2016 παχυσαρκία η πιο συχνή και η πιο υποτιμημένη νόσος

1

Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Θεραπευτήριο Metropolitan & Ορθοβιοτική Ιατρική

Παχυσαρκία: η πιο συχνή αλλά και η πιο υποτιμημένη νόσος

Kαπάνταης E.

2

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος

 Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

3

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος

 Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997

4

Παχυσαρκία ορίζεται:

ως η νόσος του ενεργειακού μεταβολισμού, στην οποία υπάρχει παθολογικά αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ανθρώπινο σώμα, σε σημείο ώστε να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία.

Ορισμός της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997

ή

(Σωματικό Βάρος / Ύψος) / Ύψος

Ύψος2 (m)

Κατηγοριοποίηση

ΔΜΣ (kg/m2)

Αδύνατος

< 18.5

Φυσιολογικός

18.5 - 25

Υπέρβαρος

25 - 30

Παχύσαρκος

> 30

Ήπια παχύσαρκος

30 - 35

Γυναίκες Άνδρες

60

Σωματικό λίπος (%)

ΔΜΣ =

Σωματικό Βάρος (kg)

5

50 40 30

20 10 0

Μέτρια παχύσαρκος

35 - 40

Σοβαρά παχύσαρκος

> 40

0

10

20

30

40

50

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

60

O ορισμός της παχυσαρκία με το Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ)

Kαπάνταης E.

Am J Cardiol 1994; 73: 460-468

6

Γυναίκες

Κίνδυνος Κίνδυνος

> 94 cm: >102 cm: 300

cm

IAA (cm2)

>80 cm: >88 cm:

Άνδρες Κίνδυνος Κίνδυνος r = 0.80

200 100 0

60 80 100 120 Περίμετρος μέσης (cm) H Περίμετρος της Μέσης ως κλινικός δείκτης Ενδοκοιλιακού Λίπους

Kαπάνταης E.

Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242

Πρόδρομο λιποκύτταρο

Ώριμο λιποκύτταρο

7

Υπερτροφικό λιποκύτταρο

Λιποκύτταρο

Κυτταρόπλασμα Σταγόνα Λίπους

Σταγόνα Λίπους Κυτταρόπλασμα

Πυρήνας

Πυρήνας Η εξέλιξη του λιποκυττάρου

Kαπάνταης E.

8

 Λιποκύτταρα ≈30%  Πρόδρομα λιποκύτταρα & ινοβλάστες  Ίνες κολλαγόνου  Αιμοφόρων αγγείων (τοιχώματος & ενδοθηλίου τριχοειδών)  Κύτταρα ανοσοποιητικού (μονοπύρηνα, μακροφάγα, λεμφοκύτταρα)

Mακροφάγα Λεμφοκύτταρα Ενδοθηλιακά κύτταρα

Moνοκύτταρα Πρόδρομα λιποκύτταρα Λιποκύτταρα Κυτταρικοί πληθυσμοί εντός του λευκού λιπώδους ιστού

Kαπάνταης E.

J Lipid Res 2007; 48: 1905-1914

9

Stress Ενδοπλασματικού δικτύου

Ινσουλινοαντίσταση

Φλεγμονή Η αύξηση του μεγέθους του λιποκυτττάρου, συνοδεύεται με stress του ενδοπλασματικο ύ δικτύου & ινσουλινοαντίστ αση

Kαπάνταης E.

Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242

10

Yπερτροφία Αύξηση βάρους

Κίνδυνος επιπλοκών παχυσαρκίας

Yπερπλασία

Υπερτροφική και υπερπλαστική μορφή της παχυσαρκίας

Kαπάνταης E.

J Clin Invest 1988; 81: 442-448

11

Παχύσαρκοι

160

160

140

120

Iνσουλίνη (μU/mL)

Γλυκόζη (mg/dL)

Φυσιολογικού βάρους

120

100

80 40 0

80 08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00

Χρόνος (24ωρο)

08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00

Χρόνος (24ωρο)

Τα παχύσαρκα άτομα εκκρίνουν περισσότερη ινσουλίνη λόγω ινσουλινοαντίστ ασης

Kαπάνταης E.

