Παθήσεις που σχετίζονται με την παχυσαρκία 2016

1

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Σακχαρώδης Διαβήτης και Παχυσαρκία» 3ος Κύκλος: Διαγνωστικά κριτήρια – Κλινική εικόνα

Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Θεραπευτήριο Metropolitan & Ορθοβιοτική Ιατρική

Παθήσεις που σχετίζονται με την Παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

2

Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-10)

Kαπάνταης E.

3

Παθήσεις Αναπνευστικού Σ. Άπνοιας του ύπνου Περιοριστικού τύπου ανεπάρκεια

Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση Αγγειακά εγκεφαλικά Καταρράκτης

Μη αλκοολική στεατοηπατίτις Στεάτωση Στεατοηπατίτις Κίρρωση

Χολοκυστοπάθειες Γυναικολογικές διαταραχές Διαταραχές της περιόδου Υπογονιμότητα Σ. πολυκυστικών ωοθηκών

Οστεοαρθρίτις

Δερματοπάθειες

Στεφανιαία νόσος Σακχ. Διαβήτης Δυσλιπιδαιμία Υπέρταση Παγκρεατίτις Καρκίνος Μαστού, ενδομητρίου, τραχήλου της μήτρας παχέος εντέρου, οισοφάγου, παγκρέατος, νεφρών, προστάτη

Φλεβική ανεπάρκεια Η παχυσαρκία είναι πολυστηματική νόσος

Ουρική αρθρίτις Kαπάνταης E.

J Pediatr 2012; 161: 602–607

4

Πιθανότητα εμφάνισης ιδιοπαθούς ενδοκράνιας υπέρτασης σε παιδιά & εφήβους ανάλογα τη βαρύτητα της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

PLoS One 2014; 9(2): e89923

5

Overweight

Obesity

Η εκτίμηση κινδύνου εμφάνισης καταρράκτη σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα

Kαπάνταης E.

Ophthalmology 2016; 123: 1704-1710

6

Population at Risk

Cases

<25 kg/m2

575 282

35 589

25–29 kg/m2

445 121

30 821

≥30 kg/m2

223 065

17 645

BMI

RR (95% CI) Minimally Adjusted

RR (95% CI) *

Multiply Adjusted †

1.00

1.00

1.06

1.02

(1.05–1.08)

(1.01–1.04)

1.30

1.12

(1.27–1.32)

(1.10–1.14)

∗Estimates of RR are adjusted by age and region of residence. †Estimates of RR are adjusted by age and region of residence plus deprivation, educational attainment, smoking, BMI, alcohol intake, strenuous physical activity, treatment for diabetes, age at menarche, parity, duration of oral contraceptive use, and HT use as appropriate Ο σχετικός κίνδυνος χειρουργικής αντιμετώπισης καταρράκτη σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα

Kαπάνταης E.

Am J Clin Nutr 2000; 72: 1495-502

7

Incidence cataract

Cataract surgery

WHR

(n = 1727 cases 241434 person-years)

(n = 1020 cases 245437 person-years)

<0.897

1.00

1.00

0.897–0.924

1.15 (0.97, 1.37)

1.04 (0.83, 1.30)

0.925–0.950

1.14 (0.96, 1.36)

0.99 (0.79, 1.24)

0.951–0.985

1.20 (1.02, 1.43)

1.14 (0.92, 1.42)

≥0.986

1.31 (1.10, 1.55)

1.17 (0.94, 1.45)

p for trend

0.003

0.08

Σχέση της κατανομής του λίπους με τον καταρράκτη

Kαπάνταης E.

Arch Gen Psychiatry 2010; 67: 220-229

8

Σχετική πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης

1.80 1.60

1.55

1.40 1.27

1.20 1.00 0.80

1.00

< 25

25-30

≥ 30

Δείκτης Μάζας Σώματος Meta-analysis of Longitudinal Studies (58745 persons)

Το αυξημένο σωματικό βάρος, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης

Kαπάνταης E.

Am J Epidemiol 2003; 158: 1139-1147

9

5,0

4,63

4,5

Σχετικός κίνδυνος

4,0 3,5 3,0 2,5

1,9

2,0 1,5

1,33

1,13

1,0

1 0,96

0,5

< 18.5

18.5 - 24.9

25 - 29.9

30 - 34.9

35 - 39.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

≥ 40 Ο κίνδυνος εμφάνισης κατάθλιψης αυξάνει, ανάλογα με το βαθμό βαρύτητας της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

% με συμπτωματολογία μέτριας & σοβαρής κατάθλιψης (PHQ-9 score ≥10)

