Issuu on Google+

nondik.

EUSKADIko INGURUMENPOLITIKAREN ANALISIA 1980-2012


©Ihobe S.A.

Argitaratzailea Ihobe, Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoa Ingurumen eta Lurralde Politika Saila‐Eusko Jaurlaritza Urkixo zumarkalea 36 – 6º solairua‐ 48011 Bilbo www.ihobe.net ‐ www.ingurumena.net Tel.: 900 15 08 64 Edukia Ingurumen eta Lurralde Politikako Sailaren eta bere mendeko Ihobe ingurumen jarduketarako sozietatearen lantalde teknikoak osatu du liburu hau.

Liburu honen edukiak, edizio honetan, lizentzia honen babespean argitaratu dira: Errekonozimendua ‐ Ez komertziala ‐ Eratorritako obrarik gabe 3.0 Unported, Creative Commons informazio gehiago: http://creativecommons.org/licenses/by‐nc‐nd/3.0/deed.es_ES). Azaleko argazkia: CC BY‐3.0‐ES 2012/EJ‐GV/Irekia‐Gobierno Vasco/Mikel Arrazola


01. 80-90eko HAMARKADAK


01. 80-90eko HAMARKADAK

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

ERRAUTS ETA PIRITA NASA - LUTXANA BARAKALDO


01. 80-90eko HAMARKADAK

Ekonomia 5.448 € % 52,4ko

TESTUINGURUA

% 21eko

BPG per cápita jarduera-tasa langabezia-tasa (1985)

Garraioa % 43 0,9

errepide bidezko salgaiak (198 milioi pertsona aireportuetan (198

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

Berrikuntza 128 I+G arloko enpresa % 0,07ko I+G BPGaren gainean (1980)

Energia % 61

petrolioaren eratorriak (1982)


01. 80-90eko HAMARKADAK

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

1977- Bilbo Handia Gune Atmosferiko Kutsatu izendatu zuten RONTEALDE, SEFANITRO – BARAKALDO


01. 80-90eko HAMARKADAK

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

8,5 milioi tm/urte isurkin arriskutsu METALQUÍMICA DEL NERVIÓN – ERANDIO


01. 80-90eko HAMARKADAK

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

ERRAUTS ETA PIRITA NASA - LUTXANA BARAKALDO


01. 80-90eko HAMARKADAK

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

474 HONDAKIN INDUSTRIAL

RONTEALDE, SEFANITRO - BARAKALDO LURZORU KUTSATUAK


01. 80-90eko HAMARKADAK

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA


01. 80-90eko HAMARKADAK

AIREAREN KALITATEA, 1983 EAEko INDUSTRIA EREMUKO METALAK


EUSKADIKO IBAIETAKO UREN KALITATEA,

1986


01. 80-90eko HAMARKADAK

EUSKADIN SORTUTAKO

HONDAKINAK, 1986

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

15,6

milioi t/urte


01. 80-90eko HAMARKADAK

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

400.000 TM LINDANEZ KUTSATUTAKO LURZORUAK


01. 80-90eko HAMARKADAK 1980 INGURUMEN SAILBURUORDETZA TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

ZUZENDARITZAK: • KUTSADURAREN PREBENTZIOA • BALIABIDE HIDRAULIKOAK


Euskadi: Ingurumen-mugarriak 01. 80-90eko HAMARKADAK

«Ingurumen-pasiboen kudeaketa». «Tximiniaren bukaera»-rekin lotutako politikak

 Euskal Autonomia Erkidegoko  Hondakin bereziak kudeatzeko Plan Hidrologikoa,  1982 plana, 1994 Lurralde Antolaketako 4/90  Ingurumena  Jarduera Legea Babesteko 3/98 TESTUINGURUA Gogaikarri,  Urdaibai Biosfera Erreserbari buruzkoLege Orokorra Osasungaitz, 5/89 Legea  Debako eta Goi Nerbioiko Kaltegarri eta Saneamendu Atmosferikorako Arriskutsuen  Ingurumen-ikuskaritzak INGURUMENAREN KALITATEA Planak, 1991-1992 inguruko Arauei  Ingurumenaren Aholku  Uren Kalitatearen Sarea Batzordea, 1998 buruzko Ihoberen sorrera, 1983 TRESNAK (JGOKAA) 14/83  Natura Babesteko 16/94 Legea Agindua  Ingurumen arloko  Tokiko Agenda 21 hezkuntza- eta ikerketa Azterkosta eta Ibaialde,  Natur Baliabideen zentro didaktikoen (IHIZD) INGURUMEN POLITIKA  Aclima 95 Zuzendaritzaren sorrera, 1989 sorrera, 1992 1987  Ingurumenarekin  Erabilerarekin eta lotutako zergak tratamenduarekin lotutako tasak  Hiri-hondakinak eta  Aitzindarien interesa eta  Ingurumengarbiketa hiriburuak INGURUMENAREN KUDEAKETA jasangarritasuna UDALERRIA  Ingurumen arloko  Ekosailburuak  Langileak ez beste arduradunak  Lurzoru kutsatuak  Ura eta zaborra  JGOKAA

