1
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Σακχαρώδης Διαβήτης και Παχυσαρκία» 3ος Κύκλος: Διαγνωστικά κριτήρια – Κλινική εικόνα
Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Θεραπευτήριο Metropolitan & Ορθοβιοτική Ιατρική
Παθήσεις που σχετίζονται με την Παχυσαρκία
Kαπάνταης E.
2
Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-10)
Kαπάνταης E.
3
Παθήσεις Αναπνευστικού Σ. Άπνοιας του ύπνου Περιοριστικού τύπου ανεπάρκεια
Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση Αγγειακά εγκεφαλικά Καταρράκτης
Μη αλκοολική στεατοηπατίτις Στεάτωση Στεατοηπατίτις Κίρρωση
Χολοκυστοπάθειες Γυναικολογικές διαταραχές Διαταραχές της περιόδου Υπογονιμότητα Σ. πολυκυστικών ωοθηκών
Οστεοαρθρίτις
Δερματοπάθειες
Στεφανιαία νόσος Σακχ. Διαβήτης Δυσλιπιδαιμία Υπέρταση Παγκρεατίτις Καρκίνος Μαστού, ενδομητρίου, τραχήλου της μήτρας παχέος εντέρου, οισοφάγου, παγκρέατος, νεφρών, προστάτη
Φλεβική ανεπάρκεια Η παχυσαρκία είναι πολυστηματική νόσος
Ουρική αρθρίτις Kαπάνταης E.
J Pediatr 2012; 161: 602–607
4
Πιθανότητα εμφάνισης ιδιοπαθούς ενδοκράνιας υπέρτασης σε παιδιά & εφήβους ανάλογα τη βαρύτητα της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
PLoS One 2014; 9(2): e89923
5
Overweight
Obesity
Η εκτίμηση κινδύνου εμφάνισης καταρράκτη σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα
Kαπάνταης E.
Ophthalmology 2016; 123: 1704-1710
6
Population at Risk
Cases
<25 kg/m2
575 282
35 589
25–29 kg/m2
445 121
30 821
≥30 kg/m2
223 065
17 645
BMI
RR (95% CI) Minimally Adjusted
RR (95% CI) *
Multiply Adjusted †
1.00
1.00
1.06
1.02
(1.05–1.08)
(1.01–1.04)
1.30
1.12
(1.27–1.32)
(1.10–1.14)
∗Estimates of RR are adjusted by age and region of residence. †Estimates of RR are adjusted by age and region of residence plus deprivation, educational attainment, smoking, BMI, alcohol intake, strenuous physical activity, treatment for diabetes, age at menarche, parity, duration of oral contraceptive use, and HT use as appropriate Ο σχετικός κίνδυνος χειρουργικής αντιμετώπισης καταρράκτη σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα
Kαπάνταης E.
Am J Clin Nutr 2000; 72: 1495-502
7
Incidence cataract
Cataract surgery
WHR
(n = 1727 cases 241434 person-years)
(n = 1020 cases 245437 person-years)
<0.897
1.00
1.00
0.897–0.924
1.15 (0.97, 1.37)
1.04 (0.83, 1.30)
0.925–0.950
1.14 (0.96, 1.36)
0.99 (0.79, 1.24)
0.951–0.985
1.20 (1.02, 1.43)
1.14 (0.92, 1.42)
≥0.986
1.31 (1.10, 1.55)
1.17 (0.94, 1.45)
p for trend
0.003
0.08
Σχέση της κατανομής του λίπους με τον καταρράκτη
Kαπάνταης E.
Arch Gen Psychiatry 2010; 67: 220-229
8
Σχετική πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης
1.80 1.60
1.55
1.40 1.27
1.20 1.00 0.80
1.00
< 25
25-30
≥ 30
Δείκτης Μάζας Σώματος Meta-analysis of Longitudinal Studies (58745 persons)
Το αυξημένο σωματικό βάρος, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης
Kαπάνταης E.
Am J Epidemiol 2003; 158: 1139-1147
9
5,0
4,63
4,5
Σχετικός κίνδυνος
4,0 3,5 3,0 2,5
1,9
2,0 1,5
1,33
1,13
1,0
1 0,96
0,5
< 18.5
18.5 - 24.9
25 - 29.9
30 - 34.9
35 - 39.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
≥ 40 Ο κίνδυνος εμφάνισης κατάθλιψης αυξάνει, ανάλογα με το βαθμό βαρύτητας της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
% με συμπτωματολογία μέτριας & σοβαρής κατάθλιψης (PHQ-9 score ≥10)
BMC Psychiatry 2011; 11: 130-139
10
10.0
ΧΩΡΙΣ κοιλιακή παχυσαρκία ΜΕ κοιλιακή παχυσαρκία
8.0
7.0 6.5 5.7
6.0
4.0
2.6
2.6 2.3
2.0
0
Όλοι οι μελετηθέντες
Υπέρβαροι
Παχύσαρκοι O επιπολασμός συμπτωματολογίας μέτριας & σοβαρής κατάθλιψης, ανάλογα την ύπαρξη ή όχι κοιλιακής παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
Journal of Clinical Investigation 1964; 43: 728-739
11
Οι καμπύλες πίεσηςόγκου θώρακος & πνευμόνων σε ηρεμία, είναι μειωμένες στην παχυσαρκία
Kαπάνταης E.
