In Utrecht zijn we thuis - ChristenUnie

THUIS In Utrecht zijn we

Carola Schouten ‘Ik doe mijn werk met hart en ziel’

Mirjam Bikker ‘ House of Cards? Daar kijk ik niet naar!’

Arne Schaddelee

‘Een boer is tuinman in Gods schepping’

Magazine van ChristenUnie Utrecht Voorjaar 2019

Inhoud

In Utrecht zijn we Thuis - Voorjaar 2019

04.

Een boer is tuinman in Gods schepping

20.

De match met Gert-Jan Segers

10.

Ik heb de grootste wedstrijd van mijn leven gewonnen

26.

Nederlandse wijn? Verrassend goed!

2

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

Waardevol

44.

Er moeten nog 150.000 huizen gebouwd worden

In Utrecht zijn we thuis. Het is onze provincie. Dit magazine zet nog eens een dikke streep onder dat gevoel van trots. Op 20 maart zijn er verkiezingen. Die gaan over ons, inwoners van Utrecht. Die gaan ook over onze leefomgeving, over mobiliteit, duurzaamheid, wonen, recreÍren, landschap, groen en water, en ook over cultuur, musea en kerken. Hoe gaan we daar op een goede manier mee om? In alle gemeenten van onze provincie hebben we elkaar nodig. Alleen samen kunnen we iets bereiken. Iedereen op z’n eigen plekje. Dat is voor ons de politiek. Met veel overtuiging doen we mee. Daar genieten we van, want het is mooi werk: bouwen aan een waardevolle samenleving. Samen maken wij ons sterk voor een provincie waarin iedereen ertoe doet. Het is mooi om te zien dat boeren en natuurbeheerders elkaar weten te vinden. Het is goed nieuws dat kwetsbare mensen een steuntje in de rug krijgen. Het is waardevol dat inwoners en bedrijven zich inzetten voor een duurzame economie. En het is hartverwarmend dat veel vrijwilligers zich inzetten voor de ander.

52.

Politiek is geen spelletje

En verder o.a.: 14. 30. 36. 38. 40. 50.

Groeten uit Utrecht Carola Schouten Wijn en spijs in Nederland Kees de Heer Hans de Harder Jeroen van Oort

Er gaat een heleboel goed in onze provincie. Daar zijn we blij mee en dankbaar voor. Natuurlijk zijn er ook dingen die beter kunnen. De ChristenUnie zet zich daar voor in. In de afgelopen jaren hebben we in de Provinciale Staten mooie resultaten geboekt. Dat geeft energie om na de verkiezingen samen aan de slag te gaan. Het helpt dan niet om verschillen uit te vergroten. Wij zoeken de verbinding. Samenwerken is waardevol en brengt mooie resultaten binnen handbereik. Arne Schaddelee

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

3

Arne

4

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

Tuinman in Gods schepping Aris ‘Ik kom uit een gezin met zes kinderen. Thuis moesten we de worst delen, maar hier kreeg ik dikke karbonades.’ Arne Schaddelee is terug op de plek waar hij als jochie van 13 z’n eerste baantje had. ‘Ik kreeg 10 gulden voor een dag werken en had ook nog een karbonade, helemaal voor mezelf.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

5

‘ Een boer is een ondernemer, die moet je z’n gang laten gaan en vooral niet betuttelen’

D

oor de mist heen is de naam op de voorgevel van de boerderij nog maar net te lezen: ‘Eben-Haëzer.’ Een smalle en slingerende weg met een dun laagje sneeuw erop voert Arne door de kleine wereld naar de boerderij van Aris Hofland. ‘Hier reed ik op de trekker. Een oude Renault. Dat maakte indruk. Dit is ook de plek waar ik kennismaakte met het boerenleven.’ Arne zit 8 jaar in de Provinciale Staten van Utrecht. ‘Daar gaat het vaak over het landelijke gebied en dan haal ik herinneringen op.’ Onlangs debatteerde hij over de landbouwvisie. ‘Toen ging het over bodemdaling en de vraag of de boeren in het Groene Hart nog wel een toekomst hebben. Er zaten hier nog 6 boeren toen ik hier als jochie rondliep. Nu is het er nog maar 1.’ Aris weet nog dat het er 14 waren. ‘Toen ik in 1990 het bedrijf van mijn vader overnam, waren er nog 9.’ De ontmoeting tussen de twee is hartelijk. ‘Dat is lang geleden!’ Binnen staat de koffie al klaar. Arne pakt een stoel aan de kop van de lange tafel en Aris gaat recht tegenover hem zitten, dichtbij de keuken. Hij zet een kop koffie voor de neus van zijn voormalige medewerker. ‘Ik kan me er niet zo heel veel meer van herinneren,’ bekent hij. Inmiddels is ook Aris gestopt. ‘Als ik 100 procent boerenbloed in mijn lijf had, was ik doorgegaan. Maar ik had 98 procent.’ Hij moet er zelf smakelijk om lachen. ‘Ik ging er niet helemaal voor.’ Toen hij stopte molk hij 45 koeien. ‘Die ene boer die hier nu nog zit, melkt

6

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

evenveel koeien als alle boeren van toen bij elkaar.’ Hij staat zelf nog wel in de boeken als agrariër. ‘Ik heb nog 10 koeien. Noem mij maar een hobbyboer.’ Dat betekent niet dat hij stilzit. ‘Ik verhuur me buiten de deur als loonwerker en kraanmachinist. Daar ben ik elke dag druk mee. Ik heb er geen spijt van dat ik gestopt ben met boeren.’ Hij probeert het gevoel dat hij toen had te omschrijven. ‘Ik voelde mij als een kleddernatte handdoek die langzaam uitgewrongen wordt. Er komt een moment dat hij helemaal droog is. En dan is het over. Ik dacht: ‘Ik kap ermee.’ Ik ga me niet in de nesten werken.’ Aris loopt naar de keuken en pakt een blikken trommel met koek. ‘Neem er een lekkere koek bij.’ Dat laat Arne

Burgerboerderij

‘Voedsel is in,’ zegt boer Jan Huijgen. ‘Iedereen is bezig met voedsel.’ Het voedsel is niet van de boer, maar van de burger. ‘Daarom ben ik rechtstreeks naar de burger gegaan. Honderd burgers legden 1000 euro in. Binnen een jaar had ik het binnen.’ Nu doet hij dat voor 100 boeren. ‘We geven burgers drie knoppen in handen om weer betrokken te zijn bij het werk op de boerderij en zo ontstaat de burgerboerderij.’ Meer informatie: eemlandhoeve.nl en burgerboerderijen.nl.

zich geen twee keer zeggen. Er is nog steeds overvloed op de boerderij! ‘Het CDA heeft de neiging om boeren te pamperen. Ik denk dan: ‘Een boer is een ondernemer, die moet je z’n gang laten gaan en vooral niet betuttelen.’ Aan de andere kant van het politieke spectrum zit GroenLinks. ‘Daar is de boer een dierenbeul die alleen maar slechte dingen doet voor natuur en milieu.’ Arne heeft een andere kijk op het boerenbedrijf: ‘De boer is de drager van het cultuurlandschap en de producent van ons voedsel. Zonder de boer staat er geen eten op tafel.’ Hij ziet dat mensen de controle over hun eten en drinken weer terug willen. ‘Als jochie reed ik hier rond met 2 melkbussen in m’n fietstas. Bij de boer liet ik

Groene Hart

Het Groene Hart ligt ingeklemd tussen Rotterdam, Den Haag, Amsterdam en Utrecht. Het is aangewezen als Nationaal Landschap. Dat gebeurt alleen als een gebied unieke kwaliteiten heeft. Het Groene Hart is van groot belang voor de weidevogelstand in Nederland. Er komen bedreigde soorten als de grutto, de kievit en de scholekster voor. De inwoners van de Randstad waarderen het gebied enorm vanwege de rust en de ruimte, de natuur en het landschap.

Herinneringen ophalen bij boerderij Eben-Haëzer, de voormalige boerderij van Aris

ze volgieten. Dat zijn we door allerlei regels kwijtgeraakt. Daar was best een goede reden voor, maar mensen komen nu niet meer bij de boer over de vloer. Dat moeten we veranderen.’ Hij kijkt Aris aan. ‘Ken je Jan Huijgen?’ Aris kijkt hem vragend aan. ‘Hij zit in de buurt van Bunschoten en zit op de lijn dat je burgers bij je boerderij moet betrekken. Huijgen heeft aandelen uitgegeven, waarmee mensen voor 1000 euro een beetje mede-eigenaar van zijn boerderij worden. De opbrengst gebruikt hij voor de aanschaf van nieuwe machines of de bouw van een nieuwe stal. Hij moest de inschrijving stoppen, want hij kreeg veel meer geld dan hij nodig had.’ ‘Wat kregen die mensen daar dan voor terug?’ wil Aris weten. ‘Hij organiseert een keer per jaar een Open Dag en mensen krijgen 5 kilo vlees en wat andere producten. Ze komen uit de wijde omtrek van Amersfoort. Op zaterdag rijden ze langs en dan zegt opa tegen z’n kleinkinderen: ‘Kijk, deze boerderij is ook van opa en oma.’ De mensen komen erachter dat verhalen over boeren die slecht omgaan met hun dieren en met het landschap echt meer uitzondering dan regel zijn. En dat vertellen ze door. Jan Huijgen kopieert

het concept nu naar andere boerderijen. Zo worden de mensen weer betrokken bij de voedselproductie.’ ‘Zien je zoons het zitten om te gaan boeren?’ Arne vraagt het aan Aris. ‘Nee, dat zit er niet in.’ ‘Wie moet dan over pakweg 20 of 30 jaar dit gebied onderhouden? In het weekend fietsen hier honderden mensen rond om te genieten van het landschap, maar ze gooien aan het begin van Breeveld geen geld in een busje. Wat is de manier om dit gebied in stand te houden zonder er een openluchtmuseum van te maken?’ Arne drinkt z’n kopje leeg en zet het met een krachtig gebaar op tafel. ‘Ik denk dat we als provincie per polder een plan van aanpak moeten maken. Welke manier van boeren heeft hier toekomst? Niet pamperen, maar wel een vergoeding geven voor landschapsbeheer.’ Hij kijkt naar Aris. ‘Krijg jij een vergoeding?’ Aris schudt z’n hoofd. ‘Veel te veel gedoe.’ Ik heb ervoor gezorgd dat we in de provincie landbouwcoaches krijgen, die boeren helpen met de administratieve rompslomp. Er moet een vergoeding tegenover het beheer van ons landschap staan. Als boer ben je eigenlijk de tuinman in Gods schepping.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

7

ADVERTENTIES

Wordt het na 75 jaar niet eens tijd dat u de kwaliteitskrant van christelijk Nederland leert kennen?

â‚Ź7

Voor ,weken de krant

5

7,5 week digitaal gratis

Ga naar nd.nl/korting

De kwaliteitskrant van christelijk Nederland

ADVERTENTIES

www.maf.nl

Doneer €20,- brandstof EN RED VANDAAG EEN LEVEN

C O M PA S S C R E AT I V E S T U D I O I N C 201-3228 s outh s ervice r d

title: client:

burling ton, on L7N 3H 8

date:

www.compas s creative .ca

d e s i g n e r (s):

MAF LO GO 2012 - CMYK Mission Aviat ion Fe llowship June 2012 Jason Bouwm an

Het ene moment is het MAF-vliegtuig een ambulance. Het volgende moment vol geladen met hulpmiddelen of Bijbels. Met uw donatie hebben we brandstof om mensen in afgelegen gebieden te bereiken. IBAN: NL40 ABNA 0558 3458 08 Postbus 7 | 7390 AA Twello | info@maf.nl

‘PLEEGZORG HEEFT ONS STERKER GEMAAKT’

‘Zingeving in de behandeling vergroot het behandelsucces. Je sluit aan bij ieders behoefte. Ik ervaar dat als heel prettig.’ Sjacco van Iwaarden, verslavingsarts

Lees mijn verhaal op www.dehoop.org/werkenbijdehoop

Ontdek verhalen van pleegouders op deeljethuis.nl! Wil jij plek maken in je gezin en zo je thuis delen met kinderen die voor korte of langere tijd niet bij hun ouders kunnen wonen? Bezoek dan een pleegzorg informatieavond bij jou in de buurt! Ontmoet ervaren pleegouders. 8 april

|

AMERSFOORT

KRUISPUNT VATHORST, TERSCHELLINGKADE 22 Meer info en aanmelden:

deeljethuis.nl

De Hoop zoekt christen-professionals Psychiaters, klinisch psychologen, psychotherapeuten, GZ-psychologen, verslavingsartsen, verpleegkundig specialisten, arts-assistenten, woonbegeleiders en andere professionals voor onze kinder- en jeugdpsychiatrie en volwassenenzorg. Interesse? Bel 078 - 6111444 of mail naar hr@dehoop.org

‘Ik heb de grootste wedstrijd van mijn leven gewonnen’

10

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

Het was een loodzwaar jaar. Er telde maar een ding. De druk was enorm. Na zes keer zilver moest de beste vrouw van de wereld eindelijk goud winnen. Het lukte. Anna van der Breggen werd wereldkampioen. En toch was het niet de mooiste dag van het jaar…

p de hoogste trede van het podium mocht Anna van der Breggen de regenboogtrui aantrekken. Het plaatje stond in alle kranten. Prachtig! Maar voor de wereldkampioen was het een groter feest om haar trouwjurk aan te trekken. ‘Trouwen doe je maar een keer in je leven. Hopelijk. Presteren moet je altijd. Elk jaar.’

