Veiligheidsnieuws nr. 2 2017

Jaargang 49 Nummer 02 | 2017

10 15 24 26

Weg met weggooien

Een heldere kijk door kennis & veiligheid Voorkom gehoorschade door lawaai “Medewerkers zijn slim genoeg zelf te bedenken hoe iets veiliger of beter kan.�

www.intersafe.eu

Voorwoord

ROL IN DE KETEN De eerste vernieuwde editie van het Veiligheidsnieuws is goed ontvangen. We hoorden positieve reacties én puntjes die nog verder ontwikkeld kunnen worden. Zo blijven we continu verbeteren.

De inhoud van dit Veiligheidsnieuws is opgebouwd op basis van de stappen van de Safety Circle. Het midden van de cirkel is donkerblauw. Donkerblauw staat voor fundamentele onderwerpen die voor onze branche gelden. Het begint met kennis; kennis van de branche, ontwikkelingen, stakeholders en wetgeving.

Daarom verwijs ik u graag naar het artikel over ‘Meerwaarde bieden door kennis’. Natuurlijk zijn wij trots op onze CPO Oscar Breure die als voorzitter van de Vereniging Veilig en Gezond Werken (VVGW, voorheen AVAG) het belang van samenwerking in de keten benadrukt.

Dit belang vindt u ook terug in onze publicaties over circulariteit. Waarbij het niet alleen gaat over het recyclen van kleding of schoeisel, maar over ieder zijn rol in de gehele keten. Maatschappelijke verantwoorCiska van der Garde

delijkheid en duurzaamheid zijn steeds actuelere onderwerpen. Zowel op het gebied van het milieu, maar ook sociale verantwoordelijkheid en dat binnen de kaders van de wetgeving. In het artikel over voetbescherming (donkergroen) informeren wij u over het toepassen van de wetgeving.

Van betrokkenheid naar eigen verantwoordelijkheid Maar hoe zorgen we nu dat iedereen zijn of haar ‘rol in de keten’ pakt? Alleen het geven van kaders vanuit de wetgeving is niet voldoende. De kracht zit in het individu. Daarom moeten maatregelen en middelen persoonsgebonden worden ingezet, afgestemd op het individu.

In de artikelen met lichtblauw in de kop leest u over de keuze voor persoonlijke beschermingsmiddelen.

De lichtgroene artikelen vertellen u vervolgens meer over hoe deze op personen afgestemde beschermingsmiddelen, zoals veiligheidsbrillen, bij de juiste persoon terecht komen. In het eerste artikel leest u over de functie van logo’s op bedrijfskleding. Heeft u er wel eens aan gedacht dat deze ‘verpersoonlijking’ van werkkleding betrokkenheid tot gevolg heeft? In het interview met Heineken leest u hoe deze betrokkenheid daadwerkelijk wordt omgevormd naar eigen verantwoordelijkheid. Buiten dit praktijkvoorbeeld, welke rood is gekleurd, leest u in het geelgekleurde artikel over de werking van ons brein achter ons gedrag. En dan is de cirkel weer rond, letterlijk en figuurlijk.

Ik wens u veel leesplezier!

ng

ed

rag

Cu l

Nulmeting Cultuur en gedrag

Onderhoud en keuring

1

Integral Safety & Health Circle

Training/ toolbox

De Integral Safety & Health Circle

Verdiepend onderzoek

Wij zijn er van overtuigd dat veiligheid veel meer is dan het verstrekken van kwa-

1 1

het creëren van een zo veilig mogelijke werkomgeving voor uw medewerkers, is een aanpak ontwikkeld die wij onze ‘Integral Safety & Health Circle’ noemen.

Product specificatie

Met behulp van deze cirkel kunt u bepalen op welk vlak u verder kunt ontwikke-

en

Product selectie

Lever- en uitgifteproces

litatief hoogwaardige persoonlijke beschermingsmiddelen. Om u te helpen met

Taak risico analyse

Spe cifi ca t ie

len om een veilige werkomgeving te creëren die leidt tot minder ongevallen en TCO-reductie.

se

Bestelproces

ie

Bestel- en u i t gift epr oc es

ing en onde tie, keur rhou truc d Ins

Nu lm et ing

ct le

tu

e ur

2 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

INHOUD 5 De impact van integrale benadering 6 Meerwaarde bieden door kennis 10 Weg met weggooien 15 Een heldere kijk door kennis & veiligheid

Weg met weggooien

10

Het doel van de Rijksoverheid is Nederland 100% circulair in 2050. Een ambitieus plan waar Intersafe samen met specialist FBBasic en vier kledingen schoenenleveranciers al aan werkt.

16 Het belang van toolhandling op hoogte Veilig werken zonder het gevaar van vallend gereedschap

18 Kies de juiste veiligheidsschoen Goed uit de voeten met CE-gemarkeerde bescherming

21 Unieke manier van werken:

Een heldere kijk door kennis & veiligheid Na de succesvolle uitrol bij alle Pearle opticiens in Belgie, kunnen nu ook de Belgische klanten worden aangesloten op de Employee Safety Manager.

Veiligheid binnen handbereik met Clic-It Pro

15

22 Leidraad en valkuilen bij gedragsverandering 24 Voorkom gehoorschade door lawaai Keuze, gebruik en onderhoud van gehoorbeschermers

26 Gerrianne Veenstra, Manager SHE Heineken: “Medewerkers zijn slim genoeg zelf te bedenken hoe iets veiliger of beter kan.”

29 Productnieuws

Voorkom gehoorschade door lawaai

24

Een fittest voor gehoorbescherming is wettelijk niet verplicht, maar er zijn drie belangrijke redenen om de fittest wel te doen.

COLOFON

Vakblad voor veilig en gezond werken Uitgave van Intersafe Groeneveld B.V. Postbus 86, 3300 AB Dordrecht T +31 (0)78 618 14 00 F +31 (0)78 652 46 05 www.intersafe.eu Eindredactie namens Intersafe Tessa Antonisen | Inge Spier | Ciska van der Garde Fotografie Quintalle Nix Photography | B-Total Ontwerp Bataafsche Teeken Maatschappij Tekst Groesbeek MC | Van der Vliet Communicatie | Vincent Wibier | Junxion Productie en druk Dekkers - van Gerwen Oplage 15.000 exemplaren Voor de foto’s en advertenties wordt regelmatig gebruik gemaakt van fotomodellen in gefingeerde werksituaties. Wij zijn ons bewust van het feit dat de personen in kwestie niet altijd 100% voldoen aan de wettelijke voorschriften.

Wij informeren u over de beste, meest nauwkeurige, methode.

“Medewerkers zijn slim genoeg zelf te bedenken hoe iets veiliger of beter kan.”

“Ze zijn soms wat negatief, maar dat betekent juist dat ze heel betrokken zijn!

Luister dus goed naar ze.”

26

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 3

| Advertentie |

Is uw personeel goed beschermd?

40%

van de werknemers kiest de verkeerde PBM’s of gebruikt deze verkeerd.

Bron: Brits HSE-onderzoeksrapport RR720 over het gebruik van gehoorbescherming met de titel ‘Real world use and performance of hearing protection’.

Preventie-medewerkers en werkgevers hebben de plicht om werknemers de juiste beschermingsmiddelen en training te bieden.

Het kan moeilijk zijn op dit gebied de consistentie te bewaren, wat het arbeidsproces kan hinderen.

Waarom partner worden van 3M? 3M levert overal ter wereld een breed en gespecialiseerd assortiment PBM’s om de gezondheid en veiligheid van uw werknemers te kunnen waarborgen.

Wij kunnen op maat gemaakte hulp bieden zodat uw werknemers optimaal beschermd zijn:

Science of Safety

Selectie

Training

Validatie

Hoe kan 3M u helpen?

Ga naar: www.3MSafety.nl/sos

Tekst: Cyril Litjens

ng

ed

rag

Nu lm et ing

Cultuur en gedrag

1

Onderhoud en keuring

deskundige. Hij is verantwoordelijk voor

1

Integral Safety & Health Circle

Training/ toolbox

Veiligheidskundige en Arbeid & Organisatie

Verdiepend onderzoek

1

benadering van Intersafe.

Elke editie behandelt hij een onderwerp uit de

Product specificatie

‘Integral Safety & Health Circle’.

Cyril Litjens

en

Product selectie

Lever- en uitgifteproces

diensten die passen binnen de integrale

Taak risico analyse

Spe cifi ca t ie

ing en onde tie, keur rhou truc d Ins

Cyril Litjens is gecertificeerd Hoger

Nulmeting

Cu l

tu

e ur

se

DE IMPACT VAN INTEGRALE BENADERING ct le

Bestelproces

ie

Bestel- en

uitg ifte p ro ce s

Onze integrale aanpak wordt door onze relaties gewaardeerd. In de reacties die ik krijg, wordt de meerwaarde en het onderscheidend vermogen ten opzichte van onze concullega’s (h)erkend. In dit artikel vraag ik aandacht voor het bedrukken van bedrijfskleding door onze printshopmedewerkers.

Juist hun vakmanschap maakt of een bedrukking bijdraagt aan de uitstraling van uw bedrijf bij het veilig en gezond uitvoeren van uw werkzaamheden.

Bij het uitleveren van individuele pak-

belangrijkste redenen, want je maakt

dit altijd eerst afgestemd met de aan-

ketten met persoonlijke beschermings-

heel zichtbaar dat je bij de uitvoering

vrager. Wij helpen u de beste positie(s)

middelen (pbm), ontvangen wij steeds

de organisatie vertegenwoordigt waar-

van de logo’s of letterbedrukking te

vaker het verzoek om bedrijfskleding,

voor je werkt. Dit draagt bij aan het

bepalen, zodat het ook past in het

helmen of andere pbm te bedrukken.

veiligheids- en kwaliteitsbewustzijn van

geheel en bijdraagt aan de uitstraling

De bedrukkingsvraag bevat zowel

medewerkers.

die u wenst.

Onze Printshop bedrukt ongeveer

bedrijfs­logo’s als teksten.

Een andere belangrijke reden om een

1600 kledingstukken per dag. Het

De waarde van bedrukking bedrijfskleding

logo of tekst op bedrijfskleding te

bedrukken vraagt om vakmanschap

plaatsen, is dat anders de kleding als

van onze medewerkers. Dit proces

De mogelijke toegevoegde waarde

verkapte vorm van loon gezien wordt

vraagt om een nauwkeurige en

van het bedrukken van de pbm wordt

door de belastingdienst. De belasting-

beheerste uitvoering. De collega’s

vaak onderschat. Denk bijvoorbeeld

dienst heeft als eis gesteld dat bedrijfs-

van de Printshop zien er dan ook

aan ‘herkenbaarheid’. Herkenbaarheid

kleding voorzien moet worden van

zelf op toe dat het eindresultaat leidt

op onder andere een bouwplaats,

een logo met een minimaal formaat

tot een tevreden drager.

waar verschillende contractors samen-

van 70 cm (of twee logo’s van ieder

Zij zijn zich ervan bewust, dat hun

werken, is essentieel voor efficiënte

35 cm2). Dit geldt per kledingstuk.

betrokkenheid maakt dat de eind­

2

gebruikers met trots het logo van hun

communicatie. Met een duidelijk bedrijfslogo op de werkkleding, zie je

Printshop vakmanschap

direct welke contracterende partijen

Als de Printshop van Intersafe het ver-

samenwerken en wie je moet aanspre-

zoek krijgt pbm te bedrukken, wordt

organisatie kunnen dragen.

ken voor een bepaalde vraag of opdracht.

Meer informatie?

Daarnaast creëer je met het dragen van

Contactpersoon: Cyril Litjens, Safety Business Manager

een logo (on)bewust betrokkenheid bij

M +31 (0)6 511 85 548 of E c.litjens@intersafe.eu

de drager. Dit is voor mij één van de

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 5

Specificatie en selectie

MEERWAARDE BIEDEN DOOR KENNIS

Tekst: Walter Baardemans

Branchevereniging AVAG veranderde haar naam in Vereniging Veilig en Gezond Werken. De nieuwe voorzitter Oscar Breure wil met zijn leden nieuw beleid vormgeven om fabrikanten, importeurs en distribiteurs van persoonlijke beschermingsmiddelen (pbm) te ondersteunen in wetgeving, marktpositie en opleiding. “Je kunt niet van de eerste de beste handelaar een container handschoenen kopen.”

