1
Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Νοσοκομείο Metropolitan
Τα σημαντικά οφέλη της απώλειας βάρους στο διαβητικό τύπου 2 με αυξημένο σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
2
Εάν ναι …
Βασικά ερωτήματα για τους τύπου 2 διαβητικούς με αυξημένο σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2002; 25: 1142-1148
Σχετικός κίνδυνος
3
3.50
3.00 2.50 2.00 1.50 1.00
0.50 0.00 RR
≤ 23
23-25
25-27
27-30
30-35
≥35
1.00
1.58
1.85
1.95
2.80
3.21
ΔΜΣ (kg/m2) Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες με σακχ. διαβήτη τύπου 2, ανάλογα με το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
*Σχετικός κίνδυνος παχύσαρκων ΣΔτ2 σε σχέση με νορμοβαρείς ΣΔτ2
Diabetologia 2009; 52: 65-73
1,60
4
1,49
1,50
1,37
1,40
1,25
1,30
1,16
1,20 1,10 1,00
Θανατηφόρο
Μη Θανατηφόρο
Έμφραγμα μυοκαρδίου
Θανατηφόρο
Μη Θανατηφόρο
Καρδιαγγειακό επεισόδιο
Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης εμφράγματος μυοκαρδίου και καρδιαγγειακού επεισοδίου, σε παχύσαρκα συγκρινόμενος με νορμοβαρή τύπου διαβητικά άτομα
* Μετά προσαρμογή για: φύλο, ηλικία, διάρκεια διαβήτη, υπογλυκαιμική αγωγή, HbA1c, κάπνισμα, συστολική πίεση, αντιυπερτασική αγωγή, υπολιπιδαιμική αγωγή & μικρολευκωματουρία
Kαπάνταης E.
British Journal of Cancer 2007; 97: 995-998
ΔΜΣ<30
5
ΔΜΣ≥30 5,1
Σχετικός κίνδυνος
6,0 5,0 4,0 2,3
3,0 1,4
2,0
1,0
1,0 0,0
Mη διαβητικοί
Διαβητικοί O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου ενδομητρίου ανάλογα την ύπαρξη παχυσαρκία και διαβήτη
Kαπάνταης E.
Σχετικός κίνδυνος θανάτου προσαρμοσμένος στην ηλικία
JAMA 1999; 282: 1547-1553
6
Φυσιολογικό ΣΒ & χωρίς τον παράγοντα Φυσιολογικό ΣΒ
3.5
Υπέρβαροι
3
Παχύσαρκοι
2.5 2 1.5
1 0.5 0
Χοληστερίνη ≥240
Διαβήτης
Υπέρταση
Κάπνισμα
Ο σχετικός κίνδυνος θανάτου κάθε αιτιολογίας, ανάλογα το σωματικό βάρος, για επιλεγμένους προγνωστικούς παράγοντες θνητότητας
Το αυξημένο βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας σε άτομα με υπερχοληστεριναιμί α, διαβήτη, υπέρταση ή κάπνισμα
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
1.5
7
Όλοι οι μελετηθέντες Όλοι οι μελετηθέντες, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών
1.4 1.3 1.2 1.1
1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4
27.5–29.9
30.0–34.9
≥35.0
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) N= 11,427
Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
8
Μη καπνιστές Μη καπνιστές, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
1.5 1.4
1.3 1.2 1.1
1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4
27.5–29.9
30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) N= 11,427
≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
9
1.7
1.6
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
1.5
Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές
1.4 1.3 1.2
1.1 1.0
18.5-22.4
N= 11,427
22.5–24.9
25.0–27.4
27.5–29.9
30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
≥35.0
Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρδιαγγειακά αίτια ανάλογα το βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές
1.5
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
10
1.4
1.3 1.2 1.1
1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4
27.5–29.9
30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) N= 11,427
≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρκίνο, ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
European Heart Journal 2005; 7(Suppl L): L27-L31
Καρδιαγγειακός κίνδυνος Διαβήτης πρόληψη
11
Καρδιαγγειακός κίνδυνος
Βελτίωση λιπιδαιμικού profile Βελτίωση παραγόντων Απώλεια Θρόμβωσης
Αρτηριακή Πίεση
Ινσουλίνη
Ενδοκρινική βελτίωση
κίνδυνος Καρκίνου
βάρους
Λίπος σώματος
Οξειδωτικό Σ. άπνοιας ύπνου Stress Oστεαρθρίτις Προφλεγμονώδεις κίνδυνος κυττοκίνες Καρκίνου Καρδιαγγειακός κίνδυνος Οι ευεργετικές επιδράσεις της εκούσιας απώλειας βάρους
Kαπάνταης E.