FOTO’S: SANDER BOER

Dramatische koers Het gebeurde op een warme zondag in de zomer van 2016. Anna van der Breggen werd na een dramatische koers olympisch kampioen wielrennen. Het verhaal? In winnende positie kwam Annemieke van Vleuten in vliegende vaart ten val. Ze bleef roerloos liggen. Iedereen hield de adem in. ‘Van de meeste valpartijen ben ik niet onder de indruk, maar deze was heel ernstig. Niemand wist of Annemiek nog leefde.’ Anna zette haar verstand op nul en fietste door. Ze achterhaalde koploper Mara Abbott en rekende in een machtige sprint op de Copacabana af met de concurrentie. ‘Ik heb de grootste wedstrijd van mijn leven gewonnen,’ besefte ze. ‘Dat zal altijd zo blijven, ook als ik ooit nog wereldkampioen word.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

11

‘Ik zie je g�zicht, maar hoe is het met je hart? Wie is die vrouw op de fiets?’

Valverde

Wie is Anna?

Anna van der Breggen (1990) is een Nederlandse wielrenster. Ze is geboren in Zwolle en groeide op in Hasselt. In 2012 werd ze professioneel wielrenster. Van der Breggen wint eendagswedstrijden en etappekoersen, dankzij haar kwaliteiten als klimmer en tijdrijder. In 2015 en 2017 won Van der Breggen het eindklassement van de Giro Rosa, de Ronde van Italië voor vrouwen. Een ander hoogtepunt in haar carrière was de winst van olympisch goud in 2016 op de Copacabana in Rio de Janeiro. Van der Breggen drukte in 2018 alweer haar stempel op het klassieke voorjaar. Ze won de Strade Bianche, een koers over onverharde wegen in Italië. Verder kwam ze als eerste over de finish in de Ronde van Vlaanderen, de Waalse Pijl en Luik-Bastenaken-Luik. Als klap op de vuurpijl werd ze op 29 september 2018 in het Oostenrijkse Innsbruck wereldkampioen, na een indrukwekkende solo van meer dan 40 kilometer. Ze kwam met een voorsprong van meer dan drie minuten op de eerste achtervolgers over de streep. ‘De nieuwe Merckx is een vrouw,’ was de conclusie van onze zuiderburen.

12

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

De heroïsche wedstrijd in Rio de Janeiro bezorgde Anna in een klap de status van bekende Nederlander. En het vrouwenwielrennen stond op de kaart. In 2017 won Anna alles wat er te winnen was, zoals de klassiekers Ronde van Vlaanderen, Amstel Gold Race, Waalse Pijl en Luik-BastenakenLuik. Maar ze won ook de Strade Bianche en het eindklassement van de Giro Rosa en de Ronde van California. Anna van der Breggen was even ongenaakbaar als ooit Eddy Merckx bij de mannen. In de Ardennen stond ze voor de zoveelste keer op het podium met Valverde. ‘You won again?’ Hij kent haar inmiddels.

Eindelijk wereldkampioen In 2016 leek het erop dat Anna van der Breggen na de olympische titel niets meer te wensen had. Dat was het hoogst haalbare. Maar gaandeweg begon er toch iets te knagen. Ze was nog nooit wereldkampioen geworden. Het werd een obsessie. Anna van der Breggen legde zichzelf een enorme druk op. Toen ze wakker werd op de dag van het wereldkampioenschap kon ze maar aan een ding denken: ‘Als ik

‘Jezus kijkt niet naar onze prijzenkast. Hij heeft ons lief zonder voorwaarden.’

vanavond in bed stap, is het voorbij. Dan ben ik er van af.’ In de wedstrijd was ze oppermachtig. Ze reed solo naar de finish. Pas toen ze over de

Trots op de partij Anna van der Breggen relativeert de sport. Dat zorgt ervoor dat ze ook aandacht heeft voor andere dingen, zoals de politiek. De ChristenUnie kon in de campagne voor

de Tweede Kamerverkiezingen op haar rekenen en ze leeft ook mee in haar woonplaats Zwolle. ‘Toen de ChristenUnie bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 hier

twee zetels groeide, voelde ik me trots op de partij. Ze hebben in de afgelopen jaren veel mooie dingen voor Zwolle gedaan. Mede daardoor woon ik hier met plezier.’

streep kwam, durfde ze te geloven dat ze eindelijk wereldkampioen was geworden.

Spotlights Na de regenboogtrui mocht Anna van der Breggen ook haar trouwjurk aantrekken. In Zwolle trouwde ze met haar Sierk Jan de Haan, ploegleider van Jumbo-Visma. ‘Eerst waren er grootse plannen om in Italië te trouwen, maar uiteindelijk werd het kleiner.’ In de kerkdienst ging het over een onbekende bijbeltekst: ‘Zoals het water het

gezicht weerspiegelt, zo weerspiegelt het hart de mens.’ De dominee linkte deze bijzondere vergelijking aan het leven in de spotlights. ‘Jullie functioneren allebei in een wereld waarin het plaatje belangrijk is, maar dat is de buitenkant. Hoe gaat het echt met jullie? Ik zie je gezicht, maar hoe is het met je hart? Wie is die vrouw op de fiets?’

Intens genadig Hij deed de gasten uit de wielerwereld een bekentenis: ‘Er gaat veel mis in

de kerk, maar toch blijf ik er. Hier heb ik Jezus leren kennen. Hij is intens genadig. Voor Jezus hoeft Anna geen wereldkampioen te zijn. Dat telt niet voor Hem. Hij kijkt niet naar onze prijzenkast. Hij heeft ons lief zonder voorwaarden.’ Daarin schuilt een boodschap voor de wielerwereld. ‘Ik denk dat het goed is als er een scheutje Jezus in de prestatiecultuur van het wielrennen terechtkomt.’ Het is mooi als Anna en Sierk Jan daar een steentje aan bij mogen dragen. ‘Wees genadig voor jezelf en voor de ander.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

13

t

De Dom in Utrech

14

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

t i u n e t e o Gr

Utrecht

Het team van kandidaten voor de Provinciale Staten aan het woord De ChristenUnie doet in Utrecht volop mee. Op lokaal niveau

en in de provincie. Een netwerk van raadsleden en wethouders en waterschappers bouwt samen met vertegenwoordigers in de Provinciale Staten aan een gezonde en sterke provincie. ‘Daar gaan we na de verkiezingen graag mee door.’

‘D

at kunnen we niet alleen,’ benadrukt Arne Schaddelee. ‘De samenleving is van ons allemaal. Het is waardevol dat heel veel mensen hun steentje bijdragen.’ Daarom pleit de ChristenUnie voor meer vertrouwen en minder regels. ‘Als overheid moet je soms ook een stapje terug durven doen om het initiatief aan de mensen te laten.’ De ChristenUnie is geen partij van scherpslijpers. ‘Wij zoeken de verbinding en willen samenwerken met

iedereen.’ Arne spreekt liever van een beweging dan van een partij. ‘Mensen uit allerlei kerken willen onder de paraplu van de ChristenUnie de samenleving een beetje mooier maken.’ Met veel plezier stelt Arne het team van kandidaten voor. ‘Wij hebben een prachtig team, waarin mensen met heel verschillende achtergronden en talenten elkaar aanvullen. De variatie in onze provincie zie je terug in dit team. Dat motiveert mij enorm.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

15

Nelly de Haan (49)

Amersfoort

Henriëtte Rikkoert (27)

Utrecht

Eigenlijk weet ze het zelf ook niet zo goed. ‘Wat beziel t mij om iets in de politiek te doen?’ Henriëtte zet zich graag in voor anderen en voor haar omgeving. ‘Opkomen voor de schepping is urgenter dan ooit en dat zie ik dan ook als mijn opdracht als christen.’ Utrecht is de provincie waarin Henriëtte zich echt thuis voelt. ‘Ik kan genieten van het uitzicht op de skyline van Utrecht vanaf de 8e verdieping in Overvecht, vooral bij zonsondergang.’ Haar favoriete plekje is het Gagelbos en Ruigenhoekse polder. ‘Ik vindt het fijn dat de natuur zo dicht bij de stad is.’ Om te ontspannen stapt ze graag op de racefiets. ‘Of ik ga lekker uitwaaien aan het strand.’ Koken is een kunst. ‘Ik probeer de curry net zo lekker te maken als in Sri Lanka, maar heb nog een lange weg te gaan.’ Haar muziek? ‘Mumford and Sons. De teksten zijn mooi én hebben eenboodschap.’

16

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

‘Ik wil als volgeling van Jezus geloof een stem geven door me in te zetten voor een rechtvaardige samenleving,’ dat is wat Nelly beweegt in de politiek. Nelson Mandela inspireert haar. ‘Hij was na 27 jaar gevangenschap niet kapot, maar werkte in zijn strijd tegen apartheid met geestkracht en passie voor het hele land.’ Dat geldt ook voor Desmond Tutu: ‘Hij name zijn landgenoten bij de hand om te kunnen vergeven.’ Vanaf haar 7e jaar heeft Nelly op verschillende plaatsen in de provincie gewoond: Woudenberg, Woerden en Utrecht. ‘En nu woon ik in Amersfoort.’ Ze geniet van de kleine provincie met een enorme variatie aan landschappen. ‘Het is niet zo gek dat veel mensen hier willen wonen. Maar de ruimte is beperkt. Daar moeten we zuinig op zijn.’ Het plekje waar ze het meest aan gehecht is, is de OLV-toren in het hartje van Amersfoort. ‘Een icoon voor de stad.’ Nelly geniet van boeken waarin geschiedenis zich laat verbinden met het kleine leven van mensen, zoals die van Geert Mak. Ze luistert ademloos naar de muziek van Bach: ‘Zo geniaal gemaakt, zo mooi qua klank en kleur.’ Ze is vanaf haar 10e verknocht aan het volgen van de Tour de France. ‘Radio Tour is een feest, met de tune van de laatste kilometers als spannend slotstuk.’

Jeroen van Oort (46)

Utrecht

Wat bezielt Jeroen om politiek actief te zijn. ‘Het is mijn doel dat iedereen gelijke kansen heeft en ook de vrijheid heeft om er voor de ander te zijn.’ Paus Franciscus inspireert hem daarbij. ‘In zijn encycliek Laudato si’ laat hij zien hoe geloof, wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke verantwoordelijkheid samenkomen.’ De provincie Utrecht is voor Jeroen de plek waar hij samen met zijn vrouw en dochter woont. ‘Mijn thuis.’ Hij woont in Leidsche Rijn. ‘Een handige plek om te wonen, vanwege het hoge voorzieningenniveau en het mooie buitengebied.’ Boeken die hem gevormd hebben zijn vooral de eindexamenlijstboeken. ‘1984 van George Orwell en Doctor Faustus van Thomas Mann.’ Ontspanning vindt Jeroen in sport en muziek. ‘Dat zijn aangename manieren om samen of in je eentje de zinnen even helemaal te verzetten.’ Hij houdt van lekker eten. ‘Ik maak gerechten liefst zelf met verse ingrediënten van het seizoen uit de streek, want ook koken is een manier van ontspannen.’ Verrassend: ‘Toen ik 7 jaar geleden mijn vrouw leerde kennen had ik bijna nog nooit gekookt. Ik at elke dag bij mijn vader. Toen ze mij voor het eerst in een pan liet roeren, stond ik echt raar te kijken.’