 Arauketa eskasa INGURUMENAREN KUDEAKETA ENPRESA  Ingurumen-kostu txikia  Arazo ez diren hondakin 1970 arriskutsuak 1980

Legedia betetzea/Erreaktiboa

 Prebentzioa  ISO 14001

Ahalik eta gehien murriztu beharreko kostua  Hondakinen murrizketa  Hodi-bukaerako ahalik eta handiena kontrola

1990

1998


02. 1998-2002 ERALDAKETA


02. 1998-2002. ERALDAKETA 3/98 LEGE OROKORRA, EUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGOKO INGURUMENA BABESTEARI BURUZKOA: Xedapen orokorrak I. kap. Pertsonen eskubide eta betebeharrak II. kap. Euskal Autonomia Erkidegoko ingurumen-politika III. kap. Ingurumeneko Aholku Batzordea IV. kap. Ingurumenari buruzko informazioa jasotzeko eskubidea V. kap. Prozedura hitzarmen bidez bukatzea Ingurumen-baliabideen babesa I. kap. Biodibertsitatea II. kap. Uren eta itsasertzaren babesa III. kap. Lurzoruaren babesa IV. kap. Airearen babesa, zaratak eta dardarak Ingurumenean eragina duten jardueren antolaketa I. kap. Xedapen orokorrak II. kap. Ingurumenaren gaineko eragina ebaluatzea III. kap. Jarduera sailkatuak IV. kap. Hondakinak V. kap. Lurzoru kutsatuak Ingurumen-politikako tresnak I. kap. Tresna publikoak II. kap. Ingurumena zaintzeko eta kudeatzeko tresnak Ingurumen-diziplina


02. 1998-2002. ERALDAKETA

TESTUINGURUA

Ekonomia 17.108 € BPG per cápita % 53,6ko jarduera-tasa % 16,9ko langabezia-tasa (1998)

Garraioa % 67 errepide bidezko salgaiak 1.051.537 ibilgailu, % 78 turismoak (1999)

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

Berrikuntza % 1,11 I+G BPGaren gainean 3.400 ikertzaile (1998)

Energia %5 % 50

energia primarioaren ekoizpen industria arloko bukaerako energia-kontsumoa (1999)


02. 1998-2002. ERALDAKETA

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA


02. 1998-2002. ERALDAKETA

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

AIREAREN KALITATEA, 1998 SO2 Behe Nerbioi-Ibaizabal Sarean


EUSKADIKO IBAIETAKO

URENKALITATEA,

1996


02. 1998-2002.

EUSKADIN SORTUTAKO

HONDAKINAK, 1996

8,06

ERALDAKETA

TESTUINGURUA

milioi t/urte

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA

Hondakinak, milioi t/urte

1986

1996

Industrialak

12,6

4,7

Hiri-hondakinak

0,6

0,8

Nekazaritza eta abeltzaintzakoak

2,4

2,5

15,6

8,06

Guztira

hondakin industrialak % 268 murriztu dira 10 urtean


02. 1998-2002. ERALDAKETA

INGURUMEN POLITIKAREN KAUSAZKO DIAGRAMA:


02. 1998-2002.

INGURUMENAREN

ERALDAKETA

EGOERA

EUSKADI

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA 1986

1998

2001

1977

1986

1995

EUROPA

2004

2005

2009

2010


02. 1998-2002.

INGURUMEN

ERALDAKETA

ADIERAZLEAK

EUSKADI

TESTUINGURUA

…….