Diabetes 2010; 59: 105-109

Παράμετροι

12

Υπερπλασία (n=254)

Υπερτροφία (n=218)

p

38 ± 10

40

±

11

0.01

100 ± 22

105

±

19

0.01

0.895 ± 0.085

0.924

±

0.098

32.5 ± 9.4

33.1

±

8.1

0.37

Γλυκόζη (mmol/l)

5.2 ± 1.4

5.4

±

1.0

0.12

Ινσουλίνη (mU/l)

10.1 ± 7.8

13.0

±

7.7

<0.0001

HOMA-R index

0.25 ± 0.33

0.42

±

0.29

<0.0001

4.9 ± 1.0

5.1

±

1.1

0.033

1.40 ± 0.39

1.28

±

0.36

0.001

Τριγλυκερίδια (mmol/l)

1.2 ± 0.8

1.5

±

0.8

0.002

Όγκος λιποκυττάρου (pl)

555 ± 224

825

±

209

<0.0001

Αριθμός λιποκυττάρων (x1010)

7.9 ± 2.8

5.3

±

1.7

<0.0001

Ηλικία (έτη) Περίμετρος Μέσης (cm) Waist-to-Ηip Ratio Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Χοληστερόλη (mmol/l) HDL-χοληστερόλη (mmol/l)

0.0005

Κλινικά ευρήματα γυναικών με Υπερπλασία ή Υπερτροφία λιποκυττάρων

Kαπάνταης E.

PLoS One 2011; 6: e18284

13

Φυσιολογικού βάρους άτομα Γενετική προδιάθεση Σακχ. Διαβήτης τύπου 2 Παράμετροι Ηλικία (έτη) Περίμετρος μέσης (cm) ΔΜΣ (kg/m2) Σωματικό λίπος (kg)

Υπέρβαροι ή Παχύσαρκοι

ΝΑΙ

ΟΧΙ

ΝΑΙ

ΟΧΙ

(n=17)

(n=65)

(n=56)

(n=26)

38 ± 2 82 ± 2(*) 22.9 ± 0.4

33 ± 1 79 ± 1 22.4 ± 0.2

35 ± 1 80 ± 1* 22.7 ± 0.2

32 ± 1 77 ± 1 22.2 ± 0.3

19 ± 1

18 ± 1

18 ± 1

17 ± 1

Όγκος λιποκυττάρων (pl)

511 ± 45**

400 ± 19

431 ± 23

407 ± 30

Delta value (pl)

64 ± 38** 1.62 ± 0.24* 1.39 ± 0.10*

-37 ± 18 1.17 ± 0.08 1.62 ± 0.05

-15 ± 21 1.26 ± 0.09 1.56 ± 0.07

-18 ± 28 1.26 ± 0.16 1.60 ± 0.07

1.37 ± 0.07 0.94 ± 0.06(*) 0.72 ± 0.07*

1.48 ± 0.05 0.82 ± 0.04 0.57 ± 0.03

1.43 ± 0.05 0.86 ± 0.04 0.63 ± 0.04

1.51 ± 0.07 0.84 ± 0.06 0.56 ± 0.04

Δείκτης HOMA-IR HDL-χοληστερόλη (mmol/l) Απολιποπρωτεΐνη AI (mmol/l) Απολιποπρωτεΐνη B (mmol/l)

Apo B/apo AI

(*) 0.05<p<0.1, *p<0.05, **p=0.01

Σύγκριση νορμοβαρών ατόμων, με ή χωρίς γενετική προδιάθεση για διαβήτη ή παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

Am J Physiol Endocrinol Metab 2001; 280: E827-E847

14

Adiponectin FFA Leptin Adipsin/ASP Visfatin, Resistin PAI-1 Several soluble receptor Complement factors IL-6 Sex hormones TNF-α Glucocorticoids IL-1β Retinol-blinding protein IL-8 PGI2/PGF2α/PGE2 IL-10 Haptoglobulin IGF-1 Serum amyloid A TGF-β Agouti MCP-1 Agiotensin 2/RAS MIF NGF VEGF TF HGF Apolipoprotein E FIAF

Επεξηγήσεις:

