1
Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Θεραπευτήριο Metropolitan & Ορθοβιοτική Ιατρική
Παχυσαρκία: η πιο συχνή αλλά και η πιο υποτιμημένη νόσος
Kαπάνταης E.
2
Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος
Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος
Δομή της ομιλίας
Kαπάνταης E.
3
Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος
Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος
Δομή της ομιλίας
Kαπάνταης E.
Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997
4
Παχυσαρκία ορίζεται:
ως η νόσος του ενεργειακού μεταβολισμού, στην οποία υπάρχει παθολογικά αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ανθρώπινο σώμα, σε σημείο ώστε να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία.
Ορισμός της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997
ή
(Σωματικό Βάρος / Ύψος) / Ύψος
Ύψος2 (m)
Κατηγοριοποίηση
ΔΜΣ (kg/m2)
Αδύνατος
< 18.5
Φυσιολογικός
18.5 - 25
Υπέρβαρος
25 - 30
Παχύσαρκος
> 30
Ήπια παχύσαρκος
30 - 35
Γυναίκες Άνδρες
60
Σωματικό λίπος (%)
ΔΜΣ =
Σωματικό Βάρος (kg)
5
50 40 30
20 10 0
Μέτρια παχύσαρκος
35 - 40
Σοβαρά παχύσαρκος
> 40
0
10
20
30
40
50
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
60
O ορισμός της παχυσαρκία με το Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ)
Kαπάνταης E.
Am J Cardiol 1994; 73: 460-468
6
Γυναίκες
Κίνδυνος Κίνδυνος
> 94 cm: >102 cm: 300
cm
IAA (cm2)
>80 cm: >88 cm:
Άνδρες Κίνδυνος Κίνδυνος r = 0.80
200 100 0
60 80 100 120 Περίμετρος μέσης (cm) H Περίμετρος της Μέσης ως κλινικός δείκτης Ενδοκοιλιακού Λίπους
Kαπάνταης E.
Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242
Πρόδρομο λιποκύτταρο
Ώριμο λιποκύτταρο
7
Υπερτροφικό λιποκύτταρο
Λιποκύτταρο
Κυτταρόπλασμα Σταγόνα Λίπους
Σταγόνα Λίπους Κυτταρόπλασμα
Πυρήνας
Πυρήνας Η εξέλιξη του λιποκυττάρου
Kαπάνταης E.
8
Λιποκύτταρα ≈30% Πρόδρομα λιποκύτταρα & ινοβλάστες Ίνες κολλαγόνου Αιμοφόρων αγγείων (τοιχώματος & ενδοθηλίου τριχοειδών) Κύτταρα ανοσοποιητικού (μονοπύρηνα, μακροφάγα, λεμφοκύτταρα)
Mακροφάγα Λεμφοκύτταρα Ενδοθηλιακά κύτταρα
Moνοκύτταρα Πρόδρομα λιποκύτταρα Λιποκύτταρα Κυτταρικοί πληθυσμοί εντός του λευκού λιπώδους ιστού
Kαπάνταης E.
J Lipid Res 2007; 48: 1905-1914
9
Stress Ενδοπλασματικού δικτύου
Ινσουλινοαντίσταση
Φλεγμονή Η αύξηση του μεγέθους του λιποκυτττάρου, συνοδεύεται με stress του ενδοπλασματικο ύ δικτύου & ινσουλινοαντίστ αση
Kαπάνταης E.
Critical Reviews in Biochemistry & Molecular Biology 2005; 40: 229-242
10
Yπερτροφία Αύξηση βάρους
Κίνδυνος επιπλοκών παχυσαρκίας
Yπερπλασία
Υπερτροφική και υπερπλαστική μορφή της παχυσαρκίας
Kαπάνταης E.
