Τα σημαντικά οφέλη της απώλειας βάρους στο διαβητικό τύπου 2 με αυξημένο σωματικό βάρος (2018)

1

Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Νοσοκομείο Metropolitan

Τα σημαντικά οφέλη της απώλειας βάρους στο διαβητικό τύπου 2 με αυξημένο σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

2

Εάν ναι …

Βασικά ερωτήματα για τους τύπου 2 διαβητικούς με αυξημένο σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2002; 25: 1142-1148

Σχετικός κίνδυνος

3

3.50



3.00 2.50 2.00 1.50 1.00

0.50 0.00 RR

≤ 23

23-25

25-27

27-30

30-35

≥35

1.00

1.58

1.85

1.95

2.80

3.21

ΔΜΣ (kg/m2) Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες με σακχ. διαβήτη τύπου 2, ανάλογα με το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

*Σχετικός κίνδυνος παχύσαρκων ΣΔτ2 σε σχέση με νορμοβαρείς ΣΔτ2

Diabetologia 2009; 52: 65-73

1,60

4

1,49

1,50

1,37

1,40

1,25

1,30

1,16

1,20 1,10 1,00

Θανατηφόρο

Μη Θανατηφόρο

Έμφραγμα μυοκαρδίου

Θανατηφόρο

Μη Θανατηφόρο

Καρδιαγγειακό επεισόδιο

Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης εμφράγματος μυοκαρδίου και καρδιαγγειακού επεισοδίου, σε παχύσαρκα συγκρινόμενος με νορμοβαρή τύπου διαβητικά άτομα

* Μετά προσαρμογή για: φύλο, ηλικία, διάρκεια διαβήτη, υπογλυκαιμική αγωγή, HbA1c, κάπνισμα, συστολική πίεση, αντιυπερτασική αγωγή, υπολιπιδαιμική αγωγή & μικρολευκωματουρία

Kαπάνταης E.

British Journal of Cancer 2007; 97: 995-998

ΔΜΣ<30

5

ΔΜΣ≥30 5,1

Σχετικός κίνδυνος

6,0 5,0 4,0 2,3

3,0 1,4

2,0

1,0

1,0 0,0

Mη διαβητικοί

Διαβητικοί O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου ενδομητρίου ανάλογα την ύπαρξη παχυσαρκία και διαβήτη

Kαπάνταης E.

Σχετικός κίνδυνος θανάτου προσαρμοσμένος στην ηλικία

JAMA 1999; 282: 1547-1553

6

Φυσιολογικό ΣΒ & χωρίς τον παράγοντα Φυσιολογικό ΣΒ

3.5

Υπέρβαροι

3

Παχύσαρκοι

2.5 2 1.5

1 0.5 0

Χοληστερίνη ≥240

Διαβήτης

Υπέρταση

Κάπνισμα

Ο σχετικός κίνδυνος θανάτου κάθε αιτιολογίας, ανάλογα το σωματικό βάρος, για επιλεγμένους προγνωστικούς παράγοντες θνητότητας

Το αυξημένο βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας σε άτομα με υπερχοληστεριναιμί α, διαβήτη, υπέρταση ή κάπνισμα

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

1.5

7

Όλοι οι μελετηθέντες Όλοι οι μελετηθέντες, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών

1.4 1.3 1.2 1.1

1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

≥35.0

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) N= 11,427

Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

8

Μη καπνιστές Μη καπνιστές, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

1.5 1.4

1.3 1.2 1.1

1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) N= 11,427

≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

9

1.7

1.6

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

1.5

Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές

1.4 1.3 1.2

1.1 1.0

18.5-22.4

N= 11,427

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

≥35.0

Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρδιαγγειακά αίτια ανάλογα το βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές

1.5

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

10

1.4

1.3 1.2 1.1

1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) N= 11,427

≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρκίνο, ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

European Heart Journal 2005; 7(Suppl L): L27-L31

 Καρδιαγγειακός κίνδυνος Διαβήτης πρόληψη

11

 Καρδιαγγειακός κίνδυνος

Βελτίωση λιπιδαιμικού profile Βελτίωση παραγόντων Απώλεια Θρόμβωσης

 Αρτηριακή Πίεση

 Ινσουλίνη

Ενδοκρινική βελτίωση

 κίνδυνος Καρκίνου

βάρους

 Λίπος σώματος

 Οξειδωτικό Σ. άπνοιας ύπνου Stress Oστεαρθρίτις  Προφλεγμονώδεις  κίνδυνος κυττοκίνες Καρκίνου  Καρδιαγγειακός κίνδυνος Οι ευεργετικές επιδράσεις της εκούσιας απώλειας βάρους

Kαπάνταης E.

