook dicht bij mensen
wat er vanuit de buitenwereld op ons afkomt
later als directeur Services. Vanaf februari is ze
komen om te zien wat er voor hen toe doet.”
aan bijvoorbeeld wet- en regelgeving. Zo willen
lid van de Raad van Bestuur. Andrea is getrouwd
we voorkomen dat iedereen zich daar zorgen
en heeft twee zonen.
Wat breng je mee vanuit je ervaring in grote
over moet maken. We halen op wat er in de
bedrijven naar Ipse de Bruggen?
organisatie gebeurt om op basis daarvan goede
“In de grote bedrijven waar ik heb gewerkt, heb
volgende stappen te kunnen zetten. Onze grote
ik vooral geleerd om met verschillende belangen
uitdaging is het waarmaken van ons manifest.
rekening te houden en dat er altijd meerdere
Daar geloof ik echt in.”
argumenten van waarde zijn. Ik leerde de tijd te
Andrea met Martin, die zij een paar jaar geleden met zijn kernteam portretteerde
36
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
nemen om naar de verschillende kanten van een
Ipse de Bruggen wil meer mogelijk maken voor
zaak te kijken en te luisteren. Zo doordenk je op
cliënten. Wat is daarvan een mooi voorbeeld?
lossingen goed voordat je iets invoert. Als persoon
“Het initiatief van ABCDate. Het biedt onze
ben ik analytisch, ik ontrafel wat er aan de hand is
cliënten een veilige omgeving om met elkaar in
en wat nodig is. Vanuit het bedrijfsleven neem ik
contact te komen, om vriendschap te sluiten of
ook een zakelijke inslag mee. Ik wil tot een besluit
een relatie te zoeken. Door dit te organiseren,
en actie komen. Daarna kun je leren van wat er
maken we echt meer mogelijk voor cliënten.
gebeurt en bijschaven, als het toch anders werkt
Ze kunnen zo nieuwe relaties aangaan, één van
dan je van tevoren dacht.”
de belangrijkste dingen in ons leven.”
Een foto uit de serie van Andrea van Steensel
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
37
HET LAATSTE WOORD
MIS HET NIET
A G E N D A
IQ
17 september
Mijn hersenen Hielden mij voor de gek Maar eindelijk zit ik op mijn plek
‘Altijd meer mogelijk tour’ voor cliënten en mede- werkers op diverse locaties (zie ook w ww.ipsedebruggen.nl/ altijd-meer-mogelijk)
Mijn hersenen Hebben mij om de tuin geleid Maar gelukkig word ik goed begeleid
10 oktober Koelkast omruilactie in het kader van de Dag van de Duurzaamheid, start op landgoed Ursula in
Mijn hersenen Waren onderweg naar het hoogste niveau Maar helaas kreeg ik het niet cadeau
Nieuwveen
20 oktober Middagconcert Jostiband in
Mijn hersenen Hebben mij op mijn tenen laten lopen En zij hebben mij vaak bedrogen
Breepleinkerk, Rotterdam. (www.jostiband.nl/concertagenda)
17 november
Onderweg naar geborgenheid en een veilige omgeving Onderweg naar een nieuwe beleving
Symposium ‘Ouderenzorg: onze zorg’, Dekker Zoetermeer
20 november
Want wat ik heb meegemaakt daarover raak ik niet uitgepraat
Symposium evmb, Dekker Zoetermeer (www.ipsedebruggen.nl/ symposium-voor-evmb)
Gedicht en illustratie Amber Jansen van Galen
15 december Avondconcert Jostiband in Sliedrecht (www.jostiband.nl/concertagenda)
29 december Amber is 29 jaar, woont in
lino- en zeefdrukken, beide
door Special Arts. Special Arts
Concert Jostiband in Gelredome
Maassluis en is graag creatief
dagbestedingslocaties bevinden
richt zich op kunst en handicap.
(www.jostiband.nl/concertagenda)
bezig. Dat laat ze, naast de
zich in Naaldwijk.
De stichting bevordert dat alle
gedichten die zij schrijft, ook
38
mensen met een handicap aan
10 februari 2019
zien in de afwisselende banen
Bovenstaand gedicht heeft
kunst kunnen doen en dat ze
Middagconcert Jostiband in
die zij heeft. Zo werkt ze onder
Amber voorgedragen tijdens
hun talenten daarvoor kunnen
Stadstheater Zoetermeer
andere bij Het Werkpalet op
de opening van Het Groot
ontwikkelen.
(www.jostiband.nl/concertagenda)
de vilt- en keramiekgroep en
Poëziefeest in Flint Theater
bij Het Palet op de groep
in Amersfoort, georganiseerd
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
De wereld van Ipse de Bruggen NAJAAR
2018
39
“Ik vind het heerlijk om te doen waar ik goed in ben” Marleen Hage, persoonlijk begeleider van cliënten met moeilijk verstaanbaar gedrag
Ken jij mensen die op zoek zijn naar een interessante toekomst in de gehandicaptenzorg? Ipse de bruggen, een van de grootste zorgorganisaties met ruim 390 zorglocaties in Zuid-Holland, zoekt begeleiders in de gehandicaptenzorg! Kijk op www.werkenbijipsedebruggen.nl voor meer informatie en het actuele vacatureaanbod.