ASP= Acylation-stimulating protein FFA= Free fatty acid FIAF= Fasting-induced adipose factor HGF= Hepatocyte growth factor IGF-1 = Insulin-like growth factor-1 IL= Interleukin

MCP-1= Monocyte chemoattractant protein-1 MIF= Macrophage migration inhibitory factor NGF= Nerve growth factor PAI-1= Plasminogen activator inhibitor-1 PGE2= Prostaglandin E2 PGF2α= 8-iso-prostaglandin F2α

PGI2= Prostaglandin I2 RAS= Renin-angiotensin system TF= Tissue factor TGF-β= Transforming growth factor-β TNF-α= Tumor necrosis factor-α Η ενδοκρινική VEGF= Vascular endothelial growth factor λειτουργία του

λευκού λιπώδους ιστού

Kαπάνταης E.

Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997

15

Ιπποκράτης 460 – 370 π.Χ. Ἀφορισμοί: Οἱ παχέες σφόδρα κατὰ φύσιν, ταχυθάνατοι γίνονται μᾶλλον τῶν ἰσχνῶν H παχυσαρκία είναι νόσος!

Kαπάνταης E.

16

Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-10)

Kαπάνταης E.

17

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος

 Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

Lancet 2016; 387: 1377–1396

18

1975

ΔΜΣ

ΔΜΣ

(kg/m2)

(kg/m2)

2014

Η παγκόσμια τάση αύξησης του σωματικού βάρους σε Άνδρες

Kαπάνταης E.

Lancet 2016; 387: 1377–1396

19

1975

ΔΜΣ

ΔΜΣ

(kg/m2)

(kg/m2)

2014

Η παγκόσμια τάση αύξησης του σωματικού βάρους σε Γυναίκες

Kαπάνταης E.

Lancet 2016; 387: 1377–1396

Συχνότητα (%)

20

ΔΜΣ (kg/m2)

Η παγκόσμια διαχρονική εξέλιξη των κατηγοριών του σωματικού βάρους

Kαπάνταης E.

Αριθμός παχύσαρκων παγκόσμια (εκατομμύρια)

Lancet 2016; 387: 1377–1396

21

300

Άνδρες

Γυναίκες

200

100

0

1980 ΔΜΣ (kg/m2)

1990

Έτος

2000

2010

1980

1990

2000

Έτος

2010 Η παγκόσμια διαχρονική εξέλιξη των κατηγοριών του σωματικού βάρους

Kαπάνταης E.

Μέσος Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Lancet 2016; 387: 1377–1396

22

Άνδρες

Έτος

Γυναίκες

Έτος

Η παγκόσμια τάση της αύξησης του σωματικού βάρους

Kαπάνταης E.

Ann Nutr Metab 2006; 50: 330-338

23

% 47,2

50

Άνδρες

Γυναίκες

41,1

40 31,0

29,9 26,0

30

18,2

20

10

4,7 1,9

0 <18,5

18,5-25

25-30

≥30

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Ποσοστά κατηγοριών σωματικού βάρους Ελλήνων, ανδρών και γυναικών, ηλικίας 20-70 ετών

Kαπάνταης E.

BMC Public Health 2014; 14: 806

24

9 ετών: 30.5% - 20.8%

9 ετών: ~25%

7 ετών: 23.9% - 18.6%

7 ετών: ~21%

Επιπολασμός παχυσαρκίας παιδιών ηλικίας 69 ετών σε Ελλάδα & λοιπές Ευρωπαϊκές χώρες της μελέτης COSI (Round 2)

Kαπάνταης E.

BMC Public Health 2014; 14: 806

25

9 ετών: 57.2% - 50.0%

9 ετών: ~54%

7 ετών: 48.9% - 44.8%

7 ετών: ~48%

Επιπολασμός παιδιών με βάρος πάνω από το φυσιολογικό, ηλικίας 6-9 ετών σε Ελλάδα & λοιπές Ευρωπαϊκές χώρες της μελέτης COSI (Round 2)

Kαπάνταης E.

26

 Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία  Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος

 Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος

Δομή της ομιλίας

Kαπάνταης E.

