SPECIAL REPORT SPECIAL REPORT
กจกรรมแลกเปลยนองคความรดานการผสม กจกรรมแลกเปลยนองคความรดานการผสม ผสานการทองเทยวเชงเกษตรและกาแฟใน ผสานการทองเทยวเชงเกษตรและกาแฟใน ประเทศไทย ประเทศไทย
Volume 7 Issue 27, Jan – March 2025
TALK ABOUT TALK ABOUT TEA & COFFEE TEA & COFFEE ชาซลอน (CEYLON TEA) : ชาซลอน (CEYLON TEA) :
ชาชนเลศจากเกาะศรลงกา ทครองใจคนทวโลก ทครองใจคนทวโลก
จะมาบอกเลาเรองราวกจกรรมแลกเปลยนองคความรดานการผสมผสานการทองเทยวเชงเกษตรและกาแฟในประเทศไทย ระหวางผเชยวชาญชาญจากโคลอมเบยทเดนทางมาแลกเปลยนทประเทศไทย คอลมน Talk About Tea & Coffee ฉบบน ขอนําเสนอบทความ ชาซลอน (Ceylon Tea) : ชาชนเลศจากเกาะศรลงกาทครองใจคนทวโลก คอลมน Tea & Coffee
Research พบกบบทความศกยภาพชาซลอนตอการยบยงเอนไซมยอยคารโบไฮเดรต (α-amylase และ α-glucosidase): แนวทางงานวจยเพอการควบคมระดบนํ้าตาลในเลอด คอลมน Café Around ยงคงพาทกทานไปเปดประสบการณใหมกบ
ชาซลอน (Ceylon Tea) :
Tea and Coffee Institute, Mae Fah Luang University
Moo 1 Tasud Sub District, Muang District, Chiang Rai 57100
Training on a Sustainability of Arabica Coffee Production in Thailand (พ ศ 2568 - 2570)
โดยความรวมมอของ TICA, มหาวทยาลยแมฟาหลวง (MFU) และ APC Colombia กจกรรมนดําเนนการภายใตความรวมมอระหวาง
กรมความรวมมอระหวางประเทศ (TICA), มหาวทยาลยแมฟาหลวง (MFU) และ หนวยงานความรวมมอระหวางประเทศแหงสาธารณรฐ
โคลอมเบย (APC Colombia) ภายใตแผนงานความรวมมอเพอการ
พฒนาไทย - โคลอมเบย ระยะ 3 ป (พ ศ 2568 - 2570) ใน
โครงการ "Training on a Sustainability of Arabica Coffee
Production in Thailand"
กจกรรมแลกเปลยนองคความรดานการผสมผสานการทองเทยวเชง
2568 ณ มหาวทยาลยแมฟาหลวง
เชยวชาญของโคลอมเบยทมาแบงปนใหกบเกษตรกรและผเขารวม กจกรรมไดรบฟง ในหวขอในหวขอ Colombia Coffee
Variety, Production and Research โดย Mr Santiago
Jaramillo Cardona นกวจยจาก CENICAFÉ ไดนําเสนอองค
ความรเชงลกเกยวกบระบบการผลตกาแฟในประเทศโคลอมเบย
โดยครอบคลมตงแตโครงสรางอตสาหกรรมกาแฟระดบประเทศ
ซงมเกษตรกรรายยอยเปนสดสวนมากกวา 97% สะทอนใหเหน
ถงความสําคญของการพฒนาเทคโนโลยทสามารถนําไปใชไดจรง
ในระดบฟารม ไปจนถงบทบาทของศนยวจย Cenicafé ซงทํา
หนาทเปนกลไกหลกในการพฒนาองคความรดานวทยาศาสตร
และเทคโนโลยการผลตกาแฟ
ใชพนทและเรงการใหผลผลต นอกจากน
รวมถงการปรบปรงความเปนกรด-ดางของดน
ปรมาณ และชวงเวลาในการใสปยอยางเหมาะสม
ไดอยางมประสทธภาพ ในดานการจดการระบบปลก
เสนอทงระบบการปลกแบบกลางแจง (full-sun system) และ
ระบบปลกภายใตรมเงา (shade-grown หรอ agroforestry system)
ซงแตละระบบมขอดแตกตางกน โดยระบบปลกกลาง
แจงชวยเพมผลผลต ขณะทระบบปลกภายใตรมเงาชวยรกษา
สมดลของระบบนเวศ ลดความเสยงจากการเปลยนแปลงสภาพ ภมอากาศ และสงเสรมคณภาพเมลดกาแฟในระยะยาว
ในชวงตนศตวรรษท
และมชอเสยงในฐานะประเทศผผลตกาแฟรายสําคญของ โลก ไรกาแฟจํานวนมหาศาลถกปลกตามพนทภเขาของเกาะ อยางไร
