Jẹ́fítà ará Gílíádì Àwọn Onídàájọ́ 11 1 Jẹ́fítà ará Gílíádì jẹ́ akọni ọkùnrin alágbára, ó sì jẹ́ ọmọ aṣẹ́wó kan. Gílíádì sì ni Jéfítà. 2. Aya Gileadi bí àwọn ọmọkunrin fún un; àwọn ọmọ iyawo rẹ̀ sì dàgbà, wọ́n sì lé Jefta jáde, wọ́n sì wí fún un pé, “O kò ní jogún ní ilé baba wa; nítorí pé ọmọ obinrin àjèjì ni ọ́.” 3. Nigbana ni Jefta sá kuro lọdọ awọn arakunrin rẹ̀, o si joko ni ilẹ Tob: awọn ọkunrin asan si kó ara wọn jọ sọdọ Jefta, nwọn si ba a lọ. 4 Ó sì ṣe ní àkókò díẹ̀, àwọn ọmọ Ámónì gbógun ti Ísírẹ́lì. 5 Ó sì ṣe, nígbà tí àwọn ọmọ Ammoni bá Israẹli jagun, àwọn àgbà Gileadi lọ mú Jefta láti ilẹ̀ Tobu. 6 Wọ́n sì wí fún Jẹ́fítà pé, “Wá, jẹ́ olórí wa, kí a lè bá àwọn ọmọ Ámónì jà.” 7 Jẹ́fítà sì wí fún àwọn àgbàgbà Gílíádì pé, “Ṣé kì í ṣe pé ẹ̀yin kórìíra mi, tí ẹ sì lé mi jáde kúrò ní ilé baba mi ni? Kí ló dé tí ẹ fi wá sọ́dọ̀ mi nísinsìnyí nígbà tí ẹ wà nínú ìpọ́njú?” 8 Àwọn àgbàgbà Gileadi sì wí fún Jefta pé, “Nítorí náà, àwa padà sọ́dọ̀ rẹ nísinsìnyí, kí ìwọ lè bá wa lọ, kí o sì bá àwọn ọmọ Ammoni jà, kí o sì jẹ́ olórí wa lórí gbogbo àwọn olùgbé Gileadi.” 9. Jẹ́fítà sì wí fún àwọn àgbàgbà Gílíádì pé, “Tí ẹ bá mú mi padà sílé láti bá àwọn ọmọ Ámónì jà, tí Olúwa sì fi wọ́n lé mi lọ́wọ́, ṣé èmi yóò jẹ́ olórí yín?” 10 Àwọn àgbàgbà Gileadi sì wí fún Jefta pé, “OLÚWA ni ẹlẹ́rìí láàrín wa bí àwa kò bá ṣe bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ rẹ.” 11. Jefta si bá awọn àgba Gileadi lọ, awọn enia si fi i ṣe olori ati olori lori wọn: Jefta si sọ gbogbo ọ̀rọ rẹ̀ niwaju Oluwa ni Mispa. 12. Jẹ́fítà sì rán àwọn ìránṣẹ́ sí ọba àwọn ọmọ Ámónì pé, “Kí ni ó ṣe sí mi tí ìwọ fi wá dojú ìjà kọ mí láti jà ní ilẹ̀ mi?” 13 Ọba àwọn ọmọ Ammoni sì dá àwọn ìránṣẹ́ Jefta lóhùn pé, “Nítorí pé Israẹli gba ilẹ̀ mi nígbà tí wọ́n gòkè láti Ejibiti, láti Arnoni títí dé Jabbok, àti títí dé Jordani: nítorí náà, ẹ dá ilẹ̀ náà padà ní àlàáfíà.” 14. Jẹ́fítà sì tún rán àwọn ìránṣẹ́ sí ọba àwọn ọmọ Ámónì. 15 Ó sì wí fún un pé, “Báyìí ni Jẹ́fítà wí, Ísírẹ́lì kò gba ilẹ̀ Móábù tàbí ilẹ̀ àwọn ọmọ Ámónì. 16 Ṣùgbọ́n nígbà tí Ísírẹ́lì gòkè kúrò ní Éjíbítì, tí wọ́n sì rìn la aginjù kọjá títí dé Òkun Pupa, tí wọ́n sì dé Kádéṣì;
1
Jẹ́fítà ará Gílíádì