Diabetologia 1969; 5: 198-200
12
Η απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, προκαλεί μείωση της γλυκαιμίας & της ινσουλιναιμίας
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 1987; 10: 563-566
13
Παχύσαρκοι
Παχύσαρκοι ΣΔΤ2
Απώλεια βάρους (kg)
-7.5
-13.4 Παχύσαρκοι με σακχ. διαβήτη τύπου 2, επιτυγχάνουν μικρότερη απώλεια βάρους με ολιγοθερμιδική δίαιτα, συγκρινόμενοι με παχύσαρκα μη διαβητικά άτομα
Kαπάνταης E.
14
Η απώλεια βάρους που επιτυγχάνετε με φάρμακα, είναι μικρότερη στους παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2
Kαπάνταης E.
Metabolism 1990; 39: 905-912, UKPDS 7
15
Γλυκόζη νηστείας (mg/dl) μετά από 3 μήνες δίαιτα
360
180
60
0 0 10 20 30 40 Απώλεια βάρους (% αρχικού σωμ. βάρους) μετά από 3 μήνες δίαιτα Η επίδραση της δίαιτας απώλειας βάρους, στη γλυκαιμία παχύσαρκων διαβητικών τύπου 2
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2012; 35: 2613-2617
16
277 ± 21 mg/dl
123 ± 8 mg/dl
Αρχικά
Μετά Δίαιτα Βελτίωση της γλυκαιμίας και της ινσουλιναιμίας σε OGTT, μετά 15% απώλειας βάρους με VLCD δίαιτα (3 βδομάδες ισοθερμιδική προ των δοκιμασιών)
Kαπάνταης E.
Diabetologia 2008; 51: 309-319
17
Παράμετροι
Αρχικά
2 μέρες σε VLCD
50% AYΣΒ
p
ΔΜΣ (kg/m2)
40.2±1.6
39.7±1.7
32.3±1.2
0.001
Βάρος (kg)
113.0±7.1
110.9±6.9
90.60±0.5
0.001
Περιμ. μέσης (cm)
126.8±3.3
126.2±3.5
107.7±3.3
0.001
Γλυκόζη νηστείας (mg/dl)
200 ± 14
225 ± 9
140 ± 9
0.001
Φρουκτοζαμίνη (nmol/l)
---
329 ± 11
283 ± 12
0.035
Ινσουλίνη νηστείας (pmol/l)
---
168 ± 2
106 ± 9
0.001
Μονάδες ινσουλίνης (U/μέρα)
94 ± 14
---
---
Παράμετροι γλυκαιμίας σε παχύσαρκα άτομα με ΣΔΤ2 (μέση διάρκεια διαβήτη 8 έτη), αρχικά, μετ;a 2 μέρες σε VLCD & απώλεια του 50% του υπερβάλλοντος σωματικού βάρους
Kαπάνταης E.
Medicine 2015; 94 (30): e1160
2210 ± 371 kcal Μονάδες Ινσουλίνη την ημέρα
ΔΜΣ: 38.8 ± 9.0 kg/m2 HbA1c: 10.0 ± 1.6 %
18
486±291
16.5%
1810 ± 202 kcal
44 %
223±127
Ημέρες σε ήπια ολιγοθερμιδική διατροφή
Οι ανάγκες σε ινσουλίνη αρχικά και μετά ημέρες ήπιου θερμιδικού περιορισμού σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 και σοβαρού βαθμού ινσουλινοαντοχή
Kαπάνταης E.