Diabetologia 1969; 5: 198-200

12

Η απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, προκαλεί μείωση της γλυκαιμίας & της ινσουλιναιμίας

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 1987; 10: 563-566

13

Παχύσαρκοι

Παχύσαρκοι ΣΔΤ2

Απώλεια βάρους (kg)

-7.5

-13.4 Παχύσαρκοι με σακχ. διαβήτη τύπου 2, επιτυγχάνουν μικρότερη απώλεια βάρους με ολιγοθερμιδική δίαιτα, συγκρινόμενοι με παχύσαρκα μη διαβητικά άτομα

Kαπάνταης E.

14

Η απώλεια βάρους που επιτυγχάνετε με φάρμακα, είναι μικρότερη στους παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2

Kαπάνταης E.

Metabolism 1990; 39: 905-912, UKPDS 7

15

Γλυκόζη νηστείας (mg/dl) μετά από 3 μήνες δίαιτα

360

180

60

0 0 10 20 30 40 Απώλεια βάρους (% αρχικού σωμ. βάρους) μετά από 3 μήνες δίαιτα Η επίδραση της δίαιτας απώλειας βάρους, στη γλυκαιμία παχύσαρκων διαβητικών τύπου 2

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2012; 35: 2613-2617

16

277 ± 21 mg/dl

123 ± 8 mg/dl

Αρχικά

Μετά Δίαιτα Βελτίωση της γλυκαιμίας και της ινσουλιναιμίας σε OGTT, μετά 15% απώλειας βάρους με VLCD δίαιτα (3 βδομάδες ισοθερμιδική προ των δοκιμασιών)

Kαπάνταης E.

Diabetologia 2008; 51: 309-319

17

Παράμετροι

Αρχικά

2 μέρες σε VLCD

50% AYΣΒ

p

ΔΜΣ (kg/m2)

40.2±1.6

39.7±1.7

32.3±1.2

0.001

Βάρος (kg)

113.0±7.1

110.9±6.9

90.60±0.5

0.001

Περιμ. μέσης (cm)

126.8±3.3

126.2±3.5

107.7±3.3

0.001

Γλυκόζη νηστείας (mg/dl)

200 ± 14

225 ± 9

140 ± 9

0.001

Φρουκτοζαμίνη (nmol/l)

---

329 ± 11

283 ± 12

0.035

Ινσουλίνη νηστείας (pmol/l)

---

168 ± 2

106 ± 9

0.001

Μονάδες ινσουλίνης (U/μέρα)

94 ± 14

---

---

Παράμετροι γλυκαιμίας σε παχύσαρκα άτομα με ΣΔΤ2 (μέση διάρκεια διαβήτη 8 έτη), αρχικά, μετ;a 2 μέρες σε VLCD & απώλεια του 50% του υπερβάλλοντος σωματικού βάρους

Kαπάνταης E.

Medicine 2015; 94 (30): e1160

2210 ± 371 kcal Μονάδες Ινσουλίνη την ημέρα

ΔΜΣ: 38.8 ± 9.0 kg/m2 HbA1c: 10.0 ± 1.6 %

18

486±291

 16.5%

1810 ± 202 kcal

 44 %

223±127

Ημέρες σε ήπια ολιγοθερμιδική διατροφή

Οι ανάγκες σε ινσουλίνη αρχικά και μετά ημέρες ήπιου θερμιδικού περιορισμού σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 και σοβαρού βαθμού ινσουλινοαντοχή

Kαπάνταης E.

