1
Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Νοσοκομείο Metropolitan
Συνοσηρότητες στο Σακχ. Δ ιαβήτη τύπου 2: Η σημασία της νεφρικής δυσλειτουργίας, στην επιλογή της
αντιδιαβητικής
αγωγής
Kαπάνταης E.
2
Συνοσηρότητες στο Σακχ. Διαβήτη τύπου 2
Η σημασία της νεφρικής δυσλειτουργίας στην επιλογή της αντιδιαβητικής αγωγής
Δομή της ομιλίας
Kαπάνταης E.
3
Συνοσηρότητες στο Σακχ. Διαβήτη τύπου 2
Η σημασία της νεφρικής δυσλειτουργίας στην επιλογή της αντιδιαβητικής αγωγής
Δομή της ομιλίας
Kαπάνταης E.
4
Αγγειακό εγκεφαλικό: αυξάνει τη συχνότητα3 Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια: 1η αιτία τύφλωσης1
Διαβητική Νεφροπάθεια: 1η αιτία αιμοκάθαρσης2
Care 2003;26(Suppl.1):S99–S102 Care 2003;26(Suppl.1):S94–S98 3Am Heart J 1990;120:672–676 4In Textbook of Diabetes 1997 5Diabetes Care 2003;26(Suppl.1):S78–S79
Καρδιαγγειακές παθήσεις: αιτία θανάτου του 75% των διαβητικών4
Διαβητική Νευροπάθεια: 1η αιτία μη-τραυματικών ακρωτηριασμών5
1Diabetes 2Diabetes
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 σχετίζεται αιτιολογικά με πληθώρα σημαντικών επιπλοκών
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 1997; 20: 1683-1687
5
6
Γυναίκες
4
p<0.001
Γυναίκες 5,8 5,6
3,8
Άνδρες
Άνδρες
3,6
5,4
3,4
5,2 5
DM
no DM
DM
no DM
3,2 3
Total cholesterol (mmol/L)
Γυναίκες p<0.001
1,4
1
1,8
Men Άνδρες
p<0.001
Women Γυναίκες p<0.001
1,6
Άνδρες 1,2
DM
no DM
LDL-cholesterol (mmol/L) 2
1,6
DM
no DM
1,4
p<0.001
DM
1,2
no DM
DM
no DM
HDL-cholesterol (mmol/L)
1
DM DM
no no DM DM
DM DM
no no DM DM
Triglycerides (mmol/L)
Λιπιδαιμικό profile σε διαβητικά & μη διαβητικά άτομα (UKPDS)
Kαπάνταης E.
Ρυθμός Καρδιαγγειακής θνησιμότητας ανά 10.000 άτομα το χρόνο
Diabetes Care 1993; 16: 434-444
250
6
Μη διαβητικοί
225
Διαβητικοί τύπου 2
200 175 150 125 100
75 50
25 0
<120
120–139
140–159
160–179
180–199
Συστολική αρτηριακή πίεση (mm Hg)
>200 Ο σακχ. διαβήτη τύπου 2, είναι μείζον επιβαρυντικός παράγων καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικά άτομα
Kαπάνταης E.
BMJ 1998; 317: 703-713
7
ανά 1.000 ασθενείς το έτος
Συμβάματα
80 70
p=0.005
Αυστηρός έλεγχος (n=758) Μέση επιτευχθείσα ΑΠ: 144/82 mmHg
60
OΧΙ αυστηρός έλεγχος (n=390) Μέση επιτευχθείσα ΑΠ: 154/87 mmHg
50
40 30
p=0.02
20
p=0.01
p=0.009
10 0
Θάνατοι Κάθε τελικό σημείο σχετιζόμενο με το σχετιζόμενοι με το διαβήτη διαβήτη
ΑΕΕ
Μικροαγγειακές επιπλοκές
Καρδιαγγειακή θνητότητα ανάλογα με τη συστολική αρτηριακή πίεση σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 ή χωρίς (MRFIT Study
Kαπάνταης E.
