Herfst 2013

IKAZIA NIEUWS KWARTAAL MAGAZINE VAN HET IKAZIA ZIEKENHUIS ROTTERDAM

Herfst 2013 Kaakchirurgie Behandeling spataderen Spijkenisse Medisch Centrum

Voorwoord 01

De meeste vakanties zijn weer voorbij en organisaties lijken weer een tandje hoger in de versnelling te komen.

Ook de verzekeraars roeren zich. Vlak voor de zomer werden wij al verzocht de eerste offertes voor 2014 de deur uit te doen. De verzekeraar streeft ernaar vóór 1 december de afspraken voor 2014 vast te leggen. Dit om de premies, die u en ik voor onze verzekering moeten betalen, zo goed mogelijk vast te stellen.

Onderhandelingen U kunt zich afvragen hoe dat eigenlijk de afgelopen jaren is gegaan. Vaak onderhandelden wij nog een lange tijd in het lopende jaar met de verschillende verzekeraars. Iets wat ook dit jaar bij verschillende verzekeraars is voorgekomen. Begin van dit jaar is door ons een offerte uitgebracht voor 2013 bij een specifieke verzekeraar. Dit hoefde van hen niet eerder, want er was toch niet eerder tijd. Het traject loopt nog. Zelfs de inhoudelijke gesprekken moeten nog gestart worden.

Wie betaalt bepaalt Gedurende zo’n onderhandelingstraject heeft het ziekenhuis wel werkkapitaal nodig om aan zijn verplichtingen bijvoorbeeld voor leveranciers en salarissen te voldoen. Een aantal verzekeraars geven ons voorschotten. Een enkele verzekeraar is principieel, geeft een minimale voorschot of zelfs geen enkele betaling. Met als uitgangspunt ‘geen contract, geen geld’. Het gezegde ‘wie betaalt bepaalt’ geldt helaas nog steeds.

En dat terwijl wij wel zorg aan de patiënt van die verzekeraar hebben geleverd en daarbij de nodige kosten hebben gemaakt. Uiteindelijk zal het weer op z’n pootjes terecht komen. Maar af en toe wat meer begrip, zou wel wenselijk zijn.

In dit nummer

“Blijvend goede zorg verlenen in ons eigen huis”

Tegelijk zijn we druk met het Spijkenisse Medisch Centrum.

Hoe dat traject verliep, wat er nog gaat gebeuren en wat dat betekent voor Ikazia vindt u op pagina 13. Dat we daarnaast blijvend goede zorg verlenen in ons eigen huis, leest u onder andere in de verhalen van patiënten bij kaakchirurgie, hartkatheterisatie en de behandeling van spataderen.

Mr. R.P.D. Kievit, arts algemeen directeur

02 Gedicht

Handen Handen kunnen zoveel zeggen.

En ze kunnen je vertroosten,

Handen spreken eigen taal.

of beschermen voor gevaar.

Wat de handen ons vertellen,

Handen kunnen zich vergrijpen

dat begrijpen we allemaal.

aan wat anderen toebehoort.

Handen kunnen je bezeren,

En een handdruk kan bezegelen

kunnen strelen, kunnen slaan.

het zojuist gegeven woord.

Handen kunnen ook genezen,

Wat wij doen met onze handen,

helen wat is stuk gegaan.

kan een vloek of zegen zijn.

Handen kunnen liefde geven,

Maar: handen in ’t gebed gevouwen,

vuisten zijn gebald in haat.

die doen nooit een ander pijn.

Handen kunnen voor je zorgen, maar doen soms ook iemand kwaad.

Handen kun je samenknijpen in een machteloos gebaar.

Riet Lodder

13

23

18

Inhoudsopgave VOORWOORD GEDICHT PASTORALE

01 02 17

INTERVIEW - Kaakchirurgie - Spijkenisse Medisch Centrum - Hartkatheterisatie

04 13 14

FOTOREPORTAGE - Behandeling van spataderen

18

DAG VAN Frans Molenaar

26

NIEUWS EN INFORMATIE

11 16 20 21

OP BEZOEK

23

Voorwoord 01

“Ik kan nu zelfs genieten van een stokbroodje"

Interview 05

Patiënt Daniëlle Verzijl

Met plezier naar de kaakchirurg Daniëlle Verzijl woont op Sint-Maarten en werd in november 2012 opgenomen in het Ikazia Ziekenhuis met een kaakverschuiving. Voor deze behandeling kon ze niet op het eiland terecht en daarom koos ze voor haar moederland Nederland. “Ik en mijn partner Patric zien mijn behandeling echt als maatwerk.”

Verschillende familieleden waren al eerder naar volle tevredenheid behandeld in Ikazia. Toen ze drie jaar was, is Daniëlle hier zelf geholpen aan haar keelamandelen. De keuze voor Ikazia was eigenlijk snel gemaakt.

Daniëlle kreeg rond haar elfde een beugel omdat haar boventanden flink naar voren stonden. Ook daarna had zij nog regelmatig klachten. “Ik kon bijvoorbeeld moeilijk iets afbijten. Als ik een appel at dan sloot mijn gebit als het ware op slot.

En als ik moest gapen dan kwamen mijn kaken nauwelijks terug. Ik leerde ermee leven en paste bijvoorbeeld mijn eetgewoonten gewoon aan.” Na de verhuizing van Nederland naar Sint-Maarten, in 2010, werden de klachten erger. Daniëlle ging naar een Franse orthodontist in Sint-Maarten.

Goed gevoel Een medische ingreep kon op een gegeven moment niet uitblijven. In de zomer van 2011 was Daniëlle samen met haar partner Patric in Nederland en vond de eerste kennismaking met kaakchirurg dr. Joke Kwakman in Ikazia plaats.

“Ik kon rustig mijn verhaal doen. Samen namen we het behandelplan van mijn orthodontist door.

Dokter Kwakman was erg vriendelijk en legde duidelijk uit hoe de kaakverschuiving in zijn werk gaat en wat ik van de behandeling kon verwachten. Ik had er, hoewel de operatie niet helemaal zonder risico’s is, een goed gevoel bij.

Het medisch team voert de ingreep immers al jaren met goed resultaat uit.”

Stokbroodje Daniëlle is heel tevreden over de hele behandeling. Haar kaken staan goed op elkaar, na nog enige correcties door de orthodontist.

Er waren geen complicaties, ze heeft nu geen pijn meer en kan ook alles eten. “Het is een hele opluchting. Mijn leven is echt verbeterd. Ik merk nu pas hoe ik me altijd heb aangepast en wat ik heb gemist. Ik kan nu zelfs genieten van een stokbroodje.”

Daniëlle en haar partner hebben het bijzonder gewaardeerd dat er bij (vervolg)afspraken steeds rekening is gehouden met hun agenda. “Wij stonden centraal in de planning. Dat was fijn omdat onze agenda al snel vol raakt als we een paar weken op verlof komen. Ook de controles bij dokter Kwakman waren erg prettig. Ze zag een keer meteen dat ik was afgevallen en vroeg toen of ik wel goed at. Eten is de eerste weken na de operatie nog moeilijk, dus daardoor was ik best veel afgevallen. Er was bij al het personeel echt aandacht voor ons. Het klinkt misschien gek, maar door de deskundige en prettige behandeling ging ik altijd met plezier naar de kaakchirurg.”

