Παχυσαρκία (2015)

1

Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Νοσοκομείο Metropolitan

Οφέλη από την απώλεια βάρους στο Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

2

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία

 Ο επωφελής ρόλος της απώλειας βάρους

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

3

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία

 Ο επωφελής ρόλος της απώλειας βάρους

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997

4

Παχυσαρκία ορίζεται:

ως η νόσος του ενεργειακού μεταβολισμού, στην οποία υπάρχει παθολογικά αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ανθρώπινο σώμα, σε σημείο ώστε να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία.

Ορισμός της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997

5

Ιπποκράτης 460 – 370 π.Χ. Ἀφορισμοί: Οἱ παχέες σφόδρα κατὰ φύσιν, ταχυθάνατοι γίνονται μᾶλλον τῶν ἰσχνῶν Παχυσαρκία είναι νόσος

Kαπάνταης E.

6

Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-10)

Kαπάνταης E.

Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242

Πρόδρομο λιποκύτταρο

Ώριμο λιποκύτταρο

7

Υπερτροφικό λιποκύτταρο

Λιποκύτταρο

Κυτταρόπλασμα Σταγόνα Λίπους

Σταγόνα Λίπους Κυτταρόπλασμα

Πυρήνας

Πυρήνας Η εξέλιξη του λιποκυττάρου

Kαπάνταης E.

Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242

8

Yπερτροφία Αύξηση βάρους

Κίνδυνος επιπλοκών παχυσαρκίας

Yπερπλασία

Yπερτροφική & υπερπλαστική μορφή της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

J Lipid Res 2007; 48: 1905-1914

9

Stress Ενδοπλασματικού δικτύου

Ινσουλινοαντίσταση

Φλεγμονή

Η αύξηση του μεγέθους του λιποκυττάρου, συνοδεύεται με stress του ενδοπλασματικού δικτύου & φλεγμονή

Kαπάνταης E.

J Clin Invest 1988; 81: 442-448

10

Παχύσαρκοι

160

160

140

120

Iνσουλίνη (μU/mL)

Γλυκόζη (mg/dL)

Φυσιολογικού βάρους

120

100

80 40 0

80 08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00

Χρόνος (24ωρο)

08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00

Χρόνος (24ωρο) Τα Παχύσαρκα άτομα εκκρίνουν περισσότερη Ινσουλίνη λόγω Ινσουλινοαντίστασης

Kαπάνταης E.

Diabetes 2010; 59: 105-109

Παράμετροι

11

Υπερπλασία (n=254)

Υπερτροφία (n=218)

p

38 ± 10

40

±

11

0.01

100 ± 22

105

±

19

0.01

0.895 ± 0.085

0.924

±

0.098

32.5 ± 9.4

33.1

±

8.1

0.37

Γλυκόζη (mmol/l)

5.2 ± 1.4

5.4

±

1.0

0.12

Ινσουλίνη (mU/l)

10.1 ± 7.8

13.0

±

7.7

<0.0001

HOMA-R index

0.25 ± 0.33

0.42

±

0.29

<0.0001

4.9 ± 1.0

5.1

±

1.1

0.033

1.40 ± 0.39

1.28

±

0.36

0.001

Τριγλυκερίδια (mmol/l)

1.2 ± 0.8

1.5

±

0.8

0.002

Όγκος λιποκυττάρου (pl)

555 ± 224

825

±

209

<0.0001

Αριθμός λιποκυττάρων (x1010)

7.9 ± 2.8

5.3

±

1.7

<0.0001

Ηλικία (έτη) Περίμετρος Μέσης (cm) Waist-to-Ηip Ratio Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Χοληστερόλη (mmol/l) HDL-χοληστερόλη (mmol/l)

0.0005

Κλινικά ευρήματα γυναικών με Υπερπλασία ή Υπερτροφία λιποκυττάρων

Kαπάνταης E.