17 Nígbà náà ni Ísírẹ́lì rán àwọn ìránṣẹ́ sí ọba Édómù pé, “Jẹ́ kí n la ilẹ̀ rẹ kọjá.” Ṣùgbọ́n ọba Édómù kò gbọ́ tirẹ̀. Bẹ́ẹ̀ náà ni wọ́n ránṣẹ́ sí ọba Móábù, ṣùgbọ́n kò gbà, Ísírẹ́lì sì dúró sí Kádéṣì. 18. Nigbana ni nwọn rìn la aginju já, nwọn si yi ilẹ Edomu ati ilẹ Moabu ká, nwọn si wá si ìha ìlaõrùn ilẹ Moabu, nwọn si dó si ìha keji Arnoni, ṣugbọn nwọn kò dé inu àgbegbe Moabu: nitori Arnoni ni àgbegbe Moabu. 19. Israeli si rán awọn onṣẹ si Sihoni ọba awọn Amori, ọba Heṣboni; Israeli si wi fun u pe, Jẹ ki a kọja larin ilẹ rẹ lọ si ipò mi. 20 Ṣùgbọ́n Síhónì kò gbẹ́kẹ̀lé Ísírẹ́lì láti kọjá ní agbègbè rẹ̀: ṣùgbọ́n Síhónì kó gbogbo àwọn ènìyàn rẹ̀ jọ, ó sì pàgọ́ sí Jáhásì, ó sì bá Ísírẹ́lì jà. 21. OLUWA Ọlọrun Israẹli fi Sihoni ati gbogbo awọn enia rẹ̀ lé Israeli lọwọ, nwọn si kọlù wọn: Israeli si gbà gbogbo ilẹ awọn Amori, awọn ara ilẹ na. 22 Wọ́n sì gba gbogbo agbègbè àwọn ará Amori, láti Arnoni títí dé Jabbok, àti láti aginjù títí dé Jordani. 23 Ǹjẹ́ nísinsìnyí Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì ti lé àwọn Ámórì kúrò níwájú àwọn ènìyàn rẹ̀ Ísírẹ́lì, ṣé ìwọ yóò gbà á? 24 Ṣé ìwọ kò ní gba ohun tí Kémọ́ṣì, Ọlọ́run rẹ, fún ọ ní ìní? Nítorí náà, ẹnikẹ́ni tí Olúwa Ọlọ́run wa bá lé kúrò níwájú wa, àwọn ni àwa yóò gbà. 25 Ǹjẹ́ ìwọ ha sàn ju Balaki ọmọ Sippori, ọba Moabu lọ nísinsìnyí? Ǹjẹ́ ó bá Israẹli jà rí, tàbí ó bá wọn jà rí? 26 Nígbà tí Ísírẹ́lì ń gbé ní Hẹ́ṣíbónì àti àwọn ìlú rẹ̀, àti ní Áróérì àti àwọn ìlú rẹ̀, àti ní gbogbo àwọn ìlú tí ó wà ní etí odò Ánónì fún ọgọ́rùn-ún mẹ́ta ọdún, kí ló dé tí ẹ kò fi gbà wọ́n padà láàrín àkókò náà? 27 Nítorí náà, èmi kò ṣẹ̀ ọ́, ṣùgbọ́n ìwọ ni ó ṣe mí ní ibi láti bá mi jà: Olúwa, Onídàájọ́, ni kí ó ṣe ìdájọ́ lónìí láàrín àwọn ọmọ Ísírẹ́lì àti àwọn ọmọ Ámónì.” 28 Ṣùgbọ́n ọba àwọn ọmọ Ámónì kò fetí sí ọ̀rọ̀ Jẹ́fítà tí ó rán an. 29 Nígbà náà ni ẹ̀mí Olúwa bà lé Jẹ́fítà, ó sì kọjá Gílíádì àti Mánásè, ó sì kọjá Mísípà ti Gílíádì, ó sì kọjá láti Mísípà ti Gílíádì lọ sọ́dọ̀ àwọn ọmọ Ámónì. 30 Jẹ́fítà sì jẹ́ ẹ̀jẹ́ fún Olúwa, ó sì wí pé, “Bí ìwọ bá fi àwọn ọmọ Ámónì lé mi lọ́wọ́ láìsí àní-àní, 31 Nígbà náà ni yóò ṣẹlẹ̀ pé ohunkóhun tí ó bá jáde láti ẹnu ọ̀nà ilé mi láti pàdé mi, nígbà tí mo bá padà dé ní àlàáfíà láti ọ̀dọ̀ àwọn ọmọ Ammoni, dájúdájú yóò jẹ́ ti Olúwa, èmi yóò sì fi rú ẹbọ sísun. 32 Jẹ́fítà sì rékọjá lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn ọmọ Ámónì láti bá wọn jà, Olúwa sì fi wọ́n lé e lọ́wọ́. 33 Ó sì pa wọ́n láti Aroeri títí dé Minniti, ogún ìlú, títí dé Abeli ọgbà àjàrà, pẹ̀lú ìpakúpa ńlá. Bẹ́ẹ̀ ni a ṣe tẹ àwọn ọmọ Ammoni ba níwájú àwọn ọmọ Israẹli. 34 Jẹ́fítà sì dé sí ilé rẹ̀ ní Mísípà, sì kíyèsí i, ọmọbìnrin rẹ̀ jáde wá pàdé rẹ̀ pẹ̀lú ìlù àti ijó: òun sì ni ọmọ kan ṣoṣo tí ó bí; lẹ́yìn rẹ̀ kò ní ọmọkùnrin tàbí ọmọbìnrin. 