Issuu

Í2!È-A-MAM-FG01lÎ

WISKUNDE FASILITEERDERSGIDS

Graad 1

A member of the FUTURELEARN group

Wiskunde Fasiliteerdersgids

2001-A-MAM-FG01

Í4!È-A-MAM-FG01nÎ

Graad 1

Aangepas vir KABV

H Erasmus

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Inhoudsopgawe Inleiding vir die fasiliteerder................................................................................................................9 Impaq se benadering tot wiskunde in graad 1....................................................................................9 Getalle, bewerkings en verwantskappe..............................................................................................9 Patrone, funksies en algebra..............................................................................................................9 Ruimte en vorm................................................................................................................................10 Meting...............................................................................................................................................10 Datahantering...................................................................................................................................10 Materiaal en hulpbronne...................................................................................................................10 Hoe om die materiale en hulpbronne te gebruik..............................................................................10 Voorgestelde dagprogram vir graad 1..............................................................................................12

Kwartaal 1 Leereenheid 1..................................................................................................................................13 Week 1: Posisie in die ruimte...........................................................................................................13 Dag 1............................................................................................................................................13 Dag 2............................................................................................................................................14 Dag 3............................................................................................................................................16 Dag 4............................................................................................................................................17 Dag 5............................................................................................................................................19 Week 2: Uittel van voorwerpe; patrone............................................................................................20 Dag 6............................................................................................................................................20 Dag 7............................................................................................................................................21 Dag 8............................................................................................................................................23 Dag 9............................................................................................................................................24 Dag 10..........................................................................................................................................25 Leereenheid 2..................................................................................................................................26 Week 3: Aanleer van 0; reghoeke....................................................................................................26 Dag 1............................................................................................................................................26 Dag 2............................................................................................................................................27 Dag 3............................................................................................................................................28 Dag 4............................................................................................................................................30 Dag 5............................................................................................................................................31 Week 4: Aanleer van 1 en 2.............................................................................................................32 Dag 6............................................................................................................................................32 Dag 7............................................................................................................................................33 Dag 8............................................................................................................................................35 Dag 9............................................................................................................................................36 Dag 10..........................................................................................................................................38 Leereenheid 3.................................................................................................................................39 Week 5: Aanleer van 3 en 4.............................................................................................................39 Dag 1............................................................................................................................................39 Dag 2............................................................................................................................................40 Dag 3............................................................................................................................................42 Dag 4............................................................................................................................................43 Dag 5............................................................................................................................................44

ÂŠ Impaq

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Week 6: Aanleer van 5 en 6.............................................................................................................45 Dag 6............................................................................................................................................45 Dag 7............................................................................................................................................46 Dag 8............................................................................................................................................48 Dag 9............................................................................................................................................49 Dag 10..........................................................................................................................................50 Leereenheid 4..................................................................................................................................51 Week 7: Aanleer van 7 en 8.............................................................................................................51 Dag 1............................................................................................................................................51 Dag 2............................................................................................................................................53 Dag 3............................................................................................................................................54 Dag 4............................................................................................................................................56 Dag 5............................................................................................................................................57 Week 8: Aanleer van 9 en 10...........................................................................................................58 Dag 6............................................................................................................................................58 Dag 7............................................................................................................................................59 Dag 8............................................................................................................................................61 Dag 9............................................................................................................................................62 Dag 10..........................................................................................................................................63 Leereenheid 5..................................................................................................................................65 Week 9: Formele assessering; getalle 11 tot 20...............................................................................65 Dag 1............................................................................................................................................65 Dag 2............................................................................................................................................66 Dag 3............................................................................................................................................66 Dag 4............................................................................................................................................67 Dag 5............................................................................................................................................68 Week 10: Formele assessering; getallelyn 0 tot 20..........................................................................69 Dag 6............................................................................................................................................69 Dag 7............................................................................................................................................70 Dag 8............................................................................................................................................70 Dag 9............................................................................................................................................72 Dag 10..........................................................................................................................................72

Kwartaal 2 Leereenheid 6..................................................................................................................................73 Week 11: Die woorde “ses” en “sewe”; optel en aftrek.....................................................................73 Dag 1............................................................................................................................................73 Dag 2............................................................................................................................................75 Dag 3............................................................................................................................................76 Dag 4............................................................................................................................................77 Dag 5............................................................................................................................................78 Week 12: Die woorde “agt” en “nege”; optel en aftrek......................................................................79 Dag 6............................................................................................................................................79 Dag 7............................................................................................................................................80 Dag 8............................................................................................................................................81 Dag 9............................................................................................................................................82 Dag 10..........................................................................................................................................83

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Leereenheid 7..................................................................................................................................84 Week 13: Aanleer van 11; getalkombinasies....................................................................................84 Dag 1............................................................................................................................................84 Dag 2............................................................................................................................................85 Dag 3............................................................................................................................................86 Dag 4............................................................................................................................................87 Dag 5............................................................................................................................................88 Week 14: Aanleer van 12, 13 en 14; getalkombinasies....................................................................89 Dag 6............................................................................................................................................89 Dag 7............................................................................................................................................90 Dag 8............................................................................................................................................92 Dag 9............................................................................................................................................93 Dag 10..........................................................................................................................................94 Leereenheid 8..................................................................................................................................95 Week 15: Aanleer van 15, 16, 17 en 18; halvering en verdubbeling................................................95 Dag 1............................................................................................................................................95 Dag 2............................................................................................................................................96 Dag 3............................................................................................................................................97 Dag 4............................................................................................................................................98 Dag 5............................................................................................................................................99 Week 16: Aanleer van 19 en 20; 100-kaart....................................................................................100 Dag 6..........................................................................................................................................100 Dag 7..........................................................................................................................................101 Dag 8..........................................................................................................................................102 Dag 9..........................................................................................................................................103 Dag 10........................................................................................................................................105 Leereenheid 9................................................................................................................................106 Week 17: Geld; 100-kaart...............................................................................................................106 Dag 1..........................................................................................................................................106 Dag 2..........................................................................................................................................108 Dag 3..........................................................................................................................................109 Dag 4.......................................................................................................................................... 110 Dag 5.......................................................................................................................................... 112 Week 18: Geld; 100-kaart............................................................................................................... 113 Dag 6.......................................................................................................................................... 113 Dag 7.......................................................................................................................................... 114 Dag 8.......................................................................................................................................... 115 Dag 9.......................................................................................................................................... 116 Dag 10........................................................................................................................................ 117 Leereenheid 10.............................................................................................................................. 118 Week 19: Formele assessering...................................................................................................... 118 Dag 1.......................................................................................................................................... 118 Dag 2..........................................................................................................................................120 Dag 3..........................................................................................................................................120 Dag 4..........................................................................................................................................121 Dag 5..........................................................................................................................................121