J Am Coll Cardiol 2013; 62: 569–576
12
Ανατομικοί παράγοντες με τους οποίους η παχυσαρκία προδιαθέτει στην εμφάνιση αποφρακτικής άπνοιας του ύπνου
Kαπάνταης E.
Ann Thorac Med 2009; 4: 41-49
OHS: Obesity hypoventilation syndrom - OSA: Obstructive sleep apnea
13
Απλοποιημένος αλγόριθμος της παθοφυσιολογίας του συνδρόμου υποαερισμού της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
Respir Med 2015; 109: 851–859
COPD: Chronic Obstructive Pulmonary Disease
14
O επιπολασμός χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και άσθματος σε ενήλικες >18 ετών, ανάλογα το ΔΜΣ
Kαπάνταης E.
Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2011; 6: 423–430
15
*p = 0.023
89.9
104.3
Ποσοστό παραγωγικού βήχα, συχνής δύσπνοιας και λόγω δύσπνοιας επηρεασμού της σωματικής δραστηριότητας, ανάλογα το ΔΜΣ σε ενήλικες ≥18 ετών
Kαπάνταης E.
Respir Med 2015; 109: 851–859
16
Ποσοστό παραγωγικού βήχα, συχνής δύσπνοιας και λόγω δύσπνοιας επηρεασμού της σωματικής δραστηριότητας, ανάλογα το ΔΜΣ σε ενήλικες ≥18 ετών
Kαπάνταης E.
Pulm Pharmacol Ther 2013; 26: 412-419
17
Η παχυσαρκία μειώνει την άμυνα του οργανισμού έναντι πνευμονικών λοιμώξεων (ιό της γρίπης & ενδεχομένως βακτηρίων μυκήτων)
Kαπάνταης E.
J Gastrointest Surg 2009; 13: 1440–1447
18
p < 0.0001
LES: Lower Esophageal Sphincter
Επιπολασμός μειονεκτικού κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, ανάλογα το Δείκτη Μάζας Σώματος
Kαπάνταης E.
J Gastrointest Surg 2009; 13: 1440–1447
19
Σταδιακή αύξηση της έκθεσης του οισοφάγου σε οξύ, ανάλογα το Δείκτη Μάζας Σώματος
Kαπάνταης E.
Gut 2007; 56: 749–755
20
(A) Total reflux episodes
*p <0.05
(B) Postprandial episodes
Ο αριθμός των επεισοδίων παλινδρόμησης στις διάφορες κατηγορίες Δείκτη Μάζας Σώματος & Περιμέτρου Μέσης
Kαπάνταης E.
Gastroenterol Clin North Am 2014; 43: 161–173
21
Σχέση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, με νοσηλεία & χειρουργικής επέμβασης λόγω ισχιαλγίας
Kαπάνταης E.
Int J Obesity 1995; 19(Suppl 3): S27-S36
22
VLDL
Tριγλυκερίδια Γλυκαγόνη Kατεχολαμίνες (+) HSL Kορτικοειδή
Tριγλυκερίδια
(-) Iνσουλίνη
Γλυκερόλη+FFA
FFA
ΠρόσληψηΕστεροποίηση FFA
(+)
Γλυκόζη + Aμινοξέα
Σύνθεση FFA
FFA Μιτοχόνδρια Οξείδωση
Tριγλυκερίδια
Iνσουλίνη
(-)
Κετόνες + ΑΤΡ
Οξείδωση Xυλομικρά
LPL Παθογένεια μη αλκοολικής στεάτωσης του ήπατος
Kαπάνταης E.
J Clin Endocrinol Metab 1999; 84: 1513-1517
Παράγοντες
23
Στεάτωση
Στατ. σημαντικ.
Hλικία
0.08
p < 0.05
ΔΜΣ
0.15
p < 0.0001
ΔMΣ: Bάρος/Ύψος2
WHR
0.30
p < 0.0001
WHR: Περίμετρος Mέσης/Iσχίων
0.15
p < 0.0001
Γλυκόζη
0.27
p < 0.0001
Tριγλυκερίδια
0.30
p < 0.0001
Συστ. Aρτ. πίεση
0.16
p < 0.001
Διαβήτης τύπου2
Συσχετίσεις μεταξύ στεάτωσης του ήπατος και πολυμεταβολικο ύ συνδρόμου
Kαπάνταης E.