Hans de Harder (37)

Arjan Koerts (42)

‘Ergens diep van binnen schuilt er in mij een wereldverbeteraar,’ bekent Hans. ‘Ik probeer te ontdekken wat ik kan doen om onze omgeving een beetje beter te maken.’ Gert-Jan Segers inspireert hem. ‘De manier waarop hij de keuzes van de fractie uitlegt en zijn persoonlijke worstelingen beschrijft, is precies wat ik van een christen in de politiek verwacht. Hij is betrouwbaar en transparant.’

‘Op mijn manier een bijdrage leveren aan het mooier maken van onze leefomgeving,’ dat beweegt Arjan. ‘En het verbeteren van de omstandigheden van mensen die minder goed voor hun belangen kunnen opkomen.’ Hij heeft geen voorbeeld. ‘De verhalen van ‘gewone mensen’ spreken mij het meest aan.’

Bunschoten-Spakenburg

‘Ik heb ruim tien jaar met veel plezier in Nijmegen gewoond, maar ben nu weer terug. De provincie Utrecht is mijn thuis.’ De haven van Spakenburg is zijn favoriete plekje. ‘Veel van het dorp komt daar samen en het voetbalveld is op een steenworp afstand.’ Daar zit zijn ontspanning. ‘Op zaterdag met mijn vader naar het voetbalveld en op zondag naar de kerk en ontspannen met mijn gezin. Dat zijn de momenten waarop ik mijn gedachten kan verzetten.’ Wat bijna niemand weet is dat Hans gek is op televisieprogramma’s van Omroep Max. ‘Ik word heel blij van ‘Heel Holland bakt’, ‘We zijn er bijna’ en ‘Bed & breakfast’. Desnoods neem ik het op.’

Veenendaal

Kees de Heer (61)

Amersfoort

Kees is een man van de natuur. ‘De zorg voor de schepping,’ is wat mij drijft om politiek bezig te zijn. ‘Ik probeer ons rentmeesterschap te vertalen naar de politieke praktijk.’ Wie anders dan Al Gore kan hem daarbij inspireren? ‘De ongemakkelijke waarheid’ is een indrukwekkende film.’ De hobby’s van Kees zijn natuurfotografie, wandelen en fietsen. ‘Onze provincie biedt daarvoor volop ruimte. Overal zijn mooie plekjes te vinden. Het zit dicht op een kluitje. Daar komt bij dat de Onze Lieve Vrouwetoren van Amersfoort het middelpunt van Nederland is.’ Het eten haalt Kees uit de buurt. ‘Schorseneren, pastinaak, palmkool, snijbiet, aardperen. Ik kan genieten van eeuwenoude groenten, die we via een abonnement op een streekkrat in huis halen.’ De muzikale voorkeur van Kees varieert van Johan Sebastian Bach tot John Rutter. ‘Ik kan eindeloos genieten van eeuwenoude cantates en moderne Engelse koormuziek.’

Utrecht is een provincie die alles heeft. ‘Van levendige steden tot stille natuurgebieden.’ Dat brengt Arjan bij het mooiste plekje van de regio. ‘Dat is ‘De Groene Grens’ bij Veenendaal. Het is een prachtig waterrijk gebied, dat de laatste jaren toegankelijk is gemaakt voor het publiek.’ Het boek ‘Een leefregel voor beginners’ van Wil Derkse inspireert hem. ‘Ik kijk daardoor anders naar het geloof en de plek die het heeft in mijn dagelijks leven.’ Arjan is enthousiast over Nederlandstalige muziek. ‘Ik luister graag naar een band als Bløf met hun vaak onnavolgbare teksten. Daar kan je heerlijk je eigen verhaal bij bedenken.’ Hij heeft radioprogramma’s gemaakt voor Bingo FM, de stadszender van Utrecht. Ik deed vooral interviews met Utrechters die iets voor hun stad betekenen.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

17

ADVERTENTIE

ADVERTENTIE

Circulair natuurbeheer

Duurzame vergaderlocatie Persoonlijke aandacht Vergaderen in een groene oase Conferenties Teamsessies en teambuilding Familie bijeenkomsten en vieringen Eerlijke voeding van het land Biologische keuken Persoonlijke aandacht

Burger&Boer

Stad&Platteland

Creator&Creatie

Voor informatie kijk op: www.eemlandhoeve.nl of email: info@eemlandhoeve.nl

Bisschopsweg 7 3752 LK Bunschoten T: 033-2999200 E: info@eemlandhoeve.nl W: www.eemlandhoeve.nl

De overeenkomst tussen

Gert-Jan Segers en André Rieu ‘Hij is een ambassadeur van de provincie. Een echte Limburger. De ene dag staat hij op het Vrijthof in Maastricht en de volgende dag stapt hij op het vliegtuig naar Rio de Janeiro.’ Gert-Jan Segers kijkt naar de foto van André Rieu.

D

e voorman van de ChristenUnie zit in een Grand Café in het centrum van Amersfoort. Er staat een kop warme koffie voor z’n neus. Daarnaast ligt een omgekeerd stapeltje foto’s. Hij is nieuwsgierig. Wat staat erop? Eén voor één draait hij de foto’s om.

Eindhoven De eerste foto lijkt hem te verrassen. ‘PSV,’ glundert Gert-Jan. De club wordt door veel mensen nog steeds een provinciaal clubje genoemd. ‘Het is geen Amsterdam of Rotterdam, maar

Eindhoven. Dat is de reden. Er heerst een familiesfeer. Als het in Amsterdam even niet loopt, vallen er meteen gaten in de tribunes. Bij PSV niet. Mensen komen er graag terug. Hier voetballen jongens uit de provincie.’ Lachend: ‘Dit magazine verschijnt niet in NoordHolland, toch?’ Dat etiket van een provinciaal clubje vindt Gert-Jan niet negatief. ‘Het verwijst naar de regionale eigenheid.’ Ook Cambuur heeft een speciaal plekje bij Gert-Jan. ‘Ik ben geboren in Lisse en op mijn 8e verhuisd naar Leeuwarden. Dat heeft ervoor gezorgd dat ik

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

21

meer heb met Friesland dan met de Bollenstreek. Ik heb veel familie in de Randstad, dus mijn sociale oriëntatie gaat wel richting het Westen. Nederland is een klein land, maar de regio’s hebben een sterke identiteit. Dat speelt zeker een rol bij de Statenverkiezingen. Buiten de Randstad spreekt de provincie het meest tot de verbeelding. Mensen identificeren zich ermee.’

Ilse de Lange Gert-Jan pakt de tweede foto van tafel. ‘Dat is Ilse de Lange.’ Hij associeert haar met het oosten van het land. ‘Het afgelopen weekend heb ik in Holten doorgebracht. Daar is het noaberschap nog volop aanwezig. Dat is mooi. Wij kunnen als overheid beleid maken, maar zonder het sociaal kapitaal in de regio komen we geen steek verder. Dat is goud waard. Daar kun je op bouwen.’ Ilse de Lange zit al heel lang in het vak. Ze vernieuwt voortdurend en heeft ervoor geknokt om door te breken in Amerika. Ondertussen is ze heel gewoon gebleven. ‘Dat is ook typerend voor de regio. Neem kernen als Staphorst en Urk, maar ook Barneveld en Bunschoten. Er zitten internationaal opererende bedrijven met sterke regionale wortels. Voor een deal zijn maar weinig woorden nodig. Morgen of overmorgen kom je elkaar weer tegen. Vertrouwen en ondernemerschap gaan hand in hand. Dat is een economische

‘Als je onwrikbaar en nukkig in je eigen gelijk blijft hangen, dan sta je aan de kant’ 22

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

Muziek brengt je naar je ziel, naar wat jou raakt

aanjager. Misschien zijn de ondernemers in de regio wel een beetje vrijgevochten. Loop ze als overheid vooral niet voor de voeten. Ze regelen het zelf wel. Dat is de kwaliteit van de regio.’

Groningen ‘Ik heb meegedaan aan de Nationale Bijbelquiz en toen stond ik tegenover hem in de finale.’ Gert-Jan staart naar de derde foto. ‘Henk Helmantel, een beminnelijke en eigenzinnige man. Hij maakt prachtige schilderijen. Een echte Groninger, die zeer verbonden is met zijn provincie. Die herkenbare Groningse mentaliteit maakt hem ook aantrekkelijk voor anderen.’ Helmantel heeft in z’n werk veel oog voor detail. ‘Ik moet mij vaak richten op de hoofdlijnen, maar soms zijn het juist de details die het startpunt zijn voor iets groots. Samen met Jan Slagter van Omroep Max en Manon Vanderkaa

‘Nederland is een klein land, maar de regio’s hebben een sterke identiteit’ van KBO/PCOB hebben we het manifest Waardig Ouder Worden gepresenteerd. Dat is in het hele land omarmd. Hoe kunnen we er samen voor zorgen dat mensen niet vereenzamen? Het heeft een plek gekregen in het regeerakkoord en in een heleboel lokale akkoorden. Dat is begonnen met het kleine en soms heel aangrijpende verhaal van enkelingen. Die verhalen lieten mij niet meer los.’

Nukkig en onwrikbaar Bij de vierde foto verschijnt er een vraagteken op het gezicht van Gert-Jan. ‘Is dat Jan Raas of Gerrie Knetemann?’ Het is de Zeeuw uit ’s Heerenhoek. ‘Ik heb meer met voetbal, maar heb wel iets meegekregen van het hoekige karakter van Raas, onwrikbaar en op het nukkige af. Dat zou mij in de politiek niet ver brengen. Als je op die manier in je eigen gelijk blijft hangen, dan sta je aan de kant. Ik heb me verzet tegen het faciliteren van zelfdoding bij ouderen. Daar ga ik niet aan meewerken. Toen voer er iets in mij van onwrikbaarheid. Maar dan ga ik niet met de armen over elkaar in een hoekje zitten. Wat is ons alternatief?’ ‘Dietrich Bonhoeffer, een verzetsman uit de Tweede Wereldoorlog, is een van mijn helden. Hij zei: ‘Iets doen is beter dan niets doen’. Als de ChristenUnie ervoor kiest om langs de kant te staan in gemeenten of provincies, dan zijn we ook verantwoordelijk voor wat er gebeurt door onze afwezigheid. Het zit in het DNA van onze partij om verantwoordelijkheid te dragen. Dat wordt schaars in ons land. Mensen nestelen zich steeds vaker in hun eigen gelijk.

Dat zie je bij Denk en de Partij voor de Dieren en ook bij Forum voor Democratie en PVV. Dat helpt ons niet verder. Wij zijn bereid om uit onze comfortzone te stappen en verantwoordelijkheid te dragen. Dat is niet makkelijk, maar wel heel hard nodig in het versplinterde politieke landschap.’

André Rieu ‘Dat is André Rieu op het Vrijthof in Maastricht. Ik kom dolgraag in Limburg. Als wij er een weekend tussenuit gaan, weet Rianne wat mijn voorkeur heeft. André Rieu is ook weer zo’n ambassadeur van de provincie die z’n vleugels internationaal uitspreidt. Hij speelt eerste viool, maar als onderdeel van een team. Dat herken ik. Het gaat om de gezamenlijkheid en de interactie met het publiek. Het is een van mijn mooiste ervaringen dat wij ons werk doen met een echt team. In Den Haag en in afstemming met mensen in gemeenten en provincies. Daar geniet ik van.’ Wat is de overeenkomst tussen Gert-Jan Segers en André Rieu? ‘Muziek brengt je naar je ziel, naar wat jou raakt. Muziek is in staat om onze diepste motieven naar boven te halen. Dat is voor vertegenwoordigers van de ChristenUnie heel belangrijk. Wat bezielt je? Voor wie doe je dit? Dat helpt je om koers te houden en om je te verantwoorden. Dat moeten we altijd blijven doen. Wij moeten geen kille bestuurders, geen beroepsbestuurders worden. Wij moeten mensen met een warm kloppend hart zijn, die aan politiek doen in navolging van Jezus en met het oog op de naaste.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

23

ADVERTENTIES

S C H I P P E R & O O S T E RW I J K partners in communicatie

Meer vertrouwen, minder weerstand In een publieke functie is de manier waarop je communiceert bepalend voor het vertrouwen dat mensen in je stellen. Om resultaat te boeken moet je vertrouwen winnen en weerstanden wegnemen. Verbinden. Hoe doe je dat? Schipper & Oosterwijk coacht en traint colleges en fracties, raadsleden en wethouders in authentiek en effectief communiceren. Dat helpt om zonder trucjes en op een geloofwaardige manier je doelen te bereiken. Kijk wat schipperenoosterwijk.nl voor jouw persoonlijke groei kan betekenen

ADVERTENTIES

Als problemen zich opstapelen... kun jij van betekenis zijn

Achter elke voordeur gaat weleens iets mis. Maar achter sommige stapelen de problemen zich wel heel hoog op. Jouw helpende handen kunnen daar het begin van de verandering zijn. Als jij je een dag vrijwillig wilt inzetten voor een ander samen met je vriendengroep, collega’s of gezin. Present weet waar je het hardst nodig bent. En zorgt voor alle voorbereiding en nazorg. Het wordt een dag anders dan alle andere. Dus wat houdt je tegen? Wil je weten wat jij kunt doen? Kijk op www.stichtingpresent.nl GEZOCHT: • Eenmalige vrijwilligers • Vrijwillige groepenbegeleiders • Trainees Maatschappelijke diensttijd (15-30 jaar)

stichting

Nederlandse wijn? Verrassend goed!

