51ste IVC Opera | Oratorium 2017 - Programmaboek

*fragment uit de Tuin der Lusten van Jheronimus Bosch

9 -16 sept ’17

’s-Hertogenbosch | Eindhoven

opera | oratorium

Mezzosopraan Adèle Charvet en pianist Florian Caroubi waren de grote winnaars van het IVC Lied Duo Concours 2016. Ze wonnen niet alleen de hoofdprijs, de Eugène Pannebakker Lied Duo Prijs van € 7.500, maar ook de Prijs van de Vrienden van het Lied, de Persprijs, de Junior Jury Prijs, de MAX Jong Talent Prijs en de Dioraphte Award, de prijs voor de beste vertolking van de opdrachtcompositie Lunam, ne quidem Lunam, gecomponeerd door Monique Krüs.

3

Voorwoord

5

Welkomstwoord

6

Progamma

7

Locaties & kaartverkoop

9

Het IVC

10

Agenda 2017 /2018

12

Jury Opera | Oratorium

16

Juniorjury en Persjury

17

Vijf vragen aan Jennifer Larmore

18

Musici & orkest

20

Vijf vragen aan Adèle Charvet en Florian Caroubi

22

Criteria & prijzen

insert

Deelnemers & repertoire

26

IVC Jheronimus Bosch Cyclus

28

Beschouwing door dr. Harm-Jan van Dam

31

Word vriend van het IVC

IVC gastgezinnen

31

32

English information

35

Organisatie & colofon

Burgemeester Ton Rombouts feliciteert tenor Andrew Haji met het winnen van de hoofdprijs in 2014.

Edwin Rutten met de winnaars van de Publieksprijs 2016: Henry Neill, bariton (r) en Frederick Brown, piano (l).

’s-Hertogenbosch, bakermat van het Internationaal Vocalisten Concours Deelnemers en publiek maken zich op voor alweer de 51ste editie van het Internationaal Vocalisten Concours. Het zegt alles over de kracht, de waarde en de kwaliteit van dit internationale concours. Terwijl u in 2016 heeft kunnen genieten van het Lied Duo Concours, komt nu de categorie Opera | Oratorium aan bod. Uit bijna 600 aanmeldingen zijn uiteindelijk ruim 60 zangers uit 59 landen geselecteerd.

Het stadsbestuur is er trots op dat het Internationaal Vocalisten Concours dit jaar wederom in de provinciehoofdstad plaatsvindt. Als gevolg van de voormalige asbestperikelen van Theater aan de Parade zal de Finale van het Concours plaatsvinden in Eindhoven, maar van alle andere onderdelen kunt u genieten in ’s-Hertogenbosch.

En dat zijn er veel, want een concours staat tegenwoordig niet meer op zichzelf. Het gaat erom dat jonge, talentvolle zangers op weg worden geholpen in hun carrière, en daar dragen de workshops, masterclasses en recitals sterk aan bij.

Daarnaast slaagt het bestuur van het Internationaal Vocalisten Concours er tevens in de band met het publiek, van jong tot oud, te versterken. Het Concours en de masterclasses zorgen ervoor dat u in spanning meeleeft.

Daarnaast kunt u genieten van het niet te missen familieconcert van en met sopraan Francis van Broekhuizen en het liedrecital van mezzosopraan Mitsuko Shirai en pianist Hartmut Höll. Alles bij elkaar krijgt het Internationaal Vocalisten Concours op die manier de sfeer van een festival, waarmee publiek en professionals zich verbonden voelen.

Tenslotte wil ik het bestuur, vrijwilligers, gastgezinnen en team van het Internationaal Vocalisten Concours hartelijk danken voor hun inzet. Het is wederom gelukt een concours van formaat te organiseren.

Graag wens ik publiek en deelnemers een prachtig concours toe!

Ton Rombouts

Burgemeester van ‘s-Hertogenbosch

IVC 2017 |

3

Annett Andriesen, directeur Internationaal Vocalisten Concours

Lied Duo Concours 2016 in de Grote Kerk ’s-Hertogenbosch

Voor het eerst in lange tijd een IVC in het oneven jaar Vorig jaar moest het IVC wegens sluiting van Theater aan de Parade plotseling uitwijken naar andere locaties. Dit had tot gevolg dat we het Concours hebben gesplitst. Met hulp van gemeente en theater lukte het om in 2016 het Lied Duo Concours te organiseren en dit jaar de categorie Opera | Oratorium.

De winnaars van vorig jaar, mezzosopraan Adèle Charvet en pianist Florian Caroubi, hebben een mooie tournee gemaakt op diverse podia in Nederland, zoals de Kleine Zaal van het Koninklijk Concertgebouw, Klassiek in ’t Veen, Kamermuziekfestival Schiermonnikoog, festival WoNDeRFeeL, een serie recitals bij de Vrienden van het Lied, festival Vocallis en het Internationaal Lied Festival in Zeist. Ook werden zij uitgenodigd in het NTR tv-programma Podium Witteman en het AVROTROS-programma Spiegelzaal.

Voor nu: welkom bij de editie Opera | Oratorium! We zijn – al dan niet tijdelijk – terug in Theater aan de Parade, dat de poorten weer opende. Terug op onze thuisbasis, waar alle concourssessies en masterclasses plaatsvinden. De Finale vindt – mede gezien de aanvankelijke onzekerheid over beschikbaarheid van het theater – plaats in Muziekgebouw Frits Philips in Eindhoven. Hiermee zet het IVC echter ook een stap om meer zichtbaar te zijn in de Provincie Noord-Brabant. Het IVC streeft naar een intensievere samenwerking met het conservatorium van de Fontys Hogeschool in Tilburg en naar meer activiteiten in Eindhoven en Breda.

We zijn de kunstenplanperiode 2017-2020 optimistisch in gegaan. Ongeveer 45% van onze begroting ontvangen wij door subsidies van gemeente, provincie en Fonds Podiumkunsten. Voor overige bedragen zijn wij afhankelijk van sponsoring, fondsen en particulieren. We hopen onze Vriendenkring uit te breiden en doen een beroep op gulle gevers om ons werk voort te kunnen zetten. En dan niet alleen wat het Concours betreft, maar ook de (na)zorg voor de jonge zangtalenten. Wij blijven vasthouden aan onze Triple O-status (Ontdekken, Ontwikkelen en Overdragen).

Roderick van de Mortel

Annett Andriesen

We hebben nieuwe contacten aangeknoopt met China. De eerste voorronden zijn daar gehouden en we ontvangen een aantal Chinese deelnemers. Er is in Aziatische landen een grote belangstelling voor klassieke zang, met name voor opera, en daarop wordt ingespeeld door de grote conservatoria. Ook is er een samenwerking met de Muziekacademie in Łódź (Polen) en met de muziekfaculteit van de Universiteit Toronto.

Het IVC wil zijn activiteiten op het gebied van talentontwikkeling nog duidelijker vormgeven.

De samenwerking met De Nationale Opera & Ballet is een waardevolle schakel, en er is een plan ontwikkeld voor de jaren 2017-2020. Voorts heeft het IVC de ambitie om een digitaal en interactief platform (IVC 2.0) te ontwikkelen voor jonge zangers, docenten, impresariaten, het publiek en alle stakeholders in het veld. Hierop worden de concoursactiviteiten gestreamd, de films van de presentaties getoond en interviews en masterclasses beschikbaar gesteld.

Het IVC is uniek in ons land door de breedte van het repertoire en de combinatie van talentontwikkeling met beroepspraktijk. Het innovatieproject IVC 2.0 zal hieraan zeker een nieuwe impuls geven.

Met de compositie Lunam, ne quidem Lunam van Monique Krüs ronden wij ons JB500-project af: drie composities met fragmenten uit de Bosch en Bruegelpoëzie van Pé Hawinkels, die door Harm-Jan van Dam vertaald zijn in het Latijn. Jeppe Moulijn en Willem Jeths schreven de eerste twee liederen.

Tot slot: hoe kunnen wij onze activiteiten uitvoeren zonder de hulp van een stoet vrijwilligers en gastgezinnen? Wij zijn hen daar uiterst erkentelijk voor, en het sterkt ons vertrouwen dat wij een plaats hebben in de gemeenschap van ‘s-Hertogenbosch.

Geniet u allen van de zang; niet alleen van de techniek en virtuositeit, maar ook van de ontroering die de menselijke stem tot stand weet te brengen. We wensen u een mooi Concours!

voorzitter directeur IVC 2017 |

5

concours

workshop masterclasses liedrecital familieconcert

Eerste Ronde Za 9 sept | 10.30 - 19.00 uur Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch Zo 10 sept | 10.30 - 19.00 uur Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch Dagkaart € 16 | € 6 ( t/m 18 jaar, CJP, studentenkaart) Toegang tot de zaal na elke kandidaat

Workshop Monique Krüs Componist van de IVC-opdrachtcompositie Lunam, ne quidem Lunam Ma 11 sept | 16.00 uur Willem Twee Concertzaal, ’s-Hertogenbosch € 6 | € 3,50 (t/m 18 jaar, CJP, studentenkaart)

Halve Finale* Di 12 sept | 11.00 - 19.15 uur Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch Dagkaart € 21 | € 11 ( t/m 18 jaar, CJP, studentenkaart) Toegang tot de zaal na elke kandidaat

Liedrecital | Masterclass Mitsuko Shirai & Hartmut Höll Wo 13 sept | 19.30 uur Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch € 13,50 | € 6 (t/m 18 jaar, CJP, studentenkaart)

Finale* Met de philharmonie zuidnederland o.l.v. Kenneth Montgomery Za 16 sept | 19.00 uur Muziekgebouw Frits Philips, Eindhoven DLL Grote Zaal Sterrang: € 45 | 1e rang: € 38 | 2e rang: € 25 | 3e rang: € 17 Incl. pauzedrankje, excl. € 1,50 servicekosten per ticket All-in jongerenprijs: € 10 (alleen 2e en 3e rang)

Masterclass Jennifer Larmore & Sergej Leiferkus Vr 15 sept | 14.00 uur Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch € 11 | € 6 (t/m 18 jaar, CJP, studentenkaart)

* Live streaming van de Halve Finale en Finale via www.youtube.com/VocalCompetition IVC 2017 |

6

Masterclass Cheryl Studer Vr 15 sept | 19.30 uur Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch € 11 | € 6 (t/m 18 jaar, CJP, studentenkaart) Familieconcert 7+ Francis van Broekhuizen, sopraan & Femke de Graaf, piano Za 16 sept | 11.00 uur Muzerije, ‘s-Hertogenbosch € 7 | € 4 (t/m 18 jaar, CJP, studentenkaart)

Theater aan de Parade

Muzerije

Parade 23

Hinthamerstraat 74

5211 KL ’s-Hertogenbosch

5211 MR ’s-Hertogenbosch

Willem Twee Concertzaal

Muziekgebouw Frits Philips

(voorheen De Toonzaal)

Eindhoven

Prins Bernhardstraat 4-6

Heuvel 140

5211 HE ’s-Hertogenbosch

5611 DK Eindhoven

Bosch Ticket Parade 23, 5211 KL ’s-Hertogenbosch 0900 - 337 27 23 (lokaal tarief) www.theateraandeparade.nl

Kaartverkoop Finale 16 september 2017 Muziekgebouw Frits Philips Eindhoven Heuvel 140, 5611 DK Eindhoven 040 - 244 20 20 www.muziekgebouweindhoven.nl IVC 2017 |

7

Mezzosopraan Rosanne van Sandwijk, prijswinnares IVC 2010

Dame Kiri Te Kanawa geeft een masterclass aan tenor Makudupanyane Senaoana; Hans Eijsackers begeleidt

Het Internationaal Vocalisten Concours (IVC) is wereldwijd een beroemd evenement, dat al vanaf 1954 zangers naar ‘s-Hertogenbosch trekt. Het IVC promoot klassieke vocale muziek, waarvan opera het meest populaire genre is, gevolgd door het lied en oratorium.

Het Concours staat voor kwaliteit, zorg, ontwikkeling, begeleiding, maar ook gastvrijheid en glamour. Het Concours is een open community, een ontmoetingsplaats voor allen die werkzaam zijn in het (vocale) muziekleven op het gebied van opera en andere genres.

