Jaarverslag 2014 Juni | 2015
1
d
3
Jaarverslag | 2014
voorwoord Geachte lezer, Het was het jaar waarin het leenstelsel daadwerkelijk een feit leek te worden, ondanks een intensieve lobby, een manifestatie op het Malieveld en grote vraagtekens bij investeringen en voorlichting. Waar de voorlichting van het ministerie laat op gang kwam, liet het ISO zijn proactieve en professionele kant zien: een informatieve website met tienduizenden bezoekers en een duidelijke maar gedetailleerde flow-chart met daarin de gevolgen voor individuele studenten zorgden voor gerustgestelde ouders, decanen en (aankomend) studenten. Het ISO wist het leenstelsel niet te voorkomen. Wel dwongen we een grootschalig onderzoek naar de rechtspositie van de student af door een knelpuntennotitie te schrijven, zorgden we voor aanpassingen in de kaders voor het profileringsfonds, droegen we bij aan het realiseren van en de invulling van het instemmingsrecht op hoofdlijnen van de begroting en wisten we een vinger in de pap te houden bij de monitoring van de gevolgen van deze stelselwijziging. Waar de grootste stelselhervorming in 30 jaar het hele jaar immens veel tijd opslokte, liet het ISO zich niet uit het veld slaan. We hebben in 2014 door de constructieve en proactieve aanpak die het ISO kenmerkt een grote bijdrage weten te leveren aan de toegankelijkheid en kwaliteit van het hoger onderwijs. Het ISO zette docentkwaliteit weer hoog op de agenda door onder andere de docent van het jaar verkiezing, creëerde blijvende aandacht voor digitalisering en verbreedde de blik van menig persoon in het hoger onderwijsveld door het evenement DigiPlus. Het ISO zette concrete stappen in de verbetering van medezeggenschap door het opzetten van een landelijke medezeggenschapsmonitor. Voor dit onderzoek wist het ISO niet alleen financiering voor drie jaar te organiseren, ook heeft het ISO draagvlak voor dit onderzoek onder acht landelijke organisaties weten te creëren en behouden in een complex proces bij het stellen van kaders voor dit onderzoek en de eerste landelijke Dag van de Medezeggenschap. Ondersteuning van lidorganisaties stond bij het ISO dit jaar hoog in het vaandel. Zo is het nieuwe concept ‘innovatielabs’ opgezet, een speciale website ontwikkeld voor de leden waar informatie wordt gedeeld en heeft de eerste landelijke trainingsdag plaatsgevonden waardoor het ISO bijdraagt aan de versterking van medezeggenschapsraden op zowel centraal als decentraal niveau. Dit jaar heeft het ISO zijn bestaansrecht wederom bewezen. Kritisch was het ISO meerdere malen, maar nooit is afgeweken van de constructieve houding. Voor en achter de schermen was het ISO zichtbaar, waar het altijd met een frisse blik en vol met energie de discussie aanging.
4
Jaarverslag | 2014
Hartelijk dank aan iedereen met wie we dit jaar hebben samengewerkt, aan iedereen die we hebben mogen tegenwerken, aan iedereen die ons heeft gevolgd, ons een hart onder de riem stak of ons scherp hield met opbouwende kritiek. ISO-bestuur 2014-2015 Sanne de Jager Yvonne Rouwhorst Aart Claassens Rosanne Broekhuizen
5
&
ISO-bestuur 2013-2014 Ruud Nauts RenĂŠe van der Ploeg Loek Zanders Maarten Derksen
Jaarverslag | 2014
Inleiding In dit jaarverslag legt het ISO verantwoording af over de activiteiten van het jaar 2014 aan de Algemene Vergadering, het ministerie van OCW en informeren we een ieder die geïnteresseerd is in onze organisatie. Eind 2013 is door het ISO een activiteitenplan opgesteld. In dit activiteitenplan zijn keuzes gemaakt voor thema’s waaraan het ISO in 2014 prioriteit heeft gegeven. Toegankelijkheid voorafgaand en gedurende de studieperiode, kwaliteit van onderwijs met bijzondere aandacht voor digitalisering, flexibilisering en kwaliteit van de docent en de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt zijn thema’s waarover u in het eerste deel van dit jaarverslag kunt lezen. Uiteraard sluit het ISO de ogen niet voor de actualiteit. Zo heeft het ISO zich dit jaar actief ingezet tegen het leenstelsel, is het ISO betrokken geweest bij belangrijke dossiers zoals de afschaffing van de loting, medezeggenschap en toezicht op onderwijsinstellingen. Naar aanleiding van signalen vanuit de achterban beïnvloedt het ISO de agenda binnen het hoger onderwijsveld jaarlijks. Dit jaar zijn dankzij het ISO oplossingen gezocht voor onder andere onterechte extra kosten naast collegegeld, de gebrekkige rechtspositie van de student en rendement verhogende maatregelen. In het tweede gedeelte van het jaarverslag leest u hier meer over. Het ISO kan dit alles niet volbrengen wanneer de interne organisatie niet de grootst mogelijke aandacht krijgt. In het laatste hoofdstuk van dit jaarverslag kunt u lezen hoe het ISO de zichtbaarheid naar buiten en de communicatie naar en tussen lidorganisaties heeft versterkt, hoe het ISO de lidorganisaties heeft ondersteund en betrokken bij inhoudelijke dossiers door middel diverse trainingen, brainstorms en activiteiten, hoe de samenwerking met het Landelijk Studenten Rechtsbureau is geprofessionaliseerd en het ISO netwerk beter dan tevoren is benut. Ten slotte vindt u in de bijlage wie onze lidorganisaties en convenantpartners zijn, met wie we samenwerken, hoe de organisatie is opgebouwd en welke position papers en onderzoeken het ISO in 2014 heeft gepubliceerd.