% Επιπολασμός Αμφιβληστροειδοπάθειας
Diabetes 1986; 35: 797-801
8
60 50
p=0.002
40 30 20 10 0 <6.1
6.1-8
8.1-10
10.1-12
>12
HbA1c (%) Ο επιπολασμός της αμφιβληστροειδοπά θειας ανάλογα τη γλυκαιμική ρύθμιση στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
9
Διαβητικό πόδι
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 1998; 339: 229-234
10
50 - MI= Όχι προηγούμενο EM + MI= Με προηγούμενο EM
7ετής επίπτωση Καρδιαγγειακών Συμβαμάτων (%)
45
40
Mη Διαβητικοί
35
Διαβητικοί τύπου 2
30 25 20 15 10 5 0
-MI +MI -MI +MI
-MI+MI -MI +MI
Έφραγμα μυοκαρδίου
Eγκεφαλικό επεισόδιο
-MI +MI -MI +MI Kαρδιαγγειακοί θάνατοι
Αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων σε άτομα με ΣΔΤ2
Kαπάνταης E.
BMJ 2000; 321: 405–412
11
ανά 1000 ασθενείς το έτος
Συχνότητα
60
HbA1C
50
5.5% 6.5% 7.5% 8.5% 9.5% 10.5%
40 30 20 10 0
Έμφραγμα μυοκαρδίου
Μικροαγγειοπάθεια UKPDS: Η επίδραση της κακής ρύθμισης της γλυκαιμίας στην εμφάνιση επιπλοκών
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2001; 24: 1614-1619
12
377
400 350
Διαβητικά άτομα
300
224
250 200
135
150
68
100 50
105
0
<45
241
250
Ομάδα ελέγχου
44
33 8
300
4
45-54
12 55-64 65-74 75-84 85-94 Ηλικία στην αρχή της μελέτης
95+ Αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
Endocr Pract 2011; 17: 616-628
13
Αυξημένος σχετικός κίνδυνος εμφάνισης νεοπλασμάτων στο σακχαρώδη διαβήτη
Kαπάνταης E.
Endocr Pract 2011; 17: 616-628
14
Αυξημένος ο σχετικός κίνδυνος θνησιμότητα από νεοπλάσματα στο σακχαρώδη διαβήτη
Kαπάνταης E.
Am J Prev Med 2006; 30: 371-377
15
Παχύσαρκοι
Υπέρβαροι Φυσιολογικού βάρους
30% 10%
60%
Η.Π.Α. Νational Health Interview Survey 2003, 31.000 άτομα, ηλικίας 18-79 ετών
Η συντριπτική πλειοψηφία των τύπου 2 διαβητικών, έχουν σωματικό βάρος παραπάνω από το φυσιολογικό
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
16
Μη καπνιστές Μη καπνιστές, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
1.5 1.4 1.3 1.2 1.1
1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4 27.5–29.9 30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
17
1.7 1.6
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
1.5
Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές
1.4 1.3
1.2 1.1 1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4 27.5–29.9 30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρδιαγγειακά αίτια ανάλογα το βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές
1.5
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
18
1.4 1.3 1.2 1.1
1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4 27.5–29.9 30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρκίνο, ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
Σχετικός κίνδυνος θανάτου προσαρμοσμένος στην ηλικία
JAMA 1999; 282: 1547-1553
19
Φυσιολογικό ΣΒ & χωρίς τον παράγοντα Φυσιολογικό ΣΒ
3.5
Υπέρβαροι
3
Παχύσαρκοι
2.5 2 1.5 1 0.5 0
Χοληστερίνη ≥240
Διαβήτης
Υπέρταση
Κάπνισμα
Ο σχετικός κίνδυνος θανάτου κάθε αιτιολογίας, ανάλογα το σωματικό βάρος, για επιλεγμένους προγνωστικούς παράγοντες θνητότητας
Το αυξημένο βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας σε άτομα με υπερχοληστεριναιμία, διαβήτη, υπέρταση ή κάπνισμα
Kαπάνταης E.
20
Κρεατινίνη πλάσματος GFR
Λευκωματουρία
Αρτηριακή Πίεση
Έτη μετά την εμφάνιση του διαβήτη
Η λευκωματουρία ως παράγοντας κινδύνου θνησιμότητας σε άτομα με σακχ. διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
21
Συνοσηρότητες στο Σακχ. Διαβήτη τύπου 2 Η σημασία της νεφρικής δυσλειτουργίας στην επιλογή της αντιδιαβητικής αγωγής
Δομή της ομιλίας
Kαπάνταης E.