35 Nígbà tí ó rí i, ó fa aṣọ rẹ̀ ya, ó sì wí pé, “Ó ṣe, ọmọbìnrin mi! O ti rẹ̀ mí sílẹ̀ gidigidi, ìwọ sì ni ọ̀kan nínú àwọn tí ń yọ mí lẹ́nu. Nítorí pé mo ti la ẹnu mi sí Olúwa, èmi kò sì le padà.” 36 Ó sì wí fún un pé, “Baba mi, bí o bá ti la ẹnu rẹ sí Olúwa, ṣe sí mi gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ti ẹnu rẹ jáde wá, nítorí pé Olúwa ti gbẹ̀san fún ọ lára àwọn ọ̀tá rẹ, àní lára àwọn ọmọ Ámónì.” 37 Ó sì wí fún baba rẹ̀ pé, “Jẹ́ kí a ṣe nǹkan yìí fún mi: jọ̀wọ́ mi fún oṣù méjì, kí èmi àti àwọn ẹlẹgbẹ́ mi lè gòkè lọ sí orí àwọn òkè ńlá, kí èmi àti àwọn ẹlẹgbẹ́ mi sì sọkún nítorí wúndíá mi.” 38 Ó sì wí pé, “Lọ.” Ó sì rán an lọ fún oṣù méjì: òun àti àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ sì lọ, wọ́n sì sọkún lórí àwọn òkè ńlá. 39 Ó sì ṣe lẹ́yìn oṣù méjì, ó padà sí ọ̀dọ̀ baba rẹ̀, ẹni tí ó ṣe sí i gẹ́gẹ́ bí ìlérí rẹ̀ tí ó ti ṣe: kò sì mọ ẹnìkan. Ó sì jẹ́ àṣà ní Israẹli. 40. Pe awọn ọmọbinrin Israeli ma lọ lọdọọdun lati pohùnréré ọmọbinrin Jefta ara Gileadi ni ọjọ mẹrin lọdun.
2
Jẹ́fítà ará Gílíádì
Àwọn Onídàájọ́ 12 1 Àwọn ọkùnrin Éfúráímù sì kó ara wọn jọ, wọ́n sì lọ sí àríwá, wọ́n sì wí fún Jẹ́fítà pé, “Kí ló dé tí o fi kọjá láti bá àwọn ọmọ Ámónì jà, tí o kò sì pè wá láti bá ọ lọ? Àwa yóò fi iná sun ilé rẹ lórí rẹ.” 2 Jẹ́fítà sì wí fún wọn pé, “Èmi àti àwọn ènìyàn mi wà ní ìjà ńlá pẹ̀lú àwọn ọmọ Ámónì, nígbà tí mo pè yín, ẹ kò sì gbà mí kúrò lọ́wọ́ wọn.” 3 Nígbà tí mo rí i pé ẹ̀yin kò gbà mí sílẹ̀, mo fi ẹ̀mí mi lé mi lọ́wọ́, mo sì kọjá sí àwọn ọmọ Ámónì, Olúwa sì fi wọ́n lé mi lọ́wọ́. Kí ló dé tí ẹ fi wá bá mi jà lónìí? 4. Nigbana ni Jefta kó gbogbo awọn ọkunrin Gileadi jọ, o si ba Efraimu jà: awọn ọkunrin Gileadi si kọlù Efraimu, nitoriti nwọn wipe, Awọn ara Gileadi jẹ́ isansa Efraimu lãrin awọn ara Efraimu ati lãrin Manasse. 5 Àwọn ará Gileadi gba àbáwọlé Jordani níwájú àwọn ará Efraimu: ó sì rí bẹ́ẹ̀, nígbà tí àwọn ará Efraimu tí wọ́n sá àsálà bá wí pé, “Jẹ́ kí n kọjá,” àwọn ará Gileadi yóò wí fún un pé, “Ṣé ará Efraimu ni ọ́?” Tí ó bá wí pé, “Rárá o,” 6 Nígbà náà ni wọ́n wí fún un pé, “Sọ Ṣíbólétì nísinsìnyí.” Ó sì wí pé Síbólétì: nítorí pé kò le sọ̀rọ̀ dáadáa.” Wọ́n sì mú un, wọ́n sì pa á ní àwọn ọ̀nà odò Jọ́dánì: ẹgbẹ̀rún méjìlélógójì (42,000) ènìyàn Éfúráímù sì ṣubú ní àkókò náà. 7 Jẹ́fítà sì ṣe ìdájọ́ Ísírẹ́lì fún ọdún mẹ́fà. Jẹ́fítà ará Gílíádì sì kú, a sì sin ín sí ọ̀kan lára àwọn ìlú Gílíádì.