De Apostelhoeve

Het begon allemaal op de Apostelhoeve, een van de grootste wijndomeinen in Nederland. In 1970 keerden de wijnranken na eeuwen weer terug op de hellingen van de Louwberg in de buurt van Maastricht. Er worden inmiddels prachtige witte wijnen van klassieke druivenrassen gemaakt. Maar daar is het niet bij gebleven.

K FOTO: MAAIKE PETRI

an er wijn gemaakt worden in ons koude kikkerland? Het is amper te geloven, maar toch is het waar. Steeds meer mensen kiezen bewust voor voedsel uit de buurt. Groente en fruit uit eigen tuin en eieren en kaas van de boer om de hoek. Waarom zou je dan ook geen wijn uit je eigen provincie drinken? Het kan bijna overal in Nederland. Dat heeft niets te maken met de warme zomer van 2018. De Nederlandse wijnboeren timmeren al jarenlang aan de weg, maar door de

lange en droge zomer is er wel meer aandacht voor wijn van eigen bodem gekomen. De wijnproductie zal pakweg 20% groter zijn dan in eerdere jaren. Dat is goed nieuws voor iedereen die nu ook wel eens wil proeven hoe ‘onze’ wijn smaakt.

Limburg is koploper Koen van der Plas is sommelier. Dat betekent dat hij de wijnen uitzoekt bij de gerechten die ‘zijn’ restaurant serveert. Koen werkt in toprestaurant Inter Scaldes in het Zeeuwse Kruiningen. Hij doorkruiste alle provincies in zijn speurtocht naar goede wijnen. ‘Als je ziet waar we nu staan, dan telt

een aantal wijnen al internationaal mee. Ik denk dat Nederland over een jaar of tien een serieuze speler is op het gebied van kwaliteitswijnen.’ Dat heeft hem verrast. ‘Er zijn dertig wijnen die ik zonder gêne kan schenken.’ Limburg is de koploper, maar ook in andere provincies ontdekte hij bijzondere wijnen. ‘Ik wist dat we wijnen gingen vinden die we niet zouden verwachten, maar dat in de blindproeverij de Brûswyn van De Frysling in Twijzel als beste uit de bus kwam, is een groot compliment. Het laat de potentie van Nederlandse wijn zien.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

27

Op de toekomst Op de glooiende hellingen buiten het Gelderse wijndorp Groesbeek ligt de grootste biologische wijngaard van Nederland: Wijnhoeve De Colonjes. Het werk op de wijngaard wordt voor een deel gedaan door stichting ‘Op de toekomst’. Dirk Vreugdenhil helpt hier mensen die psychische problemen hebben gehad bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt.

FOTO: PETRA POSTEMA.

Koninklijke wijn Koen is gecharmeerd van wijn van klassieke druivenrassen, zoals chardonnay en pinot gris. Die wordt vooral in het zuiden van Nederland gemaakt. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan in ons kille klimaat. De druiven zijn amper rijp als het nat en koud wordt. Dan kan de schimmel zomaar roet in het eten gooien. Toch wagen ze het erop. ‘Het lijkt hier heel erg op de Bourgogne,’ stelt Jules Nijst van Domein De Wijngaardsberg in Ulestraten. Hij was de eerste die chardonnay produceerde. ‘Ik wist dat het moeilijk zou worden, maar ik wilde die stokken hier hebben staan.’

nne

Chateau Neerca

Van de klassieke druivenrassen gedijen de witte druiven het best in Nederland. Dat is ook het Koninklijk Huis opgevallen. ‘Mijn riesling is geschonken tijdens het huwelijk van koning Willem-Alexander en koningin Máxima,’ vertelt Math Bollen van Hoeve Nekum in Maastricht trots. ‘Dat konden we toen niet aan de grote klok hangen, maar volgens de cateraar was de riesling goed bevallen.’

Blind proeven De klassieke rode wijn die in Nederland gemaakt wordt is de pinot noir. Harry Vorselen van Wijngoed Thorn maakt ook vooral witte wijnen, maar toch is de pinot noir zijn parade-

Le Coq Frisé ‘Ik denk dat Nederland over een jaar of tien een serieuze speler is op het gebied van kwaliteitswijnen’

Wijnboeken Drie boeken die nog veel meer vertellen over wijn van eigen bodem: Wijn en spijs uit Nederland Koen van der Plas, Etienne Verhoeff en Maaike Petri Sommelier Koen van der Plas vroeg zich af of Nederlandse wijn inmiddels volwassen genoeg is om gastronomisch in te zetten. Wijn van eigen bodem Mariëlla Beukers en Irene de Vette Alles wat je altijd al wilde weten over Nederlandse wijn. Wat kun je ervan verwachten en waar kun je het kopen? Wijn van Nederlandse bodem Stan Beurskens, Denise Maljers en Geert-Jan Vis Hoe goed gaat het met onze wijn? Kunnen we de smaak van de bodem, de invloed van terroir in Nederlandse wijn proeven?

paardje. ‘Het is een lastige druif, maar dat is juist de uitdaging.’ De pinot noir vraagt veel aandacht en is schimmelgevoelig. Koen van der Plas presenteerde zijn collega’s tijdens een blinde proeverij een pinot noir van Wijngoed Thorn. Ze hadden niet in de gaten dat het een Nederlandse wijn was.

de ‘klassieke’ en ‘nieuwe’ rassen. Ik vind dat ik daarvoor op de bres moet springen.’ De dornfelder kwam in 1972 op de markt en wordt tot de klassieke rassen gerekend, terwijl de johanniter uit 1975 dat niet is. Het gaat erom dat je goede wijn maakt, dat is het allerbelangrijkste.’

De wijnen van klassieke druivenrassen verkopen goed, omdat de namen bekend zijn. Iedereen heeft wel eens een chardonnay gedronken. Maar hoe zit dat met johanniter, monarch of regent? Dat zijn nieuwe rassen die niemand kent. Onbekend maakt onbemind. Stan Beurskens, de Nederlandse ‘wijnprofessor’ en eigenaar van Wijngaard Sint Martinus vindt dat niet terecht. ‘Er is geen verschil tussen

Er zijn in Nederland ongeveer 150 professionele wijnboeren. Samen produceren ze pakweg 1 miljoen flessen wijn. De KLM trakteert zijn passagiers onder andere op de wijn van De Kleine Schorre in Zeeland. Dat is veelzeggend. Er zijn ook in Nederland goede en slechte wijnmakers, maar steeds meer domeinen klimmen naar grote hoogten.

Route des vins Er is een heuse wijnroute langs de wijngaarden in Nederlands en Belgisch Limburg. De meeste wijngaarden zijn te bezoeken. De routekaart vermeldt ook terrassen waar Limburgse wijn geschonken wordt en restaurants waar geslaagde wijn- en spijscombinaties gepresenteerd worden. De Limburgse variant op de bekende Route des vins helpt je om de wereld van de Limburgse wijn te ontdekken. Meer informatie: www.routedesvins.nl.

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

29

Carola Schouten ’ l e zi n e t r a h t e m rk

‘Ik doe mijn we

De grote deuren van de artiesteningang gaan omhoog. De auto van de minister rijdt voorzichtig naar binnen. Het is een drukke dag voor Carola Schouten. Ze is amper uitgestapt of wordt al meegenomen naar een donker plekje achter de coulissen. In de zaal wachten 1100 jonge boeren op een speech van hun minister. Ze heeft goed nieuws!

A

grifirm is een coöperatie van meer dan 10.000 Nederlandse veehouders en telers. In theater Orpheus in Apeldoorn belegt de organisatie in de eerste werkweek van januari de jaarlijkse jongerendag. ‘We zijn blij dat de minister er is, want haar voorgangers lieten het nogal eens afweten vanwege het kerstreces.’ Carola Schouten moet nog even wachten. Dat is ook voor een minister spannend. ‘Podiumvrees is een groot woord, maar ik moet me altijd wel even focussen. Ik probeer meestal even om een hoekje te kijken. Hoe ziet de zaal eruit? Meestal krijg ik een speech mee, maar deze keer wil ik het uit m’n hoofd doen. Ik wil de jonge boeren in de ogen kijken.’

30

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

FOTO’S: MARNIX KLOOSTER

‘In mijn rol moet ik ook beslissingen nemen die boeren niet begrijpen. Dat hoort bij mijn ambt’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

31

Carola vindt het maar niks om op een afstandje te staan: ‘Ik kom tussen jullie in staan.’

Levenswerk Dan kondigt dagvoorzitter Angelique Krüger de minister aan. Carola komt uit het duister van de coulissen tevoorschijn. De boeren verwelkomen haar met een warm applaus. De minister knippert even met haar ogen. Dan vertelt ze dat het kabinet 75 miljoen euro beschikbaar stelt voor een garantiefonds voor bedrijfsovernames door jonge boeren. ‘Met die regeling moet het voor financiers aantrekkelijker worden om leningen te verstrekken aan jonge boeren die het bedrijf van hun ouders overnemen.’ Dat besluit komt niet uit de lucht vallen. ‘Ik heb veel gesprekken gevoerd met jonge boeren die overwegen het bedrijf van hun ouders over te nemen. Dat was voor mij een eyeopener. Het heeft veel impact als je zegt dat je het anders gaat doen. ‘Hebben wij het dan niet goed gedaan?’ Het bedrijf van je ouders is hun levenswerk en het zit soms al generaties lang in de familie. Dat gaat veel verder dan zomaar een bedrijfsovername. Het raakt ook de relatie met je ouders. Er komen allerlei sociaal-emotionele zaken om de hoek

32

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

kijken.’ Daarom trekt de minister ook geld uit voor coaches om de jonge boeren te begeleiden.

Hart en ziel Na haar speech gaat de minister op het podium met jonge boeren in gesprek over hun toekomst. Ze vindt het maar niks om op een afstandje te staan. ‘Ik kom tussen jullie in staan.’ Het is typerend voor haar. Carola Schouten staat bekend als een betrokken minister en ze geniet veel vertrouwen. ‘Ik kan mijn werk niet anders doen dan met hart en ziel. Het is geen kunstje. Dat zou ik niet volhouden. Binnen de ChristenUnie halen wij niet allerlei capriolen uit om niet onder te sneeuwen, maar wij proberen elkaar wel scherp te houden. Doen we nog de goede dingen voor de mensen?’ Soms praat ze in de wij-vorm over de uitdagingen waar jonge boeren voor staan. ‘Dat doe ik niet bewust. Ik ben weliswaar een boerendochter, maar gebruik dat zelf niet. In mijn rol moet ik ook beslissingen nemen die boeren niet begrijpen. Dat hoort bij mijn ambt. Ik

Spannend Carola Schouten kijkt met spanning uit naar de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen. ‘Ik werk intensief samen met de provincies, bijvoorbeeld bij het behalen van natuurdoelen en de sanering van de varkenshouderij. Met wie mag ik na de verkiezingen samenwerken? Dat vind ik best een spannende vraag.’