J Clin Invest 1988; 81: 442-448
11
Παχύσαρκοι
160
160
140
120
Iνσουλίνη (μU/mL)
Γλυκόζη (mg/dL)
Φυσιολογικού βάρους
120
100
80 40 0
80 08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00
Χρόνος (24ωρο)
08:00 12:00 16:00 20:00 24:00 04:00
Χρόνος (24ωρο)
Τα παχύσαρκα άτομα εκκρίνουν περισσότερη ινσουλίνη λόγω ινσουλινοαντίστ ασης
Kαπάνταης E.
Diabetes 2010; 59: 105-109
Παράμετροι
12
Υπερπλασία (n=254)
Υπερτροφία (n=218)
p
38 ± 10
40
±
11
0.01
100 ± 22
105
±
19
0.01
0.895 ± 0.085
0.924
±
0.098
32.5 ± 9.4
33.1
±
8.1
0.37
Γλυκόζη (mmol/l)
5.2 ± 1.4
5.4
±
1.0
0.12
Ινσουλίνη (mU/l)
10.1 ± 7.8
13.0
±
7.7
<0.0001
HOMA-R index
0.25 ± 0.33
0.42
±
0.29
<0.0001
4.9 ± 1.0
5.1
±
1.1
0.033
1.40 ± 0.39
1.28
±
0.36
0.001
Τριγλυκερίδια (mmol/l)
1.2 ± 0.8
1.5
±
0.8
0.002
Όγκος λιποκυττάρου (pl)
555 ± 224
825
±
209
<0.0001
Αριθμός λιποκυττάρων (x1010)
7.9 ± 2.8
5.3
±
1.7
<0.0001
Ηλικία (έτη) Περίμετρος Μέσης (cm) Waist-to-Ηip Ratio Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Χοληστερόλη (mmol/l) HDL-χοληστερόλη (mmol/l)
0.0005
Κλινικά ευρήματα γυναικών με Υπερπλασία ή Υπερτροφία λιποκυττάρων
Kαπάνταης E.
PLoS One 2011; 6: e18284
13
Φυσιολογικού βάρους άτομα Γενετική προδιάθεση Σακχ. Διαβήτης τύπου 2 Παράμετροι Ηλικία (έτη) Περίμετρος μέσης (cm) ΔΜΣ (kg/m2) Σωματικό λίπος (kg)
Υπέρβαροι ή Παχύσαρκοι
ΝΑΙ
ΟΧΙ
ΝΑΙ
ΟΧΙ
(n=17)
(n=65)
(n=56)
(n=26)
38 ± 2 82 ± 2(*) 22.9 ± 0.4
33 ± 1 79 ± 1 22.4 ± 0.2
35 ± 1 80 ± 1* 22.7 ± 0.2
32 ± 1 77 ± 1 22.2 ± 0.3
19 ± 1
18 ± 1
18 ± 1
17 ± 1
Όγκος λιποκυττάρων (pl)
511 ± 45**
400 ± 19
431 ± 23
407 ± 30
Delta value (pl)
64 ± 38** 1.62 ± 0.24* 1.39 ± 0.10*
-37 ± 18 1.17 ± 0.08 1.62 ± 0.05
-15 ± 21 1.26 ± 0.09 1.56 ± 0.07
-18 ± 28 1.26 ± 0.16 1.60 ± 0.07
1.37 ± 0.07 0.94 ± 0.06(*) 0.72 ± 0.07*
1.48 ± 0.05 0.82 ± 0.04 0.57 ± 0.03
1.43 ± 0.05 0.86 ± 0.04 0.63 ± 0.04
1.51 ± 0.07 0.84 ± 0.06 0.56 ± 0.04
Δείκτης HOMA-IR HDL-χοληστερόλη (mmol/l) Απολιποπρωτεΐνη AI (mmol/l) Απολιποπρωτεΐνη B (mmol/l)
Apo B/apo AI
(*) 0.05<p<0.1, *p<0.05, **p=0.01
Σύγκριση νορμοβαρών ατόμων, με ή χωρίς γενετική προδιάθεση για διαβήτη ή παχυσαρκία
Kαπάνταης E.