BMC Psychiatry 2011; 11: 130-139

10

10.0

ΧΩΡΙΣ κοιλιακή παχυσαρκία ΜΕ κοιλιακή παχυσαρκία

8.0

7.0 6.5 5.7

6.0

4.0

2.6

2.6 2.3

2.0

0

Όλοι οι μελετηθέντες

Υπέρβαροι

Παχύσαρκοι O επιπολασμός συμπτωματολογίας μέτριας & σοβαρής κατάθλιψης, ανάλογα την ύπαρξη ή όχι κοιλιακής παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

Journal of Clinical Investigation 1964; 43: 728-739

11

Οι καμπύλες πίεσηςόγκου θώρακος & πνευμόνων σε ηρεμία, είναι μειωμένες στην παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

J Am Coll Cardiol 2013; 62: 569–576

12

Ανατομικοί παράγοντες με τους οποίους η παχυσαρκία προδιαθέτει στην εμφάνιση αποφρακτικής άπνοιας του ύπνου

Kαπάνταης E.

Ann Thorac Med 2009; 4: 41-49

OHS: Obesity hypoventilation syndrom - OSA: Obstructive sleep apnea

13

Απλοποιημένος αλγόριθμος της παθοφυσιολογίας του συνδρόμου υποαερισμού της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

Respir Med 2015; 109: 851–859

COPD: Chronic Obstructive Pulmonary Disease

14

O επιπολασμός χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και άσθματος σε ενήλικες >18 ετών, ανάλογα το ΔΜΣ

Kαπάνταης E.

Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2011; 6: 423–430

15

*p = 0.023

89.9

104.3

Ποσοστό παραγωγικού βήχα, συχνής δύσπνοιας και λόγω δύσπνοιας επηρεασμού της σωματικής δραστηριότητας, ανάλογα το ΔΜΣ σε ενήλικες ≥18 ετών

Kαπάνταης E.

Respir Med 2015; 109: 851–859

16

Ποσοστό παραγωγικού βήχα, συχνής δύσπνοιας και λόγω δύσπνοιας επηρεασμού της σωματικής δραστηριότητας, ανάλογα το ΔΜΣ σε ενήλικες ≥18 ετών

Kαπάνταης E.

Pulm Pharmacol Ther 2013; 26: 412-419

17

Η παχυσαρκία μειώνει την άμυνα του οργανισμού έναντι πνευμονικών λοιμώξεων (ιό της γρίπης & ενδεχομένως βακτηρίων μυκήτων)

Kαπάνταης E.

J Gastrointest Surg 2009; 13: 1440–1447

18

p < 0.0001

LES: Lower Esophageal Sphincter

Επιπολασμός μειονεκτικού κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, ανάλογα το Δείκτη Μάζας Σώματος

Kαπάνταης E.

J Gastrointest Surg 2009; 13: 1440–1447

19

Σταδιακή αύξηση της έκθεσης του οισοφάγου σε οξύ, ανάλογα το Δείκτη Μάζας Σώματος

Kαπάνταης E.

Gut 2007; 56: 749–755

20

(A) Total reflux episodes

*p <0.05

(B) Postprandial episodes

Ο αριθμός των επεισοδίων παλινδρόμησης στις διάφορες κατηγορίες Δείκτη Μάζας Σώματος & Περιμέτρου Μέσης

Kαπάνταης E.

Gastroenterol Clin North Am 2014; 43: 161–173

21

Σχέση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, με νοσηλεία & χειρουργικής επέμβασης λόγω ισχιαλγίας

Kαπάνταης E.

Int J Obesity 1995; 19(Suppl 3): S27-S36

22

VLDL

Tριγλυκερίδια Γλυκαγόνη Kατεχολαμίνες (+) HSL Kορτικοειδή

Tριγλυκερίδια

(-) Iνσουλίνη

Γλυκερόλη+FFA

FFA

ΠρόσληψηΕστεροποίηση FFA

(+)

Γλυκόζη + Aμινοξέα

Σύνθεση FFA

FFA Μιτοχόνδρια Οξείδωση

Tριγλυκερίδια

Iνσουλίνη

(-)

Κετόνες + ΑΤΡ

Οξείδωση Xυλομικρά

LPL Παθογένεια μη αλκοολικής στεάτωσης του ήπατος

Kαπάνταης E.

J Clin Endocrinol Metab 1999; 84: 1513-1517

Παράγοντες

23

Στεάτωση

Στατ. σημαντικ.

Hλικία

0.08

p < 0.05

ΔΜΣ

0.15

p < 0.0001

ΔMΣ: Bάρος/Ύψος2

WHR

0.30

p < 0.0001

WHR: Περίμετρος Mέσης/Iσχίων

0.15

p < 0.0001

Γλυκόζη

0.27

p < 0.0001

Tριγλυκερίδια

0.30

p < 0.0001

Συστ. Aρτ. πίεση

0.16

p < 0.001

Διαβήτης τύπου2

Συσχετίσεις μεταξύ στεάτωσης του ήπατος και πολυμεταβολικο ύ συνδρόμου

Kαπάνταης E.