กตาม ในป 1869 เกดโรคพชรายแรงทเรยกวา Coffee Leaf Rust
ระบาดอยางรวดเรวทวไรกาแฟ โรคนทําลายตนกาแฟเกอบทงหมด
ของประเทศ จนอตสาหกรรมกาแฟของศรลงกาลมสลาย เหตการณ นกลบกลายเปนจดเปลยนสําคญของประวตศาสตรชา
สําคญคอ James Taylor ชาวสกอตแลนด
1824 – องกฤษนําตนชามาทดลองปลกในศรลงกา
1867 – James Taylor กอตงไรชาเชงพาณชยแหงแรกท
Loolecondera
1869 – โรค Coffee Leaf Rust ทําลายอตสาหกรรม
กาแฟ ศรลงกาจงหนมาปลกชา
ชวงป 1880–1890 – การสงออกชาซลอนเตบโตอยาง
1893 – ชาซลอนถกนําไปจดแสดงในงาน World's
Columbian Exposition
นยมอยางมาก
1972 – ประเทศเปลยนชอจาก Ceylon เปน Sri Lanka แตยงคง
คอ
1 High Grown Tea (พนทสงกวา 1,200 เมตร)
คอ เมอง Nuwara Eliya เมอง
Dimbula เมอง Uda Pussellawa
2. Medium Grown Tea (ความสง 600–1,200
แหลงผลตสําคญ เมอง Kandy
3 Low Grown Tea (ตํ่ากวา 600 เมตร)
เมอง Ruhuna เมอง
Sabaragamuwa
Tea Processing คอการทําใหสารกลมโพลฟนอล (คาเท
ตอนการผลตหลก ดงน
1. Plucking (การเกบใบชา) ชาซลอนทมคณภาพด จะเกบเกยวใบชาสด 1 ยอด 2 ใบ
ซงเปนใบชาทออนและมคณภาพด
2 Withering (การผงใบชา)
หลงจากเกบใบชา ใบชาจะถกกระจายบนตะแกรงทม
พดลมเปา โดยควบคมความชนสมพทธในหองผงชาใหอยท
80% และทงใหใบชาระเหยนํ้าออกไป
เหลอ 50–60% ขนตอนนชวยทําใหใบชานมและพรอม
สําหรบการแปรรปในขนตอนตอไป
3 Rolling (การมวนใบชา)
ใบชาจะถกมวนเพอทําใหผนงเซลลแตก
เอนไซมโพลฟนอลออกซเดส (Polyphenol oxidase:ppo)
และคาเทชน (Catechin) ออกมาทําปฏกรยากบออกซเจน
ในอากาศ ขนตอนนเปนจดเรมตนของการพฒนาส กลน
และรสชาตของชา
4 Oxidation (การออกซเดชน)
ใบชาจะถกพกไวเพอใหเกดปฏกรยาออกซเดชน
เอนไซมโพลฟนอลออกซเดส (Polyphenol oxidase:ppo)
และคาเทชน (Catechin) จะทําปฏกรยากบออกซเจนใน
อากาศ เปลยนจากสารคาเทชนเปนสารทอะรบจน (Thearubigin) ใบชาเปลยนสจากเขยวเปนนํ้าตาลแดง
ขนตอนนเปนตวกําหนดวาใบชาจะกลายเปน ชาดํา (Black Tea)
5. Drying (การอบแหง)
ใบชาจะถกอบดวยลมรอนเพอหยดกระบวนการออกซเดชน
และลดความชนในใบชาใหตํ่ากวา 5%
6. Sorting & Grading (การคดขนาด) ใบชาจะถกคดแยกตามขนาด
(Black Tea)
1.Whole Leaf (ใบเตม)
OP (Orange Pekoe)
FOP (Flowery Orange Pekoe)
FTGFOP (Finest Tippy Golden Flowery Orange Pekoe)
2. Broken Leaf (ใบหก) ตวอยางเกรด
BOP (Broken Orange Pekoe)
FBOP (Flowery Broken Orange Pekoe)
3. Fannings และ Dust ตวอยางเกรด
BOPF (B k O P k F i )
(Ceylon Tea)
(postprandial hyperglycemia)
(Fereidoon Shahidi
และคณะ, 2567)
กลไกหลกททําใหระดบนํ้าตาลในเลอดเพมสงขนหลง
การรบประทานอาหาร คอกระบวนการ
คารโบไฮเดรต โดยเอนไซม α-amylase
ใหกลายเปนนํ้าตาลโมเลกลขนาดเลก ขณะทเอนไซม α-glucosidase จะยอยนํ้าตาลดงกลาวตอใหเปนกลโคสซง สามารถดดซมผานผนงลําไสเขาสกระแสเลอดได ดงนน
การยบยงเอนไซมทงสองชนดจงเปนแนวทางเชงชวเคมทมง
ลดความเรวในการปลดปลอยกลโคส และชวยลดการพงขน ของระดบนํ้าตาลในเลอดหลงมออาหาร
2558)
(Shiyu Xu และคณะ, 2567)