Arch Intern Med 1987; 147: 1749-1753
19
5.0 0.0 -5.0 -10.0 -15.0 -20.0 -25.0 -30.0
Δ Βάρους (kg) Δ Γλυκόζης (mmol/l)
Δ ΗbA1c (%)
Αύξηση Βάρους
2.8 1.6 0.8
Μείωση 0-2.3 kg
1.2 0.3 0.6
Μείωση Μείωση Μείωση 2.4-6.8 kg 6.9-13.6 kg >13.6 kg
-5.6 -0.3 0.0
-9.9 -1.6 -1.1
-27.0 -4.2 -2.6 Η επίδραση 16 εβδομάδων ολιγοθερμιδικής δίαιτας, στη γλυκαιμία παχύσαρκων διαβητικών τύπου 2, μετά 1 έτος
Kαπάνταης E.
20
0
1.0
-2
0.5
-4 -6 -8 -10
p <0.001
-12
Μεταβολή HbA1c (%)
Μεταβολή σωμ. Βάρους (kg)
Diabetologia 1998; 31: 902-909
p <0.001
0 -0.5 -1.0 -1.5 -2.0
168-615 700-1216 1372-4116 kcal/βδομ kcal/βδομ kcal/βδομ
168-615 700-1216 1372-4116 kcal/βδομ kcal/βδομ kcal/βδομ
Ποσότητα άσκησης
Ποσότητα άσκησης Η σημασία της άσκησης στον έλεγχο του σωματικού βάρους σε παχύσαρκα τύπου 2 διαβητικά άτομα
Kαπάνταης E.
Am J Med 2009; 122: 248-256
21
Έτη: 1990-2006 Μελέτες: 19 Διαβητικοί ασθενείς: 4070
Περίδεση
ΓαστροΣτομάχου πλαστική
Γαστρική Παράκαμψη
Χολοπαγκρεατική εκτροπή
Σύνολο
% ΑΥΣΒ
46.2
55.5
59.7
63.6
55.9
% Υποστροφή συνολικά
56.7
79.7
80.3
95.1
78.1
% Υποστροφή <2 έτη
55.0
81.4
81.6
94.0
80.3
% Υποστροφή ≥2 έτη
58.3
77.5
70.9
95.9
74.6 Μείωση του σωματικού βάρους & υποστροφή του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μετά Βαριατρική επέμβαση (Review & Metanalysis)
Kαπάνταης E.
JCEM 1993; 77: 1287-1293
Μεταγευματική ηπατική παραγωγή γλυκόζης (g)
22
15
10
5
0
Αρχικά
Μετά 1 βδομάδα Μετά 3 μήνες Μετά απώλεια δραστικής ολιγοθερμιδικής βάρους & 1 μείωσης θερμίδων δίαιτας βδομάδα δραστικής μείωσης θερμίδων Η ολιγοθερμιδική διατροφή σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, μειώνει τη μεταγευματική νεογλυκογένεση
Kαπάνταης E.
Diabetes 2011; 60: 1917-1925
23
* p < 0.05
Οι συγκεντρώσεις του κυκλοφορούντος DPP4 στον ορό, μειώνονται μετά σημαντική απώλεια βάρους
Kαπάνταης E.
Diabetes 1994; 43: 871-877
24
p<0.001
Ρυθμός απόσυρσης γλυκόζης (mg/M2/min)
400
300
200
100
0
Διαβητικά άτομα Πριν την απώλεια βάρους
Διαβητικά άτομα Μετά την απώλεια βάρους
Μη διαβητικά άτομα Ο ρυθμός απόσυρσης της γλυκόζης αυξάνεται μετά απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2016; 39: 292-299
25
*p≤0.05 vs controls
§p≤0.05 vs presurgery
Η πρόσληψη γλυκόζης από τους σκελετικούς μύες, αυξάνεται μετά απώλεια βάρους σε τύπου 2 διαβητικά ή μη άτομα
Kαπάνταης E.