Am J Physiol Endocrinol Metab 2001; 280: E827-E847
14
Adiponectin FFA Leptin Adipsin/ASP Visfatin, Resistin PAI-1 Several soluble receptor Complement factors IL-6 Sex hormones TNF-α Glucocorticoids IL-1β Retinol-blinding protein IL-8 PGI2/PGF2α/PGE2 IL-10 Haptoglobulin IGF-1 Serum amyloid A TGF-β Agouti MCP-1 Agiotensin 2/RAS MIF NGF VEGF TF HGF Apolipoprotein E FIAF
Επεξηγήσεις:
ASP= Acylation-stimulating protein FFA= Free fatty acid FIAF= Fasting-induced adipose factor HGF= Hepatocyte growth factor IGF-1 = Insulin-like growth factor-1 IL= Interleukin
MCP-1= Monocyte chemoattractant protein-1 MIF= Macrophage migration inhibitory factor NGF= Nerve growth factor PAI-1= Plasminogen activator inhibitor-1 PGE2= Prostaglandin E2 PGF2α= 8-iso-prostaglandin F2α
PGI2= Prostaglandin I2 RAS= Renin-angiotensin system TF= Tissue factor TGF-β= Transforming growth factor-β TNF-α= Tumor necrosis factor-α Η ενδοκρινική VEGF= Vascular endothelial growth factor λειτουργία του
λευκού λιπώδους ιστού
Kαπάνταης E.
Report of a WHO Consultation on Obesity, Geneva, 3-5 June 1997
15
Ιπποκράτης 460 – 370 π.Χ. Ἀφορισμοί: Οἱ παχέες σφόδρα κατὰ φύσιν, ταχυθάνατοι γίνονται μᾶλλον τῶν ἰσχνῶν H παχυσαρκία είναι νόσος!
Kαπάνταης E.
16
Διεθνής Στατιστική Ταξινόμηση Νόσων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας (ICD-10)
Kαπάνταης E.
17
Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος
Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος
Δομή της ομιλίας
Kαπάνταης E.
Lancet 2016; 387: 1377–1396
18
1975
ΔΜΣ
ΔΜΣ
(kg/m2)
(kg/m2)
2014
Η παγκόσμια τάση αύξησης του σωματικού βάρους σε Άνδρες
Kαπάνταης E.
Lancet 2016; 387: 1377–1396
19
1975
ΔΜΣ
ΔΜΣ
(kg/m2)
(kg/m2)
2014
Η παγκόσμια τάση αύξησης του σωματικού βάρους σε Γυναίκες
Kαπάνταης E.
Lancet 2016; 387: 1377–1396
Συχνότητα (%)
20
ΔΜΣ (kg/m2)
Η παγκόσμια διαχρονική εξέλιξη των κατηγοριών του σωματικού βάρους
Kαπάνταης E.
Αριθμός παχύσαρκων παγκόσμια (εκατομμύρια)
Lancet 2016; 387: 1377–1396
21
300
Άνδρες
Γυναίκες
200
100
0
1980 ΔΜΣ (kg/m2)
1990
Έτος
2000
2010
1980
1990
2000
Έτος
2010 Η παγκόσμια διαχρονική εξέλιξη των κατηγοριών του σωματικού βάρους
Kαπάνταης E.
Μέσος Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Lancet 2016; 387: 1377–1396
22
Άνδρες
Έτος
Γυναίκες
Έτος
Η παγκόσμια τάση της αύξησης του σωματικού βάρους
Kαπάνταης E.
Ann Nutr Metab 2006; 50: 330-338
23
% 47,2
50
Άνδρες
Γυναίκες
41,1
40 31,0
29,9 26,0
30
18,2
20
10
4,7 1,9
0 <18,5
18,5-25
25-30
≥30
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Ποσοστά κατηγοριών σωματικού βάρους Ελλήνων, ανδρών και γυναικών, ηλικίας 20-70 ετών
Kαπάνταης E.