United States Renal Data System (USRDS) 2000 Annual Data Report • WWW.USRDS.ORG
Άλλα 10% Σπειραματονεφρίτις 13% Υπέρταση 27%
22
Διαβήτης 50%
Βασική διάγνωση υπεύθυνη για έναρξ η αιμοκάθαρσης
Kαπάνταης E.
United States Renal Data System (USRDS) 1997 Annual Data Report
23
Αριθμός ατόμων
35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0
1984
1986
1988
1990
1992
1994
1996
Έτος Άτομα που ξ εκινούν θεραπεία τελικού σταδίου νεφρικής ανεπάρκειας σχετιζόμενη με το διαβήτη στις ΗΠΑ
Kαπάνταης E.
24
GFR= Ρυθμός σπειραματικής διήθησης Κάθαρση ινουλίνης= [ινουλίνη ούρων] *[όγκος ούρων] / [ινουλίνη πλάσματος] Κάθαρση κρεατινίνης= [κρεατινίνη ούρων 24ωρου] *[όγκος ούρων] / [κρεατινίνη πλάσματος] Modification of Diet in Renal Disease Study (MDRD): eGFR (mL/min/1.73 m2) = 186 Χ (κρεατινίνη ορού ) –1.154 Χ (ηλικία) –0.203 Χ (0.742 εάν γυναίκα) Χ (1.212 εάν αφρικανός) Cockcroft-Gault: (140 − ηλικία) X σωματικό βάρος Χ (0.85 εάν γυναίκα) eGFR = κρεατινίνη ορού Χ 72
Βασικοί μέθοδοι προσδιορισμού της νεφρικής λειτουργείας
Kαπάνταης E.
25
Συσχέτιση κάθαρσης κρεατινίνης και eGFR
Kαπάνταης E.
Nephrol Dial Transplant 2006; 21: 2342–2343
26
MDRD-eGFR Cockroft–Gault -eGFR
Άτομα που ξ εκινούν θεραπεία τελικού σταδίου νεφρικής ανεπάρκειας σχετιζόμενη με το διαβήτη στις ΗΠΑ
Kαπάνταης E.
27
Επιπλοκές
ΚΦ
↑ κίνδυνος
Βλάβη
GFR
ΧΝΑ
Θάνατος
Έλεγχος Μείωση κινδύνου Αντιμετώπιση Παρακολούθηση Τεχνητός νεφρός παραγόντων εμφάνισης ΧΝΑ ΧΝΑ & Εξέλιξης. ή μεταμόσχευση εμφάνισης ΧΝΑ Συνοσηροτήτων. Αντιμετώπιση Επιβράδυνση επιπλοκών εξέλιξης Άτομα που ξ εκινούν θεραπεία τελικού σταδίου νεφρικής ανεπάρκειας σχετιζόμενη με το διαβήτη στις ΗΠΑ
Kαπάνταης E.
28
Στάδιο
Περιγραφή
GFR (mL/min/1.73m2)
1
Νεφρική βλάβη με κφ ή GFR
> 90
2
Ήπια GFR
60-89
3
Μέτρια GFR
30-59
4
Σοβαρή GFR
15-29
Νεφρική ανεπάρκεια
< 15 ή Τεχνητός νεφρός
5
Στάδια νεφρικής ανεπάρκειας σύμφωνα με το GFR (National Kidney Foundation-ΗΠΑ)
Kαπάνταης E.
Am J Kidney Dis 1999; 34: 973-995
29
Παράμετροι
Φυσιολογική τιμή
Μικροαλβουμινουρία
Μακροαλβουμινουρία
AER ούρων (g/min)
< 20
20 - 200
>200
AERούρων (mg/24h)
< 30
30 - 300
>300
Albumin/ Creatinine ratio ούρων (mg/g)
< 30
30 - 300
>300
AER= Albumin excretion rate
Ο ορισμός της μικρολευκωματουρίας & μακρολευκωματουρίας
Kαπάνταης E.