Het wil werkgevers (operastudio’s, intendanten, impresario’s, festival- en orkestdirecties) en talentvolle zangers aan het begin van hun carrière met elkaar in contact brengen. Het IVC wil een vraagbaak zijn voor problemen die beginnende zangers op hun pad ondervinden en een instituut waar men voor carrière-adviezen terecht kan.

Het Concours biedt kansen aan jonge professionele zangers en voert de “Triple O” status: Ontdekken, Ontwikkelen en Overdragen. Het staat voor talentontwikkeling en carrièrebegeleiding. Het IVC levert de sterren van de toekomst en staat aan het begin van de ladder die hen voert naar Het Concertgebouw, De Nationale Opera en andere operahuizen, liedrecitals en concerten op nationale en internationale podia.

Het IVC omringt de kandidaten met zorg. Die zorg wordt duidelijk door de betrokkenheid en het warme meeleven van de gastfamilies, door de hartelijke begeleiding van de vrijwilligers en door het creëren van een ontmoetingsplaats van gelijkgestemden. Er is een mogelijkheid om in te zingen, er is repetitietijd met de concourspianisten. De zangers kunnen elkaars prestaties bijwonen, zodat deelname ook een ijkpunt in de carrière kan zijn. Er kunnen gesprekken worden aangevraagd met juryleden, men kan deelnemen aan de masterclasses tijdens het Concours. Er worden vriendschappen voor het leven gesloten en er kan een professioneel netwerk worden opgebouwd door de zangers. Ook na het Concours is er nog veelvuldig contact met laureaten en deelnemers. Men kan altijd terecht bij de staf van het IVC voor een advies. De wedstrijd is streng en er worden hoge eisen gesteld aan de deelnemers, maar door de ambiance en de zorg en aandacht voor elke zanger toont het IVC een menselijk gezicht in een harde wedstrijd.

Vele beroemdheden begonnen hun carrière bij het IVC zoals Elly Ameling, Robert Holl, Thomas Hampson, Nelly Miricioiu, Ileana Cotrubas, Viorica Cortez, Marco Bakker, Jard van Nes, Pretty Yende, Lenneke Ruiten, Hansung Yoo, Nadine Koutcher, Catriona Morison, Maria Fiselier, Rosanne van Sandwijk en Peter Gijsbertsen.

Het IVC hoort bij de top in de wereld van internationale klassieke zangconcoursen, en heeft zich in de afgelopen 60 jaar ontwikkeld tot een cultureel visitekaartje van Nederland. Sinds 2007 wordt het IVC geleid door operazangeres Annett Andriesen, zelf prijswinnares in 1975.

In 2016 vond het 51ste IVC Lied Duo Concours plaats. Van 9 t/m 16 september 2017 organiseert Stichting ’s-Hertogenbosch Muziekstad het 51ste IVC Opera | Oratorium Concours. In de jury nemen onder meer de wereldberoemde zangers Cheryl Studer, Jennifer Larmore en Sergej Leiferkus zitting. Juryvoorzitter is Nicholas Payne, directeur Opera Europa. In september 2018 zal het 52ste IVC Opera | Oratorium Concours plaatsvinden in aanwezigheid van onder meer Dame Kiri Te Kanawa.

Voor meer informatie: www.ivc.nu

IVC 2017 |

9

Voor het complete programma zie pagina 8 en 9 Opium op 4 AVROTROS Optreden finalisten IVC Opera | Oratorium 2017 Wo 13 september | 22.30 uur Vondel CS, Amsterdam, Rechtstreekse uitzending op Radio 4 ‘Bach op Zaterdag’ J.S. Bach, cantate Ein Feste Burg ist unser Gott (BWV 80) Nicole Fiselier sopraan Esther Kuiper mezzosopraan Adrian Fernandes tenor Andreas Goetze bariton Bach Collegium ’s-Hertogenbosch o.l.v. Jeroen Felix Za 16 september | 17.00 uur Grote Kerk, ’s-Hertogenbosch Spiegelzaal AVROTROS Optreden winnaar/winnares IVC Opera | Oratorium 2017 Zo 17 september | 10.00 uur Koninklijk Concertgebouw Amsterdam Rechtstreekse uitzending op Radio 4 Kunstnacht Den Bosch (XL Editie) Gulnara Shafigullina sopraan/piano Elnara Shafigullina sopraan/ accordeon Za 30 september | 19.00, 20.00, 21.00, 22.00, 23.00 uur Bestuurscentrum van de Gemeente ‘s-Hertogenbosch Rotary Sponsorconcert Vught Laureaten IVC Opera | Oratorium 2017 Za 30 september | 20.15 uur Theater De Speeldoos, Vught ‘Bach op Zaterdag’ J.S. Bach, cantate Geist und Seele (BWV 35) IVC-solisten, Bach Collegium ’s-Hertogenbosch o.l.v. Jeroen Felix Za 21 oktober | 17.00 uur Grote Kerk, ’s-Hertogenbosch

IVC 2017 |

10

G. Verdi Requiem Charlotte Janssen sopraan Leonie van Rheden mezzosopraan Matthew Newlin tenor Gevorg Grigoryan bas-bariton Con Amore Leiden, COV Leidschendam Holland Symfonie Orkest o.l.v. Bernhard Touwen Za 28 oktober | 20.00 uur Pieterskerk, Leiden Voorronden 52ste IVC Opera | Oratorium 2018 In samenwerking met Nei Stëmmen Luxembourg Jury: Roberta Alexander sopraan Jennifer Larmore mezzosopraan Annett Andriesen mezzosopraan Luisa Partridge mezzosopraan Alexander Müllenbach pianist, dirigent Do 2 en vr 3 november École de Musique et Salle de Concert du Centre ARCA, Bertrange, Luxemburg ‘Bach op Zaterdag’ J.S. Bach, cantate Swingt Freudig euch empor (BWV 36) IVC-solisten, Bach Collegium ’s-Hertogenbosch o.l.v. Jeroen Felix Za 16 december | 17.00 uur Grote Kerk, ’s-Hertogenbosch

Ochtendconcert Michael Wilmering bariton & Hans Eijsackers piano o.m. de IVC Jheronimus Bosch liederen van Jeppe Moulijn, Willem Jeths en Monique Krüs op teksten van Pé Hawinkels over de Tuin der lusten Zo 21 januari | 11.00 uur, Willem Twee Concertzaal, ’s-Hertogenbosch Werkweek rond Leonard Bernstein i.s.m. De Nationale Opera talent m.m.v. o.a. Roberta Alexander sopraan Zo 21 t/m za 27 januari Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch De Nationale Opera & Ballet, Amsterdam Voorronden 52ste IVC Opera | Oratorium 2018 Jury: Roberta Alexander sopraan Annett Andriesen mezzosopraan Albert Bonnema tenor Prof.dr. Wojciech Maciejowski professor Muziek Akademie in Poznan (Polen) Jadwiga Rappé alt Siebe Riedstra pianist, dirigent Ma 5 t/m zo 10 februari Graźyna en Kiejstut Bacewicz Muziekacademie Łódź, Polen Voorronden 52ste IVC Opera | Oratorium 2018 Vr 16 en za 17 februari Conservatorium van Amsterdam J.S. Bach, Johannes Passion Engagementsprijs Nederlandse Händelvereniging Vr 16 maart Grote Kerk, Naarden J.S. Bach, Matthäus Passion Nikki Treurniet sopraan Francine Vis mezzosopraan Seil Kim tenor Hansung Yoo bariton Zo 25 maart St. Petruskerk, Oisterwijk Do 29 en vr 30 maart Grote- of Catharijnekerk, Heusden

Herdenkingsconcert – G. Fauré, Requiem Laureaten IVC Opera | Oratorium 2017 Vr 4 mei Jheronimus Bosch Art Centre, ’s-Hertogenbosch Voorronden 52ste IVC Opera | Oratorium 2018 Vr 25 en za 26 mei Theater aan de Parade, ’s-Hertogenbosch Voorronden 52ste IVC Opera | Oratorium 2018 Za 23 juni Sulmona, Italië, i.s.m. Center for Opera Studies in Italy, Toronto, Canada G. Rossini, Messa di Gloria o.l.v. Conrad van Alphen Gulnara Shafigullina sopraan Francine Vis mezzosopraan Marcel Beekman tenor Peter Gijsbertsen tenor Georg Gädker bariton Za 23 juni Teatro Campoamor, Oviedo, Spanje 52ste IVC Opera | Oratorium 2018 Masterclasses: Dame Kiri Te Kanawa sopraan Dunja Vejzovic mezzosopraan Andrew Watts countertenor Robert Holl bas-bariton Do 6 t/m za 15 september Werkweek rond opera’s van Verdi i.s.m. De Nationale Opera talent Het IVC selecteert deelnemers tijdens het 52ste IVC Oktober De Nationale Opera & Ballet, Amsterdam Masterclass Robert Holl en Hans Eijsackers Het Duitse Lied i.s.m. het Koninklijk Conservatorium November Koninklijk Conservatorium, Den Haag

IVC 2017 |

11

Nicholas Payne

Zizheng Yu

Vervulde leidinggevende functies bij Royal Opera House Covent Garden, Welsh National Opera, Opera North en English National Opera Sinds 2003 directeur Opera Europa, dé beroepsvereniging voor Europese operahuizen en -festivals Lanceerde in 2015 The Opera Platform, een online streaming-service voor opera Publicist over opera en kunst Jurylid diverse operaconcoursen: Belvédère Wenen, Neue Stimmen Duitsland, Competizione dell’Opera Dresden en Moskou Juryvoorzitter o.a. Kathleen Ferrier Competition in Londen, International Festival of Operatic Singers in Tirana, Albanië en BBC Cardiff Singer of the World 2013 Sinds 2003 trustee Peter Moore Foundation.

Chinese tenor Behaalde in 1979 zijn Master in Opera aan de Universiteit van Tokio Begon zijn carrière als tenor en is in 1989 de jongste zangprofessor in China Gaf soloconcerten over de hele wereld en vertolkte operarollen in o.m. Tosca en La Traviata Jurylid van de Shizuoka International Opera Competition en de Osaka International Music Competition in Japan Auteur van diverse boeken w.o. Singing Words, Opera River en The Theory of Teaching Vocal Music Decaan Universiteit Ningbo, executive Chairman China Association of Vocal Music en senior professor aan de Nanjing Normal University Lid van de Chinese Music Association en hoofd Jiangsu Vocal Society.

Cheryl Studer

Sergej Leiferkus

Debuteerde als Elisabeth in Wagners Tannhäuser bij Bayreuther Festspiele Zong er vervolgens Wagnerrollen als Elsa, Senta en Sieglinde Optredens Bayerische Staatsoper en Deutsche Oper Berlin 1989 Debuut Salzburger Festspiele als Chrysothemis in Strauss’ Elektra, gevolgd door Marschallin Der Rosenkavalier, Elektra Idomeneo en Leonore Fidelio Engagementen Wiener Staatsoper, La Scala Milaan, Opéra de Paris, Royal Opera House Covent Garden en Metropolitan Opera New York Repertoire o.a. Aida, Königin der Nacht, Kaiserin, Donna Anna, Lucia, Marguérite, Salome, Semiramide en Violetta Won o.m. Furtwängler Preis, Prix Maria Callas en twee Grammy Awards Vierde in 2015 haar 40-jarige carrière Sinds 2003 professor aan de Hochschule für Musik in Würzburg.

Zingt o.m. bij Royal Opera House Covent Garden, Wiener Staatsoper, Opéra Bastille Parijs, La Scala Milaan, Deutsche Oper Berlin, San Francisco Opera, Metropolitan Opera New York, Nationale Opera Amsterdam, Salzburger Festspiele en Glyndebourne Festival Repertoire o.m. Scarpia, Jago, Telramund, Alberich en Boris Godoenov De rol van Filip Filippovich Preobrazhensky in A Dog’s Heart van Alexander Raskatov werd speciaal voor hem geschreven Won o.a. Cannes Classical Award en Diapason d’Or voor zijn vertolking van liederen van Moessorgski Geeft les en masterclasses in Berlijn, Toronto, Moskou, ‘s-Hertogenbosch, Boston, en aan de Britten-Pears School in Aldeburgh.