BMC Public Health 2014; 14: 806
24
9 ετών: 30.5% - 20.8%
9 ετών: ~25%
7 ετών: 23.9% - 18.6%
7 ετών: ~21%
Επιπολασμός παχυσαρκίας παιδιών ηλικίας 69 ετών σε Ελλάδα & λοιπές Ευρωπαϊκές χώρες της μελέτης COSI (Round 2)
Kαπάνταης E.
BMC Public Health 2014; 14: 806
25
9 ετών: 57.2% - 50.0%
9 ετών: ~54%
7 ετών: 48.9% - 44.8%
7 ετών: ~48%
Επιπολασμός παιδιών με βάρος πάνω από το φυσιολογικό, ηλικίας 6-9 ετών σε Ελλάδα & λοιπές Ευρωπαϊκές χώρες της μελέτης COSI (Round 2)
Kαπάνταης E.
26
Γενικά στοιχεία για την παχυσαρκία Παχυσαρκία, η πιο συχνή νόσος
Παχυσαρκία, η πιο υποτιμημένη νόσος
Δομή της ομιλίας
Kαπάνταης E.
27
Παθήσεις Αναπνευστικού Σ. Άπνοιας του ύπνου Περιοριστικού τύπου ανεπάρκεια
Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση Αγγειακά εγκεφαλικά Καταρράκτης
Μη αλκοολική στεατοηπατίτις Στεάτωση Στεατοηπατίτις Κίρρωση
Χολοκυστοπάθειες Γυναικολογικές διαταραχές Διαταραχές της περιόδου Υπογονιμότητα Σ. πολυκυστικών ωοθηκών
Οστεοαρθρίτις
Δερματοπάθειες
Στεφανιαία νόσος Σακχ. Διαβήτης Δυσλιπιδαιμία Υπέρταση Παγκρεατίτις Καρκίνος Μαστού, ενδομητρίου, τραχήλου της μήτρας παχέος εντέρου, οισοφάγου, παγκρέατος, νεφρών, προστάτη
Φλεβική ανεπάρκεια Η παχυσαρκία είναι πολυστηματική νόσος
Ουρική αρθρίτις Kαπάνταης E.
1:Diabetes Care 1994; 17: 961-969
Σχετικός κίνδυνος
50
2:Ann Intern Med 1995; 122: 481-486
100
Άνδρες1
93.2
Γυναίκες2
42.1
40
28
75
30
50 40.3
20 11.6
25
10 2.2
0
8.1
1.0
<23
25
31
35
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
0
1.0
<22
25
31
35
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Η παχυσαρκία είναι πρωταρχικός παράγων κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
Am J Epidemiol 1997; 145: 614-619
29
Σχετικός κίνδυνος
24
20 16 12
8 4 0 <71
71–75.9
76–81
81.1–86
61.1–91 91.1–96.3
Περίμετρος Μέσης (cm)
>96.3 Αυξημένη εναπόθεση ενδοκοιλιακού λίπους και ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Kαπάνταης E.
30
BMI <25
BMI 25-26
BMI 27-29
BMI >30
% Ποσοστό
50 40 27.9
30
20
14.7
17.5
20.4
28.2
24.7
20.2 15.7
10 0 Άνδρες Men
Γυναίκες Women
Υπερχοληστερολαιμία οριζόμενη ως: Ολική Χοληστερόλη 240 mg/dl ή λήψη υποχοληστερολαιμικών φαρμάκων
Ο επιπολασμός της υπερχοληστερολ αιμίας ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)
Kαπάνταης E.
Reaven GM In: LeRoith D et al, eds. Diabetes Mellitus. Philadelphia: Lippincott-Raven,1996:509-519
60
HDL-C (mg/dL)
Υπερινσουλιναιμία p <0.005
50
Νορμοινσουλιναιμία p <0.005
40
30
20 Φυσιολογικό Βάρος
Παχύσαρκοι Η σχέση παχυσαρκίας, υπερινσουλιναιμ ίας και HDL-C
Kαπάνταης E.