Voor de operatie

Na de operatie

“Wat we doen, hoe zorgvuldig we het doen.

Daar nemen we altijd goed de tijd voor”

Interview 07

Kaakchirurg dr. J.M. Kwakman

We kunnen mensen echt helpen De maatschap Kaakchirurgie in Ikazia bestaat uit zes MKA-chirurgen, Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie, waaronder dr. Joke Kwakman. Sinds 2003 werkt ze met veel plezier in Ikazia. “De brede kaakchirurgie spreekt me aan. We doen veel, alleen bij tumoren verwijzen we door naar een academisch centrum.”

Mensen komen bij de kaakchirurg terecht als zij problemen hebben met hun mond, kaken of gezicht. Het kan gaan om een ontsteking, letsel aan een bot, kaakgewrichtsklachten of bijvoorbeeld een afwijkende stand van de kaken. De behandelmogelijkheden op de afdeling Kaakchirurgie van Ikazia variëren van het trekken van (verstands)kiezen, het plaatsen van tandimplantaten/vervangen van tanden en een kaakverschuiving. “Het werk is heel afwisselend. Het mooie aan dit specialisme vind ik verder dat mensen bijna altijd van hun klachten afkomen.

We kunnen mensen echt helpen.”

orthodontist uit Sint-Maarten was ook prettig, hij had alles goed voorbereid.”

De gestructureerde manier van werken maakt de behandeling ook heel duidelijk. Eerst behandelt de orthodontist zolang als nodig. Als de kaken er klaar voor zijn dan vindt de ingreep in het ziekenhuis plaats, en vervolgens neemt de orthodontist de behandeling weer over. Kenmerkend voor Nederland en Engeland, is trouwens dat bij veel mensen de onderkaak iets naar achter staat.

Terwijl bijvoorbeeld bij mensen in Zwitserland en Scandinavië de onderkaak vaak naar voren staat.

Dit lijkt genetisch bepaald.

Technisch uitdagend Dokter Kwakman licht de kaakverschuiving als meest complexe ingreep verder toe. "Het is een technisch uitdagende operatie waarbij we heel geconcentreerd bezig zijn. In het gebied van de kaak loopt een grote gevoelszenuw die we zorgvuldig moeten ontzien. We maken de kaak heel voorzichtig los terwijl de zenuw in het midden blijft. Hierbij krijgen we alle assistentie van het OK-team." De resultaten zijn goed, maar er is een klein risico op een blijvend verminderd of ‘ander’ gevoel van een klein deel van de kin of de onderlip. “Dat moeten we mensen goed uitleggen.

Het is een uitdaging om de techniek duidelijk over te brengen. Wat we doen, hoe zorgvuldig we het doen. Daar nemen we altijd goed de tijd voor.”

Over de behandeling van Daniëlle Verzijl: “Alles is zonder complicaties verlopen, zoals we het graag zien. De samenwerking met de verwijzer-

Kaken niet op elkaar In sommige ziekenhuizen worden bij een kaakverschuiving de kaken na de operatie op elkaar gezet. Mensen kunnen dan gedurende zo’n zes weken hun mond niet opendoen en dus heel moeilijk eten en praten. In Ikazia gebeurt dat sinds 2003 al niet meer. “De mond kan gewoon open, de botdelen worden afzonderlijk vastgezet met plaatjes die kunnen blijven zitten maar er later ook weer uit kunnen. Het herstel gaat sneller en mensen kunnen veel eerder naar huis.

Op de hele afdeling wordt zeer patiëntvriendelijk gewerkt, vindt dokter Kwakman. “Of het nu gaat om een enkele kies of een hele kaak. Als relatief klein specialisme raken we steeds meer bekend.

Steeds meer mensen in en buiten de regio, maar ook vanuit het buitenland, weten ons te vinden.”

“Dat alles op orde moet zijn wordt een tweede natuur. Zelfs in mijn keukenkastjes thuis is dat doorgevoerd"

Interview 09

Ok-assistent Annette van den Hout

Alles moet op orde zijn Annette van den Hout is sinds 1984 gediplomeerd OK-assistent, waarvan de laatste drie jaar in Ikazia.

Daarvoor is ze tien jaar uit het vak geweest, dus moest ze zich weer helemaal inwerken. “Het is een ontzettend mooi beroep. En ja, ik heb het meeste met de kaakchirurgie. Dat komt ook omdat ik op een kaakpolikliniek heb gewerkt.”

Alle OK-assistenten in Ikazia draaien bereikbaarheidsdiensten. Zij assisteren dan bij verschillende ingrepen. Daarnaast heeft iedereen een eigen terrein waarin hij/zij zich specialiseert. “Voor mij is dat de kaakchirurgie. Ik sta het liefst bij een operatie van de kaak, omdat ik weet wat mensen daarvoor en daarna meemaken. Ik heb een tijdje op de kaakpolikliniek in een ander ziekenhuis gewerkt en had toen veel contact met de patiënten. Daardoor weet ik hoe hun behandeltraject eruitziet, waar ze zich zorgen over maken, welke vragen ze hebben. Eigenlijk zou elke OK-assistent een periode op een poli moeten meelopen. Het is heel waardevol om meer te weten over de patiënt.”

Annette van den Hout begeleidt ook een leerling.

Ze weet maar al te goed hoe belangrijk het is om goed ingewerkt te worden. Het was wennen toen ze na tien jaar weer op de OK ging werken. Maar het ging snel. “Ik ben heel goed ingewerkt en de sfeer is hier, zowel op de OK als in het hele ziekenhuis, heel gemoedelijk. De samenwerking tussen de OK en de polikliniek Kaakchirurgie is ook goed.”

Time out Protocollen houden het OK-team scherp. Zo ook de time out. Dit is een vast moment vlak voor elke operatie. Eerst stelt het hele OK-team zich aan de patiënt voor. Dan wordt alles gedubbelcheckt.

Geboortedatum van de patiënt, soort ingreep, de instrumenten: hebben we alles? is alles steriel? heeft de chirurg nog specifieke wensen? Sommige chirurgen hebben voorkeur voor een bepaald instrument. Als er iets mist of iets niets klopt dan komt dat er altijd uit. “Ik ga echt voor die kwaliteit.

De operaties moeten zo soepel mogelijk verlopen.

We moeten klaar staan met de instrumenten vóórdat de chirurg ernaar vraagt. Dat alles op orde moet zijn wordt een tweede natuur. Zelfs in mijn keukenkastjes thuis is dat doorgevoerd.”

“Het is ook van groot belang dat de chirurgen voortdurend zicht hebben tijdens de operatie.

Soms houd ik een mond wijder open of zuig ik bloed af. Voortdurend kijk ik of er een extra hand nodig is.”