PLoS One 2011; 6: e18284

12

Φυσιολογικού βάρους άτομα Γενετική προδιάθεση Σακχ. Διαβήτης τύπου 2 Παράμετροι Ηλικία (έτη) Περίμετρος μέσης (cm) ΔΜΣ (kg/m2) Σωματικό λίπος (kg)

Υπέρβαροι ή Παχύσαρκοι

ΝΑΙ

ΟΧΙ

ΝΑΙ

ΟΧΙ

(n=17)

(n=65)

(n=56)

(n=26)

38 ± 2 82 ± 2(*) 22.9 ± 0.4

33 ± 1 79 ± 1 22.4 ± 0.2

35 ± 1 80 ± 1* 22.7 ± 0.2

32 ± 1 77 ± 1 22.2 ± 0.3

19 ± 1

18 ± 1

18 ± 1

17 ± 1

Όγκος λιποκυττάρων (pl)

511 ± 45**

400 ± 19

431 ± 23

407 ± 30

Delta value (pl)

64 ± 38** 1.62 ± 0.24* 1.39 ± 0.10*

-37 ± 18 1.17 ± 0.08 1.62 ± 0.05

-15 ± 21 1.26 ± 0.09 1.56 ± 0.07

-18 ± 28 1.26 ± 0.16 1.60 ± 0.07

1.37 ± 0.07 0.94 ± 0.06(*) 0.72 ± 0.07*

1.48 ± 0.05 0.82 ± 0.04 0.57 ± 0.03

1.43 ± 0.05 0.86 ± 0.04 0.63 ± 0.04

1.51 ± 0.07 0.84 ± 0.06 0.56 ± 0.04

Δείκτης HOMA-IR HDL-χοληστερόλη (mmol/l) Απολιποπρωτεΐνη AI (mmol/l) Απολιποπρωτεΐνη B (mmol/l)

Apo B/apo AI

(*) 0.05<p<0.1, *p<0.05, **p=0.01

Σύγκριση νορμοβαρών & υπέρβαρων/παχύσαρ κων, με ή χωρίς γενετική προδιάθεση για διαβήτη ή παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

Am J Physiol Endocrinol Metab 2001; 280: E827-E847

13

Adiponectin FFA Leptin Adipsin/ASP Visfatin, Resistin PAI-1 Several soluble receptor Complement factors IL-6 Sex hormones TNF-α Glucocorticoids IL-1β Retinol-blinding protein IL-8 PGI2/PGF2α/PGE2 IL-10 Haptoglobulin IGF-1 Serum amyloid A TGF-β Agouti MCP-1 Agiotensin 2/RAS MIF NGF VEGF TF HGF Apolipoprotein E FIAF

Επεξηγήσεις:

ASP= Acylation-stimulating protein FFA= Free fatty acid FIAF= Fasting-induced adipose factor HGF= Hepatocyte growth factor IGF-1 = Insulin-like growth factor-1 IL= Interleukin

MCP-1= Monocyte chemoattractant protein-1 MIF= Macrophage migration inhibitory factor NGF= Nerve growth factor PAI-1= Plasminogen activator inhibitor-1 PGE2= Prostaglandin E2 PGF2α= 8-iso-prostaglandin F2α

PGI2= Prostaglandin I2 RAS= Renin-angiotensin system TF= Tissue factor TGF-β= Transforming growth factor-β TNF-α= Tumor necrosis factor-α VEGF= Vascular endothelial growth factor

Η ενδοκρινική λειτουργία του λιπώδους ιστού

Kαπάνταης E.

14

 Λιποκύτταρα ≈30%  Πρόδρομα λιποκύτταρα & ινοβλάστες  Ίνες κολλαγόνου  Αιμοφόρων αγγείων (τοιχώματος & ενδοθηλίου τριχοειδών)  Κύτταρα ανοσοποιητικού (μονοπύρηνα, μακροφάγα, λεμφοκύτταρα)

Mακροφάγα Λεμφοκύτταρα Ενδοθηλιακά κύτταρα

Moνοκύτταρα Πρόδρομα λιποκύτταρα Λιποκύτταρα Kυτταρικοί πληθυσμοί εντός του λευκού λιπώδη ιστού

Kαπάνταης E.