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA 2002

2003

2004

2012

2010

…….. 2000

EUROPA

2001

2002

2004

2013


02. 1998-2002.

EUROPAKO INGURUMEN

MUGARRIAK

ERALDAKETA  Ingurumena zigorzuzenbidearen bitartez babesteko zuzentaraua (2008)

TESTUINGURUA

 Ingurumen-ekintzako zazpigarren programa, 2012-2020

 Europako 2020rako estrategia (2011)

INGURUMENAREN KALITATEA

 Europako garapen jasangarrirako  2020 aldirako estrategia, 2001 Biodibertsitate Estrategia (2011)  Ingurumen-ekintzako seigarren programa, 2001-2010  Uraren Esparru Zuzentaraua, 2000

INGURUMEN POLITIKA

 Klima-aldaketaren Europako Programa, 2000  EBk finantzatutako programak (Life, ecoaudit, Feder, kohesioa…)

 Ingurumen Politikaren Berrikuspena (2008)

 Dobris Txostena: Europako ingurumenegoerari buruzko txostena (1995)  Aarhuseko Hitzarmena (2001)  Ingurumen-ekintzako bosgarren programa, 1992-2000  Europako Ingurumen Agentzia, 1990

 Ingurumen eta osasun arloetako estrategia (2003)

1998

2013


EUSKADIKO INGURUMEN ARLOKO PLANAK

ETA LEGEAK

02. 1998-2002. ERALDAKETA

 Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioko langileei ingurumen-prestakuntza emateko plana, 20032006

 Eskola Agenda 21 (2004)

TESTUINGURUA

 Ingurugelak (2005)

 Ingurumen Esparru Programa, 20152020

 Garapen Jasangarrirako Estrategia Urdaibai Biosfera Erreserba, 2009-2015

 Lurzoru Kutsatuen Plana, 2007-2012  Lurzoruaren kutsadurari buruzko 1/2005 Legea

INGURUMENAREN KALITATEA

 Ingurumen Ikuskaritzako Plana, 2003-2007

INGURUMEN POLITIKA

 Hondakin Berezien Plana 1994-2000

 URAren sorrera (2006)

 Ingurumen Esparru Programa, 2011-2014  Hondakin Arriskutsuak Prebenitzeko eta Kudeatzeko Plana, 2008-2011

 Ingurumen Esparru Programa, 2007-2010

 Uraren 1/2006 Legea  Klima Aldaketaren aurkako Euskal Plana, 2008-2012

 Airearen kalitatea kontrolatzeko eta zaintzeko sarea

 Jasangarritasunaren aldeko Konpromisoa, 2001

 Ingurumen-hezkuntzako estrategia, 2007-2010

 Ingurumen Esparru Programa, 2002-2006

 Garapen jasangarrirako ingurumenestrategia, 2002-2020

1998

2002

 Biodibertsitate Estrategia, 2009-2014  Ingurumen Ikuskapenerako eta Kontrolerako Plana, 2011-2018

2013


EUSKADIKO INGURUMEN

02. 1998-2002.

MUGARRIAK

 Ingurumen arloko Heziketa, Dibulgazio eta Partaidetzaren Sustapen Programa

ERALDAKETA

 Teknologia garbien  Erosketa publiko berderako euskal zerrenda programa  Enpresa eta udalentzako ingurumen arloko dirulaguntzak  Borondatezko  EAEko zaraten mapa, (2005) hitzarmenak eta IPPC martxan jartzea  Ingurumen arloko estatistika Udalsarea 21en sorrera (2002) erakundea (2008)  Klima Aldaketaren  Meatze-guneetako Euskal Bulegoa (2008) ingurumenkontrolerako  Eskola Agenda 21 (2003-2004) programa (2000)  Arroetako airearen kalitatearen inguruko  Barne Arroetako Plan diagnostikoak eta planak (2007)  Euskadiko Hidrologikoaren proiektua (xx) Biodibertsitate Zentroa (2008)

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA TRESNAK

INGURUMEN POLITIKA

 Ingurumen-adierazleak INGURUMENAREN KUDEAKETA  Tokiko ekintzaUDALERRIA planak

 Jasangarritasun integrala  Aalborgeko Konpromisoa

 Alkateen Konpromisoa

 Tokiko Agenda 21en kalitatea  Alkateen Hitzarmena

 Legearen betetzean aurrea hartzea  Prebentzioa INGURUMENAREN KUDEAKETA  Ingurumena, aukera ENPRESA estrategiko gisa  EMAS eta Ekoscan  Hondakin-zikloen bukaera