Int J Obesity 1986; 10: 349-354

24

U/L 45

SGOT

40

SGPT

γGT

35 30 25

20 15 10

5 0

<90

90-100 100-110 110-120 120-130 130-140 140-150

% του ιδανικού Bάρους

>150 Τρανσαμινάσες και γGT σε σχέση με την αύξηση του σωματικού βάρους

Kαπάνταης E.

Int J Obesity 1986; 10: 349-354

25

50 45

% 40 των ανδρών 35 30

25 20 15 10 5 0 <90

90- 100- 110- 120- 130- 140- >150 100 110 120 130 140 150

% του ιδανικού Bάρους

Ποσοστό ανδρών με αυξημένες τιμές SGPT ανάλογα το σωματικό βάρος τους

Kαπάνταης E.

Hepatology 1990; 12: 1111-1117

26

1

2

3

Επίδραση του βαθμού παχυσαρκίας στη στεάτωση του ήπατος

Kαπάνταης E.

Hepatology 1990; 12: 1111-1117

27

% συχνότης Στεατοηπατίτιδας

20

15

10

5

0

1

2 3 Bαθμός Παχυσαρκίας MH ΔIABHTIKA ATOMA

1 4

2 5

Bαθμός Παχυσαρκίας ΔIABHTIKA ATOMA

3 6 Συχνότητα στεατοηπατίτιδα ς ανάλογα το βαθμό παχυσαρκίας σε διαβητικά και μη διαβητικά άτομα

Kαπάνταης E.

Hepatology 1990; 12: 1111-1117

28

% συχνότητα ίνωσης

30

Μη διαβητικοί Σειρά1

25

Διαβητικοί τύπου 2 Σειρά2

20 15 10 5 0

1a

b 2

Bαθμός Παχυσαρκίας

3c Επίδραση του βαθμού παχυσαρκίας στη στεάτωση του ήπατος

Kαπάνταης E.

Gastroenterology 2002; 123: 882-932

29

Συσχέτιση επίπτωσης συμπτωματικής χολολιθίασης & αυξημένου σωματικού βάρους

Kαπάνταης E.

Int J Obes 1998; 22: 520-528

30

20

25

30 35 40 Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους & χολοκυστεκτομής σε γυναίκες

Kαπάνταης E.

Gut 2006; 55: 708–714

31

Σχετικός κίνδυνος χολοκυστεκτομής, ανάλογα το Δείκτη Μάζας Σώματος και το λόγο Περιμέτρου μέσης/ισχίων

Kαπάνταης E.

J Public Health 2008; 30: 161-166

32

Ημέρες νοσηλείας για παθήσεις της χοληδόχου κύστης και για χολοκυστεκτομή, ανάλογα το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

J Pediatr Gastroenterol Nutr 2012; 55: 328–333

33

p<0.001

p<0.001

Πιθανότητα εμφάνισης χολολιθίασης σε παιδιά & εφήβους ανάλογα τη βαρύτητα της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

Am J Gastroenterol 1998; 93: 1324–1328

34

Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σοβαρής οξείας παγκρεατίτιδας ανάλογα το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

Obesity and Acute Pancreatitis in "Acute Pancreatitis", Book ed. by Luis Rodrigo, Published: 2012

Η παχυσαρκία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οξείας παγκρεατίτιδας

Kαπάνταης E.

35

Clin J Am Soc Nephrol 2012; 7: 401–408

36

Ετήσια μείωση του eGFR στην παχυσαρκία και σε διαφορετικές κλινικές κατηγορίες

Kαπάνταης E.

Kidney International 2008; 73: 19-33

37

Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης νεφρικών νόσων σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα

Kαπάνταης E.

Front Endocrinol (Lausanne) 2016; 7: 53

38

Προτεινόμενοι μηχανισμοί ωοθηκικής δυσλειτουργίας και υπογονιμότητας οφειλόμενοι στην παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

Fertil Steril 2013; 100: 2–11

39

Προτεινόμενη οντογένεση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών και η κεντρική θέση της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

J Androl 2006; 27: 619-626

40

Μηχανισμοί με τους οποίους η παχυσαρκία οδηγεί σε υπογονιμότητα

Kαπάνταης E.

Percentage of U.S. Adults

Arthritis & Rheumatism 2008; 59: 1207-1213

41

Percentage of U.S. Adults at Risk of Developing Knee Osteoarthritis, by BMI (2008) 100 80 60 40 20 0

30% Healthy Weight

47%

Overweight

61%

Obese

H παχυσαρκία είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου εμφάνισης και εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας γόνατος

Kαπάνταης E.