Int J Obesity 1986; 10: 349-354
24
U/L 45
SGOT
40
SGPT
γGT
35 30 25
20 15 10
5 0
<90
90-100 100-110 110-120 120-130 130-140 140-150
% του ιδανικού Bάρους
>150 Τρανσαμινάσες και γGT σε σχέση με την αύξηση του σωματικού βάρους
Kαπάνταης E.
Int J Obesity 1986; 10: 349-354
25
50 45
% 40 των ανδρών 35 30
25 20 15 10 5 0 <90
90- 100- 110- 120- 130- 140- >150 100 110 120 130 140 150
% του ιδανικού Bάρους
Ποσοστό ανδρών με αυξημένες τιμές SGPT ανάλογα το σωματικό βάρος τους
Kαπάνταης E.
Hepatology 1990; 12: 1111-1117
26
1
2
3
Επίδραση του βαθμού παχυσαρκίας στη στεάτωση του ήπατος
Kαπάνταης E.
Hepatology 1990; 12: 1111-1117
27
% συχνότης Στεατοηπατίτιδας
20
15
10
5
0
1
2 3 Bαθμός Παχυσαρκίας MH ΔIABHTIKA ATOMA
1 4
2 5
Bαθμός Παχυσαρκίας ΔIABHTIKA ATOMA
3 6 Συχνότητα στεατοηπατίτιδα ς ανάλογα το βαθμό παχυσαρκίας σε διαβητικά και μη διαβητικά άτομα
Kαπάνταης E.
Hepatology 1990; 12: 1111-1117
28
% συχνότητα ίνωσης
30
Μη διαβητικοί Σειρά1
25
Διαβητικοί τύπου 2 Σειρά2
20 15 10 5 0
1a
b 2
Bαθμός Παχυσαρκίας
3c Επίδραση του βαθμού παχυσαρκίας στη στεάτωση του ήπατος
Kαπάνταης E.
Gastroenterology 2002; 123: 882-932
29
Συσχέτιση επίπτωσης συμπτωματικής χολολιθίασης & αυξημένου σωματικού βάρους
Kαπάνταης E.
Int J Obes 1998; 22: 520-528
30
20
25
30 35 40 Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους & χολοκυστεκτομής σε γυναίκες
Kαπάνταης E.
Gut 2006; 55: 708–714
31
Σχετικός κίνδυνος χολοκυστεκτομής, ανάλογα το Δείκτη Μάζας Σώματος και το λόγο Περιμέτρου μέσης/ισχίων
Kαπάνταης E.
J Public Health 2008; 30: 161-166
32
Ημέρες νοσηλείας για παθήσεις της χοληδόχου κύστης και για χολοκυστεκτομή, ανάλογα το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
J Pediatr Gastroenterol Nutr 2012; 55: 328–333
33
p<0.001
p<0.001
Πιθανότητα εμφάνισης χολολιθίασης σε παιδιά & εφήβους ανάλογα τη βαρύτητα της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
Am J Gastroenterol 1998; 93: 1324–1328
34
Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σοβαρής οξείας παγκρεατίτιδας ανάλογα το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
Obesity and Acute Pancreatitis in "Acute Pancreatitis", Book ed. by Luis Rodrigo, Published: 2012
Η παχυσαρκία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οξείας παγκρεατίτιδας
Kαπάνταης E.
35
Clin J Am Soc Nephrol 2012; 7: 401–408
36
Ετήσια μείωση του eGFR στην παχυσαρκία και σε διαφορετικές κλινικές κατηγορίες
Kαπάνταης E.
Kidney International 2008; 73: 19-33
37
Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης νεφρικών νόσων σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα
Kαπάνταης E.
Front Endocrinol (Lausanne) 2016; 7: 53
38
Προτεινόμενοι μηχανισμοί ωοθηκικής δυσλειτουργίας και υπογονιμότητας οφειλόμενοι στην παχυσαρκία
Kαπάνταης E.
Fertil Steril 2013; 100: 2–11
39
Προτεινόμενη οντογένεση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών και η κεντρική θέση της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
J Androl 2006; 27: 619-626
40
Μηχανισμοί με τους οποίους η παχυσαρκία οδηγεί σε υπογονιμότητα
Kαπάνταης E.
Percentage of U.S. Adults
Arthritis & Rheumatism 2008; 59: 1207-1213
41
Percentage of U.S. Adults at Risk of Developing Knee Osteoarthritis, by BMI (2008) 100 80 60 40 20 0
30% Healthy Weight
47%
Overweight
61%
Obese
H παχυσαρκία είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου εμφάνισης και εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας γόνατος
Kαπάνταης E.