27

Παθήσεις Αναπνευστικού Σ. Άπνοιας του ύπνου Περιοριστικού τύπου ανεπάρκεια

Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση Αγγειακά εγκεφαλικά Καταρράκτης

Μη αλκοολική στεατοηπατίτις Στεάτωση Στεατοηπατίτις Κίρρωση

Χολοκυστοπάθειες Γυναικολογικές διαταραχές Διαταραχές της περιόδου Υπογονιμότητα Σ. πολυκυστικών ωοθηκών

Οστεοαρθρίτις

Δερματοπάθειες

Στεφανιαία νόσος Σακχ. Διαβήτης Δυσλιπιδαιμία Υπέρταση Παγκρεατίτις Καρκίνος Μαστού, ενδομητρίου, τραχήλου της μήτρας παχέος εντέρου, οισοφάγου, παγκρέατος, νεφρών, προστάτη

Φλεβική ανεπάρκεια Η παχυσαρκία είναι πολυστηματική νόσος

Ουρική αρθρίτις Kαπάνταης E.

1:Diabetes Care 1994; 17: 961-969

Σχετικός κίνδυνος

50

2:Ann Intern Med 1995; 122: 481-486

100

Άνδρες1

93.2

Γυναίκες2

42.1

40

28

75

30

50 40.3

20 11.6

25

10 2.2

0

8.1

1.0

<23

25

31

35

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

0

1.0

<22

25

31

35

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Η παχυσαρκία είναι πρωταρχικός παράγων κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

Am J Epidemiol 1997; 145: 614-619

29

Σχετικός κίνδυνος

24

20 16 12

8 4 0 <71

71–75.9

76–81

81.1–86

61.1–91 91.1–96.3

Περίμετρος Μέσης (cm)

>96.3 Αυξημένη εναπόθεση ενδοκοιλιακού λίπους και ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Kαπάνταης E.

30

BMI <25

BMI 25-26

BMI 27-29

BMI >30

% Ποσοστό

50 40 27.9

30

20

14.7

17.5

20.4

28.2

24.7

20.2 15.7

10 0 Άνδρες Men

Γυναίκες Women

Υπερχοληστερολαιμία οριζόμενη ως: Ολική Χοληστερόλη  240 mg/dl ή λήψη υποχοληστερολαιμικών φαρμάκων

Ο επιπολασμός της υπερχοληστερολ αιμίας ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)

Kαπάνταης E.

Reaven GM In: LeRoith D et al, eds. Diabetes Mellitus. Philadelphia: Lippincott-Raven,1996:509-519

60

HDL-C (mg/dL)

Υπερινσουλιναιμία p <0.005

50

Νορμοινσουλιναιμία p <0.005

40

30

20 Φυσιολογικό Βάρος

Παχύσαρκοι Η σχέση παχυσαρκίας, υπερινσουλιναιμ ίας και HDL-C

Kαπάνταης E.

31

% Ποσοστό

32

BMI <25

BMI 25-26

BMI 27-29

BMI >30

50 38.4

40

32.2

30 20

22.5

25.2

18.2

21.9

24.0

16.5

10 0

Άνδρες Men

Γυναίκες Women

Αρτηριακή Υπέρταση οριζόμενη ως: Συστολική  140 mm Hg & Διαστολική  90 mm Hg ή λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων

Ο επιπολασμός της αρτηριακής υπέρτασης ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)

Kαπάνταης E.

Hypertension 2005; 45: 363-367

33

82

1,2,3 1,2,3

80 78

76 74 72

(1)

(2)

<23.2

(3)

(4)

23.2-26.6

(5)

≥88 cm

<88 cm

(6)

≥26.6

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

135

Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Άνδρες:

1,3

1,3

(4)

(5)

130

1,3

125 2

120 115 110

(1)

(2)

<23.2

(3)

23.2-26.6

(6)

≥26.6

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

1,2,3: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης ανδρών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση

Kαπάνταης E.

Hypertension 2005 ;45: 363-367

34

<74 cm

80 1,3,4 78

1

76

1

74 1 72

70 68 66

≥74 cm 135

(1)

(2)

<21.4

(3)

(4)

21.4-24.8

(5)

(6)

≥24.8

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)

Γυναίκες:

1,2 3,4,5

130 125 120

1

115 110 105

(1)

(2)

<21.4

(3)

(4)

21.4-24.8

(5)

(6)

≥24.8

Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)

1,2,3,4,5: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης γυναικών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση

Kαπάνταης E.