Tellen en wegen Per ingreep is er een ‘instrumentennet’. Dat is een blad waar alle benodigde instrumenten voor de operatie op staan. Dit blad wordt gekoppeld aan het patiëntnummer van de patiënt. “Zo kunnen we achteraf altijd scannen om welke patiënt het gaat, mocht dat nodig zijn. Verder tellen we alle instrumenten voor en na de ingreep en sinds een jaar wegen we de instrumenten ook. Zo weten we zeker dat alle materialen terug zijn. Ik denk dat wij hier heel vooruitstrevend werken. Regelmatig worden we als team ook bijgeschoold. Ik ben heel blij dat ik hier terechtgekomen ben.”

Stichting Corridor is er voor mensen met een psychiatrische achtergrond. De Uitdaging is de afdeling van Stichting Corridor waar alle cliënt gestuurde projecten onder vallen. Vrijwilligers met een psychiatrische achtergrond draaien bijvoorbeeld het activiteitencentrum en de ruilwinkel. In de week van de psychiatrie (18 tot en met 23 maart), houden wij samen met de Vriendendienst open dag. Op 19 maart van 11 u. tot 17 u. bent u van harte welkom op de Provenierssingel 66d in Rotterdam (direct achter Rotterdam CS).

• Onderneem jij graag iets met een ander • Wil je er gewoon zijn voor de ander • Ben je goed in het leggen van contact Wij brengen mensen met psychische of psychiatrische problemen in contact met vrijwilligers. Word jij maatje?

HAARWERKSPECIALISTE VERA VAN DER KEUR Als je je haar gaat verliezen…… …is dat niet zomaar iets.

Dit is heel ingrijpend.

Bij mij kunt u rekenen op een persoonlijke benadering en een luisterend oor.

Vera van der Keur Haastrechtstraat 7 3079 DC Rotterdam Tel: 010-2921830 Mob: 06-19167467 Fax: 010-2921840 Internet: www.haarwerkvera.nl

Nieuws en informatie 11

Zia Giraffe Ikazia heeft er een nieuw vriendinnetje bij. Zij is heel erg lief en vriendelijk voor iedereen maar vooral voor kinderen. Ze kwam bij ons aanlopen, met een beetje pijn in haar nek. Daar is ze nu gelukkig van af.

Zia is daarna bij ons gebleven. Toen hebben we via internet iedereen gevraagd mee te denken over een mooie naam voor onze giraffe. Dat werd uit eindelijk Zia. Zia past goed bij Ikazia. Giraffen staan bekend om hun lange nek. Daarmee kunnen ze op veel manieren naar een situatie kijken. Ze hebben aandacht voor de behoeftes en gevoelens van iedereen en in Zia’s geval speciaal van kinderen.

Cliëntenraad van start Om de kwaliteit van zorg te bevorderen en het verblijf van patiënten zo prettig en veilig mogelijk te maken, wordt de directie van het Ikazia Ziekenhuis geadviseerd door een cliëntenraad.

Directeur mr. R.P.D. Kievit heeft op maandag 17 juni 2013 de cliëntenraad officieel geïnstalleerd.

dat kan praten vanuit de ervaring van cliënten. “Zij kan meedenken hoe we de kwaliteit van de zorg voor onze patiënt steeds kunnen blijven verbeteren”, aldus mevrouw dr. I.C. van Riemsdijk, voorzitter van de cliëntenraad.

De Cliëntenraad behartigt de gemeenschappelijke belangen van de patiënten.

Zij heeft een adviserende rol naar de organisatie over zowel beleidsmatige onderwerpen als praktische zaken die relevant zijn voor de beleving, de kwaliteit, de veiligheid en het welbevinden van de patiënt.

De cliëntenraad bestaat uit leden die, als patiënt, bekend zijn met de zorg in het Ikazia Ziekenhuis. De raad is het officiële orgaan binnen het ziekenhuis

De leden van de cliëntenraad vlnr.: de heer J. Klaasse, mevrouw dr. I.C. van Riemsdijk (voorzitter), mevrouw M.C.A. Hameetman, mevrouw J.M. Berkelaar en de heer M.C. van Prehn.

Spijkenisse Medisch Centrum 13

Eigenheid en cultuur behouden Wat het Spijkenisse Medisch Centrum voor Ikazia betekent De afgelopen periode is er veel gebeurd rondom de zorg in de regio Voorne-Putten. Uiteindelijk leidend tot een faillissement van het Ruwaard van Putten Ziekenhuis en een overname door de drie ziekenhuizen, Van Weel Bethesda, Maastad Ziekenhuis en het Ikazia Ziekenhuis. Algemeen directeur mr. R.P.D. Kievit blikt met ons terug en vooruit.

kwaliteitsnormen worden vertaald naar de zorg in Spijkenisse Medisch Centrum. We proberen de zorg voor patiënten voor zover dit kwalitatief en financieel mogelijk is, zo veel mogelijk op Voorne-Putten te houden. Daarbij als uitgangspunt hanterend: dichtbij als het kan, wat verder weg, als het moet.” Over de precieze functie en rangschikking van de zorg is bij het schrijven van dit stuk nog niets bekend. De afstemming tussen de ziekenhuizen en de maatschappen is daarin bepalend.

“Terugkijkend op het hele traject is dat als spannend en heel boeiend te omschrijven. Een ziekenhuis dat failliet gaat is uniek. Het traject dat daarop volgt is ongekend,” vertelt Kievit.

Het traject heeft ook een andere kant: “Uitermate ingrijpend en triest zijn natuurlijk de veranderingen voor de medewerkers van het ziekenhuis.”

Wat betekent dit voor Ikazia? De overname versterkt en vergroot de samenwerking tussen de drie ziekenhuizen. Van een fusie tot één ziekenhuis is echter geen sprake. “De identiteit van Ikazia blijft een belangrijk speerpunt, we willen onze eigenheid en cultuur behouden. De samenwerking maakt ons daar juist extra bewust van en houdt ons scherp,” aldus Kievit.

"Borg staan voor de zorg"

De invulling van Spijkenisse Medisch Centrum zal hoe dan ook tot verschuiving van patiënten leiden.

Dat betekent een toename van de patiëntenpopulatie voor Ikazia. “We denken met name aan die patiëntengroep die intensievere zorg nodig heeft. Ook de acute, niet planbare zorg, zal verschuiven. De groei van ons Moeder en Kind Centrum is daarmee een gegeven,” licht Kievit toe. “Een van de andere gevolgen is dat de groei ruimte vraagt waarbij de noodzaak voor de nieuwbouw extra wordt ondersteund.” Ikazia dat staat voor InterKerkelijk Actie Ziekenhuis In Aanbouw, doet zijn naam eer aan en blijft in aanbouw.

Waarom doet Ikazia mee als een van de drie partijen? “Wij zien het als onze maatschappelijke verplichting om borg te staan voor de zorg in de regio Voorne-Putten. Ikazia staat bekend als succesvol en heeft de reputatie stabiel en betrouwbaar te zijn.” Uit de overtuiging dat de locatie Spijkenisse, zij het in een andere vorm, bestaansrecht heeft, werken de drie ziekenhuizen samen aan de continuïteit van de zorg. “We streven gezamenlijk verantwoorde zorg na, onze kracht komt uit de samenwerking. Waarbij onze

14 Hartkatheterisatie

Cardioloog

“Ik herinner mij haar onderzoek nog goed.