6
Jaarverslag | 2014
Inhoudsopgave voorwoord...............................................................................................................4 Inleiding...................................................................................................................6 De keuzes van 2014 ................................................................................................8 Toegankelijkheid hoger onderwijs................................................................8 Toegankelijkheid: voorafgaand aan het hoger onderwijs ............................8 Toegankelijkheid: gedurende de studieperiode .........................................10 Kwaliteit van onderwijs ..............................................................................10 Kwaliteit van onderwijs: digitalisering& flexibilisering ...............................11 Kwaliteit van de docent ..............................................................................12 Macrodoelmatigheid ..................................................................................13 Actualiteiten..........................................................................................................15 Leenstelsel ............................................................................................................15 Voorlichting leenstelsel ..............................................................................16 Afschaffing loting ........................................................................................17 Medezeggenschap ......................................................................................17 Bekostiging..................................................................................................18 Internationalisering ....................................................................................18 Extra kosten naast collegegeld ...................................................................19 Rechtspositie student .................................................................................19 Accreditatie.................................................................................................20 Toekomstdiscussies ....................................................................................21 Studiedruk...................................................................................................22 Excellentie ...................................................................................................22 Intern beleid..........................................................................................................23 Communicatie en zichtbaarheid .................................................................23 Interne organisatie .....................................................................................24 Lidorganisaties ............................................................................................24 Interne netwerk ..........................................................................................25 Landelijk Studenten Rechtsbureau .............................................................25 7
Jaarverslag | 2014
Bijlage 1: Lidorganisaties en partners: ..................................................................27 Lidorganisaties ............................................................................................27 Convenantpartners .....................................................................................28 Overige samenwerkingsverbanden ............................................................28 Vaste gesprekspartners ..............................................................................28 Bijlage 2: Organogram..........................................................................................29 Bijlage 3 Position papers en onderzoeken ............................................................30 Position papers ...........................................................................................30 Onderzoeken ..............................................................................................30
8
Jaarverslag | 2014
7
Jaarverslag | 2014
De keuzes van 2014 Toegankelijkheid hoger onderwijs Eén van de speerpunten van het ISO in 2014 was het verbeteren van de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Het ISO vindt het van belang met de blijvende druk van diverse landelijke maatregelen de toegankelijkheid niet alleen in de gaten te houden maar deze ook actief te bewaken. Om een duidelijk standpunt te kunnen uitdragen en een handvat te bieden aan één ieder van het ISO die die te maken krijgt met de toegankelijkheidsdiscussie is een overkoepelend position paper geschreven. In dit position paper is aandacht besteed aan toelatingseisen, vooropleidingseisen, doorstroom, matching en selectie. Dit position paper is in 2014 uitgangspunt geweest bij vele discussies zoals onder andere afschaffing van de centrale loting, de invulling van de studiekeuzecheck en de uitrol van de wet Kwaliteit in Verscheidenheid. Naast het bewaken van de toegankelijkheid van het hoger onderwijs heeft het ISO een actieve bijdrage geleverd aan het verbeteren van het aansluitingsproces van het hoger onderwijs. Zo is in de eerst helft van 2014 door middel van het onderzoek ‘de laatste stap’ een visie uitgerold over het voltooien van de overgang van het voorbereidend onderwijs naar het hoger onderwijs. Daarnaast is tijdens de HO link conferentie van Studielink en DUO1 door het ISO in de key note gesproken over het belang dat de student meer centraal moet komen te staan als het gaat om aansluitingsprocessen onder de titel: ‘de student als klant’. Het ISO heeft in 2014 een bijdrage geleverd aan het WWJB2 debat over de gevolgen van het nieuwe leenstelsel. Tijdens dit debat gingen politici en vertegenwoordigers van studentenorganisaties waaronder het ISO met elkaar in gesprek over de gevolgen van een leenstelsel. Blijft het hoger onderwijs wel toegankelijk en is er voldoende ruimte om je naast je studie te ontwikkelen? Het waren enkele vragen die deze avond ter spraken kwamen. Toegankelijkheid: voorafgaand aan het hoger onderwijs In 2014 is voor het eerste gebruik gemaakt van een landelijke, vervroegde aanmelddeadline voor bachelor studenten. Op 1 mei moesten aankomend studenten zich hebben aangemeld om recht te hebben op een studiekeuzecheck. Het ISO is altijd aanjager geweest van het organiseren van een studiekeuzecheck voor alle studenten zodat de student over het algemeen meer ‘op de juiste plek’ terecht komt. Met het rapport ‘Risico’s rondom de studiekeuzecheck’ heeft het ISO instellingen en medezeggenschapsraden inzicht gegeven in de belangrijkste
1 2
Dienst Uitvoering Onderwijs Stichting Weet Wat je Besteedt
8
Jaarverslag | 2014
aspecten van een goede matchingsactiviteit en een goed advies3. Immers was 2014 voor veel instellingen het eerste jaar waarin zij matchingsadviezen moesten aanbieden. Op het lustrum van Studiekeuze123 ‘De keus van tegenwoordig’ is het onderzoek gepresenteerd. Samen met het LAKS4 is aandacht besteed aan de vervroegde aanmelddatum richting scholieren en mbo-4 studenten. Het ISO heeft zich in 2014 wederom ingezet op een volledig en onderling vergelijkbaar informatieaanbod voor aankomend studenten. Met de lancering van Studie in Cijfers voor alle universiteiten en hogescholen is een lang gekoesterde wens verwezenlijkt. Eveneens is het ISO met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (het ministerie van OCW) opgetrokken om tot een digitaal informatieportaal te komen waar alle informatie rondom starten met studeren is gebundeld: Startstuderen.nl. Dit komt tegemoet aan het doel van het ISO om zo volledig mogelijke informatie aan te bieden bij aankomend studenten. Sinds de lancering zijn gesprekken gevoerd met alle betrokken partijen in de Redactieraad om te monitoren of de aankomende als de huidig studenten voldoende informatie kunnen vinden. Ook zijn gedurende het jaar nieuwe onderwerpen toegevoegd, zo is in 2014 informatievoorziening rondom het aankomend leenstelsel ontwikkeld.
Startstuderen.nl op 8 mei 2015
Ten slotte is door het ISO in 2014 een onderzoek gedaan naar de wijze waarop instellingen hun decentrale selectie uitvoeren. Specifieke aandacht is in dit
3 4
De studiekeuzecheck wordt ook wel matching genoemd Landelijk Aktie Kommitee Scholieren
9
Jaarverslag | 2014
onderzoek5 besteed aan de mate waarin opleidingen transparant zijn over de criteria waarop ze studenten selecteren en de manieren waarop ze dat doen. Conclusie van het onderzoek was dat de transparantie regelmatig achterblijft. Volgens het ISO is dit een gemiste kans. Transparantie bij decentrale selectie kan bijdragen aan de doelstelling om ‘de juiste student op de juiste plek’ te krijgen, kan bijdragen aan matching binnen selectie en zorgt voor gelijke kansen voor iedere aankomend student ongeacht de voorkennis. Het ISO ontwikkelde naar aanleiding van dit onderzoek een framework dat instellingen kunnen gebruiken bij het opstellen van hun selectieprocedures. Dit framework is tevens onder de aandacht gebracht van de lidorganisaties, dit is extra van belang omdat medezeggenschapsraden adviesrecht hebben op de selectiecriteria die een opleiding hanteert. Toegankelijkheid: gedurende de studieperiode Het ISO heeft zich in 2014 hard gemaakt voor een beter profileringsfonds6 met verscherpte kaders. Enerzijds om de toegankelijkheid van het hoger onderwijs te waarborgen door het verstrekken van financiële ondersteuning aan studenten die buiten hun schuld om studievertraging hebben opgelopen (denk aan studenten met een functiebeperking of studenten die onverwachts langdurig ziek zijn geworden). Anderzijds om studenten te ondersteunen die zich naast hun studie willen ontwikkelen via bijvoorbeeld de medezeggenschap, een bestuursjaar of topsport. In 2014 is het ISO gestart met een onderzoek naar studieadviseurs. Een uitgebreide vragenlijst is uitgezet en studieadviseurs en begeleiders op universiteiten en hogescholen door het hele land zijn geïnterviewd. Volgens 246 studenten scoren de studieadviseurs een matige 6,4 op het gebied van studiebegeleiding en het verstrekken van informatie. Er is genoeg ruimte voor verbetering dus. Kwaliteit van onderwijs De kwaliteit van het hoger onderwijs wordt voornamelijk bepaald door de onderwijsinstelling, het curriculum, de docent en niet op de laatste plaats door de student. Een kwalitatief goede opleiding zorgt voor een stijging in de ontwikkeling van de student op het gebied van vaardigheden en kennis. Daarnaast biedt het de student mogelijkheden (en daagt het de student uit) zich persoonlijk te ontwikkelen.