Jennifer Larmore

directeur Opera Europe | Juryvoorzitter

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

mezzosopraan

Zingt zowel barok, bel canto als eigentijds repertoire Trad o.m. op in Metropolitan Opera New York, La Scala Milaan, Opéra Bastille Parijs, Deutsche Oper Berlin, Royal Opera House Covent Garden, Hamburgische Staatsoper en Nationale Opera Amsterdam Repertoire o.a. Gräfin Geschwitz, Kostelnicka Buryjovka, Lady Macbeth en Eboli, Mère Marie en Poppea Richtte met bassist Davide Vittone ensemble Jennifer Larmore and Opus Five op, waarmee ze liederen, aria’s uit opera en operette, en muziek uit musicals en films uitvoert Werd in 2002 door de Franse regering benoemd tot Chevalier des Arts et des Lettres voor haar bijdrage aan de muziekwereld.

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

sopraan

*

tenor

*

bariton

*

*

*

Pieter Alferink

opera- adviseur

Was als talentscout werkzaam voor operahuizen, studio’s, orkesten en dirigenten Wordt regelmatig gevraagd als gastdocent op conservatoria en muziekscholen Richtte 40 jaar geleden zijn eigen impresariaat op voor zangers en dirigenten in Nederland, België en Luxemburg Vertegenwoordigde o.a.

Victoria de los Angeles, Nicolai Gedda, Hermann Prey, José Carreras, Luciano Pavarotti, Marilyn Horne, Grace Bumbry, Olaf Bär, Barbara Bonney, Christoph Prégardien, Birgit Remmert en Thomas Quasthoff Was vijf jaar lang president van de Association Européenne de Agents Artistiques Nam in 2008 afscheid van zijn impresariaat en werd voor zijn bijdrage aan het muziekleven onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

*

*

*

*

*

>

IVC 2017 |

13

Joel Ethan Fried

artistiek directeur

Koninklijk Concertgebouworkest

Begon zijn carrière als assistent-dirigent bij de New York City Opera en dirigeerde vele opera-uitvoeringen in Europa en de VS Sinds 1999 als adjunct-directeur Artistieke Zaken Koninklijk Concertgebouworkest Ontwikkelde thematische projecten van het KCO over Sjostakovitsj, Messiaen en Bernstein Ontwikkelde – naast blijvende toewijding aan standaardrepertoire van Bruckner en Mahler – unieke serie met hedendaagse werken Initieerde o.m. de RCO Club Night, de Essentials-serie en de RCO Artist in Residence Werd voor zijn programmering onderscheiden met prijzen in de VS en Europa.

*

*

*

*

*

Jesús Iglesias Noriega

hoofd artistieke zaken De Nationale Opera

Begon zijn carrière als assistent van de artistiek directeur bij het Teatro Colón in Buenos Aires Werd in 1997 in dezelfde functie benoemd bij het Teatro Real in Madrid en in 2002 tot hoofd Artistieke Zaken Jurylid bij diverse internationale zangconcoursen, w.o. de International Singing Contest ‘Francisco Viñas’ Barcelona In 2012 benoemd tot hoofd Artstieke Zaken van De Nationale Opera in Amsterdam.

*

*

*

Eva Wagner-Pasquier

operamanager, Bayreuther Festspiele

Dochter van Wolfgang Wagner en achterkleindochter van Richard Wagner Van 2008 tot 2015 mededirecteur Bayreuther Festspiele Werkzaam bij Wiener Staatsoper en casting director bij Leo Kirch’s UNITEL In 1984 benoemd tot operadirecteur bij Royal Opera House Covent Garden Van 1987 tot 1993 programmadirecteur Opéra Bastille Parijs O.a. artistiek directeur bij Théâtre du Châtelet Parijs, Teatro Real Madrid en Festival d’Aix-en-Provence Lid adviescommissie Birgit Nilson Foundation Ontving de Franse onderscheiding Chevalier de la Légion d’Honneur Eredoctor Accademia Filarmonica di Bologna Ontving in 2016 Der Bayerischer Verdienstorden Momenteel consultant Bayreuther Festspiele en Wagner Society.

*

*

*

*

*

*

IVC 2017 |

14

*

*

*

*

Concentratie voor optreden

Sopraan Pretty Yende, prijswinnares IVC 2008

Alexander de Jong

MĂŠrian van Zantwijk

Anouk Zwanenberg

Helena Koonings

Renske van Gelder

Pim van Drunen

Peter van der Lint

Paul Korenhof

Marjolijn Sengers

Griet Leyers

Basia Jaworski

Hans Visser

Fontys Conservatorium Tilburg

Dutch National Opera Academy

muziekredacteur Trouw

hoofdredacteur Portici IVC 2017 |

16

Fontys Conservatorium Tilburg

ArtEZ Conservatorium Zwolle

programmamaker en muziekredacteur Opus Klassiek

recensente o.a. Luister en Klassieke Zaken, blog Basia con fuoco

Conservatorium Amsterdam

Fontys Conservatorium Tilburg

muziekredacteur Eindhovens Dagblad

muziekredacteur Noordhollands Dagblad en Leidsch Dagblad

Jennifer Larmore 1

Welcome to the IVC! What was your last engagement and where?

My last engagement was at the Rome Opera as Countess Geschwitz in Alban Berg’s Lulu. It was the wonderful William Kentridge production with six performances until the end of May. This is an opera I have had the pleasure of performing in London, Madrid, Paris and Amsterdam so it felt like I was visiting an old friend again!

2

When you give master classes, what kind of teacher are you, which things do you work on?

Master classes are a passion of mine! The young singers who come to them are full of promise, hope, and excitement! We explore together so many possibilities for their lives and careers and find ways to address what worries them or what they feel will enhance their experience as singers. They give me as much positive energy as I give them, and we learn from each other. Singers are some of the most vulnerable people on the planet! So, most of the time, it is our own mind that keeps us from realizing our full potential. I address each individual person’s issues, perceived problems and find specific ways to help them overcome them. It is always an exciting challenge and one that I absolutely love! My new book Una Voce delves deeply into the psyche of the singer, what they go through, are thinking and feeling in addition to offering advice that may help them navigate this difficult world of which they are trying to be a part!

3

What are the three most important qualities a singer needs to have in a singing competition?

A singer needs nerves of steel to compete because the atmosphere can be very daunting and self doubt tries to come in at every moment! They also need incredible focus as the atmosphere can be distracting and in some instances debilitating. Lastly they need a joyful competitive spirit – one that urges them to be better every single time they step on that stage. I know you said THREE things, but there is one more thing they need – confidence. It’s essential to doing a good job. Confidence comes from preparation and the knowledge that they are ready to face this challenge.

4

What was the best advice you received when you were a young singer and what was the worst?

The best advice was from one of my mentors, Dame Joan Sutherland. She told me to “stay as light as long as possible.” I believe – having followed her advice – that this is one reason why I am still singing constantly and am viable in today’s world of opera.

I honestly do not remember any bad advice. I have a talent (or fault perhaps) of taking what is positive and helpful and forgetting the negative. That is the way I’ve lived my life for many years, so if I did receive bad advice, I let it go completely. I do not want to take negative energy into my life.

5

Do you hear or see immediately whether a candidate is a ‘winner’?

My instincts do kick in in a big way when I hear someone who stands above the others in terms of the “total package”. My assessment begins the moment they appear. I take into consideration the way they walk onto the stage, their personal presentation, their vocal prowess, and communicative skills in addition to the feelings they evoke in me. If you have someone who has all of this and is an interesting and sensitive artist, then you have your winner!

IVC 2017 |

17

Mitsuko Shirai en Hartmut Höll mezzosopraan en pianist

*

Ontmoetten elkaar aan het conservatorium van Stuttgart Succesvolle liedrecitals over de hele wereld Shirai zong o.m. Mahler, Berlioz en Berg met orkesten als Berliner Philharmoniker, New Japan Philharmonic, Atlanta Symphony Orchestra, Nouvel Orchestre Philharmonique de Paris en Wiener Symphoniker tot haar operarepertoire behoren diverse Mozartrollen Shirai en Höll geven wereldwijd masterclasses en samen staan ze sinds 1994 aan het hoofd van het Lied Centre van de Musikhochschule in Karlsruhe Shirai was 1e prijswinnares van het IVC in 1976 Werd in 1996 onderscheiden met de Great Idemitsu Award in Japan.

Liedrecital en masterclass Mitsuko Shirai en Hartmut Höll op woensdag 13 september (info pag. 6)

*

*

*

*

*

Francis van Broekhuizen sopraan

*

Combineert zangtalent met ontwapenende podiumpersoonlijkheid In 2004 finaliste en prijswinnares Cristina Deutekom Concours regelmatig te horen en te zien in radio- en tv-programma’s Was o.m. te gast bij Opera Zuid, Opera Trionfo, Opera Spanga en Nederlandse Reisopera Zong operarollen in o.a. Suor Angelica, Rusalka, Die lustige Witwe, Cendrillon, Mirandolina, Elektra, Falstaff, La tragédie de Carmen en Owen Wingrave Recente engagementen: Opera van Osnabrück en Opera Spanga (Lady Macbeth in Verdi’s Macbeth), nieuwjaarsconcerten met het Noord Nederlands Orkest o.l.v. Ed Spanjaard Binnenkort te zien als Dolle Diva met Gregor Bak en deelname aan Carmen Revisited van en met Tania Kross.

Familieconcert 7+ met Francis van Broekhuizen en pianiste Femke de Graaf op

*

* *

*

*

zaterdag 16 september (info pag. 6)

Kenneth Montgomery dirigent

Begon zijn carrière bij de Glyndebourne Festival Opera en English National Opera Was dirigent en muzikaal leider van het Bournemouth Sinfonietta en Glyndebourne Touring Opera In 1973 debuut Royal Opera House Covent Garden met Mozarts Le nozze di Figaro * Nederlands debuut in 1970 met Cavalli’s L’Ormindo In 1975 benoemd tot chefdirigent van Radio Symfonie Orkest, later ook Groot Omroepkoor, en in die hoedanigheid betrokken bij vele uitzendingen op Radio 4 Dirigeerde in Nederland o.m. L’heure espagnole, Kát’a Kabanová, Hänsel und Gretel en Idomeneo Was o.m. gastdirigent in de VS, Canada, Australië, Frankrijk, België en Italië Directeur opera-afdelingen conservatoria Den Haag en Amsterdam Gastdirigent bij o.m. Orchestre Philharmonique de Radio France, Accademia Nazionale di Santa Cecilia (Rome), Bournemouth Symphony Orchestra, CBC Vancouver Orchestra en Ulster Orchestra.

*

*

*

*

*

IVC 2017 |

18

*

*

philharmonie zuidnederland

In 2013 opgericht symfonieorkest dat geroemd wordt vanwege kwaliteit, hecht samenspel, enthousiasme en flexibiliteit Maatwerk op het hoogste artistieke niveau voor Zuid-Nederland en daarbuiten Naast uitvoeringen van het volledige symfonische repertoire ook innovatieve concertprogramma’s als Spicy Classics en Leading the South Muziekprogramma’s voor scholieren van alle leeftijdsgroepen Talentontwikkeling van jonge musici philharmonie zuidnederland staat onder leiding van chef-dirigent Dmitri Liss Symfonisch laboratorium van het Maastricht Centre for the Innovation of Classical Music (MCICM).

*

*

*

*

*

*

Hans Adolfsen piano

Studeerde piano aan het Utrechts Conservatorium met als specialisatie liedbegeleiding Gaf o.m. Liedrecitals met Renate Arends, Wilke te Brummelstroete, Yvonne Naef, Thomas Oliemans en Hanneke de Wit Werkt al vele jaren samen met zangpedagoog Margreet Honig Maakte o.m. cd-opnamen van liederen van Brahms met sopraan Lenneke Ruiten en liederen van Escher met tenor Marcel Beekman Docent liedinterpretatie en co-repetitor aan de Zürcher Hochschule der Künste Met zijn broer Kees Adolfsen (trombone, teksten) is een serie voorstellingen gepland met een muzikaal portret van Ramses Shaffy Componeerde liedjes op teksten van Annie M.G. Schmidt Schreef in 2012 een kwartet in opdracht van het befaamde Raschèr Saxofoonkwartet.

