S essie 5 5.1.2
5.1 Persoonlijke waarden 5.1.1 W aarden Waarden zijn belangrijk in ons leven. Ze vormen de basis waarop wij beslissingen nemen en sturen ons gedrag. Ze zorgen voor: • De motivatie om bepaalde zaken te benaderen of te vermijden. • De evaluatie over datgene wat wij hebben gedaan. Was het goed of minder goed, mooi of lelijk, was het waardevol of verloor het juist waarde? Waarden bepalen waaraan jij je tijd besteedt en hoe je reageert op ervaringen. Ze sturen je gedrag bewust en onbewust. Ze bepalen wat je belangrijk vindt in het leven. Ze motiveren je vooraf om te doen wat je doet en achteraf evalueren ze hoe tevreden je bent met het resultaat. Iemand die de waarde: ‘respect’ hoog in zijn waardenhiërarchie heeft staan, zal het opvallen als hij niet respectvol behandeld wordt.
Sessie 5
Overtuigingen
Overtuigingen zijn conclusies die we uit ervaringen trekken. Het zijn generalisaties waarvan we geloven dat ze waar zijn. Het zijn krachtige werkingsmechanismen die onze waarneming over onszelf en de wereld sturen en ons model van de wereld in stand houden. Onze overtuigingen kunnen ons bekrachtigen maar ook beperken. Iemand die bijvoorbeeld herinneringen heeft van momenten dat hij niet zo goed uit zijn woorden kwam tijdens het spreken in het openbaar en daarover (beperkende) overtuigingen heeft gecreëerd, zal zich waarschijnlijk niet zo gemakkelijk als eerste melden voor het doen van een toespraak. Iemand die zich een aantal momenten herinnert dat hij succesvol was in het spreken in het openbaar zal het in het makkelijker vinden om een toespraak te houden. De beslissingen die we ooit hebben genomen, hebben vaak niet eens zoveel met de eigenlijke gebeurtenis te maken, maar veel meer met de manier waarop we die gebeurtenis aan onszelf hebben weergegeven en er betekenis aan hebben gegeven.
Rebalance
Praktijk voor persoonlijke begeleiding en relatietherapie
51
5.1.3 V oorbeelden van persoonlijke waarden Aandacht Assertiviteit Authenticiteit Autonomie Avontuurlijk Balans Bekwaamheid Betrouwbaarheid Bescheiden Bescherming Betrokkenheid Bevrijding Bewustzijn Bezieling Bloei Collegiaal Communicatie Competentie ContinuĂŻteit Creativiteit Daadkrachtig Dankbaarheid Deskundigheid Dienstbaarheid Doelgerichtheid Discipline Duidelijkheid Duurzaamheid Eenheid Eenvoudigheid Eerlijkheid Effectiviteit EfficiĂŤntie
Sessie 5
Eigenheid Energiek Enthousiasme Erkenning Fijnzinnigheid Flexibiliteit Geborgenheid Geduld Gehoorzaamheid Gelijkwaardigheid Geloof Geluk Gemak Genuanceerdheid Gevoeligheid Gezag Gezamenlijkheid Gezondheid Groei Harmonie Hulpvaardigheid Humor Inlevingsvermogen Innovatief Inspiratie Integriteit Intimiteit Inzet Inzicht Kennis Klantgerichtheid Klantvriendelijkheid Leiderschap
Kwaliteit Levenslust Liefde Loyaliteit Mededogen Meesterschap Meeveren Mildheid Moedig Mogelijkheden Mondigheid Muzikaliteit Nederigheid Nuchterheid Onafhankelijkheid Ondernemend Ontdekken Ontmoeten Ontspannen Ontwikkelen Onvoorwaardelijk Openheid Optimisme Ordelijkheid Originaliteit Overgave Overvloed Passie Persoonlijke ontwikkeling Pionieren Plezier Presteren
Rebalance
Praktijk voor persoonlijke begeleiding en relatietherapie
Puurheid Rationaliteit Rechtvaardigheid Respect Resultaat Rijkdom Rust (innerlijke) Samenwerken Schenken Samen Schoonheid Simpelheid Solidariteit Souplesse Soevereiniteit Speelsheid Spiritualiteit Spontaniteit Stabiliteit Stilte Tederheid Tevredenheid Toegankelijkheid Toewijding Tolerantie Traditioneel Troost Trouw Uitdaging Uitmuntendheid Veelzijdigheid Veerkracht Veiligheid
52
Verantwoordelijkheid Verbeeldingskracht Verbetering Verbinding Verbondenheid Verdraagzaamheid Vergeving Vernieuwing Vertrouwen Vindingrijkheid Vitaliteit Volharding Volmaaktheid Vrede Vreugde Vriendschap Vrijheid Vrijgevigheid Waardering Waardevol Waardigheid Waarheid Wijsheid Zekerheid Zelfbehoud Zelfkennis Zelfstandigheid Zelfvertrouwen Zelfwaardering Zingeving Zorgvuldigheid Zorgzaamheid Zuiverheid
Oefening 5.