Ik schrok erg van wat ik zag”

Dr. E.A. Dubois Dr. E.A. Dubois is cardioloog in Ikazia. Hij vertelt dat niet elke hartpatiënt door middel van een katheterisatie wordt onderzocht.

“Het onderzoek is niet zonder risico omdat je met een slangetje vanuit de lies of de pols naar het hart gaat. Daar wordt contrastvloeistof in de aderen rond het hart gespoten zodat onder een röntgenapparaat goed te zien is hoe het hart werkt en of er vernauwingen in de bloedvaten zijn. Als een patiënt met hartklachten bij ons komt dan proberen wij het probleem eerst door middel van minder ingrijpende testen te achterhalen. Wij kijken bijvoorbeeld naar het risicoprofiel van patiënt. Rookt iemand? Is er sprake van overgewicht of een hoge bloeddruk? Met een hartfilm en een echo kijken wij hoe het hart functioneert.

Eventueel onderzoeken wij het hart tijdens een fietstest ook bij inspanning.

Als net als bij mevrouw Veltman-Nieman niet goed achterhaald kan worden wat het precieze probleem is of als andere onderzoeken hiertoe aanleiding geven kunnen wij besluiten tot een hartkatheterisatie. Daarvoor is een dagopname in Ikazia noodzakelijk. In de meeste gevallen moet de patiënt na het onderzoek enkele uren platliggen om de wond te laten genezen. Mevrouw VeltmanNieman had de klassieke klachten van een hartpatiënt en bij de katheterisatie kwamen heel ernstige vernauwingen aan het licht. Ik heb de resultaten meteen naar de hartchirurg gestuurd.

Ikazia heeft daarvoor onder meer een samenwerking met het Amphia Ziekenhuis in Breda. Ik belde met de hartchirurg en vroeg hem er snel naar te kijken. Ik voorspelde hem dat hij mij daarna meteen zou terugbellen. Dat gebeurde ook. Hij wilde mevrouw Veltman-Nieman direct opereren.”

Dr. Dubois is blij dat de acute hartafwijking van mevrouw Veltman-Nieman met de katheterisatie aan het licht werd gebracht. “De hartoperatie is vervolgens heel goed gegaan. Zij knapte daarna snel weer op. Maar ik herinner mij haar onderzoek nog goed. Ik schrok erg van wat ik zag. Zo zie je ook hoe verraderlijk problemen met het hart kunnen zijn want vooraf had zij eigenlijk geen heel ernstige klachten.”

Hartkatheterisatie 15

Patiënt

Mevrouw A. VeltmanNieman Mevrouw A. Veltman-Nieman (68 jaar) herstelt van een hartoperatie. Een half jaar geleden wist zij nog niets van haar dichtgeslibde kransslagaderen.

Bij een hartkatheterisatie in het Ikazia Ziekenhuis werd ontdekt hoe ernstig de vernauwing was.

“Bij een artsbezoek van mijn man, informeerde de huisarts ook hoe het met mij ging. Ik vertelde dat ik wel eens een benauwde druk op de borst voelde als ik van mijn dochter naar huis liep. Bij die wandeling ondersteun ik ook mijn man dus ik zocht daar niet veel achter. Maar na het meten van mijn bloeddruk stuurde de huisarts mij meteen door naar een cardioloog van Ikazia. Zij houden ook spreekuur in Medisch Centrum Stelle in Hoogvliet. Ik woon in Spijkenisse dus dat is voor mij lekker dichtbij. Na de eerste testen, vertrouwde dokter Dubois het niet. De cardioloog stelde voor een katheterisatie in Ikazia te doen. En ja. Wat moet, dat moet, vind ik.”

Bij de hartkatheterisatie bleek dat mevrouw Veltman-Nieman met spoed een hartoperatie moest ondergaan. “Twee uur later was ik al met de ambulance onderweg naar Breda en de andere ochtend werd ik daar geopereerd. Vooraf had ik er geen moment bij stilgestaan dat de problemen met mijn hart zo acuut waren. Ik ben blij dat het op tijd is ontdekt en dat er wat aan gedaan kon worden. Enkele dagen na de operatie ben ik terug naar Ikazia vervoerd. Daar kon mijn familie mij eenvoudiger bezoeken. In beide ziekenhuizen heb ik het goed gehad. Pas bij thuiskomst merkte ik dat ik een zware operatie had ondergaan. Ik kreeg veel pijn aan de rechterkant van mijn borst. Ik ging naar de Spoedeisende Hulp daar bleek dat dit na deze operatie kan optreden. Aan het enorme litteken kun je ook zien dat het grote ingreep is geweest.

Door andere pijnstillers te gebruiken, is langzaam de pijn minder geworden.”

"Ik wandelde al snel weer en binnenkort ga ik ook weer fietsen”

16 Nieuws en informatie

Mini-symposium Parkinson Vereniging Het Ikazia Ziekenhuis en de Parkinson Vereniging nodigen Parkinson patiënten en hun familie uit voor een mini-symposium op woensdag 6 november a.s. Dit symposium wordt voor de vierde keer in vijf jaar georganiseerd.

Neuroloog de heer D.M.H. Zuidgeest zal tijdens het symposium spreken over de rol die medicijnen spelen nu en in de toekomst.

Lillanne van Nieuwenhuizen, Parkinson Verpleegkundige behandelt de praktische kant van de zorg.

Deze middag zijn Martien van Oostrom, muziektherapeut en Suzanne Koppelaar, dans- en bewegingstherapeute te gast.

Zij ontwikkelden voor Parkinson patiënten een uniek muziek- en bewegingsprogramma.

U wordt op 6 november tussen 14.00 uur en 14.30 uur ontvangen met koffie/thee.

We sluiten om 17.00 uur af met een hapje en een drankje.

U kunt zich aanmelden per e-mail: hed2@upcmail.nl (onder vermelding van naam, adres en telefoonnummer) of telefonisch via 0186 571798 bij de heer Henk Edelman, contactpersoon Parkinson Vereniging.

Adventsconcert Op woensdag 11 december 2013 wordt in de kapel van het Ikazia Ziekenhuis een adventsconcert gehouden. De Ikazia Cantorij zingt advents- en kerstliederen, er zullen instrumentalisten meewerken en ook is er gelegenheid tot samenzang.

Het programma duurt een uur en staat onder leiding van dirigent Jaap Dekker.

Het concert begint om 20.00 uur en de toegang is gratis. Iedereen is van harte welkom, onze patiënten maar ook belangstellenden van buiten.

Voor meer informatie: ds. Lida Tamminga, tel. 010 297 52 86

Sinds kort in Ikazia, Pruiken Service Nederland Sinds kort kunnen patiënten in het Ikazia Ziekenhuis een haarwerk/pruik aanschaffen. Pruiken Service Nederland, werkt vanuit de kapsalon van het ziekenhuis. Naast haarwerk hebben zij ook sjaals, mutsen en hoofddoekjes. Er zijn haarwerken die van echt haar gemaakt zijn, en haarwerken van synthetisch materiaal. De medewerkes van Pruiken Service Nederland geven deskundig advies en zorgvuldige begeleiding.