‘Buitenlandse delegaties willen graag met ons over landbouw praten’ van medewerkers naar een klein podium en spreekt hen toe. Het doet de mensen zichtbaar goed dat de minister hen een hart onder de riem steekt. Ze maakt een praatje met medewerkers en luistert mee met een paar telefoongesprekken met boeren. ‘Dit is belangrijk voor mij. Ik wil horen wat hun ervaringen zijn. Beleid maak je niet vanuit een kamer in Den Haag. Daar moet je ervaringen vanuit de praktijk bij betrekken. Hoe pakt het uit? Dat moet je meenemen bij de nieuwe plannen die je ontwikkelt.’

Handelsgeest

ga dat niet uit de weg, maar moeilijke keuzes blijven moeilijke keuzes. Ik ben niet van steen. Het komt erop aan dat je duidelijk motiveert waarom je dingen doet. Draai er niet omheen.’

Persoonlijke overtuiging Na pakweg een uur stapt de minister weer in de auto. De volgende bestemming is de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in Assen. ‘De melkproductie moet naar beneden. Daarom hebben we fosfaatrechten uitgegeven. Er zijn boeren die meer produceren dan op grond van de hun toegekende fosfaatrechten is toegestaan. Soms komen ze hierdoor in grote problemen. De mensen bij de RVO spreken hen. Dat zijn vaak heel emotionele gesprekken. Zij moeten daar elke dag mee dealen. Daar wil ik ze voor bedanken. Hoe anderen dat doen weet ik niet, maar dat is mijn persoonlijke overtuiging.’ De medewerkers van de RVO hebben pas een paar uur voor haar komst gehoord dat de minister komt. Het maakt nogal wat los. Carola loopt door een haag

Pakweg drie uur later stapt de minister in Rotterdam aan boord van een schip voor een ontmoeting met premier Shinzo Abe van Japan. ‘Landbouw is een heel internationale portefeuille,’ legt Carola uit. ‘Nederland is goed in landbouw. Een klein land, dat veel produceert. Andere landen willen weten hoe wij dat doen.’ Bij de ontmoeting in de Rotterdamse haven zijn ook minister-president Mark Rutte en minister Hugo de Jonge aanwezig. ‘Het is een plenair gesprek, waarin verschillende onderwerpen aan de orde komen. Het gaat over klimaat en volksgezondheid, over digitalisering en landbouw. Ik zit in de buurt van de Japanse minister van landbouw.’ ‘Buitenlandse delegaties willen graag met ons over landbouw praten. Onlangs sprak ik de koning van Jordanië. Het lukt daar niet om voldoende voedsel te produceren voor de vluchtelingen die er zijn. Dat heeft alles te maken met het klimaat. Onze kennis van kassenbouw kan hen helpen. Het is voor ons heel vanzelfsprekend dat er voldoende voedsel is, maar in veel andere landen is dat beslist niet zo. Mooi dat wij daar met onze kennis en kunde en handelsgeest iets in kunnen betekenen.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

33

ADVERTENTIES

(arr. M. Mans)

5. Ik wil zingen van mijn Heiland

‘Het is Pasen, omdat het Kerst was. Het is Pasen, omdat het Passie was. Het is Pasen! En daarom wil ik zingen en spelen van mijn Heiland!’

(arr. J.M. Mans) The Martin Mans Formation & Band CD Liefdeslied ER122416

bestel jouw

4. To my Father's house (arr. J.M. Mans) Vocalgroup VOICE o.l.v. Martin Mans, Strijkersensemble Piano: Mark Brandwijk CD Fly with me WPR140524

gratis paas-cd Martin Mans en anderen

3. He never said a mumbeling word (J.S. Bach)

2. O Haupt voll Blut und Wunden (T. Fettke)

1. Calvary's Love

Het paasverhaal verteld vanuit de Psalmen Deze cd brengt het Martin Mans en anderen

bijzondere verhaal van Pasen dichtbij, met eeuwenoude woorden en bekende melodieën in een eigentijdse uitvoering. Om

bestel

GRATIS

(T.W.V. € 9,95)

zelf van te genieten of om weg te geven.

bestel je cd op www.daarompasen.nl

Lees Petrus gratis! Het kwartaalmagazine Petrus vertelt hoe mensen in de kerk geloof, hoop en liefde vinden. In Petrus staan kleine en grote verhalen over mensen en lokale protestantse kerken in heel Nederland. GELOOF, HOOP EN LIEFDE IN DE PROTESTANTSE

KERK

HENK DE VELDE

Er ís geen weg, zegt de onverschrokken zeezeiler tegen de dominees Visser&Visser

DE KERK, WAT HÉB JE ERAAN?

Wietske ging weer in zichzelf geloven

GEEN GELD, TOCH BOODSCHAPPE N

In Almere kan het in de sociale supermarkt

№ 1 | JANUARI 2018

Voor een gratis abonnement: ga naar www.petrusmagazine.nl

ADVERTENTIES

Gaat u het zelf uitzoeken en vergelijken.... of zal ik dit voor u doen?

Altijd een scherpe rente

100% onafhankelijk hypotheekadvies. Bel voor een informatieve en vrijblijvende afspraak: 0345-63 00 63

Uitgebreid assortiment

Leerdam

Wim van der Mijden Meent 12 4141 AC Leerdam info@hypotheekcompanyleerdam.nl

Koen van der Plas daagde chef Sidney Schutte van Librije’s Zusje in Amsterdam uit om een topgerecht te maken bij de Linge Rood van het Betuws Wijndomein. Hier is het recept. Nederlandser kan het niet. Producten uit de provincie. Durf je het aan om de uitdaging op te pakken?

Recept Wijn en spijs

Voor 4 personen

Bereidingswijze

Melkkoe

Merg | Spoel de merg goed schoon met koud water of tot ie blank wegtrekt. Zout het licht en zet het een avondje weg. Vervolgens de merg zacht opwarmen en in plakken van 4 mm snijden met de mandoline. Lauwwarm serveren.

800 gr ribstuk melkkoe, goed met vet gemarmerd zoutvlokken

Kruidenzwam | Snijd de kruidenzwam met een mandoline in dunne plakjes van 2 mm. Leg ze in olie van de ansjovis.

Merg 100 gr rundermerg zout

Knolselderij | Rooster de knolselderij op de Green Egg tot deze helemaal gaar is. Pel de knolselderij en snijd in stukken van 3 x 5 cm.

Knolselderij

Ansjoviscrème | Voeg de mayonaise, yoghurt en ansjovis samen in een kom. Draai er crème van met een mixer. Wrijf de crème door een fijne zeef en maak af met zwarte peper. Vul de cocktailuitjes met de ansjoviscrème.

1 knolselderij

Kruidenzwam 100 gr minikruidenzwam ansjovisolie

Melkkoe | Bak het ribstuk medium rare en laat het vlees rusten. Trancheer het vlees en bestrooi met zoutvlokken. Serveer een beetje rundvleesjus bij het gerecht.

Uitjes met ansjoviscrème

Tips

150 gr mayonaise 25 gr gezouten ansjovis 25 gr yoghurt zwarte peper, gemalen 50 gr cocktailuitjes (in zuur)

De rode cuvée van het Betuws Wijndomein geeft Sidney Schutte als suggestie bij dit ribstuk van de melkkoe. Steek het merg uit met een steker, zodat alle plakjes dezelfde vorm hebben. Maak net als op de foto een mooie compositie van de garnituren, merg, knolselderij, cocktailuitjes en kruidenzwam.

Garnering 200 ml runderjus (sterk)

Met dank aan: Wijn & Spijs uit Nederland, Koen van der Plas

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

37

‘Ik wil jullie door vier brillen laten kijken naar het Baarnse bos’

Hij staat al op zijn post, recht tegenover Paleis Soestdijk. Er staan acht auto’s en één fiets op het parkeerterrein. Kees de Heer staat bij de fiets. Hij heeft een enorme rugzak bij zich. Wat zou daar allemaal inzitten? 38

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

‘I

k maak van excursies in het kader van cultuur en natuur ook maar meteen een politieke excursie, want op elke straathoek kun je iets vertellen over de provincie. Hier staan drie borden met het naamkaartje van de Provincie Utrecht erop.’ Kees loopt naar een informatiepaneel. Hij moet hard praten om boven het geraas van de auto’s die over de Amsterdamsestraatweg rijden uit te komen. ‘De provincie is hier verantwoordelijk voor de verkeersveiligheid,’ zegt Kees. Hij kijkt naar de overkant en wijst op de drukke weg. ‘Bezoekers van het paleis moeten straks aan die kant van de weg en aan deze kant zijn, maar er is geen oversteekplaats.’ De ChristenUnie heeft dat 6 jaar geleden al aangekaart, maar de gedeputeerde vond het te vroeg. Kees baalt ervan. ‘In een gesprek met de gemeenteraadsfractie van Baarn kwam het een poosje geleden opnieuw aan de orde. Ik maak nu vragen voor het provinciebestuur klaar. Hoe zit het? Gaat er nog iets gebeuren?’

Fietspaden Bij het informatiepaneel staat Kees even stil. ‘Dit is een van de poorten van de Utrechtse Heuvelrug. Hier kunnen mensen hun fietstocht starten.’ Dankzij de ChristenUnie ligt er een prachtige infrastructuur van fietspaden en komt er ook een fraai netwerk van wandelroutes. Kees haalt de enorme rugzak van zijn schouders en zet hem op de grond. Hij haalt er een paar kaarten en vier kolossale brillen uit. ‘Ik wil jullie door vier brillen laten kijken naar het Baarnse Bos.’ Het is de methode waarmee Kees zijn gevolg wil leren om het landschap te lezen. Elke bril staat voor een aandachtsgebied: natuur, cultuur, bodem en patronen of structuren in het landschap. ‘Ik bied vier excursies

‘ Dit is een van de poorten van de Utrechtse Heuvelrug. Hier kunnen mensen hun fietstocht starten’ in één. Natuurmensen vertellen alleen over planten en dieren. Historische kringen alleen over oude gebouwen. Maar om het landschap te beoordelen, heb je vier brillen nodig.’

Baldadig geraas Nu stapt Kees echt het bos in. ‘Kennen jullie het reglement?’ Hij vertraagt zijn tred en kijkt om. ‘Ik zal een paar belangrijke passages voorlezen.’ Kees haalt een tablet uit de rugzak. ‘Indien u koninklijke wandelaars ontmoet, dient u zich zoveel mogelijk langs de zijpaden te verwijderen.’ Het is ook verboden om ‘door blikken van nieuwsgierigheid hinderlijk te zijn’ of ‘baldadig geraas te maken.’ Het reglement dateert uit 1898, toen koningin Emma op het paleis woonde. Even verderop staat Kees weer stil. ‘Dit is één van de mooiste plekjes van het landschap. Wat is dit?’ De groep kijkt tegen een tunneltje van bomen aan. ‘Het is een loofgang of in deftig Frans een berceau. De huid van arme mensen kleurde buiten wat donkerder in de zon. De adel wilde wit blijven en moest dus voortdurend in de schaduw lopen.’ De provincie heeft meebetaald aan de ‘restauratie’ van de loofgang.

Nationaal museum

Kees een stukje verderop. Gelukkig was er nog een oude kaart uit 1758. Kees tovert hem tevoorschijn. ‘Hier zie je kleine vijver in de vorm van een klaverblad.’ Dankzij de kaart kon de vijver in oude glorie worden hersteld. Er staat nu om de vijver heen weer een kring van lindebomen en een haag van beuken. ‘Deze en andere vijvers hadden een plek in de prachtige lanenstructuur van het Baarnse Bos, die nu weer zichtbaar is gemaakt.’ Het einde van de excursie nadert. ‘Toen het paleis in de verkoop ging heeft de provincie gezegd: ‘Zorg dat het toegankelijk blijft voor het publiek.’ Er was een idee om er een nationaal museum voor tuin- en landschapscultuur van te maken. Waarom? Het park aan de overkant is een mooi voorbeeld van de Engelse stijl en dit is een exponent van de Franse stijl. Die twee kun je mooi tegenover elkaar zetten. Het is niet doorgegaan.’ Maar met de vier kolossale brillen van Kees is er genoeg te beleven in het Baarnse Bos.

Paleis Soestdijk Het paleis aan de Amsterdamsestraatweg in Baarn is genoemd naar de Soestdijk. Vanaf 1937 was het de residentie van prinses en later koningin Juliana. In haar regeer­ periode maakt de koninklijke familie vooral gebruik van Paleis Soestdijk en Paleis Het Loo. Het paleis aan de Amsterdamsestraatweg werd vooral bekend door het jaarlijkse defilé op Koninginnedag.