*

*

*

*

*

*

*

Ljoeba Orfenova piano

*

Dochter van tenor Anatoly Orfenova Studeerde aan conservatorium van Moskou en ontwikkelde zich tot een gewaardeerd coach en pianiste Debuut in 1991 Bregenzer Festspiele Werkt als coach met solisten van het Stanislavsky en Nemirovich-Danchenko Musical Theatre Werd onderscheiden tot Honoured Artist of Russia en was prijswinnares bij diverse pianocompetities Verbonden aan diverse operatheaters over de hele wereld Begeleidt zangers als Sergei Leiferkus, Ljoebov Kazarnovskaja en Vitali Taraschenko Assistent-dirigent bij opnamen van o.a. Deutsche Grammophon, Chandos en EMI Coach bij de Russische School en IVC masterclass in 2015.

*

*

*

*

*

*

*

Paul Plummer piano

Studeerde piano en liedbegeleiding aan de Guildhall School of Music and Drama in Londen Was Junior Fellow aan het Londense Royal College of Music en volgde opleidingen in het Amerikaanse Tanglewood Music Centre en het UK Britten-Pears Young Artists’ Programme Begeleidde vele zangers tijdens recitals en opnamen voor BBC Radio 3 Verhuisde in 2008 naar Duitsland en werd repetitor bij Opera in Kiel In 2010 benoemd tot Hoofd Muziek aan Tiroler Landestheater bij Brigitte Fassbaender In 2012 benoemd tot hoofdcoach bij de Lyric Opera Studio in Weimar Sinds 2013 terug in Londen als freelance coach voor o.m. de Jette Parker Young Artists aan de Royal Opera House Covent Garden Sinds 2015 fulltime coach aan Royal Conservatoire of Scotland (Glasgow) en coördinator operaopleiding.

*

*

*

* *

*

*

IVC 2017 |

19

Adèle Charvet en Florian Caroubi

Winnaars IVC Lied Duo Concours 2016

IVC 2017 |

1

Hello again! How was your last year after winning the Lied Duo Competiton and where have you performed since then?

We’ve had a splendid year following the IVC. Thanks to the competition we have been travelling from France to Holland back and forth to do recitals at the Concertgebouw in Amsterdam, the Zeist International Lied Festival, the WoNDeRFeel Festival, the Schiermonnikoog Music Festival ...

Winning the Vrienden van het Lied Prize gave us the chance to perform in charming venues across the Netherlands. In France we’ve played at the Fondation Vuitton, Fondation Singer-Polignac, the Petit Palais in Paris…

Just after the competition, Florian was nominated HSBC Laureate 2016 of the Festival d’Aix-en-Provence, which is a very important distinction for young musician. Adèle made her Opera debut singing the Polovtsian Maiden in Borodin’s Prince Igor at the Dutch National Opera last February.

2

What was the most important lesson(s) you learned during the IVC 2016?

We’ve learned that we could trust our nerves and our work. If you are well prepared, these two things won’t let you down during such an extremely exhausting week!

3

What have you enjoyed most during the IVC 2016 and what didn’t you enjoy?

Like every competition, it is nerve-wracking. You have to work hard to be consistant. There are many things we enjoyed during the competition – first of all the incredible staff working for the organisation of the event. Their efficiency and kindness was such a support for us. We had the most amazing host families with whom we are still in contact. And we truly met gifted musicians and friends along the way!

4

What would be your message for the candidates of the IVC Opera | Oratoria 2017?

We honestly didn’t think that we would win for a second, so believe in yourself – you could be the next winner!

5

What is your most exciting performance in the near future, together or separately?

We will soon perform at the French Art Song Center in Tours, and we are glad to play again for the Schiermonnikoog Music Festival. Adèle will sing the role of… Adele in Bellini’s Il Pirata at Bordeaux National Opera with incredible singers such as Joyce El-Khoury and John Osborn. Florian will appear in some solo recitals in great places as the DeSingel Theater in Anvers. He will continue accompanying at the Opera of Lyon and Saint-Etienne.

20

In augustus won mezzosopraan Adèle Charvet de Prix Ives Paternot tijdens het Verbier Festival 2017.

Deelnemers aan het Internationaal Vocalisten Concours worden geacht een professionele opleiding te hebben genoten.

Ze moeten een repertoirelijst indienen die bestaat uit werken uit drie verschillende stijlperiodes, die in minstens drie talen worden gezongen. Verder ontvangen de deelnemers een nieuw gecomponeerd werk, dat moet worden uitgevoerd in de Halve Finale. De kandidaten moeten dus goed en zuiver kunnen zingen. Ze moeten hun stem kunnen projecteren op de zaal en zonder versterking over een symfonieorkest heen kunnen zingen. De zangers moeten in staat zijn in verschillende stijlen te zingen en begrijpen wát ze zingen. Het door hen gekozen repertoire moet passen bij hun stemsoort. Er zijn sopranen, mezzosopranen, alten, baritons, bassen en countertenoren.

Geen stem klinkt hetzelfde: hoog, laag, luid, zacht, groot, klein, warm, streng, vol vibrato of juist niet... alles is te horen. De prestatie van een zanger wordt door de jury beoordeeld op stemkwaliteit, techniek, uitspraak en tekstbeleving, uitstraling, interpretatie en presentatie.

Grand Prix van de stad ‘s-Hertogenbosch Bijzondere onderscheiding in de vorm van een zilveren penning voor de winnaar/ winnares van de hoofdprijs. De Grand Prix wordt toegekend aan de deelnemer die deze onderscheiding verdient vanwege uitzonderlijke kwaliteiten op het gebied van muzikaliteit, repertoirekeuze, techniek en presentatie. De prijs wordt toegekend aan een van de winnaars van de hoofdprijzen (Operaprijs of Toonkunst Oratoriumprijs).

De Grand Prix wordt uitgereikt tijdens de Finale van het Opera | Oratorium Concours.

Operaprijs € 7.500 Wordt toegekend aan de zanger of zangeres die volgens de jury beschikt over een uitzonderlijk talent voor opera en theaterpersoonlijkheid. De prijswinnaar/winnares heeft gedurende het Concours minimaal vier opera-aria’s gezongen.

De prijs bestaat uit een bronzen penning en een bedrag van € 7.500, en geldt als een 1e prijs in dit genre.

Toonkunst Oratoriumprijs € 7.500 Wordt toegekend aan de zanger of zangeres die volgens de jury beschikt over een uitzonderlijk talent voor oratorium en concert. De prijswinnaar/-winnares heeft minimaal vier oratorium-aria’s gezongen.

De prijs bestaat uit een bronzen penning en een bedrag van € 7.500, en geldt als een 1e prijs in dit genre. De Toonkunst Oratoriumprijs wordt mogelijk gemaakt door de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst (MBT).

IVC 2017 |

22

Arleen Auger Allround Prijs € 5.000 Wordt toegekend aan een zanger die zich heeft geprofileerd in beide genres: opera en oratorium. De prijs wordt beschikbaar gesteld door de heer Wim Scherpenhuijsen Rom.

Wagnerprijs van Nederland € 5.000 Deze prijs is in het leven geroepen in 2016 ter gelegenheid van het 55-jarig bestaan van het Wagner Genootschap Nederland in overleg met het IVC. 2017 is het eerste jaar waarin de deelnemers kans kunnen maken op deze nieuwe prijs. De uitvoering van de prijs is in handen van de Richard Wagner Stichting. De prijs heeft een waarde van € 5.000 en draagt bij in de kosten van coaching en studie bij een erkende Wagnerspecialist, en wordt gedurende de eerstkomende vijf edities van het IVC uitgereikt. De prijs is gericht op verdere professionalisering van de winnaar, en wordt toegekend aan de kandidaat die door de Wagnerjury als beste zanger/ vertolker van een Wagner-operafragment is beoordeeld, die qua stem het meest geschikt is om het werk van Wagner uit te voeren en voor wie een toekomstperspectief in het Wagnerrepertoire mogelijk wordt geacht.

Met de Wagnerprijs Nederland wordt tevens beoogd het werk van de componist Richard Wagner extra onder de aandacht brengen van publiek, musici en jonge zangers.

De jury van de Wagnerprijs Nederland bestaat uit sopraan Cheryl Studer, bariton Sergej Leiferkus, Eva Pasquier-Wagner (operamanager en achterkleindochter van Richard Wagner), Leo Cornelissen (voorzitter Wagner Genootschap Nederland) en Hans Middelhuis (Scout voor Wagner-stipendia).

Prijs voor Jong Talent van de Provincie Noord-Brabant € 3.500 Wordt toegekend aan een jong talent tot en met 24 jaar. De winnaar of winnares wordt gekozen tijdens de Halve Finale. De Prijs voor Jong Talent van de Provincie Noord-Brabant wordt uitgereikt na afloop van de Finale.

Opera Nederland Prijs € 2.500 Wordt toegekend aan een Nederlandse zanger of zangeres die een uitgesproken zangkwaliteit laat zien. De prijs wordt beschikbaar gesteld door www.operanederland.nl. De winnaar of winnares wordt gekozen tijdens de Halve Finale. De Opera Nederland Prijs wordt uitgereikt na afloop van de Finale.

Dioraphte Award € 1.750 Wordt toegekend aan de zanger of zangeres die de opdrachtcompositie van Monique Krüs volgens de jury het beste vertolkt heeft.

De opdrachtcompositie wordt in de Halve Finale door alle kandidaten uitgevoerd. Er worden twee kandidaten genomineerd die de compositie in de Finale mogen zingen met orkest.

Prijs van de Vrienden van het IVC € 1.500 De winnaar wordt gekozen tijdens de Halve Finale. De Prijs van de Vrienden van het IVC wordt uitgereikt na afloop van de Finale.

Publieksprijs € 1.250 Tijdens de Finale bepaalt het publiek welke zanger of zangeres de Publieksprijs verdiend heeft. De Publieksprijs wordt mogelijk gemaakt door Edwin Rutten Producties..

Persprijs € 1.000 Wordt door de persjury toegekend aan een deelnemer van de Halve Finale. De Persprijs wordt uitgereikt na afloop van de Finale.

MAX Jong Talent Prijs Concertopname ter beschikking gesteld door Omroep MAX voor uitzending in het MAX Avondconcert op NPO Radio 4.

Annett Concert Prize Twee prijswinnaars zullen worden uitgenodigd voor een concert met orkest in Ningbo. De winnaar of winnares wordt bepaald door Prof. Zizheng Yu in overleg met het IVC-management.

Engagementsprijs voor een concert in China Uitnodiging voor een concert in Ningbo (China) voor twee deelnemers/prijswinnaars Laureatenconcerten & mogelijke engagementen (voor een geschikte kandidaat in een specifieke rol of partij) - Drie Nederlandse operahuizen: De Nationale Opera Nederlandse Reisopera Opera Zuid - Diverse symphonieorkesten o.a.

Noord Nederlands Orkest, philharmonie zuidnederland - Festival Musical Olympus St. Petersburg - Operadagen Rotterdam / Sinfonia Rotterdam - Nederlandse Händelvereniging, Johannes Passion, 2018 - Bach Cantate-serie, ’s-Hertogenbosch - Matthäus Passion, Heusden, 2019 - Herdenking Gemeente ’s-Hertogenbosch, 4 mei 2018 - Rotary Gala Vught, 30 september 2017

Junior Juryprijs € 500 De jongerenjury bestaat uit zangstudenten van diverse Nederlandse conservatoria.

De winnaar wordt gekozen na afloop van de Halve Finale. De Junior Juryprijs wordt uitgereikt na afloop van de Finale.

IVC 2017 |

23

IVC Lied Duo 2016

Your demons, they haunt you.

At night, when the moon wants to appear, they crawl out of every corner. Demons of loneliness, regret, frustration, a lost lover, they scald and boil inside of you and the blues won’t stop until dawn.

How tempting it is to lose yourself in drinking, gambling or sleeping around.