Ann Rheum Dis 2007; 66: 158–162

BMI (kg/m2)

42

≥ 1 mm

≥ 1.5 mm

Increase in K&L

Progression (%)

OR (95% CI)

Progression (%)

OR (95% CI)

Progression (%)

OR (95% CI)

≤ 25

18.2

1

3.6

1

7.8

1

>25– 27.5

20.8

1.2 (0.6 to 2.4)

7.5

>27.5

24.5

1.4 (0.8 to 2.6)

11.2

2.3 (0.7 to 7.7)

3.2 (1.1 to 9.7)

7.8 15.6

1 (0.5 to 2.0)

2.1 (1.2 to 3.7)

H παχυσαρκία είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου εμφάνισης και εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας γόνατος

Kαπάνταης E.

Int J Obes 1998; 22: 520-528

43

20

25

30

35

40

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους και οσφυαλγίας σε γυναίκες

Kαπάνταης E.

Am J Epidemiol 2014; 179: 929-937

44

Overweight

Overweight & Obesity

Obesity

Σχέση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, με την οσφυαλγία λόγω ριζιτικού πόνου

Kαπάνταης E.

Am J Epidemiol 2014; 179: 929-937

45

Overweight & Hospitalization

Overweight or Obesity & Hospitalization

Obesity & Hospitalization

Overweight or Obesity & Surgery

Σχέση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, με νοσηλεία & χειρουργικής επέμβασης λόγω ισχιαλγίας

Kαπάνταης E.

RMD Open 2015; 1(1): e000012

46

Πιθανοί μηχανισμοί που εξηγούν τη σύνδεση της παχυσαρκίας και φλεγμονώδους οστεοαρθρίτιδας

Kαπάνταης E.

Mediators Inflamm Volume 2013,ArticleID 808125,14pages - http://dx.doi.org/10.1155/2013/80812

Η παχυσαρκία είναι παράγοντας κινδύνου εμφάνισης και οστεοαρθρίτιδας & ρευματοειδούς αρθρίτιδας

Kαπάνταης E.

47

BMJ 2006; 332: 1315-1319

48

Η επίδραση του σωματικού βάρους στο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης πρώτου επεισοδίου ουρικής αρθρίτιδας

Kαπάνταης E.

Arch Intern Med 2005; 165: 742-748

49

2,97

Σχετικός κίνδυνος

3,0 2,33

1,95

2,0 1,31

1,0

0,85

1,00

0,0

< 21

21-22,9

23-24,9

25-29,9

30-34,9

≥ 35

Δείκτης Μάζας Σώματος kg/m2 O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας ανάλογα το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

Curr Opin Hematol 2013; 20: 437–444

50

Η παχυσαρκία μέσω χρόνιας φλεγμονής και μειωμένης ινωδόλυσης οδηγεί σε θρόμβωση

Kαπάνταης E.

Medicine (Baltimore) 2016 Aug; 95(32): e4495

51

Case-control Study

2.45

Prospective cohort Study

2.39 Η επίδραση της παχυσαρκίας στην εμφάνιση φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου

Kαπάνταης E.

Σχετικός κίνδυνος #

Obesity 2009; 17: 2040–2046

6

52

Ιδιοπαθής πνευμονική εμβολή

p < 0.001

Δευτεροπαθής πνευμονική εμβολή

5

Πνευμονική εμβολή γενικά

4 3

2 1 0

<22,5

22,5–24,9

25,0–27,4

27,5–29,9

30,0–34,9

>35,0

ΔΜΣ kg/m2

#

προσαρμοσμένος σε ηλικία, άσκηση, πρόσληψη θερμίδων, κάπνισμα, πακέτα/έτος, φυλή, μορφωτικό επίπεδο, εμμηνοπαυσιακή κατάσταση, λήψη ΜΣΑΦ, λήψη βαρφαρίνης, λήψη πολυβιταμινούχων, υπέρταση, στεφανιαία νόσο & ρευματολογικές νόσους

Συσχέτιση σωματικού βάρους και πνευμονικής εμβολής (Nurses’ Health Study n=87.226, 19842002)

Kαπάνταης E.

Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242

Πρόδρομο λιποκύτταρο

Ώριμο λιποκύτταρο

53

Υπερτροφικό λιποκύτταρο

Λιποκύτταρο

Κυτταρόπλασμα Σταγόνα Λίπους

Σταγόνα Λίπους Κυτταρόπλασμα

Πυρήνας

Πυρήνας Η εξέλιξη του λιποκυττάρου

Kαπάνταης E.

Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242

54

Yπερτροφία Αύξηση βάρους

Κίνδυνος επιπλοκών παχυσαρκίας

Yπερπλασία

Υπερτροφική και υπερπλαστική μορφή της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

J Lipid Res 2007; 48: 1905-1914

55

Stress Ενδοπλασματικού δικτύου

Ινσουλινοαντίσταση

Φλεγμονή Η αύξηση του μεγέθους του λιποκυτττάρου, συνοδεύεται με stress του ενδοπλασματικο ύ δικτύου & ινσουλινοαντίστ αση

Kαπάνταης E.

Lancet 1972; 2: 948-951

56

Obese

Normal weight

Η σχέση μεγέθους μεγέθους του λιποκυττάρου και της υπερινσουλιναιμίας

Kαπάνταης E.

Diabetes 2010; 59: 105-109

Παράμετροι

57

Υπερπλασία (n=254)

Υπερτροφία (n=218)

p

38 ± 10

40

±

11

0.01

100 ± 22

105

±

19

0.01

0.895 ± 0.085

0.924

±

0.098

32.5 ± 9.4

33.1

±

8.1

0.37

Γλυκόζη (mmol/l)

5.2 ± 1.4

5.4

±

1.0

0.12

Ινσουλίνη (mU/l)

10.1 ± 7.8

13.0

±

7.7

<0.0001

HOMA-R index

0.25 ± 0.33

0.42

±

0.29

<0.0001

4.9 ± 1.0

5.1

±

1.1

0.033

1.40 ± 0.39

1.28

±

0.36

0.001

Τριγλυκερίδια (mmol/l)

1.2 ± 0.8

1.5

±

0.8

0.002

Όγκος λιποκυττάρου (pl)

555 ± 224

825

±

209

<0.0001

Αριθμός λιποκυττάρων (x1010)

7.9 ± 2.8

5.3

±

1.7

<0.0001

Ηλικία (έτη) Περίμετρος Μέσης (cm) Waist-to-Ηip Ratio Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Χοληστερόλη (mmol/l) HDL-χοληστερόλη (mmol/l)

0.0005

Κλινικά ευρήματα γυναικών με Υπερπλασία ή Υπερτροφία λιποκυττάρων

Kαπάνταης E.

J Clin Invest 1988; 81: 442-448

58

Παχύσαρκοι

160

160

140

120

Iνσουλίνη (μU/mL)

Γλυκόζη (mg/dL)

Φυσιολογικού βάρους

120

100

80 40 0

80 08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00

Χρόνος (24ωρο)

08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00

Χρόνος (24ωρο)

Τα παχύσαρκα άτομα εκκρίνουν περισσότερη ινσουλίνη λόγω ινσουλινοαντίστ ασης

Kαπάνταης E.

Physiol Rev 2013; 93: 359–404

59

Τοπογραφία του ενδοκοιλιακού λίπους

Kαπάνταης E.

Diabetes 1992; 41: 826-834

60

Φυσιολογικού βάρους

Παχύσαρκοι Ενδοκοιλιακό Λίπος

Ινσουλίνη Πλάσματος (pmol/L)

1200

Παχύσαρκοι Ενδοκοιλιακό Λίπος

1000 800

600 400 200 0 -30

0

30

60

90

120 150 180 Χρόνος (min)

Το αυξημένο ενδοκοιλιακό λίπος προκαλεί Ινσουλινοαντίσταση & Υπερινσουλιναιμία

Kαπάνταης E.

1:Diabetes Care 1994; 17: 961-969

Σχετικός κίνδυνος

50

2:Ann Intern Med 1995; 122: 481-486

100

Άνδρες1

93.2

Γυναίκες2

42.1

40

61

75

30

50 40.3

20 11.6

25

10 2.2

0

8.1

1.0

<23

25

31

35

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

0

1.0

<22

25

31

35

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Η παχυσαρκία είναι πρωταρχικός παράγων κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

Am J Epidemiol 1997; 145: 614-619

62

Σχετικός κίνδυνος

24

20 16 12

8 4 0 <71

71–75.9

76–81

81.1–86

61.1–91 91.1–96.3

Περίμετρος Μέσης (cm)

>96.3 Αυξημένη εναπόθεση ενδοκοιλιακού λίπους και ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

Diabetologia 2000; 43: 1498–1506

63

7ής αθροιστική συχνότητα εμφάνισης διαβήτητύπου2

25

20

15

10

Χαμηλή Ινσουλινοευαισθησία

5

Υψηλή Ινσουλινοευαισθησία 0

Αυξημένο Μικρό Μέγεθος υποδόριου κοιλιακού λιποκυττάρου

Παχύσαρκοι με αυξημένου μεγέθους λιποκύτταρα, έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, σε σχέση με ίδιου βαθμού παχυσαρκία με μικρά λιποκύτταρα