ÂŠ Impaq

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Week 20: Formele assessering; hersiening...................................................................................122 Dag 6..........................................................................................................................................122 Dag 7..........................................................................................................................................123 Dag 8..........................................................................................................................................124 Dag 9..........................................................................................................................................125 Dag 10........................................................................................................................................125

Kwartaal 3 Leereenheid 11...............................................................................................................................126 Week 21: Simmetrie.......................................................................................................................126 Dag 1..........................................................................................................................................126 Dag 2..........................................................................................................................................127 Dag 3..........................................................................................................................................128 Dag 4..........................................................................................................................................129 Dag 5..........................................................................................................................................130 Week 22: Verdubbeling en halvering..............................................................................................131 Dag 6..........................................................................................................................................131 Dag 7..........................................................................................................................................132 Dag 8..........................................................................................................................................133 Dag 9..........................................................................................................................................134 Dag 10........................................................................................................................................136 Leereenheid 12..............................................................................................................................137 Week 23: Lengte en massa............................................................................................................137 Dag 1..........................................................................................................................................137 Dag 2..........................................................................................................................................138 Dag 3..........................................................................................................................................139 Dag 4..........................................................................................................................................140 Dag 5..........................................................................................................................................141 Week 24: Samevoeging en opbreek van getalle............................................................................142 Dag 6..........................................................................................................................................142 Dag 7..........................................................................................................................................143 Dag 8..........................................................................................................................................144 Dag 9..........................................................................................................................................145 Dag 10........................................................................................................................................146 Leereenheid 13..............................................................................................................................148 Week 25: Rangorde; berekeninge..................................................................................................148 Dag 1..........................................................................................................................................148 Dag 2..........................................................................................................................................149 Dag 3..........................................................................................................................................150 Dag 4..........................................................................................................................................151 Dag 5..........................................................................................................................................153 Week 26: Berekeninge...................................................................................................................154 Dag 6..........................................................................................................................................154 Dag 7..........................................................................................................................................155 Dag 8..........................................................................................................................................156 Dag 9..........................................................................................................................................157 Dag 10........................................................................................................................................158

ÂŠ Impaq

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Leereenheid 14..............................................................................................................................160 Week 27: Berekeninge: Metode 1..................................................................................................160 Dag 1..........................................................................................................................................160 Dag 2..........................................................................................................................................161 Dag 3..........................................................................................................................................162 Dag 4..........................................................................................................................................163 Dag 5..........................................................................................................................................164 Week 28: Berekeninge: Metode 2..................................................................................................165 Dag 6..........................................................................................................................................165 Dag 7..........................................................................................................................................166 Dag 8..........................................................................................................................................167 Dag 9..........................................................................................................................................168 Dag 10........................................................................................................................................169 Leereenheid 15..............................................................................................................................170 Week 29: Formele assessering; datahantering..............................................................................170 Dag 1..........................................................................................................................................170 Dag 2..........................................................................................................................................171 Dag 3..........................................................................................................................................171 Dag 4..........................................................................................................................................172 Dag 5..........................................................................................................................................173 Week 30: Formele assessering; hersiening...................................................................................174 Dag 6..........................................................................................................................................174 Dag 7..........................................................................................................................................175 Dag 8..........................................................................................................................................176 Dag 9..........................................................................................................................................177 Dag 10........................................................................................................................................177

Kwartaal 4 Leereenheid 16..............................................................................................................................178 Week 31: Tyd..................................................................................................................................178 Dag 1..........................................................................................................................................178 Dag 2..........................................................................................................................................179 Dag 3..........................................................................................................................................180 Dag 4..........................................................................................................................................181 Dag 5..........................................................................................................................................183 Week 32: Tyd..................................................................................................................................184 Dag 6..........................................................................................................................................184 Dag 7..........................................................................................................................................185 Dag 8..........................................................................................................................................186 Dag 9..........................................................................................................................................187 Dag 10........................................................................................................................................188 Leereenheid 17..............................................................................................................................189 Week 33: Herken amper-dubbels...................................................................................................189 Dag 1..........................................................................................................................................189 Dag 2..........................................................................................................................................190 Dag 3..........................................................................................................................................191 Dag 4..........................................................................................................................................192 Dag 5..........................................................................................................................................193

ÂŠ Impaq

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Week 34: Massa en meting............................................................................................................194 Dag 6..........................................................................................................................................194 Dag 7..........................................................................................................................................195 Dag 8..........................................................................................................................................196 Dag 9..........................................................................................................................................197 Dag 10........................................................................................................................................198 Leereenheid 18..............................................................................................................................199 Week 35: Berekeninge: Skryf die som andersom..........................................................................199 Dag 1..........................................................................................................................................199 Dag 2..........................................................................................................................................200 Dag 3..........................................................................................................................................201 Dag 4..........................................................................................................................................202 Dag 5..........................................................................................................................................203 Week 36: Berekeninge...................................................................................................................204 Dag 6..........................................................................................................................................204 Dag 7..........................................................................................................................................205 Dag 8..........................................................................................................................................206 Dag 9..........................................................................................................................................207 Dag 10........................................................................................................................................208 Leereenheid 19..............................................................................................................................209 Week 37: Geld................................................................................................................................209 Dag 1..........................................................................................................................................209 Dag 2..........................................................................................................................................210 Dag 3.......................................................................................................................................... 211 Dag 4..........................................................................................................................................212 Dag 5..........................................................................................................................................213 Week 38: Datahantering.................................................................................................................214 Dag 6..........................................................................................................................................214 Dag 7..........................................................................................................................................215 Dag 8..........................................................................................................................................216 Dag 9..........................................................................................................................................217 Dag 10........................................................................................................................................218 Leereenheid 20..............................................................................................................................219 Week 39: Formele assessering......................................................................................................219 Dag 1..........................................................................................................................................219 Dag 2..........................................................................................................................................220 Dag 3..........................................................................................................................................220 Dag 4..........................................................................................................................................221 Dag 5..........................................................................................................................................221 Week 40: Formele assessering......................................................................................................222 Dag 6..........................................................................................................................................222 Dag 7..........................................................................................................................................223 Dag 8..........................................................................................................................................224 Dag 9..........................................................................................................................................225 Dag 10........................................................................................................................................225