Arch Intern Med 1987; 147: 1749-1753

19

5.0 0.0 -5.0 -10.0 -15.0 -20.0 -25.0 -30.0

Δ Βάρους (kg) Δ Γλυκόζης (mmol/l)

Δ ΗbA1c (%)

Αύξηση Βάρους

2.8 1.6 0.8

Μείωση 0-2.3 kg

1.2 0.3 0.6

Μείωση Μείωση Μείωση 2.4-6.8 kg 6.9-13.6 kg >13.6 kg

-5.6 -0.3 0.0

-9.9 -1.6 -1.1

-27.0 -4.2 -2.6 Η επίδραση 16 εβδομάδων ολιγοθερμιδικής δίαιτας, στη γλυκαιμία παχύσαρκων διαβητικών τύπου 2, μετά 1 έτος

Kαπάνταης E.

20

0

1.0

-2

0.5

-4 -6 -8 -10

p <0.001

-12

Μεταβολή HbA1c (%)

Μεταβολή σωμ. Βάρους (kg)

Diabetologia 1998; 31: 902-909

p <0.001

0 -0.5 -1.0 -1.5 -2.0

168-615 700-1216 1372-4116 kcal/βδομ kcal/βδομ kcal/βδομ

168-615 700-1216 1372-4116 kcal/βδομ kcal/βδομ kcal/βδομ

Ποσότητα άσκησης

Ποσότητα άσκησης Η σημασία της άσκησης στον έλεγχο του σωματικού βάρους σε παχύσαρκα τύπου 2 διαβητικά άτομα

Kαπάνταης E.

Am J Med 2009; 122: 248-256

21

Έτη: 1990-2006 Μελέτες: 19 Διαβητικοί ασθενείς: 4070

Περίδεση

ΓαστροΣτομάχου πλαστική

Γαστρική Παράκαμψη

Χολοπαγκρεατική εκτροπή

Σύνολο

% ΑΥΣΒ

46.2

55.5

59.7

63.6

55.9

% Υποστροφή συνολικά

56.7

79.7

80.3

95.1

78.1

% Υποστροφή <2 έτη

55.0

81.4

81.6

94.0

80.3

% Υποστροφή ≥2 έτη

58.3

77.5

70.9

95.9

74.6 Μείωση του σωματικού βάρους & υποστροφή του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μετά Βαριατρική επέμβαση (Review & Metanalysis)

Kαπάνταης E.

JCEM 1993; 77: 1287-1293

Μεταγευματική ηπατική παραγωγή γλυκόζης (g)

22

15

10

5

0

Αρχικά

Μετά 1 βδομάδα Μετά 3 μήνες Μετά απώλεια δραστικής ολιγοθερμιδικής βάρους & 1 μείωσης θερμίδων δίαιτας βδομάδα δραστικής μείωσης θερμίδων Η ολιγοθερμιδική διατροφή σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, μειώνει τη μεταγευματική νεογλυκογένεση

Kαπάνταης E.

Diabetes 2011; 60: 1917-1925

23

* p < 0.05

Οι συγκεντρώσεις του κυκλοφορούντος DPP4 στον ορό, μειώνονται μετά σημαντική απώλεια βάρους

Kαπάνταης E.

Diabetes 1994; 43: 871-877

24

p<0.001

Ρυθμός απόσυρσης γλυκόζης (mg/M2/min)

400

300

200

100

0

Διαβητικά άτομα Πριν την απώλεια βάρους

Διαβητικά άτομα Μετά την απώλεια βάρους

Μη διαβητικά άτομα Ο ρυθμός απόσυρσης της γλυκόζης αυξάνεται μετά απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2016; 39: 292-299

25

*p≤0.05 vs controls

§p≤0.05 vs presurgery

Η πρόσληψη γλυκόζης από τους σκελετικούς μύες, αυξάνεται μετά απώλεια βάρους σε τύπου 2 διαβητικά ή μη άτομα

Kαπάνταης E.