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2007; 30: 1562–1566

ΔMΣ (kg/m2)

<18.5

18.5–<25

Γυναίκες

80

Πιθανότητα εμφάνισης σακχ. διαβήτη τύπου 2 (%)

64

25–<30

70

60

60

50

50

40

40

30

30

20

20

10

10 18

45 Αρχική ηλικία(έτη)

65

0

35+

Άνδρες

80

70

0

30–<35

18

45 Αρχική ηλικία(έτη)

65 Ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 στη διάρκεια του βίου, αυξάνεται σημαντικά με την αύξηση του σωματικού βάρους, σε αμφότερα τα φύλα

Kαπάνταης E.

Σχετικός κίνδυνος

Diabetes Care 1994; 17: 961-969

65

80 60

ΔΜΣ σε ηλικία 18 ετών

40

>29.0 25.0-28.9 22.0-24.9

20

<22 <4.9

5.0-6.9

7.0-10.9

11.0-19.9

>20

Αύξηση βάρους από τα 18 στα 32 (kg)

O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ανάλογα με το σωματικό βάρος στην ηλικία των 18 ετών & την αύξηση του βάρους έως την ηλικία των 32 ετών

Kαπάνταης E.

J Epidemiol Community Health 2000; 54: 596–602

66

Σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σακχ. διαβήτη τύπου 2

2,50

2,00

1,50

1,00

0,50

0,00

-2.0

-1.5

-1.0

-0.5

0

0.5

1.0

1.5

Ετήσια μεταβολή σωματικού βάρους (kg)

2.0 O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης σακχ. διαβήτη τύπου 2, σε υπέρβαρα & παχύσαρκα άτομα, ανάλογα την ετήσια αύξηση του σωματικού τους βάρους τα προηγούμενα 10 χρόνια

Kαπάνταης E.

67

BMI <25

BMI 25-26

BMI 27-29

BMI >30

% Ποσοστό

50 40 27.9

30

20

14.7

17.5

20.4

28.2

24.7

20.2 15.7

10 0 Άνδρες Men

Γυναίκες Women

Υπερχοληστερολαιμία οριζόμενη ως: Ολική Χοληστερόλη  240 mg/dl ή λήψη υποχοληστερολαιμικών φαρμάκων

Ο επιπολασμός της υπερχοληστερολ αιμίας ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)

Kαπάνταης E.

BMJ 2006; 333: 1009–1011

68

O σχετικός επιπολασμός της υπερχοληστερολαιμί ας ανάλογα το φύλο, την ηλικία και το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

69

BMI <25

BMI 25-26

BMI 27-29

BMI >30

% Ποσοστό

60 50 41,5

40 31,4

30

23,1

17,2

20 10 0

27,0

27,2

16,5

9,1

Άνδρες Men

Γυναίκες Women Ο επιπολασμός χαμηλής HDLχοληστερόλης ανάλογα με το σωματικό βάρος (NHANES III)

Χαμηλή HDL-χοληστερόλη οριζόμενη ως: <35 mg/dl για άνδρες και <45 mg/dl για γυναίκες Kαπάνταης E.

Reaven GM In: LeRoith D et al, eds. Diabetes Mellitus. Philadelphia: Lippincott-Raven,1996:509-519

60

HDL-C (mg/dL)

Υπερινσουλιναιμία p <0.005

50

Νορμοινσουλιναιμία p <0.005

40

30

20 Φυσιολογικό Βάρος

Παχύσαρκοι Η σχέση παχυσαρκίας, υπερινσουλιναιμ ίας και HDL-C

Kαπάνταης E.

70

Αδημοσίευτη Παρατήρηση

71

5.98%

20.71%

33.33% 45.83%

39.64%

41.03%

52.99%

39.64%

20.83%

Aνδρες 21-45

Aνδρες 12-20 Φυσιολογικοί

Xοληστερίνη >220 mg%

Aνδρες >45 Tριγλυκερίδια >150 mg% 21.92%

13.32%

11.90%

31.51% 15.48%

51.57% 35.11% 72.62%

Γυναίκες 12-20

Γυναίκες 21-45

Γυναίκες >45

46.58%

Ποσοστά υπερχοληστερολαιμί ας και υπερτριγλυκεριδαιμί ας σε παχύσαρκα άτομα

Kαπάνταης E.

Hypertension 1994; 23: 381-394

72

Η επίδραση της αύξησης του σωματικού βάρους στην κατανομή της συχνότητας της μέσης αρτηριακής πίεσης

Kαπάνταης E.