Zonder bijbetaling Als u onder behandeling bent van een arts voor haaruitval, chemokuur of bestraling dan kunt u bij Pruiken Service Nederland een synthetisch haarwerk aanschaffen zonder

bijbetaling. U heeft dan wel een verklaring van uw arts nodig. Pruiken Service Nederland handelt de betaling verder af met uw zorgverzekeraar.

Wanneer u kiest voor een haarwerk van echt haar, vraagt Pruiken Service Nederland een geringe bijdrage.

Locatie: Kapsalon, 1e etage route 17.

Open: Maandag en woensdag van 10.00 - 17.00 uur.

Tel.: 0187 640 993 of 06 467 237 28

Pastorale 17

Doen en laten in evenwicht Augustinus nam het voor Marta op. De oude kerkvader maakte mee hoe iedereen Marta veroordeelde. Marta was een doener, Maria, haar zus, meer een denker.

Maria “zat aan de voeten van de Heer en luisterde” terwijl Marta zich uitsloofde om het bezoek van de Heer met zijn discipelen in goede banen te leiden. In de bijbel is het een kort verhaal, over die twee zusjes. Maar eeuwenlang is er op basis van dit verhaal uitgebreid gesproken over wie er goed zat en wie fout. Doen en dienen is wel goed, maar stil zitten en luisteren naar de Heer is beter, was de les die werd getrokken uit dit Bijbelverhaal. Augustinus was het met die conclusie niet eens!

Veel doeners, werkers in de zorg bijvoorbeeld, voelen zich, mèt Marta, niet bepaald gesteund door de opstelling van Jezus in het verhaal. In het Bijbelverhaal beklaagt Marta zich bij Jezus die zojuist bij hen op bezoek is gekomen. Marta vindt het niet eerlijk dat Maria haar alles alleen laat doen. Jezus zegt echter: Marta, Marta, je maakt je druk over veel dingen. Weinig is maar ècht nodig, of eigenlijk maar één ding. En dat goede deel heeft Maria gekozen.

O? Is bidden belangrijker dan werken? Is de zondag belangrijker dan de maandag? Is de kerk belangrijker dan de keuken? Augustinus kan het niet geloven.

Hij zegt: Onze Heer Jezus is mèns geworden. Dat betekent dat het zorgen voor de dagelijkse dingen onmisbaar is. Wat Marta doet is goed. We mogen de zusjes, volgens Augustinus, niet uit elkaar drijven.

Ze horen bij elkaar. Ze wonen samen in de ziel van ieder mens.

Ieder mens staat voor de opgave om het doen en het laten in evenwicht te laten zijn. Doen, bezig zijn, zorgen voor is nodig en zo nu en dan stoppen, zitten, luisteren óók. De tegenstelling die Jezus aanbrengt is niet tussen Marta en Maria maar tussen: het vele en het ene. In het véle doen kan je je verliezen, dan vliegt het doen uit de bocht. In het zoeken naar het éne vind je een centrum dat al het doen zijn zin geeft.

ds. Lida Tamminga n.a.v. Lucas 10: 38 - 42

18 Fotoreportage

Behandeling van spataderen In het Ikazia Ziekenhuis worden veel spataderen (varices) behandeld door de verpleegkundig specialist Vaatchirurgie, Margreet Snoei. Zij ziet patiënten die al langer onder behandeling zijn bij de vaatchirurg en ook patiënten die voor de eerste keer komen. Met het spreekuur van de Varicesstraat bieden we de patiënt het hele traject op één dag: een intakegesprek, vervolgens een vaatonderzoek, de uitslag en de bespreking van de mogelijke behandeling.

Tijdens het eerste gesprek vraagt de verpleegkundig specialist u, naast de algemene vragen (bijvoorbeeld uw voorgeschiedenis, operaties en medicijngebruik), naar de klachten van uw spataderen. Spataderen kunnen alleen op de huid zichtbaar zijn maar ook verschillende klachten geven. Bijvoorbeeld zware of vermoeide benen, kramp, jeuk, vocht in de enkels of huidverkleuringen. Deze klachten ontstaan als bloed vanuit de benen trager naar het hart stroomt. Niet goed functionerende kleppen in de aderen zijn daar de oorzaak van.

De verpleegkundig specialist onderzoekt uw benen. Zij kijkt wat er van buitenaf te zien is van de klachten. Bijvoorbeeld zichtbare spataderen, vocht in de enkels, huidverkleuringen, huiduitslag of wonden. Ook kijkt zij of er nog andere oorzaken voor uw klachten kunnen zijn.

Daarna gaat u voor het vaatonderzoek naar het vaatlaboratorium. Dit onderzoek gebeurt terwijl u staat. Hierbij worden met een echo de bloedvaten en de eventuele niet functionerende kleppen bekeken.

Tot slot heeft u een gesprek met de verpleegkundig specialist, zij vertelt u de definitieve uitslag en bespreekt de mogelijke behandeling. Afhankelijk van uw klachten en de uitslag van het onderzoek zijn er verschillende behandelmogelijkheden. Deze kunt u terug vinden in de folder ‘varices (spataderen)’.

Zie ook: www.ikazia.nl/specialisme/chirurgie-heelkunde/varicesstraat

In Ikazia kunnen uw spataderen behandeld worden met de RFITT behandeling. Bij deze behandeling worden de bloedvaten met de niet functionerende kleppen, van binnenuit verhit en zo dicht gemaakt.

U wordt daarvoor opgenomen op de dagbehandeling. De verpleegkundig specialist behandelt u op de operatieafdeling. Na de behandeling draagt u twee weken een lange steunkous. Na zes weken komt u ter controle terug op het spreekuur bij de verpleegkundig specialist.

Lees het verhaal van patiënt Morgan Bremer op pagina 20.

Behandeling van spataderen Morgan Bremer, brandweerman (18 jaar in beroepsdienst) en hobbyfotograaf kwam in het Ikazia met klachten door spataderen. Daar is hij nu gelukkig vanaf.

Morgan vertelt: “Ik liep er eigenlijk al (te) lang mee.

Toen ik in Ikazia bij Margreet kwam, bleek ik nog net op tijd te zijn om ze goed te kunnen behandelen. Het was prettig om hier geholpen te worden.”

“Al vanaf het eerste moment dat ik binnen kwam voelde ik me op mijn gemak. Hier was ik geen nummer maar een persoon. Het ging om mijn verhaal en hoe we mijn klachten konden oplossen; zeer professioneel. Het traject bleek erg duidelijk.

Binnen een paar uur waren alle onderzoeken gedaan en hoefde er, bij wijze van spreken, alleen nog een datum geprikt te worden voor de operatie.” vervolgt Morgan.

“Ik voelde me op mijn gemak”

Na de operatie werd Morgan wakker op de uitslaapkamer. “Ook daar was de sfeer goed, en kon ik lekker bijkomen zonder merkbare uitwerkingsverschijnselen van de narcose. Nu enkele weken later gaat het flink wat beter, lopen is een stuk prettiger. Pas nu merk ik ook de verbeterde uithouding van mijn been na inspanning bij het sporten”.