Ann Rheum Dis 2007; 66: 158–162
BMI (kg/m2)
42
≥ 1 mm
≥ 1.5 mm
Increase in K&L
Progression (%)
OR (95% CI)
Progression (%)
OR (95% CI)
Progression (%)
OR (95% CI)
≤ 25
18.2
1
3.6
1
7.8
1
>25– 27.5
20.8
1.2 (0.6 to 2.4)
7.5
>27.5
24.5
1.4 (0.8 to 2.6)
11.2
2.3 (0.7 to 7.7)
3.2 (1.1 to 9.7)
7.8 15.6
1 (0.5 to 2.0)
2.1 (1.2 to 3.7)
H παχυσαρκία είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου εμφάνισης και εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας γόνατος
Kαπάνταης E.
Int J Obes 1998; 22: 520-528
43
20
25
30
35
40
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους και οσφυαλγίας σε γυναίκες
Kαπάνταης E.
Am J Epidemiol 2014; 179: 929-937
44
Overweight
Overweight & Obesity
Obesity
Σχέση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, με την οσφυαλγία λόγω ριζιτικού πόνου
Kαπάνταης E.
Am J Epidemiol 2014; 179: 929-937
45
Overweight & Hospitalization
Overweight or Obesity & Hospitalization
Obesity & Hospitalization
Overweight or Obesity & Surgery
Σχέση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, με νοσηλεία & χειρουργικής επέμβασης λόγω ισχιαλγίας
Kαπάνταης E.
RMD Open 2015; 1(1): e000012
46
Πιθανοί μηχανισμοί που εξηγούν τη σύνδεση της παχυσαρκίας και φλεγμονώδους οστεοαρθρίτιδας
Kαπάνταης E.
Mediators Inflamm Volume 2013,ArticleID 808125,14pages - http://dx.doi.org/10.1155/2013/80812
Η παχυσαρκία είναι παράγοντας κινδύνου εμφάνισης και οστεοαρθρίτιδας & ρευματοειδούς αρθρίτιδας
Kαπάνταης E.
47
BMJ 2006; 332: 1315-1319
48
Η επίδραση του σωματικού βάρους στο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης πρώτου επεισοδίου ουρικής αρθρίτιδας
Kαπάνταης E.
Arch Intern Med 2005; 165: 742-748
49
2,97
Σχετικός κίνδυνος
3,0 2,33
1,95
2,0 1,31
1,0
0,85
1,00
0,0
< 21
21-22,9
23-24,9
25-29,9
30-34,9
≥ 35
Δείκτης Μάζας Σώματος kg/m2 O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας ανάλογα το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
Curr Opin Hematol 2013; 20: 437–444
50
Η παχυσαρκία μέσω χρόνιας φλεγμονής και μειωμένης ινωδόλυσης οδηγεί σε θρόμβωση
Kαπάνταης E.
Medicine (Baltimore) 2016 Aug; 95(32): e4495
51
Case-control Study
2.45
Prospective cohort Study
2.39 Η επίδραση της παχυσαρκίας στην εμφάνιση φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου
Kαπάνταης E.
Σχετικός κίνδυνος #
Obesity 2009; 17: 2040–2046
6
52
Ιδιοπαθής πνευμονική εμβολή
p < 0.001
Δευτεροπαθής πνευμονική εμβολή
5
Πνευμονική εμβολή γενικά
4 3
2 1 0
<22,5
22,5–24,9
25,0–27,4
27,5–29,9
30,0–34,9
>35,0
ΔΜΣ kg/m2
#
προσαρμοσμένος σε ηλικία, άσκηση, πρόσληψη θερμίδων, κάπνισμα, πακέτα/έτος, φυλή, μορφωτικό επίπεδο, εμμηνοπαυσιακή κατάσταση, λήψη ΜΣΑΦ, λήψη βαρφαρίνης, λήψη πολυβιταμινούχων, υπέρταση, στεφανιαία νόσο & ρευματολογικές νόσους
Συσχέτιση σωματικού βάρους και πνευμονικής εμβολής (Nurses’ Health Study n=87.226, 19842002)
Kαπάνταης E.
Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242
Πρόδρομο λιποκύτταρο
Ώριμο λιποκύτταρο
53
Υπερτροφικό λιποκύτταρο
Λιποκύτταρο
Κυτταρόπλασμα Σταγόνα Λίπους
Σταγόνα Λίπους Κυτταρόπλασμα
Πυρήνας
Πυρήνας Η εξέλιξη του λιποκυττάρου
Kαπάνταης E.
Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242
54
Yπερτροφία Αύξηση βάρους
Κίνδυνος επιπλοκών παχυσαρκίας
Yπερπλασία
Υπερτροφική και υπερπλαστική μορφή της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
J Lipid Res 2007; 48: 1905-1914
55
Stress Ενδοπλασματικού δικτύου
Ινσουλινοαντίσταση
Φλεγμονή Η αύξηση του μεγέθους του λιποκυτττάρου, συνοδεύεται με stress του ενδοπλασματικο ύ δικτύου & ινσουλινοαντίστ αση
Kαπάνταης E.
Lancet 1972; 2: 948-951
56
Obese
Normal weight
Η σχέση μεγέθους μεγέθους του λιποκυττάρου και της υπερινσουλιναιμίας
Kαπάνταης E.
Diabetes 2010; 59: 105-109
Παράμετροι
57
Υπερπλασία (n=254)
Υπερτροφία (n=218)
p
38 ± 10
40
±
11
0.01
100 ± 22
105
±
19
0.01
0.895 ± 0.085
0.924
±
0.098
32.5 ± 9.4
33.1
±
8.1
0.37
Γλυκόζη (mmol/l)
5.2 ± 1.4
5.4
±
1.0
0.12
Ινσουλίνη (mU/l)
10.1 ± 7.8
13.0
±
7.7
<0.0001
HOMA-R index
0.25 ± 0.33
0.42
±
0.29
<0.0001
4.9 ± 1.0
5.1
±
1.1
0.033
1.40 ± 0.39
1.28
±
0.36
0.001
Τριγλυκερίδια (mmol/l)
1.2 ± 0.8
1.5
±
0.8
0.002
Όγκος λιποκυττάρου (pl)
555 ± 224
825
±
209
<0.0001
Αριθμός λιποκυττάρων (x1010)
7.9 ± 2.8
5.3
±
1.7
<0.0001
Ηλικία (έτη) Περίμετρος Μέσης (cm) Waist-to-Ηip Ratio Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Χοληστερόλη (mmol/l) HDL-χοληστερόλη (mmol/l)
0.0005
Κλινικά ευρήματα γυναικών με Υπερπλασία ή Υπερτροφία λιποκυττάρων
Kαπάνταης E.
J Clin Invest 1988; 81: 442-448
58
Παχύσαρκοι
160
160
140
120
Iνσουλίνη (μU/mL)
Γλυκόζη (mg/dL)
Φυσιολογικού βάρους
120
100
80 40 0
80 08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00
Χρόνος (24ωρο)
08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00
Χρόνος (24ωρο)
Τα παχύσαρκα άτομα εκκρίνουν περισσότερη ινσουλίνη λόγω ινσουλινοαντίστ ασης
Kαπάνταης E.
Physiol Rev 2013; 93: 359–404
59
Τοπογραφία του ενδοκοιλιακού λίπους
Kαπάνταης E.
Diabetes 1992; 41: 826-834
60
Φυσιολογικού βάρους
Παχύσαρκοι Ενδοκοιλιακό Λίπος
Ινσουλίνη Πλάσματος (pmol/L)
1200
Παχύσαρκοι Ενδοκοιλιακό Λίπος
1000 800
600 400 200 0 -30
0
30
60
90
120 150 180 Χρόνος (min)
Το αυξημένο ενδοκοιλιακό λίπος προκαλεί Ινσουλινοαντίσταση & Υπερινσουλιναιμία
Kαπάνταης E.
1:Diabetes Care 1994; 17: 961-969
Σχετικός κίνδυνος
50
2:Ann Intern Med 1995; 122: 481-486
100
Άνδρες1
93.2
Γυναίκες2
42.1
40
61
75
30
50 40.3
20 11.6
25
10 2.2
0
8.1
1.0
<23
25
31
35
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
0
1.0
<22
25
31
35
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Η παχυσαρκία είναι πρωταρχικός παράγων κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
Am J Epidemiol 1997; 145: 614-619
62
Σχετικός κίνδυνος
24
20 16 12
8 4 0 <71
71–75.9
76–81
81.1–86
61.1–91 91.1–96.3
Περίμετρος Μέσης (cm)
>96.3 Αυξημένη εναπόθεση ενδοκοιλιακού λίπους και ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
Diabetologia 2000; 43: 1498–1506
63
7ής αθροιστική συχνότητα εμφάνισης διαβήτητύπου2
25
20
15
10
Χαμηλή Ινσουλινοευαισθησία
5
Υψηλή Ινσουλινοευαισθησία 0
Αυξημένο Μικρό Μέγεθος υποδόριου κοιλιακού λιποκυττάρου
Παχύσαρκοι με αυξημένου μεγέθους λιποκύτταρα, έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, σε σχέση με ίδιου βαθμού παχυσαρκία με μικρά λιποκύτταρα
Kαπάνταης E.