31
% Ποσοστό
32
BMI <25
BMI 25-26
BMI 27-29
BMI >30
50 38.4
40
32.2
30 20
22.5
25.2
18.2
21.9
24.0
16.5
10 0
Άνδρες Men
Γυναίκες Women
Αρτηριακή Υπέρταση οριζόμενη ως: Συστολική 140 mm Hg & Διαστολική 90 mm Hg ή λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων
Ο επιπολασμός της αρτηριακής υπέρτασης ανάλογα το σωματικό βάρος (NHANES III)
Kαπάνταης E.
Hypertension 2005; 45: 363-367
33
82
1,2,3 1,2,3
80 78
76 74 72
(1)
(2)
<23.2
(3)
(4)
23.2-26.6
(5)
≥88 cm
<88 cm
(6)
≥26.6
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
135
Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Άνδρες:
1,3
1,3
(4)
(5)
130
1,3
125 2
120 115 110
(1)
(2)
<23.2
(3)
23.2-26.6
(6)
≥26.6
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
1,2,3: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης ανδρών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση
Kαπάνταης E.
Hypertension 2005 ;45: 363-367
34
<74 cm
80 1,3,4 78
1
76
1
74 1 72
70 68 66
≥74 cm 135
(1)
(2)
<21.4
(3)
(4)
21.4-24.8
(5)
(6)
≥24.8
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
Συστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Διαστολική Αρτ. Πίεση (mm Hg)
Γυναίκες:
1,2 3,4,5
130 125 120
1
115 110 105
(1)
(2)
<21.4
(3)
(4)
21.4-24.8
(5)
(6)
≥24.8
Τριτημόρια ΔΜΣ (kg/m2)
1,2,3,4,5: στατιστική σημαντικότης από την αντίστοιχη υποομάδα Η επίπτωση της περιμέτρου της μέσης γυναικών στην διαστολική & συστολική αρτηριακή πίεση
Kαπάνταης E.
Circulation 2002; 105: 2712-2718
35
Λιποειδείς γραμμώσεις (Fatty streaks)
Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)
25-30 >30
Υπερυψωμένες βλάβες (Raised lesions)
Αορτικές λωρίδες
Άνδρες: Ηλικία 15-24 <25 ΔΜΣ (kg/m2)
25-30
>30
Η αθηροσκλήρωση ξεκινάει από τη νεαρή ηλικία και σχετίζεται με την παχυσαρκία
Kαπάνταης E.
Circulation 1983; 67: 968-977
36
ετών <50 years
Eπίπτωση / 1,000
600
ετών 50+ years
500
440
400
333
300 200
366
350
255 177
100 0 <25
25-<30
30+
ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε άνδρες ανάλογα με το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
Eπίπτωση / 1,000
Circulation 1983; 67: 968-977
37
500
<50 ετών
50+ ετών
400 300
223
179
200
100 0
292
268
119
76
<25
25-<30
30+
ΔΜΣ Η 26ετής επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε γυναίκες ανάλογα με το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
JAMA 1998; 280: 1843-1848
38
8ετής παρακολούθηση
128 ανά 100,000 άτομα το έτος
Επίπτωση
110 140
106
120
97
89
100 80
77
60
55
46
40
Τριτημόρια περιμέτρου μέσης (cm) Υψηλό (81.8 - <139.7) Μέσο (73.7 - <81.8)
20 0
83
Χαμηλό (38.1 - <73.7) Υψηλό (25.2 - <48.8)
Μέσο (22.2 - <25.2)
Τριτημόρια ΔΜΣ
Χαμηλό (12.2 - <22.2)
(kg/m2)
Η σχέση της παχυσαρκίας κεντρικού τύπου με τη στεφανιαία νόσο σε γυναίκες (The Nurses’ Health Study)
Kαπάνταης E.