งานวจยจํานวนมากแสดงใหเหนวา
Striegel และคณะ (2558)
รายงานวา สารสกดชาดําและกากชาดํา (black tea pomace)
สามารถยบยงเอนไซม α-glucosidase และ α-amylase
ไดอยางมประสทธภาพ โดยเฉพาะฤทธตอ α-glucosidase
มความเดนชดจนสามารถประเมนคา IC₅₀ ไดอยางชดเจน
ซงสะทอนศกยภาพของชาดําในการชะลอการปลดปลอย
กลโคสจากอาหาร ภาพท 1 แสดง กระบวนการยอย
คารโบไฮเดรตจากแปงไปสกลโคส
และ α-glucosidase รวมถงตําแหนงทโพลฟนอลจากชาดํา
ปลดปลอยและการดดซมกลโคสชะลอลง
ขนาด (dose-dependent)
ยบยงเอนไซมทเกยวของกบการยอยคารโบไฮเดรต ทงใน
ระดบ in vitro และ in vivo (Xu และคณะ, 2567)
หลกฐานเชงกลไกทสําคญไดรบการสนบสนนจากงานของ
Maiquan Li และคณะ (2567) ซงรายงานวา theaflavins
จากชาดํามศกยภาพในการ ตานภาวะนํ้าตาลในเลอดสง (antihyperglycemic effect) ผานการยบยงเอนไซม α-amylase
สงผลใหการยอยแปงและการปลดปลอยกลโคสชะลอลง งาน
วจยดงกลาวเสนอวา theaflavins อาจมศกยภาพในการ
Isono, Y , Watanabe, H , Kumada, M , Takara, T , & Iio, S (2564) Black tea decreases postprandial blood glucose levels in healthy humans and contains high-molecularweight polyphenols that inhibit α- glucosidase and αamylase in vitro
Maiquan Li, Yunxia Dong, Mangjun Kang, Tiantian Tao, Wenlan Li, Sheng Zhang, Wei Quan, Zhonghua Liu (2567) Potential anti-hyperglycemic activity of black tea theaflavins through inhibiting α-amylase Food Chem;22:101296 doi: 10 1016/j fochx 2024 101296
Fereidoon Shahidi and Renan Danielski (2567) Review on the role of polyphenols in preventing and managing type 2 diabetes Nutrients 2024, 16(18), 3159; https://doi org/10 3390/nu16183159
Lisa Striegel, Bouhee Kang, Sarah J Pilkenton, Michael Rychlik, Emmanouil Apostolidis (2558) Effect of Black Tea and Black Tea Pomace Polyphenols on αGlucosidase and α-Amylase Inhibition Relevant to Type 2 Diabetes Prevention Front Nutr 2 doi: 10 3389/fnut 2015 00003
Shiyu Xu, Ying Chen, Yushun Gong (2567) Improvement of Theaflavins on Glucose and Lipid Metabolism Foods 2024, 13(11), 1763; https://doi org/10 3390/foods13111763
Concept: Homey, Art & Design, Family-Friendly
MADA
และบรรยากาศ จนกลายเปนความฝนทอยากจะมพนท
เลกๆ เปนของตวเองในชวงบนปลายชวต แตทวา วนน
ความฝนนนถกยนระยะเวลาใหเกดขนจรงเรวขนกวาเดม
ดวยแรงผลกดนทเรยกวา “ครอบครว” MADA: ชอทมาจาก
แกวตาดวงใจชอราน MADA (มาดา) ไมไดเปนเพยงชอ
ทฟงดอบอน แตคอชอของลกสาว เปรยบเสมอน
จดศนยกลางของรานแหงน พนทแหงนจงถกออกแบบ
มาเพอใหเปนทพกกายพกใจของทกคน เหมอนกบการ
ไดมานงเลนทบานเพอนสนททพรอมตอนรบดวยรอยยม
"พกกาย พกใจ ในสวนเลกๆ"
เราอยากใหคณไดหยดพกจากความวนวาย
มาสมผส
กลนหอมของกาแฟทามกลางสวนลนจและพนทสเขยวท
ถกจดวางอยางตงใจ ไมวาคณจะเปนสาย Specialty
Coffee ทมองหารสชาตทแตกตาง
- อาทตย 9.00 - 17.00 น.