Àlàyé Ìtàn Jẹ́fútà , tí a rí nínú Àwọn Onídàájọ́ Orí 11 àti 12 nínú Bíbélì King James, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìtàn tó lágbára jùlọ, tó díjú, tó sì bani nínú jẹ́ nínú Májẹ̀mú Láéláé. Ó ṣe àfihàn jagunjagun alágbára kan tí ìdílé rẹ̀ kọ̀ sílẹ̀, tó dìde láti gba Ísírẹ́lì sílẹ̀, tó sì di ẹni tí wọ́n fi ẹ̀jẹ́ ìbànújẹ́ kan dẹ́kun, tó sì tún wọ inú ogun abẹ́lé tó le koko.
Apá 1: Ìṣàfihàn ẹsẹ-lẹ́sẹẹsẹ ti Àwọn Onídàájọ́ Orí 11–12 Àwọn Onídàájọ́ Orí 11: Ìdìde Jẹ́fútà àti Ìjà Àwọn ará Ámónì 11:1–3 — Ìṣẹ̀lẹ̀ àti Ìgbèkùn Jẹ́fútà Wọ́n pe Jẹ́fútà ní “ọkùnrin alágbára,” ṣùgbọ́n ó jẹ́ ọmọ aṣẹ́wó kan. Bàbá rẹ̀, Gílíádì, ní àwọn ọmọkùnrin tó tọ́ tí wọ́n lé Jẹ́fútà jáde kí ó má baà jogún rẹ̀. Jẹ́fútà sá lọ sí ilẹ̀ Tóbù, níbi tí àwọn “aláìníṣẹ́” (àwọn aláìṣiṣẹ́ tàbí àwọn aláìṣiṣẹ́) ti péjọ sí i, wọ́n sì tẹ̀lé e gẹ́gẹ́ bí olórí wọn. 11:4–11 — Àwọn Àgbàlagbà Gileadi Wá Ìrànlọ́wọ́ Nígbà tí àwọn ará Ammoni bá gbógun ti Israẹli, àwọn àgbàgbà Gileadi rí i pé àwọn nílò olórí ogun kan. Wọ́n rìnrìn àjò lọ sí ilẹ̀ Tob láti bẹ̀ Jefta pé kí ó ṣáájú wọn. Jẹfta kọ́kọ́ dojúkọ wọ́n nípa ìkọ̀sílẹ̀ wọn tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n wọ́n gbà pé tí ó bá mú wọn dé ìṣẹ́gun, òun ni yóò di olórí gbogbo àwọn olùgbé Gileadi. Wọ́n fi èdìdì di ìbúra yìí níwájú Olúwa ní Mispa. 11:12–28 — Àwọn Ìjíròrò Ìṣèlú àti ti Ẹ̀ kọ́-Ìsìn Jẹ́fútà Kí ó tó jà, Jẹ́fútà rán àwọn ìránṣẹ́ sí ọba àwọn ará Ámónì, ó sì béèrè ìdí tí wọ́n fi ń gbógun ti ilẹ̀ Ísírẹ́lì. Ọba àwọn ará Ámónì sọ pé Ísírẹ́lì gba ilẹ̀ wọn nígbà tí wọ́n ń jáde kúrò ní Íjíbítì. Jẹ́fútà dáhùn pẹ̀lú ìdáàbòbò ìtàn àti ti ẹ̀kọ́ nípa Ọlọ́run: Ísírẹ́lì kò gba ilẹ̀ lọ́wọ́ Ámónì tàbí Móábù, bí kò ṣe lọ́wọ́ Síhónì, ọba àwọn ará Ámónì, ẹni tí Ọlọ́run fi lé wọn lọ́wọ́. Ó pe ẹ̀tọ́ Ámónì láti kùn lẹ́yìn ọgọ́rùn-ún mẹ́ta ọdún tí wọ́n ti wà ní àlàáfíà, ó sì fi ìdájọ́ sílẹ̀ fún Olúwa. Ọba Ámónì kò ka ìhìn náà sí.
