REGiO RiViERENLAND IOED IGEMO
Bonheiden – Bornem – Duffel – Lier – Putte – PuursSint-Amands – Sint-Katelijne-Waver – Willebroek
De archeologiedagen laten je elk jaar, een weekend lang, kennis maken met het verleden onder je voeten. In deze gids van IOED IGEMO ontdek je de bijhorende activiteiten in regio Rivierenland.
In deze brochure vind je meer informatie over alle activiteiten die worden georganiseerd tijdens de Archeologiedagen 2022 in de gemeenten Bornem, Lier, Puurs-SintAmands, Sint-Katelijne-Waver en Willebroek. Alle activiteiten zijn gratis. De groene icoontjes geven je bijkomende informatie over de activiteiten. Veel archeologieplezier!
Rondleiding Tentoonstelling Schoolbezoek Activiteit geschikt voor kinderen
Overzichtskaart
4
Bornem
6
Puurs-Sint-Amands
7
Willebroek
8
Sint-Katelijne-Waver
9
Lier
10
REGiO RiViERENLAND IOED IGEMO
BORNEM
PUURS-SiNT-AMANDS
1
BORNEM Expo: Klein Brabant
2
WILLEBROEK Expo: De Kebbingen
3
SINT-KATELIJNE-WAVER Kleuterbezoek
4
LIER Expo: Lier vanaf de Steentijd
WiLLEBROEK
LiER
DUFFEL
SiNT-KATELiJNE-WAVER PUTTE
BONHEiDEN
Bornem
1
© All-Archeo bv
TENTOONSTELLiNG ‘DE MENS iN HET KLEiN-BRABANTSE LANDSCHAP’
Klein-Brabant is een regio op het kantelpunt tussen verschillende tradities en is gesitueerd op de overgang van de zand- naar de zandleemstreek. De regio bleef tot ver in de 20ste eeuw een grotendeels blinde vlek op vlak van archeologie. De uitvoering van wetenschappelijk archeologisch onderzoek ving pas aan in de jaren ’80 van vorige eeuw. Inmiddels vonden er tientallen archeologische onderzoeken plaats in KleinBrabant. Deze tonen aan dat KleinBrabant duidelijk een archeologische hotspot is.
Naast onder meer sites uit de Romeinse tijd en een middeleeuwse motte, gaat er bijvoorbeeld ook aandacht naar crashsites uit de Tweede Wereldoorlog. 10 EEUWEN NATTENHAASDONK Naast deze tentoonstelling kan je ook de expo ’10 eeuwen Nattenhaasdonk’ bezoeken. Naast de geschiedenis van het verdwenen Scheldedorp en de evolutie van het landschap, vertelt deze tentoonstelling je meer over het Sigmaplanproject van de Vlaamse Waterweg, en hoe dit ons zal beschermen tegen overstromingen.
De tentoonstelling belicht, naast de historiek van het onderzoek en een algemeen archeologisch beeld, verschillende sites en vondsten die de afgelopen jaren aan het licht kwamen, zoals ter hoogte van de Lichter in Puurs en aan de Rijksweg in Bornem. De tentoonstelling overspant de periode vanaf de steentijd tot en met de moderne tijd.
Sint-Margarethakerk te Wintam, Eduard De Blockstraat 2, 2880 Bornem
MEER INFO?
Zaterdag 21 en zondag 22 mei Doorlopend open tussen 13:30-17:30
Genootschap Sint-Margaretha Wintam
0491 91 74 65 genootschap.sint.margaretha@gmail.com
6
Bornem
1
© Provincie Antwerpen/Dienst Erfgoed
TENTOONSTELLiNG ‘DE MENS iN HET KLEiN-BRABANTSE LANDSCHAP’ EEN ARCHEOLOGiSCHE VERKENNiNG VAN BORNEM EN PUURS - SiNT-AMANDS
Enkele projecten die aan bod komen:
Bornem
1A
DEN DULFT Motte en donjon: buffer tussen Vlaamse graaf en Duitse keizer Verscholen in een tuin in het centrum van Bornem ligt de motte Den Dulft. Op de motte staat een toren waarvan we sinds kort denken dat de basis een donjon is. Een intrigerend gegeven met mogelijke consequenties voor de lokale geschiedenis. Dit type verdedigingswerk verschijnt in onze regio in het midden van de 11de eeuw en blijft tot in de 13de eeuw erg populair bij de adel. De tentoonstelling geeft een overzicht van de nieuwste inzichten op basis van recent onderzoek.
Puurs-Sint-Amands
1B
COOLHEM Van adellijke verblijfplaats tot refugie van de abdij van Hemiksem Wat nu nog is te zien van het Hof van Coolhem, is slechts een fractie van wat ooit een prachtig toevluchtsoord en buitengoed was. Bij archeologisch onderzoek werd een groot deel van het binnenhof onderzocht. Dit was het hoofdcomplex waar de paters resideerden. De opgraving leverde nieuwe inzichten op over de bouwgeschiedenis en bracht heel wat vrij intact vondstmateriaal aan het licht die een blik geven op de materiële cultuur van de gebruikers.