Circulation 2002; 105: 2712-2718

35

Λιποειδείς γραμμώσεις (Fatty streaks)

Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)

25-30 >30

Υπερυψωμένες βλάβες (Raised lesions)

Αορτικές λωρίδες

Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)

25-30

>30

Η αθηροσκλήρωση ξεκινάει από τη νεαρή ηλικία και σχετίζεται με την παχυσαρκία

Kαπάνταης E.

Circulation 1983; 67: 968-977

36

ετών <50 years

Eπίπτωση / 1,000

600

ετών 50+ years

500

440

400

333

300 200

366

350

255 177

100 0 <25

25-<30

30+

ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε άνδρες ανάλογα με το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

Eπίπτωση / 1,000

Circulation 1983; 67: 968-977

37

500

<50 ετών

50+ ετών

400 300

223

179

200

100 0

292

268

119

76

<25

25-<30

30+

ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες ανάλογα με το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

JAMA 1998; 280: 1843-1848

38

8ετής παρακολούθηση

128 ανά 100,000 άτομα το έτος

Επίπτωση

110 140

106

120

97

89

100 80

77

60

55

46

40

Τριτημόρια περιμέτρου μέσης (cm) Υψηλό (81.8 - <139.7) Μέσο (73.7 - <81.8)

20 0

83

Χαμηλό (38.1 - <73.7) Υψηλό (25.2 - <48.8)

Μέσο (22.2 - <25.2)

Τριτημόρια ΔΜΣ

Χαμηλό (12.2 - <22.2)

(kg/m2)

Η σχέση της παχυσαρκίας κεντρικού τύπου με τη στεφανιαία νόσο σε γυναίκες (The Nurses’ Health Study)

Kαπάνταης E.

Lancet 2011; 377: 1085–1095

39

Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου στον ίδιο βαθμό παχυσαρκίας, αυξάνεται στην κεντρικού τύπου μορφή

Kαπάνταης E.

Ν Εngl J Med 2003; 348: 1623-1624

Σχετικός κίνδυνος θανάτου από καρκίνο

40

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Η επίδραση της παχυσαρκίας στη θνητότητα από καρκίνο στις ΗΠΑ την περίοδο 1982 1998

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638

41

Τύπος Καρκίνου Προστάτη (≥35) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Μη καπνιστές-όλοι οι καρκίνοι (≥30)

Νεφρών (≥35) Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Χοληδόχου κύστης (≥30) Παχέος εντέρου (≥35) Οισοφάγου (≥30)

Στομάχου (≥35) Παγκρέατος (≥35) Ήπατος (≥35)

Σχετικός κίνδυνος θανάτου

Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών ανδρών

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638

42

Τύπος Καρκίνου Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Παχέος εντέρου (≥40) Ωοθηκών (≥35)

Ήπατος (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Μαστού (≥40) Χοληδόχου κύστης (≥30)

Μη καπνίστριες-όλοι οι καρκίνοι (≥40) Οισοφάγου (≥30) Παγκρέατος (≥40) Τραχήλου της Μήτρας (≥35) Νεφρών (≥40) Μήτρας (≥40)

Σχετικός κίνδυνος θανάτου

Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών γυναικών

Kαπάνταης E.

Int J Obes 1998; 22: 520-528

43

20

25

30

35

40

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους και οσφυαλγίας σε γυναίκες

Kαπάνταης E.

Int J Obes 1998; 22: 520-528

44

20

25

30

35

40

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους & χολοκυστεκτομής σε γυναίκες

Kαπάνταης E.

Int J Obes 1998; 22: 520-528

45

%

20

25

30

35

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

40 Συσχέτιση μεταξύ του σωματικού βάρους και του ποσοστού των γυναικών, που έλαβαν ιατρική φροντίδα για >5 φορές/έτος

Kαπάνταης E.

