Page 1

MONTSERRATEK O EKOSISTEMA 1

Egileak : Eider Goikoetxea eta Leire Naval


AURKIBIDEA: 1- Sarrera eta informazioa…………………………………...3  2- Kokapena………………………………………………....4  3- Biotopoa……………………………………………...…..5  4- Biozenosia………………………………………………..6  5- Sare trofikoak…………………………………...………..9  6- Biozenosiaren eta biotopoaren arteko elkarreragina……10  7- Bibliografia……………………………………………...15 

2




SARRERA: Ekosistema harritsua da, eta bertan santutegi bat eta monastegi bat daude kokatuta, Montserrateko ama birjinaren ohoretan.



INFORMAZIOA: Mendigunean landarediak eta animaliak izandako hazkuntzaren eta gizakiaren presioaren ondorioz, landarediak eta animaliak desagertzen hasi ziren, bigarren hauek bereziki. Baina hori okerrera joan zen 1986. urtean izandako sute ikaragarriaren ondorioz. Horregatik, 1987.urtean parke naturala izendatu zuten haren iraupena bermatzeko.

3




KOKAPENA: Montserrat Kataluniako mendi esanguratsua da, Bartzelonatik 60 kilometrora, Bages, Anoia eta Baix Llobregat eskualdeen artean. Tontorrik garaiena 1.236 metrotan dago.

4


BIOTOPOA Ezaugarriak: Altitudea: Llobregateko ibaitik hasita 1.236 metroko altuerara Sant Jeroni pikua dago, mendigune horretako altuena. •Klima: Klima mediterranearra dauka, eta mendigune lehorra dirudien harren landare ugari daude. •Lurraren ezaugarriak: Mendigune honen jatorria sedimentarioa da. Harri oso gogorrak eta hauskorrak dira higadurarekiko. Milioika urteetan zehar egindako euriak eta haizeak, harriak eraldatu eta forma berezi bat eman die. Gizakiak hauen formak gizakien eta animalien itxurarekin lotu dituzte, izenak eman dizkiete eta leiendak asmatu dituzte hauekin haien sorrera azaltzeko. •

5


BIOZENOSIA •LANDAREDIA (

ekoizleak ):

1- Koilabatozko entzina handia 2- Jonkiloa 3- Gibel-belarra 4- Durilo entzina 5- Boj entzina 6- Larizio pinua 7- Ametz ilaunduna

6


•ANIMALIAK

( kontsumitzaileak ):

Lehen mailakoak: 1- Femeila ahuntza (Cabra femella) 2- Pirinioetako ahuntza (Capra Pyrenaica) 3- Ahuntz basatia (Cabra Salvatge ) 4- A. Pandora (Argynnis Paphia)

Bigarren mailakoak: 1- Triku arrunta (Erinaceus Europaeus) 2- Hegoaldeko igela (Hyla Meridionalis) 3- Igel arrunta (Pelophylax perezi) 7 4- Apo arrunta (Bufo Bufo)


5- Apo lasterkaria(Epidalea calamita) 6- Txonta arrunta(Fringilla coelebs) 7- Txantxangorria(Erithacus rubecula) 8- Txantxiku (Alytes obstetricans)

Hirugarren mailakoa: 1- Eskailera-suge (Elaphe scalaris) 2- Arranoa 8


SARE TROFIKOA:

9


BIOZENOSIAREN ETA BIOTOPOAREN ARTEKO ELKARRERAGINA 1. Orain dela 42-35 milioi urte Bages (erdiko eozenoa, funtsean) Ozeano Atlantikoarekin komunikatuta zegoen. Sakonera gutxiko itsaso honetan, metatutako lokatza eta harea zeuden, geroago Bageseko sotoaren parte izatera pasa zirenak. Komarkako hegoaldean kostaldeko marra zegoen. Orain Sant Llorenc de Munt eta Catalรก Mountain mendiguneak dauden lekuetan. Lehen Katalan mazizoko materialez osatutako deltak zeuden, gaur egungo mediterraneo itsasora iristen den zonalde kontinentala. Koralezko arrezifeak, daukaten fauna oso anitzarekin, itsaso epel horretako kostalderainoko zonaldeak hartzen zituzten, gaur egungo Kariberen antzera.