1998

2002

 Produktuen ekodiseinua  Negozio berdeak  Ekonomia zirkularra

2013


INGURUMEN

PLANGINTZA ESTRATEGIKOA

02. 1998-2002 URTEAK. ERALDAKETA

TESTUINGURUA

INGURUMENAREN KALITATEA

INGURUMEN POLITIKA 2002-2006

2007-2010

2011-2014

Ingurumenekintzako bosgarren programa

1992-2000

2001-2010

2013-2020


I. IEP

- 150

PERTSONA PARTAIDE - Eusko Jaurlaritza, Foru Aldundiak - Euskal Autonomia Erkidegoko Ingurumen Batzordea, Ingurumeneko Aholku Batzordea - Adituen lantaldeak (ekonomia, gizarte eta ingurumen arloetakoak) - Eragile sozioekonomikoak

5 ingurumen-helburu: 1. Aire, ur eta lurzoru garbiak eta osasungarriak bermatzea 2. Natur-baliabideen eta hondakinen kudeaketa arduratsua 3. Natura eta biodibertsitatea babestea 4. Lurralde-oreka eta mugikortasuna: ikuspegi komuna 5. Klima-aldaketan dugun eragina mugatzea

141 KONPROMISO 2006rako % 81eko GAUZATZE MAILA


- 150

II. IEP

PERTSONA PARTAIDE -Jasangarritasunaren aldeko gosariak - Aholku-batzordea - Gizarte eta enpresa arloetako foroak - Ingurumen Saileko batzorde teknikoa - Eusko Jaurlaritzako sailen arteko batzorde teknikoa - Foru Aldundiekiko batzorde teknikoa - Udaletako batzorde teknikoa - Webgunea eta aldizkari elektronikoa

2020rako lehentasunak: 1. Klima-aldaketaren aurrean neurriak hartzea eta geure burua ondorioei aurre egiteko prestatzea 2. Gure kapital naturala indartzea Gure herriguneetako ingurumen-kalitatea hobetzea Ingurumenaren aldetik jasangarriak diren kontsumoa eta ekoizpena

44 KONPROMISO 2010erako % 48ko KONPROMISOEN GAUZATZE MAILA % 68ko INGURUMEN JOERA POSITIBOA


- 110

PERTSONA PARTAIDE - Gizarte, enpresa, zientzia eta teknologia arloetako eragileei zuzendutako ingurumen arloko foroa - Eusko Jaurlaritzako Sailetako zuzendaritzekiko (nekazaritza, energia, lurralde-antolaketa, URA, garraioa, etxebizitza) bilerak - Udalsarea 21ekin jardunaldia - Teknologia-zentroekin, Aclimarekin, unibertsitateekin eta GKEekin jardunaldiak - Webgunea eta aldizkari elektronikoa

6 helburu estrategiko 2020rako:

III. IEP

1. Berotegi-efektuko gasen isurketak arintzea eta klima-aldaketaren EAEko ondorioak minimizatzea 2. Biodibertsitate biologikoaren galera geldiaraztea, ekosistemak leheneratzea eta lurzoruaren artifizializazioa mugatzea. 3. Baliabideak eraginkortasunez erabiltzea eta kontsumo arduratsua sustatzea 4. Ingurune garbia eta osasungarria bermatzea. 5. Sailen eta erakundeen arteko koordinazioa eta lankidetza bultzatzea, arauproiektuetan eta politika publikoetan ingurumen aldagaia txertatzea bultzatuta 6. Eragile ekonomiko, zientifiko-teknologiko eta sozial interesgarriak erantzukide egitea, merkatua ingurumenaren alde erabiliz, eta informazioa eta trebakuntza hobetuz.

17 HELBURU OPERATIBO 57 JARDUERA ILDO 2014rako % 58ko GAUZATZE MAILA HELBURU OPERATIBOEI DAGOKIENEZ (2012) % 76ko INGURUMEN JOERA POSITIBOA (2012)



NONDIK. EUSKADIko INGURUMENPOLITIKAREN ANALISIA 1980-2012