Lancet 2011; 377: 1085–1095
39
Ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου στον ίδιο βαθμό παχυσαρκίας, αυξάνεται στην κεντρικού τύπου μορφή
Kαπάνταης E.
Ν Εngl J Med 2003; 348: 1623-1624
Σχετικός κίνδυνος θανάτου από καρκίνο
40
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Η επίδραση της παχυσαρκίας στη θνητότητα από καρκίνο στις ΗΠΑ την περίοδο 1982 1998
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638
41
Τύπος Καρκίνου Προστάτη (≥35) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Μη καπνιστές-όλοι οι καρκίνοι (≥30)
Νεφρών (≥35) Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Χοληδόχου κύστης (≥30) Παχέος εντέρου (≥35) Οισοφάγου (≥30)
Στομάχου (≥35) Παγκρέατος (≥35) Ήπατος (≥35)
Σχετικός κίνδυνος θανάτου
Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών ανδρών
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2003; 348: 1625-1638
42
Τύπος Καρκίνου Πολαπλούν Μυέλωμα (≥35) Παχέος εντέρου (≥40) Ωοθηκών (≥35)
Ήπατος (≥35) Όλοι οι καρκίνοι (≥40) Non-Hodgkin’s Λέμφωμα (≥35) Μαστού (≥40) Χοληδόχου κύστης (≥30)
Μη καπνίστριες-όλοι οι καρκίνοι (≥40) Οισοφάγου (≥30) Παγκρέατος (≥40) Τραχήλου της Μήτρας (≥35) Νεφρών (≥40) Μήτρας (≥40)
Σχετικός κίνδυνος θανάτου
Σχετικός κίνδυνος θνητότητας παχύσαρκων από νεοπλασίες, συγκριτικά με των νορμοβαρών γυναικών
Kαπάνταης E.
Int J Obes 1998; 22: 520-528
43
20
25
30
35
40
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους και οσφυαλγίας σε γυναίκες
Kαπάνταης E.
Int J Obes 1998; 22: 520-528
44
20
25
30
35
40
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2) Συσχέτιση σωματικού βάρους & χολοκυστεκτομής σε γυναίκες
Kαπάνταης E.
Int J Obes 1998; 22: 520-528
45
%
20
25
30
35
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
40 Συσχέτιση μεταξύ του σωματικού βάρους και του ποσοστού των γυναικών, που έλαβαν ιατρική φροντίδα για >5 φορές/έτος
Kαπάνταης E.
Arch Gen Psychiatry 2010; 67: 220-229
46
Σχετική πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης
1.80 1.60
1.55
1.40 1.27
1.20 1.00 0.80
1.00
< 25
25-30
≥ 30
Δείκτης Μάζας Σώματος Meta-analysis of Longitudinal Studies (58745 persons)
Το αυξημένο σωματικό βάρος, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης
Kαπάνταης E.
J Gen Intern Med 2011; 26: 1284–1290
47
$ 7.000
Ετήσιο κόστος
$ 6.000 $ 5.000 $ 4.000 $ 3.000 $ 2.000 $ 1.000
$0 < 25
25-30
30-35
≥ 35
Κατηγορίες ΔΜΣ Ετήσιο ατομικό κόστος υγείας ανάλογα το σωματικό βάρος
Kαπάνταης E.