‘Dit was nog niet zo lang geleden een ronde plas met zandige oevers,’ vertelt

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

39

‘Niet alle botters kwamen terug…’ Hans de Harder is een echte Spakenburger. Een man met een rood hart. Hij staat op de kop van de oude haven en kijkt naar de botters. ‘Dit is Spakenburg. Ik kan me niet voorstellen dat dit plekje er niet is. Het is onlosmakelijk verbonden met de identiteit van mijn dorp.’

D

e haven is zelfs museumhaven. ‘Daar horen de botters en de timmerwerf en de visafslag allemaal bij.’ Een stichting houdt zich bezig met het behoud van de haven. Hans is trots op de deze plek. ‘Dit is de haven met de meeste historische schepen van Nederland en de timmerwerf is nog steeds in gebruik.’

Vissersdorp Er is veel bedrijvigheid rond de haven. Ook op een koude dag als vandaag. Hans loopt binnen bij Cho & Co voor een warme kop koffie. ‘Bunschoten is de enige gemeente met een oude Zuiderzeehaven. Dat wordt in mijn beleving door de provincie niet op waarde geschat. Dit lijkt me een belangrijk cultureel erfgoed, een voorziening van provinciaal belang.’ Hij maakt zich er niet druk om. ‘Het is belangrijk om

40

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

dit plaatje bij het verleden te koesteren. Het vertelt waar we vandaan komen. Er is zoveel vreugde en verdriet geweest door de Zuiderzee. Niet alle botters kwamen terug…’ Er wordt niet meer gevist in Spakenburg, maar het blijft een vissersdorp. ‘Kijk eens hoeveel visauto’s elke dag het dorp uitrijden. De vishandel hoort bij het dorp. Er zijn nog wel meer dorpen in de provincie met dingen waar we zuinig op moeten zijn, zoals Soest met z’n gildefeesten. Daar moet de provincie wel iets mee.’

Harde werkers Een vriendelijke mevrouw zet een kop cappuccino op tafel. ‘Zo, dat is niet zomaar een cappuccino.’ Naast het glaasje water staat een likeurtje met slagroom en liggen twee bonbons. ‘Mijn dochtertje van 7 is vorige week met haar klas nog naar het museum

‘ Harde werkers, die er ook van kunnen genieten met op z’n tijd een borrel’ geweest. Daar maken kinderen kennis met de geschiedenis van ons dorp. Het verklaart onze mentaliteit. Toen de Zuiderzee op slot ging, kon er niet meer gevist worden. Toen kwam de ondernemerszin boven. Harde werkers, die er ook van kunnen genieten met op z’n tijd een borrel.’ Kleine museums zoals dat in Spakenburg hebben het soms moeilijk. ‘Daar zou de provincie zich druk om moeten maken,’ vindt Hans. ‘Die musea vertellen verhalen die we niet mogen

Hans

Rood en blauw De Derby van Spakenburg is de beroemdste derby van het Nederlandse amateurvoetbal. Het gaat om de wedstrijd tussen IJsselmeer­ vogels en SV Spakenburg. Sinds de oprichting speelden ze in dezelfde klasse. Dat zorgde voor een speciale sfeer, want iedereen in Bunschoten-Spakenburg is wel supporter van de rooien (IJsselmeervogels) of de blauwen (SV Spakenburg), ‘de club van het volk en de vissers’ of ‘de club van de boeren en klerken’.

vergeten. Ze hebben alles te maken met wie wij zijn. Laat elk lid van de Provinciale Staten voor mijn part zo’n museum adopteren, zodat het af en toe de aandacht krijgt die het verdient. Promoot de museums. Dat lijkt me echt iets voor de provincie.’

Rood en blauw Hans staat voor het eerst op een verkiesbare plaats voor de provinciale verkiezingen. ‘Mijn vader heeft 4 jaar in de gemeenteraad gezeten. Hij had altijd bij IJsselmeervogels gekeept en alles gewonnen wat er te winnen viel. Natuurlijk kreeg hij sport in z’n portefeuille. Hij heeft zich beziggehouden met de aanleg van kunstgrasvelden, trainde mee met de clubs. Bij rood én blauw. Hij vond het best pittig. Alle stukken kwamen nog op papier binnen. Als je het serieus doet, kost het ook serieus tijd.’ Hans heeft er ondanks dat veel zin in.

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

41

ADVERTENTIES

onvergetelijke

werkvakantie het hele jaar door DIACONALE WERKVAKANTIES

DIACONALE STEUN

STICHTING HET PASSION

een midweek de handen uit de mouwen voor dak- en thuisloze medemensen die even op adem komen in de Achterhoek. Gegarandeerd onvergetelijk, waardevol, verrijkend en verrassend…..

voor dit unieke project is van harte welkom. We zijn voor een groot gedeelte afhankelijk van giften en collectes. Gegarandeerd zinvol besteed aan onze diaconale doelstelling…..

Tel. 0314 382 462 6999 DD Hummelo info@hetpassion.nl www.hetpassion.nl

…. boek nu via de site of bel

…. word nu donateur

Een goed begin van elke werkdag

De dagelijkse Bijbelpodcast, gratis in je Whatsapp. Een gezamenlijk initiatief van de EO en de IZB. www.eerstdit.nl

Bank NL11 TRIO 078.13.22.618

ADVERTENTIES

Bekijk het eens van de andere krant. Ontdek het verschil in het vernieuwde RD

Nu twee weken gratis Ga naar rd.nl/cu

‘ Er moeten zeker nog 150.000 woningen gebouwd worden’ Henriëtte

44

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

De klinkers in de straten van de binnenstad glimmen. Het regent pijpenstelen. De gezellige omgeving van de gracht heeft zich verstopt achter een grauwsluier, zoals het fraaie stadhuis zich verbergt achter de steigers van de aannemer. ‘Wat een weer,’ zegt Henriëtte Rikkoert.

H

et is net een verzopen katje. ‘Dat doet 10 minuten fietsen vanuit Overvecht.’ Onder haar paraplu door zoekt ze naar een koffietentje. Henriëtte kwam als student naar Utrecht en wil er voorlopig niet meer weg, maar ze ontdekte dat het voor starters niet makkelijk is om een woning te vinden.

Henriëtte ontdekte dat het voor starters niet makkelijk is om een woning in Utrecht te vinden.

‘Ik woonde in een studentenhuis met 5 andere studenten. Dat was echt heel leuk. Ik kreeg die kamer via de studentenvereniging. Als je zelf naar een kamer moet zoeken, is dat veel lastiger.’ Er zijn namelijk nogal wat studenten die een kamer zoeken in de Domstad. ‘Er is de afgelopen jaren gelukkig wel fors ingezet op de bouw van meer studentenwoningen. In Kanaleneiland zijn drie grote woontorens neergezet en zijn kantoren omgevormd tot woningen. Maar de stap erna is voor een student heel moeilijk. Het is voor starters vaak niet te doen om een betaalbare woning te vinden.’ De studenten zijn na hun studie niet meer weg te branden uit Utrecht. Het is een populaire stad. Henriëtte herkent dat. ‘Utrecht ligt heel centraal. Hiervandaan kun je overal naar toe. Er zijn veel voorzieningen. Daar raakte ik als student ook heel snel aan gewend. Als je weggaat uit de stad, moet je dat veelal inleveren.’ Maar de sociale contacten die studenten hebben opgebouwd spelen ook mee. ‘Hier wonen je vrienden. Als je na je studie in de stad blijft, hoef je op een andere plek niet helemaal opnieuw te beginnen.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

45

‘Er zijn nog wel wat mogelijkheden voor binnenstedelijk bouwen, maar de grenzen zijn in zicht’

Dom De Dom van Utrecht is een markante gotische kerk in de binnenstad van Utrecht. De kerk werd in 1254 gebouwd en is gewijd aan Sint-Maarten. In 1580 werd de kerk bestemd voor de protestantse eredienst. De Domtoren is meer dan 112 meter hoog en daarmee de hoogste kerktoren van Nederland. Het is ook nog steeds het hoogste gebouw van Utrecht.

46

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

Overvecht

Koophuis

Er zijn ook starters die buiten Utrecht een plek vinden. ‘De zoektocht begint meestal in een kleine cirkel rond de binnenstad, maar als dat niet lukt wijken mensen uit naar bijvoorbeeld Nieuwegein, Houten of Woudenberg. Dan is het wel belangrijk dat daar voldoende voorzieningen zijn en dat die plaatsen goed per openbaar vervoer bereikbaar zijn.’ Mensen pakken voor kortere afstanden steeds vaker de fiets. ‘Handig met zo’n e-bik. Dat vraagt wel om fietssnelwegen naar de steden en dorpen.’

De cappuccino wordt geserveerd. ‘Dank u wel.’ Henriëtte nipt van de koffie. Daar knapt een mens van op. ‘Na pakweg een jaar of 10 is de fase Utrecht wel voorbij. Dan hebben de starters inmiddels een gezin en gaan ze op zoek naar wat meer ruimte. De stap naar een koophuis is groot. Dat is eigenlijk niet te doen. Leidsche Rijn biedt wel mogelijkheden, maar de prijzen zijn hoog en de woningvoorraad is niet groot.’ Er moeten in de provincie Utrecht nog 150.000 woningen gebouwd worden. Dat is nogal wat. ‘Er zijn nog wel wat mogelijkheden voor binnenstedelijk bouwen, maar de grenzen zijn in zicht.’ Daarom is bouwen buiten de grenzen van het verstedelijkte gebied voor Henriëtte bespreekbaar. Als die nieuwbouw maar goed past bij de schaal van een dorp of stad. ‘Hou dan wel rekening met de groene omgeving. Hoogbouw in de stad kan een oplossing zijn. Er wordt nu in Leidsche Rijn een woontoren gebouwd die hoger is dan de Dom. In Utrecht past dat, maar in de kleinere steden en dorpen eromheen niet.’

Binnen is het warm. De natte jas gaat over de stoel. Henriëtte bestelt een cappuccino. ‘Na mijn studie ben ik in Overvecht terechtgekomen. Daar staan nu veel sociale huurwoningen. Het plan is om er meer vrije sector huurwoningen en koopwoningen neer te zetten. Die diversiteit is goed, maar voor het zover is zijn we 10 jaar verder.’ Het wonen in Overvecht bevalt Henriëtte prima. ‘Als je er eenmaal zit, blijkt het heel goed wonen. Er zijn volkstuintjes en bij mij achter is een park. In de winter is er een ijsbaan, die voor iedereen goed toegankelijk is. Dat verbindt de mensen in de wijk. Die buitenomgeving is heel belangrijk, omdat we allemaal hoog wonen. In het park en op de ijsbaan komen we elkaar tegen.’

Polderen Henriëtte zet haar kopje op tafel. Het is alsof ze heel even in haar kopje kijkt om te checken of het wel helemaal leeg is. Als het aan de kandidaat

‘Mensen pakken voor kortere afstanden steeds vaker de fiets. Handig met zo’n e-bike’

van de ChristenUnie ligt neemt de provincie het initiatief om de woningbouwprogramma’s op elkaar af te stemmen. ‘Gemeenten gaan zelf over het type woningen dat gebouwd wordt, maar dat moet wel aansluiten op de vraag.’ Het past bij de provincie om dat te coördineren. ‘Ik vind het belangrijk dat kleinere gemeenten in dat overleg een gelijkwaardige positie krijgen ten opzichte van de stad, want anders krijgt de stad zomaar het hoogste woord.’ Polderen dus? ‘Ja, dat duurt misschien wat langer, maar het leidt wel tot een beter resultaat.’

E-bike De E-bike is niets nieuws. In 1930 werd er een elektrische fiets ontwikkeld in het Philips Natuurkundig Laboratorium. De fiets werd geproduceerd door Simplex. Op de RAI-tentoonstelling van 1933 schitterde de nieuwe vinding door afwezigheid. Hij werd door deskundigen als een mislukking beschouwd. Door de benzineschaarste leefde de belangstelling in de Tweede Wereldoorlog weer even op, maar het zou nog even duren voor de fiets gemeengoed werd.