Diabetes 2003; 52: 1619-1626

26

Αρχικά

Μετά απώλεια βάρους

0,18 0,16

0,14 0,12 0,10 0,08 0,06 0,04 0,02 0,00

Ρυθμός μεταφοράς στους μυς

Ρυθμός φωσφορυλίωσης Βελτίωση της διαμεμβρανικής μεταφοράς & φωσφορυλίωσης της γλυκόζης, μετά απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2012; 35: 2613-2617

27

+ 165%

Ρυθμός έγχυσης ινσουλίνης: 120mU/m2/min

1200mU/m2/min

+ 136%

Μη διαβητικοί

Βελτίωση της ινσουλινοαντίσταση ς, μετά 15% απώλεια βάρους με VLCD δίαιτα

Kαπάνταης E.

Arch Intern Med 1987; 147: 1749-1753

28

Ινσουλίνη (pmol/L)

150

* p <0.01 100

*

*

50

* 0

Αρχικά

0-2.4 2.5-6.9 7.0-14.0 % απώλεια βάρους μετά 1 έτος

>15 Μείωση της ινσουλινοαντίστασης σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, μετά από δίαιτα απώλειας βάρους

Kαπάνταης E.

Obes Surg 2014; 24: 437-455

29

Βάρος (kg)

HbA1c (%)

Μείωση του σωματικού βάρους συνοδεύεται μείωση της HbA1c

Εβδομάδες

Εβδομάδες

Η απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, συνοδεύεται πάντα από σημαντική βελτίωση της γλυκαιμίας

Kαπάνταης E.

Diabet Med 2000; 17: 518-523, UKPDS 45

30

Άνδρες n=1691 Γυναίκες n=1215 ΔΜΣ (kg/m2)

1.5

1.7

Βάρος (kg)

4.6

4.4

Γλυκόζη νηστείας (mg/dL)

54

53

HbA1c (%)

2.0

1.8

Ινσουλίνη νηστείας (mU/L)

2.0

1.9

11.0

3.0

LDL χοληστερόλη (mg/dL)

9.0

3.0

HDL χοληστερόλη (mg/dL)

1.0

0.4

Τριγλυκερίδια (mg/dL)

35

18

Ολική Χοληστερόλη (mg/dL)

Η επίδραση 3 μηνών δίαιτας απώλειας βάρους, σε νεοδιαγνωσθέντες παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2

Kαπάνταης E.

Arch Intern Med 1987; 147: 1749-1753

31

Δ Τριγλυκερίδια (mg/dL)

Δ HbA1C 0.8

Δ HDL-C (mg/dL) 12

0 0.4

10 -20 8

0

-40 6

-0.4 -60

4

-0.8 -80 -1.2

2 -100

-1.6

0

Δ Σωμ. Βάρος (%)

Δ Σωμ. Βάρος (kg)

Δ Σωμ. Βάρος (kg)

Η απώλεια βάρους σε τύπου 2 διαβητικά άτομα βελτιώνει σημαντικά τη γλυκαιμία & άλλους μεταβολικούς παράγοντες

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2011; 34: 1481–1486

32

≥2–<5% weight loss

≥5–<10% weight loss

≥10–<15% weight loss

≥15% weight loss

5 mmHg  in systolic blood pressure

1.24

1.56

2.29

2.65

5 mmHg  in diastolic blood pressure

1.05

1.48

1.60

2.39

20 mg/dL  in glucose

1.75

3.24

4.07

7.92

0.5%  in HbA1c

1.80

3.52

5.44

10.02

5 mg/dL  in high-density lipoprotein

1.13

1.69

2.30

4.34

10 mg/dL  in low-density lipoprotein

1.05

1.34

1.26

1.34

40 mg/dL  in triglycerides

1.46

2.20

3.99

7.18

Clinical criteria

Significant odds ratios are in bold Κλινκά σημαντικές βελτιώσεις των καρδιαγγειακών παραγόντων μετά απώλεια βάρους σε διαβητικούς τύπου 2

Kαπάνταης E.

Obes Res 2003; 11: 1048-1054

33

NS p<0.01

Αντιπονεκτίνη (μg/ml)

9.5 9.0

8.5 8.0 7.5

7.0

Μετά Πριν Όλοι οι μελετηθέντες Παχύσαρκοι

Πριν

Μετά

Παχύσαρκοι Διαβητικοί τύπου 2

Η επίδραση της απώλειας βάρους, στα επίπεδα Αντιπονεκτίνης ορού, παχύσαρκων ατόμων

Kαπάνταης E.