Antwoorde Werkboek 1: Kwartaal 1.................................................................................................................227 Werkboek 2: Kwartaal 2.................................................................................................................228 Werkboek 3: Kwartaal 3.................................................................................................................232 Werkboek 4: Kwartaal 4.................................................................................................................242 ÂŠ Impaq

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Inleiding vir die fasiliteerder Impaq se benadering tot wiskunde in graad 1 Wiskunde speel ’n belangrike rol in die ontwikkeling van denkprosesse wat logiese denke versterk. Die doeltreffende gebruik van wiskunde rus leerders toe om wiskundige konsepte in hul daaglikse lewe toe te pas en kennis van basiese wiskundige konsepte hulle om berekeninge te doen en probleme op te los. Getalbegrip vorm die grondslag van wiskunde en stel leerders in staat om wiskunde te bemeester. Onderrig van wiskunde in graad 1 vereis leergeleenthede, interaksies en praktiese toepassing wat fokus op die ontwikkeling van leerders se vaardighede om met getalle te werk en berekeninge te doen. Die leerprogram is gebaseer op 20 leereenhede wat oor die 40 weke van die akademiese jaar strek. Elke leereenheid strek oor twee weke en bestaan uit 10 dae of twee weke. Fasiliteerders word aangemoedig om nie taalfoute of omruilings te penaliseer nie, maar om eerder die leerders reg te help, byvoorbeeld wanneer leerders “twe” in plaas van “twee” of “34” in plaas van “43” skryf. Dit is baie belangrik om leerders reg te help, maar indien die bedoeling van die leerder reg was en hy/sy die wiskundige konsep verstaan, kan punte steeds toegeken word. In só ’n geval is dit belangrik dat die leerder hersiening doen en die regte antwoord neerskryf. Elke dag het drie wiskundesessies wat een of meer van die volgende fokusareas dek: • Getalle, bewerkings en verwantskappe • Patrone, funksies en algebra • Ruimte en vorm • Meting • Datahantering

Getalle, bewerkings en verwantskappe Getalle, bewerkings en verwantskappe vorm integraal deel van wiskunde. Hier word leerders blootgestel aan basiese getalbegrip en word hulle gemotiveer om ’n waarde aan ’n getal te heg sonder om lank daaroor hoef te dink. Leerders wie se getalbegrip goed vasgelê is, sal goed met hoofrekene en bewerkings vaar. Die fasiliteerder moet genoeg geleentheid vir die leerders skep om hierdie fundamentele konsepte te bemeester voordat daar na moeiliker konsepte aanbeweeg word. Sodra leerders met al die getalle vertroud is, word hoofrekene ’n baie belangrike deel van wiskunde. Hier sal leerders hul begrip van wiskunde demonstreer. Getalle, bewerkings en verwantskappe behels mondelingse oefeninge, praktiese toepassing en skriftelike werk om nuwe konsepte bekend te stel en konsepte wat reeds aangeleer is in te oefen.

Patrone, funksies en algebra Patrone, funksies en algebra is belangrik in graad 1. Wiskunde is die wetenskappe van syfers en die patrone wat dit bou. Moedig leerders deur die jaar aan om verskillende patrone te herken. Patrone, funksies en algebra leer die leerders om patrone in die alledaagse lewe asook in verskillende vorms of syfers te herken. Die patrone kan in verskillende berekeninge gesien word en sal die leerders help om moeiliker konsepte te verstaan. 9

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Ruimte en vorm Die leerders moet ’n goeie begrip van sy/haar posisie in die ruimte (bo, onder, links, regs) en die benaming vir die spasies wat nog nie gevul is nie (links bo, skuins ondertoe) ontwikkel. Alhoewel dit dikwels soos ’n maklike konsep lyk, ervaar leerders die herkenning van vorms op dieselfde manier as die herkenning van ’n syfer – dit is ’n onbekende konsep wat ’n naam kry. Ruimte en vorm kan integraal in ander dele van die kurrikulum aangebied word om vaslegging te verseker.

Meting Meting sluit tyd, lengte, massa en kapasiteit/volume in. Dit is praktiese aspekte wat in die alledaagse lewe gebruik word. Dit word dikwels prakties aangebied en leerders mag eksperimenteer. Gebruik hierdie konsepte in daaglikse aktiwiteite, byvoorbeeld om ’n weegskaal, meetkaart en horlosie in die klaskamer te hê vir aktiwiteite soos meet, weeg en tyd lees. Gebruik sover as moontlik die korrekte terminologie soos millimeter of milliliter al hoef die leerders dit nog nie te ken nie.

Datahantering Datahantering fokus op die versameling, sortering, voorstelling en weergee van data. Hierdie konsepte leer die leerders om inligting in hule eie omgewing te organiseer en te sorteer. Wiskunde is abstrak en datahantering help om ’n struktuur te skep vir konsepte wat leerders as ongeorganiseerd ervaar. Moedig leerders aan om datahantering te gebruik terwyl hulle speel of opruim, byvoorbeeld om speelgoed te sorteer.

Materiaal en hulpbronne In graad 1 skryf die leerders met potlood sodat hulle maklik kan uitvee as hulle ’n fout gemaak het. Alle aktiwiteite word in die werkboeke voltooi.