3
Jẹ́fítà ará Gílíádì
11:29 — Agbára Ẹ̀ mí “Nígbà náà ni Ẹ̀ mí Olúwa bà lé Jẹ́fútà.” Pẹ̀lú agbára Ọlọ́run, Jẹ́fútà rìnrìn àjò la Gílíádì àti Mánásè kọjá, ó kó àwọn ọmọ ogun jọ, ó sì rìn lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn ará Ámónì. 11:30–31 — Ẹ̀ jẹ́ Jẹ́fútà láìronújinlẹ̀ Kí ogun tó bẹ̀rẹ̀, Jẹ́fítà jẹ́jẹ̀ẹ́ fún Olúwa: bí Ọlọ́run bá fi àwọn ará Ámónì lé e lọ́wọ́, ohunkóhun tí ó bá jáde láti ẹnu ọ̀nà ilé rẹ̀ láti pàdé rẹ̀ nígbà tí ó bá padà dé ní àlàáfíà yóò jẹ́ ti Olúwa, òun yóò sì fi rú ẹbọ sísun. 11:32–33 — Ìṣẹ́gun lórí àwọn ará Ámónì Jẹ́fítà tẹ̀síwájú ó sì bá àwọn ará Ámónì jà. Pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ Olúwa, ó ṣẹ́gun wọn gidigidi ní ogún ìlú, ó sì ṣẹ́gun àwọn ará Ámónì níwájú àwọn ọmọ Ísírẹ́lì. 11:34–40 — Ìpadàbọ̀ sílé àti Ìmúṣẹ Ẹ̀ jẹ́ náà Jẹ́fútà padà sílé sí Mísípà. Ọmọ kan ṣoṣo tí ó bí—ọmọbìnrin rẹ̀—jáde wá pàdé rẹ̀ pẹ̀lú ìlù tí ń jó. Nígbà tí ó ní ìbànújẹ́, Jẹ́fútà fa aṣọ rẹ̀ ya, ó sì ṣọ̀fọ̀ ìlérí rẹ̀, ó sì rí i pé òun kò lè gbà á padà. Ọmọbìnrin rẹ̀ fi ìgboyà tẹrí ba, ó sì béèrè fún oṣù méjì péré láti lọ sí orí òkè pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ láti sọkún fún wúndíá rẹ̀. Lẹ́yìn oṣù méjì, ó padà dé, Jẹ́fútà sì mú ìlérí rẹ̀ ṣẹ fún un. Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí di àṣà ọdọọdún níbi tí àwọn ọmọbìnrin Ísírẹ́lì ti ń ṣọ̀fọ̀ rẹ̀ fún ọjọ́ mẹ́rin lọ́dọọdún. Àwọn Onídàájọ́ Orí Kejìlá: Ogun Abẹ́lé pẹ̀lú Éfúráímù àti Àwọn Onídàájọ́ Tó Kẹ́yìn 12:1–3 — Ìbànújẹ́ Efraimu Àwọn ọkùnrin onígberaga ará Éfúráímù kó ara wọn jọ, wọ́n sì kọjá lọ sí Sáfónì, wọ́n sì fi ìbínú dojú kọ Jẹ́fútà. Wọ́n ń kùn pé ó lọ bá àwọn ará Ámónì jagun láìpè wọ́n láti ran wọ́n lọ́wọ́, wọ́n sì halẹ̀ mọ́ pé òun àti àwọn ènìyàn òun yóò sun ilé rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀ nínú. Jẹ́fútà dáhùn pé òun àti àwọn ènìyàn rẹ̀ ké fún ìrànlọ́wọ́ nígbà tí wọ́n wà nínú ìpọ́njú ńlá, ṣùgbọ́n Éfúráímù kò gbà wọ́n sílẹ̀. 12:4–6 — Ogun Abẹ́lé àti Ìdánwò “Ṣíbólétì” Jẹ́fútà kó àwọn ọkùnrin Gílíádì jọ, ó sì bá Éfúráímù jà, ó sì ṣẹ́gun wọn. Àwọn ará Gílíádì gba ọ̀nà odò Jọ́dánì. Nígbà tí àwọn ará Éfúráímù tí wọ́n ń sá lọ gbìyànjú láti padà sẹ́yìn, àwọn olùṣọ́ dán wọn wò nípa bíbéèrè lọ́wọ́ wọn láti sọ ọ̀rọ̀ náà “Ṣíbólẹ́tì.” Nítorí pé èdè Éfúráímù kò lè pe ohùn “sh”, wọ́n pè é ní “Síbólẹ́tì.” Ìfilọ́lẹ̀ èdè yìí tú wọn fó, èyí sì yọrí sí pípa àwọn ará Éfúráímù 42,000. 12:7 — Ikú Jẹ́fútà Jẹ́fútà ṣe ìdájọ́ Ísírẹ́lì fún ọdún mẹ́fà kí ó tó kú. Wọ́n sin ín sí ọ̀kan lára àwọn ìlú Gílíádì.