30
ΚΑΝ
• Πρόληψη • Αντιμετώπιση
ΧΝΑ
• Ανίχνευση • Πρόληψη εξέλιξης
Διαβητική Νεφροπάθεια
ΚΑΝ: Καρδιαγγειακά νοσήματα ΧΝΑ: Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια
Έκβαση της διαβητικής νεφροπάθειας
Kαπάνταης E.
Clin J Am Soc Nephrol 2012; 7: 401–408
31
Άτομα που ξ εκινούν θεραπεία τελικού σταδίου νεφρικής ανεπάρκειας σχετιζόμενη με το διαβήτη στις ΗΠΑ
Kαπάνταης E.
Ann Int Med 1989; 111: 788-796
32
Αθροιστική συχνότητα ESRD (%)
30 25 20 15 10 5 0 0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
Έτη από τη διάγνωση επιμένουσας λευκωματουρίας Εμφάνιση νεφροπάθειας τελικού σταδίου σε διαβήτη τύπου 2, μετά τη διάγνωση της λευκωματουρίας
Kαπάνταης E.
Kidney Int 2003; 64(suppl 87): S24-S31
33
100
Χωρίς συμβάν Στάδιο 5 ΧΝΑ Θάνατος
Ασθενείς (%)
80 60
61.6
67.6 84.0
40
6.1
2.9 20
0.3
29.5
32.3
- ΣΔ, +ΧΝΑ
+ ΣΔ, + ΧΝΑ
15.7 0 + ΣΔ, - ΧΝΑ
Αυξημένη θνητότητα σε άτομα με διαβήτη & χρόνια νεφρική ανεπάρκεια – Κλινικά αποτελέσματα 2ετίας
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2004; 351: 1296-1305
34
H χρόνια νεφρική ανεπάρκεια σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής & ολικής θνητότητας
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2004; 351: 1285-1295
35
Εκτιμώμενη συχνότητα (%)
60 50
eGFR (mL/min/1.73 m2) 75 60-74 45-59 <45
p<0.001
40 30 20 10 0 Composite Death From Reinfarction Σύνθετο Καρδιαγγειακός Νέο End Point CV Causes Τελικό σημείο θάνατος
Έμφραγμα
CHF Καρδιακή ανεπάρκεια
Stroke ΑΕΕ
Εισαγωγές στην Resuscitation ανάνηψη
Τα καρδιαγγειακά χειροτερεύουν με την εξ έλιξ η της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας: Αποτελέσματα 3 ετών παρακολούθησης
Kαπάνταης E.
Diabetes 1995; 44: 1303-1309
36
Επιβίωση (από όλες τις αιτίες θνητότητας)
1.0 Νορμοαλβουμινουρία (n=191)
0.9
Μικροαλβουμινουρία (n=86)
0.8 0.7
Μακροαλβουμινουρία (n=51)
0.6 0.5 0
1
2
3
4
5
p<0.01 Νορμοαλβουμινουρία vs Μικροαλβουμινουρία p<0.001 Νορμοαλβουμινουρία vs Μακροαλβουμινουρία p<0.05 Μικροαλβουμινουρία vs Μακροαλβουμινουρία
6 Έτη Η λευκωματουρία ως παράγοντας κινδύνου θνησιμότητας σε άτομα με σακχ. διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 1996; 19: 305-312
37
1.000
Λευκωματουρία (Λ) - Υπέρταση (Υ) σε ΣΔΤ2
500
0
-Λ-Υ
-Λ+Υ +Λ-Υ +Λ+Υ
Άνδρες
-Λ-Υ
-Λ+Υ +Λ-Υ +Λ+Υ
Γυναίκες
O κίνδυνος θνησιμότητας σε άτομα με σακχ. διαβήτη τύπου 2 με λευκωματουρία ή/και αρτηριακή υπέρταση
Kαπάνταης E.