10


2. Orain dela 35 milioi urte aldera (goi eozenoa) itsasoa txikitzen hasi zen, guztiz lehortu zen arte. Hori izan zen arroko barnealdean ebaporiten (gatza, igeltsua eta potasioa) prezipitazio ugaria eta potentzia handikoa eragin zuena. Montserratek eta Sant Llorenc del Muntek legar sedimentazioarekin jarraitzen zuten oraindik.

11


3. Duela 35 milioitik Oligozenoa(*) hasi zen arte, Bages itsasoak arro kontinental baten parte izan zen, itsas ibilbideekin, lurreko sedimentazio handia utzi zutenak, baita lakuak non geroago kareharriak sortu ziren. Lurreko sedimentazioak harri detritiko gorriei lekua eman zien. Material hauek lurrindutako itsas sedimentu gaineztatzen dituzte. (*) Ez da doitasunez ezagutzen Bageseko Oligozeno azken arroken adina, eta ez dago aro honen aurreko sedimentazio testigurik ere.

12


4. Material Poliogenoen eta sedimentazioaren ondoren (orain dela 16,4 eta 11,2 milioi urte artean) erdi miozenora arte, Pirinioen tolestura eragina tolestura antiklinal batzuk sortu zituen, sarritan estuak eta alferrikakoak, sinklinal leun eta zabalez bereiziak. Antiklinalak sortzen ziren bitartean, haien nukleoetan azpiko ebaporiten intrusio diakritikoa sortu zen. Cardonan, jatorriz ehunka metroko sakoneran izaten zen gatza eraketa, gaur egun azaleratu da prozesu horren ondorioz.

13


5.Orain dela gehienez, 13 milioi urtetik(erdi Miozenoan)gaur egun arte Ebroko arroan higadura huste handia izan da, hori izan da Bagesek egungo erliebea izatea eragin duen arduradun nagusia. Lehenengo tarte honetan, Ebroko sakonunera isurtzen zen ibai sarea desagertu egin zen eta gaur egunekoa ezarri zen. Katalan mendigunearen hondorapenaren eta Ebroko arroaren aldibereko altxapenaren ondorioz gertatu zen hori. Ebroko arroa moduaren zentzu geologikoan Bagesen parte da. Geruzen erresistentzia desberdina, aukera eman dio higadurari erliebeak moldatzeko, nabarmenduak arrokak sendoak eta koherenteak diren lekuetan, Montserrateko kasuan bezala, deprimitutako zonaldeen aurrean, non nagusi diren erraz higatzeko materialak, Sant Vicenc de Castelleten antzera. Fenomeno karstikoak (haitzuloei eta loturikoak) desegindako harkaitzek sorraraziak (eskualdean batez ere konglomeratuak, baina ere itsas kalizak eta ebaporitak) ere kontuan hartu behar dira, gaur egungo erliebea azaltzeko. Llobregat eta Cardener itsas sarea egungo drainatze-sistema eratzen dute, mediterraneo itsasora higaduraren produktuak ebakuatzen duena. Higadura-prozesu honek lokalki sedimentazio pasarteak izan ditu, Kuaternarioko ibai-terrazengatik erregistratuak (ez dira diagraman agertzen), legar ustiategiei leku ematen dietenak.

14


BIBLIOGRAFIA: http :// ichn.iec.cat/bages/hist-geologica/chistgeologica.htm http://www20.gencat.cat/portal/site/patronatmontserrat/ menuitem.8be8491fc055048ce8940efcb0c0e1a0/? vgnextoid=0b2160e6cfdac110VgnVCM1000000b0c1e0aR CRD&vgnextchannel=0b2160e6cfdac110VgnVCM100000 0b0c1e0aRCRD&vgnextfmt=default wikipedia

15

Montserrat  

Parque naturala