Gos lea Muzá?

Gos lea

Muzá?

Kirste Paltto

2

Gos lea

Muzá?

Kirste Paltto

Gos lea

Muzá?

Davvi Girji

Bievla ja su ustibat

D

an giđa Bievla oaččui šaddanbeaiskeaŋkan miesi, man son dalán navddii Muzán. Muzá lei áibbas spirtačáhppat. Bievla devddii gávcci jagi miessemánu nuppi beaivve, ja dan seamma beaivve riegádii Muzá.

6

Muzá muitalii maid dan, ahte dat háliidii oahppat dánsut dego Bievla.

Muhtimin soai hárjehalaiga, njuikkodeigga birra gárddi ja bivddiiga maid Njávggu dánsut.

7

Maiddái Njávgguin Bievla áddehalai.

Dat lei fiskesvilges bussá, man eahki lei buktán Bivlii. Njávgu lei uhca jorbačalmmat čivga dalle. Eahki jearai vuos, háliidiigo Bievla ođđa ustiba. Dieđusge Bievla háliidii! Dalle eahki rohttii ozas fiskesčalmmat bussáčivgga, mii njávgugođii heđiin, go lei šaddan errui eatnistis. Bievla ohcalii kássa, man sisa son lážistii Njávgui litna saji. Muhto ii Njávgu doppe orron, baicce boltasii njávgut guovdu láhtti. Eadni viežžalii dasa johtilit sáttolihti vai dat beassá cissat.

Ja cissaheađis Njávgu leige.

Njávggus ledje seakka, hui bastilis gaccat, ja daiguin dat lávii heaŋgát lássaliinniin ja seaŋgaravddas, lávii njuikkodit ja stoahkat láigeoaivvi maŋis, oađđit Bievlla bálddas ja njávgut seakka jienainis. Dál Njávgu

8

lei stáđđásis ja ráfálaš olles bussá, mas ledje dárkkes bealjit ja čalmmit ja hui vitmadis miella.

Muzá elii etniinis Uvjajulggiin gárddis, mii lei šiljus. Uvjajuolgi ii lean dárbbašit gárddi, dat lei lojis šilljoboazu. Áhčči lei áidon gárddi Muzá dihtii, amaset vierrobeatnagat beassat ogohallat easkka riegádan miesáža. Dál Muzá lei measta guovttemánnosaš ja čuvodii divdna Uvjajuolggi. Datte gárdeverrát biddjui álo eahkedis gitta.

Bievla háleštii Njávgguin ja Muzáin, lávllodii ja juoiggadii sudnuide ja go son doalvvui Uvjajuolgái borramuša, de álo muitalii, mo sii golmmas, Njávgu, Uvjajuolgi ja son, Bievla, ledje ožžon nama: – Mun riegádin dan beaivve, go vuosttas bievla iđii stohpogeahčái.

Danin eadni navddii mu Bievlan. Don

9

fas, bussážan, don ledjet unnin garas njávgut. Danne du namma lea Njávgu.

Muzá oaččui nama danne go lea spirtačáhppat, muzet. Ja Uvjajuolggis ges leat guhkes, litna guolggat julggiin.

Ja go Bievla lei muitalan dáid buot, de son dohppii Njávggu sallii ja manai salastit Muzá ja Uvjajuolggi, geat maiddái leigga Bievlla ustibat.

– Áhkku guovttos ádjáin lohkaba mu leat lihkolaš bás nieiddaš. Mun lean lihkkoš maid danne, go sáhtán háleštit dinguin, ráhkis Njávgu, Muzá ja Uvjajuolgi.

10

11

Muzá ja Uvjajuolgi leaba jávkan!

B

ievla lei ilolaš nieida, muhto ovtta iđit Muzá ja Uvjajuolgi leigga jávkan!

Dat dáhpáhuvai álgogeasi. Lei jo gaskaidja, šerres ja goalkkes idja.

Beaivváš lei jo badjáneamen, vaikke ii lean vel albma láhkái vel luoitádange.

Cizážat maid lihkke.

Bievla lei oađđimin, go amas skoahpa

12

bovttii su. Dat gullui olgun lása duohken.