Hoe om die materiale en hulpbronne te gebruik Die graad 1-pakket bestaan uit die volgende produkte: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Fasiliteerdersgids Werkboek 1: Kwartaal 1, Week 1 – 10 Werkboek 2: Kwartaal 2, Week 11 – 20 Werkboek 3: Kwartaal 3, Week 21 – 30 Werkboek 4: Kwartaal 4, Week 31 – 40 Leerderhulpmiddel Fasiliteerderhulpmiddel Assessering (portefeuljeboek) Assesseringsriglyne en memorandum

Hulpbronne wat aangeskaf moet word: • • • • • •

Uitdraaikryte en inkleurpotlode vir skryf- en inkleuraktiwiteite Grys potlood, skerpmaker en uitveër vir skryfoefeninge Skêr, liniaal, gom (gomstiffie en houtlym) vir aktiwiteite Telraam, tellers (soos Unifix-blokkies, sade, klippies, ens.) tot by 100 Apparaat om te meet (meetkaart), om te weeg (weegskaal), om kapasiteit te meet (leë houers met verskillende inhoudsmate) Ons beveel die volgende aan wat groot en visueel in die klaskamer sigbaar is: ’n 100-kaart van A2-grootte en ’n lang getallelyn (1 tot 20). Sit dit eers op wanneer die leerders die eerste keer daarmee te doen kry. 10

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Leerders mag te alle tye deur die jaar en tydens assessering hulpmiddels soos tellers of ’n 100-kaart gebruik om berekeninge te doen. Prys leerders wat dit nie meer nodig het nie en moedig leerders aan om te probeer om dit nie te gebruik nie, maar hou in gedagte dat hulpmiddels vir sommige leerders sekuriteit bied om bewerkings te doen. Die fasiliteerdersgids Die fasiliteerdersgids bestaan uit 20 leereenhede. Elke leereenheid strek oor twee weke en bestaan uit 10 dae. Elke dag is ingedeel in drie sessies, wat al die fokusareas integraal dek. Verwys na die voorgestelde dagprogram vir die tydsindeling van die sessies. Elke sessie word afgesluit met twee inligtingsblokkies – “Konseptualisering” en “Hulpbronne”. Die “konseptualisering”-blokkie bevat ’n kort opsomming oor die konsepte wat vasgelê word, en die “hulpbronne”-blokkie bevat ’n lysie van artikels wat vir die sessie verskaf word (i) en/of benodig word (). By elke sessie word daar van die volgende simbole gebruik gemaak: Die uiltjie dui aan wat die fasiliteerder moet doen.

Die potlood dui aan wat die leerders moet doen.

Die hand dui ’n praktiese aktiwiteit aan. ’n Opsionele elektroniese program om hersiening aan die einde van elke week te doen. Werkboek 1: Kwartaal 1 Die werkboek bevat 110 aktiwiteite wat begin met hersiening van graad R. Sodra leerders dit bemeester het, word daar na die inoefening van getalbegrip aanbeweeg. Werkboek 2: Kwartaal 2 Die werkboek bevat 113 aktiwiteite wat inoefening van optel en aftrek bevorder asook die aanleer van verskillende metodes om somme te doen. Werkboek 3: Kwartaal 3 Die werkboek bevat 99 aktiwiteite wat inoefening van optel en aftrek bevorder asook die aanleer van verskillende metodes om berekeninge te doen. Werkboek 4: Kwartaal 4 Die werkboek bevat 93 aktiwiteite wat hoofsaaklik hersiening en vaslegging is van werk wat deur die jaar gedoen is. Die fasiliteerderhulpmiddel Die fasiliteerderhulpmiddel bevat muurkaarte (vorms), dobbelsteenkaarte, flitskaarte (getalkaarte, getalname, die dae van die week, die maande van die jaar en geld), getallelyne, speletjies, spreikaarte, somkaarte en skattingskaarte vir gebruik in die klaskamer. Die materiaal kan elke jaar gebruik word en ons moedig die fasiliteerder aan om die materiaal waar moontlik te lamineer. Die leerderhulpmiddel Die leerderhulpmiddel bevat getalkaarte, getalname, getallelyne, speletjies, spreikaarte, somkaarte, geld en snipperblaaie vir aktiwiteite 14, 23, 31 en 34 in werkboek 1, aktiwiteit 23 in werkboek 2 en aktiwteit 11 en 13 in werkboek 4.

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Voorgestelde dagprogram vir graad 1 Per week: 23 uur Huistaal (HT): 8 uur Eerste Addisionele Taal (EAT): 2 uur Wiskunde: 7 uur Lewensvaardighede (LV): 6 uur TYD

MAANDAG

DINSDAG

WOENSDAG

DONDERDAG

VRYDAG

07:50 – 08:05

HUISTAAL: Luister en praat 15 min.

WISKUNDE Klasaktiwiteit (mondelings) 25 min.

Wiskunde 30 min.

HUISTAAL: Lees en klanke 30 min.

08:05 – 09:30

09:30 – 10:00

10:00 – 10:20

POUSE

10:20 – 10:50

LV Persoonlike en sosiale welstand en aanvangskennis 30 min.

10:50 – 11:20

HUISTAAL: Skryf 30 min.

11:20 – 11:45

HUISTAAL: Handskrif 25 min.

11:45 – 12:00

EAT 15 min.

LV Skeppende kunste 40 min.

EAT 20 min.

12:00 – 12:15

12:15 – 13:15

POUSE

LV Liggaamsopvoeding 60 min.

LV Skeppende kunste 40 min. EAT 20 min.

LV Liggaamsopvoeding 60 min.

Leereenheid 1 Week 1

Leereenheid Dag 1

1 Week 1

:Posisie in die ruimte

Sessie 1: Tel vorentoe en terug Die leerders behoort al tot 10 te kan tel. Oefen weer om tot 10 te tel deur na verskillende voorwerpe te wys. Tel byvoorbeeld 10 bakstene of 10 tafels. Die leerders gaan amper elke dag tel deur verskillende metodes te gebruik.

• • • •

Tel 10 bakstene. Tel 10 tafels. Loop 10 treë vorentoe en tel van 0 tot 10. Loop 10 treë agtertoe en tel van 10 tot 0. Klap jou hande 10 keer en tel saam. Stamp jou voete 10 keer en tel van 10 tot 0. Spring op een been en tel van 0 tot 10. Spring op die ander been en tel van 10 tot 0.

Meet die leerders. Laat die leerders teen ’n muur staan en gebruik ’n meetkaart of maak ’n merkie teen die muur. Vergelyk die leerders se lengtes. Wie is die langste? Wie is die kortste? Watter leerders is ewe lank? ens.