“De naam AVAG was behalve bij onze 48 leden

leden aan ons te kunnen binden. Het gaat niet

niet erg bekend. Als je AVAG.nl intikt, krijg je een

om het vernieuwen om het vernieuwen, maar het

website over glastuinbouw. We willen als vereni-

geeft nieuw elan. En dat is nodig, want in de

ging in de toekomst als platform voor alle betrok-

wereld van pbm gebeurt zo veel.”

ken partijen optreden. Die professionaliseringsslag

Oscar Breure

was al ingezet. Nu kiezen we ook voor een nieuwe

Kennisdeling

naam: Vereniging Veilig en Gezond Werken. Dat

“De branchevereniging staat ervoor de belangen

geeft precies aan waar wij ons als brancheveren-

van haar leden beter te behartigen dan individuele

ging voor fabrikanten, importeurs en distribiteurs

leden dat kunnen”, zegt Breure. Kennis voor leden

van pbm voor inzetten”, zegt Oscar Breure.

en door leden is daarbij het belangrijkst. “Bij onze

Breure is sinds november de nieuwe voorzitter

leden zit veel kennis. Die deskundigheid willen we

van de Vereniging Veilig en Gezond Werken.

meer gebruiken. We verwachten dat onze leden

“De branchevereniging staat ervoor de belangen van haar leden beter te behartigen dan individuele leden dat kunnen.”

hun kennis op specifieke terreinen gaan delen in de vereniging, zodat we daar als branche beter van worden. Daarin willen we ook nadrukkelijk samenwerken en optrekken met de overheid.”

Door de kennisdeling tussen de brancheleden moet de vereniging voor alle leden meerwaarde bieden. Breure: “Als branchevereniging willen

Naast de nieuwe naam, krijgt de vereniging een

wij dat onze leden veiligheid beter verkopen dan

nieuw logo, een nieuwe huisstijl en een nieuwe

niet-leden. Iedereen verkoopt tegenwoordig pbm.

website. En er komt nieuw beleid. Breure: “Het

Bij elke doe-het-zelf winkel kun je een stofmasker

mag allemaal wat sprankelender en eigentijdser

kopen. Maar er zijn helaas nog steeds veel pro-

om leden en andere partijen beter te kunnen

ducten die niet gecertificeerd zijn of waar iets

informeren. We hopen op die manier nog meer

schort aan de certificering. Het kennisniveau is

6 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Specificatie en selectie

niet overal even groot. Onze leden kunnen zich

De nieuwe wet schrijft voor dat alle Notified Bodies

onderscheiden met hun kennis, zodat er goede

in Europa, de keuringsinstanties die per land pbm

keuzes gemaakt worden bij de inkoop. En onze

keuren en fabrikanten certificaten afgeven, pbm

leden, werkgevers en werknemers als eindgebrui-

op duidelijkere wijze moeten gaan keuren. Op dit

ker, goed kunnen blijven adviseren. Daarom

moment bestaan daar nog wel eens verschillen

hameren we zo op opleiding.”

tussen. Nu kan een product in het ene land wel en in een ander land niet goedgekeurd worden.

Veranderingen

“Daarom is de wetgeving in Europa gelijk getrok-

Volgens Breure verandert er veel rondom pbm.

ken en worden alle Notified Bodies op dit moment

Door nieuwe technieken krijgen producten veel

opnieuw geaccrediteerd volgens de PBM-

meer mogelijkheden, zoals warmtesensoren in

verordening 2016-425. Er zijn op dit moment nog

kleding en verkleurende labels op filters bij adem-

interpretatieverschillen en dat maakt het lastig.”

bescherming die aangeven dat het product ver-

De verwachting is dat 70 procent van de Notified

vangen moet worden. “Deze ‘smart-pbm’ maken

Bodies aan het eind van dit jaar geaccrediteerd

het mogelijk om beter in te spelen op behoeften

zullen zijn, de rest begin 2018. Breure: “Dat moet,

van klanten”, aldus Breure.

want voor 21 april 2019 moeten alle certificaten van pbm die volgens de oude richtlijn 89/686/EG

Tegelijk veranderen leveranciers, zegt hij. “Grote

afgegeven zijn, opnieuw afgegeven worden. De

marktspelers hebben veel kleinere leveranciers

grote zorg is of dat allemaal voor die datum gaat

overgenomen en leveren nu het hele pakket

lukken.”

beschermingsmiddelen van top tot teen. Andere partijen specialiseren zich juist. En er is toenemende

Certificaten

globalisatie in de markt, met minder lokale spelers.

Volgens Breure zijn er naar schatting 400.000

Helmen en adembescherming worden vrijwel

certificaten in omloop. Een deel van de producten

helemaal niet meer in Nederland gemaakt. Dat

uit de markt vervalt, maar zo’n 300.000 producten

komt voor een groot deel uit het ‘Verre Oosten’.

moeten een nieuw certificaat krijgen. “Als een

De kwaliteit kan best goed zijn; In sommige inno-

product voldoet aan de laatste geharmoniseerde

vaties loopt Azië voorop. Maar je moet het wel goed controleren en weten waar een product op basis van Europese regelgeving aan moet voldoen.

En de klant-kant verandert, signaleert Breure.

“Zware industrie heeft het moeilijk in Nederland.

“Nu kan een product in het ene land wel en in een ander land niet goedgekeurd worden.”

Andere sectoren, zoals de logistiek, groeien. Er is in die sector behoefte aan schoenen en hand-

productnorm, kan het een papieren transactie

schoenen, maar daar raak je geen zware adem-

zijn, maar het moet wel opnieuw worden afgege-

bescherming kwijt. Er is een verschuiving in het

ven. Daarnaast zijn er ook producten die nog

marksegment.”

volgens oudere normeringen zijn gecertificeerd.

Die producten moeten hertest worden volgens de

PBM-verordening

laatste stand der techniek. Dat is een uitdaging,

Naast deze marktontwikkelingen staat er belangrijke

want daar is, zo wordt ingeschat vanuit de branche-

nieuwe wetgeving voor de deur. Per 21 april 2018

organisaties, weinig tijd voor. Dat kan een probleem

treedt een belangrijk deel van de PBM-verordening

worden in de markt.”

(EU) 2016-425 verder in werking, met de periode

Breure juicht de nieuwe eisen wel toe. “Straks

tussen 21 april 2018 en 21 april 2019 als over-

weet je dat je met meer zekerheid met veilige

gangsperiode. “Die 12 maanden lijkt genoeg tijd,

producten werkt. Certificaten moeten ook om de

maar er is nog een hoop werk te verrichten voor

vijf jaar worden herzien volgens de laatste norm.

alle Notified Bodies en overige marktpartijen.”

Dat is goede business voor de Notified Bodies,

>>

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 7

| Advertentie |

goed GEINFORMEERD goed BESCHERMD meteen OP VOORSPRONG

DE REGELS VERANDEREN. NEEM METEEN VOORSPRONG. De nieuwe EN388-norm staat voor de meest radicale wijzigingen inzake mechanische handbescherming sinds de invoering ervan, ruim 20 jaar geleden. Ansell brengt u meteen op voorsprong met een toonaangevende reeks hulpmiddelen om de nieuwe regels snel te begrijpen en eenvoudig in te voeren.

Om de nieuwe materialen van de EN388-norm te ontvangen stuurt u een e-mail naar nieuwsbrief@intersafe.eu

Specificatie en selectie

ESF komt alle kennis van de Europese brancheverenigingen samen en horen we informatie over de nieuwste ontwikkelingen. Als branche­ >>

maar ze moeten het wel aan kunnen. Ik denk

vereniging zenden we die informatie terug naar

ook dat fabrikanten sommige producten uit het

onze leden. Ik wil ook graag de samenwerking

assortiment halen, om kosten te verminderen.

met onze Belgische zusterorganisatie Febelsafe

Dat kan ook.”

intensiveren om kennis te delen.”

(Bron: Vakblad Arbo nr 3 2017, Vakmedianet)

ESF Breure stelt dat met de nieuwe wetgeving duide­ lijker de rechten en plichten van fabrikant, impor-

Meer informatie?

teur en distribiteur worden neergezet. Maar er

Contactpersoon: Oscar Breure,

staat dus nog het nodige te doen. In Europees

CPO Intersafe en voorzitter VVGW

verband trekt de branchevereniging op in de

Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of

European Safety Federation (ESF), waar Rinus

E info@intersafe.eu

Brinks ons in Brussel vertegenwoordigt. Breure:

België: T +32 (0)15 423 320 of

“De ESF is de link naar de Europese Commissie

E info-b@intersafe.eu

en geeft veel input voor de aanpassingen. In de

| Advertentie |

Dé nieuwe standaard voor veilig werken: Elacin Universal ST24 Herbruikbare gehoorbescherming    

Verbetert de communicatie in lawaai Voorkomt akoestische isolatie Goede pasvorm voor iedereen Herbruikbaar en met koord

Verkrijgbaar als Single Pack (1 paar) of Multi Pack (32x Single Pack)

Geïnteresseerd?

Informeer bij uw vaste contactpersoon voor meer informatie over Elacin gehoorbeschermers.

Kijk voor meer informatie

elacin.com

Instructie, keuring en onderhoud

WEG MET WEGGOOIEN De wegwerpmaatschappij heeft z’n langste tijd gehad. Nederland 100% circulair in 2050, dat is het doel van de Rijksoverheid. Vooruitlopend op de slipstream van die ambitie, streeft Techniek, Bouw en Infraconcern (TBI) al geruime tijd naar verduurzaming van haar bedrijfskleding.

De doelstelling: 40% van het gewicht van de ingekochte bedrijfskleding circulair in 2017 en zelfs 100% in 2022. Een ambitieus plan waar Intersafe samen met specialist FBBasic en vier kledingen schoenenleveranciers graag aan meewerkt.

“Thermische recycling. Dat klinkt mis-

Van product naar proces

het begin vooral lag op de producten.

schien mooi, maar het is niets meer

Dat vliegwieleffect was precies wat TBI

“We benaderden schoenenfabrikant

dan verbranden van de kleding waarbij

voor ogen had. Duurzaamheid staat

Emma en kledingfabrikanten HAVEP,

warmte wordt teruggewonnen”, legt

traditioneel hoog op de agenda bij het

Schijvens en Tricorp. Al snel kwamen

Lynn Vanheule van Intersafe uit. “Het is

concern. Niet omdat de markt en de

we erachter dat alle fabrikanten indivi-

nu vaak de enige vorm van recycling.

overheid erom vragen, maar vooral van-

dueel al heel vooruitstrevend bezig

Dat moet en kan anders.” Als Business

uit het DNA van de organisatie en de

waren. En toen ook FBBasic erbij werd

Development Manager met ook corpo-

persoonlijke overtuiging van de mensen

betrokken, leerden we dat circulariteit

rate social responsibility in haar porte-

binnen TBI, legt Productgroupbuyer

vooral gaat over het proces, en niet

feuille, werkte ze daarom al enige tijd

Mané Pinto Rodrigues uit: “Wij zijn het

alleen over het product”, bekent Gert-

met Category Manager Gert-Jan van

aan de generaties na ons verplicht iets

Jan van Spanje. “Uit welke grondstoffen

Spanje en verschillende leveranciers

te doen. Daarom wilden we de markt

is een product opgebouwd, hoe haal je

aan recyclebare veiligheidskleding.

in beweging krijgen. We wilden voor

de producten terug, hoe zorg je dat het

“De samenwerking zorgt voor een vliegwieleffect.”

product op de juiste manier uit elkaar gehaald wordt, wat doe je met de onderdelen en grondstoffen, waar zitten de

Maar de duurzame doelstelling van TBI

retourstromen bijvoorbeeld geen con-

grootste kosten, enzovoort. Dat vergt

bracht alles in een stroomversnelling.

tainer van fabrikant X en een andere

een hele andere mindset.”

“Fabrikanten en partijen die los van

van fabrikant Y, maar één proces voor

elkaar bezig waren met circulaire ont-

alle ingenomen veiligheidskleding.