15

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία

 Ο επωφελής ρόλος της απώλειας βάρους

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

16

Παθήσεις Αναπνευστικού Σ. Άπνοιας του ύπνου Περιοριστικού τύπου ανεπάρκεια

Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση Αγγειακά εγκεφαλικά Καταρράκτης

Μη αλκοολική στεατοηπατίτις Στεάτωση Στεατοηπατίτις Κίρρωση

Χολοκυστοπάθειες Γυναικολογικές διαταραχές Διαταραχές της περιόδου Υπογονιμότητα Σ. πολυκυστικών ωοθηκών

Οστεοαρθρίτις

Δερματοπάθειες Ουρική αρθρίτις

Στεφανιαία νόσος Σακχ. Διαβήτης Δυσλιπιδαιμία Υπέρταση Παγκρεατίτις Καρκίνος Μαστού, ενδομητρίου, τραχήλου της μήτρας παχέος εντέρου, οισοφάγου, παγκρέατος, νεφρών, προστάτη

Φλεβική ανεπάρκεια Η Παχυσαρκία είναι πολυσυστηματική νόσος

Kαπάνταης E.

1:Diabetes Care 1994; 17: 961-969

Σχετικός κίνδυνος

50

2:Ann Intern Med 1995; 122: 481-486

100

Άνδρες1

93.2

Γυναίκες2

42.1

40

17

75

30

50 40.3

20 11.6

25

10 2.2

0

8.1

1.0

<23

25

31

35

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

0

1.0

<22

25

31

35

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Η παχυσαρκία είναι πρωταρχικός παράγωντας κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

Am J Epidemiol 1997; 145: 614-619

18

Σχετικός κίνδυνος

24

20 16 12

8 4 0 <71

71–75.9

76–81

81.1–86

61.1–91 91.1–96.3

>96.3

Περίμετρος Μέσης (cm) Αυξημένη εναπόθεση ενδοκοιλιακού λίπους & ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

19

BMI <25

BMI 25-26

BMI 27-29

BMI >30

% Ποσοστό

50 40 27.9

30

20

14.7

17.5

20.4

28.2

24.7

20.2 15.7

10 0 Άνδρες Men

Γυναίκες Women

Υπερχοληστερολαιμία οριζόμενη ως: Ολική Χοληστερόλη  240 mg/dl ή λήψη υποχοληστερολαιμικών φαρμάκων

Ο επιπολασμός της υπερχοληστερολαιμίας ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)

Kαπάνταης E.

Reaven GM In: LeRoith D et al, eds. Diabetes Mellitus. Philadelphia: Lippincott-Raven,1996:509-519

60

HDL-C (mg/dL)

Υπερινσουλιναιμία p <0.005

50

Νορμοινσουλιναιμία p <0.005

40

30

20 ΟΧΙ παχύσαρκοι

Παχύσαρκοι Η σχέση παχυσαρκίας, υπερινσουλιναιμίας και HDLC

Kαπάνταης E.

20

% Ποσοστό

21

BMI <25

BMI 25-26

BMI 27-29

BMI >30

50 38.4

40

32.2

30 20

22.5

25.2

18.2

21.9

24.0

16.5

10 0 Men Άνδρες

Women Γυναίκες

Αρτηριακή Υπέρταση οριζόμενη ως: Συστολική  140 mm Hg & Διαστολική  90 mm Hg ή λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων

Ο επιπολασμός της Αρτηριακής Υπέρτασης ανάλογα με το σωματικό βάρος (NHANES III)

Kαπάνταης E.

Hypertension 2005 ;45: 363-367

22

82

1,2,3 1,2,3

80 78

76 74 72

(1)

(2)

<23.2

(3)

(4)

23.2-26.6

(5)

≥88 cm

<88 cm

(6)

≥26.6

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

135

Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Άνδρες:

1,3

1,3

(4)

(5)

130

1,3

125 2

120 115 110

(1)

(2)

<23.2

(3)

23.2-26.6

(6)

≥26.6

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

1,2,3: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης ανδρών στην αρτηριακή πίεση

Kαπάνταης E.