Bievla doamihii geahččat. Njávgu doppe ruohkai lássagárpma. Ja de seavestii su boahtit olggos.

– Geahča! dajai Njávgu ja cuigii gárddi guvlui, gos Muzá ja Uvjajuolgi leigga vel eahkedis guođostallan rahtá.

– Guorus! lasihii son ja njávggádii ala.

– Vuoi issoras! Moai fertejetne dálán vuolgit ohcat sudno. Jos soai eaba leat joavdan vel guhkás. Ohcu vuos luottaid.

Verráha olggobealde soai vuhtiiga Muzá ja Uvjajuolggi vuolgán Jeageldievá guvlui. Uvjajuolggi luottat oidnojedje bures, muhto geahppa Muzá lei johtán dego livččii girdán. Easkka dievá vulobealde soai áiccaiga eanet Muzá luottaid. Muhto

13

de gávdnojedje vel tennisgápmagiid luottat.

– Gea! Gii nu lea suoládan Muzá ja Uvjajuolggi! Dat lea sihkkon luottaidis dán rádjái, bosádii Bievla.

– Dál moai gal gávdne dan guoktá! illosii Njávgu ja gakcii Jeageldievvái.

Jeageldievás luottat vuos jávke jeahkáliid ja dakŋasiid sisa, muhto sáttovielttis ihte fas. Áibbas čielgasit gii nu lei láiden Uvjajuolggi, dán háve vulos Jeageldievás ja de lei gállán Leaibejoga badjel ja dollen máđidjii, mii doalvvui gillái. Tennisgáma vuhttui dál čielgasit.

Máđii jođii olbmuid dáluid meattá.

Bievla ja Njávgu doamaiga amaska oainnahallat. Muhto Bievlla skuvlavielja Ámmola ruovttu buohta Ámmol iđistii olggos stággu gieđas. Son áiggui

14

jorggehit gátti guvlui, muhto de áiccai Bievlla ja Njávggu.

– Leatgo oaidnán Muzá ja Uvjajuolggi? jearralii Bievla.

– Maidbat leaba jávkan?

15

–Jávkan! Jávkan leaba. Gii nu lea suoládan dan guoktá. Boađe geahččat! Dá leat čielgasit luottat.

Oainnátgo?

16

Suollagis leamašan tennisgápmagat juolggis, cuoiggui Bievla.

17

– Vuolgge, Ámmol, munnuide veahkkin ohcat, bivddestii Njávgu.

– Na, vuolgge beare! dajai Bievla ja dollii Ámmola gihtii.

– Na … Joo. Dál ii leatge miige oaggundálkkiid. Ámmol ceggestii stákku seainni vuostá ja nu čuovvulii Bievlla ja Njávggu.

18

19

Fárru

S

ii vázze máđija mielde dassái go dat nogai. Máđii muhttašuvai bálggisin ja gakcii Jokŋadievvái.

Tennisgápmaga ja Uvjajuolggi luottat ledje čielgasat dassái go dakŋasat ja sámmálat heaŋgágohte bálgá badjel.

Jokŋadievá alde sii gullájedje ártegis jiena: dat skoabai ja šurai ja šuvai: bušh, srkoaah, huššihan, bušh! Áimmus dovdostii biegga. Njávgu bohtarasttii ja jávkkihii lagamuš murrii.

Muoraid duogi iđii stuorra, fiskesruškes rieban. Dat fađui seibbiinis guovtte guvlui, ja go áiccai Bievlla ja Ámmola, de bisánii.

20

– Dearv-dearv, bošhon, bušhon, bašhon! logai rieban. – Mun-haš lean-haš čorgestallamin-haš!

Oaidni-hašbehtetgo? Muš-han leašhan dákkárbaš seaibi-baš, mainnahaš luvdet-haš luniid-haš! Lehpetgoš dii-baš boahtán-haš ludnet-haš deikke-maš?

– Eat, buorre riebanaš, eat boađe ludnet. Mii leat ohcamin Muzá ja Uvjajuolggi. Leatgo oaidnán sudno? logai Bievla.