Stap voor stap

wikkelingen, werken nu samen aan een

Intersafe is de uitdaging aangegaan om

Vanwege de complexiteit van de circu-

generieke oplossing”, schetst Gert-Jan.

dat te faciliteren.” Een leerzaam traject

laire keten – van cradle to cradle – is het

“Dat zorgt voor een vliegwieleffect!”

voor alle partijen waarbij de focus in

goed dat de verschillende fabrikanten

10 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Instructie, keuring en onderhoud

samenwerken. “Ze versterken elkaar”,

helemaal rond is, vinden beide dames

en ontmanteling waarin juist mensen

vertelt Lynn Vanheule. Ook Mané Pinto

onverstandig. “Je moet ergens begin-

met afstand tot de arbeidsmarkt weer

Rodrigues signaleert dit: “Ieder heeft

nen”, vindt Mané Pinto Rodrigues.

een kans krijgen.” Naast het behoud

hetzelfde doel voor ogen. Ondanks de

“En het gaat misschien met kleine stap-

van grondstoffen beperkt inname van

soms verschillende belangen, is ieder-

jes, maar met iedere stap komen we

bedrijfskleding ook risico’s van bijvoor-

een bereid tot samenwerking. Dat is

dichter bij ons doel. Voorlopig is er al

beeld imagoschade. “Alles draait om

echt uniek! Samenwerking is ook van

12.000 kilo aan oude bedrijfskleding

bewustwording. We moeten het de

belang om volume te creëren. We moe-

ingezameld waar bijvoorbeeld isolatie-

dragers van de kleding daarom zo

ten de kosten over een aantal levens-

materiaal van is gemaakt.” Lynn is het

makkelijk mogelijk maken. We zijn

cycli inzichtelijk maken. De aanvangsin-

met haar eens. “Hoewel die producten

bezig met een goede retourlogistiek

vestering (kostprijs) is vaak iets hoger,

natuurlijk nog niet circulair zijn gefabri-

voor TBI waarin voor iedereen duidelijk

bovendien is de markt nog niet

ceerd, is het recyclen ervan een hele

is wat er met kleding en schoenen

gewend aan retourlogistiek met de

belangrijke stap in het transitiedenken.

moet gebeuren. Daarnaast loopt er

daarbij komende verwerking en integrale

Alleen de doener leert!”

een draagproef waarbij twintig proefpersonen onder andere een parka,

kosten.” “Natuurlijk helpt het dat TBI deze duurzame ambitie heeft en dus bereid

Draagproef

sweater, t-shirt, soft shell en overall

is te investeren in deze ontwikkeling.

Naast het duurzame aspect, heeft

dragen van gerecycled en geregene-

Maar toch proberen we de meerkosten

circulair denken nog meer voordelen.

reerd polyester en katoen. We zijn erg

zo laag mogelijk te houden”, verzekert

Gert-Jan van Spanje: “Denk aan social

benieuwd naar hun bevindingen!”

Lynn Vanheule. Dat veel bedrijven

return en werkgelegenheid. Er ontstaat

afwachten tot de cirkel straks letterlijk

een hele nieuwe keten aan sortering

Emma Safety Footwear Pascal van Ophoven, Marketing & Customer Service Manager: “Oude veiligheidsschoenen belanden nog steeds in de verbrandingsoven. Dat kan anders, vinden we bij Emma. Daarom deden we in 2015 op de A+A-beurs een ambitieuze belofte: ‘Binnen twee jaar introduceren we een schoen die voor het grootste gedeelte recyclebaar is.’ Je begint met het analyseren van je product. Welke componenten of grondstoffen zijn geschikt voor circulaire productie?

En welke moet je vervangen door een alternatief? De letters A, B, C en X geven de mate van recyclebaarheid aan.

A is perfect recyclebaar – denk aan rubber – en X praktisch niet, zoals PVC. Als je alle X’en in je product kunt vervangen door A’s en B’s, dan verdien je een Cradle to Cradle certificaat voor materiaalgebruik.

“De samenwerking met Intersafe is erg goed.

We zijn beide voorvechters van circulaire productie. FBBasic is optimaal ondersteunend vanwege hun knowhow.”

Zo vervangen we het PVC-labeltje met ons logo bijvoorbeeld door een rubberen variant. En daar houdt het wat ons betreft niet op. Ook toeleveranciers moeten hun productiewijze aanpassen. We willen in het vervolg niet langer leer dat met het milieuvervuilende chroom is gelooid, maar overstappen naar plantaardig gelooid leer.”

In oktober is het zover: op de A+A-beurs presenteren we de eerste vrijwel volledig circulaire veiligheidsschoen ter wereld! De grondstoffen en componenten krijgen een tweede leven in nieuwe schoenen of bijvoorbeeld als veters, in trapleuningen, tuinmeubilair, enzovoort. En natuurlijk introduceren we ook een nieuwe circulaire schoenendoos van karton met het FSC-label!’

Meer informatie: www.emmasafetyfootwear.com

>>

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 11

Instructie, keuring en onderhoud

>>

Circulaire productie Frans Beckers, oprichter en eigenaar FBBasic: “Als Urban Mining Company richten wij ons op het terugwinnen van grondstoffen door lineaire productie- en consumptiesystemen om te buigen naar circulaire systemen. Waarom? Om twee redenen: vanwege de milieudruk en de schaarste aan grondstoffen. Het is van de zotte dat alleen al aan de voorbereiding van een product vele milieuconsequenties kleven. Vooral door het winnen van fossiele grondstoffen.

Daarnaast worden grondstoffen, zeker in Europa, steeds schaarser. Als we als Europa een rol van betekenis willen blijven spelen, moeten we over grondstoffen beschikken. En herwinning zal de grootste bron moeten worden. We denken nu pas na over recycling als we een product in handen hebben. Dat moet anders. Van passieve naar actieve recycling. In de ontwerpfase al nadenken over gebruiksduur, hoe we het product uit elkaar halen en hoe we de componenten en grondstoffen opnieuw kunnen inzetten. Maar ook over een retoursysteem om de producten terug te halen. We moeten naar een compleet circulair model waaraan ook IT, logistiek en andere business- en beheersystemen gekoppeld zijn. Via materiaalpaspoorten en een grondstoffenbank koppelen we vraag en aanbod van secundaire grondstoffen aan elkaar. We zitten echt op een kristallisatiepunt. Er liepen al veel initiatieven maar partijen komen nu samen. Er lukt steeds meer. Ook de klassieke rol van distributeur evolueert. TBI biedt Intersafe de mogelijkheid een nieuwe rol te pakken en Intersafe grijpt die kans.

Mooi om te zien!”

HAVEP Vinsent Jansen, Productmanager HAVEP: “Circulair denken is niet alleen een keuze, maar ook een noodzaak. Je kunt je ogen niet sluiten voor de vervuiling van de textielsector en de problemen in de wereld. Het ontwikkelen van een nieuw businessmodel om deze problemen aan te pakken, is dan ook een uitdaging die we met beide handen aangrijpen. Onze ambitie: 90% van onze afzet circulair in 2025 volgens de principes en richt­ lijnen van Cradle to Cradle (C2C). We moeten als bedrijf nog veel stappen nemen. Denk aan doek-sourcing, design-for-recycle maar ook aan het verduurzamen van de interne processen in ons bedrijfspand. Het vergt transparantie en samenwerking in de totale supply chain. Leveranciers moeten mee en ook andere ketenpartners moeten aantonen dat ze een rol willen en kunnen spelen in de circulaire economie. Een ingrijpende maar nodige transitie. Wat hebben we al bereikt? In 2012 was HAVEP de eerste fabrikant ter wereld die een C2C werkkledinglijn introduceerde! We maken circulaire kleding

DUURZAAM IS NIET DROMEN MAAR DOEN

van 100% recyclebaar polyester en ontwikkelen doek en producten met zogeheten ‘Post consumer’ gerecyclede content. Daarnaast zetten we natuurlijk bij TBI de tencel/recycled polyester-­k waliteit in voor de workwear en protective wear modellen.

“De rol die Intersafe in deze case van TBI als ketenregisseur neemt, is prettig en zal met name richting de toekomst verder uitgebreid worden.”

Ook bieden we onze klanten een oplossing om oude werk­k leding in te zamelen ter recycling. Zo creëren we betrokkenheid en bewustwording. In september lanceert HAVEP een volledig duurzame tricot- en jeanslijn als aanvulling op ons bestaande HAVEP ® Attitude assortiment. Duurzaam wordt de standaard!”

Meer informatie: www.havep.com

12 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Instructie, keuring en onderhoud

Schijvens Jessy Littlejohn, International Sales Manager Corporate Fashion: “Duurzaamheid zit in ons DNA. Het is daarom onze ambitie om in 2020 alleen nog circulaire bedrijfskleding te leveren. We willen investeren in de toekomst om ons ruim 150 jaar oude familie­bedrijf weer C O R P O R AT E FA S H I O N

over te kunnen dragen aan de volgende generatie. Bovendien is het tijd dat de textiel­industrie verduurzaamt. Met slechts 3% recycling van textiel tegenover 30% plastic en 70% papier, metaal en hout, is de textielindustrie de tweede meest vervuilende sector ter wereld. De oplossing? Minder vervuilende materialen gebruiken. Maar nog beter: circulair produceren. We kleden de medewerkers van de Stayokay hostels bijvoorbeeld al in circulaire t-shirts, hooded sweaters en schorten van 50% afgedankte textiel en 50% gerecyclede petflessen. En in samenwerking met FBBasic hebben we nu 40% van onze klanten een voorstel gedaan om circulair te gaan werken. FBBasic organiseert de retour­ stroom en het sorteren van de kleding. Van de herbruikbare kleding wordt in Turkije nieuw gerecycled garen gemaakt. De grootste uitdaging? Invoerrechten in Turkije op gebruikte kleding en in Azië op gerecycled garen. De prijs van het eindproduct wordt daardoor hoger dan van niet-gerecyclede kleding. In een pilot voor de ECAP (European Clothing Action Plan) hebben we deze horde aangekaart. Ook heeft Schijvens met ongeveer zeventig anderen het IMVO-convenant getekend. We hopen dat uiteindelijk alle producenten volgen. Ons doel is namelijk: een eerlijke, schone en transparante textielindustrie!”

Meer informatie: www.schijvens.nl

Tricorp Willem Eimers, Key Account Manager: “Als toonaangevende speler in de werk- en bedrijfskleding vinden we het onze verantwoordelijkheid de textielafvalberg te verkleinen en de aarde, het milieu, de fossiele energie en grondstoffen te sparen. Onze kleding moet gemaakt worden volgens de principes van de circulaire economie.

Een significant deel van onze circulaire producten (Saved by Design / DA Inside) worden via upcycling al op een zo hoogwaardig mogelijk niveau in een grondstoffenkringloop opgenomen. Het streven is: 100% circulair in 2025. Essentiële schakels hierin zijn hoogwaardige recyclingtechnologieën en circulair ontwerpen (Design for Recycling & with Recycled).

Nieuwe kleding moet bestaan uit maximale hoeveelheden gerecyclede vezels zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit. Vanuit het European Clothing Action plan (ECAP)-project, introduceren we medio 2018 diverse nieuw ontwikkelde circulaire producten. Onder andere producten van post consumer recycled textiles en een voorraadproduct volgens het principe ‘closed loop’. Tevens loopt er draagproef met onze standaard workers, uitgevoerd in ‘Infinity’. Een polyester doek dat sterk, ademend, comfortabel en 100% hoogwaardig recyclebaar is. Stapsgewijs wordt zo een steeds groter deel van onze voorraadcollectie circulair. En voor kleding die niet op hetzelfde niveau terug te brengen is in de keten, bieden we een andere oplossing: Cliff. De kleding dient hierbij als grondstof voor producten ter vervanging van bijvoorbeeld hout of op olie gebaseerde kunststoffen in de bouw, infra en meubelindustrie. De transitie naar een circulaire textielketen vraagt om een nauwe samenwerking. We moeten de handen ineen slaan. Alleen dan kunnen we de circulaire ambities waarmaken.”

Meer informatie: www.tricorp.com

Meer informatie?

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 13

| Advertentie |

EMMA TAKES YOUR SAFETY AS SERIOUSLY AS YOU DO Hoe zwaar de omstandigheden ook zijn, EMMA heeft altijd een comfortabele veiligheidsschoen die de uitdaging aan kan. Bijvoorbeeld een stoere schoen voor de bouw, een elegante damesschoen voor de logistieke sector of een robuuste schoen voor de metaalindustrie.