Sessie 2: Links en regs Die onderskeid tussen links en regs is een van die belangrikste konsepte wat vasgelê moet word. Leerders wat nie dadelik tussen links en regs kan onderskei nie, ondervind probleme in alle vakke, byvoorbeeld as die fasiliteerder ’n opdrag gee om links bo op die papier te skryf en, terwyl die leerder nog probeer vasstel watter kant links en regs is, die volgende opdrag gee. Hierdie vaardigheid maak leerders gemaklik met oriëntasie ten opsigte van die ruimtes waarin hulle moet beweeg. Maak seker dat hierdie vaardigheid goed vasgelê word. Gee die volgende opdragte: • • • • • •

Wys jou regterhand. Wys jou linkerhand. Raak met jou regterhand aan jou voorkop. Raak met jou linkerhand aan jou maag. Raak met jou linkerhand aan jou knie. Raak met jou regterhand aan jou voet.

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

• • •

Raak met jou regterhand aan jou tafel. Raak met jou linkerhand aan jou skouer. Raak met jou regterhand aan jou linkerarm.

Voltooi aktiwiteit 1 in werkboek 1. Die leerders trek hul linker- en regterhande met ’n uitdraaikryt na en kleur dit mooi in.

Sessie 3: Meer en minder Wys vir die leerders verskillende hoeveelhede voorwerpe, byvoorbeeld blokkies. Hou 2 blokkies in die een hand vas en 5 blokkies in die ander hand. Die leerders wys watter hand die meeste of minste blokkies vashou. Die fasiliteerder kan ook 3 of 4 hopies met blokkies maak waar dit duidelik sigbaar is watter hopie die meeste blokkies het.

• •

Die leerders raai telkens watter hopie meer en minder blokkies het. Die leerders kyk ook na natuurlike voorwerpe en herken watter voorwerp meer of minder het. Byvoorbeeld: Die boom het meer blare as die ander boom.

Dag 2

Sessie 1: Tel en persepsie •

Tel drie keer van 0 tot 10 en van 10 tot 0. Elke leerder moet ’n voorwerp vashou, byvoorbeeld ’n potlood. Die fasiliteerder gee die volgende opdragte vir die leerders:

Sit die potlood op die tafel neer. Sit die potlood onder die tafel neer. Sit die potlood regs van die tafel neer. Sit die potlood voor die tafel neer. Sit die potlood links van die tafel neer. Herhaal die opdrag met ’n ander voorwerp, byvoorbeeld ’n stoel, en daarna ook met die leerder se liggaam. 14

Leereenheid 1 Week 1

Sessie 2: Posisie in die ruimte Die leerders moet vertroud wees met voorwerpe wat bo en onder is. Hersien ook die konsepte “langer” en “korter” deur na verskillende voorwerpe in die klas te verwys. Byvoorbeeld: Die liniaal is langer as die skerpmaker. Voltooi aktiwiteit 2 en 3 in werkboek 1. Die leerders kleur die regte bal in elke prentjie in. Daarna herken hulle voorwerpe wat langer en korter is.

Sessie 3: Posisie en kapasiteit Doen die volgende praktiese opdrag met die leerders: • • • • •

Sit jou uitveër op jou penneblik neer. Sit jou uitveër regs van jou penneblik neer. Sit jou uitveër agter jou penneblik neer. Sit jou uitveër onder jou penneblik neer. Sit jou uitveër links van jou penneblik neer. Demonstreer kapasiteit prakties met ’n glas wat vloeistof in het en ’n leë glas. Gooi die leӫ glas vol water. Gooi die water uit. Die leerders moet die konsep verstaan dat houers kapasiteit het.

Voltooi aktiwiteit 4 en 5 in werkboek 1. Die leerders teken die regte kleur bal in elke boks en vul daarna die kapasiteit op die werkkaart in volgens die instruksies.

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Dag 3 Sessie 1: Bou ’n patroon Demonstreer twee soorte patrone. Die eerste patroon moet uit vorms bestaan, byvoorbeeld sirkel, driehoek, vierkant; sirkel, driehoek, vierkant. Die volgende patroon moet uit verskillende kleure bestaan, byvoorbeeld blou, rooi, geel; blou, rooi, geel.

• • •

Bou ’n vormpatroon met enige vorms tot die leerders se beskikking. Dit moet konkrete voorwerpe wees. Die leerders kan byvoorbeeld verskillende vorms blare of takkies gebruik. Bou ’n kleurpatroon met konkrete voorwerpe. Die leerders kan enige voorwerpe gebruik. Elke leerder bou sy eie patroon. (Dit kan enige konsep insluit, soos lank en kort, groot en klein, ens.)

Sessie 2: Patrone Verduidelik kortliks weer hoe patrone werk. Voltooi aktiwiteit 6 in werkboek 1. Die leerders voltooi die vormpatrone deur die laaste vorm in te vul. Daarna maak hulle ’n kleurpatroon van die vormpatrone deur die vorms verskillende kleure in te kleur.

• • • • •

Verduidelik die volgorde van verskillende gebeure. Wat gebeur eerste, tweede, derde en laaste? Verduidelik dit aan die hand van die volgende voorbeelde: Ek skryf ’n brief – ek pos die brief – die brief gaan na die poskantoor – die ander persoon ontvang die brief. Die voëltjie bou ’n nessie – die voëltjie lê ’n eier – die eier kraak – ’n kuikentjie broei uit. Ek eet ontbyt – ek gaan skool toe – ek gaan huis toe – ek gaan slaap. Die kelner neem die bestelling – die kok maak die kos – die kelner bring die kos – ek eet die kos. Ek skakel die ketel aan – ek haal ’n beker uit die kas – ek gooi koffie en kookwater in die beker – ek drink warm koffie.

Leereenheid 1 Week 1

Sessie 3: Die lui 8 Demonstreer die lui 8 op die bord. Die oefening sal die leerders help ontspan. Deel vir elke leerder ’n skoon vel papier uit. Maak seker dat die leerders die vel papier in lyn met elkeen se middellyn op die tafel neersit voordat hulle die lui 8 begin teken. Begin in die middel soos op die prentjie aangedui. Laat die leerders die konsep oor en oor oefen. Dit is belangrik om die oefening in die regte rigting te voltooi. Dit help om verskillende dele van die brein te aktiveer, konsentrasie te verbeter, die middellyn te kruis en stel die begin van letteroefeninge voor. Laat die leerders die oefening eers met die een hand doen, dan met die ander hand en laastens met al twee hande saam.