Apá Kejì: Àwọn Ẹ̀ kọ́ Pàtàkì àti Àwọn Ohun Tí A Lè Fi Sílẹ̀ Nínú Ìgbésí Ayé 1. Ọlọ́run Lè Lo Àwọn Tí A Tú Sílẹ̀ àti Àwọn Tí A Kọ̀ Ẹ̀ kọ́ náà: Àwọn ìdílé Jẹ́fútà lé wọn jáde nítorí ipò àtilẹ̀wá rẹ̀, síbẹ̀ Ọlọ́run yàn án láti gba gbogbo orílẹ̀-èdè kan là. Ìlò: Má ṣe jẹ́ kí ìgbà àtijọ́ rẹ, ìtàn ìdílé rẹ, tàbí ìkọ̀sílẹ̀ ènìyàn pinnu agbára rẹ. Ọlọ́run sábà máa ń lo àwọn ènìyàn tí àwùjọ ń gbójú fo tàbí kọ sílẹ̀ láti ṣe àwọn ète àrà ọ̀tọ̀.
4
Jẹ́fítà ará Gílíádì
2. Pàtàkì Pàtàkì Tí Ó Wà Nínú Ṣíṣọ́ Ọ̀rọ̀ Rẹ (Ewu Ẹ̀ jẹ́ Láìròtẹ́lẹ̀) Ẹ̀ kọ́ náà: Jẹ́fútà fi ìtara àti àníyàn ṣe ìlérí kan láìnídìí, èyí sì yọrí sí ìbànújẹ́ ọkàn tó burú jáì. Ìlò: Ọ̀rọ̀ ní ẹrù ńlá. A gbọ́dọ̀ ṣọ́ra pẹ̀lú àwọn ìlérí àìronújinlẹ̀, àwọn ìkéde ìmọ̀lára, tàbí àwọn ìlérí tí a ṣe lábẹ́ ìkìmọ́lẹ̀. Ìgbàgbọ́ tòótọ́ gbẹ́kẹ̀lé ipò ọba aláṣẹ Ọlọ́run láìgbìyànjú láti “gba àbẹ̀tẹ́lẹ̀” tàbí láti bá a ṣòwò nípasẹ̀ àwọn ìlérí àìronújinlẹ̀ (Oníwàásù 5:2,5). 3. Mímọ Ìtàn Rẹ àti Dídúró Lórí Òtítọ́ Ẹ̀ kọ́ náà: Jẹ́fútà kì í ṣe jagunjagun lásán; ó ní ìmọ̀ jíjinlẹ̀ nípa ìtàn Ísírẹ́lì àti àjọṣepọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè tó yí i ká. Ó lo ìgbìmọ̀ aṣòfin àti òtítọ́ ìtàn kí ó tó lo ìwà ipá. Ìlò: Gbé ara rẹ kalẹ̀ nínú òtítọ́ Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti ìtàn gidi. Mímọ ìpìlẹ̀ ìgbàgbọ́ rẹ yóò jẹ́ kí o lè dá àwọn alárìíwísí lóhùn, yanjú àwọn ìjà pẹ̀lú ọgbọ́n, kí o sì dúró ṣinṣin lòdì sí àwọn ẹ̀sùn èké. 4. Ìwà ìparun ti ìgbéraga àti ẹ̀yà Ẹ̀ kọ́ náà: Ìgbéraga, owú, àti ìgbéraga ẹ̀yà ló fà á tí àwọn ará Éfúráímù fi ń ṣe bẹ́ẹ̀, èyí sì yọrí sí ogun abẹ́lé tí kò ní ìtumọ̀ tó sì pa ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ọmọ Ísírẹ́lì. Ìlò: Ìgbéraga àti àwọn ìjà kékeré láàrín àwọn onígbàgbọ́ (tàbí láàárín àwọn àwùjọ àti ìdílé) ń ba ìṣọ̀kan jẹ́ láti inú. Dípò kí a máa jà lórí ẹni tí ó gba ìyìn tàbí ògo, ó yẹ kí a fi ìjọba Ọlọ́run àti ìtìlẹ́yìn fún ara wa sí ipò àkọ́kọ́. 5. Àwọn Ohun Èlò Ènìyàn Tí Kò Ní Àbùkù àti Oore-ọ̀fẹ́ Àtọ̀runwá Ẹ̀ kọ́ náà: A kọ Jẹ́fútà sí Gbọ̀ngàn Ìgbàgbọ́ Májẹ̀mú Tuntun (Hébérù 11:32), síbẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀ kún fún àwọn àléébù ńláńlá, àwọn ìpinnu oníwàhálà, àti ogun ẹlẹ́yà. Ìlò: Ọlọ́run ń ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ àwọn ènìyàn aláìpé tí wọ́n ti bàjẹ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àṣàyàn búburú wa ṣì ní àwọn àbájáde ìrora ayé, oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run lè ra ọkàn tí ó fẹ́ padà, kódà nígbà tí ọkàn náà bá le koko.