Monique Krüs

Monique Krüs Nederlandse componist, sopraan en dirigent Zingt zowel klassiek als hedendaags repertoire Componeert opera, muziektheater, kamermuziek, liederen en koormuziek Schreef titelsong voor eerste speelfilm van Oscar-winnaar Mike van Diem Was verbonden aan operahuis Essen Vertolkte hoofdrollen in Hier° van Guus Janssen/Friso Haverkamp bij De Nationale Opera en Hôtel de Pékin van Willem Jeths/Friso Haverkamp in ZaterdagMatinee Medeoprichter Opera Spanga Schreef muziek voor Z@ppelin, NOS Jeugdjournaal en Kunstuur van AVROTROS Componeerde in 2015 jeugdopera Anne en Zef voor Nederlands Philharmonisch Orkest en solisten.

*

*

*

* *

*

*

*

Eerdere opdrachtcomposities voor het plichtwerk IVC: Micha Hamel (2002), Rob Zuidam (2004), Robin de Raaff (2006), Roel van Oosten (2008), Wilbert Bulsink (2010), Jeppe Moulijn (2012) en Willem Jeths (2014).

Het plichtwerk voor het IVC 2018 zal worden gecomponeerd door Sylvia Maessen.

Sylvia Maessen studeerde muziekwetenschappen in Amsterdam en hobo, compositie/arrangeren en contrabas (klassiek en jazz) in Hilversum. Ze sluit aan bij het tijdperk Jeroen Bosch en komt dan bij de Italiaanse renaissance-dichteressen uit.

Maessen kiest voor een sonnet uit de cyclus Rime amorose van Vittorio Colonna (1490-1547), getiteld Oh, che tranquillo mar.

Op de pagina’s 28 en 29 vindt u het artikel De hemel kunnen zien rimpelen van dr. Harm-Jan van Dam.

.

Dit jaar voltooit het Internationaal Vocalisten Concours een Jheronimus Bosch Cyclus van drie opdrachtcomposities door Nederlandse componisten.

In 2016 werd de 500ste sterfdag van de grote meester herdacht. De composities zijn alle gebaseerd op teksten die betrekking hebben op zijn schilderijen.

Na de opdrachtcompositie in 2010 – Het narrenschip van componist Wilbert Bulsink, gebaseerd op een tekst van Sebastian Brandt – werd in 2012 het stokje overgenomen door Jeppe Moulijn. Deze componist liet zich in Et fit lux inspireren door een tekst uit de Bosch Poëzie van Pé Hawinkels. Daarbij werd een fragment gekozen dat betrekking heeft op het schilderij Tuin der lusten van Jheronimus Bosch. De Nederlandse tekst is vertaald in het Latijn door dr. Harm-Jan van Dam. In 2014 schreef Willem Jeths de opdrachtcompositie, eveneens gebaseerd op een tekst uit Tuin der lusten. Ook Monique Krüs koos in haar compositie Lunam, ne quidem Lunam voor de 51ste editie van het IVC voor een tekst van Hawinkels uit Tuin der lusten.

Het IVC heeft de teksten in het Latijn laten vertalen, omdat die taal door alle zangers even goed kan worden gezongen en goed past in de tijd van Jheronimus Bosch.

Opdrachtcompositie 51ste IVC – Lunam, ne quidem Lunam Componist: Monique Krüs *1959 Titel: Lunam, ne quidem Lunam (De maan die niet eens een echte maan is) Duur: ca. 4,5 minuten In twee instrumentaties: piano & zang | orkest & zang In 3 toonsoorten, voor 6 stemtypen.

Originele tekst: Pé Hawinkels (1942-1977) Gedichten Bosch en Bruegel uit Tuin der lusten Uitgever: De Stiel, Nijmegen Vertaling in het Latijn: dr. Harm-Jan van Dam Publicatie: Stichting ‘s-Hertogenbosch Muziekstad & Deuss Music Tijdens het IVC Lied Duo Concours 2016 werd Lunam, ne quidem Lunam uitgevoerd in de versie met piano en zang. In het IVC Opera | Oratorium Concours 2017 hoort u de compositie van Monique Krüs voor het eerst met orkest en zang.

Truus und Gerrit van Riemsdijk Stiftung Van der Linden Fonds Stichting ’s-Hertogenbosch Muziekstad

Nee, roep deze nacht, met deze maan Die min of meer pikant hier zo’n beetje de navel Uithangt, de kraamkliniek verzorgt en geen Maan is ook, nu maar niet op, ook niet Als je de vlammen uit de buik slaan Van weetgierigheid.

Iam noctem hanc mitte, iam lunam Hic salsius umbilici quasi partes Agentem, tococomium curantem, ne quidem Lunam, mitte evocare, etiamsi Ignes tibi ventre erumpunt Curiositate.

IVC 2017 |

27

dr. Harm-Jan van Dam In 2016 maakte ik de halve en de hele finale mee van het Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch, voor het Lied Duo zang en piano. Het eerste dat opviel was de inzet en toewijding van de jeugdige musici, en vooral de ongelofelijk hoge kwaliteit van hun uitvoeringen. Daarna drongen ook de verschillende talen zich aan me op. De perfecte uitspraak van alle kandidaten was bijzonder: wanneer hoor je in het wild een Française accentloos Duits spreken, een Engelsman volmaakt Frans en Duits? Hier wel. Één taal viel er te horen die voor alle zangers in gelijke mate vreemd was, het Latijn, en dat was ook de aanleiding voor mijn aanwezigheid: sinds 2002 krijgt telkens een Nederlandse componist de opdracht om een werk te componeren dat alle finalisten een keer moeten hebben uitgevoerd. In 2012, 2014 en 2016, bestond de tekst van die composities uit poëzie van Pé Hawinkels (1942-1977), namelijk een gedeelte uit zijn gedicht over het schilderij De tuin der lusten van Jheronimus Bosch, dit natuurlijk vanwege Den Bosch. Die tekst werd desgevraagd door mij vertaald in het Latijn.

Het schilderij bestaat uit vier onderdelen: de achterkant van de zijluiken laat in grijstinten de derde dag van de schepping zien.

Wanneer het drieluik geopend is, vertoont de voorkant links het Paradijs, een fantastisch landschap bevolkt door allerlei dieren met Adam en Eva aan weerszijden van God-Christus. Op het rechterpaneel is de Hel afgebeeld met verdoemden, demonen en allerlei onwerkelijke attributen. Het grote centrale deel toont een even fantastisch landschap als op het linkerpaneel, maar nu bevolkt door talloze, meest naakte mensen, onmogelijke planten en fabeldieren.

Pé Hawinkels is bekend als vertaler en dichter: het bewuste gedicht van bijna 1000 regels maakt deel uit van zijn eerste dichtbundel, Bosch en Bruegel uit 1968. In die poëzie herken je de jaren zestig-zeventig, waarin taal en maatschappij de perken te buiten gaan: metaforen en associaties overspoelen de lezer.

Uit dit lange gedicht moesten per keer maximaal tien tot twaalf regels worden gekozen, bij voorkeur zelfstandig leesbaar én een beetje representatief. Ik wilde dat het Latijn van mijn vertaling ‘echt’ was, dat wil zeggen taalgebruik dat in bestaande Latijnse teksten voorkomt. Voor de dichterlijke vorm gebruikte ik niet het antieke keurslijf van een vast metrum, of het middeleeuwse van rijm. In het Latijn moesten zo veel mogelijk eigenaardigheden van Hawinkels barokke dichtertaal bewaard blijven, zoals klankeffecten, woordplaatsing en toespelingen.

IVC 2017 |

28

In 2012 koos Jeppe Moulijn een passage over de achterkant voor zijn Et fit lux – Dan komt er licht. In 2014 verkoos Willem Jeths het paradijs voor Quale coniugium – Wat een paar. In 2016 wendde Monique Krüs zich tot de hel met haar Lunam, ne quidem Lunam – maan die ook geen maan is.

Om mijn vooral op de vorm gerichte werkwijze te illustreren geef ik een (te klein) aantal concrete voorbeelden: Hawinkels beschrijft de wereld als een ‘halve bel groezelig en wel’. Hier ging het me om het rijm (bel / wel) en dit werd Semibulla paene pulla, ‘een halfbel bijna grauw’. Bel is bulla en dat is in de renaissance hét Latijnse woord voor de zeepbel die de mens is, en daarmee voor vergankelijkheid; het rijm brengt dan pulla met zich mee, de grauwe kleur die kleren van arbeiders en rouwenden hebben.

Het stukje poëzie over het paradijs begint met ‘Wat een paar’. Dat is vervelend, want verreweg de meest voor de hand liggende vertaling is quale par, maar qualis is geen erg poëtisch woord en een versregel die eindigt op een eenlettergrepig woord is in serieuze Latijnse poëzie bijna een taboe. Daarom koos ik voor ‘paar’ het woord coniugium, dat behalve ‘huwelijk’ ook ‘huwelijkspaar’ betekent: het past goed in de grotere contekst van dit gedeelte, waar de dichter de hemelse bruidegom Christus en Eva als zijn bruid bewondert.

[Dit paar] Zou de sterren kunnen zien verwelken, De hemel kunnen zien rimpelen en schilFeren als een verouderd voorhoofd stellas conspiciat marcescentes, Caelum conspiciat rugosius squamoSiusque ut frons antiqua Het aanstellerige ‘schil-/ Feren’ van Hawinkels moest natuurlijk worden gevolgd, maar voor het werkwoord ‘schilferen’ is eigenlijk geen bestaand Latijns equivalent, zodat ik er twee bijvoeglijke naamwoorden in de vergrotende trap van heb gemaakt, rugosius, ‘rimpeliger’ en squamosius, ‘schilferiger, schubbiger’: het paar ‘ziet de hemel rimpeliger en schilferiger [worden]’.

En dan de meest recente compositie, waar Hawinkels een nogal duister stukje schilderij linksboven in de hel beschrijft: Nee, roep deze nacht, met deze maan Die min of meer pikant hier zo’n beetje de navel Uithangt, de kraamkliniek verzorgt en geen Maan is ook, nu maar niet op, ook niet Als je de vlammen uit de buik slaan Van weetgierigheid.

Iam noctem hanc mitte, iam lunam hic salsius umbilici quasi partes Agentem, tococomium curantem, ne quidem Lunam, mitte evocare, etiamsi Ignes tibi ventre erumpunt Curiositate.

Hier levert de kraamkliniek een cultureel vertaalprobleem op, want zo’n specifieke instelling bestond bij mijn weten in de oudheid niet –vroedvrouwen en ziekenhuizen wel. Ik vond het woord tococomium, dat met curantem ook een sterk klankeffect heeft, in negentiende-eeuwse (Latijnse) dissertaties over gynaecologie. Later zag ik in het Utrechtse Catharijneconvent ook het woord Nosocomium, ziekenhuis. Mijn vertaling van ‘roep deze nacht ... nu maar niet op’ probeert de Nederlandse syntaxis te imiteren. Daar denk je eerst dat dit een aansporing is om de nacht te roepen, totdat blijkt dat men de nacht juist niet moet oproepen. Zo vat de lezer ook in het Latijn noctem hanc mitte, stuur / zend deze nacht, op als een syntactische eenheid tot hij aankomt bij evocare en de eenheid juist mitte evocare blijkt te zijn, ‘laat na om op te roepen’.

Dr. Harm-Jan van Dam was tot 2011 als universitair hoofddocent Latijn verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn onderzoek richt zich vooral op Latijnse antieke en zeventiende-eeuwse poëzie.

Daarnaast is hij actief op het terrein van vertalen: hij is redactielid van Filter, Tijdschrift over vertalen, en vertaalt uit het Latijn werk van Erasmus, zoals zijn Lof der Zotheid en Brieven, en poëzie. In het Latijn vertaalde hij een aantal verhaaltjes uit Annie M.G. Schmidt’s Jip en Janneke (Jippus et Jannica). Hij won poëzievertaalwedstrijden uit het Engels, Italiaans en Latijn.

Het laatste woord stemde me tevreden, ‘van weetgierigheid’, curiositate: een slotaccoord met symbolische lading: curiositas is in heidense en christelijke Latijnse teksten een eigenschap die mensen in de hemel of in de hel kan brengen. Toch hoop ik dat weetgierigheid de lezer tenslotte verder voert naar de schitterende uitvoering van dit lied door de winnaars van 2016, Adèle Charvet en Florian Caroubi.

IVC 2017 |

29

Word Vriend van het IVC Het IVC koestert zijn vrienden en stelt uw vriendschap zeer op prijs!