BILLY MAXIMALE GRIP EN ZELFREINIGENDE GRIPFORCE® DUO-ZOOL VOETBESCHERMING RONDOM STERKE STALEN NEUS, VRIJWEL ONDOORDRINGBARE ZOOL VOCHTOPNAME EN -AFVOER RONDOM VOOR DROGE, ZORGELOZE VOETEN WATERAFSTOTEND

ANOUK EEN LICHTE DAMESSCHOEN ANTISLIP EN OPTIMAAL WENDBAAR GRIPFORCE® EASY TWIST STALEN NEUS BESCHERMING VUILAFSTOTEND DOOR MICROFIBER BOVENWERK

VULCANUS GESLOTEN VOORKANT VOOR MAXIMALE BESCHERMING, IDEAAL VOOR LASWERK VLAMVERTRAGEND LEREN BOVENKANT ANTISLIP GRIPFORCE® DUO LOOPZOOL

kijk op >> EMMASafetyfootwear.COM

EMMA adv algemeen_sectoren_170126d.indd 2

24-03-17 09:17

Bestel- en uitgifteproces

EEN HELDERE KIJK DOOR KENNIS & VEILIGHEID Het succesverhaal tussen Intersafe Belgium als gerenommeerde leverancier van veiligheids­ producten en Pearle Opticiens, als toonaangevende deskundige optiekketen, wordt niet onder stoelen of banken gestoken.

Maak van jouw sterkte een kracht

ook de overige 202 Belgische Pearle

om de controle over uw bestelling te

Opticiens winkels uitgerold. Zodat

bewaren. Antwoorden op vragen als;

Zij maakten van hun vakkennis een

uiteindelijk alle Pearle winkels met de

“Werd de bril al opgemeten bij een

sterkte en van hun sterkte, een kracht.

Employee Safety Manager werken.

Pearle Opticiens winkel naar keuze of wanneer zal de bril geleverd worden?”

Een kracht die ligt in het verdelen van kwalitatieve veiligheidsproducten volgens

Professioneel en transparant

liggen dankzij de Employee Safety

de Europese normeringen. Daar waar

De oogmeting die in de Pearle Opticiens

Manager binnen handbereik.

Pearle Opticiens haar kracht heeft in het

winkels deskundig wordt uitgevoerd,

correct aanmeten en het adviseren van

wordt dankzij de Employee Safety

En als u zich afvraagt wat te doen

het juiste montuur voor de brildrager. Dat

Manager sneller in behandeling geno-

wanneer een bril na enkele jaren vol-

maakt waarom deze combinatie resul-

men. Na controle van de ingevoerde

gens de Europese normen toe is aan

teert in een veiligere werkomgeving.

oog­meting en montuurkeuze bij Intersafe

vernieuwing? Ook dat is voor uw

Belgium, kan uw veiligheidsbril in bestel-

inkoopafdeling een fluitje van een cent.

208 Pearle winkels

ling voor productie. Dit digitale proces

De Employee Safety Manager houdt de

Intersafe Belgium en Pearle Opticiens

vereenvoudigt en versnelt uw bestelling.

geschiedenis van uw bestellingen bij.

Zo heeft u één overzicht van de veilig-

blijven investeren in vernieuwing en efficiënte processen. In het laatste

Bovendien kan de Pearle Opticiens

heidsbrillen die in uw bedrijf aan ver-

kwartaal van 2016, werd in België het

winkel altijd het bestelproces van A-tot-Z

nieuwing toe zijn.

startschot gegeven voor een geselec-

opvolgen. Ook als brildrager of bedrijf

teerde groep Pearle-testwinkels om

wordt u via e-mail geïnformeerd over

aan de slag te gaan met de Employee

de levertermijn van uw veiligheidsbril.

Meer informatie?

Safety Manager. Dit is de nieuwste ontwikkeling van Intersafe in de ver-

Controle

Contactpersoon: Uw Customer

eenvoudiging van het bestelproces van

Nu alle 208 Pearle Opticiens winkels de

Service medewerker

veiligheidsbrillen op sterkte.

bestellingen kunnen invoeren in de

België: T +32 (0)15 423 320 of

Employee Safety Manager, ontvangen

E info-b@intersafe.eu.

Na een succesvolle testperiode, waar-

de eerste bedrijven hun account.

Nederland: T +31 (0)78 618 14 00

bij Pearle Opticiens enthousiast rea-

Deze tool vereenvoudigt het inkoop-

of E info@intersafe.eu.

geerde op deze online tool, worden nu

proces en geeft u de mogelijkheid

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 15

Specificatie en selectie

HET BELANG VAN TOOLHANDLING OP HOOGTE Veilig werken zonder het gevaar van vallend gereedschap Werken op hoogte brengt specifieke risico’s met zich mee. Niet alleen voor de persoon zelf die op de hoogte aan het werk is, maar ook voor de medewerkers met vaste grond onder de voeten: wat gebeurt er als iemand op hoogte per ongeluk een stuk gereedschap laat vallen? Met DBI-SALA® Python Safety™ voorkom je dat je gereedschap tientallen meters naar beneden stort.

Vrijwel iedereen begrijpt dat het werken op hoogte

beneden diegene bevinden. Je moet er immers niet

gepaard gaat met het nemen van veiligheidsmaat-

aan denken dat iemand geraakt wordt door een

regelen. Hierbij denken de meeste mensen vaak

vallende schroevendraaier, hamer of moersleutel.

alleen aan de veiligheid van de persoon die op val komt, wordt ondervangen door persoonlijke

Vallend gereedschap vormt een groter risico dan je denkt

beschermingsmiddelen, zoals een harnas dat

In 2013 hebben in Nederland maar liefst 458.000

wordt verbonden met een ankerpunt. De primaire

werknemers te maken gekregen met een bedrijfs­

risico’s van een val worden hiermee afgedekt.

ongeval waarbij zij lichamelijk letsel of geestelijke

Maar sta je ook stil bij de secundaire gevaren?

schade opliepen. De risico’s die leiden tot het

hoogte aan het werk is. Het risico dat hij (of zij) ten

hoogst aantal dodelijke slachtoffers zijn het vallen Bij Intersafe staat het borgen van veiligheid op

van hoogte en contact met een bewegend object,

het werk voorop. Niet alleen de veiligheid van de

waaronder vallende voorwerpen

medewerker die op hoogte aan de slag is, maar

(bron: Arbeidsongevallenrapport 2014).

ook die van de mensen die zich tientallen meters

16 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Specificatie en selectie

Wie getroffen wordt door een vallend voorwerp,

Meer informatie?

kan ernstig gewond raken of zelfs overlijden:

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker

een moersleutel van 3,6 kilo die 60 meter naar

Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu.

beneden valt, heeft een impact van bijna 200 kilo

België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu.

per cm2. De invloed van de zwaartekracht maakt ieder object tot een groot gevaar voor de mensen die eronder aan het werk zijn, of zelfs voor onschul-

De schade die hierbij ontstaat, kan er zelfs de

dige omstanders.

oorzaak van zijn dat het productieproces moet worden stilgelegd, met alle gevolgen van dien.

Valpreventie om ongelukken te voorkomen Door te verhinderen dat gereedschap valt, voorkom

Alle hulpmiddelen binnen handbereik

je mogelijk ernstige of zelfs dodelijke ongevallen.

De DBI-SALA® Python Safety™ bestaat uit een

Er zijn verschillende manieren om het vallen van

breed assortiment aan producten waarmee de

instrumenten te ondervangen, zoals het minimali-

veiligheid van de mensen op de grond wordt

seren van het gebruik van gereedschap op hoogte,

vergroot. Zo heb je ook bij het werken op hoogte

het aanbrengen van valnetten of het bouwen van veilige steigers. Stuk voor stuk prima oplossingen, maar helaas zorgen zij in de praktijk niet altijd voor het gewenste resultaat.

Met de DBI-SALA® Python Safety™ pak je het probleem aan bij de bron: door gereedschap veilig te verankeren, wordt vallen onmogelijk gemaakt.

“De risico’s die leiden tot het hoogst aantal dodelijke slachtoffers zijn het vallen van hoogte en contact met een bewegend object, waaronder vallende voorwerpen.”

De bevestigingspunten van het systeem zijn dusdanig ontworpen dat je slechts enkele seconden

alle hulpmiddelen binnen handbereik, zonder een

nodig hebt om willekeurig welk instrument vast

gevaar te vormen voor andere medewerkers of

te maken, zonder de uitrusting te beschadigen

nietsvermoedende omstanders. Hoe klein, zwaar

of structureel te wijzigen. Na installatie van de

of onregelmatig gevormd je outillage ook is: de

bevestigingspunten kan het gereedschap worden

DBI-SALA® Python Safety™ biedt voor vrijwel

bevestigd aan een Python Safety gereedschapslijn.

iedere uitrusting een oplossing.

Toolhandling op hoogte: veilig, efficiënt en tijdbesparend De DBI-SALA® Python Safety™ voorkomt niet alleen dat medewerkers en omstanders getroffen kunnen worden door vallende objecten, maar levert ook tijdwinst en kostenbesparing op.

Een medewerker op hoogte die één van zijn instrumenten laat vallen, moet immers weer naar beneden klimmen om het gereedschap op te halen. Gereedschap dat soms niet eenvoudig te vinden is of op een onbereikbare plaats is gevallen, waardoor de werkzaamheden nog meer vertraging oplopen. Om nog maar te zwijgen van de extra tijd en kosten als vallende objecten terechtkomen op een dure installatie of een kostbare machine.

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 17

Nulmeting

KIES DE JUISTE VEILIGHEIDSSCHOEN Goed uit de voeten met CE-gemarkeerde bescherming Blijkt uit uw Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E) dat veiligheidsschoenen in uw organisatie een ‘must’ zijn? Let er dan op dat de veiligheidsschoenen die worden verstrekt ook de juiste zijn.

Zeker als veiligheidsschoenen moeten worden aangepast, zijn er enkele belangrijke aandachtspunten om rekening mee te houden. Zorg ervoor dat u compliant bent en blijft!

Johan Pertijs

Werkgevers zijn verplicht ervoor te zorgen dat

kan gebruik gemaakt worden van de NEN keuze-

werknemers hun werkzaamheden zo gezond en

boom voor veiligheidsschoeisel (NEN-EN ISO

veilig mogelijk verrichten. Dit betekent dat even­

20345:2011) en werkschoeisel (NEN-EN-ISO

tuele risico’s zo goed mogelijk moeten worden

20347:2012).

beheerst. Om dit te kunnen doen, moet uiteraard

Deze is te vinden via https://www.nen.nl/

eerst in kaart worden gebracht welke risico’s er

NEN-Shop/Vakgebieden/Arbeid-Veiligheid/

binnen een organisatie aanwezig zijn. Daarom is

Persoonlijke-beschermingsmiddelen/Keuzeboom-

iedere werkgever met personeel verplicht om een

Veiligheidsschoenen.htm.

RI&E te maken. De resultaten uit de RI&E worden

Beschermschoeisel wordt in Nederland en België

vervolgens verwerkt in een Plan van Aanpak (PvA).

in de praktijk nauwelijks gebruikt en is daarom niet

In het PvA staat onder meer welke maatregelen

apart in de NEN keuzeboom benoemd.

er worden genomen om de risico’s binnen de organisatie te beheersen.

Heeft u hulp of advies nodig? Via Intersafe Support Footwear kunt u een Taak Risico Analyse laten

Drie categorieën schoenen

maken, gevolgd door een klantspecifieke schoen-

Eén van de maatregelen uit het PvA kan bescher-

matrix. Met een schoenmatrix beschikt u over een

ming van de voet zijn. Als de RI&E uitwijst dat uw

basisassortiment van modellen waaruit medewer-

werknemers dergelijke schoenen moeten dragen,

kers een verantwoorde en veilige keuze kunnen

moet je uiteraard wel weten hoe je de juiste

maken.

schoenen selecteert.