5
http://www.iso.nl/nieuws/iso-framework-voor-decentrale-selectie/ Samenvoeging van regelingen ter compensatie van studievertraging door bijzondere omstandigheden, bestuurs- en kennisbeurzen en regelingen voor topsporters en talenten. 6
10
Jaarverslag | 2014
Het ISO streeft ernaar dat het onderwijs zo wordt ingericht dat de student meer regisseur wordt over zijn of haar eigen studie-pad. De student kan het maximale uit het aangeboden onderwijs halen door het onderwijs af te stemmen op het specifieke talent en eigen interesses. Daartoe is in 2014 gestart met het schrijven van een position paper over flexibel onderwijs. Het ISO is daaropvolgend begonnen hoger onderwijsinstellingen er van te doordringen dat zij zich in de breedste zin van het woord servicegericht dienen op te stellen. Daarnaast zijn bij het ministerie van OCW oriënterende gesprekken gevoerd over de veranderingen in landelijk beleid die voor flexibilisering nodig zijn. Het adviesrapport 7 van Rinnooy Kan over flexibel hoger onderwijs voor volwassenen gaf hier een mooie aanleiding toe: volgens het ISO zijn dergelijke maatregelen niet alleen voor volwassenen maar voor het gehele hoger onderwijs wenselijk. Toen het ISO tijdens de Hoger Onderwijstour die de minister deed ter voorbereiding van de strategische agenda voor de aankomende jaren werd gevraagd om een top 5 te formuleren voor de investeringen in het hoger onderwijs voor de Hoger Onderwijs tour die de minister deed kreeg flexibel studeren dan ook een prominente plek. Kwaliteit van onderwijs: digitalisering& flexibilisering Digitalisering kan volgens het ISO een zeer grote bijdrage leveren aan de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs en de aansluiting op de talenten, interesses en leerstijlen van studenten. Na uitvoerige gesprekken met de lidorganisaties van het ISO is er een position paper opgesteld dat zich richt op drie aspecten van digitalisering van het hoger onderwijs: onderwijs, kwaliteitsborging en faciliteiten. Een Engelstalige versie van het position paper is tevens op Europees niveau onder de aandacht gebracht via de actieve bijdrage van het ISO bij de European Students’ Union (ESU). Tevens is in juni het evenement DigiPlus georganiseerd voor studenten, docenten en beleidsmakers. Daarmee is getracht om ontwikkelingen op het gebied van digitalisering in het hoger onderwijs concreet en tastbaar te maken voor deze eerdergenoemde doelgroepen. Hiermee heeft het ISO de discussie rondom digitalisering van het onderwijs breder getrokken dan alleen gesprekken over het middel Massive Open Online Courses (MOOC’s) waar tot dan toe weinig voorbij werd gekeken. Via een speciale pagina op de website8 is een compilatie van deze dag te vinden inclusief de verschillende pitches. Gesprekken om de discussie rondom digitalisering breder te blijven trekken zijn in de tweede helft van 2014 verder voortgezet. Onder andere heeft het ISO in een thema-editie van SURF9 een
7
http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2014/03/12/flexibelhoger-onderwijs-voor-volwassenen.html 8 www.iso.nl/digiplus 9 Surf is een ICT-samenwerkingsorganisatie van het hoger onderwijs en onderzoek gespecialiseerd in ICT en digitalisering, kennis en innovatie
11
Jaarverslag | 2014
bijdrage geleverd over de kansen van open en online onderwijs voor het campusonderwijs.
Het evenement DigiPlus
Een in de ogen van het ISO logisch gevolg van sturing op kwaliteit is dat instellingen die ‘gelijke’ opleidingen aanbieden gezamenlijk streven naar een sterk curriculum. Wanneer een vak op instelling A van zeer hoge kwaliteit is creëert dit mogelijkheden voor instelling B om gebruik te maken van deze kwaliteit. Digitalisering levert hier een grote bijdrage. Het ISO heeft in 2014 gesproken over open onderwijs om het belang van het open beschikbaar maken van materiaal onder de aandacht te brengen. In oktober heeft het ISO met de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) en SPS-NIP 10 tijdens de internationale week voor open access een ‘Students for Open Access avond ‘ georganiseerd waarin het streven naar open toegankelijk onderwijs en wetenschap centraal stond. Kwaliteit van de docent De docent zal volgens het ISO altijd een onmisbare positie innemen in het hoger onderwijs. Een docent kan zorgen voor verbreding en verdieping en kan de student uitdagen het maximale uit zichzelf en het onderwijs te halen. Het ISO heeft in 2014 verschillende stappen gezet om docentkwaliteit onder de aandacht te brengen. Er is allereerst veel gesproken over de kwaliteit van de lerarenopleidingen, waaronder de pabo in het bijzonder. Het ISO heeft meegepraat over de veranderingen binnen deze studie die het ministerie van OCW voornemens is per september 2015 door te voeren. Onderdeel van deze plannen is dat er ingangseisen worden gesteld aan de aspirant-studenten die zich aanmelden. Het ISO is in 2014 betrokken bij het opzetten van een traject voor studenten die niet tijdig rekening hebben kunnen houden met de veranderende vooropleidingseisen. Toegankelijkheid stond daar bij voorop.
10
SPS-NIP is de studentensectie van het Nederlands Instituut van Psychologen
12
Jaarverslag | 2014
Het ISO is in 2014 ook begonnen met de organisatie van de Docent van het Jaar verkiezing. Het ISO vindt het van belang om het onderwerp docentkwaliteit op de agenda te zetten, inspirerende docenten een podium te geven en hen de waardering te geven die hen toe komt. Er is een werkgroep opgestart vanuit de lidorganisaties van het ISO om de verkiezing vorm gegeven. Er zijn gesprekken geweest met de Vereniging van universiteiten (VSNU), de Verveningen Hogescholen (VH) en het ministerie van OCW over de verkiezing en er is een brief, met ondersteunende citaten van Karl Dittrich (voorzitter VSNU), Thom de Graaf (voorzitter VH) en Minister Bussemaker naar instellingen gestuurd met uitleg over de verkiezing en de uitnodiging om een docent voor te dragen. Omdat het een verkiezing namens studenten, voor docenten was heeft het ISO een student als dagvoorzitter gevraagd en is de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten benaderd om een beeldje voor de winnende docent te ontwerpen. Er is door de werkgroep een jury gekozen, voornamelijk bestaande uit studenten, die alle inzendingen doorgenomen heeft en in 2014 een selectie heeft gemaakt van vijf genomineerden voor de slotbijeenkomst in 2015. In 2013 heeft het ISO Promodoc geïnitieerd: een voorstel om meer promovendi voor de klas te krijgen in het primair en voortgezet onderwijs. Jonge academici krijgen in dit voorstel de ruimte om te promoveren tot doctor en om twee dagen in de week les te geven op een basis- of middelbare school. In de periode daaropvolgend zijn gesprekken gevoerd met de Universiteit Utrecht, het ministerie van OCW, diverse koepelorganisaties en Platform Bèta Techniek. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat in 2014 het ISO in samenwerking met de Universiteit Utrecht een gecombineerd projectvoorstel met subsidieaanvraag heeft ingediend bij het ministerie van OCW. In 2014 is heeft het ministerie van OCW subsidie toegekend voor dit experiment. Dit jaar organiseerde het ISO in samenwerking met ScienceGuide11 alweer de vijfde editie van de Lector van het Jaar verkiezing. Doel van deze verkiezing is de lector 12en het onderzoek binnen de hogeschool in het zonnetje te zetten. Na een spannende verkiezing werd Martine Noordegraaf, lector van Jeugd en Gezin aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) de winnaar. Als ‘het methodische geweten’ van haar onderzoeksgroep brengt zij bij de CHE onderzoek-vaardigheden onder de aandacht van haar studenten. Macrodoelmatigheid In de eerste helft van 2014 heeft het ISO een in eind 2013 opgestart onderzoek naar de aansluiting van het hoger onderwijs op de arbeidsmarkt afgerond. Uit het onderzoek kwam voornamelijk naar voren dat de arbeidsmarkt ontplooiing van 11 12