Bent u een liefhebber van klassieke zang?

Vindt u het belangrijk dat jong talent de kans krijgt zich te presenteren en te ontwikkelen?

Vindt u het boeiend talentvolle zangers te volgen op hun weg naar de top?

Wilt u netwerken in een culturele setting van internationale allure in ’s-Hertogenbosch?

Word dan Vriend van het IVC! Met uw bijdrage ondersteunt u de ontwikkeling van jong zangtalent op topniveau en het behoud van een waardevol onderdeel van het cultureel erfgoed, het Internationaal Vocalisten Concours (IVC)!

IVC gastzinnen De meeste deelnemers aan het Concours verblijven bij een gastfamilie in ’s-Hertogenbosch of omgeving. Verblijven bij een gastgezin veraangenaamt de deelname en er komen vaak langdurige vriendschappen uit voort. Zonder de gastvrijheid van deze families is het onmogelijk een succesvol Concours te organiseren. Onze grote dank gaat dan ook uit naar de gastfamilies van dit jaar!

Gastgezinnen 2017 Hanne Arends-Soell Chiel van Beek & Mieke Moonen Joke van der Beek Marijke Bertrams & Jaime Prat Ramon Rob & Robin Böck Reneé Bettonvil & Steph Breukel Paul & Charlotte du Crocq-Landsheer Corrie Dansen & Gerard van de Weijer Marleen Floris Peter & Renée Glas-Bolk Wim & Lucie van den Goorbergh Annelies Hermens Karel van den Heuvel Hetty van der Hoebink-van der Aa Willeke Hoek Ko & Emily Huijbregts Nicolette Huiskes Ad & Kea Hultermans-Van Kasteren Sonja Janson Wim & Petra van Kessel-Buijtenweg Annemarie Kok-Meijer

Wat biedt het IVC zijn Vrienden?

Vrienden ontvangen regelmatig de Nieuwsbrief Vrienden ontvangen korting op toegangskaarten voor IVC-activiteiten Vrienden worden uitgenodigd voor de jaarlijkse Vriendenbijeenkomst of een Vriendenconcert Bij schenkingen vanaf € 250 geniet u (of uw bedrijf) van bijzondere privileges, weergegeven in de sponsorbrochure (deze is op aanvraag verkrijgbaar).

Vanaf € 50 euro bent u Vriend van het IVC. Een overzicht van de vele mogelijkheden om Vriend van het IVC te worden, vindt u op www.ivc.nu. Draagt u bij aan de toekomst van het IVC? Wij stellen uw betrokkenheid zeer op prijs!

een waardevolle traditie Hans & Astrid Kouwenberg-Buijs Marcel van der Lans Henk & Mieke van Leeuwen Rosalie van Loon Rob & Anita Maessen-Kreugel Lucas & Thera Middelhoff Jan Nelissen & Els Schouten Arianne van Oerle-Van der Vaart Niki Brinkman & Jef Oomen Gerard & Marlène Oude Elferink-Smeets Ada Pellemans & Jan Lendfers Evert & Marjo van de Peppel-Kool Hans Pernet & Marielle v.d. Ven Maartje Reitsma & Hans Verlouw Len & Piet Robben-Hollenberg Louis & Bernardine Roes-Rijkers Colette Roosen Albert van de Sande & Marc Eysink Smeets Toine & Annelies van der Sanden Harke & Minke Schimmel Frans & Marga van der Sommen Karl Sonneborn Henri van der Steen Emmy van de Ven & Walter Boer Noor & Geert van de Ven-de Gruyter Gert & July Verhoeven-Wesley Karin de Vos Peter & Marjo van Well-Hagemeijer Paul & Clary de Wildt-Van Roosmalen Mariken Willekens Marion Zwanenberg-Neefs IVC 2017 |

31

51st International Vocal Competition Opera | Oratorio division 9 – 16 September, ‘s-Hertogenbosch and Eindhoven From 9 till 16 September the province of North Brabant in the

but also the providing of advice and assistance to young singers

Netherlands will once again be the seat of the International Vocal

not only during the competition but also in the years afterwards.

Competition (IVC). Following the Lied Duo Competition that was held

We remain true to our triple-D motto: Discovery, Development and

with great success in ‘s-Hertogenbosch last year, this year will feature

Delivery.

the Opera | Oratorio division of the competition. Around 60 singers

will be taking part this year, having been selected from over 600

now held our first preliminary rounds in China and will as a result be

applications from 59 countries. Music, competition, excitement, meets

welcoming several Chinese contestants this year. There is currently

& greets are the ingredients that create this world-renowned singing

a great demand for classical vocal music — opera in particular — in

event that was first held in 1954.

Asian countries, which is being reflected in the programmes of the

The IVC has recently developed new contacts with China: we have

main conservatories there. The IVC has also begun collaborations with

Welcome to the 51 International Vocal Competition!

the Music Academy in Łódź in Poland and with the music department

As a result of the temporary closure of the Theater aan de Parade in

of the University of Toronto.

’s Hertogenbosch, the 2016 session of the IVC had to be transferred

to alternative venues and split into two sections. With the help of the

development of young talent. Its collaboration with Dutch National

theatre and the city council we were able to organize the Lied Duo

Opera forms a major part of this, with plans already underway for

section of the Competition in 2016 and hold the Opera | Oratorio

projects for the 2017-2020 period. The IVC also intends to develop

section of the Competition this year. Last year’s winners, mezzo-

a digital interactive platform (IVC 2.0) for young singers, teachers,

soprano Adèle Charvet and pianist Florian Caroubi, have since made a

impresarios, the general public and all other concerned bodies. This

well-received concert tour around the Netherlands, with appearances

will present direct streaming of the various events in the competition

in the Kleine Zaal of the Royal Concertgebouw, Klassiek in ’t Veen, the

as well as making recordings of presentations, interviews and

chamber music festival in Schiermonnikoog, the WoNDeRFeeL festival,

masterclasses available. The IVC is unique in the Netherlands for the

a series of recitals for the Vrienden van het Lied, the Vocallis festival

breadth of its repertoire and the combination of development of talent

and the International Lied Festival in Zeist. They have also appeared

with professional practice. The ground-breaking implementation of

as guests on the NTR TV programme Podium Witteman and the

IVC 2.0 will provide a new impulse that will undoubtedly be of great

AVROTROS programme Spiegelzaal.

benefit to the IVC.

st

We welcome you to this year’s Opera | Oratorio section of the

The IVC also plans to increase its activities with respect to the

Our Bosch-500 project — three musical settings of lines from Pé

Hawinkels’ Bosch en Bruegel poems, translated into Latin by Dr. Harm-

competition! We have made a partial return to our home in the

Jan van Dam — has now been rounded off with our commission of

Theater aan de Parade, which has once more opened its doors. All of

Lunam, ne quidem Lunam by Dutch composer Monique Krüs. The two

the rounds up to and including the semi-final and the masterclasses

earlier works were composed by Jeppe Moulijn and Willem Jeths.

will be held in the Theater aan de Parade. Uncertainty about the availability of the theatre in combination with the IVC’s wish for

It would, of course, be impossible to carry out our wide range of

greater visibility in North Brabant has led us to decide to hold this

activities without the help of a great number of faithful volunteers

year’s finals in the Muziekgebouw Frits Philips in Eindhoven. In this

and host families. Not only do we owe them an immense debt of

respect, the IVC has begun a closer collaboration with the conservatory

gratitude, but their presence reinforces our belief that we have found a

of the Fontys Hogeschool in Tilburg and is also increasing its activities

permanent place in the community that is ’s Hertogenbosch.

— recitals and masterclasses — in the cities of North Brabant.

We have embarked upon our 3-year artistic and financial planning

May you all take pleasure in these wonderful voices and what they

period 2017-2020 with optimism. Approximately 45% of our budget

convey: may you not only appreciate their technique and virtuosity, but

comes from grants from the city of ’s-Hertogenbosch, the province of

also be moved by the emotions that only the human voice knows how

North Brabant and the Fonds Podiumkunsten. We are dependent for

to convey.

the remainder on sponsors, various grant-giving bodies and private donors. We are in the process of expanding our Friends’ Circle and are

We wish you a fine Competition!

also launching an appeal to possible donors so that we can continue

Roderick van de Mortel, chairman

our work: this is not simply the continuation of the competition itself,

Annett Andriesen, director

IVC 2017 |

32

The IVC: a challenging competition with a human face

premier classical events. The IVC has been led by mezzo-soprano

The International Vocal Competition (IVC) is an internationally

Annett Andriesen, one of the IVC laureates in 1975, since 2007. The 51st

recognised event that has been attracting singers to ’s-Hertogenbosch

IVC Lied Duo competition was held in 2016. The 51st Opera | Oratorio

since 1954. The IVC promotes classical vocal music, of which opera is

competition is held from 9-16 September 2017 and organised by the

the most popular form, followed by Lied and oratorio. The Competition

Stichting ’s-Hertogenbosch Muziekstad. The 52nd IVC Opera | Oratorio

is an equivalent not only for quality, care, development and advice,

competition will be held in September 2018. The jury will include the

but also for hospitality and glamour. The Competition is an open

internationally renowned soprano Dame Kiri Te Kanawa.

community, a meeting place for all who work in and around opera,

More information is available on www.ivc.nu

oratorio and Lied. It provides a platform for talented young singers at the start of their careers where they can be heard by possible

Prizes IVC Opera | Oratorio Competition 2017

employers — opera studios, intendants, agents, artistic directors of

Participants in the International Vocal Competition are required

festivals and orchestras – and the audience. The IVC also functions as a

to have completed their professional training. They must supply a

resource centre for young singers, giving advice on problems that they

repertoire list that includes works from three different style periods

may encounter as well as career counselling.

and in at least three different languages. Candidates are expected to

sing well and in tune. They should be able to project their voices into

The Competition provides opportunities for young professional

singers and stands by its Triple-D status: Discovery, Development

the auditorium over a symphony orchestra without amplification.

and Delivery. The IVC supplies the voices of the future: it provides the

They must be able to perform in varying styles and must understand

bottom rung of the ladder that can lead them to concert halls, opera

the texts that they sing. The repertoire that a singer chooses must be

houses and song recitals at both national and international level.

suitable for his or her type of voice.

The IVC is committed to its candidates on every level. Their

There are sopranos, mezzo-sopranos, contraltos, countertenors,

commitment can be seen in the involvement of and the friendly

tenors, baritones, and basses. Every voice is different, for each voice

environment contributed by the host families, in the devoted work of

has its own personal tessitura, volume range, size, warmth and

the volunteers and in the creation of a place where every participant

vibrato. A singer’s performance is judged by the jury on vocal quality,

is welcome. Competitors are allocated spaces in which to warm up as

vocal technique, diction, expression of the text, communication,

well as ample rehearsal time with the official accompanists. Singers

interpretation and presentation.

are given the possibility of listening to each other’s performances,

so that they can benchmark their own work against that of their

quidem Lunam by Dutch composer Monique Krüs.

colleagues. They can request feedback from jury members and

can also take part in masterclasses with jury members during the

The Grand Prix of the City of ’s-Hertogenbosch, a silver medal, will be

Competition. Singers often build lifelong friendships here at the same

awarded to a contestant who has won either the Opera Prize or the

time as they construct a professional network. The IVC also remains

Toonkunst Oratorio Prize, and who has displayed exceptional qualities

in frequent contact with prize winners and candidates after the

in musicality, choice of repertoire, technique and presentation.

Competition: the staff of the IVC are always available for advice and

consultation. The Competition is extremely challenging and a high

The Opera Prize will be awarded to the singer whom the jury considers

standard is demanded of those taking part; the IVC nonetheless shows

to have an exceptional talent for opera and theatrical presentation. The

a very human face through the warm atmosphere that pervades the

prize winner will have performed at least four operatic arias. The prize

competition and through the personal attention paid to every singer.

consists of € 7500 and a bronze medal and is the 1st prize of the Opera

section.