Diabetologia 2001; 44[suppl2]: S54-S64
40
Κανένας
38
Ένας
35
Χωρίς πρωτεϊνουρία
30
Με πρωτεϊνουρία
Δύο
Τρεις †
*p<0.05 †p<0.01 ‡p<0.001 †
25 *
20
‡
15 *
10
*
5 0 Παράγοντες:
Υπέρταση: (συστολική >140 mmHg ή διαστολική >90 mmHg) Υπερχοληστεριναιμία: Ολική χοληστερίνη>240 mg% Κάπνισμα
Καρδιαγγειακή θνητότητα (προσαρμοσμένη στην ηλικία) ανάλογα τον αριθμό των παραγόντων κινδύνου, σε ΣΔ Τ2
Kαπάνταης E.
Stroke 1996; 27: 2033-2039
39
Λεύκωμα 150-300 mg/L
Λεύκωμα <150 mg/L
40 p< 0.001
0.9
Επίπτωση (%)
Καμπύλες επιβίωσης καρδιαγγειακής θνητότητας
1.0
Λεύκωμα >300 mg/L
0.8 0.7
p< 0.001 0.6
30
20
10
0.5 0
0
0
20
40
60
80
Χρόνος (μήνες)
100
ΑΕΕ
Στεφανιαία νόσος Η λευκωματουρία σχετίζεται με Αγγειακό Εγκεφαλικό & Στεφανιαία Νόσο σε άτομα με διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
40
Καρδιαγγειακά & νεφρικά συμβάματα ανάλογα τον GFR και τη λευκωματουρία
Kαπάνταης E.
Ασθενείς με αναιμία (%)
USRDS 2004 Annual Data Report. Available at: www.usrds.org
41
70 60
NHANES III NHANES 1999-2000
50 40 30 20 10 0 1
2
3
4-5
Στάδιο ΧΝΑ Επιπολασμός αναιμίας ανάλογα του σταδίου νεφρικής ανεπάρκειας
Kαπάνταης E.
Kidney Int 1999; 56: 1084-1093
42
PTH <60 pg/mL
(Z-score) πυκνότητα, Οστική Z-Score Density, Mineral Bone
Σπονδυλική SpineΣτήλη
PTH 60-120 pg/mL
Ισχίο Hip
PTH >120 pg/mL
Βραχίονας Arm
0,00 -0,25 -0,50 -0,75 -1,00 -1,25 -1,50 -1,75 -2,00 -2,25
*
*
*p<0.05
* Η απώλεια οστικής μάζας σχετίζεται με τη σοβαρότητα του δευτεροπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού στα στάδια 3 & 4 της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας
Kαπάνταης E.
Nephrol Dial Transplant 2012; 27: 3018-3020
43
Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου ανάλογα τον GFR
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 1993;329:977-986/Diabetes Res Clin Prac 1995;28:103-117/Lancet 1998;352:837-853.
Μελέτη DCCT
Kumamoto (9 7%)
(8 7%)
N = 1441
N = 110
N = 5102
Αμφιβληστροειδοπάθεια
76%
69%
17-21%
Νεφροπάθεια
54%
70%
24-33%
Νευροπάθεια
60%
–
–
Επιπλοκή
A1C: (9 7%)
UKPDS
Ο καλός γλυκαιμικός έλεγχος μειώνει τις επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης της νεφροπάθειας
Kαπάνταης E.
44
Diabetes Care 2006; 29: 1496-1500
45
Αθροιστικές καμπύλες επιβίωσης διαβητικών με τελικό στάδιο ΧΝΑ, ανάλογα τη γλυκαιμική ρύθμιση
Kαπάνταης E.
BMC Endocrine Disorders 2014, 14: 48-58
46
p <0.0001
Αθροιστική επίπτωση θνητότητας από όλες τις αιτίες στρωματοποιημένη ανάλογα με την παρουσία νεφρικής ανεπάρκειας και υπογλυκαιμίας
Kαπάνταης E.
Nephrol Dial Transplant 2009; 24: 338-341
47
○ Ινσουλίνη
● Σουλφονυλουρία
Ηλικία (έτη)
Οι υπογλυκαιμίες σε ηλικιωμένους (>70 ετών) συμβαίνουν συνηθέστερα στο 3ο-5ο στάδιο νεφρικής ανεπάρκειας
Kαπάνταης E.