Diabetes Care 2007; 30: 1562–1566
ΔMΣ (kg/m2)
<18.5
18.5–<25
Γυναίκες
80
Πιθανότητα εμφάνισης σακχ. διαβήτη τύπου 2 (%)
64
25–<30
70
60
60
50
50
40
40
30
30
20
20
10
10 18
45 Αρχική ηλικία(έτη)
65
0
35+
Άνδρες
80
70
0
30–<35
18
45 Αρχική ηλικία(έτη)
65 Ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 στη διάρκεια του βίου, αυξάνεται σημαντικά με την αύξηση του σωματικού βάρους, σε αμφότερα τα φύλα
Kαπάνταης E.
Σχετικός κίνδυνος
Diabetes Care 1994; 17: 961-969
65
80 60
ΔΜΣ σε ηλικία 18 ετών
40
>29.0 25.0-28.9 22.0-24.9
20
<22 <4.9
5.0-6.9
7.0-10.9
11.0-19.9
>20
Αύξηση βάρους από τα 18 στα 32 (kg)
O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ανάλογα με το σωματικό βάρος στην ηλικία των 18 ετών & την αύξηση του βάρους έως την ηλικία των 32 ετών
Kαπάνταης E.
J Epidemiol Community Health 2000; 54: 596–602
66
Σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σακχ. διαβήτη τύπου 2
2,50
2,00
1,50
1,00
0,50
0,00
-2.0
-1.5
-1.0
-0.5
0
0.5
1.0
1.5
Ετήσια μεταβολή σωματικού βάρους (kg)
2.0 O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σακχ. διαβήτη τύπου 2, σε υπέρβαρα & παχύσαρκα άτομα, ανάλογα την ετήσια αύξηση του σωματικού τους βάρους τα προηγούμενα 10 χρόνια
Kαπάνταης E.
67
BMI <25
BMI 25-26
BMI 27-29
BMI >30
% Ποσοστό
50 40 27.9
30
20
14.7
17.5
20.4
28.2
24.7
20.2 15.7
10 0 Άνδρες Men
Γυναίκες Women
Υπερχοληστερολαιμία οριζόμενη ως: Ολική Χοληστερόλη 240 mg/dl ή λήψη υποχοληστερολαιμικών φαρμάκων
Ο επιπολασμός της υπερχοληστερολ αιμίας ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)
Kαπάνταης E.
BMJ 2006; 333: 1009–1011
68
O σχετικός επιπολασμός της υπερχοληστερολαιμί ας ανάλογα το φύλο, την ηλικία και το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
69
BMI <25
BMI 25-26
BMI 27-29
BMI >30
% Ποσοστό
60 50 41,5
40 31,4
30
23,1
17,2
20 10 0
27,0
27,2
16,5
9,1
Άνδρες Men
Γυναίκες Women Ο επιπολασμός χαμηλής HDLχοληστερόλης ανάλογα με το σωματικό βάρος (NHANES III)
Χαμηλή HDL-χοληστερόλη οριζόμενη ως: <35 mg/dl για άνδρες και <45 mg/dl για γυναίκες Kαπάνταης E.
Reaven GM In: LeRoith D et al, eds. Diabetes Mellitus. Philadelphia: Lippincott-Raven,1996:509-519
60
HDL-C (mg/dL)
Υπερινσουλιναιμία p <0.005
50
Νορμοινσουλιναιμία p <0.005
40
30
20 Φυσιολογικό Βάρος
Παχύσαρκοι Η σχέση παχυσαρκίας, υπερινσουλιναιμ ίας και HDL-C
Kαπάνταης E.
70
Αδημοσίευτη Παρατήρηση
71
5.98%
20.71%
33.33% 45.83%
39.64%
41.03%
52.99%
39.64%
20.83%
Aνδρες 21-45
Aνδρες 12-20 Φυσιολογικοί
Xοληστερίνη >220 mg%
Aνδρες >45 Tριγλυκερίδια >150 mg% 21.92%
13.32%
11.90%
31.51% 15.48%
51.57% 35.11% 72.62%
Γυναίκες 12-20
Γυναίκες 21-45
Γυναίκες >45
46.58%
Ποσοστά υπερχοληστερολαιμί ας και υπερτριγλυκεριδαιμί ας σε παχύσαρκα άτομα
Kαπάνταης E.
Hypertension 1994; 23: 381-394
72
Η επίδραση της αύξησης του σωματικού βάρους στην κατανομή της συχνότητας της μέσης αρτηριακής πίεσης
Kαπάνταης E.