J Gen Intern Med 2011; 26: 1284–1290
48
Κατηγορίες ΔΜΣ
$ 1.400
$ 1.200
< 25
p<0.001
Ετήσιο κόστος
25-30 $ 1.000
$ 800
30-35 p<0.001
p<0.001
≥ 35
p=NS $ 600
$ 400 p<0.001 $ 200 $0 Επισκέψεις σε ιατρούς πρωτοβάθμιας περίθαλψης
Επισκέψεις Επισκέψεις Νοσήλια Φάρμακα σε ιατρούς ειδικότητας εξειδικευμένους ψυχικής υγείας Ανάλυση ετήσιου ατομικού κόστους υπηρεσιών υγείας, ανάλογα με το Δείκτη Μάζας Σώματος
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 1999; 341: 1097–1105
Σχετικός κίνδυνος
3,0 2,6 2,2
Άνδρες Γυναίκες
49
Καρδιαγγειακή θνητότητα
1,8 1,4 1,0 0,6 >18
Σχετικός κίνδυνος
3,0 2,6 2,2
25 ΔΜΣ (kg/m2)
Άνδρες Γυναίκες
30
>40
Θνητότητα κάθε αιτίας
1,8 1,4 1,0 0,6 >18
25 ΔΜΣ (kg/m2)
30
>40 Το αυξημένο σωματικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2004; 351: 2694-2703
50
Θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια
Θάνατοι από καρκίνους 3.62
11.86 3.0
Σχετικός κίνδυνος
Σχετικός κίνδυνος
8.0
6.0
4.0
2.0
0.0
2.5 2.0 1.5 1.0
0.5 0.0
Δείκτης Μάζας Σώματος
Δείκτης Μάζας Σώματος Συσχέτιση μεταξύ σωματικού βάρους και θνητότητας
Kαπάνταης E.
Lancet 2009; 373: 1083–1096
51
Στεφανιαία νόσος
Άνδρες
32
Γυναίκες 16
Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος
Θάνατοι ανά 1,000 άτομα ανά έτος
8
4 ΑΕΕ
2
1
ΔΜΣ kg/m2
8 15
20
25
30
35
40
ΔΜΣ kg/m2
50 15
20
25
30
35
40
Η θνητότητα από κάθε αίτιο, από ισχαιμική καρδιοπάθεια & αγγειακό εγεφαλικό, σε σχέση με βάρος (ΔΜΣ: 15-50 kg/m2)
50
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2010; 363: 2211-2219
52
• 1.46 εκατομμύρια καυκάσιοι ενήλικες • 160,087 θάνατοι • 10 χρόνια παρακολούθηση Άνδρες
Γυναίκες
3.5
3.5
Σχετικός κίνδυνος
2.93
2.5 2.06
1.98
2.0
1.93
1.60 1.5
1.0
1.37
1.18 1.00 1.06 1.01
1.44 1.21
1.00 1.00 0.97 1.03
1.44 1.16
Όλοι οι μελετηθέντες
0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0
Δείκτης Μάζας Σώματος
3.0
Σχετικός κίνδυνος
Υγιείς ποτέ καπνιστές
3.0
Υγιείς ποτέ καπνιστές 2.51
2.5 2.02
2.0 1.5
1.0
1.44 1.34 1.19 1.06 1.00 1.09 1.25 1.14 1.11 1.00 1.00 1.03
1.47
1.99
1.88 1.58
Όλοι οι μελετηθέντες
0.5 0.0 15.0 17.5 20.0 22.5 25.0 27.5 30.0 32.5 35.0 37.5 40.0 42.5 45.0
Δείκτης Μάζας Σώματος
• Υγιείς: Χωρίς καρδιακή νόσο ή καρκίνο στην ένταξη της μελέτης • Προσαρμογή για: Κατανάλωση αλκοόλ, μορφωτικό επίπεδο, οικογενειακή κατάσταση & σωματική δραστηριότητα Σχετικός κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ανάλογα το σωματικό βάρος (ΔΜΣ)
Kαπάνταης E.
Circulation 2008; 117: 1658-1667
53
= 88.9 cm
1 in = 2.54 cm = 88.9 cm
Κεντρικού τύπου παχυσαρκία και ο σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αιτία, από καρδιαγγειακά & από καρκίνο 16ετής παρακολούθηση (Nurses’ Health Study)
Kαπάνταης E.