Voltooi aktiwiteit 7 in werkboek 1 deur die lyn oor die lui 8 te trek. Begin in die middel soos die pyltjie aandui. Maak seker dat die leerders hul werkboeke dwars draai. Die leerders gebruik elkeen ’n skoon vel papier en teken ’n lui 8 op die papier. Hulle kan dit oor en oor doen en ook verskillende hande daarvoor gebruik.

Dag 4 Sessie 1: Tel en vergelyk ’n aantal voorwerpe Tel saam met die leerders van 1 tot 10 en van 10 tot 1. Gebruik dieregeluide om te tel, byvoorbeeld blaf soos ’n hond van 0 tot 10, miaau soos ’n kat van 10 tot 0. In hierdie sessie gaan die leerders ’n getal voorwerpe ten opsigte van meer as en minder as vergelyk. Wys vir die leerders ’n getal voorwerpe (5 tellers) en laat hulle hoeveelhede identifiseer wat meer as die getal is, byvoorbeeld daar is meer vensters en daar is meer uitdraaikryte as die tellers. Daarna moet hulle voorwerpe identifiseer wat minder as die getal tellers is, byvoorbeeld daar is twee asblikke of daar is een boekrak. Herhaal hierdie oefening met verskillende hoeveelhede tellers.

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Sessie 2: Posisie in die ruimte, een-tot-een-afparing en visuele onderskeiding Die leerders gaan ’n werkkaart oor visuele onderskeiding (diskriminasie) voltooi. Dit is waar leerders die verskille en ooreenkomste tussen voorwerpe moet raaksien Dit is baie belangrik dat hierdie konsep goed vasgelê word. Leerders wat baie hiermee sukkel, kan ook nie tussen letters en syfers onderskei nie, byvoorbeeld letters soos h, n, u p, q, b, d, die syfers 6 en 9, 12 en 21. Maak seker dat die leerders se visuele onderskeidingsvaardighede goed vasgelê is sodat hulle nie later sukkel met die aanleer van klanke of dubbelsyfergetalle nie.

wys: • • • • •

Hersien posisie in die ruimte deur die leerders die volgende rigtings met hulle vingers te laat Waar is onder? Waar is bo? Waar is links? Waar is agter? Waar is regs?

Voltooi aktiwiteit 8 en 9 in werkboek 1. Die fasiliteerder lees die instruksies en die leerders voer dit uit. Die leerders voltooi ook die werkkaart oor visuele onderskeiding.

Sessie 3: Links en regs, groter en kleiner Die leerders is reeds bekend met die begrippe links en regs, asook groter en kleiner. Voltooi aktiwiteit 10 en 11 in werkboek 1. Die leerders kleur die verskillende voorwerpe in.

Leereenheid 1 Week 1

Dag 5 Sessie 1: Tel en vergelyking van hoeveelhede Wys vir die leerders verskillende hoeveelhede voorwerpe, byvoorbeeld blokkies. Hou 2 blokkies in die een hand en 5 blokkies in die ander hand. Die leerders wys watter hand hou die meeste of die minste vas. Die fasiliteerder kan ook 3 of 4 hopies met blokkies maak waar dit duidelik sigbaar is watter hopie die meeste of die minste blokkies het.

• •

Die leerders raai telkens watter hopie meer en minder blokkies het. Die leerders maak hulle eie hopies met tellers om voor te stel watter hopies meer en minder het.

Sessie 2: Vorms en vormpatrone Die fasiliteerder gebruik die sirkel, driehoek en vierkant in die fasiliteerderhulpmiddel. Flits die vorms vir die leerders. Hulle moet al die vorms dadelik herken. Voltooi aktiwiteit 12 en 13 in werkboek 1. Die leerders kleur die vorms die regte kleure in en voltooi die vormpatrone.

Sessie 3: Sirkels Die leerders behoort reeds met vorms bekend te wees. In hierdie sessie word die sirkel vasgelê. Die “lees” van vorms is die beginstadium om later meer abstrakte letters en syfers te lees. Indien die leerders sukkel om vorms te herken, gaan hulle later ook sukkel om letters en syfers te herken. Voltooi aktiwiteit 13 in werkboek 1. Die leerders knip die sirkels op die snipperblad in die leerderhulpmiddel uit en plak dit op die regte die sirkels in die werkboek. Hulle versier die groot sirkel deur klein stukkies gekleurde papier daarop te plak.

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Elektroniese hulpbron

Dag 6

Week 2 :Uittel van voorwerpe; patrone

Sessie 1: Uittel van voorwerpe Die leerders behoort al tot 10 te kan tel. Tel van 0 tot 10 en weer terug. Die leerders moet ook die vermoë aanleer om voorwerpe uit te tel. Dikwels kan leerders goed tel, maar sodra dit by die uittel van voorwerpe kom, beweeg hulle vingers vinniger as wat hulle praat of andersom. Vandag moet die leerders verskillende voorwerpe versamel en uittel. Die fasiliteerder kan hierdie oefening aanpas om by beskikbare bronne aan te pas. Gee een opdrag op ’n slag. Bêre die voorwerpe wat versamel is vir die volgende sessie. • • • • •

Versamel 5 klippies en tel dit terwyl jy dit neersit. Versamel 4 blare en tel dit terwyl jy dit neersit. Versamel 5 stokkies en tel dit terwyl jy dit neersit. Versamel 3 sade en tel dit terwyl jy dit neersit. Versamel 4 stukkies rommel en tel dit terwyl jy dit neersit.