Informatieavonden Over borstvoeding

Voor aanstaande ouders

Wilt u meer weten over het geven van borstvoeding? Onze lactatiekundigen informeren u graag.

Maak kennis met ons Moeder en Kind Centrum en laat u informeren over bevallen in Ikazia.

In 2013 doen zij dat op de volgende dinsdagavonden: • 8 oktober • 10 december

In 2013 kan dat op de volgende dinsdagavonden: • 17 september • 26 november

U bent om 19.30 uur van harte welkom in het restaurant van het Ikazia Ziekenhuis.

U bent om 19.30 uur van harte welkom in het restaurant van het Ikazia Ziekenhuis.

Aanmelden via de website: www.ikazia.nl/infoavondborstvoeding

Aanmelden via de website: www.ikazia.nl/infoavondaanstaandeouders

Inloopavond U kunt ook een kijkje komen nemen tijdens één van onze inloopavonden. Iedere even week op dinsdagavond van 18.00 - 20.00 uur kunt u bij ons terecht. Voor de inloopavond hoeft u zich niet aan te melden, u wordt ontvangen op de 8e etage in de lounge.

Nieuws en informatie 21

Wist u dat

…. de KNO-arts in sommige gevallen een loopneus kan behandelen met ‘pepperspray’. …. de kleinste botten van het menselijk lichaam de gehoorbeentjes zijn die het trommelvlies met het binnenoor (slakkenhuis) verbindt. …. de KNO-vereniging actief is in het bestrijden van gehoorschade bij jongeren, zie www.kno-prevent.

…. de tong slechts zoet, zuur, zout en bitter proeft. De fijnere smaken ruik je met je neus. …. de KNO-arts in België een NKO-arts wordt genoemd. …. tot in de middeleeuwen neusbloedingen beschouwd als een natuurlijke wijze van reiniging van de interne mens, een soort aderlating. …. een verstopte neus vaak moeilijk te vinden is.

Wereldprimeur voor Ikazia: Ultramoderne pacemaker Als eerste ziekenhuis ter wereld heeft Ikazia het nieuwste model draadloze pacemaker bij een patiënt ingebracht.

Deze pacemaker zorgt voor meer plaatsingscomfort en draagcomfort.

Bovendien stelt deze pacemaker de patiënt en het ziekenhuis tot ‘homemonitoring’ in staat.

Deze pacemaker werkt met nieuwe soften hardware die zorgen voor meer toepassingsmogelijkheden. Door de kleinere vorm en de innovatieve techniek van de pacemaker is het implanteren makkelijker en het draagcomfort voor de patiënt groter.

Daarnaast heeft de batterij een langere levensduur dan de voorgaande modellen.

Bovendien is het nieuw dat er gemeten kan worden of er vocht ophoopt in de longen. Daardoor kan een patiënt met hartfalen gewaarschuwd worden, contact

op nemen met het ziekenhuis zodat de behandeling op tijd kan worden aangepast.

Home-monitoring De pacemaker geeft bij problemen een hoorbaar signaal af en is gekoppeld aan een kastje (vergelijkbaar met een modem) bij de patiënt thuis. Het ziekenhuis kan de gegevens op afstand bekijken. Verder zijn er uitgebreide statistieken aanwezig, die de specialist helpen met het aanvullen van het behandelplan.

Op bezoek 23

Op bezoek In het Ikazia Ziekenhuis is het tijdens ‘bezoekuur’ een komen en gaan. Wij gaven een aantal bezoekers een boeket bloemen met de vraag: bij wie gaat u op bezoek?

Familie Sala Familie Sala zit met elkaar op de gang. Om de beurt gaan ze in tweetallen de verpleegafdeling op. Op bezoek bij hun moeder. “Moeder was hier al vaak opgenomen. Nu is ze helaas gevallen en moest ze opnieuw naar het ziekenhuis terug. Moeder ziet bont en blauw. Gisteren op de Spoedeisende Hulp zijn we heel goed opgevangen. Ze is helemaal gecheckt, het personeel heeft echt alles gedaan. Nu ligt moeder opgenomen op de verpleegafdeling. Ook daar wordt ze goed verzorgd. We gaan allemaal even bij haar langs.”

Bart en Willemijn van Iperen Bart en Willemijn van Iperen zijn op bezoek bij hun oma, zij is 93 jaar. Bart vertelt: “Ik voelde me eigenlijk een beetje schuldig toen ik hoorde dat oma in het ziekenhuis lag. Ik heb haar op nieuwjaarsdag voor het laatst gezien, ze heeft wel 60 kleinkinderen hoor!

Oma is pas gevallen en heeft daarbij haar arm en schouder gebroken. Ze zal het leuk vinden dat we langs komen, zeker met deze bos bloemen.”

Partusassistentie Thuiskraamzorg

IN DE WIEG GELEGD VOOR ZORG

Avondzorg Cursussen

www.kraamzorgrotterdam.nl 010 – 282 6220 (24 uur per dag) partusassistentie 010 – 282 6230 (tijdens kantooruren) klanteninformatielijn

Borstvoedingscertificaat WHO/Unicef

Toen en nu 25

Toen en nu In 2015 bestaat het Ikazia Ziekenhuis 50 jaar. 50 jaar waarin we altijd met persoonlijke aandacht voor onze patiënt, gewerkt hebben aan uitstekende zorg. Die aandacht houden we vast, net als goede zorg.

Toch is er voor het oog wel veel veranderd. Daarom staat in deze rubriek steeds twee foto’s. Eén van toen en één van nu.

"Van de eenvoudige dingen als lampen tot ingewikkelde apparatuur"

Dag van 27

Frans Molenaar

Ik ben een techneut in hart en nieren Frans Molenaar werkt als bouwdeelbeheerder. “Het mooiste beroep in het ziekenhuis,” volgens hem. “Mijn werk is enorm afwisselend,” vertelt Frans. “Ik moet alles weten over dat wat er in mijn bouwdelen te vinden is, van de eenvoudige dingen als lampen tot ingewikkelde apparatuur.” Ook de contacten met alle partijen waar ik mee te maken heb zijn boeiend. Te denken valt aan teamleiders van de afdelingen en externe leveranciers. Frans houdt voor ons een dag lang bij wat hij doet.

07.30 uur Ik kom net aan op de fiets. Bij binnenkomst start ik mijn pc op en controleer Smartware. Smartware is een computerprogramma, daarin melden medewerkers wanneer iets niet meer werkt. Dat ga ik dan voor ze oplossen, in Smartware staat eigenlijk mijn to-do lijst.

08.00 uur Via de pc krijg ik een melding dat het alarm van de koelcel in de keuken afgaat. Iedere nacht heeft één van ons dienst dus er is al naar gekeken, maar ik moet het nu verder oplossen. Door technisch inzicht en ervaring heb ik storingen in 70% van de gevallen snel verholpen.

09.00 uur Ik doe een ronde over de afdelingen voor kleine klusjes en controles. Daarna drinken we met alle collega’s koffie. Dat doen we voor de gezelligheid maar ook om elkaar te helpen. Zo denken we met elkaar na over het probleem met de koelcel.