Hypertension 2005 ;45: 363-367

23

<74 cm

80 1,3,4 78

1

76

1

74 1 72

70 68 66

≥74 cm 135

(1)

(2)

<21.4

(3)

(4)

21.4-24.8

(5)

(6)

≥24.8

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Γυναίκες:

1,2 3,4,5

130 125 120

1

115 110 105

(1)

(2)

<21.4

(3)

(4)

21.4-24.8

(5)

(6)

≥24.8

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

1,2,3,4,5: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης ανδρών στην αρτηριακή πίεση

Kαπάνταης E.

Σχετικός κίνδυνος θανάτου προσαρμοσμένος στην ηλικία

JAMA 1999; 282: 1547-1553

24

Φυσιολογικό ΣΒ & χωρίς τον παράγοντα Φυσιολογικό ΣΒ

3.5

Υπέρβαροι

3

Παχύσαρκοι

2.5 2 1.5

1 0.5 0

Χοληστερίνη ≥240

Διαβήτης

Υπέρταση

Κάπνισμα

Ο σχετικός κίνδυνος θανάτου κάθε αιτιολογίας, ανάλογα το σωματικό βάρος, για επιλεγμένους προγνωστικούς παράγοντες θνητότητας

Το αυξημένο βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας σε άτομα με υπερχοληστεριναιμία, διαβήτη, υπέρταση ή κάπνισμα

Kαπάνταης E.

Circulation 2002; 105: 2712-2718

25

Λιποειδείς γραμμώσεις (Fatty streaks)

Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)

25-30 >30

Υπερυψωμένες βλάβες (Raised lesions)

Άνδρες: Ηλικία 15-24

Αορτικές λωρίδες

<25 ΔΜΣ (kg/m2)

25-30

>30

Η αθηροσκλήρωση ξεκινάει από τη νεαρή ηλικία και σχετίζεται με την παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

Circulation 1983; 67: 968-977

26

ετών <50 years

Eπίπτωση / 1,000

600

ετών 50+ years

500

440

400

333

300 200

366

350

255 177

100 0 <25

25-<30

30+

ΔΜΣ Η 26 χρόνων επίπτωση Στεφανιαίας Νόσου σε Άνδρες ανάλογα με το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

Eπίπτωση / 1,000

Circulation 1983; 67: 968-977

27

500

<50 ετών

50+ ετών

400 300

223

179

200

100 0

292

268

119

76

<25

25-<30

30+

ΔΜΣ Η 26 χρόνων επίπτωση Στεφανιαίας Νόσου σε Άνδρες ανάλογα με το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

JAMA 1998; 280: 1843-1848

28

8ετής παρακολούθηση

128 ανά 100,000 άτομα το έτος

Επίπτωση

110 140

106

120

97

89

100 80

77

60

55

46

40

Τριτημόρια περιμέτρου μέσης (cm) Υψηλό (81.8 - <139.7) Μέσο (73.7 - <81.8)

20 0

83

Χαμηλό (38.1 - <73.7) Υψηλό (25.2 - <48.8)

Μέσο (22.2 - <25.2)

Χαμηλό (12.2 - <22.2)

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

Η σχέση της παχυσαρκίας κεντρικού τύπου με τη στεφανιαία νόσο σε γυναίκες

Kαπάνταης E.

Lancet 2011; 377: 1085–1095

29

Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου στον ίδιο βαθμό παχυσαρκίας, αυξάνεται στην κεντρικού τύπου μορφή

Kαπάνταης E.

Obesity 2006; 14: 336-341

30

Λόγος πιθανοτήτων για θνησιμότητα

3.5

1.8

3.0

1.3 2.5 2.0

1.0

0.6

1.5 1.0 0.5

0.0

Ενδοκοιλιακό λίπος Υποδόριο λίπος

Περίμετρος μέσης CTL / CTS (δείκτης ενδοηπατικού λίπους) Το ενδοκοιλιακό λίπος είναι ο σημαντικότερος προγνωστικός παράγοντας θνησιμότητας από κάθε αιτία, σε άνδρες

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638

31

Η απώλεια βάρους (μετά βαριατρική) μειώνει την θνητότητα

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638

32

Η απώλεια βάρους (μετά βαριατρική) μειώνει την θνητότητα

Kαπάνταης E.

Int J Obes 1998; 22: 520-528

33

20

25

30

35

40

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους και οσφυαλγίας σε γυναίκες

Kαπάνταης E.