Ann Intern Med 1967; 67: 48-59
73
% Υπερτασικοί
Τεταρτημόρια Σωματικού Bάρους
Συχνότητα υπερτασικών ανάλογα με το σωματικό βάρος Framingham Study (άνδρες & γυναίκες 44-75 ετών)
Kαπάνταης E.
Hypertension 2005; 45: 9-14
74
Συνοπτικά οι μηχανισμοί που εμπλέκονται στην υπέρταση της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
% Ποσοστό
75
BMI <25
BMI 25-26
BMI 27-29
BMI >30
50 38.4
40
32.2
30 20
22.5
25.2
18.2
21.9
24.0
16.5
10 0
Άνδρες Men
Γυναίκες Women
Αρτηριακή Υπέρταση οριζόμενη ως: Συστολική 140 mm Hg & Διαστολική 90 mm Hg ή λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων
Ο επιπολασμός της αρτηριακής υπέρτασης ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)
Kαπάνταης E.
BMJ 2006; 333: 1009–1011
76
O επιπολασμός της αρτηριακής υπέρτασης ανάλογα το φύλο, την ηλικία και το σωματικό βάρος (NHANES III)
Kαπάνταης E.
BMJ 2006; 333: 1009–1011
77
Η αύξηση της μέσης συστολικής αρτηριακής πίεσης σε υπέρβαρα & παχύσαρκα άτομα, συγκριτικά με τα νορμοβαρή
Kαπάνταης E.
Hypertension 2005; 45: 363-367
78
82
1,2,3 1,2,3
80 78
76 74 72
(1)
(2)
<23.2
(3)
(4)
23.2-26.6
(5)
≥88 cm
<88 cm
(6)
≥26.6
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
135
Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Άνδρες:
1,3
1,3
(4)
(5)
130
1,3
125 2
120 115 110
(1)
(2)
<23.2
(3)
23.2-26.6
(6)
≥26.6
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
1,2,3: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης ανδρών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση
Kαπάνταης E.
Hypertension 2005 ;45: 363-367
79
<74 cm
80 1,3,4 78
1
76
1
74 1 72
70 68 66
≥74 cm 135
(1)
(2)
<21.4
(3)
(4)
21.4-24.8
(5)
(6)
≥24.8
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Γυναίκες:
1,2 3,4,5
130 125 120
1
115 110 105
(1)
(2)
<21.4
(3)
(4)
21.4-24.8
(5)
(6)
≥24.8
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
1,2,3,4,5: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης γυναικών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση
Kαπάνταης E.
Circulation 2002; 105: 2712-2718
80
Λιποειδείς γραμμώσεις (Fatty streaks)
Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)
25-30 >30
Υπερυψωμένες βλάβες (Raised lesions)
Αορτικές λωρίδες
Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)
25-30
>30
Η αθηροσκλήρωση ξεκινάει από τη νεαρή ηλικία και σχετίζεται με την παχυσαρκία
Kαπάνταης E.
Circulation 1983; 67: 968-977
81
ετών <50 years
Eπίπτωση / 1,000
600
ετών 50+ years
500
440
400
333
300 200
366
350
255 177
100 0 <25
25-<30
30+
ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε άνδρες ανάλογα με το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
Eπίπτωση / 1,000
Circulation 1983; 67: 968-977
82
500
<50 ετών
50+ ετών
400 300
223
179
200
100 0
292
268
119
76
<25
25-<30
30+
ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες ανάλογα με το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
JAMA 1995; 273: 461-465
83
O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες, ανάλογα το ΔΜΣ στην ηλικία των 18 ετών & τη μετέπειτα μεταβολή του σωματικού τους βάρους
Kαπάνταης E.
JAMA 1998; 280: 1843-1848
84
8ετής παρακολούθηση
128 ανά 100,000 άτομα το έτος
Επίπτωση
110 140
106
120
97
89
100 80
77
60
55
46
40
Τριτημόρια περιμέτρου μέσης (cm) Υψηλό (81.8 - <139.7) Μέσο (73.7 - <81.8)
20 0
83
Χαμηλό (38.1 - <73.7) Υψηλό (25.2 - <48.8)
Μέσο (22.2 - <25.2)
Τριτημόρια ΔΜΣ
Χαμηλό (12.2 - <22.2)
(kg/m2)
Η σχέση της παχυσαρκίας κεντρικού τύπου με τη στεφανιαία νόσο σε γυναίκες (The Nurses’ Health Study)
Kαπάνταης E.
J Health Care Poor Underserved 2011; 22(4 Suppl): 61–72
85
Σχέση σωματικού βάρους με την εμφάνιση Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου (ΑΕΕ)
Kαπάνταης E.
Yale J Biol Med 2012; 85: 523–539
86
Μηχανισμοί με τους οποίους η παχυσαρκία προδιαθέτει σε φλεγμονή και σε αυξημένο κίνδυνο ΑΕΕ
Kαπάνταης E.