Scienceguide is een online nieuwsmagazine over de kennissector Een lector initieert en coördineert praktijkgericht onderzoek in het hbo
13
Jaarverslag | 2014
studenten waardeert en opleidingen nog te weinig hun alumni betrekken. Naar aanleiding van het onderzoek is een notitie geschreven waarin het ISO een aantal aanbevelingen deed. Zo adviseert het ISO in de notitie het hoger onderwijs aan de slag te gaan om ontplooiing mogelijk te (blijven) maken, hoger onderwijsinstellingen alumni meer te betrekken bij de opleiding om zodoende de kwaliteit van de opleiding te verbeteren en alumni een grote rol te geven de verbetering van de macrodoelmatigheid13 van opleidingen. De aanbevelingen zijn gedeeld met de koepels van hoger onderwijsinstellingen en gepresenteerd op zowel het HBO discours 14 als bij de Stichting Maatschappij & Onderneming (SMO)15 en VNO-NCW16. Gedurende 2014 is het ISO een grootschalig vervolgonderzoek naar macrodoelmatigheid in het hoger onderwijs gestart. Er is een enquĂŞte uitgezet onder 28 opleidingsdirecteuren over in hoeverre macrodoelmatigheid een rol speelt binnen de opleiding. Daarnaast zijn 18 alumni geĂŻnterviewd van de desbetreffende opleidingen om te onderzoeken of de uitkomsten van de enquĂŞte overeenkomstig was met de ervaring van de student. Uit het onderzoek kwam naar voren dat er nog steeds opleidingen zijn in Nederland die een onrealistisch beeld schetsen over de verwachte baankansen. Ook laten studenten duidelijk merken dat ze gedurende de opleiding meer in contact willen komen met het werkveld. Ten slotte geven studenten ondanks dat opleiding in het algemeen al veel doen op het gebied van macrodoelmatigheid aan dat zij zich nog onvoldoende bewust zijn van de kennis en vaardigheden die zij tijdens de opleiding hebben opgedaan. Tevens is in april een werkgroep samengesteld, bestaande uit leden van de Algemene Vergadering, die zich heeft beziggehouden met het concretiseren van de ondernemerschapsregeling die onderdeel uitmaakt van het in 2013 aangenomen position paper over Jong Ondernemen. Deze concretisering heeft geleid tot een raamwerk voor het verbeteren van de ondersteuning voor studentondernemers. Lidorganisaties kunnen dit raamwerk gebruiken om een dergelijke regeling in gebruik te nemen of op te zetten op hun eigen hoger onderwijsinstelling.
13
De macrodoelmatigheid van een opleiding heeft betrekking op het belang van de opleiding voor de maatschappij en de potentiele vraag naar de opleiding vanuit de arbeidsmarkt 14 Het hbo-discours is een terugkerende activiteit van de Vereniging Hogescholen waarbij actuele onderwerpen worden besproken met diverse genodigden uit het hoger onderwijsveld 15 SMO stimuleert en faciliteert de dialoog tussen bedrijfsleven en maatschappij in Nederland 16 VNO-NCW behartigt de gemeenschappelijke belangen van het Nederlandse bedrijfsleven namens 115.000 aangesloten bedrijven en (branche)organisaties
14
Jaarverslag | 2014
Actualiteiten Leenstelsel Vanaf begin januari zijn er gesprekken gevoerd met het ministerie van OCW naar aanleiding van het plenaire debat over het wetsvoorstel sociaal leenstelsel masterfase in december 2013. In dit debat heeft de minister aangegeven het toenmalige wetsvoorstel terug te trekken en voor de zomer van 2014 met een integraal wetsvoorstel te komen waarin zowel gevolgen voor de masterfase, de bachelorfase als het studentenreisproduct worden meegenomen. Er hebben meerdere gesprekken plaats gevonden, continu over een afgebakend onderdeel, waarin het ISO heeft aangegeven tegen een leenstelsel te zijn omdat de toegankelijkheid van het hoger onderwijs daardoor onder druk komt te staan. Een basisbeurs en het huidige studentenreisproduct zijn noodzakelijk om deze toegankelijkheid te waarborgen. Daarnaast bleef onduidelijk hoe de opbrengsten van het leenstelsel zullen worden herinvesteerd. In juni 2014 zijn de VVD, PvdA, D66 en GroenLinks tot een nieuw akkoord gekomen voor het leenstelsel. Vanaf dit moment was er zowel een meerderheid in de Tweede als Eerste Kamer waardoor het zeer lastig was om het wetsvoorstel nog tegen te houden. Het ISO heeft de strijd niet opgegeven en daarom samen met 13 andere (jongeren) organisaties de krachten gebundeld. De samenwerking kreeg de naam ‘stop het leenstelsel’ en mondde op 14 november uit in een gezamenlijke manifestatie tegen het leenstelsel. Op deze manifestatie sprak woordvoerder Rosanne Broekhuizen van het ISO een paar duizend bezorgde scholieren en studenten toe met de simplistische doch relevante boodschap: ‘Stop dit leenstelsel’. Gezamenlijk deden zij een oproep aan de politiek om het leenstelsel tegen te houden.
Manifestatie tegen het leenstelsel op 14 november 2014 met een paar duizend bezorgde en boze scholieren, studenten en ouders
15
Jaarverslag | 2014
Uiteindelijk werd ondanks de tegenstand het leenstelsel aangenomen. Wel behaalde het ISO toezeggingen van de minister om het gebied van de monitoring van de toegankelijkheid in het hoger onderwijs kaders binnen het profileringsfonds zodat studenten die buiten hun schuld studievertraging oplopen, door bijvoorbeeld een chronische ziekte of functiebeperking, voldoende worden gecompenseerd. Ten slotte zei de minister naar aanleiding van een knelpuntennotitie van het ISO een integraal onderzoek te gaan doen naar de rechtspositie van de student. Nu studenten steeds meer moeten gaan investeren om te studeren dient hun rechtspositie te worden versterkt. Voorlichting leenstelsel Het ISO is van mening dat wijzigingen omtrent de studiefinanciering ruim van te voren bekend moeten zijn bij studenten zodat zij hierop kunnen anticiperen bij hun studiekeuze en m.b.t. hun financiële situatie. Aangezien de voorlichting van de overheid over het leenstelsel veel te traag opgang kwam heeft het ISO in 2014 zelf stappen gezet om alle studenten te informeren. In juni lanceerde het ISO al een pagina geheel geweid aan het leenstelsel. Met 62.540 bezoekers heeft deze pagina zijn dienst bewezen. In september heeft het ISO een flowchart ontwikkeld waarop studenten konden zien wat het nieuwe leenstelsel voor hun zou betekenen. Deze flow chart is door het ISO weid verspreid en tevens door andere organisaties gebruikt om de leenstelsel voorlichting te versterken. Verder beantwoordde het ISO gedurende 2014 honderden telefoontjes en e-mails met vragen van studenten over het leenstelsel. Ten slotte heeft het ISO in 2014 de stichting ‘Weet wat je besteed’ geadviseerd bij het verder ontwikkelingen van het financieel studieplan: een online tool die studenten helpt inzicht te krijgen in hun financiële situatie tijdens de studie.