Jẹ́fítà nínú Májẹ̀mú Tuntun Nínú Hébérù 11— tí a sábà máa ń pè ní “Gbọ̀ngàn Ìgbàgbọ́”—Jẹ́fútà gba ìfọ̀rọ̀wérọ̀ tí a kò retí àti ọlá láàárín àwọn akọni àti akọni ńlá nínú ìtàn Bíbélì. Nítorí àwọn àbájáde ìbànújẹ́ àti àwọn àìyedè ìwà rere tí a kọ sínú ìtàn rẹ̀ nínú ìwé Àwọn Onídàájọ́, fífi tí ó wà nínú orí yìí fúnni ní òye jíjinlẹ̀ nípa bí Májẹ̀mú Tuntun ṣe ń wo ìgbàgbọ́, oore-ọ̀fẹ́, àti àìpé ènìyàn. 1. Ibi tí Jẹ́fútà ti farahàn nínú Hébérù 11 A mẹnuba Jefta ninu Heberu 11:32-34 : “Kí ni mo tún lè sọ? Nítorí pé àkókò kò ní tó fún mi láti sọ nípa Gídíónì, àti Bárákì, àti Sámúsónì, àti Jẹ́fítà [Jẹ́fítà], àti Dáfídì àti Sámúẹ́lì, àti àwọn wòlíì: Àwọn ẹni tí ó fi ìgbàgbọ́ ṣẹ́gun àwọn ìjọba, tí wọ́n ṣe òdodo, tí wọ́n gba ìlérí, tí wọ́n dí ẹnu kìnnìún, tí wọ́n pa agbára iná, tí wọ́n sá àsálà ní etí idà, tí wọ́n di alágbára nínú àìlera, tí wọ́n di alágbára nínú ìjà, tí wọ́n yípadà sí àwọn ọmọ-ogun àwọn àjèjì.”
5
Jẹ́fítà ará Gílíádì
2. Àwọn Ìmọ̀ pàtàkì láti ojú ìwòye Májẹ̀mú Tuntun A. Ìgbàgbọ́ ni a dá mọ̀ láàrin àwọn ènìyàn tí kò ní àbùkù Ìwé Àwọn Onídàájọ́ ṣàfihàn àkókò kan tí ẹ̀mí ti bàjẹ́ ní Ísírẹ́lì, ìgbésí ayé Jẹ́fútà kò sì mọ́ tàbí pé ó dára rárá. Ọmọ àlè ni, ìgbèkùn, olórí “àwọn ènìyàn asán,” àti jagunjagun tí ó ṣe ìlérí àìronújinlẹ̀ tí ó parí sí ìbànújẹ́. Síbẹ̀, Heberu 11 kò ṣe àkójọ àwọn ènìyàn mímọ́ ní ìbámu pẹ̀lú ìpé ìwà rere; ó ṣe àkójọ wọn ní ìbámu pẹ̀lú ìgbàgbọ́ . Onkọ̀wé Májẹ̀mú Tuntun gbójú fo àbùkù tí Jẹ́fútà ní láàárín àwùjọ, ìtàn tó ṣòro, àti àṣìṣe ara ẹni láti fi hàn ní àkókò tí ó gbẹ́kẹ̀lé Ọlọ́run láti jà fún Ísírẹ́lì. Ìyìn Ọlọ́run nínú Májẹ̀mú Tuntun dá lórí ìgbẹ́kẹ̀lé nínú Rẹ̀ , kì í ṣe àìpé ènìyàn. B. "Láti inú àìlera ni a ti sọ di alágbára" Heberu 11:34 ṣe àkópọ̀ ìrírí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn adájọ́ pẹ̀lú gbólóhùn náà: “Láti inú àìlera ni a ti mú wọn lágbára.” Àìlera Jẹ́fútà: Ó bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí àwọn arákùnrin rẹ̀ lé kúrò (Àwọn Onídàájọ́ 11:2) kò sì ní ìdílé àtijọ́ àti ọlọ́lá. Agbára Ọlọ́run: Nígbà tí Ẹ̀ mí Olúwa bà lé e (Àwọn Onídàájọ́ 11:29), àìlera àdánidá rẹ̀ àti ìgbèkùn àwùjọ rẹ̀ yípadà sí àṣẹ ẹ̀mí àti ìdáǹdè ológun. Ìsopọ̀ Májẹ̀mú Tuntun: Èyí bá ẹ̀kọ́ ìsìn Pọ́ọ̀lù mu ní 2 Kọ́ríńtì 12:9 ( “Oore-ọ̀fẹ́ mi tó fún ọ: nítorí agbára mi pé nínú àìlera” ). C. Ìgbàgbọ́ tí a fi hàn nínú ìgbàgbọ́ ọ̀rọ̀ àti ti ẹ̀kọ́ ìsìn Kí Jẹ́fítà tó bá àwọn ará Ámónì jà, ó ṣe