Kidney Blood Press Res 2012; 36: 65-84
48
Η λιναγλιπτίνη δεν επιδεινώνει τη νεφρική απέκκριση
Kαπάνταης E.
Ann Intern Med 2011; 154: 554-559
49
Λιγότερο εντατική
Πλέον εντατική
6.0%
Ελάχιστα εντατική
8.0%
7.0%
Ψυχοκοινονικοοικονομικά θέματα
Εξαιρετικά δραστήριοι, καλά ενημερωμένοι, άριστες ικανότητες στον αυτοέλεγχο, πλήρης υποστήριξη
Λιγότερο δραστήριοι, περιορισμένη γνώση, λίγες ικανότητες αυτοελέγχου, λιγοστή υποστήριξη Κίνδυνος υπογλυκαιμίας
Μέτριος
Χαμηλός
Υψηλός Ηλικία
45
40
60
55
50
65
70
75
Διάρκεια του διαβήτη
5
15
10
20 Συνοδά νοσήματα
Κανένα
Λίγα / Ήπια
Πολλά / Σοβαρά Εγκατεστημένες αγγειακές επιλοκές
Καμία
Πρώιμες μικροαγγειακές
Καρδιαγγειακές Προχωρημένες μικροαγγειακές
Εξατομίκευση στόχων HbA1c στο σακχ. διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2012; 35: 1364-1379
50
Μονοθεραπεία Αποτελεσματικότητα (A1C) Υπογλυκαιμία Σωματικό Βάρος Παρενέργειες Κόστος
Συνδυασμένη θεραπεία: 2 φάρμακα Αποτελεσματικότητα (A1C) Υπογλυκαιμία Σωματικό Βάρος Παρενέργειες Κόστος
Συνδυασμένη θεραπεία: 3 φάρμακα
Περίπλοκες στρατηγικές ινσουλινοθεραπείας ADA / EASD Position Statement
Kαπάνταης E.
Nephrol Dial Transplant 2010; 25: 2044-2047
51
Αντιδιαβητική θεραπεία σε συνύπαρξη ΧΝΑ
Kαπάνταης E.
Nephrol Dial Transplant 2014; 29: 1284–1300
52
Προτεινόμενη φαρμακευτική αγωγή & προσαρμογή δοσολογίας των υπογλυκαιμικών φαρμάκων, σύμφωνα με τα στάδια της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας
Kαπάνταης E.
53
Recommended Dose Exenatide 1
5 mcg twice daily; increase to 10 mcg based on clinical response
Exenatide qwk2
2 mg once weekly
Dose Adjustment for Renal Impairment Moderate: Use with caution when initiating or escalating doses Severe/ESRD: Not recommended Moderate: Use with caution Severe/ESRD: Not recommended
Liraglutide 3
0.6 mg once daily for 1 week, then 1.2 mg; can be increased to 1.8 mg
Aloglitpin4
25 mg once daily
Moderate: 12.5 mg once daily Severe/ESRD: 6.25 mg once daily
Linagliptin5
5 mg once daily
No dose adjustment recommended for renal impairment
Saxagliptin6
2.5 mg or 5 mg once daily
Moderate or severe/ESRD: 2.5 mg once daily
Sitagliptin7
100 mg once daily
Vildagliptin8
50 mg twice daily as monotherapy; 50 mg once daily in combination with SU
1. Exenatide Prescribing Information 4. Alogliptin Prescribing Information. 7. Sitagliptin Prescribing Information.
Use with caution; no dose adjustment recommended for renal impairment
Moderate: 50 mg once daily Severe/ESRD: 25 mg once daily Moderate or severe/ESRD: 50 mg once daily
2. Exenatide QW Prescribing Information 3. Liraglutide Prescribing Information. 5. Linaglitpin Prescribing Information. 6. Saxagliptin Prescribing Information. 8. Vildagliptin Summary of Product Characteristics.
Τιτλοποίηση δόσης σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία
Kαπάνταης E.
Cardiovascular Diabetology 2013; 12: 62-72
54
Επιλογή αντιδιαβητικ ού φαρμάκου ανάλογα τη συνοσηρότητα σύμφωνα με την άποψη των ειδικών
Kαπάνταης E.
55
Kαπάνταης E.