Zoek acht kernwaarden uit 5.1.3
Zoek acht kernwaardes en daarna kies je er in elke ronde nog eens vier waarden bij. Je mag echter maar vier waarden meenemen naar de volgende ronde. Aan jou de taak om uit de eerste acht waarden de vier belangrijkste te selecteren. Kies de waarden die je het meest aanspreken. De selectie van vier belangrijkste waarden neem je mee naar de volgende ronde, waar je vervolgens weer vier nieuwe waarden aangereikt krijgt. Ook hieruit selecteer je weer de vier waarden die het meest belangrijk voor je zijn. Dit blijf je doen tot je bij de eindselectie bent aangekomen.
Ronde 1 Startwaarden
Nieuwe waarden
Selectie
Nieuwe waarden
Selectie
Nieuwe waarden
Selectie
Ronde 2 Startwaarden
Ronde 3 Startwaarden Sessie 5
Rebalance
Praktijk voor persoonlijke begeleiding en relatietherapie
53
Oefening 6.
Wat zijn jouw waarden?
Tonny Robbins, Amerikaanse coach, spreker en schrijver, onderscheidt zes waarden waarvan hij zegt dat we daar allemaal behoefte aan hebben. De mate van belangrijkheid verschilt per persoon. •
Zekerheid want we willen een zorgeloos bestaan.
•
Afwisseling want te veel zekerheid wordt saai.
•
Aanzien want we willen gezien en gehoord worden.
•
Liefde en verbondenheid want anders voelen we ons eenzaam.
•
Groei want ontwikkeling leidt tot voldoening en geluk.
•
Maatschappelijke bijdrage want we willen van betekenis zijn.
1.
Kies een context bv werk of relatie
2.
Welke twee waarden zijn voor jou het belangrijkste?
3.
Wat is belangrijker voor jou: waarde 1 of 2?
4.
Wat betekent deze waarde voor je?
5.
Wat is belangrijk aan deze waarde?
6.
Wat zou er gebeuren als deze waarde wegvalt?
7.
Wat is dan belangrijker?
Als je een partner hebt is het leuk om eens te horen wat zijn of haar belangrijkste twee waarden zijn.
Sessie 5
Rebalance Rebalance
Praktijkvoor voorpersoonlijke persoonlijke begeleiding begeleiding en Praktijk enrelatietherapie relatietherapie
5454
Oefening 7.
Als er geen obstakels zouden zijn, dan zou ik eigenlijk...
• Ja / Nee Meer alleen willen zijn
• Ja / Nee Huisdieren (soort: ...) willen hebben
• Ja / Nee Meer onder de mensen willen zijn
• Ja / Nee Een nieuwe garderobe willen aanschaffen
• Ja / Nee Meer willen lezen
• Ja / Nee Meer 1 op 1 met mijn partner samen willen
• Ja / Nee Meer willen sporten
• Ja / Nee Meer gaan dansen
• Ja / Nee Meer in de natuur willen zijn
• Ja / Nee Minder willen werken
• Ja / Nee Vaker een weekendje weg willen
• Ja / Nee Alleen op reis willen gaan
• Ja / Nee Meer rust en stilte in m’n leven willen
• Ja / Nee Gezonder willen eten
• Ja / Nee Vrij willen zijn van alcohol, nicotine,
• Ja / Nee Meer met bepaalde vrienden willen
drugs of antidepressiva
zijn
ervaren afspreken
• Ja / Nee Vaker naar de film willen
• Ja / Nee Meer met geloof/spiritualiteit bezig willen
• Ja / Nee Vaker naar een concert willen
• Ja / Nee Een boek willen schrijven
• Ja / Nee Het liefste lekker niets doen
• Ja / Nee Meer willen schilderen
• Ja / Nee Meer naar muziek willen luisteren
• Ja / Nee Willen verhuizen
• Ja / Nee Meer bezig zijn met muziek maken
• Ja / Nee Meer tijd met mijn kinderen willen
• Ja / Nee Een (ander) instrument willen leren spelen
doorbrengen
zijn
• Ja / Nee Nieuwe vrienden willen maken
• Ja / Nee Een bepaalde opleiding willen gaan doen
• Ja / Nee De banden met mijn familie willen
• Ja / Nee Een andere baan willen
• Ja / Nee Het een en ander aan mijn uiterlijk willen
• Ja / Nee Juist minder contact hebben met mijn
veranderen (zo ja, wat? .....)
• Ja / Nee Een bepaalde hobby (.....) willen gaan uitoefenen
versterken familie
• Ja / Nee Vaker (een bepaald gerecht) eten • Ja / Nee Een rijker seksleven willen hebben
• Ja / Nee Meer op de voorgrond willen staan
• Ja / Nee Mijn huis totaal anders inrichten
• Ja / Nee Meer willen daten of actiever op zoek willen
• Ja / Nee Een beter dag‐ en nachtritme willen hebben
gaan naar een partner • Ja / Nee Vaker naar feestjes willen gaan
• Ja / Nee Beter en langer slapen • Ja / Nee Vaker lekker willen koken • Ja / Nee Iets leuks voor mezelf kopen
Sessie 5
Rebalance
Praktijk voor persoonlijke begeleiding en relatietherapie
55