7
Willebroek
2
© Vlaams Erfgoed Centrum
TENTOONSTELLiNG ‘HET VERBORGEN VERLEDEN VAN DE KEBBiNGEN’ Tijdens deze tentoonstelling kom je alles te weten over de historische tradities in de Kebbingen, Blaasveld. Ben je nieuwsgierig naar de topvondsten die het Vlaams Erfgoed Centrum ontdekte? Wil je weten hoe een boerenerf er tijdens de IJzertijd uitzag? Of altijd al eens willen zien uit welke borden men lang geleden at? Ontdek het allemaal tijdens deze mini-expo. De kleinsten onder ons kunnen eigenhandig op archeologische ontdekking gaan dankzij verschillende doe-activiteiten! Gemeente Willebroek & Vlaams Erfgoed Centrum
DAG VAN HET PARK Op 22 mei is het eveneens de Dag van het Park. De gemeente Willebroek trakteert bezoekers dan op een park vol activiteiten voor jong en oud. Speels en leerrijk, spannend en sportief, creatief en grappig: iedereen vindt er zeker iets naar zijn smaak. Muziek, hapjes en drankjes kunnen natuurlijk niet ontbreken. De toegang en activiteiten zijn helemaal gratis! Meer info vind je hier.
Park Bel-Air – Mechelsesteenweg 102, 2830 Blaasveld (Willebroek) Zondag 22 mei Doorlopend open tussen 14:00-18:00
MEER INFO? 03 866 92 00 cultuur@willebroek.be
8
Willebroek & Sint-Katelijne-Waver
3
© IOED IGEMO
ARCHEOLOGiE OP KLEUTERMAAT
IOED IGEMO bezoekt deze archeologiedagen 5 derde kleuterklassen in Willebroek en SintKatelijne-Waver. Tijdens de lesjes van ongeveer 30 minuten, wordt er op kindermaat stil gestaan bij: wat is archeologie en metaaldetectie, wat is de regelgeving daarrond, wat voor vondsten kan je terugvinden en wat moet je daarmee doen? Dit zowel aan de hand van inspirerende doe-opdrachten, als op basis van echte vondsten uit de omgeving. Zo ontdekken de kleuters al spelenderwijs het verleden onder hun voeten. Gemeente Willebroek & SintKatelijne-Waver i.s.m. IOED IGEMO en Vlaams Erfgoed Centrum Schoolbezoeken op afspraak.
WiLLEBROEK In de gemeente Willebroek gaat IOED IGEMO samen met archeologen van het Vlaams Erfgoed Centrum en een metaaldetectorist op schoolbezoek. Focus ligt hier op de recente, lokale opgravingen aan de Kebbinglei (Blaasveld).
SiNT-KATELiJNE-WAVER In Sint-Katelijne-Waver ligt de focus volledig op metaaldetectie. Samen met een metaaldetectorist en enkele kleine hand-metaaldetectors, gaan de kleuters in de zandbak op zoek naar historische objecten.
MEER INFO? 0473 19 26 89 Linsy.Raaffels@igemo.be
9
Lier
4
© IOED IGEMO
TENTOONSTELLiNG ‘ONTDEK LiER VANAF DE STEENTiJD’
De afgelopen jaren vond er heel wat archeologisch onderzoek plaats in de stad Lier. Ontdek zelf hoe de verschillende historische puzzelstukjes in elkaar vallen tijdens een unieke, tijdelijke tentoonstelling. Jong en oud ontdekt er hoe de Neten vroegen kronkelden en hoe onze Lierse voorouders leefden. Zo kan je: de site van de Normaalschool bezoeken, de opgravingen in de SintGummaruskerk via een filmpje verkennen; op zoek gaan naar de mammoet van Lier; oude kaarten van de stad ontdekken; vondsten uit de tweede eeuw bewonderen en nog veel meer.
PARTNERS De tentoonstelling is een samenwerking tussen Stad Lier, IOED IGEMO en Stadsmuseum Lier. Samen met archeologen van ADEDE Search and Recovery, BAAC Vlaanderen, Monument Vandekerckhove en Studiebureau Archeologie, sloegen zij de handen in elkaar om de verschillende onderzoeken samen te brengen in één overzichtelijke tentoonstelling.
BEZOEK DE NORMAALSCHOOL IOED IGEMO & Stad Lier Oefenschool (Normaalschool), Kluizeplein 2500 Lier Zaterdag 21 & zondag 22 mei Doorlopend open tussen 13:00-17:00
Op zaterdag 21 mei kan je tussen 13:00 en 17:00 eveneens de opgravingen van de Normaalschoolsite bezoeken, samen met de archeologen van ADEDE.
MEER INFO? 0473 19 26 89 linsy.raaffels@igemo.be
10
MEER ARCHEOLOGiE? ONTDEK HET VOLLEDiGE PROGRAMMA iN VLAANDEREN OP WWW.ARCHEOLOGiEDAGEN.BE
Sinds 2016 is de intercommunale IGEMO erkend als Intergemeentelijke Onroerend Erfgoed Dienst (IOED) in de regio Rivierenland. De IOED is het kennisen expertisecentrum en aanspreekpunt voor onroerend erfgoed voor de regio Bonheiden, Bornem, Duffel, Lier, Puurs-Sint-Amands, Putte, Sint-Katelijne-Waver en Willebroek. MEER WETEN? VRAGEN? 015 79 82 12 – erfgoed@igemo.be www.erfgoedrivierenland.be Of volg ons op Erfgoed Rivierenland
Campagnebeeld: Archeologiedagen.be / Provincie Vlaams-Brabant Eindredactie: IOED IGEMO Vormgeving: IOED IGEMO V.U.: Peter De Bruyne, Schoutetstraat 2, 2800 Mechelen © Iconen met illustraties van Flaticon.com
IOED IGEMO