Int J Obes 1998; 22: 520-528

34

20

25

30

35

40

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους & χολοκυστεκτομής σε γυναίκες

Kαπάνταης E.

Arch Gen Psychiatry 2010; 67: 220-229

35

Σχετική πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης

1.80 1.60

1.55

1.40 1.27

1.20 1.00 0.80

1.00

< 25

25-30

≥ 30

Δείκτης Μάζας Σώματος

Το αυξημένο σωματικό βάρος, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης

Meta-analysis of Longitudinal Studies (58745 persons)

Kαπάνταης E.

% με συμπτωματολογία μέτριας & σοβαρής κατάθλιψης (PHQ-9 score ≥10)

BMC Psychiatry 2011; 11: 130-139

36

10.0

ΧΩΡΙΣ κοιλιακή παχυσαρκία ΜΕ κοιλιακή παχυσαρκία

8.0

7.0 6.5 5.7

6.0

4.0

2.6

2.6 2.3

2.0

0

Όλοι οι μελετηθέντες

Υπέρβαροι

Παχύσαρκοι O επιπολασμός συμπτωματολογίας μέτριας & σοβαρής κατάθλιψης, ανάλογα την ύπαρξη ή όχι κοιλιακής παχυσαρκίας, στους ενήλικες των ΗΠΑ (NAHNES 2005-2006

Kαπάνταης E.

J Gen Intern Med 2011; 26: 1284–1290

37

$ 7.000

Ετήσιο κόστος

$ 6.000 $ 5.000 $ 4.000 $ 3.000 $ 2.000 $ 1.000

$0 < 25

25-30

30-35

≥ 35

Κατηγορίες ΔΜΣ Ετήσιο ατομικό κόστος υγείας ανάλογα το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

J Gen Intern Med 2011; 26: 1284–1290

38

Κατηγορίες ΔΜΣ

$ 1.400

$ 1.200

< 25

p<0.001

Ετήσιο κόστος

25-30 $ 1.000

$ 800

30-35 p<0.001

p<0.001

≥ 35

P=NS $ 600

$ 400 p<0.001 $ 200 $0 Επισκέψεις σε ιατρούς πρωτοβάθμιας περίθαλψης

Επισκέψεις Επισκέψεις Νοσήλια Φάρμακα σε ιατρούς ειδικότητας εξειδικευμένους ψυχικής υγείας Ανάλυση ετήσιου ατομικού κόστους υπηρεσιών υγείας, ανάλογα με το Δείκτη Μάζας Σώματος

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 1999; 341: 1097–1105

Σχετικός κίνδυνος

3,0 2,6 2,2

Άνδρες Γυναίκες

39

Καρδιαγγειακή θνητότητα

1,8 1,4 1,0 0,6 >18

Σχετικός κίνδυνος

3,0 2,6 2,2

25 ΔΜΣ (kg/m2)

Άνδρες Γυναίκες

30

>40

Θνητότητα κάθε αιτίας

1,8 1,4 1,0 0,6 >18

25 ΔΜΣ (kg/m2)

30

>40 Το αυξημένο σωματικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2004; 351: 2694-2703

40

Θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια

Θάνατοι από καρκίνους 3.62

11.86 3.0

Σχετικός κίνδυνος

Σχετικός κίνδυνος

8.0

6.0

4.0

2.0

0.0

2.5 2.0 1.5 1.0

0.5 0.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

Δείκτης Μάζας Σώματος Συσχέτιση μεταξύ σωματικού βάρους και θνητότητας

Kαπάνταης E.