Many renowned singers have launched their careers through the

All candidates must prepare the compulsory vocal work Lunam, ne Grand Prix of the City of ’s-Hertogenbosch

Opera Prize € 7.500

Toonkunst Oratorio Prize € 7.500

IVC: these include Elly Ameling, Robert Holl, Thomas Hampson, Nelly

Miricioiu, Ileana Cotrubas, Viorica Cortez, Marco Bakker, Jard van Nes,

The Toonkunst Oratorio Prize will be awarded to the singer whom the

Pretty Yende, Lenneke Ruiten, Hansung Yoo, Nadine Koutcher, Catriona

jury considers to have an exceptional talent for oratorio and concert

Morison, Maria Fiselier, Rosanne van Sandwijk and Peter Gijsbertsen.

work. The prize winner will have performed at least four oratorio arias.

The prize consists of € 7500 and a bronze medal and is the 1st prize of

The IVC is one of the world’s leading classical vocal competitions.

the Oratorio section. The Toonkunst Oratorio Prize is offered by the

Over the past sixty years it has developed into one of the Netherlands’

Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst (MBT).

>

IVC 2017 |

33

Arleen Auger All-round Prize € 5.000

Junior Jury Prize € 500

The Arleen Auger All-round Prize will be awarded to a singer who has

The Junior Jury Prize will be awarded by students of voice from various

distinguished him or herself in the performance of both opera and

Dutch conservatories. The winner will be determined during the semi-

oratorio. The Arleen Auger Prize is offered by Mr. Wim Scherpenhuijsen

finals and the prize will be awarded after the Finals.

Rom.

The Dutch Wagner Prize € 5.000

MAX Young Talent Prize

Concert recording made available by Omroep MAX for broadcast in the

The Dutch Wagner Prize was created in 2016 on the occasion of

MAX Evening Concert on NPO Radio 4.

the 55th anniversary of the founding of the Wagner Genootschap

Nederland and is offered by the Richard Wagner Stichting. The prize

Two winners will be invited for a concert with orchestra in Ningbo.

is to be used for coaching and study with a recognised specialist in

The winner will be chosen by Prof. Zizheng Yu together with the

Annett Concert Prize

Wagner’s works; it will be awarded during five successive sessions of

IVC staff.

the IVC. The prize is intended to develop the winner’s professional

abilities and will be awarded to the candidate whom the Wagner jury

For a full list of the Engagement Prizes see www.ivc.nu.

Engagement Prizes

considers to have best performed and interpreted a Wagner aria. The winner also possesses a voice that the jury considers to be suitable for

IVC Hieronymus Bosch Cycle

the performance of Wagner’s music and who could well have a future

2016 marked the completion of a Hieronymus Bosch cycle of three

in the Wagnerian repertoire. The Dutch Wagner Prize is also intended

works, each commissioned from a different Dutch composer. 2016 also

to increase the awareness of Wagner’s music amongst young singers,

marked the 500th anniversary of Hieronymus Bosch’s death. Each of the

instrumentalists and the general public.

three songs is set to a text describing an aspect of Bosch’s painting.

Young Talent Prize of the Province of North Brabant € 3.500

The Young Talent Prize will be awarded to a singer under the age of 25.

The compulsory work – Lunam, ne quidem Lunam

The winner will be chosen during the semi-finals and the Young Talent

51st International Vocal Competition ‘s-Hertogenbosch

Prize will be awarded after the Finals.

Composer Monique Krüs *1959

Opera Nederland Prize € 2.500

Title Lunam, ne quidem Lunam (The moon that is not a true moon)

The Opera Nederland Prize will be awarded to a Dutch singer who displays exceptional vocal quality. It is offered by www.

Now don’t conjure up this night, with the moon

operanederland.nl . The winner will be chosen during the semi-finals

Flashing its navel saucily at us –

and the Opera Nederland Prize will be awarded after the Finals.

This moon that cares for the nursery

Dioraphte Award € 1.750

And yet is no moon – no, don’t conjure it,

The Dioraphte Award will be awarded for the best performance of the

Not even when the flames of curiosity

set work by Monique Krüs. All candidates will perform the work in the

Blaze from your belly.

semi-finals, after which the jury will then nominate two candidates who will perform it in the Finals with symphony orchestra.

Association of the Friends of the IVC Prize € 1.500

Commissioned by the International Vocal Competition ‘s-Hertogenbosch as compulsory piece for the 51st IVC.

The winner will be determined during the semi-finals and the prize

Published under direct management of Stichting ‘s-Hertogenbosch

will be awarded after the Finals.

Muziekstad.

Audience Prize € 1.250

The Audience Prize will be chosen by the members of the audience

Candidates for the IVC have been required to present a set work

during the Finals. The Audience Prize is offered by Edwin Rutten

especially written for the Competition by a Dutch composer since

Productions.

2002. These include Micha Hamel (2002), Rob Zuidam (2004),

Press Prize € 1.000

Robin de Raaff (2006), Roel van Oosten (2008), Wilbert Bulsink (2010),

The Press Prize is awarded by the press jury. The winner will be

Jeppe Moulijn (2012), Willem Jeths (2014) and Monique Krüs

determined during the semi-finals and the prize will be awarded after

(2016/2017). The compulsory work 2018 will be composed

the Finals.

by Sylvia Maessen.

IVC 2017 |

34

Stichting ’s-Hertogenbosch Muziekstad

Vrijwilligers Herman Arnolds, John Collins, Jos Crusio, Henny Dhondt,

Ere-president

Rahul Gandolahage, Joop Hielkema, Will Hielkema,

mr.dr. A.G.J.M. (Ton) Rombouts Burgemeester van ’s-Hertogenbosch

Charlotte Houberg, Ted de Kleijn, Madeleine Kok, Hans Kok, Manita van Loenhout, Henriette Luiten-Donjacour, Loes van Uden,

Bestuur

Jeanne Pullens, Marjolein Verreck-Sassen

Roderick van de Mortel voorzitter Wijnand van Damme penningmeester

IVC-arts

Philip Fruytier secretaris

dr. Herman Oosterbaan

Sjoerd van den Berg lid Bladomslaanders Comité van aanbeveling

Seoie Jung, Maurick Reuser

Roberta Alexander sopraan Elly Ameling sopraan

Filmteam/Streaming

Guy Coolen intendant Operadagen Rotterdam

Peter Gielissen en Jos Eilert Parmando 24 Culture

Wim Dik oud-voorzitter Raad van Bestuur KPN Wim van de Donk Commissaris van de Koning

IVC-promotors

Monique ten Boske, Nicole van Eijck, Hans Fiolet (RBc)

Provincie Noord-Brabant

Ad ’s-Gravesande ex-directeur Holland Festival,

intendant Jheronymus Bosch 500

Hartmut Haenchen dirigent

IVC-partner in China Zhenhua Chang

Harry Hendriks voormalig hoofd Government en Public Affairs

Wereldwijd Philips International

Publieksonderzoek

Mariss Jansons dirigent

Fontys Hogeschool Eindhoven

Truze Lodder voormalig zakelijk directeur Nationale Opera & Ballet

afd. Small Business and Retail Management

Jard van Nes mezzosopraan

Daan van de Ven, Jeroen Pauly

Jan Raes directeur Koninklijk Concertgebouworkest Pim Waldeck voormalig ambassadeur in Londen

Fotocredits

Janneke van der Wijk directeur Conservatorium van Amsterdam

Marco Borggreve, Simon van Boxtel, Merlijn Doomernik, Andrew Hasson, Hans Hijmering, Lafeenyx.com, Nicola del Maso,

Stichting Vrienden van het IVC

Vincent Nabbe, Jouk Oosterhof, Frank van de Poel,

Jef Oomen voorzitter

Tan Ngiap Heng, Tuwid Widyaningsih

Guus Breijder penningmeester Hans Pernet lid

Redactie

Sjoerd van den Berg lid

Annett Andriesen, Ariane Kievits, Tia Schutrups (eindredactie), Edwin Thus

Team IVC Annett Andriesen directeur

Design

Olard Derks financiën

Ritzen-Design-Consult.nl

Edwin Thus productieleider Ariane Kievits directie-assistent

Drukkerij

Anne van Hoorn secretariaat

Schrijen-Lippertz.nl

Tia Schutrups pers en publiciteit Kim en Melanie van Zweeden online-marketing

IVC 2017 |

35

Stichting ’s-Hertogenbosch Muziekstad

In Memoriam

Postbus 1225, 5200 BG ’s-Hertogenbosch

073-690 09 99 | info@ivc.nu | www.ivc.nu

Karel Hubée. Een markante, hartelijke man

In februari van dit jaar overleed

die samen met zijn echtgenote Boukje het IVC bijzonder goed was toegedaan.

Hij ondersteunde ons royaal met financiële middelen en adviezen. Ook na zijn overlijden is zijn Leye Fonds nog een van de pijlers van onze activiteiten.

Wij zijn Karel veel dank verschuldigd.

In juli ontvingen wij het bericht van het

overlijden van ir. Gerrit Braks. Jarenlang was hij Beschermheer van het Internationaal Vocalisten Concours. Vaak was hij aanwezig bij de IVC-evenementen. Wij zullen hem met waardering herdenken.

Kort na het Lied Duo Concours 2016

overleed Joep Chappin, trouwe supporter van het IVC. We zullen hem missen bij de komende IVC-evenementen.

Wagnergenootschap Nederland

concept

design

photography

Mede mogelijk gemaakt door: Eugène Pannebakker Fonds, Van der Linden Fonds, Truus und Gerrit van Riemsdijk Stiftung, Het Leye Fonds, Van den Berch van Heemstede Stichting, Stichting Charivort, P.W. Janssen’s Friesche Stichting, W.E. Scherpenhuizen Rom, Aafje Heynis Fonds, Romke Kalma Fonds, Operanederland nl, Stichting Vrienden van het IVC, Edwin Rutten Producties, particuliere giften.

Met dank aan: Theater aan de Parade ’s-Hertogenbosch Muziekgebouw Frits Philips Eindhoven.

thema Parijs fin-de-siècle

2 t/m 1

Volledig vernieuwd klassiek vocaal festival met oa.

International Franz Liszt Piano Competition

8 to 21 october

novem 2 b 2017 i er n ZuidLimbu rg

Openbare Masterclass voor liedduo’s met Jard van Nes en Marien van Nieukerken Openingsconcert met o.a. topsopraan Lenneke Ruiten & Ruysdaelkwartet

TivoliVredenburg Utrecht

Informatie en kaartverkoop

www.festivalvocallis.nl

Benieuwd of je kostbaarheden in huis hebt?

Laat je spullen taxeren tijdens een opnamedag van Tussen Kunst en Kitsch

A unique competition aimed at student duos of voice and

piano from Conservatoires and Academies worldwide.

11 september Groninger Museum 2 oktober CODA Apeldoorn 16 oktober Stadhuis Middelburg

See our website for the next edition, held Spring 2019.

30 oktober Stedelijk Museum Den Bosch 6 november Spoorwegmuseum Utrecht 11 december Museum Singer Laren

Bestel je kaarten via

avrotros.nl/opnamedag

www.liedconcours.nl

Zaterdag 16 september Zaterdag 21 oktober Zaterdag 16 december

Betrokken, betrouwbaar ...en toonaangevend!

4017004 HUIJ Advertentie in programmaboek Lied Duo Concours IVC 2017.indd 1

IN VEGHELS BUITEN HOOR JE HET GRAS GROEIEN

Genieten van je welverdiende rust.

Lekker landelijk wonen en toch overal dichtbij. Ruimte om je heen.

www.facebook.com/veghelsbuiten

In Veghels Buiten koop je een kavel al vanaf 168.400 euro.

Bouw jouw ideale huis op een prachtige plek midden in de natuur en ontspan. Waar wacht je nog op?

Vier het leven in Veghels Buiten

veghelsbuiten.nl

19-06-17 13:33

HOEZO VOOR ERBIJ? KUNSTPLANTEN • KUNSTBOMEN • KUNSTBLOEMEN

“Kunstplanten van Kread’or: Je hoeft er niet naar om te kijken.

Je kijkt er naar om!”

ELKE DAG EROPUIT MET DE NIEUWE MINI COUNTRYMAN. Ik ben Job, jouw MINI Manager

WWW.STORYMINI-DENBOSCH.NL Story MINI ‘s-Hertogenbosch • Hervensebaan 29 5232 JL ‘s-Hertogenbosch • T 073 - 6 200 400 Job.Terken@story-denbosch.nl

www.kreador.nl • www.kunstplant.nl Industrieweg 4 • 5262 GJ Vught • 073-54 94 955

V

eel luistergenot toegewenst!