10.00 uur Iedere bouwdeelbeheerder is naast zijn bouwdelen ook verantwoordelijk voor een bepaald technisch onderdeel. Ik ben onder andere kennisverantwoordelijke voor de luchtbehandeling, het systeem dat zorgt voor schone warme en koude lucht. Vandaag overleggen we over de luchtbehandeling in de operatiekamers. Daar gaan we een aantal onderdelen vernieuwen. De luchtbehandeling in het OKcomplex zorgt ervoor dat de luchtdruk in de

operatiekamer altijd hoger is dan op de gang. Zo zorg je ervoor dat alleen de schoonste lucht in de OK is.

13.00 uur Na de lunch ga ik aan de slag met de meldingen uit Smartware. Ik vervang een lekkende kraan. Dan ga ik naar de polikliniek Urologie, daar hebben we een zelfreinigend toilet, zo’n toilet waarvan de bril automatisch wordt schoongemaakt. Die werkt niet meer, de sensor is stuk, daardoor ‘ziet’ hij niet of het toilet gebruikt wordt. Nieuwe sensor er in en hij doet het weer.

14.30 uur Ik controleer de luchtbehandeling van het Maag Darm Levercentrum. De afdeling zit op de 1e etage, maar de apparatuur staat helemaal boven op het dak van de 9e etage.

15.00 uur Ik krijg een melding van de afdeling Centrale Scopen Reininging. Scopen zijn buigzame slangen met aan het einde een camera. Ze worden gebruikt voor kijkonderzoek. Na gebruik van de scopen worden deze in speciale wasmachines gereinigd.

Voordat de scopen in deze machines geplaatst worden, moeten ze eerst voorgereinigd worden.

Met één van de apparaten is een probleem. Na controle, blijkt dat ik dit snel kan verhelpen.

16.00 uur Ik ga met een voldaan gevoel naar huis.

Maat- & Orthopedisch schoenatelier

Linneweever Orthopedisch schoenatelier sinds 1827 bij koninklijke beschikking hofleverancier • maat- en orthopedisch schoeisel • therapeutische elastische kousen • steunzolen/(sport)inlay’s • loophulpmiddelen • schoenreparatie/aanpassingen • bezoek aan huis mogelijk • vrijblijvend gratis voetonderzoek • snelle levertijden • contacten met alle ziekenfondsen • geselecteerd confectieschoeisel Tevens hebben wij een ruim assortiment confectie comfortschoenen.

Wij werken volgens afspraak Zoetermeer Plesmanstraat 14 2722 NV Tel: (079) 331 77 00

Den Haag Westeinde 32a 2512 HD Tel: (070) 363 95 51

Rotterdam Kleiweg 85b 3051 GK Tel: (010) 418 32 58

www.linneweever.com/email: zoetermeer@linneweever.com

Wij bieden tevens fysiotherapie aan huis en op uw werkplek in de Hoekse Waard, de Drechtsteden, Rotterdam en omstreken.

©

Altijd in beweging

info@fysio4free.nl www.fysio4free.nl

Algemeen telefoonnummer:

Praktijk voor:

088-3232323

Fysiotherapie

www.fysiocura.nl

Kinderfysiotherapie Manuele lymfedrainage

info@fysiocura.nl

Wij zijn voorkeur verwijsadres voor het traumanetwerk in de Hoekse Waard* en doen mee aan het Combined Quality Care traject.

Manuele therapie McKenzie therapie

* Mijnsheerenland, Westmaas, Klaaswaal, Nieuw-Beijerland, Puttershoek en Numansdorp.

Orofaciale therapie Westmaas van Koetsveldlaan 24 Westmaas

Puttershoek Kastanjelaan 2 Puttershoek

Klaaswaal Voorstraat 14a Klaaswaal

Nieuw-Beijerland Kerkstraat 33 Nieuw-Beijerland

0186-573150

078-6763445

0186-571447

0186-692053

Stichting tot Steun 29

Stichting tot Steun van het Ikazia Ziekenhuis

✁

Het doel van de Stichting tot Steun is het Ikazia Ziekenhuis te voorzien van extra middelen die niet uit het normale ziekenhuisbudget betaald kunnen worden. Door de steun van de vele donateurs kunnen die extra’s worden gerealiseerd. Denkt u hierbij aan de tweede predikantenplaats, het Patiënten Service Bureau, de Mee-Ga-Mobiel, activiteiten ter ondersteuning van de identiteit en het magazine Ikazia Nieuws. Bij een donatie van minimaal € 12,50 per jaar ontvangt u ons magazine IN thuis. Het gironummer van de Stichting tot Steun is 368420. De Stichting tot Steun heeft een ANBI-status. U kunt uw giften dus aftrekken van de belasting en ook hoeft de Stichting geen successie- of schenkingsrechten te betalen. Zie voor meer informatie onze website www.ikazia.nl/ststeun of neem telefonisch contact op met Erna de Bus, 010 297 54 55.

Ondergetekende verleent hierbij een algemene machtiging, tot wederopzegging, aan: Stichting tot Steun van het Ikazia Ziekenhuis Rotterdam, Postbus 5009, 3008 AA ROTTERDAM / Bankrekening 368420 om jaarlijks automatisch van mijn bankrekening af te schrijven wegens donatie ■ € 12,50 ■ meer, namelijk € per jaar ■ Ik doe een éénmalige gift en machtig het Ikazia Ziekenhuis om éénmalig af te schrijven van mijn bankrekening.

■ € Ondergetekende is bekend met het feit dat, indien hij/zij niet akkoord is met de afschrijving, hij/zij binnen 30 dagen bij zijn/haar eigen bankkantoor opdracht kan geven het bedrag terug te laten boeken.

Naam en voorletters

M/V

Adres Postcode en plaats Telefoon

Rekeningnummer

Datum

Handtekening

Al lid? Dan s.v.p. uw lidnummer van de Stichting tot Steun vermelden. Indien u uw donatie middels via internet bankieren overmaakt, wilt u dan vermelden: uw lidmaatschapnummer, uw naam en uw adresgegevens. U kunt deze machtiging opsturen naar de Stichting tot Steun van het Ikazia ziekenhuis, Antwoordnummer 80513, 3080 WB Rotterdam (een postzegel is niet nodig).

Dankzij Stichting tot Steun: Leuke kinderboekjes Er zijn nieuwe kinderboekjes aangeschaft. De vorige boekjes waren nodig aan vervanging toe. De nieuwe boekjes liggen in de wachtkamers waar veel kinderen komen. Maar ook als de kleine patiënten behandeld of opgenomen worden zijn de boekjes aanwezig op de verpleegafdelingen en op de dagbehandeling. Zo maken we het verblijf in het ziekenhuis een stukje aangenamer.

PrivaZorg staat voor:

PrivaZorg Rotterdam ZHE Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen Zuid-Hollandse Eilanden, Capelle a/d IJssel

Kwalitatieve thuiszorg door zelfstandige zorgverleners Georganiseerd vanuit de cliënt (geen roosters) Levert de zorg waar u recht op heeft In het zorgplan komen noodzaak en wens samen Geleverd door gemotiveerde ZZP’ers AWBZ gefinancierd of via PGB, particulier

PrivaZorg Rotterdam ZHE

Thuiszorg tot en met 24-uurs zorg

’s-Gravenweg 45, 2901 LA Capelle a/d IJssel 010-4472227 info@privazorgrotterdam.com www.privazorgrotterdam.com

AK W

V

SY ST

EE MP LA FO ND S SC HEID I

NGS

WAN DEN

EN BETIM MERING

ER K

KW AL IT

EIT

&P ERF

ECT IE

Simonse Afbouw B.V.