àdéhùn gígùn kan tí ó dá lórí ìtàn Ísírẹ́lì (Àwọn Onídàájọ́ 11:12–27). Ó fi ìgboyà kéde pé Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì fún àwọn ènìyàn Rẹ̀ ní ilẹ̀ náà, ó sì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé: “Kí Olúwa Onídàájọ́ ṣe ìdájọ́ lónìí láàrín àwọn ọmọ Ísírẹ́lì àti àwọn ọmọ Ámónì.” Ìgbàgbọ́ Jẹ́fútà hàn gbangba nípa ìdánilójú rẹ̀ pé Ọlọ́run nìkan ni Onídàájọ́ àti aláṣẹ lórí ìjọba ènìyàn . Nínú Hébérù 11:33, a ṣe àpèjúwe apá ìgbàgbọ́ yìí gẹ́gẹ́ bí ìṣàkóso àwọn ìjọba àti jíjẹ́ alágbára nínú ìjà . D. Agbára Oore-ọ̀fẹ́ Májẹ̀mú Fífi àwọn ènìyàn bíi Jẹ́fútà, Sámúsónì, àti Gídíónì kún ìwé Hébérù 11 fi kókó pàtàkì kan hàn nínú Májẹ̀mú Tuntun: Oore-ọ̀fẹ́ Ìràpadà . Tí ìgbàlà àti ìtẹ́wọ́gbà Ọlọ́run bá sinmi lórí iṣẹ́ pípé, Jẹ́fútà kì bá tí sí lára àwọn tí a yàn. Ìbáṣepọ̀ rẹ̀ tọ́ka sí ìhìnrere náà—pé Ọlọ́run ń ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ àwọn ènìyàn tí wọ́n ti yapa, tí wọ́n ti bàjẹ́, tí wọ́n sì jẹ́ aláìpé tí wọ́n gbẹ́kẹ̀lé Rẹ̀.
6
Jẹ́fítà ará Gílíádì
3. Ṣíṣe àfiwé ìtàn Májẹ̀mú Láéláé pẹ̀lú àkópọ̀ Májẹ̀mú Tuntun Àkójọpọ̀ Májẹ̀mú Láéláé (Àwọn Onídàájọ́ 11–12)
Àfiyèsí Májẹ̀mú Tuntun (Hébérù 11)
Ìtàn àti Ènìyàn Òtítọ́: Ipò ẹni tí a ti yọ kúrò nínú ìkọ̀sílẹ̀, ìṣèlú líle koko, ìlérí àìròtẹ́lẹ̀, àdánù ìbànújẹ́, ìjà abẹ́lé.
Òtítọ́ Ẹ̀ mí: Ìṣẹ́gun nípasẹ̀ ìgbẹ́kẹ̀lé, bíborí àìlera, ìgbẹ́kẹ̀lé agbára Ọlọ́run.
Àfikún: Ìṣòro ènìyàn àti ìdàrúdàpọ̀ ìgbà ẹ̀yà Ísírẹ́lì.
Àfikún: Agbára Ọlọ́run tí ń ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ ìgbàgbọ́ tòótọ́ ní àwọn ipò líle koko.
Ẹ̀ kọ́: Àbájáde àìròtẹ́lẹ̀ ti ọ̀rọ̀ òmùgọ̀ àti ètò ènìyàn tí ó bàjẹ́.
Ẹ̀ kọ́: Ọlá ayérayé tí a fún àwọn tí wọ́n gbẹ́kẹ̀lé Ọlọ́run láti ja ogun wọn.
Ìlò Ìgbésí Ayé láti Ìwòye Májẹ̀mú Tuntun Ọlọ́run Kò Fi Àṣìṣe Tó Burú Jù Rẹ Ṣàlàyé Rẹ: A rántí Jẹ́fútà nínú Májẹ̀mú Tuntun fún ìgbàgbọ́ rẹ̀ nínú agbára Ọlọ́run láti mú ṣẹ, kì í ṣe fún ìlérí tó ṣeni láàánú. Nínú Kristi, ìgbàgbọ́ àti oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run ni a fi ń darí ogún rẹ, kì í ṣe àṣìṣe rẹ àtijọ́. Ìgbàgbọ́ ń ṣiṣẹ́ ní Àkókò Àìpé: Jẹ́fútà gbé ayé ní àkókò tí ìwà rúdurùdu ti gbilẹ̀, síbẹ̀ ó ṣì gbẹ́kẹ̀lé Ọlọ́run. O kò nílò àyíká pípé láti lo ìgbàgbọ́ tòótọ́. Pọkàn pọ̀ sórí Olùgbàlà, Kìí ṣe Ohun Èlò Kìkì: Fífi tí Jẹ́fútà wà nínú Hébérù 11 fi hàn pé Ọlọ́run ni—Akọni tòótọ́ nínú Bíbélì tó fún àwọn ènìyàn aláìlera lágbára láti mú àwọn ìlérí Rẹ̀ ṣẹ.
7