0836858818 , 0819061181
MADAinthelittlegarden
cafe mada inthelittlegarden
Roastery
NOVA Black
กาแฟ Cold Brew
NOVA White
กาแฟ Cold Brew ททอปดวย Sweet Vanilla Cream
Citrus Espresso Tonic
Caramel Sea Salt Latte
กาแฟนมคาราเมลทผสมเกลอเลกนอยใหรสชาตหวาน
รานเราเรมจากการทพอเราเขาสวงการกาแฟ
Peanut butter cafe late
08:00-17:00 น 1/12 orlando coffee
Orlando coffee
Coffeexorlando
Tea Blending
13 มกราคม 2569 สถาบนชาและกาแฟ
Tea Blending ภายใตโครงการอบรมระยะสน Integrative
Medicine for Well-being Training Course ซงมนกศกษาจาก
Yunnan University of Chinese Medicine
จํานวน 25 คนเขารวมกจกรรม
หอง Food Makerspace มหาวทยาลยแมฟาหลวง
กจกรรม Matcha Mystery Box Workshop
เมอวนท 28 มกราคม 2569 สถาบนชาและกาแฟ
ราน Department of Tea จดกจกรรม 'Matcha Mystery Box Workshop' ณ ราน Department of Tea มหาวทยาลยแมฟาหลวง
งาน MFU Innovation Day 2026 วนท 17 กมภาพนธ 2569 สถาบนชาและกาแฟ
(Food Innopolis @MFU) จดกจกรรม 'Scientific Taste: Future-Proof Well-being ศาสตรแหงรสสมผส
อนาคต' ภายใตงาน MFU Innovation Day 2026 ณ หอง Food Makerspace มหาวทยาลยแมฟาหลวง
วนท 2–3 มนาคม 2569 สถาบนชาและกาแฟ มหาวทยาลยแมฟาหลวง
สํานกงานสงเสรมการจดประชมและนทรรศการ (องคการมหาชน)
สถาบนชาและกาแฟ มหาวทยาลยแมฟาหลวง ไดดําเนนโครงการจด
ทําคําขอขนทะเบยนสงบงชทางภมศาสตร (GI) “กาแฟปางขอน”
จงหวดเชยงราย โดยไดรบการสนบสนนงบประมาณจากกรมทรพยสน
ทางปญญา
เพอยกระดบมาตรฐานสนคาและเพมขดความสามารถ
ทางการแขงขนของเกษตรกรและผประกอบการในพนท โดยในชวง
เวลาดงกลาวไดดําเนนกจกรรมสําคญ ไดแก การลงพนทเกบขอมลเชง
ลกในบานปางขอน ครอบคลมขอมลดานสภาพพนทปลก กระบวนการ
ผลต อตลกษณเฉพาะของกาแฟ และองคความรทองถนจากเกษตรกร เพอนํามาจดทําเปนขอมลเชงประจกษประกอบคําขอขนทะเบยน GI
พรอมทงไดจดกจกรรมชแจงการจดทําคําขอขนทะเบยนสงบงชทาง
ภมศาสตร
การดําเนนงาน
18 มีนาคม 2569 สถาบนชาและกาแฟ
Tea Blending (การผสม
ภายใตรายวชา 2503417 Traditional Chinese Medicine
Skills for Wellness and Vitality ณ หอง Food Makerspace การจดกจกรรม
วตถประสงคเพอสงเสรมใหนกศกษาไดเรยนรและฝกปฏิบตจรง
การแพทยแผนจนอยางเหมาะสม
พฒนาทกษะเชงปฏบต
ความรไปประยุกตใชไดอยางมีประสทธภาพในอนาคต
2569
Makerspace อาคาร M-square
จน โดย Professor Dr Yin Junfeng จาก Tea Research Institute (TRI),