EU-conformiteitsverklaring Globaal zijn er drie categorieën schoenen verkrijg-

In artikel 8.1 lid 1 en artikel 8.2 van het

baar, namelijk veiligheidsschoeisel, bescherm-

Arbeidsomstandighedenbesluit is bepaald dat de

schoeisel en werkschoeisel.

werkgever in het kader van de RI&E moet beoor-

Je herkent de categorie aan de normering op

delen of de persoonlijke beschermingsmiddelen

de CE-markering:

(pbm) die hij verstrekt, voldoen aan de verplich­

• NEN-EN-ISO 20345:2011 voor veiligheids-

tingen uit het Warenwetbesluit Persoonlijke

schoeisel, aangeduid met S-codering (van

Beschermingsmiddelen. Dit betekent dat deze

Safety);

producten door de fabrikant van het pbm voorzien

• NEN-EN-ISO 20346:2014 voor bescherm-

moeten zijn van:

schoeisel, aangeduid met P-codering (van

• een CE-markering;

Protective);

• het kenmerk van de fabrikant;

• NEN-EN-ISO 20347:2012 voor werkschoeisel, aangeduid met O-codering (van Occupational).

• de fabricagedatum; • een Nederlandstalige gebruiksaanwijzing en • een EU-conformiteitsverklaring/EG-verklaring

Binnen elk van deze categorieën zijn verschillende typen schoenen verkrijgbaar. Voor de juiste keuze

18 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

van overeenstemming.

Nulmeting

De EU-conformiteitsverklaring hoeft niet met de schoenen te worden meegeleverd, maar wel opvraagbaar zijn bij de fabrikant. Door ondertekening van de EU-conformiteitsverklaring geeft de fabrikant aan dat de veiligheidsschoenen voldoen aan de wettelijke eisen. Deze wettelijke eisen zijn voor fabrikanten binnen heel Europa hetzelfde.

Ook vermeldt de conformiteitsverklaring welke conformiteitsbeoordelingsinstantie (CBI, voorheen Notified Body afgekort met NoBo) betrokken is bij het EG-type-onderzoek en aan welk type-onderzoek de schoen voldoet. (Bron: inspectie SZW.)

Aanpassen in overleg

Voor orthopedische aanpassingen van veiligheidsschoeisel heeft Intersafe een samenwerkingsverband met Livit Orthopedie (NL) en Orthovalo (BE). Zij bieden beiden een volledig gecertificeerd traject aan.

Conform artikel 8 lid 3 en 4 van de Arbowet is de ting en onderricht te geven over het gebruik van

Maatwerk voor mensen met voetproblemen

CE-gemarkeerde pbm. Uiteraard verloopt dit

Aangepaste veiligheidsschoenen kunnen worden

beter als de werkgever zelf ook goed op de

aangeschaft bij de fabrikant of op maat gemaakt

hoogte is van wat wel en niet kan en mag op het

worden bij een aanmeter, een podoloog of een

gebied van het persoonlijke beschermingsmiddel

orthopedisch schoenmaker. Deze expert moet hier-

in kwestie. Helaas weten veel werkgevers niet dat

bij gebruikmaken van de CE-gemarkeerde schoe-

veiligheidsschoenen alleen mogen worden aan-

nen, inlegzolen en materialen van de fabrikant. Ook

gepast in overleg met de fabrikant. Dit geldt ook

geeft de fabrikant de grenzen aan waarbinnen de

voor op het oog ‘eenvoudige’ aanpassingen, zoals

veiligheidsschoen mag worden aangepast.

werkgever verplicht om zijn werknemers voorlich-

inleg- of steunzolen. Het is dus niet toegestaan om je eigen inleg- of steunzolen in je veiligheidsschoenen te gebruiken. Doe je dit toch, dan vervalt de certificering van de schoen.

“Het op eigen houtje aanpassen van veiligheidsschoenen kan gevaarlijker zijn dan je denkt.”

Dit lijkt op het eerste gezicht wellicht een beetje overtrokken, maar is vanuit veiligheidsoogpunt goed

In samenwerking met Livit in Nederland en

te verklaren: het op eigen houtje aanpassen van vei-

Orthovalo in België, specialist op het gebied van

ligheidsschoenen kan gevaarlijker zijn dan je denkt.

orthopedische hulpmiddelen, biedt Intersafe de

Carlijn Renee, Product Manager Schoentechniek

klant de mogelijkheid tot maatwerk, terwijl tegelij-

van Livit, wijst onder meer op het risico van beknel-

kertijd de geldigheid van het Europese certificaat

ling (door een te dikke inlegzool in combinatie met

behouden blijft. Er zijn verschillende oplossingen

zware belasting van de neus van de schoen) en

voorhanden, variërend van standaardoplossingen

negatieve effecten door statische elektriciteit.

voor veelvoorkomende problemen tot (semi-) orthopedische aanpassingen en zelfs volledig

Als het zelf aanpassen van veiligheidsschoenen

orthopedische veiligheidsschoenen. Wie met

niet wenselijk is, welke oplossingen zijn er dan voor

standaard veiligheidsschoenen niet uit de voeten

mensen met voetproblemen? De groep die is aan-

kan, kan zodoende nog steeds veilig en gecertifi-

gewezen op het gebruik van steunzolen, inleg­

ceerd aan de slag.

zolen of andere kleine aanpassingen, is groot: maar liefst één op de tien personen. Daarnaast zijn er nog zo’n 10.000 mensen voor wie een der-

Meer informatie?

gelijke kleine aanvulling niet afdoende is (Bron:

Contactpersoon: Johan Pertijs, Support Workwear & Footwear

jaarverslag 2016 Inspectie SZW). Zij moeten ortho-

M +31 (0)6 220 28 718 of E j.pertijs@intersafe.eu

pedische veiligheidsschoenen dragen.

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 19

| Advertentie |

Tychem

NIEUW

DuPont Tychem 6000 F FaceSeal TM

®

OPTIMALE BESCHERMING ZONDER EXTRA TAPE Vernieuwend design voor betere bescherming: • Rubber afdichting rond het gelaat voor optimale aansluiting met volgelaatsmasker • Geïntegreerde handschoenen • Instap langs de achterzijde • Geïntegreerde geleidende sokken • Hergebruik mogelijk indien niet gecontamineerd of beschadigd • Geschikt voor zones met explosiegevaar* *Voor gebruik in zone met explosiegevaar is een risico analyse noodzakelijk om de geschiktheid van het pak verzekeren. Een bijkomende aarding test kan worden uitgevoerd.

www.safespec.dupont.co.uk Copyright © 2017 DuPont. Alle rechten voorbehouden. Het Ovaal van DuPont™, For Greater Good™, Tyvek®, Tychem en alle productnamen aangemerkt met ® of ™ zijn gedeponeerde handelsmerken of handelsmerken van E.I. du Pont de Nemours and Company of van haar filialen.

Specificatie en selectie

Unieke manier van werken:

VEILIGHEID BINNEN HANDBEREIK MET CLIC-IT PRO Zodra gewerkt wordt op meer dan 2,5 meter boven de grond, wordt gesproken van werken op hoogte. Een val vanaf deze hoogte kan al grote gevolgen hebben, laat staan wat er gebeurt als iemand tientallen meters naar beneden stort. Met de nieuwe CLiC-iT Pro hoef je een val niet te vrezen: je zit altijd vast met één haak, terwijl je ondertussen maximale bewegingsvrijheid houdt.

Werken op hoogte brengt risico’s met zich mee.

Jaarlijks komen er honderden mensen ten val, waarbij enkele tientallen van hen het nooit meer kunnen navertellen. (Bron: Redactie Arbo Rendement: https://www.rendement.nl/nieuws/ id14843-veel-ongevallen-bij-werken-op-hoogte.html.)

Eén van de grootste gevaren zit in het feit dat het valgevaar na verloop van tijd wordt onderschat: je gaat ‘op de automatische piloot’ werken, waardoor je vroeg of laat beide veiligheidsklemmen in je hand hebt en dus niet meer gezekerd bent. Met de CLiC-iT Pro wordt dit risico ondervangen.

Over je handen gesproken: dankzij de handige

Altijd vast met één haak

afschermkappen zijn deze altijd goed beschermd.

De CLiC-iT Pro is verrassend makkelijk te bedienen

Je kunt je onbezorgd snel en veilig bewegen, wat

en kan op vrijwel alle levenslijnen en veranker­

de concentratie op je werkzaamheden ten goede

punten gebruikt worden. Of je nu horizontale of

komt.

verticale bewegingen maakt: je zit altijd vast met één haak, zonder beperkt te worden in je hande-

Kom je per ongeluk toch ten val? De veiligheids-

lingsvrijheid.

klemmen bevinden zich altijd boven je hoofd en boven de aansluiting van de draagriem, dus je valt

Het mechanisme van de CLiC-iT Pro bestaat uit

nooit ver. Zelfs niet als je op grote hoogte aan het

twee gesynchroniseerde karabijnhaken. Zodra je

werk bent, zoals bijvoorbeeld bij het werken in

de ene haak opent, wordt de andere automatisch

zendmasten of windturbines. Een veilig gevoel!

vergrendeld. Zo loop je dus nooit het gevaar dat je in een onbewaakt ogenblik beide klemmen open hebt.

Meer informatie?

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker

Verlengstuk van je hand

Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu.

Door de handgrepen op de CLiC-iT Pro kan deze

België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu.

gebruikt worden als het verlengstuk van je hand.

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 21

Cultuur en gedrag

LEIDRAAD EN VALKUILEN BIJ GEDRAGSVERANDERING Herkent u ook situaties die u van uw veiligheidskundige collega’s hoort? Flitsen van herkenning als het gaat om gedrag en het nemen van onnodige risico’s. We kampen allemaal met de vraag hoe we op een positieve manier invloed uitoefenen, met de inzet van effectieve programma’s.

Op de Tagpoint VIP dag in samenwerking met

Stoere mannen macho

Intersafe, ontmoetten 30 captains of industry

Mensen houden van risico’s. Het houdt ons wak-

elkaar om ervaringen uit te wisselen en elkaar te

ker. Zo kijken we liever een thriller dan een natuur-

inspireren hoe veiligheid top of mind te houden

film. En deze menselijke behoefte maakt het er niet

bij alle medewerkers op elk moment en op elke

gemakkelijker op om een veiligheidsprogramma

plaats. In dit artikel delen we graag met u de

te communiceren. Als u de concrete consequen-

belangrijkste do’s en don’ts. Keynote speaker

ties communiceert, heeft u meer kans op het

op deze exclusieve dag was Jop Groeneweg van

bereiken van uw medewerkers. Het noemen van

Universiteit Leiden, docent cognitieve psychologie.

het risico op een fataal ongeval heeft vreemd genoeg weinig effect op veiliger gedrag. Met

Hoe is het mogelijk dat we onnodig risico nemen?

enige humor wordt het voorbeeld aangehaald van

Wie bepaalt er eigenlijk wanneer een risico onnodig

organen kunnen krimpen als ze hun beschermings-

is? In het video-experiment ‘Beknellingen’ zien we

middelen achterwege laten. En die boodschap

een productiemedewerkster die vertelt waarom

komt een stuk duidelijker aan!

mannen die te horen krijgen dat hun reproductie

mensen niet altijd de lock & label procedure gebruiken: “Als we gewoon onze hand erin steken

Voorbeeldgedrag

dan kunnen we doorproduceren”. Bij ongevallen

Het blijkt dat gedragsverandering niet altijd

blijkt vaak dat medewerkers het bedrijf wilden

gepaard hoeft te gaan met het begrip van ‘het

helpen. Dan heerst er een cultuur waar de pro-

waarom van het gedrag’. In de Westerse cultuur

ductie uiteindelijk het belangrijkst is. De kern van

is het gebruikelijk om veel uit te leggen terwijl het

de zaak is het op orde hebben van het productie-

gewoon (voor)doen meer effect kan hebben. Als

proces zelf en dat niet willen oplossen met veilig-

een operationeel manager geen werkplekinspec-

heidsprocedures. Hoe zit dat in uw organisatie?

ties doet, bijvoorbeeld omdat hij er geen zin in

22 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Cultuur en gedrag

Geen ontkenning Geef roering aan veiligheid simpelweg aandacht.

Niet elke week iets anders, maar houdt het een tijd vol. Wees duidelijk wat u wel wilt, want de menselijke geest is immuun voor “nee”. Zeg niet “ga niet naar rechts”, maar zeg “ga naar links”.

Onze hersens kunnen ‘nee’ niet aan. Als je mensen niet vertelt hoe je het wèl wilt, dan zul je zien dat de hersens uiteindelijk wennen aan wat je niet wilt.

Sturen op afwijkingen Mensen zijn heel goed in het detecteren van afwijkingen. Verschillen vallen ons gemakkelijk op en dus kun je veel meer sturen op die afwijking.