Ann Intern Med 1967; 67: 48-59

73

% Υπερτασικοί

Τεταρτημόρια Σωματικού Bάρους

Συχνότητα υπερτασικών ανάλογα με το σωματικό βάρος Framingham Study (άνδρες & γυναίκες 44-75 ετών)

Kαπάνταης E.

Hypertension 2005; 45: 9-14

74

Συνοπτικά οι μηχανισμοί που εμπλέκονται στην υπέρταση της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

% Ποσοστό

75

BMI <25

BMI 25-26

BMI 27-29

BMI >30

50 38.4

40

32.2

30 20

22.5

25.2

18.2

21.9

24.0

16.5

10 0

Άνδρες Men

Γυναίκες Women

Αρτηριακή Υπέρταση οριζόμενη ως: Συστολική  140 mm Hg & Διαστολική  90 mm Hg ή λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων

Ο επιπολασμός της αρτηριακής υπέρτασης ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)

Kαπάνταης E.

BMJ 2006; 333: 1009–1011

76

O επιπολασμός της αρτηριακής υπέρτασης ανάλογα το φύλο, την ηλικία και το σωματικό βάρος (NHANES III)

Kαπάνταης E.

BMJ 2006; 333: 1009–1011

77

Η αύξηση της μέσης συστολικής αρτηριακής πίεσης σε υπέρβαρα & παχύσαρκα άτομα, συγκριτικά με τα νορμοβαρή

Kαπάνταης E.

Hypertension 2005; 45: 363-367

78

82

1,2,3 1,2,3

80 78

76 74 72

(1)

(2)

<23.2

(3)

(4)

23.2-26.6

(5)

≥88 cm

<88 cm

(6)

≥26.6

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

135

Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Άνδρες:

1,3

1,3

(4)

(5)

130

1,3

125 2

120 115 110

(1)

(2)

<23.2

(3)

23.2-26.6

(6)

≥26.6

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

1,2,3: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης ανδρών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση

Kαπάνταης E.

Hypertension 2005 ;45: 363-367

79

<74 cm

80 1,3,4 78

1

76

1

74 1 72

70 68 66

≥74 cm 135

(1)

(2)

<21.4

(3)

(4)

21.4-24.8

(5)

(6)

≥24.8

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Γυναίκες:

1,2 3,4,5

130 125 120

1

115 110 105

(1)

(2)

<21.4

(3)

(4)

21.4-24.8

(5)

(6)

≥24.8

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

1,2,3,4,5: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης γυναικών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση

Kαπάνταης E.

Circulation 2002; 105: 2712-2718

80

Λιποειδείς γραμμώσεις (Fatty streaks)

Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)

25-30 >30

Υπερυψωμένες βλάβες (Raised lesions)

Αορτικές λωρίδες

Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)

25-30

>30

Η αθηροσκλήρωση ξεκινάει από τη νεαρή ηλικία και σχετίζεται με την παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

Circulation 1983; 67: 968-977

81

ετών <50 years

Eπίπτωση / 1,000

600

ετών 50+ years

500

440

400

333

300 200

366

350

255 177

100 0 <25

25-<30

30+

ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε άνδρες ανάλογα με το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

Eπίπτωση / 1,000

Circulation 1983; 67: 968-977

82

500

<50 ετών

50+ ετών

400 300

223

179

200

100 0

292

268

119

76

<25

25-<30

30+

ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες ανάλογα με το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

JAMA 1995; 273: 461-465

83

O σχετικός κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες, ανάλογα το ΔΜΣ στην ηλικία των 18 ετών & τη μετέπειτα μεταβολή του σωματικού τους βάρους

Kαπάνταης E.

JAMA 1998; 280: 1843-1848

84

8ετής παρακολούθηση

128 ανά 100,000 άτομα το έτος

Επίπτωση

110 140

106

120

97

89

100 80

77

60

55

46

40

Τριτημόρια περιμέτρου μέσης (cm) Υψηλό (81.8 - <139.7) Μέσο (73.7 - <81.8)

20 0

83

Χαμηλό (38.1 - <73.7) Υψηλό (25.2 - <48.8)

Μέσο (22.2 - <25.2)

Τριτημόρια ΔΜΣ

Χαμηλό (12.2 - <22.2)

(kg/m2)

Η σχέση της παχυσαρκίας κεντρικού τύπου με τη στεφανιαία νόσο σε γυναίκες (The Nurses’ Health Study)

Kαπάνταης E.

J Health Care Poor Underserved 2011; 22(4 Suppl): 61–72

85

Σχέση σωματικού βάρους με την εμφάνιση Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου (ΑΕΕ)

Kαπάνταης E.