Sessie 2: Probleemoplossing Probleemoplossing is die fondasie waarop optel en aftrek gebou word. Hoe vinniger die leerders die praktiese konsepte van “bysit” en “wegvat” leer, hoe vinniger sal hulle met plus en minus vertroud raak. Indien ’n leerder met plus en minus sukkel, moet probleemoplossing herhaal word. Gebruik die voorwerpe wat die leerders in die vorige sessie versamel het vir dié opdrag. Gee die volgende opdragte: •

Pak 5 klippies voor jou uit. ’n Reus kom verby en eet 2 klippies op. (Die leerders verwyder klippies deur dit weg te gooi of buite te bêre.). Hoeveel klippies het jy nou oor? (3)

•

Pak 4 blare voor jou uit. Die wind waai 3 blare weg. Hoeveel blare is daar oor? (1)

Antwoorde Kwartaal 4

Aktiwiteit 49

Voor

Ná

18 – 9 = 18 – (8 + 1) = 10 – 1 = 9

11 – 4 = 11 – (1 + 3) = 10 – 3 = 7

13 – 5 = 13 – (3 + 2) = 10 – 2 = 8

16 – 7 = 16 – (6 + 1) = 10 – 1 = 9

15 – 6 = 15 – (5 + 1) = 10 – 1 = 9

12 – 4 = 12 – (2 + 2) = 10 – 2 = 8

14 – 7 = 14 – (4 + 3) = 10 – 3 = 7

18 – 9 = 18 – (8 + 1) = 10 – 1 = 9

17 – 8 = 17 – (7 + 1) = 10 – 1 = 9

13 – 6 = 13 – (3 + 3) = 10 – 3 = 7

Aktiwiteit 50 Kolom 1 14, 20, 15, 19, 25; 17, 14, 12, 21, 19 Kolom 2 21, 15, 20, 24, 13; 20, 16, 23, 15, 16 Kolom 3 14, 12, 17, 11, 13; 10, 10, 15, 9, 18 Kolom 4 12, 14, 5, 11, 11; 12, 18, 6, 17, 14

Aktiwiteit 51

Aktiwiteit 52 Kolom 1 12, 13, 15, 17, 19, 16, 15, 11, 14 Kolom 2 5, 5, 6, 6, 4, 4, 7, 7, 10

Aktiwiteit 53 Geen bewerking is nodig nie. Die leerders teken hoe hulle by die antwoord uitgekom het. Kolom 1 5, 4, 2

Kolom 1 7, 17, 11, 14, 9; 11, 12, 13, 19, 12

Kolom 2 3, 2 en ’n prentjie van ’n blokkie sjokolade wat in 4 gedeel is.

Kolom 2 7, 17, 20, 10, 20; 17, 15, 10, 20, 17

Aktiwiteit 54

Kolom 3 11, 15, 9, 20, 20; 13, 14, 9, 16, 17 Kolom 4 18, 15, 16, 15, 13; 12, 16, 15, 20, 9

247

3, 6, 13, 5, 6, 7, 1, 3, 14, 2, 8, 7, 2, 1

Aktiwiteit 55 Kolom 1 18, 19, 13, 11 18, 15, 13, 20

Kolom 2 5, 2, 4, 1 9, 0, 1, 4

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Aktiwiteit 56

Aktiwiteit 60

Kolom 1 6, 10, 8, 10, 8; 7, 9, 9, 9, 6

Kolom 1 8, 10, 6, 10, 9; 9, 8, 9, 10, 8

Kolom 2 10, 7, 6, 8, 10; 4, 5, 8, 4, 7

Kolom 2 6, 3, 1, 5, 8; 2, 1, 3, 6, 0

Kolom 3 5, 5, 4, 2, 4; 1, 2, 2, 5, 4

Kolom 3 0, 2, 5, 3, 1; 1, 5, 4, 2, 0

Kolom 4 3, 3, 3, 3, 0; 6, 1, 1, 4, 4

Aktiwiteit 61 Kolom 1 Kolom 2 81 95 93, 94 88, 86 87, 89 100, 98 76, 78 81, 80 90, 91 95 98 89

Aktiwiteit 57 +2 +3 +1 +4 +6 +5 14

–2

–3

–11 –4

–6

–5

Aktiwiteit 62 R10, 20c, R6, R10, R14, 15c, R18, 30c Somme R13, R3

Aktiwiteit 63 R8 + R5 + R4 = R17 R10 + R2 + R5 = R17 R2 + R8 + R10 = R20 R4 + R4 + R8 = R16 R5 + R2 + R4 = R11 R10 + R4 + R5 = R19

Aktiwiteit 59 11 + 7 = 11 + 4 + 3 = 15 + 3 = 18

12 + 5 = 12 + 3 + 2 = 15 + 2 = 17

Aktiwiteit 64

11 + 5 = 11 + 4 + 1 = 15 + 1 = 16

12 + 7 = 12 + 3 + 4 = 15 + 4 = 19

Kolom 1 R6, R14, R3, R5, R7, R9

11 + 8 = 11 + 4 + 4 = 15 + 4 = 19

12 + 6 = 12 + 3 + 3 = 15 + 3 = 18

Jy het R4.

