Sessi e 4 4.1.2 L ichaam en geest beïnvloeden elkaar wederzijds
4.1 Conditionering en programmering 4.1.1 Perceptie en projectie Perceptie betekent: waarneming. Projectie betekent: het toeschrijven van de eigen motieven of belevingen op anderen en op de wereld. Als je dingen wilt veranderen is het zinvol om je oordelen en projecties te onderzoeken. Zoals we al besproken hebben in sessie 1: alles wat je waarneemt, filter je onbewust. Je vervormt de objectieve waarneming en je laat veel informatie weg. Zo ontstaat je subjectieve interne representatie. Wat je denkt waar te nemen is dus slechts je subjectieve perceptie van de werkelijkheid. Het bijzondere is dat je vervolgens deze perceptie door middel van je gedrag en communicatie weer naar de wereld projecteert. Je neemt de wereld niet waar zoals die is maar zoals je die onbewust hebt gemaakt. Hoe je bijvoorbeeld de mensen om je heen waarneemt, is dus jouw manier van waarnemen. Op deze manier creëer je vaak je eigen selffulfilling prophecy. Een voorspelling die je zelf onbewust formuleert en laat uitkomen.
Sessie 4
Er wordt de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de impact van ons onbewuste denken op hoe ons lichaam werkt en reageert. Deepak Chopra, een Indiaas schrijver en arts zegt zelfs dat elke gedachte een bepaalde invloed heeft op elke individuele cel in ons lichaam. Alles wat je denkt, kan zich op een of andere manier in je lichaam representeren. Het woordje ‘niet’ bestaat alleen in taal. Niet in onze interne en externe dialoog en niet in de beelden, geluiden, gevoelens, smaak, geur van onze interne voorstellingen. Je kunt pas ergens niet aan denken als je er eerst wél aan gedacht hebt. Als je niet aan je beste vriend wilt denken, moet je eerst aan je beste vriend denken. Je creëert een interne voorstelling bestaande uit beelden, geluiden, gevoelens, geur en smaak om vervolgens te ‘weten’ middels je interne dialoog dat je niet aan hem wilt denken! Zo heeft ook de uitspraak: ‘dit moet ik niet vergeten’ een andere impact op ons dan de uitspraak: ‘dit moet ik onthouden’. Het is effectief om positief geformuleerde boodschappen te gebruiken Oefening 1. Sluit je ogen. Denk de komende minuut niet aan het roze olifantje. Wat gebeurt er?
Rebalance
Praktijk voor persoonlijke begeleiding en relatietherapie
40
4.1.3 O orzaak en gevolg De ‘oorzaak-gevolg stelling’ kennen we uit het causale denken. Causaal betekent dat er een verband is tussen oorzaak en gevolg. Alles wat we kunnen waarnemen heeft een oorzaak. We gebruiken deze stelling bijvoorbeeld om zaken als gedrag en communicatie te veranderen. Als je ervan uitgaat dat de oorzaak van wat je overkomt onveranderbaar is, zit je aan de gevolgkant van dit basisframe. Zie Cirkel van Betrokkenheid (op pag. 23). De oorzaak leg je dan buiten jezelf. Als je aan de oorzaakkant gaat staan, Cirkel van Invloed, zoek je de verandering van je gedrag bij jezelf. Je neemt de verantwoordelijkheid voor wat er in je leven gebeurt en creëert daardoor keuzevrijheid. Het grote voordeel is dat je iets kunt veranderen. Als jij verandert, kunnen de zaken om je heen veranderen. Willen dat ons brein stopt met vervelende en negatieve gedachten is onmogelijk. Ons hoofd produceert op een dag nu eenmaal veel gedachten. Waar je echter wel invloed op hebt is hoe serieus je de dialoog in je hoofd neemt? Waar focus jij je op? Ben je de hele dag in innerlijke dialoog met je jezelf en je gedachten in een poging om ‘ze de baas te zijn’? Of leef je je leven? Oefening 2.
Jouw gedachtenwolk
Sommige gedachten komen echter vaker langs dan andere. Vaak zijn dit gedachten die ons bezig houden, die onze aandacht trekken en ons in de weg zitten. We kunnen helaas niet stoppen met denken. We kunnen er wel anders mee omgaan.
Een oefening die je hiermee kan helpen, is maken van je eigen gedachtenwolk. Dit is een een visuele weergave van gedachten die het meest langskomen. Door gedachtenwolken te maken en op een prominente plek in huis op te hangen word je hier aan herinnerd. Vervolgens zul je deze gedachten gaan herkennen. Welke vervelende gedachten schieten er het vaakst door je hoofd?
Maak een top tien en schrijf deze op: Voorbeelden: ‘Ik ben waardeloos’, ‘dit komt nooit meer goed’, ‘ik mag geen fouten maken’ of ‘Ik moet altijd vrolijk zijn’. Je hebt nu een lijst gemaakt van gedachten die vaak door je hoofd gaan en waar je het moeilijk mee hebt. Een gedachtenwolk kun je gratis maken op: www.wordle.net. Klik op: Create your own. Voorbeeld gedachtenwolk
Een kunstwerk maken van negatieve gedachten. Ons verstand produceert voortdurend gedachten. Sessie 4
Rebalance
Praktijk voor persoonlijke begeleiding en relatietherapie
41
Oefening 3.
Geef je verstand een koosnaampje
Als je verstand zegt dat je iets niet kunt, heb je toch de keuze om dingen te doen. Afstand nemen van je verstand door je stemmetje in je hoofd een naam te geven kan goed werken. Zeker als je bereid bent er af en toe een verhaal over te schrijven. Kies een naam die je herinnert aan iemand die je graag mag maar waar je niet mee bevriend bent. Merk wanneer je luistert naar je verstand en wanneer niet. Het is de vraag of je bereid bent toch te doen wat je belangrijk vindt ook als je verstand heel hard roept dat je het niet aankunt. Oefening 4. Maak een grapje over je verstand in een tegengestelde gedachtenwolk
Sessie 4
4.2 Gewoontebreker Gewoonten doorbreken is niet moeilijk. De kern is simpelweg: ‘doe eens iets anders’. Ga eens op een ander plekje zitten aan tafel. Zet de tv uit of neem een keer een andere route naar huis. Bezoek iemand waar je al lang niet mee gesproken hebt. Doe twee verschillende sokken aan. Als je helemaal gek wilt doen: ga eens onder de douche staan en smeer jezelf in met yoghurt. Liefst de duurste uit de winkel. Kies een lied uit dat je normaal gesproken nooit zou beluisteren. Bijvoorbeeld een smartlap, een carnavalskraker, liedjes uit de oude doos. Leef je uit want dit creëert flexibiliteit! Realiseer je wel dat het tijd en oefening vergt voordat de kracht van deze oefeningen zich manifesteert.
Rebalance
Praktijk voor persoonlijke begeleiding en relatietherapie
42