16
Jaarverslag | 2014
De flowchart van het ISO waarmee het vele studenten informeerde over wanneer zij wel of niet onder het leenstelsel zouden vallen
Afschaffing loting In de wet Kwaliteit in Verscheidenheid17 werd aangekondigd dat de centrale loting als selectiemiddel afgeschaft wordt per 1 januari 2017. In 2014 heeft het ISO actief deelgenomen aan de stuurgroep die de contouren voor de ministeriĂŤle regeling bepaalt. Het ISO heeft zich in deze discussie onder andere hard gemaakt voor duidelijke communicatie, de mogelijkheid om je voor meerdere numerus fixus opleidingen in te schrijven en voor zo laag mogelijke kosten voor de student. Medezeggenschap In de eerste helft van 2014 is het ISO begonnen met het opzetten van een landelijke medezeggenschapsmonitor. Het ISO heeft daarin diverse partijen uit het veld18 betrokken. Met deze partijen zijn kaders vastgesteld waaraan een dergelijke monitor moet voldoen, is de keuze gemaakt voor het onderzoeksbureau dat het onderzoek uit gaat voeren en is de opzet voor een eerste landelijke dag van de medezeggenschap bepaald. Eind 2014 lag er een gedegen plan voor een grootschalig onderzoek en landelijke activiteit met draagvlak van acht landelijke organisaties waarvan het ISO de kartrekker is. Het
17
http://wetten.overheid.nl/BWBR0033693/geldigheidsdatum_04-06-2015
18
VSNU, Vereniging Hogescholen (VH), LSVb, Landelijk Overleg Fracties (LOF), Studenten Overleg Medezeggenschap (SOM), Vereniging Medezeggenschap Hogescholen (VMH), Landelijk Overleg Voorzitters Universitaire Medezeggenschap (LOVUM)
17
Jaarverslag | 2014
ISO heeft ook eind 2014 de financiering rond gekregen voor het uitvoeren van de medezeggenschapsmonitor voor drie jaar. Ten slotte heeft het ISO in het vooruitzicht op een discussie over studentassessoren in het hoger onderwijs een position paper over dit onderwerp geschreven. Studentassessoren kunnen invloed hebben op de positie van centrale medezeggenschapsraden. Met meer dan 30 lidorganisaties die vertegenwoordigd zijn in centrale medezeggenschapsorganen is het voor het ISO essentieel een duidelijk standpunt uit te dragen ten aanzien van dit onderwerp. Bekostiging In juni heeft het ISO in samenwerking met de LSVb en convenantpartner Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) een notitie overhandigd aan de voorzitters van de VH en VSNU waarbij zorgen zijn geuit over het grote aantal ingevoerde rendement verhogende maatregelen. Het ISO vindt het belangrijk dat de kwaliteit van onderwijs gewaarborgd blijft en zelfs beter wordt, maar het doen van extra curriculaire activiteiten mag niet onder druk komen te staan. In de notitie zijn best practices van een positieve aanpak in het bevorderen van studiesucces is omschreven. In 2014 publiceerde het ISO voor de tweede keer in samenwerking met de LSVb een onderzoek naar de prestatieafspraken en de effecten hiervan op het hoger onderwijs. Het onderzoek is verspreid bij ministerie van ministerie van OCW, de reviewcommissie19 en politici en toont de positieve en negatieve effecten die aan de prestatieafspraken zijn verbonden. Het rapport is in 2014 gebruikt bij de landelijke discussies over kwaliteitsbekostiging in het onderwijs. Internationalisering Aan het begin van 2014 is het ISO aangesloten bij het Netherlands house for Education and Research (Neth-ER). Het ISO heeft een toegevoegde waarde geleverd aan Neth-ER en kennis en informatie mee terug genomen. Dit heeft het ISO gedaan door deel te nemen aan verschillende werkgroepen zoals de werkgroep die verantwoordelijk is voor de voorbereiding van het Europees voorzitterschap van Nederland in 2016. Resultaat is dat twee van de drie thema’s tijdens het Nederlands voorzitterschap aansluiten bij thema’s waar het ISO zich hard voor maakt: digitalisering en aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Rondom de Europese verkiezingen heeft het ISO bijgedragen aan de gezamenlijke campagne waarin is laten zien wat Europa kan betekenen voor
19
De reviewcommissie Hoger Onderwijs en Onderzoek (RCHO) is ingesteld om OCW te adviseren over de prestatieafspraken die OCW heeft gemaakt met hogescholen en universiteiten
18
Jaarverslag | 2014
studenten, onderwijs en onderzoek. Het ISO werkte mee aan een drietal ludieke video’s. Daarnaast is in 2014 gestart met de voorbereidingen voor de bijdrage van het ISO aan het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie in de eerste helft van 2016. Ook hier is samenwerking gezocht met Neth-ER en de Europese koepel European Students’ Union (ESU). Het ISO heeft meegedacht met het thema wat het ministerie van OCW op de agenda zet tijdens het voorzitterschap: modernisering. Aansluitend is het ISO samen met de LSVb gestart met de organisatie van de European Students’ Convention. Voor het mogelijk maken van dit evenement is het ISO in gesprek gegaan met het ministerie van OCW waarna subsidie voor deze grootschalige conferentie is toegezegd. Verder is het ISO in 2014 aanwezig geweest op twee conferenties en twee Algemene Vergaderingen van de ESU. Hier heeft het ISO onder andere gesproken over de volgende onderwerpen: (de toekomst van) het Bologna proces 20 , aansluiting arbeidsmarkt (employability), mobiliteit in Europa, kwaliteitsborging en Student Centered Learning. Met input vanuit deze conferenties en die van de lidorganisaties in Nederland is een position paper geschreven over het Bologna proces en de positie van Nederland daarin. Ten slotte heeft het ISO een dag voor lidorganisaties in Brussel georganiseerd. Op deze dag is gesproken met vertegenwoordigers van Neth-ER, ESU en met CDA Europarlementariër Wim van de Camp. Extra kosten naast collegegeld Het ISO heeft, naar aanleiding van signalen van diverse lidorganisaties, in de eerste helft van 2014 klachten van studenten over onwettelijke kosten die zij moesten maken naast het collegegeld. Deze klachten zijn gebundeld in een zwartboek21. Naar aanleiding van dit zwartboek zijn diverse Kamervragen gesteld. In de tweede helft van 2014 heeft het ISO in gesprek met de Inspectie voor het Onderwijs, de koepelorganisaties VSNU en Vereniging Hogescholen gewerkt aan een heldere afbakening van mogelijke kosten. Uiteindelijk is in samenwerking met het ministerie van OCW gewerkt aan een brief met daarin duidelijke kaders over welke kosten wel en niet doorberekend mogen worden aan studenten. Rechtspositie student Met de komst van het leenstelsel word de student niet alleen gevraagd om zelf meer te investeren, maar verwacht de student ook meer van het onderwijs terug.