Έτη μειωμένου βίου
JAMA 2003; 289: 187-193
54
Άνδρες
Έτη μειωμένου βίου
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Γυναίκες
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
‘Ετη μειωμένης επιβίωσης που προκαλεί η παχυσαρκία, σε άνδρες και γυναίκες
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
55
Σχετικός κίνδυνος Ολικής Θνησιμότητας
Μη καπνιστές Μη καπνιστές, πλην θανάτων των πρώτων 4 ετών 1.5 1.4
1.3 1.2 1.1
1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4
27.5–29.9
30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
≥35.0 Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας ανάλογα το σωματικό βάρος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
N Engl J Med 2014; 370: 233-244
56
1.7
1.6
Σχετικός κίνδυνος Θνησιμότητας
1.5
Όλοι οι μελετηθέντες Μη καπνιστές
1.4 1.3 1.2
1.1 1.0
18.5-22.4
22.5–24.9
25.0–27.4
27.5–29.9
30.0–34.9
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
≥35.0
Αυξημένος κίνδυνος θνησιμότητας από καρδιαγγειακά αίτια ανάλογα το βάρος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, σε 15.8 έτη
Kαπάνταης E.
J Clin Hyperten 2013; 15: 14-33
Καρδιαγγειακή θνησιμότητα (%)
57
ΜΕ Υπέρταση ΧΩΡΙΣ Υπέρταση
Δείκτης Μάζας Σώματος (kg/m2)
Το αυξημένο σωματικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αιτία, σε υπερτασικά άτομα
Kαπάνταης E.
Σχετικός κίνδυνος θανάτου προσαρμοσμένος στην ηλικία
JAMA 1999; 282: 1547-1553
58
Φυσιολογικό ΣΒ & χωρίς τον παράγοντα Φυσιολογικό ΣΒ
3.5
Υπέρβαροι
3
Παχύσαρκοι
2.5 2 1.5
1 0.5 0
Χοληστερίνη ≥240
Διαβήτης
Υπέρταση
Κάπνισμα
Ο σχετικός κίνδυνος θανάτου κάθε αιτιολογίας, ανάλογα το σωματικό βάρος, για επιλεγμένους προγνωστικούς παράγοντες θνητότητας
Το αυξημένο βάρος αυξάνει τον κίνδυνο θνητότητας σε άτομα με υπερχοληστεριν αιμία, διαβήτη, υπέρταση ή κάπνισμα
Kαπάνταης E.
Lancet 2004; 364: 937–952 - Lancet 2005; 366: 1640-1649
Παράγοντες κινδύνου
59
Odds Ratio
99% CI
Κάπνισμα (1)
2.87
2.58 – 3.19
Σακχ. Διαβήτης (2)
2.37
2.07 – 2.71
Υπέρταση (3)
1.91
1.74 – 2.10
Παχυσαρκία
1.62
1.45 – 1.80
1+2+3
13.0
10.7 – 15.8
1 + 2 + 3 + Παχυσαρκία
21.0
— CI = confidence interval O κίνδυνος για έμφραγμα μυοκαρδίου σχετίζεται με πολλαπλούς παράγοντες – INTERHEART Study
Kαπάνταης E.
Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2007; 16: 1803-1811
60
Επιβίωση (%)
100
95
90 85
ΔΜΣ <25 kg/m2 ΔΜΣ 25-30 kg/m2
80
p <0.003
ΔΜΣ >30 kg/m2
75
70 10
20
30
40
50
60
70
80
Μήνες από τη διάγνωση Η επιβίωση ανάλογα το σωματικό βάρος προεμμηνοπαυσικών γυναικών με καρκίνο μαστού
Kαπάνταης E.
61
Ευχαριστώ
Kαπάνταης E.
62
Διευθυντής Τμήμα: Διαβήτη-Παχυσαρκίας-Μεταβολισμού Ιδιωτικό Θεραπευτήριο Metropolitan & Ορθοβιοτική Ιατρική
Παχυσαρκία: η πιο συχνή αλλά και η πιο υποτιμημένη νόσος
Kαπάνταης E.