– Muzá ja Uvjajuolggi? Geat–baš dat–haš?

– Miessi ja áldu. Ja mii leat Ámmol, Bievla ja Njávgu, logai Ámmol.

– Muhto Njávgu gakcii murrii go havssii du.

– Jáhaš, ádden-baš go Njávguhan ballá-maš muš-han. Muhtomuš, muš-han ii dárbbaš-han

21

ballat-baš. Mun-baš lean-haš Suonjarseaibi–haš! Boađe-haš, Njávgu-baš, eret-haš muoras-baš!

In mun-haš láve-baš bussáid-haš ogohallat-haš!

Njávgu bođii várrugasat ja lamai Ámmola julggiid gurrii. Ii luohttán vel dien Suonjarseaibái, muhto ii bohtarastánge šat. Son lávkii roahkkadit riebana guvlui ja jearai, leigo son oaidnán Muzá ja Uvjajuolggi.

– Ojáš, miessi-ban ja áldu-haš!

Oidnen-haš! Dákko-baš manaigahaš, dohko-haš guvlui-baš, vástidii Suonjarseaibi.

Njávgu, Bievla ja Ámmol áigo vázzilit, muhto dalle Suonjarseaibi jearralii, dárbbašedjego sii fáru.

22

– Geahččet-maš mus-haš dan seaibbi-baš! Mun-baš sáhtán-haš guhkidit-haš ja bolfet-faš dan ná!

Mun-haš ruohtan-baš dego-maš álddagas-man!

Suonjarseaibi bolfestii ja guhkidii iežas seaibbi.

23

24

– Boahttet-máš fárrui-maš! ávžžui Suonjarseaibi ja leappuhii seaibbi Bievlla, Ámmola ja Njávggu ovdii.

– Vuolgitgo mii? jearai Bievla, gii ii orron arvamin.

– Ii dárbbaš-baš ballathás, i-ihiišhan! Mun-haš leanbaš sihkkaris-haš fievru-haš.

Njuikulehpet-haš fárrui! boagustii Suonjarseaibi.

25

Ámmol oskkildii vuosttamužžan fárrui. Seammás maid Bievla ja Njávgu leigga guhkes, šealggáhalli seaibeguolggaid siste. Suonjarseaibi ruohtastii. Su sáhttolaččat dolle seaibeguolggain gitta ja oidne, mo eatnamat nuppástuvve. Sii ledje báikkis, man eai šat dovdan. Sin oahpes johka ii šat oidnon, muhto oidnui viiddis gieddi ja alla bávttit.

Suonjarseaibi bisánii. Su seaibi lei báifáhkka dábálaš riebanseaibi.

Bievla, Njávgu ja Ámmol čohkkájedje dakŋasiid siste.

– Dán-baš guhkkeliidda-han in sáhte-baš doalvut-han din. Buorreban mátkki-haš ovddos guvlui-haš! logai Suonjarseaibi ja ruohtastii ruovttoluotta.

– Giitu fárus, čurvii Njávgu, muhto Suonjarseaibi ii oidnon šat ii gostige.

26

27

Dan giđa Bievla oaččui šaddanbeaiskeaŋkan miesi, man son dalán navddii Muzán. Muzá lei áibbas spirtačáhppat. Bievla devddii gávcci jagi miessemánu nuppi beaivve, ja dan seamma beaivve riegádii Muzá. Bievllas lei maid fiskesvilges bussá, man eahki lei buktán Bivlii. Njávgu lei uhca jorbačalmmat čivga dalle.

Bievla lei oađđimin, go amas skoahpa bovttii su.

Dat gullui olgun lása duohken.

Bievla doamihii geahččat. Njávgu doppe ruohkai lássagárpma. Ja de seavestii su boahtit olggos.

– Geahča! dajai Njávgu ja cuigii gárddi guvlui, gos Muzá ja Uvjajuolgi leigga vel eahkedis guođostallan rahtá. – Guorus! lasihii son ja njávggádii ala.

– Vuoi issoras! Moai fertejetne dálán vuolgit ohcat sudno. Jos soai eaba leat joavdan vel guhkás. Ohcu vuos luottaid.