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

47

‘Wie gelooft er nu nog dat meer asfalt een oplossing is?’ Nelly de Haan Er rijden 10 miljoen auto’s rond in Nederland. ‘Het loopt helemaal vast op de snelwegen en in de binnensteden,’ concludeert Nelly de Haan. ‘Maar misschien moet het nog veel gekker worden, voordat we de knop omzetten.’

Z

e loopt langs de overvolle fietsenstalling op NS-station Amersfoort-Vathorst. ‘Als het aan ons ligt is de auto niet meer leidend in het mobiliteitsbeleid van de Provincie Utrecht.’ Een gewaagde uitspraak? ‘Nee hoor, wie gelooft er nu nog dat meer asfalt een oplossing is? De reistijden worden alsmaar langer. Het komt erop aan dat de fiets en het openbaar vervoer volwaardige alternatieven worden.’

Slimmer en schoner Nelly realiseert zich dat het zover nog lang niet is. ‘Ik ben heel blij dat er bij ons een auto voor de deur staat.

48

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

Daardoor kan ik gaan en staan waar ik wil. Dat geeft me een gevoel van vrijheid en onafhankelijkheid. Maar als ik eerlijk ben, moet ik toegeven dat het aantal files toeneemt en het verkeer steeds vaker stilstaat.’ Er zijn mensen die een simpele oplossing hebben: ‘Meer auto’s, meer asfalt.’ Nelly gelooft er niet meer in. ‘Het werkt niet.’

ting van 480 miljoen euro gaat er 270 miljoen naar mobiliteit. Niet zo gek, want we staan voor grote uitdagingen. Het openbaar vervoer en de fiets moeten zó interessant worden dat we de auto veel makkelijker laten staan. Daar is nog wel iets voor nodig.’

Schone bussen

Er stopt een bus voor het station. ‘Het verkeer moet slimmer, schoner en zuiniger. Daarom willen wij dat de provincie de schoonste vormen van vervoer leidend maakt in het mobiliteitsbeleid: het openbaar vervoer en de fiets.’ De provincie stopt nu al veel geld in mobiliteit. ‘Op een totale begro-

Er stopt een bus voor de ingang van het station. ‘Het wachten duurt nooit lang, want de bussen rijden hier af en aan.’ Toch moeten er meer bussen op de weg komen om een vanzelfsprekend alternatief voor de auto te worden. ‘En dat moeten schone en stille bussen zijn.’ Nelly lacht: ‘Nee, ik bedoel niet dat de bus wat vaker door

Speed pedelec Een speed pedelec of high speed e-bike is een elektrische fiets met trapondersteuning tot 45 kilometer per uur. Anders gezegd: je kunt met een speed pedelec 45 kilometer per uur fietsen. Om deze snelheid te halen moet je meestal wel flink doortrappen. Net als bij de standaard elektrische fiets is de trapondersteuning elektrisch. Dat betekent dat je te maken hebt met een accu die tijdens de rit stroom verbruikt.

‘ Meer auto’s, meer asfalt.’ Nelly gelooft er niet meer in. ‘Het werkt niet.’ de wasstraat moet rijden. Het moeten elektrische bussen zijn.’ En er moet bij iedereen in de buurt een bushalte zijn. ‘De reistijd van deur tot deur moet korter worden, bijvoorbeeld door voor het laatste stukje van je reis ov-fietsen beschikbaar te stellen.’ De ChristenUnie wil dat het openbaar vervoer en de fiets leidend wordt in het mobiliteitsbeleid van de provincie.

‘Geef fietsers de ruimte door meer fietspaden en ook bredere fietspaden. Er zijn steeds meer mensen die voor het woon-werk verkeer gebruik maken van een e-bike of een speed pedelecs. Die kunnen zeker in de spits op veel trajecten concurreren met de auto. Maak goede fietsverbindingen tussen belangrijke plaatsen zoals Utrecht en Amersfoort, Utrecht en Houten en Utrecht en Woerden.’

Tieners Nelly pakt haar fiets uit de stalling. ‘Zuid-Holland heeft een mooie kaart van de fietssnelwegen gemaakt. Daar moeten wij ook op inzetten. Fietsen is gezond.’ Het is een paar minuutjes fietsen naar huis. ‘Fietsveiligheid is nog wel een aandachtspunt. Het landbouwverkeer rijdt ook over de fietspaden en dat is niet veilig voor de tieners die naar school fietsen. Daar moeten we een oplossing voor vinden.’ Nelly geniet van het debat in de Provinciale Staten over uitdagende onderwerpen. ‘Zeg nooit meer dat provinciale politiek vaag is. Er is bijna niets dat zo dichtbij komt als het debat over je eigen auto en je eigen fiets.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

49

Jeroen van Oort

‘ Niemand vindt het plezierig als de koelkast uitgaat’ 50

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

‘Ik woon hier nog niet zo lang. In onze nieuwe kerk drinken we geen eerlijke koffie,’ begint Jeroen van Oort. ‘Dat snap ik niet. Practice what you preach. Dat labeltje van de koffie maakt het verschil niet, maar het maakt wel uit als koffieboeren worden uitgebuit.’

E

r staat warme pompoensoep op tafel. Jeroen pakt een lepel, maar praat gewoon verder. ‘Paus Franciscus heeft een mooie encycliek geschreven over duurzaamheid en klimaat. Hij staat vol met directe bijbelverwijzingen. Een oud boek krijgt dan meteen weer actuele waarde. Prachtig. Daar kun je mee aan het werk.’

‘ Elk jaar krijg ik pakweg 600 euro van het energiebedrijf’

Energiecoach Hoe zit het nou met het klimaat? Mensen weten niet meer wat ze moeten geloven, maar ze komen er langzaamaan wel achter dat het ze geld gaat kosten. ‘Ik heb 20 zonnepanelen,’ gaat Jeroen verder. ‘Elk jaar krijg ik pakweg 600 euro van het energie­ bedrijf. Ik heb niet alleen gratis stroom, maar wordt er zelfs voor betaald. Draai de zaak dus maar om. Het klimaat is ook iets waar je geld aan kan verdienen.’ Investeringen betalen zich uit. ‘Gisteren zag ik een wijk met allemaal platte daken. Leeg! Er was geen zonne­ paneel te zien. Toen dacht ik: ‘Hoe kan dat nou?’ Stimuleer als provincie dat mensen zonnepanelen aanschaffen. In de stad Utrecht is er nu dankzij de ChristenUnie een energiecoach. Hij adviseert mensen over wat ze zelf kunnen doen en vertelt ook welke financieringsmogelijkheden er zijn.’

Kleine stapjes De soep wordt koud. ‘De politiek moet een voortrekkersrol pakken. Het is niet verstandig om heel ver voor de troepen uit te lopen, maar er moeten wel stappen gezet worden.’ Kansen genoeg om snel winst te boeken, denkt Jeroen. ‘De provincie

Geprezen zijt Gij

Dat is de betekenis van Laudato Si’. Het is de titel van een encycliek van paus Franciscus ‘over de zorg voor ons gemeenschappelijk huis’. Er was niet eerder een paus die een encycliek wijdde aan het milieu. De boodschap? Het is noodzakelijk om Gods schepping te behoeden voor de negatieve gevolgen van menselijk handelen op het milieu. De encycliek is niet alleen gericht aan katholieken, maar aan alle wereldbewoners.

is eigenaar van een aantal geluidswallen. Daar kun je heel goed zonnepanelen op leggen. Doen!’ En windmolens? ‘Maak afspraken over de plaats waar we ze kunnen plaatsen. Niemand vindt het leuk als er zo’n ding in z’n voortuin komt te staan, maar er is ook niemand die het plezierig vindt als z’n koelkast uitgaat.’ Er zijn maar weinig mensen die heil verwachten van de politiek, maar Jeroen gelooft in kleine stapjes. ‘Dat is de logische weg. Revolutie leidt meestal niet tot grootse dingen. Als je iets wilt bereiken, moet je kleine stapjes zetten. Het is niet mogelijk om de wereld van de ene op de andere dag te veranderen. De provincie moet zelf het goede voorbeeld geven.’

Sportschool ‘Duurzaamheid is een groots onderwerp, maar je kunt er ook gewoon zelf mee aan de slag. Een beetje geld is wel handig. Ik heb twee grote regentonnen in de tuin staan. Als het droog is kan ik de tuin sproeien en ondertussen help ik ook nog een beetje mee aan de opvang van water.’ Jeroen is van de praktische tips. Hij heeft er nog een: ‘Koop een aanhangertje voor achter je fiets. Het kost twee tanken benzine en je spaart er honderden tanken mee uit.’ Doen wat je zegt, staat hoog in zijn vaandel. ‘Mensen moeten natuurlijk helemaal zelf weten wat ze doen, maar het is goed voor je portemonnee en voor je gezondheid.’ Hij begint te lachen. ‘Ik hoef niet naar de sportschool aan de overkant van de straat.’ Z’n ogen twinkelen. ‘Het parkeerterrein staat vol. Mensen komen met de auto naar de sportschool om te bewegen. Dat vindt de eigenaar natuurlijk prima.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

51

Mirjam Bikker of Cards?

‘House ’ ! r a a n t e i n k i jk i Nee, daar k

Het is dinsdag 29 januari 2019, een mooie winterdag. Mirjam Bikker loopt over het Plein in Den Haag naar het Binnenhof. Even verderop worden haar collega’s uit de Tweede Kamer opgewacht door journalisten. Komt het kabinet vandaag met een oplossing voor de impasse rond het kinderpardon?

Wie is Mirjam Bikker?

Met haar 36 jaar is Mirjam Bikker een van de jongste leden van de Eerste Kamer. Ze studeerde staats- en bestuursrecht in Utrecht en was zeven jaar gemeenteraadslid in de Domstad. De misstanden in de raamprostitutie werden mede dankzij haar inzet aangepakt. In 2015 werd ze lid van de Eerste Kamer en nu is zij de lijsttrekker van de ChristenUnie. Mirjam is getrouwd en moeder van drie kinderen. Ze woont in Gouda en is lid van de PKN.

D

e ochtendkranten schrijven in chocoladeletters over een dreigende kabinetscrisis. Het is erop of eronder. De spanning is voelbaar. Toch kan Mirjam ongestoord naar het gebouw van de Eerste Kamer lopen.

Re�ectie Elke dinsdag gaat Mirjam naar Den Haag. Dat is de vergaderdag van de Eerste Kamer. ‘Dit is een parttime baan. Het mooie is dat je daarom op veel meer plekken komt dan het Binnenhof. Dat helpt je om een frisse blik te houden.’ De taak van de Eerste Kamer is het toetsen van de wetten die in de Tweede Kamer worden gemaakt. ‘Ik heb geleerd dat we ons voortdurend moeten afvragen wat de impact van wetten is op de mensen in het land. Hoe pakt een besluit in de praktijk uit? Daarbij let ik vooral op de verliezers. Is dit rechtvaardig, barmhartig?’ Wat missen we als de Eerste Kamer er niet zou zijn? ‘Reflectie en heroverweging.’ Dat is geen overbodige luxe in de hectiek van Den Haag, vindt Mirjam. ‘De Tweede Kamer weet dat alle wetten ook nog door ons in de Eerste Kamer

Mirjam: ‘We gaan als gentlemen met elkaar om en laten elkaar uitpraten’

moeten worden bekeken. Ons oordeel zorgt soms voor een correctie op de waan van de dag. Twee weten meer dan een. Belangrijke beslissingen in je leven neem je ook niet in je eentje. Dan vraag je een paar mensen om met je mee te denken. Dat zorgt voor een bezonnen besluit. En dat is ook de betekenis van de Eerste Kamer. Heel waardevol.’

Opa’s en oma’s

Wie kiest de Eerste Kamer? De Tweede Kamer heeft 150 leden en de Eerste Kamer 75. De wetten die de Tweede Kamer maakt, worden getoetst door de Eerste Kamer. Deugt het allemaal wel? De leden van de Eerste

54

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

Kamer worden niet gekozen door de gewone kiezers, maar door de leden van de Provinciale Staten. Dat noemen we een getrapte verkiezing. De uitslag van de Provinciale Staten-

verkiezingen bepaalt dus de samenstelling van de Eerste Kamer. Elke stem telt dubbel. Het is voor een kabinet belangrijk om ook in de Eerste Kamer een meerderheid te hebben.