Vraag jezelf af “wat vind ik belangrijk in mijn bedrijf”. Een succesvol voorbeeld is het omdoen van de gordel bij het autorijden. De innovatie van heeft, dan is het een kwestie van die werkplek­

Volvo met een vervelend piepend geluid en rood

inspecties gewoon te boeken en met elkaar doen.

knipperlicht, lokte het gewenste gedrag uit en gaf

De waardering komt vanzelf als je stopt met erover

een ommezwaai in het dragen van de gordel.

te praten en actie onderneemt.

Haas- en schildpadbrein We hebben 2 systemen om situaties in te schatten; de haas en de schildpad. Wanneer we iemand zien,

“Als je mensen niet vertelt hoe je het wèl wilt, dan zul je zien dat de hersens uiteindelijk wennen aan wat je niet wilt.”

kunnen we snel, onbewust en intuïtief reageren met ons haassysteem. Dat heeft altijd een oor-

De context en de leider

deel en is gevoelig voor beelden. Het haassyteem

Het is belangrijk om de context aan te geven

is sterk visueel en dat is in onze huidige maat-

waarom u iets doet: het maakt het gedrag begrij-

schappij veel gebruikt. We zien een beeld en

pelijker. En de kern van het succes ligt in het sturen

hebben onmiddellijk een oordeel. Goed of fout.

op gedrag. U moet zelf het goede voorbeeld

Als u een chaotische afdeling oploopt dan heeft

geven. Doet u dat niet, dan wordt het ook niets.

u al een oordeel gevormd en hebben excuses

Met duidelijk voorstelbare en voorspelbare gedrags-

daarna geen impact meer. Het is dus ook een

regels die consequent nageleefd worden. Met

misvatting te veronderstellen dat werknemers een

name ook als leider.

voortdurende diagnose maken van hun omgeving en inschatten wat de gevaren zijn van een hande-

Meer weten?

ling. Ons automatisme is als een haas en alleen

Dit artikel is een globale weergave van de

bij hele duidelijke signalen gebruiken we onze

Tagpoint VIP dag en de input van de presentatie

‘schildpad’ om erover na te denken.

van Jop Groeneweg. Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen? Neemt u dan contact op met

Voor LMRA (Laatste Minuut Risico Analyse) is het

Intersafe, of vraag een demo module aan.

daarom nuttig aan te geven waar mensen naar moeten kijken. Bijvoorbeeld de top tien van gevaren. Als ze niet weten waarop gelet moet worden, wordt het een automatisch afvinken.

Meer informatie?

In plaats van de vraag ‘is het hier veilig?’ stelt u

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker

de vraag ‘liggen alle planken vast?’. Dat werkt

Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu.

psychologisch beter.

België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu.

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 23

Nulmeting

Word je dagelijks blootgesteld aan lawaai dat hoger is dan 80 dB(A) of piekgeluidsdruk hoger dan 112 Pa? Dan moet je passende, naar behoren aangemeten, individuele gehoorbeschermers krijgen.

Dit is vastgelegd in het Arbeidsomstandighedenbesluit. Voor de keuze, het onderhoud en het gebruik van deze gehoorbeschermingsmiddelen is een Europees geharmoniseerde norm opgesteld.

VOORKOM GEHOORSCHADE DOOR LAWAAI Tekst: Jos Putman Keuze, gebruik en onderhoud van gehoorbeschermers Jos Putman

De norm die het kiezen, onderhouden

De demping moet dan ook worden

Een goed geluidsonderzoek en geluids-

en gebruiken van gehoorbeschermers

afgestemd op de gelijksoortige geluids­

rapportage zijn van essentieel belang

behandelt, is in 2004 ontwikkeld van-

niveaus in de omgeving: te weinig dem-

om de demping van gehoorbescher-

uit het European Committee for

ping is niet goed, maar te veel ook niet.

ming te bepalen. Deze geluids­metingen

Standardzation (CEN). In 2016 is deze

moeten worden uitgevoerd conform

norm vernieuwd (EN 458:2016 Hearing

Bepalen demping

de EN-ISO 9612:2009 - Akoestiek -

protectors - Recommendations for

Een te grote demping kan de gebruiker

Bepaling van de blootstelling aan

selection, use, care and maintenance -

het gevoel geven afgesloten te zijn van

geluid op de werkplek - Praktijkmethode.

Guidance document). In de praktijk

de omgeving. Maar dat niet alleen: er

Voordat je met het geluidsonderzoek

blijkt deze norm echter weinig gebruikt

kunnen problemen door ontstaan bij

begint, is het aan te raden om te

te worden, waardoor niet altijd de juiste

zowel de noodzakelijke communicatie

bepalen welke methode je gaat

demping van de gehoorbeschermer

als bij het waarnemen van waarschu-

gebruiken om de demping van de

wordt vastgesteld.

wingssignalen. Vandaar dat men er

gehoorbeschermers te bepalen. Van

meestal naar streeft het geluidsniveau

de drie bestaande methodes is de

Niet te veel, niet te weinig

in de gehoorgang te reduceren tot een

octaafbandmethode de meest betrouw-

Het spreekt in eerste instantie voor

waarde tussen 70 en 80 dB(A). Vanuit

bare omdat de andere twee globaler

zich dat gehoorbeschermingsmiddelen

de norm EN 458:2016 worden drie

zijn opgezet. In de praktijk wordt echter

voldoende demping moeten bieden.

methodes aan­gereikt om de benodigde

de SNR-methode het meest ingezet,

Dat wil zeggen dat gehoorbeschermers

demping van de gehoorbescherming

omdat deze eenvoudig uit te voeren

het geluidsniveau in de gehoorgang in

te bepalen. Dit zijn de octaafband­

is en een snelle indicatie geeft.

ieder geval moeten terugbrengen tot

methode, de SNR-methode en de

Maar dit is de minst nauwkeurige

beneden de schadegrens van 80 dB(A).

HML-methode.

methode.

24 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Nulmeting

De octaafbandmethode

Door op deze wijze het te verwachten

beschermers die over een langere tijd

De meest nauwkeurige methode om

geluidsdruk­niveau op het oor te bere-

gebruikt worden, adviseert de norm

de demping te bepalen, is die waarbij

kenen, krijg je slechts een ruwe indi­

om een fittest uit te voeren. In de norm

men uitgaat van het frequentiespectrum

catie. De SNR-methode is de meest

vind je hiervoor een aantal methodieken.

van het geluid. Fabrikanten van gehoor-

gebruikte methode als je niet over een

beschermers specificeren de demping

volwaardig geluidsonderzoek of rap-

Voor otoplastieken wordt aanbevolen

van hun producten als functie van

portage beschikt en toch moet vast-

de fittest in ieder geval uit te voeren bij

de frequentie in octaafbanden.

stellen welke type gehoorbeschermer

het leveren aan de gebruiker. Het peri-

Deze specificatie hoort gebaseerd te

de juiste is.

odiek herhalen van een fittest is afhankelijk van een aantal factoren. Zoals het

zijn op een proef, uitgevoerd volgens NEN-ISO 4869-1.

De HML-methode

geluidsniveau waar bescherming tegen

De HML-methode beoordeelt het

gegeven moet worden en de omgevings-

Allereerst moet je beschikken over een

geluids­niveau op basis van drie ver-

factoren die invloed kunnen hebben op

octaafspectrum van het geluid op de

schillende frequenties. Als de fabrikant

de kwaliteit van de gehoorbeschermer.

werkplek waar de gehoorbeschermers

deze frequentiewaardes in de gebruiks-

Ook individuele eigenschappen van de

moeten worden toegepast. Met behulp

aanwijzing heeft vermeld, kan met

gebruiker, bijvoorbeeld op basis van

van de gegevens van de fabrikant kun

behulp van deze, meer nauwkeurige,

medische gronden, kunnen een factor

je vervolgens berekenen hoe hoog het

HML-methode een keuze voor gehoor-

zijn. Hoe kritischer de factoren, hoe vaker

geluidsniveau in de gehoorgang zal

bescherming worden gemaakt.

een periodieke fittest noodzakelijk is.

gehoorbeschermer. Dit doe je door

Hygiëne en onderhoud

Op de internetsite van de Nederlandse

voor elke octaafband het op de werk-

De EN 458:2016 gaat ook in op onder-

overheid (Arboportaal) wordt aangege-

plek gemeten niveau te verminderen

houd en vervanging van gehoorbescher-

ven dat otoplastieken jaarlijks moeten

met de zogenoemde ‘aangenomen

mers. Hierbij wordt vooraf verwezen

worden gecontroleerd op lekkage en

demping’. De aangenomen demping is

naar de gebruikersinstructie van de

voldoende dempende eigenschappen

de gemiddelde waarde van de gespe-

fabrikant. Speciale aandacht wordt

(Bron: https://www.arboportaal.nl/

cificeerde demping bij die octaafband,

gevraagd bij het hygiënisch houden

onderwerpen/gehoorbescherming). Dit is

verminderd met tweemaal de ook

van gehoorbeschermers die dagelijks

echter afhankelijk van de omstandigheden

opgegeven standaarddeviatie (sd),

gebruikt worden: een van de adviezen

waarin otoplastieken worden gebruikt

ook wel de effectieve demping.

is om bij oorirritaties of andere klachten

en moet vanuit de verdiepende Risico-­

worden, bij toepassing van de bewuste

(zoals ontsteking) direct een arts te

Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) nader

SNR-methode

raadplegen. Vooral in een vuile indus-

worden vastgesteld, dit op grond van arti-

De snelle indicatie van de te kiezen

triële omgeving is een goede reiniging

kel 8.2 van het Arbeidsomstandigheden-

gehoorbescherming is via de SNR-

en tijdige vervanging van onderdelen

besluit. Er zijn drie redenen waarom de

methode. SNR staat voor Single

zoals gehoorkappen van groot belang

fittest wel van grote toegevoegde waarde

Number Rating en geeft één getal.

om een goede demping te behouden.

is. Ten eerste geeft deze aan of de oto­plas­

Hiervoor moet het gemiddelde geluids­

Ook moet de gebruiker het gehoorbe-

tieken nog voldoende afsluiten. Daarnaast

niveau over een werkdag (equivalent)

schermingsmiddel dagelijks controleren

kun je hiermee zeker stellen of het dem-

gemeten worden. Vervolgens trek je

op mogelijke gebreken.

pingsfilter nog voldoet. En tot slot creëer

hier de SNR-waarde vanaf. De SNR-

je een bewustwordingsmoment voor

waarde wordt vastgesteld door de

Fittest oftewel lektest

de drager, om te realiseren hoe belang-

fabrikant. Je vindt deze waarde terug

Verder wijst de EN 435:2016 op de

rijk het is om je gehoor te beschermen.

in de gebruiksaan­wijzing en op de ver-

noodzaak van een zogenaamde perio-

pakking van het betreffende gehoor­

dieke fittest of lektest (test of de gehoor­

beschermingsmiddel.

beschermer nog voldoende dempt). De

Meer informatie?

norm maakt hierbij onderscheid tussen

Contactpersoon: Jos Putman,

Als bijvoorbeeld het equivalent 95 dB(A)

inwendige gehoorbescherming zoals

Hoger Veiligheidskundige

is en de aangegeven SNR-waarde

de otoplastiek, oorpluggen etc., en de

M +31 (0)6 539 39 119 of

20 dB, is de geluids­belasting op het

uitwendige gehoorbescherming zoals

E j.putman@intersafe.eu

gehoor 75 dB(A).

de oorkappen. Met name bij gehoor-

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 25

Cultuur en gedrag

Gerrianne Veenstra, Manager SHE Heineken:

“MEDEWERKERS ZIJN SLIM GENOEG ZELF TE BEDENKEN HOE IETS VEILIGER OF BETER KAN.” Gerrianne Veenstra, Manager SHE Heineken Zoeterwoude, gelooft niet in opgeheven vingertjes.

En zeker niet in een, van bovenaf opgelegd, veiligheidsbeleid. Waar ze wél in gelooft zijn de 60 (!) safety rolhouders (veiligheidsambassadeurs) die op geheel vrijwillige basis waken over de veiligheid binnen de brouwerij. En met succes. Het aantal meldingen van bijna-ongevallen stijgt en het aantal verzuimdagen is gedaald van 600 naar 200, in één jaar tijd.