Lancet 2009; 373: 1083–1096

41

Στεφανιαία νόσος

Άνδρες

32

Γυναίκες 16

Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος

Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος

8

4 ΑΕΕ

2

1

ΔΜΣ kg/m2

8 15

20

25

30

35

40

ΔΜΣ kg/m2

50 15

20

25

30

35

40

Η θνητότητα από κάθε αίτιο, από ισχαιμική καρδιοπάθεια & αγγειακό εγεφαλικό, σε σχέση με βάρος

50

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2010; 363: 2211-2219

42

• 1.46 εκατομμύρια καυκάσιοι ενήλικες • 160,087 θάνατοι • 10 χρόνια παρακολούθηση Άνδρες

Γυναίκες

3.5

3.5

Σχετικός κίνδυνος

2.93

2.5 2.06

1.98

2.0

1.93

1.60 1.5

1.0

1.37

1.18 1.00 1.06 1.01

1.44 1.21

1.00 1.00 0.97 1.03

1.44 1.16

Όλοι οι μελετηθέντες

0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

3.0

Σχετικός κίνδυνος

Υγιείς ποτέ καπνιστές

3.0

Υγιείς ποτέ καπνιστές 2.51

2.5 2.02

2.0 1.5

1.0

1.44 1.34 1.19 1.06 1.00 1.09 1.25 1.14 1.11 1.00 1.00 1.03

1.47

1.99

1.88 1.58

Όλοι οι μελετηθέντες

0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

• Υγιείς: Χωρίς καρδιακή νόσο ή καρκίνο στην ένταξη της μελέτης • Προσαρμογή για: Κατανάλωση αλκοόλ, μορφωτικό επίπεδο, οικογενειακή κατάσταση & σωματική δραστηριότητα Σχετικός κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ανάλογα το σωματικό βάρος (ΔΜΣ)

Kαπάνταης E.

Circulation 2008; 117: 1658-1667

43

= 88.9 cm

1 in = 2,54 cm = 88.9 cm Κεντρικού τύπου παχυσαρκία & ο σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αιτία, από καρδιαγγειακά & καρκίνο

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

44

1.7

1.6

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

1.5

Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές

1.4 1.3 1.2

1.1 1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

Δείκτης Μάζας Σώματος

30.0–34.9

(kg/m2)

≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρδιαγγειακά αίτια ανάλογα το βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές

1.5

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

45

1.4

1.3 1.2 1.1

1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρκίνο, ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

46

Μη καπνιστές Μη καπνιστές, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

1.5 1.4

1.3 1.2 1.1

1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

J Clin Hyperten 2013; 15: 14-33

Καρδιαγγειακή θνησιμότητα (%)

47

ΜΕ Υπέρταση ΧΩΡΙΣ Υπέρταση

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Το αυξημένο σωματικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αιτία

Kαπάνταης E.

Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2007; 16: 1803-1811

48

Επιβίωση (%)

100

95

90 85

ΔΜΣ <25 kg/m2 ΔΜΣ 25-30 kg/m2

80

p <0.003

ΔΜΣ >30 kg/m2

75

70 10

20

30

40

50

60

70

80

Μήνες από τη διάγνωση Η επιβίωση ανάλογα το σωματικό βάρος προεμμηνοπαυσικών γυναικών με καρκίνο μαστού

Kαπάνταης E.

49

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία

 Ο επωφελής ρόλος της απώλειας βάρους

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

Obes Surg 2014; 24: 437-455

50

Βάρος (kg)

HbA1c (%)

Μείωση του σωματικού βάρους συνοδεύεται μείωση της HbA1c

Εβδομάδες

Εβδομάδες

Η απώλεια βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου 2, συνοδεύεται πάντα από σημαντική βελτίωση της γλυκαιμίας

Kαπάνταης E.

Χοληστερόλη

51

LDL-C

Tριγλυκερίδια

HDL-C (σταθερό βάρος)

HDL-C (απώλεια βάρους)

0.02

0.5

0.00 -0.02

*

-0.04 -0.06

*

*

* * p <0.05

0.0

*

-0.5 -1.0 -1.5

-2.0 -2.5

 mg/dL ανά kg απώλειας βάρους

 mmol/L ανά kg απώλειας βάρους

Am J Clin Nutr 1992; 56: 320-328

Τα λιπίδια αίματος βελτιώνονται μετά από απώλεια βάρους Μεταανάλυση 70 κλινικών μελετών

Kαπάνταης E.