Yale J Biol Med 2012; 85: 523–539
87
Μηχανισμοί αύξησης του κίνδυνο εμφάνισης ΑΕΕ στους οποίους εμπλέκεται και η παχυσαρκία
Kαπάνταης E.
Frontiers in Physiology 2013; 4: Article 275
88
Ο λευκός λιπώδης ιστός αποτελεί ενεργό ενδοκρινές όργανο, με μεταβαλόμενη όμως εκκριτική λειτουργία
Kαπάνταης E.
Endocrine Reviews 2011; 32: 550–570
89
Ενδοκρινικές αλληλεπιδράσεις (συστηματικές επιδράσεις) των λευκών λιποκυττάρων με τα καρκινικά κύτταρα
Kαπάνταης E.
Nat Rev Endocrinol. 2014; 10: 455–465
90
Η παχυσαρκία συνοδεύεται από δυσλειτουργία του λευκού λιπώδους ιστού, η οποία έχει ως επίπτωση την έναρξη, εξέλιξη και υποτροπή του όγκου
Kαπάνταης E.
Obesity Reviews 2016; 17: 1015–1029
91
Προτεινόμενοι μηχανισμοί που εμπλέκουν το λευκό λιπώδη ιστό με τη μετάσταση στα οστά και στο επίπλουν
Kαπάνταης E.
Ν Εngl J Med 2003; 348: 1623-1624
Σχετικός κίνδυνος θανάτου από καρκίνο
92
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Η επίδραση της παχυσαρκίας στη θνητότητα από καρκίνο στις ΗΠΑ την περίοδο 1982 1998
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638
93
Τύπος Καρκίνου Προστάτη (≥35) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Μη καπνιστές-όλοι οι καρκίνοι (≥30)
Νεφρών (≥35) Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Χοληδόχου κύστης (≥30) Παχέος εντέρου (≥35) Οισοφάγου (≥30)
Στομάχου (≥35) Παγκρέατος (≥35) Ήπατος (≥35)
Σχετικός κίνδυνος θανάτου
Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών ανδρών
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638
94
Τύπος Καρκίνου Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Παχέος εντέρου (≥40) Ωοθηκών (≥35)
Ήπατος (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Μαστού (≥40) Χοληδόχου κύστης (≥30)
Μη καπνίστριες-όλοι οι καρκίνοι (≥40) Οισοφάγου (≥30) Παγκρέατος (≥40) Τραχήλου της Μήτρας (≥35) Νεφρών (≥40) Μήτρας (≥40)
Σχετικός κίνδυνος θανάτου
Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών γυναικών
Kαπάνταης E.
Lancet 2009; 373: 1083–1096
95
Στεφανιαία νόσος
Άνδρες
32
Γυναίκες 16
Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος
Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος
8
4
ΑΕΕ 2
1
ΔΜΣ kg/m2
8 15
20
25
30
35
40
ΔΜΣ kg/m2
50 15
20
25
30
35
40
Η θνητότητα από κάθε αίτιο, από ισχαιμική καρδιοπάθεια & αγγειακό εγεφαλικό, σε σχέση με βάρος (ΔΜΣ: 15-50 kg/m2)
50
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2010; 363: 2211-2219
96
• 1.46 εκατομμύρια καυκάσιοι ενήλικες • 160,087 θάνατοι • 10 χρόνια παρακολούθηση Άνδρες
Γυναίκες
3.5
3.5
Σχετικός κίνδυνος
2.93
2.5 2.06
1.98
2.0
1.93
1.60 1.5
1.0
1.37
1.18 1.00 1.06 1.01
1.44 1.21
1.00 1.00 0.97 1.03
1.44 1.16
Όλοι οι μελετηθέντες
0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0
Δείκτης Μάζας Σώματος
3.0
Σχετικός κίνδυνος
Υγιείς ποτέ καπνιστές
3.0
Υγιείς ποτέ καπνιστές 2.51
2.5 2.02
2.0 1.5
1.0
1.44 1.34 1.19 1.06 1.00 1.09 1.25 1.14 1.11 1.00 1.00 1.03
1.47
1.99
1.88 1.58
Όλοι οι μελετηθέντες
0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0
Δείκτης Μάζας Σώματος
• Υγιείς: Χωρίς καρδιακή νόσο ή καρκίνο στην ένταξη της μελέτης • Προσαρμογή για: Κατανάλωση αλκοόλ, μορφωτικό επίπεδο, οικογενειακή κατάσταση & σωματική δραστηριότητα Σχετικός κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ανάλογα το σωματικό βάρος (ΔΜΣ)
Kαπάνταης E.
97
Ευχαριστώ
Kαπάνταης E.