Gerrianne Veenstra

In samenwerking met Intersafe en Elacin (oto­

Het onderwerp voor de workshop was door hen zelf

plastieken) werden de safety rolhouders via ver-

aangedragen. En via het train-de-trainer principe

schillende presentaties geconfronteerd met de

gaven de veiligheidsambassadeurs de opgedane

gevolgen van gehoorschade. Maar er werd ook

informatie weer door aan de ruim 500 medewer-

verteld hoe je gehoorschade kunt voorkomen

kers in de brouwerij. De workshop werd in de

en hoe je gehoorbescherming kan onderhouden

evaluatie hoog gewaardeerd; een vier op een

en reinigen.

schaal van vijf. Maar wat voor Gerrianne veel

Eén van de onderdelen was het inzetten van de

belangrijker is, is dat de aanpak werkt. “Vlakbij

werkvorm ‘story telling’. Door de inzet van een

mijn kantoor is de plaats waar otoplastieken

trainingsacteur is de consequentie van gehoor-

worden verstrekt. Medewerkers die daar hun gehoorbescherming ophaalden, kwamen spon-

“Medewerkers kwamen spontaan zeggen dat ze hun otoplastieken nu ook écht gaan dragen.”

taan bij me langs om trots te melden dat ze die nu ook écht gaan dragen in plaats van de ‘gele oorproppen’. De workshop had ze overtuigd van de noodzaak.”

schade en de impact die gehoorschade op het

Opborrelen

sociale leven heeft, zo realistisch mogelijk nage-

Zoals in een glas bier de koolzuurbelletjes vanzelf

bootst.

naar boven opborrelen, zo moeten ook de ideeën

26 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Cultuur en gedrag

voor een veilige werkomgeving vanaf de

‘Critici’

aangesloten is. Gerrianne: ”Onze

werkvloer opborrelen, vindt Gerrianne:

Zo een toolbox is in feite een mini-work-

veiligheids­ambassadeurs doen dat werk

”Ik ben weliswaar Manager SHE, maar

shop over veilig werken en kan verschil-

na, maar ook wel tijdens hun shifts.

niet verantwoordelijk voor de veiligheid

lende vormen aan­nemen. Het kan heel

Aangezien we hier in ploegendienst

op de brouwerij. Dat is ieders verant-

praktisch zijn, waarbij een safety rol-

werken, is ook het afstemmen van de

woordelijkheid. Wat ik met mijn team,

houder met een groep van 15 tot 30

workshops op de roosters van belang.

bestaande uit onder andere één veilig-

collega’s de brouwerij in gaat. Maar het

Eén van die vier rayonmanagers uit

heidskundige, één compliance & milieu

kan ook een theoretische presentatie

de brouwerij is nauw betrokken bij dit

officer en twee veiligheids­ondersteuners,

in een zaaltje zijn. Een workshop duurt

traject. Hij geeft leiding aan de team-

doe is vooral sturing en structuur bieden.

maximaal drie kwartier, maar als het

managers en kan dingen regelen en

Waar nodig helpen we onderwerpen

onderwerp in 20 minuten behandeld

zaken afstemmen die SHE als staf­

inhoud te geven. Maar verder is het

kan worden is dat ook prima. Elke

afdeling nooit voor elkaar kan krijgen.”

aan de ambassadeurs. We leggen ze

ambassadeur verzorgt vier toolboxen

niks op, ze komen zelf met relevante

per jaar en bedenkt met de medewer-

Nieuwe wegen

onderwerpen en thema’s.

kers zelf de onderwerpen. Gerrianne:

De weg die Heineken is ingeslagen met

”Het moet ‘custom made’ zijn, omdat

haar veiligheidsbeleid – de brouwerij

“Veilig werken moet in het DNA zitten”

er binnen één afdeling op verschillende

in Den Bosch heeft het model van

plekken uiteenlopende risico’s zijn. Bij

Zoeterwoude inmiddels ook omarmd

Dat was tot een aantal jaren geleden

de vuller heb je te maken met koolzuur-

– opent in de ogen van Gerrianne ook

nog geheel anders. Eenmaal per jaar

gas (CO2 ). Een stukje verder aan die-

op andere vlakken nieuwe mogelijkhe-

werd de brouwerij compleet stilgelegd

zelfde lijn, bij het inpakken in dozen, kan

den: “Je zet hiermee medewerkers in

voor de ‘grote’ veiligheidsdag. Daar

beklemming een gevaar spelen. De

hun kracht, geeft ze vertrouwen, dat is

gingen maanden voorbereiding in zitten

mensen die aan die lijn werken weten

niet alleen voor veiligheid goed. Bij een

en kostte handenvol geld. Maar op de

het beste waar de risico’s liggen. Verder

storing kunnen ze zelf ook heel goed

vraag ‘Is dit het dan? volgde nooit een

is het handig om in die werkgroepjes

een oplossing bedenken. Als leiding­

overtuigend ‘JA!’. Sterker nog, toen bij

ook plaats te bieden aan de ’critici’,

gevende hoef je vaak niet te zeggen

de medewerkers grondig werd door­

de mensen die zeggen dat het anders

hoe iets moet. Medewerkers zijn slim

gevraagd, kwam aan het licht dat de

kan. Ze zijn soms wat negatief, maar

genoeg zelf te bedenken hoe iets veili-

medewerkers zelf veel meer invloed op

dat betekent juist dat ze heel betrokken

ger moet of beter kan.”

het programma wensten. En ook dat

zijn! Luister dus goed naar ze.”

ze op kleinere schaal met het onderwerp veiligheid aan de slag wilden. Dat was

Successleutels

het keerpunt. De eerste ‘toolbox’ die in

De safety rolhouders hebben geen

Bier en fris

2014 werd gemaakt betrof het beschrij-

officiële status. Het zijn geen preventie-

De Heineken brouwerij in

ven van bijna-ongelukken en gevaarlijke

medewerkers, en in hun functieprofiel

Zoeterwoude is de grootste van

situaties. Deze actie werd opgelegd

is er ook niks vastgelegd over deze

Europa en ook nog eens een van

‘van boven’, maar op de werkvloer

taak. “Ze doen dit werk vrijwillig en uit

de grootste binnen de HEINEKEN

hadden ze geen idee waarom en waar-

enthou­siasme. En zo hoort het volgens

Group die actief is in 70 landen.

voor. Hierdoor werd de motivatie niet

mij ook. Als ze het niet meer willen en

In Den Bosch en in het Limburgse

gestimuleerd. Dat veranderde in rap

niet meer gemotiveerd zijn, moeten ze

Wijlre staan ook nog brouwerijen.

tempo nadat, met hulp van een extern

deze taak gewoon neer kunnen leggen.”

Heineken Nederland telt, inclusief

bureau, een aantal operators, met meer

Nog een belangrijke sleutel om de

frisdrankenproducent Vrumona

dan gemiddelde belangstelling voor

‘bottom-up’ aanpak tot een succes te

(Rivella, Sourcy, SISI, Pepsi, 7UP)

veiligheid, getraind werd hun collega’s

maken; zorg ervoor dat iemand met

circa 3.000 medewerkers.

warm te maken voor dit onderwerp.

veel invloed in de lijn betrokken én

Meer informatie?

Contactpersoon: Cyril Litjens, Safety Business Manager. M +31 (0)6 511 85 548 of E c.litjens@intersafe.eu

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 27

| Advertentie |

IN HET HART VAN VEILIGHEID Een goede relatie kenmerkt zich door zorgzaamheid, duurzaamheid en veiligheid.

We kijken op dezelfde manier naar de relatie met onze klanten.

Nul verwondingen aan handen en voeten is onze visie. Met hoogwaardige veiligheidsproducten, TEGERAÂŽ-handschoenen en JALASÂŽ-schoenen, laten we u zien dat we zorgzaam zijn.

www.ejendals.com

Productnieuws

VEILIGHEID MET DE SNELHEID VAN NU! MSA heeft een nieuwe gasmeter aan haar assortiment multigasdetectoren toegevoegd: de Altair 4XR. De nieuwe multigasmeter is het topklasseproduct uit de serie. De robuustheid is verbeterd ten opzichte van de Altair 4X. Alle XCell sensoren van de bestaande Altair 4X kunnen ook in de Altair 4XR gebruikt worden. De ALTAIR 4XR kan ook in real-time incidenten onder de aandacht brengen van teamleden, supervisors, veiligheidsmanagers en anderen als hij gekoppeld is aan de MSA ALTAIR Connect app via een draadloze Bluetooth verbinding en kan dus communiceren met een telefoon.

Productspecificaties • Richtlijn 2014/34/EU (ATEX): II 1G Ex ia da IIC T4, Ga, -40°C tot +60°C, IP68, CE 0080 • Richtlijn 2014/30/EU (EMC): EN 50270 Type 2, EN 61000-6-3 • Gebruiksklaar snel bevestigd met bump-LED en vinkje in het scherm • Bump en kalibreer op een gespecificeerd ‘Tijdstip’ met uw MSA GALAXY GX2 geautomatiseerd testsysteem • MotionAlert optie meldt dat gebruiker bewegingsloos is • Door gebruiker geactiveerd InstantAlert, meldt anderen over een mogelijk gevaarlijke situatie • Overleeft 25 keer een val van 1,2 meter (4 ft) hoogte (MIL-STD-810G valbescherming) • Robuust: bestand tegen een val van 7,5 meter op beton • Water- en stofdicht volgens IP68 klasse: 2 meter (6 ft) gedurende 60 minuten • Bedrijfstemperatuurbereik: -40°C tot +60°C (-40°F tot +140°F) • Artikelnummers: 172472 Gasmeter Altair 4XR Ex-Ox

172473 Gasmeter Altair 4XR Ex-Ox-CO-H2Slc

Specificatie Omschrijving Gastypen Gas

Bereik

Resolutie

LEL

0 - 100%

1%

O 2

0 - 30%

0,1%

CO

1 - 1999 ppm

1 ppm

H2S

0 - 200 ppm

1 ppm

H2S - LC

0 - 100 ppm

0,1 ppm

SO2

0 - 20 ppm

0,1 ppm

NO2

0 - 50 ppm

0,1 ppm

Meer informatie?

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 29

Productnieuws

EN-ISO 20471

COOLVEST HYDROGEL RWS Gebruik

Stap 3: Het vest is nu klaar voor gebruik en kan

Koeltijd, tussen 3 en 72 uur koeling afhankelijk

op 3 manieren worden gebruikt voor koeling:

van omgevingstemperatuur, luchtvochtigheid en

1) Meteen na activatie

ventilatie.

2) Na 4 uur in de koelkast/ijskast 3) Na een nacht in de vriezer/diepvries

Stap 1: Dompel het vest gedurende 20-25 minuten onder water in een emmer of wastafel:

Wanneer de Hydrogel volledig is opgedroogd

Hydrokorrels zwellen op tot Hydrogel.

(harde korrels), moet het vest opnieuw worden

Stap 2: Droog het vest door het in een handdoek

geactiveerd. Start opnieuw bij stap 1.

te rollen; laat het vest verder drogen tot stof droog Zie ook de gebruiksaanwijzing, geprint aan de

aanvoelt. Bij voorkeur in een geventileerde ruimte.

binnenzijde van het coolvest.

Specificaties • Norm: EN ISO 20471:2013, klasse 1 • Materiaal: 100% polyester • Doekgewicht: 85 gr/m2 • Kleur: fluororanje en fluorgeel

168000-203-maat

168000-703-maat

• Maten: S-M / L-EL / 2-3L • Uitvoering conform richtlijnen Rijkswaterstaat • Artikelnummer: 168000-703, fluororanje

168000-203, fluorgeel

Meer informatie?

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu

30 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Productnieuws

Motoraangedreven volgelaatsmasker Shigematsu Works Sync01VP3

VEILIG WERKEN ZONDER ADEMWEERSTAND De bescherming van een volgelaatsmasker met het comfort van een motor­ aangedreven systeem. Het synchrosysteem zorgt voor permanente overdruk en geeft alleen lucht als daarom wordt gevraagd.

Shigematsu Works bestaat sinds 1917, het is een

systeem, de aanwezigheid van slangen, het hand-

Japanse producent van hoogwaardige adembe-

matig in- en uitschakelen en door constante

schermingsproducten met 390 medewerkers. De

luchtstroom raken de filters sneller verzadigd.