Mirjam stapt het gebouw van de Eerste Kamer binnen. Het is alsof ze in een andere wereld belandt. De tijd heeft hier stilgestaan. Ze begroet de collega’s die de presentielijst tekenen. Het valt op dat de meesten een stuk ouder en grijzer zijn. ‘Er zijn nogal wat collega’s die een imposante carrière achter de rug hebben, maar het gaat niet om het aantal kantjes van je cv. Hier gaat het om de inhoud. We gaan hoffelijk met elkaar om en laten elkaar uitpraten. Nee, ik ben niet te jong. Het zou toch

‘Ons oordeel zorgt soms voor een correctie op de waan van de dag’ worden. Daar blijf ik me ook in de Eerste Kamer voor inzetten. Het komt er op aan dat je doorzettingsvermogen toont, jaar in jaar uit. Op die manier wil ik dienstbaar zijn.’

jammer zijn als alléén de generatie van opa’s en oma’s beslist over de toekomst van Nederland. Ik vind het juist mooi dat we dat samen doen: ouderen en jongeren.’ In de fractiekamer ontmoet Mirjam haar collega’s Roel Kuiper en Peter Ester en fractiemedewerker Pieter Grinwis. De werkdag begint met de fractievergadering. Het kinderpardon komt ook nog even ter sprake, maar er worden niet veel woorden aan vuil gemaakt. ‘Het komt wel goed,’ zegt Roel Kuiper na een telefoontje met Gert-Jan Segers. Het is de relativerende toon die past bij de bezonnenheid van de senatoren. De leden van de Eerste Kamer laten zich niet gek maken en varen hun eigen koers. ‘Er zijn veel series over politiek, zoals House of Cards. Daarin gaat het meer over het spel dan over de idealen. Daar kijk ik niet naar, want daar kun je zomaar

cynisch van worden. Ik heb echt wel door wat er achter de schermen soms gebeurt, maar politiek draait voor mij niet om spelletjes, maar om idealen. Wij hebben een missie. Wij willen hoop brengen,’ benadrukt Mirjam.

Lange adem Om half twee beginnen de debatten. Mirjam neemt plaats in de groene bankjes. Ze is hier in haar element. ‘Ik ben jurist en vind het leuk om in wetten te duiken. Ik hou van de Grondwet, van de vrijheden die zo beschermd worden.’ Politiek is een zaak van lange adem. ‘In de gemeenteraad van Utrecht heb ik me sterk gemaakt voor de aanpak van mensenhandel: criminelen aanpakken en mensen bevrijden uit de slavernij van de prostitutie. Daar kan ik hier een vervolg aan geven. De wetgeving rond prostitutie en de bestrijding van mensenhandel moet echt verbeterd

Het is misschien wel een kenmerk van de mensen van de ChristenUnie. ‘Wij zullen het altijd opnemen voor mensen in de knel en wij zullen altijd oog hebben voor de schepping. Het verhaal dat ik hier vertel is niet anders dan het verhaal van mijn collega’s op een heleboel andere plekken.’ Dat is goed om te weten voor de buurvrouw van Mirjam. ‘Toen ze hoorde dat ik lijsttrekker werd, reageerde ze heel enthousiast: ‘Wat leuk! Wanneer kan ik op je stemmen?’ Ik moest haar teleurstellen, want de leden van de Eerste Kamer worden niet gekozen door de ‘gewone’ kiezers maar door de leden van de Provinciale Staten.’ De buurvrouw kan met een gerust hart op een collega van Mirjam stemmen.

Geen spelletje Aan het einde van de dag stapt Mirjam weer op de trein naar Gouda. Het is goed gekomen: honderden kinderen mogen na een lange periode van onzekerheid in Nederland blijven. Daar heeft de ChristenUnie zich sterk voor gemaakt. ‘Wij volgen Jezus en het is onze missie om plekken van hoop te bieden,’ zegt Mirjam. Ze heeft er geen moeite mee dat ze haar werk doet in de schaduw van de Tweede Kamer. ‘Ik vind het een voorrecht om op mijn plek dienstbaar te zijn.’

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

55

Heel Utrecht Bakt Nieuwe meesterbakker Anna Yilmaz is de nieuwste opvolger van Annemarie Pronk. In de finale van Heel Holland Bakt versloeg ze haar concurrenten Nicole en Maroeska. Anna is korporaal

56

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

bij de Koninklijke Marine. Soms is ze maanden van huis. ‘Als ik soms wekenlang alleen maar water zie en dan de zon zie opkomen, ervaar ik God.’

Het viel sommige televisiekijkers op dat Anna tijdens de opnames in de tent zorg en aandacht had voor iedereen. ‘Ze heeft in al haar daden laten zien dat ze een

christen is.’ Het is ook Ria van den Akker uit Roodeschool opgevallen: ‘Ik bid dat er vele Anna’s mogen zijn in deze wereld.’

Bakken met liefde. Dat is de titel van het receptenboek van Annemarie Pronk. In 2016 was ze de winnaar van Heel Holland Bakt. ‘Ik vind het fijn om weg te geven en anderen blij te maken’. Dat verklaart de titel van het boek. ‘Het is een kleine moeite.’ Annemarie reageerde meteen positief toen we haar vroegen om een recept. ‘Ik ben niet heel erg met politiek bezig’, bekent ze. ‘Maar ik stem al jaren op de ChristenUnie.’ De beste bakker van 2016 was in het voorjaar van 2018 zelfs kandidaat-gemeenteraadslid in Den Haag. Ze stond op de 50e plaats van de kandidatenlijst van de ChristenUnie en trok met smakelijke baksels door de stad. ‘Het was mijn voornaamste taak om extra stemmen te werven’, knipoogt ze.

Jan Hagel Jan Hagel is een oudhollands koekje dat op de bakplaat wordt gebakken als een grote koek en bestrooid met greinsuiker en amandelschaafsel. Na het bakken wordt de koek direct in rechthoekige koekjes gesneden. Kun je niet aan greinsuiker komen dan kun je eventueel ook gestampte suikerklontjes gebruiken of parelsuiker wat fijner malen. Voor 25 tot 30 stuks:

Voor het deeg: 250 g bloem 1 tl bakpoeder 130 g witte basterdsuiker 1 tl kaneel ¼ tl zout 180 g roomboter, in blokjes gesneden ½ ei losgeklopt 50 g greinsuiker (of grof gestampte suikerklontjes) 40 g geschaafde amandelen

Recept: Jan Hagel

Werkwijze: Verwarm de oven voor op 180 graden. Doe bloem, bakpoeder, suiker, kaneel en zout in een grote kom en roer het even goed door elkaar. Voeg de boter toe en kneed tot een soepel deeg. Rol het deeg uit op een bakpapier tot een rechthoekige plak van ongeveer 30 x 35 cm dik. Leg het bakpapier met de plak deeg op de bakplaat. Bestrijk het deeg dun met het losgeklopte ei en bestrooi het met de greinsuiker en de geschaafde amandelen. Druk dit met de hand wat aan, zodat het niet te los op het deeg ligt. Schuif de bakplaat in het midden van de oven en bak het in 15 tot 20 minuten goudbruin en gaar. Haal de koek uit de oven en snijd met een scherp mes direct de randen van de koek af. Snijd de koek ten slotte in stukken van 4 bij 8 cm en laat de koekjes verder afkoelen op een rooster.

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

57

Woordzoeker

Colofon

Los de woordzoeker op en plaats de letters in de juiste volgorde in de oplossingsbalk onder de puzzel. Daarmee maak je kans op ‘Wijn en spijs in Nederland’ van Koen van der Plas. De oplossing kun je per mail sturen aan woordzoeker@schipperenoosterwijk.nl.

Redactie Schipper & Oosterwijk

Let op! De sluitingsdatum is maandag 1 april 2019 (en dat is geen grap). De winnaar wordt op provincieutrecht.christenunie.nl bekendgemaakt. Veel puzzelplezier!

I

G

T

A

A

N

E

S W A

T

E

R

S

C H

A

P

D N

A

L

R

E

D

L

E

G

P

O

L

I

T

I

E

K

E

I

N U N

E

T

S

I

R

H C

N

A

T

U U

R

G

R

O N

I

N G

E

N

E

N N

E

R

L

E

I

W

W E

R

E

L

D

K

A M P

I

O

E

N

K

G

A

S

E

D

R

E

E

T

U

P

E

G M

I

L

I

E

U

M A

A

Z

R

U U D W U O B

G N

I

N O W

P

G

R

U

B M

I

L

L

E

S

S

J

I

R

E

V O

O

R

U U

T

C

U

R

T

S

A

R

F

N

I

B

U

S

L

E M A

N

R

E

V O

S

F

J

I

R

D

E

B

T

D

V

E

R

T

R

O U W E

N

T

H C

E

R

T

U

E

N

A

T

U U

R

B

E

H

E

E

R

T

R

E

I

N

R

E

I

T

I

S

N

A

R

T

E

I

G

R

E

N

E

E

S

T

A

T

E

N

V

E

R

K

I

E

Z

I

N G

E

N

W A

T

E

R

H U

I

S

H O U D

I

N G M M

L

L

A

N D

C

T

E

N

E

N

S

S

A

R

I

S

E

D

I

T

S

N

I

W L

E

T

E

J

S

T

R

E

E

P

R

O D U

N

J

I

Z

L

E W C O M M

BEDRIJFSOVERNAME BUS CHRISTENUNIE COMMISSARIS DUURZAAM ENERGIETRANSITIE GEDEPUTEERDE GELDERLAND GRONINGEN HOLLAND INFRASTRUCTUUR

58

K

Z

H O I

LIMBURG MILIEU NATUUR NATUURBEHEER OVERIJSSEL POLDER POLITIEK SENAAT STATENVERGADERING STATENVERKIEZINGEN STREEKPRODUCTEN

ChristenUnie Magazine Provinciale Statenverkiezingen

TREIN UTRECHT VERTROUWEN WATERHUISHOUDING WATERSCHAP WELZIJN WERELDKAMPIOEN WIELRENNEN WIJN WONINGBOUW ZETELWINST

Foto’s Sander Boer, Marnix Klooster, Maaike Petri en Schipper & Oosterwijk Concept Schipper & Oosterwijk Vormgeving en beeldbewerking idd.nu Advertenties Nico Postuma, nicopostuma.nl Contact ChristenUnie Utrecht provincieutrecht.christenunie.nl De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud van advertenties. Dit blad is gedrukt op FSC-papier. De bladenmakers van Schipper & Oosterwijk maken informatieve en laagdrempelige magazines voor politieke partijen en non-profit organisaties. Hebt u belangstelling? Informeer vrijblijvend naar de mogelijkheden: info@schipperenoosterwijk.nl.

Lid worden Help de ChristenUnie om verschil te maken: utrecht.christenunie.nl/ lidworden

ADVERTENTIES

NIEUW OPLEIDINGSAANBOD!

OPEN AVOND VOLTIJDOPLEIDINGEN 26 MAART 2019 18.30 - 21.00 UUR

DEELTIJDOPLEIDINGEN 19 MAART 2019 18.00 - 21.00 UUR Het leven zit vol mogelijkheden

De Christelijke Hogeschool Ede helpt je om jouw talenten te ontdekken en leidt je op tot een professional. Omdat de wereld mensen nodig heeft die stevig in hun schoenen staan, er zijn voor een ander en groepen kunnen verbinden. Ontdek de mogelijkheden die de CHE jou te bieden heeft. /

Voltijd bachelors

/

Associate degrees

/

Post-hbo’s

/

Trainingen

/

Deeltijd bachelors

/

Masters

/

Cursussen

/

Maatwerk

Bekijk ons volledige aanbod op CHE.nl

20980000972-CHE-ChristenUnie magazine-194x118mm.indd 1

06-02-19 15:12

Sikkenbergweg 7 9591 TD, Onstwedde t. (0599) 66 11 44 info@sikkenberg.nl www.sikkenberg.nl Ruime kampeerplaatsen Goed en schoon sanitair Safaritenten en blokbungalows Kinder- en tienerprogramma Openluchtzwembad Dierenweide Groepskamperen voor scholen en verenigingen Familiedagen of -weekenden ‘Welkom op onze mooie camping!’ Jaap Willems, eigenaar

3. “Op de EH heb ik handvatten gekregen om mijn christen-zijn gestalte te geven in de maatschappij.” Redenen genoeg, doe het EH-Basisjaar!

Oud-student Jannes de Jong Afdelingshoofd Europees Parlement

GETUIGE ZIJN

CHECK EH.NL

EH

Evangelische Hogeschool Amersfoort