20
In 1999 ondertekenden 29 Europese ministers van onderwijs in Bologna een beginselverklaring over het creëren van een Europese ruimte voor hoger onderwijs. Inmiddels zijn vele stappen gezet en sluiten steeds meer landen aan. 21 www.iso.nl/zwartboek
19
Jaarverslag | 2014
Wanneer deze investeringen en de hoge inzet worden gevraagd van studenten is te verwachten dat een student meer duidelijkheid krijgt over het onderwijs en de daarbij behorende rechten. Het ISO moest hier in 2014 helaas vraagtekens bij zetten. Dit is schrijnend, zeker in een tijd waarin een significant grotere investering van studenten wordt gevraagd. Het ISO heeft met het Landelijk Studenten Rechtsbureau (LSR) en de LKvV huidige knelpunten in het hoger onderwijs op het gebied van de rechtspositie van studenten uiteen gezet aan de hand van klachten die zij binnen hebben gekregen. Middels het rapport ‘De student centraal’ is laten zien dat grondig onderzoek nodig is naar de gehele rechtspositie van studenten. Tevens is opgeroepen tot helderheid voor studenten: correcte en transparantie procedures en gremia zijn benodigd. Het rapport is overhandigd aan de onderwijswoordvoerders van de politieke partijen in de Tweede Kamer. Minister Bussemaker heeft aangegeven naar aanleiding van de knelpuntennotitie een grootschalig onderzoek te starten.
ISO overhandigt samen met LKvV en LSR de knelpuntennotitie aan de partijen die het leenstelselakkoord hebben gesloten. Accreditatie In 2014 is het ISO uitgenodigd om deel te nemen in de stuurgroep accreditatiestelsel 3.0 om een advies over het nieuw te vormen accreditatiestelsel aan de minister te formuleren. Het ISO heeft hiervoor een position paper ontwikkeld en voorgelegd aan de leden waarbij de kernpunten van het nieuw te vormen accreditatiestelsel worden benoemd. De garanties voor studenten met betrekking tot de kwaliteit van het onderwijs en het waarborgen van een goede verbetercultuur dienen hiervoor centraal te staan. Daarnaast vindt het ISO dat er ruimte moet zijn voor vernieuwing zodat het stelsel toekomstbestendig blijft. De roep voor meer maatwerk binnen het onderwijs van studenten en het ISO zorgt voor steeds meer diversiteit binnen de verschillende onderwijsprogramma’s. Hoe 20
Jaarverslag | 2014
kunnen de twee kernpunten voor studenten het beste worden verwezenlijkt binnen deze realiteit? Om deze vraag te beantwoorden heeft het ISO aangegeven positief te staan tegenover een kleinschalige pilot in het hoger onderwijs met instellingsaccreditatie. Ten slotte dient bij iedere vorm van accreditatie te worden onderzocht hoe de lastendruk effectief kan worden verminderd. Zo hebben docenten meer tijd om onderwijs te verzorgen. In juni 2014 maakte de NVAO22 dat er binnen de sector geesteswetenschappen veel opleidingen onder de maat waren. Het ISO is tevreden dat opleidingen die het onderwijs dienen te verbeteren in het huidige accreditatiestelsel aan het licht komen. Een van de vermoedelijke oorzaken van de slechte prestaties is de steeds grotere nadruk op het onderzoek binnen het universitaire onderwijs. Het ISO heeft zich in 2014 ingezet voor een grote waardering voor de docent en de onderwijs carrière binnen het WO. Toekomstdiscussies In 2014 is Minister Bussemaker gestart met de Hoger Onderwijs tour (HO-tour): een rondgang langs verschillende instellingen om met studenten, docenten, bestuurders en andere stakeholders te spreken over de toekomst van het hoger onderwijs in aanloop naar de Strategische Agenda23. Het ISO is nauw bij de organisatie van de regiobijeenkomsten betrokken geweest om te realiseren dat het studentperspectief bij de uiteenlopende besproken onderwerpen meegenomen wordt. Voorafgaand aan de bijeenkomsten is door het ISO een top vijf aangeleverd met bestemmingen voor de investeringen die instellingen gaan doen met het geld dat vrijkomt door het leenstelsel. Voor alle bijeenkomsten heeft het ISO een video opgenomen waarin studenten en bestuursleden van het ISO zich uitspreken over de centrale thema’s: doorstroom en aansluiting 24 , instelling van de toekomst 25 , flexibilisering en digitalisering 26 en kwaliteitscultuur27. Daarnaast is voor de bijeenkomst rondom toegankelijkheid en doorstroom voorafgaand aan de bijeenkomst een opinieartikel28 verschenen. Op de bijeenkomsten zelf kwam vanuit het ISO meermalen een gespreksleider en/of panellid.
22
De NVAO is de onafhankelijke organisatie die uit opdracht van de Nederlandse en Vlaamse overheid een deskundig en objectief oordeel geeft over de kwaliteit van het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen. 23 Elke vier jaar schrijft het ministerie van OCW een strategische agenda waarin de plannen voor de aankomende jaren in grote lijnen staan opgeschreven 24 http://www.iso.nl/nieuws/ho-tour/ 25 http://www.iso.nl/nieuws/ho-tour-instelling-van-de-toekomst/ 26 http://www.iso.nl/nieuws/ho-tour-flexibilisering-en-digitalisering/ 27 http://www.iso.nl/nieuws/ho-tour-kwaliteitscultuur/ 28 http://www.iso.nl/nieuws/iso-input-ho-tour/
21
Jaarverslag | 2014
Studiedruk In 2014 waren er veel signalen over stress onder studenten: een zorgelijk signaal die het ISO heeft aangegrepen om een onderzoek te doen naar deze Sucstress. Hiermee wordt de druk bedoeld die studenten voelen om succesvol te moeten zijn. Het doel van het onderzoek is niet om de focus op het probleem te leggen, maar juist om constructieve oplossingen aan te dragen: een flexibelere invulling van het onderwijspad en meer ruimte voor ontplooiing kunnen hier mogelijk aan bijdragen. Excellentie Het ISO is in 2014 een onderzoek gestart naar excellentie. Met het afronden van de Sirius subsidies is de toekomst van excellentieprogramma’s in het hoger onderwijs op een uitdagend punt gekomen: gaan deze programma’s hun doorgang vinden, wordt het geïntegreerd in het reguliere onderwijs? In november is het ISO mee geweest naar het excellentiecongres in Denver (VS). Een groep van meer dan 40 Nederlanders, afgevaardigden van onder andere platform bètatechniek en instellingen waren hierbij aanwezig. Het ISO heeft gedurende dit congres continu het studentgeluid laten horen. Input vanuit het congres over onderwijs waarbij talentontwikkeling van studenten voorop staat is gebruikt voor de afronding van het onderzoek en de start van het position paper over excellentie.