Kolom 2 R4, R1, R13, R16, R2, R8

248

Antwoorde Kwartaal 4

c) R10 + R5 + R2 + R2 = R19 d) R20 – R4 – R4 – R4 – R3 – R3 – R3 = R2 of R20 – R12 – R6 = R2 e) R10 – R6 – R2 = R2

Kolom 1 8, 5, 2, 1, 2, 6 Kolom 2 6, 6, 19, 2, 7, 18

Aktiwiteit 67 18 – 6 = 18 – (3 + 3) = 15 – 3 = 12

16 – 4 = 16 – (1 + 3) = 15 – 3 = 12

17 – 3 = 17 – (2 + 1) = 15 – 1 = 14

18 – 5 = 18 – (3 + 2) = 15 – 2 = 13

19 – 5 = 19 – (4 + 1) = 15 – 1 = 14

17 – 4 = 17 – (2 + 2) = 15 – 2 = 13

Aktiwiteit 68 a) 8 b) Springbokke c) 7 d) 14 e) Bobbejane

Aktiwiteit 72

f) Krokodille g) 15 h) 2 i) 16 j) Enige antwoord is reg

Aktiwiteit 73 11 – 4 = 11 – (1 + 3) = 10 – 3 = 7

14 – 7 = 14 – (4 + 3) = 10 – 3 = 7

12 – 6 = 12 – (2 + 4) = 10 – 4 = 6

15 – 9 = 15 – (5 + 4) = 10 – 4 = 6

13 – 5 = 13 – (3 + 2) = 10 – 2 = 8

16 – 8 = 16 – (6 + 2) = 10 – 2 = 8

Aktiwiteit 74 Kolom 1 5, 7, 9, 9, 3, 10 Kolom 2 17, 15, 12, 18, 20, 18

Aktiwiteit 69

Kettingsom 8, 14, 9, 11, 20, 9, 15, 8, 12, 10, 15, 5

Spinnekopsom 9, 3, 6, 2

Aktiwiteit 75

Aktiwiteit 70 12 + 7 = 12 + 3 + 4 = 15 + 4 = 19

13 + 5 = 13 + 2 + 3 = 15 + 3 = 18

12 + 6 = 12 + 3 + 3 = 15 + 3 = 18

13 + 4 = 13 + 2 + 2 = 15 + 2 = 17

12 + 8 = 12 + 3 + 5 = 15 + 5 = 20

14 + 2 = 14 + 1 + 1 = 15 + 1 = 16

12 + 4 = 12 + 3 + 1 = 15 + 1 = 16

14 + 3 = 14 + 1 + 2 = 15 + 2 = 17

249

meer as minder as meer as minder as minder as meer as meer as meer as minder as minder as meer as meer as

Fasiliteerdersgids Graad 1 ~ Wiskunde

Aktiwiteit 76

Aktiwiteit 79

Kolom 1 3, 2, 8, 5, 3, 1

Kolom 2 5, 12, 11, 2, 4, 1

Kolom 1 7, 4, 8, 5; 0, 6, 4, 4; 8, 0, 5, 1; 7, 3, 1, 7

Aktiwiteit 77

Kolom 2 5, 5, 0, 4; 6, 3, 6, 2; 1, 10, 1, 0; 1, 6, 2, 2

Kolom 1 7, 5, 2, 10; 8, 6, 3, 10; 10, 3, 4, 6; 9, 10, 9, 3

Kolom 3 3, 8, 6, 5; 2, 9, 5, 2; 2, 1, 0, 0; 3, 2, 3, 0

Kolom 2 2, 7, 6, 7; 5, 5, 8, 8; 9, 9, 9, 10; 6, 4, 5, 7

Kolom 4 3, 4, 0, 9; 1, 7, 4, 4; 2, 8, 0, 2; 3, 3, 1, 0

Kolom 3 10, 6, 4, 7; 6, 5, 7, 8; 10, 6, 7, 9; 8, 9, 7, 9

Hoeveel driehoeke: 13

Aktiwiteit 80

Kolom 4 9, 7, 8, 9; 10, 5, 4, 9; 10, 8, 10, 5; 10, 9, 1, 8

Kolom 1 1, 4, 4, 1, 2, 2

Moontlike oplossings vir sirkels. Ander volgordes is ook moontlik.

Kolom 2 10, 3, 11, 5, 5, 6

1 6

5 4

24, 26, 28, 30, 32, 34, 36, 38 35, 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100 3

Aktiwiteit 81

6 1 5

Kettingsom 2, 4, 0, 8, 13, 9, 20, 16, 19, 10, 13, 11, 15, 12, 14, 9, 11, 8, 9, 5

2 3

10 8 8 2 6 7 1 1 5

Aktiwiteit 78 Kolom 1 1, 2, 5, 5, 3, 2

Kolom 2 4, 0, 6, 14, 2, 12

Aktiwiteit 82 Kolom 1 8, 9, 7, 4, 10, 5

+7 –2 +5 –8 +6 –4 12

Kolom 2 19, 16, 18, 19, 15, 15 Treinsomme 12, 17, 9, 13, 5, 3, 10 14, 5, 11, 3, 9, 7, 10 250

Antwoorde Kwartaal 4

Aktiwiteit 83 Kolom 1 20, 16, 13, 15 13, 18, 12, 20 16, 19, 10, 6

Kolom 2 17, 15, 20, 19, 19, 13, 18 Kolom 2 4, 10, 7, 5 9, 13, 15, 5 2, 7, 0, 1

Onderste spinnekopsom 5, 3, 0, 7

Aktiwiteit 84 Kolom 1 2, 2, 8, 4, 8, 1 Kolom 2 1, 13, 2, 13, 3, 11 73 is 7 tiene en 3 ene 54 is 5 tiene en 4 ene 68 is 6 tiene en 8 ene 32 is 3 tiene en 2 ene 96 is 9 tiene en 6 ene 87 is 8 tiene en 7 ene 49 is 4 tiene en 9 ene

Aktiwiteit 85 3, 13, 23, 33, 43, 53, 63, 73 100, 90, 80, 70, 60, 50, 40, 30 8, 18, 28, 38, 48, 58, 68, 78 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 85 50, 48, 46, 44, 42, 40, 38, 36 100, 99, 98, 97, 96, 95, 94, 93 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40

Aktiwiteit 86 Kolom 1 2, 2, 2, 4, 4, 4 Kolom 2 1, 0, 3, 3, 4, 6

Aktiwiteit 87 Kolom 1 15, 19, 18, 18, 19, 19, 19

251

Kolom 3 17, 20, 14, 20, 16, 20, 18 Kettingsom 4, 8, 6, 9, 10, 3, 7, 5, 14, 10, 11, 9

Aktiwiteit 88 Kettingsom +2, –4, +2, +5, –2, –3, +2, +0, –5, +3, +4

Aktiwiteit 90 Kolom 1 5, 12, 2, 9, 12, 17, enige kombinasie, 4, 0, 7, 11, 13, 20 Kolom 2 5, 4, 19, 15, 6, 4, enige kombinasie, 5, 0, 0, 18, 3, 10

Aktiwiteit 91 Huisiesomme 8 = 3, 7, 0, 6, 4 9 = 6, 7, 5, 0, 1 10 = 5, 2, 7, 4, 9 11 = 4, 6, 9, 1, 3 12 = 11, 10, 9, 8, 7 Kolom 1 Alle antwoorde is 12. Kolom 2 Alle antwoorde is 5. Spinnekopsom 1, 2, 3, 4

Aktiwiteit 92 Skatting mag enige getal wees. Die leerders behoort redelik akkuraat te skat. Maak seker dat leerders dit nie eers tel nie. Kolom 1 Tel: 31 Tel: 22 Tel: 16