Ann Intern Med 2001; 134: 1-11

52

Μεταβολή σωματικού βάρους (kg)

Μεταβολή στην αρτηριακή πίεση (mm Hg)

6

4 2 0 -2 -4 -6 -8

Διαστολική

1

10

Συστολική

2 3 4 5μόρια μεταβολής του σωματικού βάρους

5

5 0

-5 -10

1

2

3

4

5

Η συσχέτιση μεταξύ μεταβολής του σωματικού βάρους και της αρτηριακής πίεσης

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2003; 26: 2119-2125 - Obes Res 2003; 11: 1048-1054

p<0.05 Μεταβολή από αρχικά (%)

5

NS

NS

p<0.001

p<0.01

53

NS 4.3

IL-6

TNF-a

hCRP

PAI-1

Leptin

0

Adiponectin

-5

-10 -15 -20

-16.3

-17.4

-15.7 -18.7

-25

-30

-25.5

Οφέλη από την απώλεια βάρους στις κυττοκίνες, τύπου 2 διαβητικών ατόμων

Kαπάνταης E.

European Heart Journal 2005; 7(Suppl L): L27-L31

 Καρδιαγγειακός κίνδυνος Διαβήτης πρόληψη

54

 Καρδιαγγειακός κίνδυνος

Βελτίωση λιπιδαιμικού profile Βελτίωση παραγόντων Απώλεια Θρόμβωσης

 Αρτηριακή Πίεση

 Ινσουλίνη

Ενδοκρινική βελτίωση

 κίνδυνος Καρκίνου

βάρους

 Λίπος σώματος

 Οξειδωτικό Σ. άπνοιας ύπνου Stress Oστεαρθρίτις  Προφλεγμονώδεις  κίνδυνος κυττοκίνες Καρκίνου  Καρδιαγγειακός κίνδυνος Οι ευεργετικές επιδράσεις της εκούσιας απώλειας βάρους

Kαπάνταης E.

Diabet Med 1990; 7: 228-233

55

16

από τη διάγνωση (έτη)

Προσδόκιμο επιβίωσης

15 14 13 12 11 10 9 8

Σκιασμένη περιοχή= 95% CI

7

0

2

4

6

8

10

12

14

16

Απώλεια βάρους τους πρώτους 12 μήνες (kg)

Το προσδόκιμο επιβίωσης αυξάνεται με την εκούσια απώλεια βάρους κατά το 1ο έτος της διάγνωσης του διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

Σχετική ολική θνησιμότητα

Diabetes Care 2000; 23: 1499-1504

56

3.0 2.0 1.5 1.0 0.5 None

1-9

10-19

20-29

30-39

40-49

50-59

60-69

70-79

80-99

90+

Απώλεια βάρους (lbs) 1 λίμπρα (lb) = 453,59 γραμμάρια (g)

Εκούσια απώλεια βάρους σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα σε τύπου 2 διαβητικά άτομα

Kαπάνταης E.

Diabetes Care 2000; 23: 1499-1504

Αριθμός θανάτων ανά 1000 άτομα/έτος

Όλες οι αιτίες

30

Καρδιαγγειακά & διαβήτης ως αιτίες

Εκούσια απώλεια βάρους συνεπάγεται μείωση του σχετικού κινδύνου κατά:

45.6 45.6

50 40

57

40.3 40.3 31.8 31.8

31.4 31.4

33.6 33.6 26.1 26.1

20

 24% ↓ θνητότητα από καρδιαγγειακά & διαβήτη

10 0

 22% ↓ θνητότητα από όλες τις αιτίες

Χωρίς μεταβολή βάρους

Ακούσια αύξηση βάρους

Εκούσια απώλεια βάρους Εκούσια απώλεια βάρους σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα, σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

Lancet Oncol 2009; 10: 653-662

58

Μείωση των σχετιζόμενων με την παχυσαρκία καρκίνων, μετά χειρουργική πρόκληση απώλεια βάρους – SOS Study

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2007; 357: 741-752

59

Ομάδα βαριατρικής Rx

140

Ομάδα ελέγχου 129

120 100

101

80 60 53

40

48

43

20

29

0

Καρδιαγγειακά συμβάματα

Καρκίνοι

Συνολικοί Θάνατοι Η απώλεια βάρους (μετά βαριατρική) μειώνει την θνητότητα

Kαπάνταης E.

60

Ευχαριστώ

Kαπάνταης E.