22
Jaarverslag | 2014
Intern beleid Communicatie en zichtbaarheid Het ISO heeft in 2014 verdere stappen gemaakt in de zichtbaarheid naar buiten en de informatievoorziening naar de lidorganisaties. Zo is de website www.iso.nl verder uitgebreid, waarbij het ISO onder andere als eerste organisatie de Pathfinder van de Nuffic29 op de website heeft onder gebracht. Deze tool geeft informatie aan internationale studenten over studeren in Nederland. Tot slot is er een ISO-nieuwsbrief ontwikkeld die in de eerste twee weken al ruim 100 aanmeldingen had. Voor de informatie aan de lidorganisaties is er een besloten deel aan de website toegevoegd. Op dit deel kunnen de lidorganisaties alle informatie, zoals Kamervragen, beleidsstukken en onderzoeken per onderwerp vinden. Ook kunnen de lidorganisaties geïntegreerd de agenda’s van de Kamerdebatten en de vergaderingen van ESU inzien en de bijeenkomsten live volgen. Eind 2014 is een forum toegevoegd aan deze Achterkamer. Hier kunnen lidorganisaties met elkaar kennis en best-practices uitwisselen.
De besloten achterkamer waar lidorganisaties informatie over relevante activiteiten en dossiers kunnen vinden, delen en vragen. Eind 2014 is hard gewerkt aan het optimaliseren van de zoekprocedure van het ISO naar een nieuw bestuur. Hiertoe is een tijdloos ‘zoekboekje’ ontworpen met informatie over een bestuursjaar. Dit heeft eraan bijgedragen dat gedurende het hele jaar mensen geworven kunnen worden. Tevens is een film30 opgenomen waarin bestuursleden, medewerkers, lidorganisaties, Minister Bussemaker, D66
29 30
De Nuffic is de Nederlandse organisatie voor internationalisering in het hoger onderwijs www.iso.nl/bestuursjaar
23
Jaarverslag | 2014
Kamerlid Paul van Meenen en voorzitter van het College van Bestuur van Hogeschool Rotterdam Ron Bormans vertellen over het ISO. Deze film kan niet alleen worden gebruikt tijdens de zoekprocedure maar ook bij informeren over de organisatie ISO tijdens congressen, symposia etc. Interne organisatie Medewerkers voeren bij het ISO zowel inhoudelijke, organisatorische als secretariĂŤle werkzaamheden uit. De medewerkers zorgen voor de continuĂŻteit van de organisatie gezien zij langer bij het ISO werken dan het jaarlijks wisselend bestuur. De Wet Werk en Zekerheid maakt echter dat zij nog maar twee jaar een contract voor bepaalde tijd kunnen krijgen in plaats van drie jaar. Deze ketenregeling wijzigt per 1 juli 2015, maar in 2014 zijn al maatregelen getroffen. Zo hebben medewerkers meer hun eigen portefeuilles toegezegd gekregen waardoor zij gerichter de continuĂŻteit kunnen waarborgen. Binnen bezetting van het ISO heeft daarnaast een flink aantal plaatsgevonden. In verband met afstuderen en stages zijn in 2014 maar liefst zes medewerkers vertrokken. Hier zijn ook zes enthousiaste nieuwe medewerkers voor aangetrokken. In 2014 zijn wederom met de convenantpartners een aantal constructieve overleggen gevoerd. Tevens is er met hen halverwege 2014 een besturendag georganiseerd bij PricewaterhouseCoopers (PWC). Deze dag stond in het teken staan van de maatschappelijke meerwaarde van het doen van een bestuursjaar en dit op de kaart zetten bij hogescholen en universiteiten, overheid en bedrijven. Lidorganisaties Het ISO is blij te kunnen melden dat in 2014 de studentenraad van de Hogeschool Zeeland door de AV verwelkomd is als nieuwe aspirant lidorganisaties en de CSR van de Radboud Universiteit door de AV is aangenomen als volwaardig lidorganisatie. Ook zijn in 2014 verdere stappen gemaakt in het ondersteunen en versterken van zijn lidorganisaties. Zo vond in de eerste helft van 2014 een druk bezochte Terugkomdag en een Campagnetraining plaats. In de tweede helft van 2014 organiseerde het ISO een professioneel inwerkweekend en een best practicedag. In alle trainingen hebben lidorganisaties onder andere hun medezeggenschaps-vaardigheden en kennis kunnen vergroten. In 2014 is voor het eerst begonnen met het organiseren van innovatielabs, waar studenten uit een bepaalde studentenstad brainstormen over een actueel onderwijsonderwerp. In Wageningen en Delft hebben de eerste twee innovatielabs plaatsgevonden, het waren twee succesvolle brainstorms over digitalisering & internationalisering31 en ondernemerschap32. De kennis uit de innovatielabs is meegenomen naar het ISO voor diverse argumentaties. Daarnaast heeft het ISO eind 2014 voor het eerst een 31 32
http://www.iso.nl/nieuws/isos-innovatielab-met-oras-en-vssd-delft/ http://www.iso.nl/nieuws/isos-innovatielab-met-veste/
24
Jaarverslag | 2014
landelijke trainingsdag 33 georganiseerd waarbij ook decentrale medezeggenschapsraden welkom waren. De middag was druk bezocht en is goed geëvalueerd. Ten slotte is in 2014 in een werkgroep, samengesteld met afgevaardigden van de lidorganisaties en het bestuur, kritisch gekeken naar de aanmeldingsprocedure en criteria voor mogelijke nieuwe lidorganisaties. De aanbevelingen uit de werkgroep zijn door de AV aangenomen. Interne netwerk In 2014 is het ISO begonnen met het beter in kaart brengen van de kennis binnen de Vereniging Reünisten ISO (VRISO), de vereniging waarin oud-bestuurders en oud-medewerkers van het ISO georganiseerd zijn. Dit jaar is naast de vertrouwde borrels ook goed in kaart gebracht door middel van een enquête welke werkzaamheden VRISO-leden op dit moment doen en op welke manier zij nog een bijdrage willen leveren aan de ondersteuning van het ISO. Deze informatie is direct ingezet bij verschillende activiteiten van het ISO, zoals de sollicitatieprocedure, de inwerkperiode van het nieuwe bestuur en het inwerkweekend voor lidorganisaties. Meerdere VRISO’ers hebben zitting genomen in de sollicitatiecommissie vanwege hun ervaring op het gebied van Human Resource Management en selectieprocedures. Daarnaast geeft een aantal leden van de VRISO-trainingen aan het nieuwe bestuur. Het kennisnetwerk van het ISO is daarmee versterkt. Landelijk Studenten Rechtsbureau In de eerste helft van 2014 heeft het ISO samen met het LSR een verdere professionaliseringsslag gemaakt in de onderlinge samenwerking. Middels een meer concrete taakstelling en afbakening van het doel is tot een samenwerking gekomen waarbij de ondersteuning van lokale rechtswinkels en het juridisch informeren van individuele studenten in kwaliteit kan stijgen. In de tweede helft van 2014 is de nieuwe samenwerking van start gegaan. Op verschillende onderwerpen zijn de taken uiteengezet. Deze taken zijn
33
Trainingen aan lokale rechtswinkels, gericht op versterking en verbetering van het functioneren als rechtswinkel; Inhoudelijke seminars op het gebied van onderwijsrecht; De organisatie van kennisdeling door opzetten en beheren digitale toegankelijk platform voor vakinhoudelijke informatie; Het bieden van informatiepunt voor individuele student over onderwijszaken en rechtspositie; Het verzorgen van inhoudelijke informatie voor ISO over actualiteit.
http://www.iso.nl/trainingsdag/
25
Jaarverslag | 2014
In 2014 is door de samenwerking tussen het ISO en LSR veel bereikt. Zo is een knelpuntennotitie gepubliceerd die de start werd van een landelijke discussie over de rechtspositie van de student. Er vond collectieve belangenbehartiging plaats voor de studenten van de Bachelor Medische Hulpverlening die ondanks vele beloftes geen BIG registratie kregen waardoor ze geen stage konden lopen. Verder is er een vraag- en antwoordmodel op de website over de rechtspositie van studenten ontwikkeld en aan het eind van het jaar is de hernieuwde samenwerkingsvorm tussen het ISO en het LSR voor het eerst tussentijds geĂŤvalueerd. Beide organisaties zijn tevreden over de vernieuwde samenwerking.