Diabetes 2003; 52: 1619-1626
26
Αρχικά
Μετά απώλεια βάρους
0,18 0,16
0,14 0,12 0,10 0,08 0,06 0,04 0,02 0,00
Ρυθμός μεταφοράς στους μυς
Ρυθμός φωσφορυλίωσης Βελτίωση της διαμεμβρανικής μεταφοράς & φωσφορυλίωσης της γλυκόζης, μετά απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2012; 35: 2613-2617
27
+ 165%
Ρυθμός έγχυσης ινσουλίνης: 120mU/m2/min
1200mU/m2/min
+ 136%
Μη διαβητικοί
Βελτίωση της ινσουλινοαντίσταση ς, μετά 15% απώλεια βάρους με VLCD δίαιτα
Kαπάνταης E.
Arch Intern Med 1987; 147: 1749-1753
28
Ινσουλίνη (pmol/L)
150
* p <0.01 100
*
*
50
* 0
Αρχικά
0-2.4 2.5-6.9 7.0-14.0 % απώλεια βάρους μετά 1 έτος
>15 Μείωση της ινσουλινοαντίστασης σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, μετά από δίαιτα απώλειας βάρους
Kαπάνταης E.
Obes Surg 2014; 24: 437-455
29
Βάρος (kg)
HbA1c (%)
Μείωση του σωματικού βάρους συνοδεύεται μείωση της HbA1c
Εβδομάδες
Εβδομάδες
Η απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, συνοδεύεται πάντα από σημαντική βελτίωση της γλυκαιμίας
Kαπάνταης E.
Diabet Med 2000; 17: 518-523, UKPDS 45
30
Άνδρες n=1691 Γυναίκες n=1215 ΔΜΣ (kg/m2)
1.5
1.7
Βάρος (kg)
4.6
4.4
Γλυκόζη νηστείας (mg/dL)
54
53
HbA1c (%)
2.0
1.8
Ινσουλίνη νηστείας (mU/L)
2.0
1.9
11.0
3.0
LDL χοληστερόλη (mg/dL)
9.0
3.0
HDL χοληστερόλη (mg/dL)
1.0
0.4
Τριγλυκερίδια (mg/dL)
35
18
Ολική Χοληστερόλη (mg/dL)
Η επίδραση 3 μηνών δίαιτας απώλειας βάρους, σε νεοδιαγνωσθέντες παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2
Kαπάνταης E.
Arch Intern Med 1987; 147: 1749-1753
31
Δ Τριγλυκερίδια (mg/dL)
Δ HbA1C 0.8
Δ HDL-C (mg/dL) 12
0 0.4
10 -20 8
0
-40 6
-0.4 -60
4
-0.8 -80 -1.2
2 -100
-1.6
0
Δ Σωμ. Βάρος (%)
Δ Σωμ. Βάρος (kg)
Δ Σωμ. Βάρος (kg)
Η απώλεια βάρους σε τύπου 2 διαβητικά άτομα βελτιώνει σημαντικά τη γλυκαιμία & άλλους μεταβολικούς παράγοντες
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2011; 34: 1481–1486
32
≥2–<5% weight loss
≥5–<10% weight loss
≥10–<15% weight loss
≥15% weight loss
5 mmHg in systolic blood pressure
1.24
1.56
2.29
2.65
5 mmHg in diastolic blood pressure
1.05
1.48
1.60
2.39
20 mg/dL in glucose
1.75
3.24
4.07
7.92
0.5% in HbA1c
1.80
3.52
5.44
10.02
5 mg/dL in high-density lipoprotein
1.13
1.69
2.30
4.34
10 mg/dL in low-density lipoprotein
1.05
1.34
1.26
1.34
40 mg/dL in triglycerides
1.46
2.20
3.99
7.18
Clinical criteria
Significant odds ratios are in bold Κλινκά σημαντικές βελτιώσεις των καρδιαγγειακών παραγόντων μετά απώλεια βάρους σε διαβητικούς τύπου 2
Kαπάνταης E.
Obes Res 2003; 11: 1048-1054
33
NS p<0.01
Αντιπονεκτίνη (μg/ml)
9.5 9.0
8.5 8.0 7.5
7.0
Μετά Πριν Όλοι οι μελετηθέντες Παχύσαρκοι
Πριν
Μετά
Παχύσαρκοι Διαβητικοί τύπου 2
Η επίδραση της απώλειας βάρους, στα επίπεδα Αντιπονεκτίνης ορού, παχύσαρκων ατόμων
Kαπάνταης E.