Arch Gen Psychiatry 2010; 67: 220-229

46

Σχετική πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης

1.80 1.60

1.55

1.40 1.27

1.20 1.00 0.80

1.00

< 25

25-30

≥ 30

Δείκτης Μάζας Σώματος Meta-analysis of Longitudinal Studies (58745 persons)

Το αυξημένο σωματικό βάρος, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης

Kαπάνταης E.

J Gen Intern Med 2011; 26: 1284–1290

47

$ 7.000

Ετήσιο κόστος

$ 6.000 $ 5.000 $ 4.000 $ 3.000 $ 2.000 $ 1.000

$0 < 25

25-30

30-35

≥ 35

Κατηγορίες ΔΜΣ Ετήσιο ατομικό κόστος υγείας ανάλογα το σωματικό βάρος

Kαπάνταης E.

J Gen Intern Med 2011; 26: 1284–1290

48

Κατηγορίες ΔΜΣ

$ 1.400

$ 1.200

< 25

p<0.001

Ετήσιο κόστος

25-30 $ 1.000

$ 800

30-35 p<0.001

p<0.001

≥ 35

p=NS $ 600

$ 400 p<0.001 $ 200 $0 Επισκέψεις σε ιατρούς πρωτοβάθμιας περίθαλψης

Επισκέψεις Επισκέψεις Νοσήλια Φάρμακα σε ιατρούς ειδικότητας εξειδικευμένους ψυχικής υγείας Ανάλυση ετήσιου ατομικού κόστους υπηρεσιών υγείας, ανάλογα με το Δείκτη Μάζας Σώματος

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 1999; 341: 1097–1105

Σχετικός κίνδυνος

3,0 2,6 2,2

Άνδρες Γυναίκες

49

Καρδιαγγειακή θνητότητα

1,8 1,4 1,0 0,6 >18

Σχετικός κίνδυνος

3,0 2,6 2,2

25 ΔΜΣ (kg/m2)

Άνδρες Γυναίκες

30

>40

Θνητότητα κάθε αιτίας

1,8 1,4 1,0 0,6 >18

25 ΔΜΣ (kg/m2)

30

>40 Το αυξημένο σωματικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2004; 351: 2694-2703

50

Θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια

Θάνατοι από καρκίνους 3.62

11.86 3.0

Σχετικός κίνδυνος

Σχετικός κίνδυνος

8.0

6.0

4.0

2.0

0.0

2.5 2.0 1.5 1.0

0.5 0.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

Δείκτης Μάζας Σώματος Συσχέτιση μεταξύ σωματικού βάρους και θνητότητας

Kαπάνταης E.

Lancet 2009; 373: 1083–1096

51

Στεφανιαία νόσος

Άνδρες

32

Γυναίκες 16

Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος

Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος

8

4 ΑΕΕ

2

1

ΔΜΣ kg/m2

8 15

20

25

30

35

40

ΔΜΣ kg/m2

50 15

20

25

30

35

40

Η θνητότητα από κάθε αίτιο, από ισχαιμική καρδιοπάθεια & αγγειακό εγεφαλικό, σε σχέση με βάρος (ΔΜΣ: 15-50 kg/m2)

50

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2010; 363: 2211-2219

52

• 1.46 εκατομμύρια καυκάσιοι ενήλικες • 160,087 θάνατοι • 10 χρόνια παρακολούθηση Άνδρες

Γυναίκες

3.5

3.5

Σχετικός κίνδυνος

2.93

2.5 2.06

1.98

2.0

1.93

1.60 1.5

1.0

1.37

1.18 1.00 1.06 1.01

1.44 1.21

1.00 1.00 0.97 1.03

1.44 1.16

Όλοι οι μελετηθέντες

0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

3.0

Σχετικός κίνδυνος

Υγιείς ποτέ καπνιστές

3.0

Υγιείς ποτέ καπνιστές 2.51

2.5 2.02

2.0 1.5

1.0

1.44 1.34 1.19 1.06 1.00 1.09 1.25 1.14 1.11 1.00 1.00 1.03

1.47

1.99

1.88 1.58

Όλοι οι μελετηθέντες

0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0

Δείκτης Μάζας Σώματος

• Υγιείς: Χωρίς καρδιακή νόσο ή καρκίνο στην ένταξη της μελέτης • Προσαρμογή για: Κατανάλωση αλκοόλ, μορφωτικό επίπεδο, οικογενειακή κατάσταση & σωματική δραστηριότητα Σχετικός κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ανάλογα το σωματικό βάρος (ΔΜΣ)

Kαπάνταης E.