NvS Schilder & Behangwerken B.V.

Noordeinde 32-34 3341 LW H.I. Ambacht Tel. 078 - 6811440 Fax 078 - 6811449 info@simonseafbouw.nl

Noordeinde 32-34 3341 LW H.I. Ambacht Tel. 078 - 6811444 Fax 078 - 6811449 info@nvs-schilders.nl

vraag 1

eraties? gespecialiseerd heeft in op h zic die s art n ee we en @ Hoe noem A. Een orthopeed vraag 2 B. Een gynaecoloog rg iru ch n C. Ee @ Hoe heet de buitenste laa g van de hersenen?

A. Hersenschors B. Hersenvlies C. Hersenvlak

Kinderpagina 31

vraag 3 ning aan je ... @ Staar is een aandoe A. Ogen B. Oren C. Neus

vraag 4

jgbeugel? het aambeeld en de sti r, me ha de je d vin ar @ Wa A. In het binnenoor B. In het strottenhoofd C. In de voet vraag 5

@ Hoe heet het grootste bloedvat in het lichaam?

A. De holle ader B. De aorta C. De capillair

organen die @ Hoe heten de t? ngen als je praa geluid voortbre A. BronchiĂŤn n B. Trommelvlieze C. Stembanden

Kun ji j deze vrag e goed n beantw oorden ?

Pr

obeer het m aar!

De oplossing: 1. Een chirurg 2. Hersenschors 3. Ogen 4. In het binnenoor 5. De holle ader 6. Stembanden

vraag 6

Puzzel 33

Sudoku

2

Een sudoku is een diagram van 9 bij 9 vakjes waarin de cijfers 1 tot en met 9 ingevuld moeten worden.

Sudoku betekent in het Japans ‘enkelvoudig cijfer’.

Het diagram bestaat uit 81 vakjes, in totaal dus 9 rijen en 9 kolommen van elk 9 vakjes. Het diagram van 9 x 9 is nog eens onderverdeeld in blokken van elk 3 x 3 vakjes. In elk vakje moet een cijfer van 1 tot en met 9 ingevuld worden. U moet de lege vakjes zo invullen, dat in elke rij, elke kolom èn elk blok de cijfers 1 tot en met 9 slechts één keer voorkomen.

7

3

1

1

6 6

7

5

2

8 2

8

5 8

9 7

6

4 1

1

8 6

4

2

7

© Sanders puzzelboeken, Vaassen

De oplossing van de kruiswoordpuzzel van het zomernummer 2013 is: heerlijk menu. De winnaar is mevrouw P. Velthoen uit Rotterdam.

De winnaar heeft inmiddels de VVV bon thuis gekregen. De sudoku van dit nummer kunt u tot en met 2 december a.s. inleveren of opsturen aan: Ikazia Ziekenhuis - t.a.v. het Patiënten Service Bureau - Postbus 5009 - 3008 AA ROTTERDAM U kunt uw oplossing ook mailen aan: in@ikazia.nl

35

Klacht en advies Zijn er onduidelijkheden, problemen of klachten, dan kunt u deze natuurlijk bespreken met degene die het betreft. Wilt u dit liever niet, dan kunt u contact opnemen met de klachtenfunctionaris C.D. Schutrups-Duyvendak. Zij kan bijvoorbeeld een bemiddelende rol vervullen tussen u en de hulpverlener en u adviseren en ondersteunen.

☎

i i @

Tineke Schutrups-Duyvendak

"Heeft u opmerkingen of bent u niet tevreden, dan willen we dat graag weten" Goede zorg voor de hele mens. Dat staat voorop in ons ziekenhuis. Dat doen we met betrokkenheid en oprechte interesse in elkaar. Toch kan het gebeuren dat u niet tevreden bent over de gang van zaken. Laat dat ons weten. We weten dat we veel kunnen leren van ervaringen van patiĂŤnten.

010 297 55 08 klachtenfunctionaris@ikazia.nl Klachtenfunctionaris Ikazia Ziekenhuis Antwoordnummer 80161 3080 VB Rotterdam

Klachtencommissie Blijft de klacht bestaan of ziet u af van bemiddeling, dan bestaat de mogelijkheid om uw klacht voor te leggen aan de onafhankelijke klachtencommissie. De klachtencommissie beoordeelt dan uw klacht. Uit dit oordeel kunnen onder andere aanbevelingen aan de directie van ons ziekenhuis voortkomen ter verbetering van de kwaliteit van de zorg.

Het indienen van uw klacht bij de klachtencommissie kan schriftelijk of per email. Graag onder vermelding van uw naam en contactgegevens.

i i @

KlachtenComm@ikazia.nl Klachtencommissie Ikazia Ziekenhuis Antwoordnummer 80161 3080 VB Rotterdam

36 Nieuws en informatie

Herfst 2013

Colofon Redactie J. Aman • J.T.C. Bijl • S. van der Ent D. van der Leer • J. Moret R.R. van Noort • M.C. Oosterwijk C.D. Schutrups-Duyvendak • Ds. J.A.P. Vlasblom

Contact Ikazia Ziekenhuis Montessoriweg 1, 3083 AN Rotterdam Telefoon 010 29 75 000, Fax 010 29 75 400 Internet www.ikazia.nl, E-mail post@ikazia.nl Postadres Postbus 5009, 3008 AA Rotterdam Buitenpolikliniek Ikazia Carnisselande Middeldijkerplein 36, 2993 DL Barendrecht Telefoon 0180 64 22 22 E-mail buitenpoli@ikazia.nl Buitenpolikliniek Ikazia Klaaswaal Kerkstraat 20, 3286 AK Klaaswaal Telefoon 0186 57 11 11 E-mail klaaswaal@ikazia.nl

Bezoek ook eens onze website

Redactionele bijdrage M. Blok • J. Moret • N. Veringmeier

Fotografie W. Boon • J.T.C. Bijl • J. Moret R.R. van Noort • N. Veringmeier

Redactie adres en/of adreswijzigingen Ikazia Ziekenhuis - Directiesecretariaat Montessoriweg 1 3083 AN ROTTERDAM Telefoon 010 297 50 00 Internet www.ikazia.nl E-mail post@ikazia.nl

Uitgeverij Business Communications Uitgevers BV Postbus 416 8600 AK Sneek Telefoon 0515 429 429 administratie@bcuitgevers.nl Directie G. van Leeuwen

Bladmanager/Advertentieverkoop Barbara Verschoor Telefoon 06 455 766 70 Digna Schoonen Telefoon 06 442 099 10

Opmaak Hannique de Jong Telefoon: 0515 429 420

Foto cover Dr. Joke Kwakman, Kaakchirurg

Druk SMG Groep, Hasselt Dit drukwerk is CO2 neutraal gedrukt