Sync01VP3 combineert een volgelaatsmasker en een motor­aangedreven syteem. Volgelaatsmaskers

De Sync01VP3 combineert het beste van beide

hebben als nadeel de altijd aanwezige ademweer-

producten. Het synchrosysteem zorgt voor per-

stand. Naarmate de filters voller raken, neemt de

manente overdruk en schakelt automatisch in en

ademweerstand toe. Dit kost de gebruiker een hoop

uit. Dit maakt het een lichtgewicht product met

energie en kracht. Motoraangedreven systemen

een lage ademweerstand. Bovendien is de

nemen de ademweerstand weg. Ook toont het

gebruiker met de Sync01VP3 mobiel doordat

display van een motorunit informatie over de ver-

er geen slangen nodig zijn en heeft het systeem

zadiging van het deeltjesfilter. Nadelen van motor­

een optimale gebruiksduur omdat het alleen de

aangedreven systemen zijn het gewicht van het

noodzakelijke lucht geeft bij het inademen.

Productspecificaties • Norm: EN12942:1998 + A2:2008 TM3 P R SL

• Twee maten: M en L

• Schakelt automatisch in en uit

• Lichtgewicht: maat M 755 gram en maat L 770 gram

• Gebruikstijd op 1 batterijlading: 9 uur • Waterdicht: IP65

• 6-punts bandenstel

• Te gebruiken bij temperatuur tussen: 5 - 40°C

• Een flashlight in het masker waarschuwt bij

• Te gebruiken tot luchtvochtigheid van:

verzadiging filter

80% RH Artikelnummer en omschrijving 172368-M en L Aanblaassysteem Sync01VP3, Volmasker compleet met motor, adem-automaat

en P filter, Shigematsu Works

172369

Stoffilter P VP3 voor Sync01VP3, Shigematsu Works

172538

Combifilter VA1P voor Sync01VP3, Shigematsu Works

172539

Combifilter VABE1P voor Sync01VP3, Shigematsu Works

Meer informatie?

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 31

Productnieuws

BESCHERMKLEDING WAARIN MONTEURS GRAAG GEZIEN WILLEN WORDEN

Maintenance-line® De Maintenance-line ® is geheel nieuw in het Intersafe assortiment. Het moderne design is gelijk aan dat van de Contractor-line ® maar de stof is lichter. Daarmee gaat een langgekoesterde wens van onderhoudsmonteurs in de utiliteitsbouw in vervulling.

Bij onderhoudswerk in een ziekenhuis of kantoor

sies gedaan. De Maintenance-line® voldoet aan tal

is het nu eenmaal minder koud en tochtig dan in

van strenge normeringen en zijn vlamvertragend,

een fabriek of op de plant van een raffinaderij. De

anti-statisch, lasbestendig, spat chemicaliën

stof is weliswaar 15% lichter, maar op het gebied

resistent en vlamboogbestendig.

van bescherming en veiligheid zijn geen conces-

32 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Productnieuws

Overall Normering • EN-ISO 13688:2013

• Afsluitbare duimstokzak op zijnaad linker pijp (geeft geen ongemak bij bukken en hurken)

• EN-ISO 11611:2015 A1 class 1

• Kniezakken

• EN-ISO 11612:2015 A1B1C1E2

• 2 lussen op borsthoogte ter bevestiging van

• EN 1149-5:2008 • IEC 61482-2:2009 class 1 • EN 13034:2005+A1:2009, type 6 • EN 14404:2004+A1:2010, type 2, niveau 0

monitor • Afsluitbare mouwen met kunststof drukknoopsluiting • Reflectiepiping op borstzakken, schoudernaden, onderzijde kniezakken (voor en achter-

Materiaal • 79% katoen, 20% polyester, 1% static control, 4x1 satijnbinding

zijde) en op verticale rug plooien geeft verhoogde zichtbaarheid • Rugpand voorzien van verstelbaar taille

• Doekgewicht: 300 gr/m²

elastiek waardoor betere pasvorminstelling

• Kleur: antraciet met grijze accenten

mogelijk is

• Maten: 46 t/m 70

• Grijze accenten in rug plooien

• Kunststof drukknoopsluiting

• Uitlegbare, afgewerkte zoom aan broekspijpen

• Hoge kraag met kunststof drukknoopsluiting • 2 afsluitbare borstzakken • 2 insteekzakken met kunststof drukknoop-

waardoor 5 cm pijpverlenging mogelijk is • Opbergmogelijkheid voor plaatsing chip van wasserij

sluiting • 2 afsluitbare achterzakken (met klep)

• Artikelnummer: 171074-505-maat 46 t/m 70

Werkbroek Normering

• 2 insteekzakken

• EN-ISO 13688:2013

• 2 afsluitbare achterzakken (met klep)

• EN-ISO 11611:2015 A1 class 1

• Afsluitbare duimstokzak op zijnaad linker pijp

• EN-ISO 11612:2015 A1B1C1E2

(geeft geen ongemak bij bukken en hurken)

• EN 1149-5:2008

• Afsluitbare cargozak op zijnaad rechterpijp

• IEC 61482-2:2009 class 1

• Kniezakken

• EN 13034:2005+A1:2009, type 6

• Reflectiepiping op onderzijde kniezakken

• EN 14404:2004+A1:2010, type 2 niveau 0

(voor- en achterzijde) geeft verhoogde zichtbaarheid

Materiaal • 79% katoen, 20% polyester, 1% static control, 4x1 satijnbinding • Doekgewicht: 300 gr/m²

• Uitlegbare, afgewerkte zoom aan broekspijpen waardoor 5 cm pijpverlenging mogelijk is • Opbergmogelijkheid voor plaatsing chip van wasserij

• Kleur: antraciet • Maten: 40 t/m 68

• Artikelnummer: 171076-505-maat 40 t/m 68

• Kunststof drukknoopsluiting • Verhoogd rugpand geeft beter bescherming bij bukken • Extra brede riemlussen >>

© Intersafe 2017 | Veiligheidsnieuws 02 | 33

Productnieuws >>

Werkjack Normering • EN-ISO 13688:2013

• Verlengd rugpand geeft beter bescherming bij bukken

• EN-ISO 11611:2015 A1 class 1

• 2 afsluitbare borstzakken

• EN-ISO 11612:2015 A1B1C1E2

• 2 afsluitbare voorzakken

• EN 1149-5:2008

• 2 lussen op borsthoogte ter bevestiging

• IEC 61482-2:2009 class 1 • EN 13034:2005+A1:2009, type 6

van monitor • Reflectiepiping op borstzakken, schoudernaden, voorzakken en op verticale rug

Materiaal • 79% katoen, 20% polyester, 1% static control, 4x1 satijnbinding

plooien geeft verhoogde zichtbaarheid • Afsluitbare mouwen met kunststof drukknoopsluiting

• Doekgewicht: 300 gr/m²

• Grijze accenten in rug plooien

• Kleur: antraciet met grijze accenten

• Opbergmogelijkheid voor plaatsing

• Maten: 40 t/m 68

chip van wasserij

• Kunststof drukknoopsluiting • Hoge kraag met kunststof drukknoopsluiting

• Artikelnummer: 171075-505-maat 40 t/m 68

A-overall Normering

• 1 afsluitbare borstzak

• EN-ISO 13688:2013

• 2 insteekzakken

• EN-ISO 11611:2015 A1 class 1

• 2 afsluitbare achterzakken (met klep)

• EN-ISO 11612:2015 A1B1C1E2

• Afsluitbare duimstokzak op zijnaad linker pijp

• EN 1149-5:2008

(geeft geen ongemak bij bukken en hurken)

• IEC 61482-2:2009 class 1

• Afsluitbare cargozak op zijnaad rechterpijp

• EN 13034:2005+A1:2009, type 6

• Kniezakken

• EN 14404:2004+A1:2010, type 2, niveau 0

• Reflectiepiping op onderzijde kniezakken (voor- en achterzijde achterzijde) geeft ver-

Materiaal • 79% katoen, 20% polyester, 1% static control, 4x1 satijnbinding • Doekgewicht: 300 gr/m² • Kleur: antraciet

hoogde zichtbaarheid • Uitlegbare, afgewerkte zoom aan broekspijpen waardoor 5 cm pijpverlenging mogelijk is • Opbergmogelijkheid voor plaatsing chip van wasserij

• Maten: 46 t/m 68 • Kunststof gespsluiting

• Artikelnummer: 171070-304-maat 46 t/m 68

• Elastische schouderbanden

Vraag nu de brochure aan: http://www.intersafe.eu/nl/nieuws/product-nieuws/ beschermkleding-waarin-monteurs-graag-gezien-willen-worden

Meer informatie?

Contactpersoon: Uw Customer Service medewerker Nederland: T +31 (0)78 618 14 00 of E info@intersafe.eu België: T +32 (0)15 423 320 of E info-b@intersafe.eu

34 | Veiligheidsnieuws 02 | © Intersafe 2017

Maintenance-lineÂŽ Beschermkleding waarin monteurs graag gezien willen worden

DISCLAIMER Deze voorwaarden zijn van toepassing op het gebruik van dit document en zulk gebruik houdt automatisch in dat de gebruiker instemt met de toepasselijkheid van deze voorwaarden. De door Intersafe Groeneveld B.V. en haar groepsvennootschappen en derden (hierna gezamenlijk: “Intersafe”) in dit document verstrekte informatie is louter indicatief. Intersafe kan de volledigheid en actualiteit van deze informatie niet garanderen. Aan de verstrekte informatie kunnen geen rechten worden ontleend en het gebruik van de informatie gebeurt uitsluitend op eigen risico en verantwoordelijkheid van de gebruiker. De informatie is uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden en is niet bedoeld als advies, ontwerp, (constructie)berekening, calculatie, garantie of anderszins ten behoeve van de gebruiker. Het is mogelijk dat de informatie, onder meer over gestelde normen en wet- en regelgeving, geheel of gedeeltelijk onvolledig en/of verouderd is. Intersafe geeft geen enkele garantie en aanvaardt geen verantwoordelijkheid voor de volledigheid en/of geldigheid van de informatie en dat de informatie geschikt is voor het doel waarvoor deze door de gebruiker wordt geraadpleegd of anderszins. Gebruikers, klanten en derden dienen zich te allen tijde door een professioneel adviseur te laten informeren over (de geschiktheid van) producten voor alle gewenste toepassingen en over dan toepasselijke wet- en regelgeving. De gebruiker dient zelf te verifiëren of, en is er zelf verantwoordelijk voor dat, de producten geschikt zijn voor de hem/haar voor ogen staande toepassing. Door het gebruik van afbeeldingen en kleuren in Intersafe’s communicatiemiddelen kunnen die afwijken van de werkelijke afbeeldingen en kleuren. Alle (intellectuele eigendoms)rechten zijn voorbehouden (door Intersafe en haar licentiegevers). Het is de uitdrukkelijke verantwoordelijkheid van de gebruiker dat de gebruiker steeds de meest recente informatie gebruikt. Indien de gebruiker enige informatie wenst te gebruiken, dient de gebruiker zelf regelmatig te controleren of de gebruikte informatie nog overeenstemt met de meest recente beschikbare informatie, al dan niet van de relevante toeleverancier/producent. Intersafe is niet aansprakelijk (noch contractueel noch buitencontractueel) voor enige schade voortvloeiende uit of verband houdende met het gebruik van dit document en de daarin opgenomen informatie, behalve indien en voorzover zulke schade het gevolg is van opzet of grove schuld van Intersafe. De beperking van de aansprakelijkheid geldt voor alle met Intersafe verbonden partijen, met inbegrip van doch niet beperkt tot haar bestuurders, werknemers, verbonden ondernemingen, leveranciers, distributeurs, agenten en vertegenwoordigers. Op alle mondelinge en schriftelijke uitingen, aanbiedingen, offertes, verkopen, (af)leveringen en/of overeenkomsten en alle daarmee samenhangende werkzaamheden van Intersafe zijn de relevante algemene voorwaarden van Intersafe en haar verbonden ondernemingen van toepassing, zoals gedeponeerd bij de rechtbank Dordrecht (NL), welke zijn gepubliceerd op en kunnen worden gedownload van www.intersafe.eu. Voor vragen of opmerkingen over het bovenstaande kunt u contact opnemen met Intersafe. © 2017 - Intersafe

RUIMTE VOOR FSC-LOGO