Circulation 2008; 117: 1658-1667

53

= 88.9 cm

1 in = 2.54 cm = 88.9 cm

Κεντρικού τύπου παχυσαρκία και ο σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αιτία, από καρδιαγγειακά & από καρκίνο 16ετής παρακολούθηση (Nurses’ Health Study)

Kαπάνταης E.

Έτη μειωμένου βίου

JAMA 2003; 289: 187-193

54

Άνδρες

Έτη μειωμένου βίου

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Γυναίκες

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

‘Ετη μειωμένης επιβίωσης που προκαλεί η παχυσαρκία, σε άνδρες και γυναίκες

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

55

Σχετικός κίνδυνος Ολικής Θνησιμότητας

Μη καπνιστές Μη καπνιστές, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών 1.5 1.4

1.3 1.2 1.1

1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

N Engl J Med 2014; 370: 233-244

56

1.7

1.6

Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας

1.5

Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές

1.4 1.3 1.2

1.1 1.0

18.5-22.4

22.5–24.9

25.0–27.4

27.5–29.9

30.0–34.9

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

≥35.0

Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρδιαγγειακά αίτια ανάλογα το βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη

Kαπάνταης E.

J Clin Hyperten 2013; 15: 14-33

Καρδιαγγειακή θνησιμότητα (%)

57

ΜΕ Υπέρταση ΧΩΡΙΣ Υπέρταση

Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)

Το αυξημένο σωματικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αιτία, σε υπερτασικά άτομα

Kαπάνταης E.

Σχετικός κίνδυνος θανάτου προσαρμοσμένος στην ηλικία

JAMA 1999; 282: 1547-1553

58

Φυσιολογικό ΣΒ & χωρίς τον παράγοντα Φυσιολογικό ΣΒ

3.5

Υπέρβαροι

3

Παχύσαρκοι

2.5 2 1.5

1 0.5 0

Χοληστερίνη ≥240

Διαβήτης

Υπέρταση

Κάπνισμα

Ο σχετικός κίνδυνος θανάτου κάθε αιτιολογίας, ανάλογα το σωματικό βάρος, για επιλεγμένους προγνωστικούς παράγοντες θνητότητας

Το αυξημένο βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας σε άτομα με υπερχοληστεριν αιμία, διαβήτη, υπέρταση ή κάπνισμα

Kαπάνταης E.

Lancet 2004; 364: 937–952 - Lancet 2005; 366: 1640-1649

Παράγοντες κινδύνου

59

Odds Ratio

99% CI

Κάπνισμα (1)

2.87

2.58 – 3.19

Σακχ. Διαβήτης (2)

2.37

2.07 – 2.71

Υπέρταση (3)

1.91

1.74 – 2.10

Παχυσαρκία

1.62

1.45 – 1.80

1+2+3

13.0

10.7 – 15.8

1 + 2 + 3 + Παχυσαρκία

21.0

— CI = confidence interval O κίνδυνος για έμφραγμα μυοκαρδίου σχετίζεται με πολλαπλούς παράγοντες – INTERHEART Study

Kαπάνταης E.

Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2007; 16: 1803-1811

60

Επιβίωση (%)

100

95

90 85

ΔΜΣ <25 kg/m2 ΔΜΣ 25-30 kg/m2

80

p <0.003

ΔΜΣ >30 kg/m2

75

70 10

20

30

40

50

60

70

80

Μήνες από τη διάγνωση Η επιβίωση ανάλογα το σωματικό βάρος προεμμηνοπαυσικών γυναικών με καρκίνο μαστού

Kαπάνταης E.

61

Ευχαριστώ

Kαπάνταης E.

62

Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Θεραπευτήριο Metropolitan & Ορθοβιοτική Ιατρική

Παχυσαρκία: η πιο συχνή αλλά και η πιο υποτιμημένη νόσος

Kαπάνταης E.