Yale J Biol Med 2012; 85: 523–539

86

Μηχανισμοί με τους οποίους η παχυσαρκία προδιαθέτει σε φλεγμονή και σε αυξημένο κίνδυνο ΑΕΕ

Kαπάνταης E.

Yale J Biol Med 2012; 85: 523–539

87

Μηχανισμοί αύξησης του κίνδυνο εμφάνισης ΑΕΕ στους οποίους εμπλέκεται και η παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

Frontiers in Physiology 2013; 4: Article 275

88

Ο λευκός λιπώδης ιστός αποτελεί ενεργό ενδοκρινές όργανο, με μεταβαλόμενη όμως εκκριτική λειτουργία

Kαπάνταης E.

Endocrine Reviews 2011; 32: 550–570

89

Ενδοκρινικές αλληλεπιδράσεις (συστηματικές επιδράσεις) των λευκών λιποκυττάρων με τα καρκινικά κύτταρα

Kαπάνταης E.

Nat Rev Endocrinol. 2014; 10: 455–465

90

Η παχυσαρκία συνοδεύεται από δυσλειτουργία του λευκού λιπώδους ιστού, η οποία έχει ως επίπτωση την έναρξη, εξέλιξη και υποτροπή του όγκου

Kαπάνταης E.

Obesity Reviews 2016; 17: 1015–1029

91

Προτεινόμενοι μηχανισμοί που εμπλέκουν το λευκό λιπώδη ιστό με τη μετάσταση στα οστά και στο επίπλουν

Kαπάνταης E.

Ν Εngl J Med 2003; 348: 1623-1624

Σχετικός κίνδυνος θανάτου από καρκίνο

92

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Η επίδραση της παχυσαρκίας στη θνητότητα από καρκίνο στις ΗΠΑ την περίοδο 1982 1998

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638

93

Τύπος Καρκίνου Προστάτη (≥35) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Μη καπνιστές-όλοι οι καρκίνοι (≥30)

Νεφρών (≥35) Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Χοληδόχου κύστης (≥30) Παχέος εντέρου (≥35) Οισοφάγου (≥30)

Στομάχου (≥35) Παγκρέατος (≥35) Ήπατος (≥35)

Σχετικός κίνδυνος θανάτου

Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών ανδρών

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638

94

Τύπος Καρκίνου Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Παχέος εντέρου (≥40) Ωοθηκών (≥35)

Ήπατος (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Μαστού (≥40) Χοληδόχου κύστης (≥30)

Μη καπνίστριες-όλοι οι καρκίνοι (≥40) Οισοφάγου (≥30) Παγκρέατος (≥40) Τραχήλου της Μήτρας (≥35) Νεφρών (≥40) Μήτρας (≥40)

Σχετικός κίνδυνος θανάτου

Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών γυναικών

Kαπάνταης E.

Lancet 2009; 373: 1083–1096

95

Στεφανιαία νόσος

Άνδρες

32

Γυναίκες 16

Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος

Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος

8

4

ΑΕΕ 2

1

ΔΜΣ kg/m2

8 15

20

25

30

35

40

ΔΜΣ kg/m2

50 15

20

25

30

35

40

Η θνητότητα από κάθε αίτιο, από ισχαιμική καρδιοπάθεια & αγγειακό εγεφαλικό, σε σχέση με βάρος (ΔΜΣ: 15-50 kg/m2)

50

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2010; 363: 2211-2219

96

• 1.46 εκατομμύρια καυκάσιοι ενήλικες • 160,087 θάνατοι • 10 χρόνια παρακολούθηση Άνδρες

Γυναίκες

3.5

3.5

Σχετικός κίνδυνος

2.93

2.5 2.06

1.98

2.0

1.93

1.60 1.5

1.0

1.37

1.18 1.00 1.06 1.01

1.44 1.21

1.00 1.00 0.97 1.03

1.44 1.16

Όλοι οι μελετηθέντες

0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

3.0

Σχετικός κίνδυνος

Υγιείς ποτέ καπνιστές

3.0

Υγιείς ποτέ καπνιστές 2.51

2.5 2.02

2.0 1.5

1.0

1.44 1.34 1.19 1.06 1.00 1.09 1.25 1.14 1.11 1.00 1.00 1.03

1.47

1.99

1.88 1.58

Όλοι οι μελετηθέντες

0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

• Υγιείς: Χωρίς καρδιακή νόσο ή καρκίνο στην ένταξη της μελέτης • Προσαρμογή για: Κατανάλωση αλκοόλ, μορφωτικό επίπεδο, οικογενειακή κατάσταση & σωματική δραστηριότητα Σχετικός κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ανάλογα το σωματικό βάρος (ΔΜΣ)

Kαπάνταης E.

97

Ευχαριστώ

Kαπάνταης E.