GV_ADV.IVC opera_B.indd 1

30-05-17 12:15

seizoen 17 18 Serie Hemelse Koren SERIEKORTING 20%

Julia& Romeo

London Bach Choir Collegium Vocale Gent Moscow Cathedral Choir Nederlands Kamerkoor

Meer koormuziek

Nederlandse Bachvereniging Johannette Zomer Raoul Steffani En vele anderen

tickets & info muziekgebouweindhoven.nl 040 244 2020

Een combinatie van muziektheater en poppenspel

14 en 21 oktober 2017 Energiehuis Dordrecht Tickets: www.energiehuis.nl www.muziektheaterhollandsdiep.nl

La Clemenza di Tito Wolfgang Amadeus Mozart Opera seria in twee actes

Orkest van de Achttiende Eeuw Tournee 141

Kenneth Montgomery dirigent Jeroen Lopes Cardozo regisseur Cappella Amsterdam Anders Dahlin Tito Vespasiano Deirdre Angenent Vitellia Laetitia Gerards Servilia Paula Murrihy Sesto Rosanne van Sandwijk Annio Henk Neven Publio

7 oktober 8 oktober 10 oktober 11 oktober 13 oktober 14 oktober 15 oktober 17 oktober 18 oktober

Zaandam Bullekerk 19.30 try-out Groningen De Oosterpoort 19.30 Heerlen Parkstad Limburg Theaters 20.00 Rotterdam De Doelen 20.15 Nijmegen De Vereeniging 19.30 Den Haag Zuiderstrandtheater 20.00 Utrecht TivoliVredenburg 15.00 Zwolle De Spiegel 19.30 Amsterdam Concertgebouw 19.30

Als doorgewinterde muziekfan wilt u natuurlijk niets missen!

Meld u daarom aan voor de Stingray Brava Nieuwsbrief en geniet van de vele voordelen die Onze redactie voorziet u van de leukste feitjes, beste concerttips en recente releases.

Zo blijft u altijd op de hoogte van het laatste nieuws op het gebied van klassieke muziek.

Maak kans op kortingen en vrijkaarten voor tal van klassieke concerten in Nederland en België.

Daarnaast krijgt u wekelijks te weten welke prachtige premières en specials er op Stingray Brava te zien zijn!

Aanmelden kan via stingraybrava.com of facebook.com/stingraybrava Mailen kan uiteraard ook! Stuur dan een bericht aan onze redactie via info@stingraybrava.com

Uitzenddata IVC op Stingray Brava: 9-sep. | 19:23 u.

IVC 2014: Finals Lied Duo - Milan Siljanov &

Nino Chokhonelidze 10-sep. | 12:29 u.

IVC 2014: Finals Lied duo - Agata Schmidt &

Bartolomiej Wezner

22 - 27 mei 2018

Schubert en zijn opvolgers Schumann - Wolf

Zowel Schubert als Schumann hebben getracht een volmaakt evenwicht aan te brengen tussen tekst en muziek, stem en instrument, melodie en harmonie.

Kenmerkend voor Schumann zijn inleidingen en naspelen in de pianopartij. Vaak een uitdrukking van het ‘nog-niet-gezegde’.

Hugo Wolf is met Schubert de componist van het grootste aantal liederen. Hij hechtte een uitzonderlijk grote betekenis aan de tekst, zodanig dat hij de naam van de tekstdichter, voorafgaand aan zijn eigen naam, boven de compositie vermeldde. Hij wilde daarmee aangeven samen met de dichter één muziekgedicht te hebben gemaakt.

De invloed van Schuberts liedkunst op generaties componisten na hem.

11-sep. | 20:16 u.

IVC 2014: Finals Lied duo - Eric Jurenas & Bretton Brow

De mooiste internationale solisten: o.a. Anna Lucia Richter, Thomas Oliemans, Christoph Prégardien en vele anderen.

14-sep. | 17:18 u.

IVC Masterclass: Wendeline van Houten & Rik Kuppen

Mastercourse voor aanstormend Europees talent door o.a. Robert Holl

17-sep. | 08:21 u.

IVC 2014: Finals Lied Duo - Milan Siljanov &

Nino Chokhonelidze 17-sep. | 20:28 u.

IVC 2014: Finals Lied duo - Agata Schmidt &

Bartolomiej Wezner 18-sep. | 17:07 u.

IVC 2014: Finals duo - Marie Perbost en Joséphine Brault

Lied

Internationaal Zeist www.ilfz.nl

Nu 10 weken voor €15! groene.nl/mooiaanbod d lijfblar v oo e h kritiscten gees

Ook in Muziekgebouw Eindhoven: de Finale van het TROMP internationale slagwerkconcours. Bestel nu kaarten met korting!

ZONDAG 18 NOVEMBER 2018 € 5 korting

code: IVC2017 tromppercussion.com

Emil Kuyumcuyan 1e Prijs TROMP 2016

HÉT FESTIVAL VOOR OPERA EN MUZIEKTHEATER ANNO NU vr 18 – zo 27 mei 2018

V S

D

e audities

v oor de

rienden van het

L

ied

vinden plaats op zaterdag 28 oktober in Utrecht.

chrijf je daarom nog vóór 20 september in!

Liederenrecitals door het hele land Gerenommeerde liedkunstenaars en jong talent Dag van het Lied boordevol recitals en lezingen Cursus liedinterpretatie voor liedduo’s

www . vvhl . nl / auditie 2017

operadagenrotterdam.nl

Hans Pieter Herman en Peter Nilsson © M. Simkovicova

#ODR18

Internationaal

Vocalisten Concours 2017 – 2018

LIVE op NPO Radio 4 MAX Avondconcert

LA FORZA DEL DESTINO Giuseppe Verdi

ELIOGABALO Francesco Cavalli

EINE FLORENTINISCHE TRAGÖDIE/ GIANNI SCHICCHI LA BOHÈME Giacomo Puccini

TRISTAN UND ISOLDE Richard Wagner

THE RAKE’S PROGRESS Igor Stravinsky

OPERA FORWARD FESTIVAL ‘18 DAS FLOSS DER MEDUSA Hans Werner Henze

TROUBLE IN TAHITI/CLEMENCY Leonard Bernstein/James MacMillan

LA MORTE D’ORFEO Stefano Landi

GURRE-LIEDER Arnold Schönberg

LA CLEMENZA DI TITO Wolfgang Amadeus Mozart

HONDENHARTJE

Oene van Geel, Florian Magnus Maier

LES CONTES D’HOFFMANN Jacques Offenbach

LA FORZA DEL DESTINO Giuseppe Verdi

LESSONS IN LOVE AND VIOLENCE George Benjamin

www.maxavondconcert.nl

Alexander Zemlinsky/Giacomo Puccini

OPE RA2 DAY & N EW EUR O P EA N EN S EMBL E HET MEESTERWERK VAN AMBROISE THOMAS

HAMLET P S YC H O L O G I S C H E O P E R AT H R I L L E R

‘DE ENE SPRAAKMAKENDE VOORSTELLING NA DE ANDERE’

Angelika Kirchschlager

(THEATERKRANT)

DI 6 FEBRUARI

SCHUBERT, BRAHMS, LISZT

DI 20 MAART

WOENSDAG 14 FEBRUARI

PARKTHEATER – EINDHOVEN THEATER A/D PARADE – DEN BOSCH WWW.OPERA2DAY.NL

1 jaar NU voor slechts € 45,– + gratis welkomst-cd

N R 724 ,

S I N D S 1952 |

M E I | J U N I 2017

Passie voor klassiek

Zomerfestivals:

❯Robeco SummerNights 2017 ❯Oranjewoud Festival ❯Opera Styx ❯Festival Classique

Klaartje van Veldhoven

Luister verschijnt 8 keer per jaar - nu een jaar thuis in de bus voor maar € 45,-.

Vraag vandaag nog aan!

Zoekt naar verbinding van stijlen en culturen

Grande Dame Caroline Kaart

Growing old gracefully

Philippe Herreweghe 70 jaar

29%

‘Mijn agenda voor de komende vijf jaar ligt al vast’

G KORs TnuIN mmer

Een lo kost € 7,99 in de winkel

Luister viert in 2017 zijn 65-jarige bestaan!

Het magazine met alles over de boeiende wereld van klassieke muziek - met nieuws, recensies, de concert-agenda, interviews, luistertips en meer.

N R 719 ,

€ 7.99

S I N D S 1952 |

N O V E M B E R 2016

Passie voor klassiek

N R 720 ,

S I N D S 1952 |

D E C E M B E R 2016

Passie voor klassiek

N R 707 ,

S I N D S 1952 |

J U N I 2015

Passie voor klassiek

2017

Maarten Luther-jaar in Duitsland

Wexford Festival Opera

Pierre Boulez 90 jaar

Een eyeopener voor de echte operaliefhebber

Overzicht van een fabelachtige carrière

Valery Gergiev

Carolyn Sampson

Bandoneonist Carel Kraayenhof

Nieuwe cd’s op eigen label

Ode aan de bloemen

Een onvervalste Argentijnse kerst

Nederlands Kamerkoor

MAfestival Brugge Het bekendste oude-muziekfestival ter wereld

Dresdner Kreuzchor & Thomanerchor Leipzig

Wereldpremiere met 72 Angels

Zingen in een 800-jarig koor

Robeco SummerNights Een festival waar je je vakantie voor annuleert

Cappella Musicale Pontificia zingt Palestrina in de Sixtijnse Kapel Een sfeerverslag

Anna Netrebko

Joyce DiDonato

‘Kunst verenigt, is grenzeloos en verbindt de onverbondenen’

Nieuwe koningin van het verisme

€ 7.99

Lucie Horsch

‘Ik kreeg mijn eerste houten fluit van Sinterklaas’

€ 7.99

Janine Jansen

‘Kamermuziek is mijn grote liefde’

€ 7.95

www.bcm.nl/luister-aanbieding

Bestel nu de beste concertplaatsen voor seizoen 2017 | 2018

Opera Zuid brengt in seizoen 2017/2018 Werther van Jules Massenet en Un Ballo in Maschera van Giuseppe Verdi.

Werther is een typische romantische opera vol weltschmerz op het snijvlak van pathetiek en intrinsieke universele menselijke emoties.

Un Ballo in Maschera is een van origine politiek geëngageerde opera met de nodige dosis verboden liefde, samenzweringen en gedaanteverwisselingen. Deze opera wordt gebracht in de originele Zweedse versie in een coproductie met de Opéra National de Lorraine in Nancy en Les Théâtres de la Ville du Luxembourg.

Werther.............................. 10 november t/m 10 december 2017 Un Ballo in Maschera....... 17 mei t/m 30 juni 2018 www.operazuid.nl

Codarts Klassieke Zang Wil je een opleiding klassieke zang gaan volgen? Kies dan voor Codarts Rotterdam. Hier krijg je les van een topteam dat over de hele wereld werkt: Charlotte Riedijk (sopraan), Henk Neven (bariton), Marcel Reijans (tenor), Frans Huijts (bariton) en David Prins (zingend acteren/podiumpresentatie).

Kom naar de open dag op zaterdag 25 november 2017.

Nu al een vraag? Mail naar: classicalsinging@codarts.nl.

Explore the many styles and possibilities of today’s varied musical landscape through our study programme Composition, which we provide within a joint WWW.CODARTS.NL/KLASSIEKEZANG faculty of the Classical Music and Jazz departments.

BESTEL BESTEL NU NU KAARTEN KAARTEN DI 26 SEP

Nederlands Kamerkoor en Amsterdam Sinfonietta Requiem van Fauré DI 10 OKT

DI 7 NOV

Mark Padmore en Imogen Cooper Schumann

VR 17 NOV

Christian Gerhaher en James Cheung Schubert en Brahms ZO 26 NOV

Juan Diego Flórez en Orchestre de Chambre de Lausanne Mozart, Verdi en Puccini

Foto’s: Marco Borggreve, Thomas Egli, Wiebrig Krakau, Rossano Ronci

Thomas Oliemans en Malcolm Martineau Mahler en Duparc