26
Jaarverslag | 2014
Bijlage 1: Lidorganisaties en partners: Lidorganisaties Het ISO had 31 december 2014 de volgende 34 lidorganisaties inclusief twee aspirant leden: 17. 1. AAC, Roosevelt Academy 18. 2. ASVA Studentenunie 19. 3. Christelijke Hogeschool Ede 20. 4. CMR Avans Hogeschool 21. 5. CMR Fontys Hogescholen 22. 6. CMR Hogeschool Arnhem en Nijmegen23. 7. CMR Hogeschool InHolland 24. 8. CMR Hogeschool Rotterdam 25. 9. CMR Hogeschool van Amsterdam 26. 27. 10. CMR Hogeschool Windesheim 28. 11. CMR Saxion Hogescholen 29. 12. CMR Stenden University 30. 13. CSR Universiteit van Amsterdam 31. 14. DOPE, Maastricht University 32. 15. Erasmus Universiteit Rotterdam 33. 16. Front, Tilburg University 34.
Groep-ĂŠĂŠn, TU Eindhoven Hogeschoolraad Haagse Hogeschool HSV, Hanzehogeschool Groningen Lijst Calimero, Rijksuniversiteit Groningen MUST, Hogeschool Utrecht Studentenraad OU, Open Universiteit ORAS, Technische Universiteit Delft SAM, Tilburg University SGL, Universiteit Leiden SOG, Rijksuniversiteit Groningen Universiteitsraad, Universiteit Utrecht UReka, Universiteit Twente USR Radboud Universiteit Nijmegen VeSte, Wageningen University VSSD VUSO, Vrije Universiteit Aspirant lid SR Hogeschool Leiden Aspirant lid SR Hogeschool Zeeland
De lidorganisaties op het jaarlijkse inwerkweeekend
27
Jaarverslag | 2014
Convenantpartners Het ISO kende op 31 december 2014 zes convenantpartners: 1. AIESEC Nederland - internationaal stage- en vrijwilligersbureau voor studenten; 2. ESN (Erasmus Student Network) - internationale studentenorganisatie ten behoeve van uitwisselingstudenten; 3. Integrand - organisatie ter bevordering van bedrijfsvaardigheden onder wostudenten; 4. LKvV (Landelijke Kamer van Verenigingen) - overkoepelend orgaan van studentengezelligheidsverenigingen; 5. SSN (Studentensport Nederland) - overkoepelend orgaan voor sportbonden en lokale sportraden; 6. UniPartners - Consultancybureau voor universitaire studenten. Overige samenwerkingsverbanden Om zijn taken goed uit te kunnen oefenen, is het ISO samenwerkingsverbanden aangegaan. Het ISO heeft zitting in een aantal besturen en is lidorganisatie van een aantal andere organisaties. Onderstaande lijst is niet uitputtend en geeft slechts de meest belangrijke samenwerkingsverbanden weer. 1. Stichting Studentenzorgverzekering ISO/LSVb, het ISO levert bestuursleden; 2. Stichting Studiekeuze123, het ISO levert één bestuurslid; 3. European Students’ Union (ESU), het ISO is aangesloten bij de ESU; 4. Nationale Jeugdraad (NJR), het ISO is aangesloten bij de NJR; 5. Neth-ER (geassocieerd lidmaatschap).
twee
Vaste gesprekspartners Als lobbyorganisatie is het voor het ISO van belang om vaak om de tafel te zitten met de verschillende spelers in het Hoger Onderwijs. De belangrijkste gesprekspartners hierin zijn: 1. 2. 3. 4.
28
Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap; Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU); Vereniging Hogescholen; Commissie Hoger Onderwijs van de Tweede Kamer.
Jaarverslag | 2014
Bijlage 2: Organogram De vereniging ISO heeft als hoogste orgaan de Algemene Vergadering (AV). De lidorganisaties zoals in bijlage 1 opgenomen vormen gezamenlijk de AV die in 2014 naar verwachting vijf maal bij elkaar komt. Het Dagelijks Bestuur legt verantwoording af aan de AV. De Raad van Toezicht adviseert de AV gevraagd en ongevraagd over het door het bestuur gevoerde financiĂŤle en personele beleid. De Raad van Toezicht vergadert in 2014 enkele weken voorafgaande aan de AV. De Raad van Advies adviseert het Dagelijks Bestuur gevraagd en ongevraagd over het door het bestuur gevoerde beleid.
Organogram ISO
Raad van Toezicht
Algemene Vergadering
Medewerkers
29
Raad van Advies
Dagelijks Bestuur
Landelijk Studenten Rechtsbureau
Jaarverslag | 2014
Bijlage 3 Position papers en onderzoeken Position papers In 2014 heeft het ISO de volgende position papers geschreven34:
Position paper Bologna Position paper accreditatie Position paper toelating hoger onderwijs Position paper investeringen in het hoger onderwijs Position paper internationalisering Position paper digitalisering Position paper flexibilisering Position paper studentassessoren Position paper excellentie **
** Met deze position papers is een start gemaakt, naar verwachting zullen ze in 2015 worden afgerond. Daarnaast zijn zes position papers in het Engels vertaald zodat deze ook te gebruiken zijn voor internationale studenten en in internationale discussies bij o.a. ESU. Onderzoeken In 2014 heeft het ISO de volgende onderzoeken gedaan:
Risico’s rondom de studiekeuzecheck – niet werven maar voorlichting Aan de slag! – notitie over aansluiting op de arbeidsmarkt Studiesucces – een nieuwe definitie Prestatieafspraken ho – ISO en LSVb onderzoeken de effecten De student centraal – knelpuntennotitie over de rechtspositie van studenten Onderzoek excellentie Sucstress – de stress om succes Aansluiting hoger onderwijs – de laatste stap Meer transparantie bij decentrale selectie – het belang van een framework Kwaliteit in studiebegeleiding – het verschil maken ** Blik op de toekomst – een onderzoek naar de taak van opleidingen voor een goede aansluiting van het ho op de arbeidsmarkt/maatschappij **
** Met deze onderzoeken is een start gemaakt, naar verwachting zullen ze in 2015 worden afgerond.
34
Alle afgeronde position papers zijn goedgekeurd door de AV
30
Jaarverslag | 2014
31
Jaarverslag | 2014
Auteurs Sanne de Jager Yvonne Rouwhorst Aart Claassens Rosanne Broekhuizen Ontwerp Jasper Sonderen Over ISO Het Interstedelijk Studenten Overleg is de grootste landelijke studentenorganisatie en behartigt de belangen van studenten uit het hoger onderwijs. Bij het ISO zijn 34 (aspirant) lidorganisaties en zes convenantpartners aangesloten, die samen ruim 688.000 studenten vertegenwoordigen. Het ISO is vaste gesprekspartner van onder andere het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de politieke partijen en de koepels van universiteiten en hogescholen.
32
Jaarverslag | 2014