Obes Res 2003; 11: 1048-1054
34
IL-6 (pg/ml)
# p<0.046
3.0
* p<0.012
2.8
*
#
2.6 2.4 2.2
2.0
Μετά Πριν Όλοι οι μελετηθέντες Παχύσαρκοι
Πριν
Μετά
Παχύσαρκοι Διαβητικοί τύπου 2
Η επίδραση της δίαιτας απώλειας βάρους στα επίπεδα IL-6 ορού παχύσαρκων ατόμων
Kαπάνταης E.
JAMA 2014; 311: 2297-2304
35
Οι μικροαγγειακές επιπλοκές των διαβητικών τύπου 2, μειώνονται με τη μεταβολική χειρουργική
Kαπάνταης E.
JAMA 2014; 311: 2297-2304
36
Οι μακροαγγειακές επιπλοκές των διαβητικών τύπου 2, μειώνονται με τη μεταβολική χειρουργική
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2012; 35: 2613-2617
37
Καρδιαγγειακά συμβάματα μετά Βαριατρική χειρουργική σε παχύσαρκα άτομα με διαβήτη τύπου 2 της Σουηδίας
Kαπάνταης E.
Diabet Med 1990; 7: 228-233
38
Προσδόκιμο επιβίωσης από τη διάγνωση (έτη)
16 15 14 13 12 11 10 9 8
Σκιασμένη περιοχή= 95% CI
7
0
2
4
6
8
10
12
14
16
Απώλεια βάρους τους πρώτους 12 μήνες (kg)
Το προσδόκιμο επιβίωσης αυξάνεται με την εκούσια απώλεια βάρους κατά το 1ο έτος της διάγνωσης του διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
Σχετική ολική θνησιμότητα
Diabetes Care 2000; 23: 1499-1504
39
3.0 2.0
1.5 1.0 0.5 None
1-9
10-19
20-29
30-39
40-49
50-59
60-69
70-79
80-99
90+
Απώλεια βάρους (lbs) 1 λίμπρα (lb) = 453,59 γραμμάρια (g)
Εκούσια απώλεια βάρους σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα σε τύπου 2 διαβητικά άτομα
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2000; 23: 1499-1504
Αριθμός θανάτων ανά 1000 άτομα/έτος
Όλες οι αιτίες
30
Καρδιαγγειακά & διαβήτης ως αιτίες
Εκούσια απώλεια βάρους συνεπάγεται μείωση του σχετικού κινδύνου κατά:
45.6 45.6
50 40
40
40.3 40.3 31.8 31.8
31.4 31.4
33.6 33.6 26.1 26.1
20
24% ↓ θνητότητα από καρδιαγγειακά & διαβήτη
10 0
22% ↓ θνητότητα όλων των αιτίων
Χωρίς μεταβολή βάρους
Ακούσια αύξηση βάρους
Εκούσια απώλεια βάρους Εκούσια απώλεια βάρους σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα, σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
41
Oξεία μείωση της προσλαμβανόμενης ενέργειας, χωρίς απώλεια βάρους της ηπατικής παραγωγής γλυκόζης των επιπέδων γλυκόζης αίματος Bελτίωση συμπτωματολογίας
Xρόνια μείωση της προσλαμβανόμενης ενέργειας, με απώλεια βάρους της ινσουλινοέκκρισης της ινσουλινοευαισθησίας επιπλέον των επιπέδων γλυκόζης αίματος των αθηρογόνων λιπιδίων αίματος της αρτηριακής πίεσης των θρομβογόνων παραγόντων αίματος του προσδόκιμου επιβίωσης
Οφέλη από τη μείωση της προσλαμβανόμενη ς ενέργειας & από την απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2
Kαπάνταης E.
42
Ευχαριστώ
Kαπάνταης E.
43
Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Νοσοκομείο Metropolitan
Τα σημαντικά οφέλη της απώλειας βάρους στο διαβητικό τύπου 2 με αυξημένο σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.