Obes Res 2003; 11: 1048-1054

34

IL-6 (pg/ml)

# p<0.046

3.0

* p<0.012

2.8

*

#

2.6 2.4 2.2

2.0

Μετά Πριν Όλοι οι μελετηθέντες Παχύσαρκοι

Πριν

Μετά

Παχύσαρκοι Διαβητικοί τύπου 2

Η επίδραση της δίαιτας απώλειας βάρους στα επίπεδα IL-6 ορού παχύσαρκων ατόμων

Kαπάνταης E.

JAMA 2014; 311: 2297-2304

35

Οι μικροαγγειακές επιπλοκές των διαβητικών τύπου 2, μειώνονται με τη μεταβολική χειρουργική

Kαπάνταης E.

JAMA 2014; 311: 2297-2304

36

Οι μακροαγγειακές επιπλοκές των διαβητικών τύπου 2, μειώνονται με τη μεταβολική χειρουργική

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2012; 35: 2613-2617

37

Καρδιαγγειακά συμβάματα μετά Βαριατρική χειρουργική σε παχύσαρκα άτομα με διαβήτη τύπου 2 της Σουηδίας

Kαπάνταης E.

Diabet Med 1990; 7: 228-233

38

Προσδόκιμο επιβίωσης από τη διάγνωση (έτη)

16 15 14 13 12 11 10 9 8

Σκιασμένη περιοχή= 95% CI

7

0

2

4

6

8

10

12

14

16

Απώλεια βάρους τους πρώτους 12 μήνες (kg)

Το προσδόκιμο επιβίωσης αυξάνεται με την εκούσια απώλεια βάρους κατά το 1ο έτος της διάγνωσης του διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

Σχετική ολική θνησιμότητα

Diabetes Care 2000; 23: 1499-1504

39

3.0 2.0

1.5 1.0 0.5 None

1-9

10-19

20-29

30-39

40-49

50-59

60-69

70-79

80-99

90+

Απώλεια βάρους (lbs) 1 λίμπρα (lb) = 453,59 γραμμάρια (g)

Εκούσια απώλεια βάρους σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα σε τύπου 2 διαβητικά άτομα

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2000; 23: 1499-1504

Αριθμός θανάτων ανά 1000 άτομα/έτος

Όλες οι αιτίες

30

Καρδιαγγειακά & διαβήτης ως αιτίες

Εκούσια απώλεια βάρους συνεπάγεται μείωση του σχετικού κινδύνου κατά:

45.6 45.6

50 40

40

40.3 40.3 31.8 31.8

31.4 31.4

33.6 33.6 26.1 26.1

20

 24% ↓ θνητότητα από καρδιαγγειακά & διαβήτη

10 0

 22% ↓ θνητότητα όλων των αιτίων

Χωρίς μεταβολή βάρους

Ακούσια αύξηση βάρους

Εκούσια απώλεια βάρους Εκούσια απώλεια βάρους σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα, σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

41

Oξεία μείωση της προσλαμβανόμενης ενέργειας, χωρίς απώλεια βάρους  της ηπατικής παραγωγής γλυκόζης  των επιπέδων γλυκόζης αίματος  Bελτίωση συμπτωματολογίας

Xρόνια μείωση της προσλαμβανόμενης ενέργειας, με απώλεια βάρους  της ινσουλινοέκκρισης  της ινσουλινοευαισθησίας  επιπλέον των επιπέδων γλυκόζης αίματος  των αθηρογόνων λιπιδίων αίματος  της αρτηριακής πίεσης  των θρομβογόνων παραγόντων αίματος  του προσδόκιμου επιβίωσης

Οφέλη από τη μείωση της προσλαμβανόμενη ς ενέργειας & από την απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2

Kαπάνταης E.

42

Ευχαριστώ

Kαπάνταης E.

43

Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Νοσοκομείο Metropolitan

Τα σημαντικά οφέλη της απώλειας βάρους στο διαβητικό τύπου 2 με αυξημένο σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.